Vragen van het lid Balkenende aan de minister-president over eenheid van kabinetsbeleid
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2001-2002, pag. 1779-1783

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

27-11-2001

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

nr. 25, pagina 1779-1783

20-11-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in vergadering

Vragen van het lid Weisglas aan de minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer over uitspraken van de minister over de bombardementen op Afghanistan (mondelinge vragenuur)Pagina 1775-1779
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 1 november 2001 over de evaluatie van de KoppelingswetPagina 1789-1798
Presentie en opening (dinsdag 20 november 2001)Pagina 1775-1775
Regeling van werkzaamheden (dinsdag 20 november 2001)Pagina 1787-1789
Vragen van het lid Schreijer-Pierik aan de minister van Economische Zaken over de voorgenomen sluiting van het bedrijf Wärtsilä bij ZwollePagina 1785-1787
Debat naar aanleiding van het algemeen overleg op 13 november 2001 over mensensmokkelPagina 1798-1802
Vragen van het lid Weekers aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over de geheimhouding van medische missersPagina 1783-1785
Vragen van het lid Balkenende aan de minister-president over eenheid van kabinetsbeleidPagina 1779-1783
Behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (XI) voor het jaar 2002 (28000 XI)Pagina 1802-1844
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (dinsdag 20 november 2001)Pagina 1844-1846

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 52 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Vragen van het lid Balkenende aan de minister-president over eenheid
van kabinetsbeleid.De heer Balkenende (CDA):Mevrouw de voorzitter. De opmerkingen van minister Pronk dat hij tegen
bombardementen was in het aanvankelijke stadium, maar dat hij voor het kabinetsbeleid
is, mogen zo zijn. Wij zien echter dat het doen van uitlatingen over bombardementen
op dit moment een eigen dynamiek krijgt. Dat brengt mij bij de positie van
de minister-president. De minister-president neemt de Nederlandse rol in de
strijd tegen het terrorisme nadrukkelijk serieus. Dat hebben wij onlangs gezien
toen hij naar Londen ging om mee te doen aan het overleg. De minister-president
kan zich verzekeren van grote steun van de CDA-fractie op dit punt. Waar de
premier alle moeite doet om Nederland als serieuze en betrouwbare partner
te positioneren, mag brede steun worden verwacht van de Kamer, maar zeker
ook van het kabinet.Om die reden hebben wij problemen met de uitspraken van minister Pronk.
De minister-president heeft in het weekend gewaarschuwd voor, wat hij noemt,
een uitvergroting en het buiten proporties plaatsen van deze kwestie. Ik begrijp
dat vanuit politiek opzicht, maar ik herinner er wel aan dat staatssecretaris
Van der Ploeg zich moest verantwoorden voor opmerkingen die een veel minder
vergaande strekking hadden. Het is niet de eerste keer dat minister Pronk
uitlatingen doet die afwijken van het kabinetsbeleid. In het geval van Afghanistan
gaat het om een gevoelige kwestie. Daarom leg ik de minister-president de
volgende vragen voor.Heeft de minister-president de uitspraken van minister Pronk als steun
voor zijn inzet van de positie van Nederland ervaren?Mag uit de uitlating van minister Pronk dat hij het kabinetsbeleid steunt,
worden afgeleid dat er geen sprake is geweest van een voorbehoud of van een
minderheidsstandpunt?Acht de minister-president de uitlatingen van minister Pronk in staatsrechtelijk
opzicht aanvaardbaar?Waarom voldoen de uitlatingen van minister Pronk volgens de minister-president
niet aan de definitie van het doorbreken van de eenheid van kabinetsbeleid
en waarin onderscheidt zich dat dan?Heeft de minister-president na de eerdere voorvallen afspraken gemaakt
met deze minister? Zo ja, heeft de minister zich in dit geval aan die afspraken
gehouden? Zo neen, geldt de vrijheid die minister Pronk nu heeft voor elke
bewindspersoon?Minister Kok:Mevrouw de voorzitter. In de eerste plaats is het mijns inziens goed om
aan te sluiten bij het zojuist besprokene. Minister Pronk heeft zich in de
uitzending afgelopen weekend duidelijk uitgedrukt evenals hij dat thans heeft
gedaan. Zoals ook blijkt uit de beantwoording vanmiddag heeft hij zich sedert
11 september volledig en zonder enige reserve achter het kabinetsbeleid inzake
Afghanistan gesteld. Een klip en klare uitspraak die ik hier ook kan bevestigen.Ik heb de uitspraken van minister Pronk van afgelopen vrijdag gezien als
een verwijzing in vergelijkbare bewoordingen naar iets wat hij hierover half
september publiekelijk heeft gezegd. Dat heeft naar mijn eigen waarneming
op geen enkel moment en op geen enkele wijze enige invloed gehad op het kunnen
staan achter het kabinetsbeleid, dat heel duidelijk solidariteit betuigde
en betuigt met de Verenigde Staten en de slachtoffers van de vreselijke gebeurtenissen
aldaar. Tegen de achtergrond van deze opmerkingen is er ook geen enkele reden
om bijzondere afspraken te maken, respectievelijk in te gaan op opmerkingen
over een zekere vrijheid die minister Pronk zou hebben. Niemand heeft de vrijheid
als dienaar van de Kroon om van een gezamenlijk geformuleerd kabinetsbeleid
afstand te nemen.Op de opmerkingen die zijn gemaakt over de heer Van der Ploeg kan ik eenvoudig
reageren met de mededeling dat in die situatie, enkele weken geleden reeds,
heel nadrukkelijk met hem is nagegaan wat hij wel en niet in de desbetreffende
uitzending heeft gezegd, hetgeen vervolgens tot de conclusies heeft geleid
zoals die publiek zijn gemaakt.De heer Balkenende (CDA):Ik dank de minister-president voor zijn antwoorden, maar ik zeg er meteen
bij dat ik ze niet erg bevredigend vind. Ik kan mij niet voorstellen dat in
de situatie waarin wij ons op dit moment bevinden, te weten de strijd tegen
het terrorisme, waarbij het juist gaat om eenheid van kabinetsbeleid, het
een gelukkige greep zou zijn dat minister Pronk zich uitlaat over de bombardementen
zoals hij heeft gedaan. Ik meen dat het op dit moment juist moet gaan om het
uitstralen van eenheid. Wat in ieder geval de conclusie is van wat zich op
vrijdagavond heeft afgespeeld, is dat verdeeldheid werd geëtaleerd en
dat er in ieder geval twijfel werd opgeroepen over de eenheid van het kabinetsbeleid.
Als je achter het kabinetsbeleid staat, dan mag dat ook worden gedemonstreerd.
Ik denk dat de minister twijfel heeft gezaaid, hetgeen niet verstandig is.
Ik kan mij dan ook niet goed voorstellen dat de minister-president gelukkig
is met de uitlatingen van minister Pronk, want die leiden tot verwarring.Mijn volgende vraag heeft betrekking op de staatsrechtelijke betekenis
van dit alles. Er is al eerder in de pers over gediscussieerd en ook collega's
hebben er opmerkingen over gemaakt. Wat hier nu feitelijk gebeurt, is dat
de minister heeft aangegeven wel verantwoordelijk te zijn maar dat hij tegelijkertijd
persoonlijke beleidsgevoelens uit. Daar waar je verantwoordelijkheid hebt
voor kabinetsbeleid lijkt het mij een weinig gelukkige zaak als je gaat speculeren
ten aanzien van wat je toen hebt gezegd en hoe dat nu geïnterpreteerd
moet worden. Dat leidt tot verwarring.De minister-president heeft gezegd dat er geen sprake was van vrijheid.
Bij mij rijst dan wel de vraag of het verstandig is dat bewindslieden in een
delicate kwestie waarbij juist eenheid nodig is, zeker binnen een kabinet,
dergelijke bespiegelingen naar voren brengen die tot zoveel verwarring leiden.
Ik kan mij niet voorstellen dat hij zich daarover tevreden kan tonen.Minister Kok:Mevrouw de voorzitter. De heer Balkenende verwijst naar de verwarring
en twijfel die vrijdagvond wellicht zijn ontstaan. Alleen al het feit dat
er in het weekend een enorme commotie over is gekomen en het feit dat wij
er vandaag hier over spreken, zijn er een illustratie van dat er inderdaad
verwarring en twijfel is ontstaan. Wellicht kón de indruk ontstaan
dat minister Pronk de acties steunt en eigenlijk toch ook weer niet. Ik wil
er wel op wijzen, naar mijn oordeel ook recht doend aan het zojuist besprokene
hier in de Kamer, dat minister Pronk ook in de beantwoording van zo-even heeft
aangegeven wat zijn opvatting was hierover voordat de bombardementen een aanvang
namen. Ik heb als minister-president – laten wij daar zuiver en duidelijk
over zijn – in politiek-staatsrechtelijke zin te maken met de vraag
of op enig moment sedert 11 september in het kabinet sprake is geweest van
een afwijkende opvatting van een bewindspersoon. Zoiets kan natuurlijk altijd
het geval zijn. Indien dat gebeurt, moet je met elkaar vaststellen hoe daarmee
verder om te gaan. Er is echter, zoals de heer Pronk al heeft gezegd, nimmer
sprake geweest van een afwijkende opvatting bij het tot stand komen van regeringsbeleid
op dit onderwerp; dat is voor mij relevant. Daarom is het goed dat na de ontstane
verwarring, hier deze duidelijk taal is gesproken door minister Pronk en mij.
Het onderwerp is natuurlijk buitengewoon emotionerend; iedereen heeft het
hier ongelooflijk moeilijk gehad met de mogelijke gevolgen van de bombardementen,
zowel in vroege als in latere stadia.Ook ik heb slapeloze nachten gehad over de mogelijkheid dat wij door het
gebrek aan adequate reacties tot de conclusie moeten komen, dat de aanstichters
van de vreselijke gebeurtenissen in New York en Washington vrij blijven rondlopen.
Zo is iedereen er emotioneel bij betrokken en maakt zijn eigen afwegingen.
Ik vind dat het mogelijk moet zijn dat op een bepaald moment, ook in het licht
van eerdere publicaties, een minister iets zegt over zijn overwegingen voorafgaand
aan de bombardementen. Minister Pronk heeft dat gedaan en ik neem dat zoals
het is. Ik respecteer het ook. In politieke zin is echter in het kabinet sedert
11 september nimmer sprake geweest van een positiebepaling die de eenheid
in het functioneren heeft doorbroken. In politiek-staatsrechtelijke zin is
dat de kern van de zaak.De heer Balkenende (CDA):De premier en ik zijn het eens over het feit dat er verwarring is ontstaan.
Verder zijn wij het, denk ik, ook eens dat het niet gelukkig is voor het beeld
van de eenheid van het kabinetsbeleid, dat die verwarring ís ontstaan.
Het draagt niet bij aan de geloofwaardigheid van het beleid. Ik wens de premier
toe dat hij niet te maken krijgt met nog meer incidenten, want deze zijn niet
goed. Het is slecht voor de overtuigingskracht van het kabinet; het moet echt
anders.Minister Kok:De verwarring is mede ontstaan door snelle, opeenvolgende interpretaties
die aan de woorden van de heer Pronk zijn gegeven. Hij heeft hier vanmiddag
duidelijk aangegeven dat zijn opmerkingen van half september, waaraan hij
afgelopen vrijdag heeft gerefereerd, betrekking hadden op de
periode voorafgaand aan de start van de bombardementen. Dat moet voor de volledigheid
en in alle eerlijkheid worden vastgesteld.De heer Balkenende (CDA):Het waren geen interpretaties, maar hele duidelijke opmerkingen die tot
verwarring hebben geleid. Er moet nu geen doek voor worden gehangen. De minister
heeft zich klip en klaar uitgedrukt.De heer De Graaf (D66):De laatste opmerkingen van de minister-president brengen mij ook wel aan
het twijfelen. Hij wekt nu namelijk de indruk dat de commotie over de opmerkingen
van de heer Pronk ongelukkig was, maar de opmerkingen van de heer Pronk op
zichzelf niet. Recht op de man af gevraagd: vond hij de opmerkingen van de
heer Pronk gelukkig? Dat gold in ieder geval niet voor ons. In dit verband
zijn de afgelopen zaterdag voor de radio uitgesproken woorden van de minister
van Buitenlandse Zaken interessant. Deze luidden: "Je kunt niet het kabinetsbeleid
een beetje half of zo steunen. Als je lid bent van het kabinet, sta je achter
het beleid van het kabinet. Het Nederlandse kabinet discussieert uitvoerig
iedere vrijdag over deze crisis, de aanpak, de methode. Maar hoe we dat doen,
op welke wijze, wat onze zielenroerselen daarbij zijn, dat hoort in het kabinet
en niet daarbuiten". Is de minister-president het met de minister van Buitenlandse
Zaken eens en, zo ja, hoe kwalificeert hij dan de uitlatingen van de heer
Pronk?Minister Kok:De eerste vraag heeft eigenlijk niet zozeer betrekking op het staatsrecht
als wel op de factor geluk. Ik stel vast dat de uitlatingen van collega Pronk
de indruk kunnen hebben doen ontstaan dat hij de acties steunt en toch ook
weer niet. Zijn uitlatingen roepen vragen op omtrent de afwegingen die door
andere bewindslieden werden gemaakt – ook zeer emotionerend –
in de periode voorafgaande aan de bombardementen en later. Ik heb de uitzending
niet gezien, maar ik heb de uitgetypte tekst gelezen. Door de interpretaties
die in de loop van het weekend aan de uitlatingen van collega Pronk zijn gegeven,
hebben zijn woorden op onderdelen een andere strekking gekregen. Dat houd
ik staande. Bij het beantwoorden van de vraag hoe dit allemaal heeft kunnen
gebeuren, moeten niet alleen de uitspraken worden betrokken, maar ook de wijze
waarop deze vervolgens in een opeenstapeling van commentaren werden geïnterpreteerd.Mijn tweede opmerking betreft de uitspraken van de minister van Buitenlandse
Zaken. Deze heeft in hetzelfde citaat waaruit de heer De Graaf put, aangegeven
dat de minister-president als eerste verantwoordelijk is voor de eenheid van
het regeringsbeleid. Minister Van Aartsen heeft dat goed gezien. Ik stel vanuit
die eenheid van regeringsbeleid vast dat afzonderlijke leden van het kabinet
bij voorkomende gelegenheden wel eens iets zeggen over hun zielenroerselen.
Niet alleen de heer Pronk heeft dat gedaan. Ook anderen, die andere opvattingen
hadden of hebben, geven af en toe uiting aan wat er in het afwegingsproces
gebeurt. Ik deed dat zojuist zelf zijdelings ook naar aanleiding van de vraag
van de heer Balkenende. Voor ieder van de bewindslieden geldt dat dit razend
lastige vragen zijn. Er worden hier zware verantwoordelijkheden gewogen. In
een transparante samenleving waarin ook uitleg en achtergronden worden gevraagd,
geeft de een soms op een andere manier uitdrukking dan de ander aan wat er
speelt in die overwegingen. Het is echter absoluut juist dat je niet half
achter het beleid kunt staan. Ik heb daarom heel duidelijk aangegeven dat
het kabinet totaal onverdeeld is en dat er geen verdeelde opvattingen zijn
geweest over de houding na 11 september in het onderwerp "Afghanistan".De heer De Graaf (D66):Ik begrijp de moeilijke positie waarin de minister-president zich bevindt.
Ik herinner mij echter ook zijn woorden van zaterdag "dat hij de opwinding
goed begreep". Het lijkt nu net alsof hij de opwinding pas begrijpt omdat
er zo opgewonden over is gedaan. Het gaat hier natuurlijk wel om de uitspraken
van de heer Pronk. Wat de uitspraken van de heer Van Aartsen betreft, concludeer
ik dat u het niet met hem eens bent als hij stelt dat ministers hun zielenroerselen
in de ministerraad moeten uiten maar niet daarbuiten.Minister Kok:Ik heb de heer Van Aartsen in hetzelfde interview iets horen zeggen over
zijn Hollands dagboek in de NRC, waarin hij ook over bepaalde aspecten had
geschreven. Dat zijn allemaal uitdrukkingen van afwegingen die bewindslieden
maken. Ik zou dus zeggen: neemt u dat niet al te fijnmazig.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Was de minister-president verrast door de uitspraken van de minister of
was hij van tevoren op de hoogte gesteld?Minister Kok:Ik was daarvan niet op de hoogte. Ik was de volgende dag, toen ik begon
te horen welke commotie hierover was, door de uitspraken en de commotie daaromheen
verrast. Ik heb in mijn reactie zaterdag aangegeven dat ik me wel iets van
de commotie kon voorstellen. Er ontstond namelijk al snel in de opeenstapeling
van berichten de indruk alsof een van de leden van het kabinet wel, maar ook
weer niet steun geeft aan het regeringsbeleid op zo'n gevoelig onderwerp.
Doordat er een zwaar accent lag op wat een van de leden van het kabinet op
belangrijke momenten over dit alles heeft gedacht en daarvan gevonden, worden
ook snel anderen in een collegiale eenheid, een ministerraad in een moeilijke
positie gebracht. We hebben misschien iets minder openbaarheid gegeven aan
een aantal van onze zeer moeilijke afwegingen en lastige problemen, maar het
mag niet zo zijn – dat is ook niet de bedoeling van de heer Pronk, maar
het kan een effect zijn dat ontstaat – alsof hier bij wijze van spreken
maar één soort zorg of bekommernis bij het geheel telt, terwijl
dit voor meerderen door de weken heen iedere keer opnieuw tot en met de dag
van vandaag een heel lastig dilemma blijft, ondanks het feit dat er nu goede
voortgang wordt geboekt. Iedereen gaat er politiek op zijn manier mee om,
ook fracties. Ik respecteer dat. Dat ligt natuurlijk zeer divers.De voorzitter:Laatste keer, mijnheer Rosenmöller.De heer Rosenmöller (GroenLinks):De minister-president zei in zijn laatste antwoord op de vragen van collega
Balkenende dat de commotie mogelijkerwijs mede veroorzaakt of versterkt is
door de reacties op wat minister Pronk heeft gezegd. Die opmerking
moet aan het adres van de heer Dijkstal zijn, want hij was degene die daar
in ieder geval een behoorlijk kritische kanttekening bij plaatste. Mijn vraag
is of die waarneming terecht is. Wie spreekt u in die zin het meest rechtstreeks
aan in de Kamer? Mijn vraag aan de heer Dijkstal zou zijn, waar hij op de
radio afgelopen zaterdagmiddag zei dat dit in zijn consequentie betekent corrigeren
of wegwezen, welke keuze hij vanmiddag maakt.Minister Kok:Voorzitter. Wat mijn deel betreft heb ik niemand in het bijzonder op het
oog gehad.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Dat zou ik iets te gemakkelijk vinden...De voorzitter:Mijnheer Rosenmöller, we hadden afgesproken dat het de laatste keer
was. Er zijn een heleboel andere mensen die ook aan de beurt willen komen.
Wil de heer Dijkstal op de vraag van de heer Rosenmöller ingaan?De heer Dijkstal (VVD):Zoals vanmiddag al eerder is gebleken, zitten er meerdere aspecten aan,
zoals emoties, geweten en staatsrecht. Gezien de ernst van de zaak hebben
wij ons op één vraag willen concentreren, namelijk of inderdaad
een lid van het kabinet geen steun kon geven aan de militaire operaties. Daarover
bestond bij ons verwarring en die is in het weekeinde door allerlei uitlatingen
niet kleiner geworden, dus daar hebben wij vandaag duidelijkheid over gevraagd.
Daarbij is voor ons klip en klaar vast komen te staan dat de heer Pronk de
militaire operatie steunt, in de zin van steun geven aan het kabinet terzake
in de internationale context. Voor ons is dat voldoende en bij zo'n ernstige
zaak dient het vooral dáárom te gaan.De heer Marijnissen (SP):Ik heb een vraag aan de minister-president en een vraag aan de heer Balkenende.
De minister-president heeft een aantal keren nadrukkelijk gezegd dat het kabinet
in eenheid het besluit heeft genomen om deel te nemen aan de bombardementen
op Afghanistan. Die nadruk doet bij mij de vraag rijzen of, indien de heer
Pronk het nieuwe politieke feit niet zodanig gezien had als hij heeft gezegd
en dus zijn bezwaar tegen de oorlog had volgehouden, dit ook per definitie
consequenties voor de positie van de heer Pronk zou hebben gehad.Minister Kok:Die vraag laat zich niet uitsluitend en ook niet in de eerste plaats door
de minister-president beantwoorden.De heer Marijnissen (SP):U bedoelt dus: de minister in kwestie bepaalt dat mede. Ik heb mijn vraag
gesteld omdat u zo nadrukkelijk zei dat het in eenheid is besloten, daarmee
min of meer aangevend dat het kabinet in zulke situaties ook verdeeld kan
zijn. Ik kan mij trouwens voorstellen dat het kabinet op bepaalde punten wel
eens verdeeld is. Als nu de minister deze draai niet gemaakt had en niet alsnog
mee was gegaan met het kabinetsbeleid, zou dat dan consequenties hebben gehad
voor deze minister?Minister Kok:Het kabinet spreekt altijd met één mond, zelfs als er, bij
welk onderwerp dan ook, sprake zou zijn van uiteenlopende opvattingen in het
kabinet, waardoor het tot een meerderheidsbeslissing komt. Het is dan aan
de betreffende bewindslieden om daarvan, bij zeer zwaarwegende omstandigheden,
voor intern gebruik binnen de ministerraad aantekening te vragen. Die aantekening
wordt niet extern gebruikt. Er kunnen natuurlijk omstandigheden aan de orde
zijn of themata spelen die voor een of meerdere bewindspersonen zodanig zwaarwegend
zijn, dat ze zodanig zwaarwegende bezwaren hebben tegen een meerderheidsopvatting
van het kabinet – en daarmee dus tegen de opvatting van het kabinet –
dat ze niet langer hun bijdrage daaraan kunnen leveren. In die naar zijn aard
uiteraard zeer lastige afweging die een of meerdere bewindspersonen dan zouden
moeten maken, rest hen op enig moment geen andere mogelijkheid dan ernstig
te overwegen of ze daaraan gevolgen moeten verbinden en moeten zeggen dat
ze hun medeverantwoordelijkheid voor het gezamenlijk naar buiten gebrachte
kabinetsstandpunt niet langer kunnen dragen. Dat zou zich op enig moment kunnen
voordoen. Deze keer heeft het zich niet voorgedaan, omdat de belangstelling
in de Kamer om begrijpelijke redenen vandaag juist uitgaat naar de vraag hoe
de door collega Pronk bij Barend en Van Dorp gedane uitspraak, onder verwijzing
naar hetgeen hij hierover half september al had gezegd, zich verhield tot
zijn onverkorte steun en medewerking aan het kabinetsbeleid. Dat verhield
zich zodanig positief, dat de vraagstelling waar de heer Marijnissen om begrijpelijke
redenen in geïnteresseerd is, niet aan de orde was.De heer Marijnissen (SP):Ja, het is mij duidelijk dat die vraag niet aan de orde was, omdat er
eenheid van opvatting was. Ik begrijp uit de woorden van de minister-president
dat de situatie denkbaar is dat een minister op zo'n belangrijk punt laat
weten dat hij het kabinet niet kan volgen, maar toch deel blijft uitmaken
van het kabinet, mits hij naar buiten toe maar met één stem
spreekt, net als de overige kabinetsleden.Minister Kok:Nee, het is niet de minister die met één stem spreekt, de
ministerraad spreekt met één stem. Bij geen enkel onderwerp
is er sprake van twee of drie opvattingen van de ministerraad die ook vanuit
de ministerraad naar buiten gaan; het kabinet spreekt met één
stem. Voor eventuele scenario's waarbij een of meerdere bewindslieden dat
niet langer kunnen dragen, voor welk onderwerp dan ook, zijn er geen blauwdrukken,
maar is er wel het een en ander aan geschreven staatsrecht.De heer Marijnissen (SP):Met andere woorden...De voorzitter:Nee, mijnheer Marijnissen, bij uw vorige interruptie liet ik al blijken
dat het de laatste moest zijn.De heer Marijnissen (SP):Mag ik dan nog wel mijn vraag aan de heer Balkenende stellen?De voorzitter:Ja, mits u heel kort bent.De heer Marijnissen (SP):Ik heb mij erover verbaasd dat het CDA uiteindelijk niet besloten heeft
om zijn vragen in te trekken, na het antwoord van de minister van VROM.Hoe je er inhoudelijk over denkt, is één ding. Een ander
ding is dat de minister duidelijk heeft gemaakt dat hij vóór
de aanvang van de bombardementen daartegen was en dat hij, toen het kabinet
een besluit nam en er een politiek feit ontstond, het kabinetsbesluit heeft
gesteund en naar buiten heeft verdedigd. Wil de heer Balkenende elke discussie
doodslaan?De heer Balkenende (CDA):Meestal formuleert de heer Marijnissen iets met een grap, maar dit is
wel heel erg serieus.Ik heb al gezegd dat wanneer een minister over een gevoelige materie als
deze, gaat praten over wat hem bewoog om tegen de bombardementen te zijn,
die woorden een extra lading krijgen. Juist omdat het een gevoelige materie
is en het gaat om eenheid van kabinetsbeleid én omdat hier op een gegeven
moment ook iets speelt van schonehandenpolitiek en van meerdere walletjes
eten, is het zeer terecht om de vragen ook aan de minister-president voor
te leggen. Immers, er was wel iets aan de hand. Als een bewindspersoon nu
zegt dat hij tegen de bombardementen was, krijgen die woorden op zichzelf
een eigen lading. Ik vind het terecht om de minister-president dan aan te
spreken op de verantwoordelijkheid die hij heeft voor de eenheid van kabinetsbeleid
en voor helderheid van positionering.Indien in de strijd tegen terrorisme mensen worden uitgezonden, dan moet
dat geloofwaardig zijn. Ik vind het ongeloofwaardig als een minister dan gaat
zeggen: ik ben tegen bombardementen. Wie dat doet, roept daarmee verkeerde
signalen op en wekt daarmee bepaalde verwachtingen over wat hij in het verleden
heeft gedaan. Het leidt tot verwarring. Dat heeft de minister-president ook
gezegd, en met die opmerking was ik het volledig eens.De voorzitter:Nee, mijnheer Marijnissen, ik zie dat u weer wilt interrumperen, maar
mondelinge vragen lenen zich niet voor een nader debat, hoe jammer dat ook
voor sommigen moge zijn. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20012002-1779-1783.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl