BIJVOEGSEL (zie pag. 1139), Schriftelijke antwoorden van de ministers van Buitenlandse Zaken en voor Ontwikkelingssamenwerking op vragen, gesteld in de eerste termijn van de behandeling van de begroting van Buitenlandse Zaken voor het jaar 2002 (28000 V)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2001-2002, pag. 1212-1231

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

09-11-2001

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

nr. 18, pagina 1212-1231

01-11-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in vergadering

Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (donderdag 1 november 2001)Pagina 1210-1211
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 3 oktober 2001 over de detailhandelPagina 1133-1136
Noot 1 (zie blz. 1417): BIJVOEGSEL, Schriftelijke antwoorden van de bewindslieden van Verkeer en Waterstaat op vragen gesteld in de eerste termijn van de behandeling van de begroting van Verkeer en Waterstaat voor het jaar 2002 (28000 XII)Pagina 1514-1524
Regeling van werkzaamheden (donderdag 1 november 2001)Pagina 1155-1157
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 2002 (28000 V)Pagina 1168-1210
Behandeling van: - het wetsvoorstel Wet conflictenrecht afstamming (26675); - het wetsvoorstel Wijziging van titel 8 van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek (regels verrekenbedingen) (27554); - het wetsvoorstel Wijziging van de Wet uitkeringen vervolgingsslachtoffers 1940-1945 etc. (27898)Pagina 1133-1133
Presentie en opening (donderdag 1 november 2001)Pagina 1133-1133
BIJVOEGSEL (zie pag. 1139), Schriftelijke antwoorden van de ministers van Buitenlandse Zaken en voor Ontwikkelingssamenwerking op vragen, gesteld in de eerste termijn van de behandeling van de begroting van Buitenlandse Zaken voor het jaar 2002 (28000 V)Pagina 1212-1231
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 2002 (28000 V)Pagina 1139-1155
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 2002 (28000 V)Pagina 1157-1168
Stemming over een motie, ingediend in het wetgevingsoverleg over het begrotingsonderzoek Justitie, te weten de motie-Van Oven c.s. over budgetflexibiliteit (28000 VI, nr. 9)Pagina 1168-1168
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 4 oktober 2001 over filmsubsidiesPagina 1136-1139

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 99 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Noot 1 (zie blz. 1139)BIJVOEGSELSchriftelijke
antwoorden van de ministers van Buitenlandse Zaken en voor Ontwikkelingssamenwerking
op vragen, gesteld in de eerste termijn van de behandeling van de begroting
van Buitenlandse Zaken voor het jaar 2002 (28 000-V)1. ChristenUnie – Van MiddelkoopTwee weken geleden vroeg ik aandacht voor de dreiging
van moorden op christenen in dat land (Pakistan). Gisteren lazen we dat in
een katholieke kerk minstens 15 christenen waren vermoord. Is aan deze dreigingen
tijdens het bezoek aandacht geschonken?Doel van het bezoek was primair – zoals elders al toegelicht -humanitair
van aard, en in tweede instantie gericht op ondersteuning van de Pakistaanse
regering. Dreiging voor de christelijke bevolkingsgroep als zodanig is niet
expliciet aan de orde geweest, mede omdat de aandacht met name gericht was
op de moeilijke omstandigheden van de vluchtelingen. De vreselijke aanslag
waar de vraagsteller op doelt had op het moment van het bezoek nog niet plaatsgevonden.Overigens is de laatste jaren de Pakistaanse regering met regelmaat door
EU en Nederland aangesproken op haar verantwoordelijkheid om een einde te
maken aan terreur tegen religieuze minderheden, evenals op haar verantwoordelijkheid
om een einde te maken aan bestaande, discriminerende wetgeving tegen die minderheden.
De Tweede Kamer werd over dit laatste in antwoord op vragen geïnformeerd,
evenals over het feit dat President Musharraf pogingen in deze richting heeft
ondernomen.2. ChristenUnie – Van Middelkoop(Beschikken over zelfstandige ideeën). Dat was
bijvoorbeeld het geval met het mensenrechtenbeleid waarin de vrijheid van
godsdienst centraal stond. Zo hebben wij zijn kritische aandacht voor de zogenaamde
godsdienstwetten in MOE-landen zeer gewaardeerd. Welk vervolg denkt hij aan
deze prioriteit te geven?De regering zal zich blijven inzetten voor de bevordering en bescherming
van de vrijheid van godsdienst of overtuiging wereldwijd, alsmede voor steun
aan slachtoffers op dit gebied. Meer in het bijzonder zal de regering in OVSE-verband,
en niet in de laatste plaats tijdens ons OVSE-voorzitterschap in 2003, aandacht
blijven geven aan de situatie op dit terrein in de OVSE-regio. Hierbij zal
uiteraard worden voortgeborduurd bij de bevindingen van het in juni te Den
Haag gehouden seminar inzake restrictieve (her)registratie- en vestigingseisen
van religieuze en geloofsgemeenschappen in OVSE-gebied. Ook tijdens dit seminar
bleek dat godsdienstvrijheid in het huidige tijdsgewricht nog niets aan actualiteit
heeft ingeboet.Begin november komt de speciale publicatie naar aanleiding van het seminar
uit. Deze zal wijd worden verspreid, niet alleen in OVSE-, maar ook in VN-kader.
In deze publicatie wordt uitgebreid ingegaan op restrictieve godsdienstwetten.3. VVD – BlaauwZijn er nieuwe ontwikkelingen inzake het operationeel
maken van het Joint Data Exchange Centre (inzake raketlanceringen)? Is er
bredere participatie te verwachten?De Amerikaanse-Russische samenwerking in het kader van het JDEC maakt
deel uit van de besprekingen tussen beide landen over een nieuw strategisch
raamwerk. Ondanks enkele uitstaande problemen als belastingregeling ziet het
ernaar uit dat dit centrum deel zal gaan uitmaken van de nieuwe strategische
relatie tussen beide landen. Het is goed mogelijk dat ook andere landen op
termijn hieraan deel zullen kunnen nemen, hoewel hierover thans nog geen nadere
concrete zaken bekend zijn.4. VVD – BlaauwVeiligheidsbeleid van de VS met de vertaling daarvan
naar de krijgsmacht is aan review toe. De VVD is van mening dat de VS nauw
contact hierover moet hebben met de naaste bondgenoten. Wordt hierover gesproken
in de NAVO, en dus zijdelings ook met de RF en zijn er consequenties te voorzien
voor de lidstaten?De opzet van de Amerikaanse strategic review is uitgebreid binnen de NAVO
besproken. De vertaling door de VS naar de eigen krijgsmacht is recent afgerond,
maar nog niet in de NAVO aan de orde geweest.5. PvdA – KoendersEr dient een nieuwe impuls aan de wapenbeheersing gegeven
te worden. Er dient een EU-initiatief dient te komen voor de ratificatie van
CW en BW-verdrag. Er moet een initiatief komen voor de versterking van de
OPCW. Er is een inventarisatie nodig van het fenomeen van chemische terroristische
aanvallen. In EU-kader dient een inventarisatie van vaccins en dergelijke
bij biologische wapens gemaakt te worden.WapenbeheersingHet gaat vooral om de versterking van het gehele vlechtwerk van de multilaterale
wapenbeheersing, inclusief de conventies, de exportcontroleregimes en diplomatieke
inspanningen. Nederland blijft op dit vlak zeer actief.In het bijzonder wil ik noemen het belang van inwerkingtreding van het
Kernstopverdrag, het CTBT. Ik zal hiervoor een pleidooi houden tijdens de
CTBT-conferentie in New York half november.Daarnaast is Nederland actief betrokken bij de ontwikkeling van een multilateraal
instrument op het gebied van de non-proliferatie van ballistische raketten.
Binnen dit zgn. MTCR is vanaf 1999, destijds onder Nederlands voorzitterschap,
gewerkt aan een ontwerp Gedragscode tegen de proliferatie van ballistische raketten. Dit ontwerp zal het komende jaar in een internationaal
onderhandelingsproces mogelijk verder worden aangepast. De regering heeft
zich in beginsel bereid verklaard aan het eind van 2002 een conferentie te
organiseren waar de Gedragscode ondertekend kan worden.BWDe EU heeft zich in de afgelopen jaren consequent ingezet voor universaliteit
van BW en CW-verdrag.Tijdens de a.s. BW-toetsingsconferentie (nov-dec 2001) is de Nederlandse
inzet in eerste instantie gericht op het behouden van perspectief op spoedige
hervatting van onderhandelingen over een effectief instrument ter versterking
van de naleving en daarnaast op directe maatregelen ter versterking van het
BW-regime.OPCWAls gastland doet Nederland er alles aan om bij te dragen aan het soepel
functioneren van de OPCW, ook in financiële zin. Nederland, samen met
vele andere donoren, blijft actief betrokken bij hulpverlening aan RF bij
de vernietiging van haar voorraden chemische wapens. Nederland zit een regulier
donoroverleg in dezen voor.In de OPCW wordt op het ogenblik ook gekeken naar assistentie die zou
kunnen worden verleend in geval van terroristische aanslagen met chemische
middelen.CW en BW terrorismeVragen over de nationale voorbereiding op eventuele terroristische aanslagen
met biologische of chemische wapens worden geadresseerd in de voortgangsrapportage
van de regering inzake de diverse elementen van het recent vastgestelde actieplan.
Internationaal zijn echter verschillende initiatieven ontplooid.Op een EU bijeenkomst van de directeuren-generaal voor civiele bescherming
is onder meer afgesproken een group of experts in te stellen op het terrein
van Nucleaire, Biologische en Chemische rampen en aanvallen. Deze groep zal
24 uur per dag bereikbaar en beschikbaar zijn voor assistentie aan één
van de lidstaten. Tevens is afgesproken om informatie in de lidstaten over
serums, vaccins en antibiotica te bundelen. Ook in NAVO-kader vindt momenteel een inventarisatie plaats van de nationale
middelen die kunnen worden ingezet voor de bescherming van de bevolking bij
een eventuele aanslag. Inmiddels is ook een begin gemaakt met afstemming tussen
NAVO en EU op dit gebied.Kleine wapensNederland zal een actieve rol spelen bij de follow up van de VN Kleine
Wapensconferentie. Wij willen ook andere landen ondersteunen bij het uitvoeren
van het New Yorkse actieplan.6. VVD – BlaauwHet volledig bevaarbaar maken van de Donau is voor
alle oeverstaten van groot belang, waarom gaat het allemaal zo traag. Nederland
draagt financieel bij, kan druk uitgeoefend worden dat men vaart moet zetten?Het werk aan de Donau vordert inderdaad traag. Er is nu echter een start
gemaakt met het puinruimen ter hoogte van Novi-Sad en het bevaarbaar maken
van een kanaal in de Donau. Het kanaal zal in principe voor de winter van
2001 open zijn. Na de winter zal het kanaal verbreed worden zodat de rivier
ook bevaarbaar is voor bredere vrachtschepen (tweede fase). De internationale
aanbesteding voor het uitvoeren van de werkzaamheden vindt thans plaats.Een probleem is dat de lokale Servische autoriteiten ook hebben ingezet
op de voor hun belangrijke bouw van een nieuwe brug over de rivier. Voor de
overige oeverstaten is de bevaarbaarheid van de rivier zelf echter de topprioriteit.
Nederland heeft als één van de bilaterale donoren – de
Commissie betaalt het leeuwendeel – bij bilaterale contacten met Joegoslavische
en Servische autoriteiten meerdere malen op het belang van grotere uitvoeringssnelheid
gewezen. Ook hebben zowel premier Kok als ikzelf meerdere malen binnen de
EU om aandacht voor de kwestie gevraagd.7. PvdA – KoendersHoe staat het nu echt precies met de Nederlandse voorbereiding
van het gastheerschap voor het Internationale Strafhof?De voorbereidingen voor het Nederlandse gastheerschap van het Internationaal
Strafhof zijn in volle gang en op schema. Dat heb ik ook recentelijk bij de
VN in New York, en met name in een speech voor de Voorbereidingscommissie
Internationaal Strafhof (Prepcom ICC) bevestigd. Ik heb een team samengesteld
dat het proces zal aanjagen en managen. Bovendien zijn hiervoor voldoende
financiële middelen veilig gesteld. Internationaal is er vertrouwen in
het Nederlandse voorbereidingsproces.In het kader van de huisvesting van het Hof in Den Haag zijn inmiddels
belangrijke besluiten genomen, zowel ten aanzien van de tijdelijke, als ten
aanzien van de permanente huisvesting. De tijdelijkehuisvesting
zal door Nederland aan het Hof ter beschikking worden gesteld vanaf het moment
dat het Hof operationeel wordt. Zoals bekend zal het Hof als definitieve vestigingsplaats een deel van de huidige Alexanderkazerne
krijgen.Ik reken op inwerkingtreding van het Statuut tegen de zomer van 2002.
Dat geeft alle aanleiding, juist ook voor de internationale gemeenschap, om
hard te trekken aan het voorbereidingsproces. Om dat mede te bevorderen heb
ik toegezegd om financieel te willen bijdragen aan de eerste Bijeenkomsten
van de Staten Partijen. Daarenboven zal Nederland ook andere internationale
bijeenkomsten in dit kader deels of geheel financieren. Een eerste en voor
Nederland belangrijke bijeenkomst is een «lessons-learned»-bijeenkomst
van internationale experts, vertegenwoordigers van het Joegoslavië Tribunaal,
vertegenwoordigers van NGO's en vertegenwoordigers van het gastland die in
december onder Nederlandse auspiciën in Arnhem zal worden gehouden.8. SGP – Van den BergWij vragen en marge om verscherpte aandacht voor de
rol van Irak in het Midden-Oosten en wijder, mede i.v.m. terrorismebestrijding
en sporen van miltvuur die naar dit land wijzen.Het aangetoonde bezit – en gebruik – van massavernietigingswapens
(WMD) door Irak in het verleden maken dit land zonder meer tot onderwerp van
scherpe aandacht door de internationale gemeenschap, waaronder
ook ons land. Irak voldoet niet aan de resoluties van de VN-Veiligheidsraad
inzake de ontmanteling van zijn WMD, waardoor het land onderhevig blijft aan
sancties. Daar komt bij dat het nu al geruime tijd weigert de inspecteurs
van UNSCOM op zijn grondgebied toe te laten, zodat deze situatie van niet-voldoen
voor onbepaalde tijd voortduurt. Irak heeft de aanslagen van 11 september
niet veroordeeld. Er zijn evenwel op dit moment geen indicaties die Irak met
het terrorisme rond de aanslagen van 11 september in verband kunnen brengen.9. PvdA – KoendersIk zou overigens in de zijlijn willen vragen of de
Nederlandse regering nog nieuwe verzoeken heeft ontvangen voor eventuele militaire
steun, hetzij als backfill in het Caraibische gebied of anderszins.Neen, de Nederlandse regering heeft tot dusverre geen verzoeken voor daadwerkelijke
militaire steun ontvangen, en derhalve ook niet voor «backfill»
in het Caraibisch gebied. Wel onderzoeken vertegenwoordigers van de Chef Defensiestaf
samen met het desbetreffende Amerikaanse hoofdkwartier de concrete invulling
van het aanbod van een militaire bijdrage van ons land in de strijd tegen
het terrorisme (zie verslag aan de Kamer d.d. 23 oktober jl.).10. VVD – BlaauwToe te juichen is het Amerikaanse besluit om achterstallige
betaling aan de VN te voldoen, maar wanneer gaat het geld over?Nadat de Senaat de betaling van USD 582 miljoen (de tweede tranche van
de Helms-Biden wet) op 7 februari van dit jaar had goedgekeurd, heeft het
Huis van Afgevaardigden deze op 24 september bekrachtigd. Wanneer er daadwerkelijk
wordt overgemaakt, kan ik U niet met zekerheid zeggen, maar dat is nu een
kwestie van administratieve uitvoering waarmee een paar dagen meer of minder
kunnen zijn gemoeid. Overigens is in de Helms-Biden wet ook nog sprake van
een derde en laatste tranche van USD 244 miljoen aan achterstallige betalingen.
Wanneer deze laatste tranche zal worden betaald is nog niet bekend.11. VVD – Blaauw1. De transatlantische economische relatie stond laatste
tijd onder druk wegens diverse geschilpunten. Door de economische steunmaatregelen
van Bush zou verdere distorsie met daarbij protectionisme kunnen optreden,
zie de staalsector en luchtvaart. Worden deze ontwikkelingen door de EU gevolgd
en geanalyseerd op mogelijke gevolgen voor de EU en de transatlantische relatie?2. Welke opstelling heeft Canada in dezen?De EU volgt ontwikkelingen op de voet, waarbij speciale aandacht uitgaat
naar de economische maatregelen die de VS neemt op het gebied van de luchtvaart
en staal. De EU streeft ernaar, om in goed overleg met de VS, ervoor te zorgen
dat (eventuele) Amerikaanse maatregelen zo weinig mogelijk repercussies hebben
voor de Europese economie.Op 10 oktober heeft de Commissie een mededeling aangenomen met een analyse
van de economische gevolgen van de aanslagen en een aantal voorstellen voor
Europese actie.De VS reageerde op de gebeurtenissen van de 11e september jl. met het
geven van 15 miljard dollar aan directe steun voor de eigen luchtvaartindustrie.
De EU heeft besloten niet terug te vallen op het geven van directe vormen
van staatssteun. Alleen compensatie wordt geboden voor de sluiting van het
Amerikaanse luchtruim gedurende de eerste 4 dagen na de aanslagen. Verder
steunt de EU de Europese luchtvaartindustrie door het overnemen van de verzekering
tegen molestschade (een maand gratis, daarna tegen een redelijke premie) en
het hanteren van flexibele regels ten aanzien van de landingsrechten van Europese
luchtvaartmaatschappijen.De Amerikaanse staalindustrie heeft geklaagd dat ze door de crisis er
onderdoor aan zal gaan. Het Amerikaanse congres heeft ingestemd met de mogelijkheid
beschermende maatregelen te nemen. Dit zou onder meer kunnen betekenen dat
staal afkomstig uit de EU tegen hoge importtarieven op de Amerikaanse markt
wordt gebracht. Dit is echter nog niet besloten.De Amerikaanse minister van Handelszaken, Robbert Zoellick, heeft gezegd
niet van plan te zijn dergelijke maatregelingen te treffen.Ten aanzien van de positie van Canada geldt dat dit land zich nog niet
(publiekelijk) uitgesproken over de Amerikaanse economische maatregelen.12. GroenLinks – KarimiGaat de regering met voorstellen komen om de importen
uit de bezette gebieden onder preferentieel tarief uit de Unie te weren?Zoals de regering reeds eerder heeft laten weten, is het overleg over
deze kwestie tussen de Commissie en Israël nog gaande. Nederland heeft
zich er sterk voor ingezet dat een Europese oplossing gevonden wordt voor
de importen, en zal dit ook blijven doen. De Commissie heeft het Europese
standpunt, dat importen uit de bezette gebieden naar de Unie onder een Israëlisch
oorsprongscertificaat ontoelaatbaar zijn, herhaalde malen verwoord. Dat gebeurde
onder meer tijdens het Associatie-comité in mei van dit jaar, en tijdens
het gespecialiseerde EU-Israël sub-comité voor douanezaken in
juli. De regering zal zich ervoor inzetten dat de kwestie aan de orde wordt
gesteld tijdens de associatieraad van 20 november aanstaande.13. SGP – Van den BergWat Indonesië betreft, kan gesteld worden dat
de overgang naar het bewind Soekarnoputri tamelijk geruisloos verlopen is.
Tegelijk is er blijvende zorg. De nieuwe president heeft ervoor gewaarschuwd
dat Indonesië een tweede Balkan wordt als etnische conflicten niet opgelost
worden. Wil de regering ingaan op de opleving van moslimfundamentalisme a.g.v.
de aanslagen in de VS? Wij vragen de MinBuza wanneer het onderzoek dat het
Instituut voor Nederlandse Geschiedenis verricht naar de gang van zaken rond
de Act of Free Choice te verwachten is. Hoe ziet de regering het perspectief
voor de bevolking van Papoea na recente aanname van de nieuwe autonomiewet?
Er is 20 miljoen uitgetrokken voor wederopbouw op de Molukken, een goede zaak. Uit de vraagbeantwoording blijkt dat met de wederopbouw slechts
ten dele een aanvang kan worden gemaakt, omdat de situatie op Ambon nog niet
stabiel genoeg is. Is er uitzicht op verbetering?Op de Molukken lijkt het beter te gaan dan de afgelopen twee jaar. Dan
moet wel de Laskar Jihad bedwongen blijven of worden. Wat is de inschatting
van de regering? Hoe beoordeelt de minister de nieuwe autonomiewetgeving voor
Papoea? Kan Nederland een bijdrage leveren aan dit proces van decentralisatie?
Er is in ons land nog altijd relatief veel bestuurlijke kennis van dit vroegere
landsdeel. Wil de minister zich er sterk voor maken dat de missie van EU-ambassadeurs
in december doorgaat?Ook ik blijf de ontwikkelingen in Indonesië met grote aandacht volgen.
De aanslagen van 11 september hebben een dimensie toegevoegd aan het toch
al ingrijpende en langdurige proces van politieke en economische hervormingen.
Een proces waaraan president Megawati zich bij haar aantreden heeft gecommitteerd.
De president moet balanceren om rekening te houden met gevoeligheden onder
grote delen van de moslimbevolking. Politieke tegenstanders spelen handig
in op deze gevoeligheden. Van een opleving van moslimfundamentalisme op grote
schaal is overigens geen sprake. Wel heeft een groot deel van de moslimbevolking
grote moeite met de aanvallen op Afghanistan. De Indonesische regering heeft
de in omvang beperkte demonstraties onder controle gehouden. De oproep tot
demonstraties van radicale, anti-Amerikaanse moslims vindt gelukkig vooralsnog
geen massale navolging.Een van de grootste uitdagingen voor president Megawati is het vinden
van een verstandige en vreedzame oplossing voor de conflicten in de Molukken,
Aceh en Irian Jaya. Tijdens mijn bezoek aan Jakarta eind augustus heb ik benadrukt
dat de autoriteiten het vertrouwen van de lokale bevolkingen in de conflictgebieden
zouden kunnen herwinnen door op twee terreinen voortgang te boeken: in de
eerste plaats een zorgvuldige implementatie van de speciale autonomie wetten
voor Aceh en Irian Jaya, in de tweede plaats eerbiediging van de mensenrechten.Een verheugende ontwikkeling is de recente parlementaire goedkeuring van
de speciale autonomie wet voor Irian Jaya, die een sleutel zou kunnen zijn
naar een vreedzame oplossing van het conflict in deze provincie. Een comité
van Papoea intellectuelen heeft de basis voor deze wet geschreven. De wet
bevat een aantal elementen met een belangrijke symbolische waarde: het gebruik
van de eigen vlag, volkslied en naam. Verder komt er een Commissie van Waarheid
en Verzoening, die ook onderzoek moet doen en een bijdrage moet leveren aan
een dialoog over de gebeurtenissen rond de integratie van Papoea in de Republiek
Indonesië. In dit verband kan ik u informeren dat het historisch onderzoek
van het Instituut voor Nederlandse Geschiedenis in 2003 zal worden afgerond.
In de autonomie wet verder aandacht voor de rechten van de inheemse bevolking
en herverdeling van inkomsten tussen provincie en de centrale overheid. Daadwerkelijke
verbetering van sociaal-economische omstandigheden staat of valt uiteraard
met een zorgvuldige implementatie en socialisering van deze wet. Hieraan kan
ook de internationale gemeenschap een steentje bijdragen. Nederland zet zich
in voor EU-steun bij de opbouw van capaciteit teneinde de lokale autoriteiten
en de samenleving te helpen hun nieuwe verantwoordelijkheden te nemen. De
door Nederland geïnitieerde EU-missie naar Irian Jaya, die hoogstwaarschijnlijk
nog dit jaar zal plaatsvinden, kan hier een katalyserende rol spelen. Ook
beziet Nederland op welke wijze kan worden bijgedragen aan in voorbereiding
zijnde multilaterale programma's die beogen op lokaal niveau sectorale steun
te bieden.Op de Molukken is het beeld inderdaad gemengd. Waar in de Noorden Zuidoost-Molukken
reeds een aanvang kan worden gemaakt met wederopbouw, blijft de situatie in
Ambon en omringende eilanden gespannen. Tijdens mijn bezoek aan Jakarta heb
ik juist ook ten aanzien van de Molukken benadrukt hoe belangrijk versterking
van de rechtsstaat is. Tegen infiltraties van buitenaf, van welke bevolkingsgroep
ook, zou krachtig moeten worden opgetreden. Nederland blijft, bilateraal en
in EU-verband, alert op de ontwikkelingen in de Molukken en zal waar mogelijk
bijdragen aan noodhulp en de wederopbouw.14. D66 – HoekemaDan Suriname. In de week dat wij het overlijden van
de heer Lachmon te betreuren hebben – terecht eindigde collega Koenders
zijn bijdrage daarmee – is ook het vonnis tegen Bouterse nu onherroepelijk.
Een beroep in cassatie is door de Hoge Raad verworpen. De man moet nu voor
de rechter. Dat kan en mag in Suriname. Hoe staat het met het dossier in Suriname
en hoe staat het met het opsporings- en aanhoudingsbevel dat is uitgevaardigd?
Kunnen we Bouterse aanhouden in een derde land? Heeft Nederland met alle landen
waar het om gaat nu die verdragen gesloten?Rond Bouterse spelen twee zaken: het gerechtelijk vooronderzoek in Suriname
naar de Decembermoorden en de Nederlandse strafzaak inzake de invoer van drugs
in Nederland.Inzake de Decembermoorden geldt het volgende: de Hoge Raad heeft bepaald
dat Bouterse niet door het OM in Nederland kan worden vervolgd. Bouterse kan
wel in Suriname voor de Decembermoorden worden vervolgd. Het gerechtelijk
vooronderzoek in Suriname is in november 2000 gestart. De voortgang van het
vooronderzoek in Suriname is een interne aangelegenheid van Suriname. Na de
uitspraak van de Hoge Raad in Nederland zal uitvoering van rechtshulpverzoeken
uit Suriname weer mogelijk worden. Het initiatief ligt aan Surinaamse zijde.Inzake de drugs strafzaak in Nederland geldt dat het beroep in cassatie
door de Hoge Raad is verworpen. De veroordeling van Bouterse voor het medeplegen
van invoer in Nederland van een partij cocaïne is onherroepelijk. Het
internationale opsporingsen aanhoudingsbevel blijft gehandhaafd. De inspanningen
van de Nederlandse regering zijn onverkort gericht op een aanhouding en uitlevering
aan Nederland van de heer D. Bouterse indien hij zich buiten Suriname begeeft.
Alle terzake benodigde maatregelen zijn genomen. Operationele informatie kan
in het belang van een succes volle opsporing en daadwerkelijke
uitlevering niet worden verstrekt. Het bestaan van een verdrag biedt nog geen
absolute garantie tot uitlevering; afgezien van de juridische aspecten is
een besluit tot uitlevering in veel landen uiteindelijk een politieke beslissing.
In het geval van Trinidad en Tobago is geconcludeerd dat een nieuw bilateraal
uitleveringsverdrag nodig is. De onderhandelingen zijn in een vergevorderd
stadium. De autoriteiten van Trinidad en Tobago hebben aangegeven dat een
laatste, mondelinge onderhandelingsronde voldoende zal zijn, maar hebben op
het laatste moment te kennen gegeven dat de voorgestelde data in juli jl.
niet schikten. Er wordt nu naar gestreefd om deze laatste onderhandelingsronde
zo spoedig mogelijk te laten plaatsvinden, uiterlijk januari 2002.15. PvdA – KoendersDaarnaast willen wij graag precies geïnformeerd
worden over de initiatieven die Nederland neemt tijdens de komende toetsingsconferentie
van het Conventionele Wapens Verdrag om de problematiek van de clusterbommen
meer in het algemeen aan de orde te stellen.Zoals bekend deelt de regering uw zorg over de niet-ontplofte submunities
van clusterwapens. In dat verband vroeg de heer Koenders naar de Nederlandse
initiatieven met het oog op de komende Toetsingsconferentie van het Conventionele
Wapens Verdrag.De regering heeft het afgelopen jaar – mede op verzoek van de Kamer –
een internationale voortrekkersrol op zich genomen om te komen tot een juridisch
instrument, dat de problematiek van deze zogenaamde «Explosive Remnants
of War» zoveel mogelijk beperkt.Dit jaar werd in maart in het Ministerie van Buitenlandse Zaken een internationaal
seminar georganiseerd om de problematiek van ontplofbare oorlogsresten (Explosive
Remnants of War) te bespreken. Vervolgens zijn door Nederland twee seminars
georganiseerd in Genève en tijdens de officiële voorbereidende
bijeenkomsten werden de discussies over dit onderwerp door Nederland, als
«Friend of the Chair», voorgezeten.De regering hoopt dat de Nederlandse inspanningen er toe leiden dat tijdens
de Toetsingsconferentie in december overeenstemming kan worden gevonden over
de oprichting van een Expert-Groep, die de mogelijkheden voor een nieuw Protocol
bij dit Verdrag over ontplofbare oorlogsresten zal onderzoeken.Over de voorbereidingen van de Toetsingsconferentie en over de andere
voorstellen die tijdens deze conferentie zullen worden besproken zal ik u
nog schriftelijk informeren.16. PvdA – KoendersDaarnaast vraag ik naar uitvoering van de Motie over
de Soeharto-gelden waar gevraagd werd om een eigenstandig onderzoek eventueel
losstaand van een Indonesisch verzoek. Waar ligt hier nu precies het probleem
waar de Regering toegezegd heeft de Motie uit te voeren?Over de vorderingen in deze zaak heb ik u, mede namens mijn collega van
Justitie, op de hoogte gehouden. Op basis van deze informatie blijf ik bij
de conclusie dat de Nederlandse regering doet wat binnen de mogelijkheden
ligt om de mogelijke relatie tussen de familie Soeharto en Nederlandse banken
bloot te leggen. Mag ik hier het volgende aan toevoegen: na de uitspraken
van de voormalige Indonesische procureur-generaal Darusman op 6 november 2000
en zijn hierop volgend bezoek aan Nederland op 29 en 30 januari 2001 is de
gevraagde informatie van de Indonesische autoriteiten, ondanks herhaalde rappellen
van bevoegde Nederlandse instanties, nog niet ontvangen. Zoals u eerder is
toegelicht heeft het Openbaar Ministerie laten weten dat deze aanvullende
informatie nodig is om te kunnen beoordelen of alsnog uit eigen beweging een
onderzoek kan worden gestart.17. VVD – BlaauwHet binnenlands bestuur is door Poetin op de schop
genomen, de deelrepublieken zijn beter onder het centrale gezag gekomen, wet-
en regelgeving zijn gestroomlijnd, belastingsysteem op poten gezet. (1) Zijn
hier al resultaten van waar te nemen? (2) Vooral het strafrechtstelsel schijnt
nog gebrekkig te werken, is hier een taak voor de Raad van Europa, prioriteit
voor komend Nederlands voorzitterschap? (3) Nederland heeft een grote inbreng
gehad bij het tot stand komen van het Burgerlijk Wetboek in de RF, zijn er
nog andere wetgevende en regelgevende gebieden waar Nederland bilateraal hulp
heeft aangeboden of kan aanbieden?De hervormingen van binnenlands bestuur en stroomlijning van wet- en regelgeving
die Poetin in gang heeft gezet zijn een proces van langere duur dat nog niet
is afgerond en waarvan nog niet op grote schaal zichtbare resultaten mogen
worden verwacht.Problemen bij de werking van het rechtstelsel in de RF zijn zeer divers
van aard. De Raad van Europa heeft reeds enkele programma's in uitvoering
die zich richten op deelproblemen die ook de werking van het strafrechtstelsel
belemmeren. Het gaat dan veelal om samenwerkingsprogramma's waarin directe,
concrete en kwalitatieve kennisoverdracht plaatsvindt door – onder meer
Nederlandse – juristen en experts aan Russische specialisten op cruciale
posten (*).In Nederlandse ogen is deze vorm van samenwerking van groot belang.In het kader van het MATRA-programma wordt binnen de thema's «wetgeving
en recht» en «mensenrechten», behalve aan de opstelling
en uitvoering van het Burgerlijk Wetboek, aandacht besteed aan een flink aantal
andere terreinen van wet- en regelgeving. Voorbeelden zijn praktische ondersteuning
van het Russische Openbaar Ministerie bij het onderzoek en de vervolging van
strafzaken, steun bij de modernisering van het kinderrechtsstelsel en steun
bij het opzetten van een zomerschool voor mensenrechtenorganisaties. (*) twee voorbeelden:RvE-programma «Federalisme in Rusland» dat ondersteuning biedt
bij wetgevingsprocedures en implementatie van wetgeving met gevolgen voor
verhouding tussen federaal centrum en de regio's;Gezamenlijk Programma van Europese Commissie en RvE met RF gericht op
versterking van de federale structuur, introductie van mensenrechtenmechanismen
en hervorming van het juridisch stelsel. 18. D66 – HoekemaKan de minister van Buitenlandse Zaken meedelen of
naast het verdrag dat is gesloten andere alomvattende antiterrorismeverdragen
op de agenda staan? Is er een initiatief van India? Zo ja, wat is daarvan
de meerwaarde?Het alomvattend antiterrorismeverdrag is inderdaad een initiatief geweest
van India. De onderhandelingen daarover worden in New York gevoerd. De meerwaarde
is dat dit verdrag aanvullend en overkoepelend zal zijn met betrekking tot
de reeds bestaande 12 sectorale antiterrorismeverdragen in VN-kader. Ik wil
in dit verband ook gaarne verwijzen naar de brief die ik uw Kamer toezond
op 23 oktober jl., waarin nader wordt toegelicht wat de stand van zaken is
met betrekking tot de diverse antiterrorismeverdragen19. D66 – HoekemaEen vraag over het bericht in de NRC van 31 augustus
dat een Colombiaanse groepering na een tien maanden durende ontvoering een
Nederlander zou hebben vrijgelaten voor een losgeld van 5 mln. dollar. Dat
is geen gering bedrag. Wat is in deze de beleidslijn? Uiteraard het redden
van Nederlanders maar wat gebeurt er met dat losgeld? Is er niet het risico
dat dit geld in het criminele drugscircuit terechtkomt?Het beleid van de Nederlandse regering is dat bij ontvoeringen en gijzelingen
geen losgeld, beschermingsgeld o.i.d., wordt betaald. Ook wordt door Nederlandse
overheidsvertegenwoordigers geen bemiddelende rol gespeeld bij betaling door
derden. Deze beleidslijn is gevolgd in het door de heer Hoekema genoemde geval
van de Nederlander die van november 2000 tot juli 2001 in Colombia ontvoerd
is geweest. Uiteraard zijn door mijn departement in deze periode in het kader
van consulaire bijstandsverlening inspanningen verricht om de vrijlating van
deze Nederlander te bewerkstelligen. Of er in deze zaak inderdaad losgeld
is betaald kan ik u niet bevestigen.20. D66 – HoekemaEr zijn grote economische en politieke problemen in
Argentinië. Kan de minister aangeven of hierbij een rol is weggelegd
voor de internationale gemeenschap, behalve het IMF?Een gedeeltelijke of volledige financiële ineenstorting van Argentinië
zal verstrekkende gevolgen hebben voor de financiële markten in Latijns
Amerika en wellicht ook voor andere delen van de wereld, op een als gevolg
van de financiële nasleep van de gebeurtenissen op 11 september jl. toch
al precair tijdstip.Zoals bekend heeft Argentinië een stand-by programma met het IMF,
dat echter ondanks een recente optopping niet voldoende lijkt te zijn om het
land uit de gevarenzone te halen.Argentinië is lid van de Mercosur. Het medelid Brazilië is er
alles aan gelegen om een deconfiture van Argentinië te voorkomen, gezien
de verstrekkende gevolgen voor haar zelf.21. VVD – BlaauwHet Nederlandse MKB heeft interesse om te expanderen
naar de RF, doch ondervindt niet altijd de steun die zij van de Nederlandse
overheid uitgaande van bestaand beleid mag verwachten. De strakke definitie
van de noodzaak van partners in de RF, en overigens ook in Oekraine, is niet
behulpzaam. Kan nagegaan worden of hier enige versoepeling kan komen?Het Ministerie van Economische Zaken heeft een scala aan financiële
instrumenten ontwikkeld, waarbij bedrijven ondersteuning kunnen krijgen bij
economische samenwerking, investeringen en het verwerven van exportorders.
In het geval van het Programma Samenwerking Oost-Europa worden Nederlandse
bedrijven uitgenodigd projectideeën aan te dragen, waarbij reeds sprake
moet zijn van een projectpartner in het ontvangende land. De voorwaarden om
gebruik te kunnen maken van de export- en investeringsbevorderende instrumenten,
verschillen echter per instrument. Niet in alle gevallen moet reeds een partner
zijn geselecteerd. Bij het monitoren en verder ontwikkelen van het instrumentarium
besteedt Economische Zaken aandacht aan de vraag in hoeverre dit toegankelijk
is voor de MKB-sector. Ik verwijs verder naar de ruime aandacht die vanuit EZ is besteed aan
de betreffende landen dit jaar. Staatssecretaris Ybema bracht van 23–29
september jl. een succesvol bezoek met handelsmissie aan de Russische Federatie
en eind februari een bezoek met handelsmissie naar Oekraïne. In beide
gevallen was het MKB ruim vertegenwoordigd in de bedrijvendelegatie.22. D66 – HoekemaHet Vredesfonds kent een forse onderuitputting. Valt
«conflictpreventie» ook onder het Vredesfonds, of wordt voor activiteiten
op dit terrein gekeken naar de middelen van Defensie, in lijn met de motie
van GroenLinks-Kamerlid Harrewijn van twee jaar geleden?Voor het programma is, conform het amendement Koenders, jaarlijks EUR
6,8 miljoen (NLG 15 miljoen) beschikbaar binnen de HGIS/non-ODA. Het ministerie
van Buitenlandse Zaken beheert het Vredesfonds, maar ook activiteiten die
bijvoorbeeld door Defensie worden uitgevoerd komen in aanmerking voor ondersteuning
lastens het Vredesfonds zolang aan de criteria van het Vredesfonds wordt voldaan.
Voorbeeld daarvan is de bijdrage van Defensie aan de Afrikaanse regionale
militaire oefening van vredesoperaties, genaamd Tanzanite 2002, welke uit
het Vredesfonds zal worden gefinancierd.23. VVD – BlaauwIs de OVSE nog actief om oplossingen tot stand te brengen,
of ligt hier door afzijdig te blijven een concessie aan Poetin voor deelname
aan de grote coalitie? Is er sprake van spillover van het conflict naar Georgië?De ontwikkelingen sinds 11 september hebben niet geleid tot verminderde
druk van de OVSE op de RF over de noodzaak te streven naar een politieke dialoog
en oplossing voor Tsjetsjenië. Een oplossing kan niet van buitenaf tot
stand worden gebracht, maar wel kan druk worden uitgeoefend en kunnen activiteiten
worden gesteund die helpen de vertrouwensbasis te vormen die nodig is voor
een duurzame oplossing. Zo stimuleert de naar Tsjetsjenië teruggekeerde OVSE Assistance Group onder meer verbeterde samenwerking en dialoog
op lokaal niveau tussen Tsjetsjeense bevolking, het federale gezag en de door
Moskou geïnstalleerde lokale Tsjetsjeense bestuurders.De situatie in Georgië en de Georgische deelrepubliek Abchazië
is bijzonder gespannen. Van een aantal recente gebeurtenissen, zoals bombardementen
op dorpen in de Khodorivallei, is niet volledig duidelijk hoe deze zich hebben
afgespeeld. Het is mogelijk dat bij schermutselingen in de Khodorivallei ook
een groep Tsjetsjeense strijders is betrokken. In met name EU-verband wordt
in diverse contacten met Georgische en Russische autoriteiten veel aandacht
besteed aan het grote belang van vergaande terughoudendheid in deze gespannen
situatie. Deze oproep aan alle betrokken partijen is ook opgenomen in de verklaring
die de EU uitbracht over dit onderwerp op 12 oktober.24. VVD – BlaauwBiedt de RF minder hard verzet tegen de NMD-plannen
en daaraan gekoppeld aanpassingen van het ABM-verdrag?In het kader van de besprekingen tussen beide landen over een nieuw strategisch
raamwerk wordt thans getracht een brede oplossing te vinden voor de wensen
van de Amerikanen een raketschild in te kunnen voeren en de zorgen van de
Russen over de eigen strategische positie. Hoewel een definitieve oplossing
nog niet aanstaande is, lijken beide partijen oprecht bereid daar aan te werken.
Het aanstaande bezoek van President Poetin aan President Bush geeft hopelijk
een belangrijke impuls aan een nieuwe strategische relatie tussen beide staten.25. ChristenUnie – Van MiddelkoopWat zijn de overwegingen geweest om de MP en de minister
van OS af te laten reizen naar Pakistan?Doel van het bezoek was enerzijds, om uit de eerste hand een beter inzicht
te verkrijgen in de complexe humanitaire crisis die zich afspeelt in de regio
en in de humanitaire hulpverlening. Hiertoe is gesproken met de autoriteiten,
VN-hulpverleningsorganisaties en NGO's. Tevens werd een vluchtelingenkamp
bezocht. Anderzijds beoogde het bezoek waardering en steun over te brengen
aan President Musharraf voor diens moedige besluit zich onverkort achter de
internationale antiterrorisme coalitie te scharen. Daarnaast is van de gelegenheid
gebruik gemaakt om met de Pakistaanse autoriteiten over de Nederlandse ontwikkelingssteun
aan dat land van gedachten te wisselen.Het verslag over deze reis is op 29 oktober jl. naar de Tweede Kamer verzonden
(kenmerk DMV11/2001).26. VVD – BlaauwWanneer komt het moment dat de internationale gemeenschap
haar aanwezigheid in Kosovo kan afbouwen? Krijgt Kosovo net als Vojvodina
van Belgrado de vroegere autonomie terug?Vooralsnog is het niet mogelijk om aan te geven wanneer het moment is
gekomen dat een internationale aanwezigheid in Kosovo niet meer nodig is.
De verkiezingen van 17 november a.s. zijn een belangrijke mijlpaal op de weg
naar een situatie van goed en autonoom bestuur, waarin serieus overleg over
de toekomstige status van Kosovo zinvol wordt. Die situatie bestaat nu nog
niet, met name omdat zonder intensieve steun van UNMIK en KFOR aan een minimum
van goed en autonoom bestuur nog niet voldaan wordt.Ik denk dat het onverstandig is, en ook niet goed mogelijk, om een voorschot
te nemen op de uitkomst van een overleg, waarvoor nu niet eens de basisvoorwaarden
bestaan.27. VVD – BlaauwZijn de ministers bereid op korte termijn een actualisering
te geven van de voortgang en de resultaten van het Stabiliteitspact?Ja, daartoe zijn wij bereid. Wij zullen de Kamer zo spoedig mogelijk schriftelijk
informeren over voortgang en resultaten van het Stabiliteitspact. 28. SGP – Van den BergOver de EU wil ik enkele opmerkingen maken. Vorige
week heeft Prodi Cyprus bezocht en gezegd dat snelle toetreding mogelijk is,
ongeacht of het vraagstuk van de deling opgelost is of niet. De SGP-fractie
heeft behoefte aan nadere uitleg over deze merkwaardige uitspraak.Commissievoorzitter Prodi stelde tijdens zijn bezoek aan Cyprus op 25
en 26 oktober jl. dat een oplossing van de kwestie Cyprus toetreding tot de
EU zou vergemakkelijken en de voorkeur heeft, maar dat dit tegelijkertijd
geen voorwaarde is voor toetreding. Daarnaast verwelkomde hij de verbetering
van de relaties tussen Griekenland en Turkije, waarvan hij hoopte dat dit
de zoektocht naar een oplossing van de kwestie Cyprus zou vergemakkelijken.
Prodi zei ervan overtuigd te zijn dat een oplossing binnen bereik was, waarschijnlijk
in de eerste helft van volgend jaar.Naar mijn oordeel is de Commissievoorzitter in zijn uitspraken niet afgeweken
van hetgeen er in de conclusies van de Europese Raad van Helsinki staat en
wordt onderschreven door de Nederlandse regering:«De Europese Raad onderstreept dat een politieke regeling de toetreding
van Cyprus tot de Europese Unie zal vergemakkelijken. Indien op het moment
van afronding van de toetredingsonderhandelingen geen overeenstemming is bereikt,
zal de Raad het besluit betreffende de toetreding nemen zonder dat het bovenstaande
daarbij als voorwaarde vooraf geldt. In die zin zal de Raad rekening houden
met alle relevante factoren.»29. SGP – Van den BergDe SGP-fractie hoopt dat de Amerikaanse acties er spoedig
aan bij zullen dragen dat Bin Ladens Al Qu'aida ontmanteld wordt, mede omdat
wij vernomen hebben dat deze organisatie ook actief is op het terrein van
christenvervolging (prof. Marshall). Zo zijn er banden met Laskar Jihad op
Ambon. Heeft de regering aandacht voor deze relatie met christenvervolging?
In dit verband vestig ik ook de aandacht op het feit dat in diverse landen
binnen de antiterrorismecoalitie christenen een benarde positie innemen. Ik noem Pakistan, waar de christen Masih ter dood veroordeeld is –
wij hebben daar vragen over gesteld – en waar begin deze week 18 christenen
vermoord werden, Turkmenistan – waar christenvervolging dramatisch verergerd
is –, Oezbekistan en Iran. De noodzakelijke coöperatie mag nooit
ten koste gaan van de aandacht voor de behandeling van christenen door deze
landen.Als onderdeel van het mensenrechtenbeleid zet de regering zich in voor
de bevordering en bescherming van de vrijheid van godsdienst of overtuiging
wereldwijd en voor steun aan slachtoffers van schendingen op dit gebied. Dit
geldt ongeacht hun godsdienst of overtuiging. Schendingen worden in het kader
van de EU, OVSE, VN en in bilaterale contacten met derde landen aan de orde
gesteld, bijvoorbeeld in Pakistan, Iran, Indonesië, Turkmenistan, Oezbekistan,
Kazachstan, China, Nigeria, Soedan. Zo is de kwestie Masih ook aan de orde
gesteld. Dit werd reeds bij de beantwoording van die vragen gemeld.Bij de schriftelijke beantwoording van kamervragen n.a.v. de begroting*
is reeds aangegeven dat de gebeurtenissen van 11 september vooralsnog geen
aanleiding geven om het mensenrechtenbeleid, zoals uiteengezet in de recente
Notitie Mensenrechtenbeleid 2001, aan te passen.30. VVD – Van BaalenIs de Minister bereid om – mochten er Europese
afspraken hierover bestaan – verstrekking van visa voor privé
bezoeken van Taiwanese officials (d.w.z. Taiwanese President, vice-president,
MP, M en MinDef), die volgens brief van juli aan de Kamer nu niet worden verleend,
in Europees verband aan te kaarten en mogelijk te maken?Evenals de andere EU-lidstaten voert Nederland een één-China-beleid,
hetgeen inhoudt dat het Taiwan niet als soevereine staat erkent en geen politieke
contacten met Taiwan * betreft antwoord op vraag 60 «Welke aanpassingen verdient het
mensenrechtenbeleid sinds 11 september 2001». onderhoudt. Zoals gesteld in mijn brief aan de Tweede Kamer van 20 augustus
jl. (kenmerk DPC/VV-727/cw) gaat Nederland ervan uit dat ook privé-bezoeken
van de Taiwanese president, de vice-president, de minister-president, de minister
van buitenlandse zaken en de minister van defensie een politiek karakter dragen.
Verstrekking van een visum zou dan ook indruisen tegen het één-China-beleid.
Deze gedragslijn bij de beoordeling van individuele visumaanvragen wordt door
alle EU-lidstaten gevolgd. Het gaat hier om een gedragslijn, en niet om formeel
vastgelegde afspraken. Het vigerende één-China-beleid biedt
mijns inziens geen ruimte om deze gedragslijn te herzien.In reactie op een schriftelijke vraag van Europarlementslid Graham Watson
aan de Europese Commissie over visumverstrekking aan Taiwanese regeringsvertegenwoordigers
heeft Commissaris Patten er op 22 mei jl. aan herinnerd, dat iedere visumaanvraag
volgens de bepalingen van de Schengen-overeenkomst een individuele beoordeling
vereist. Hierbij kan ook het effect van visumverstrekking op de internationale
betrekkingen van een lidstaat (in dit geval de bestaande afspraken met de
Volksrepubliek China inzake het één-China-beleid) een punt van
overweging vormen.31. PvdA – KoendersAls laatste uitdaging voor het Ministerie zie ik de
binnenlandisering en de relatie tussen asiel / migratie en terugkeer. Ik vraag
om een plan van aanpak om samen met UNICEF en IOM en de nieuwe ideeën
van de Wereldbank over remigratie- en terugkeerbanken hierop in te spelen.
Tevens vraag ik naar een overzicht van de overnameovereenkomsten ook bij normale
verdragen, Ook zou ik per land graag gespecificeerd zien hoe de Nederlandse
invulling is van de Europese alomvattende aanpak met landen van herkomst waarbij
aandacht besteed wordt aan politiek en mensenrechten en ontwikkelingsprofielen
in regio's en landen van herkomst. Wij hebben ten aanzien van Noord-Irak daar
twee jaar geleden een motie over ingediend.De noodzaak om de vraagstukken van asiel, migratie en terugkeer te integreren
in het buitenlands beleid is al geruime tijd erkend. De toename van de verwevenheid
tussen onderwerpen als asiel en migratie en het buitenlands beleid is onvermijdelijk;
het was ook één van de redenen waarom Nederland in 1997 het
initiatief heeft genomen een Europese Werkgroep op Hoog Niveau voor Asiel
en Migratie (HLWG) op te richten.Met betrekking tot de uitvoering van de HLWG-activiteiten, waaraan Nederland
actief meewerkt, wordt uw kamer regelmatig op de hoogte gehouden door toezending
van alle verslagen van de HLWG. In deze verslagen worden de actuele ontwikkelingen
structureel per landgebonden actieplan weergegeven. De meest recente vergadering
van de HLWG heeft plaatsgevonden op 24 oktober 2001. Het verslag van deze
vergadering zal uw kamer zo snel mogelijk toegezonden worden. Door de Staatssecretaris
van Justitie is aan uw Kamer een nader schriftelijk standpunt toegezegd ten
aanzien van het terugkeerbeleid.In de schriftelijke voorbereiding van het begrotingsdebat in uw kamer
is de Minister van Buitenlandse Zaken ingegaan op de wijze waarop de regering
omgaat met de uitvoering van de Motie Koenders.32. D66 – HoekemaVraag 1Turkije. Er blijft bij mijn fractie grote zorg over
de mensenrechten en de uitvoering van de uitspraken van het Europees Hof van
de Rechten van de Mens. Hoe ziet het comité van Ministers overigens
toe op de uitvoering van die uitspraken?Zoals bekend is in het EVRM vastgelegd dat het Comité van Ministers
toeziet op de naleving van de uitspraken van het Europees Hof. Uitspraken
van het Europees Hof van de Rechten van de Mens zijn bindend voor de lidstaten.Zo worden alle Hofuitspraken geplaatst op de agenda van het Comité
van Ministers ter monitoring van de nationale uitvoering van de uitspraken.
Iedere zes maanden wordt beoordeeld of de getroffen maatregelen van de desbetreffende
lidstaat overeenkomstig de hofuitspraak zijn.Deze supervisie vindt in principe plaats door het Comité van Ministers
dat specifiek voor dit doel bijeenkomt. Wat betreft Turkije geldt dat in deze bijeenkomsten van het Comité
van Ministers dat land zeer regelmatig kritisch wordt benaderd. Dit heeft
geresulteerd in verscheidene resoluties van het Comité van Ministers
waarmee extra druk op Turkije wordt uitgeoefend.Vraag 2Ik denk dat er in Turkije een hoop moet verbeteren,
voordat de toetredingsonderhandelingen kunnen starten. Tegelijkertijd moeten
wij Turkije wel gelijk behandelen. Daarom wil ik de staatssecretaris vragen
waarom de Algemene Raad begin oktober heeft besloten om niet over te gaan
tot screening van het acquis. Wat zijn de redenen daarvoor?Tijdens de Algemene Raad van 8–9 oktober in Luxemburg is kort gesproken
over Turkije. De Raad ziet nog geen aanleiding om tot acquisscreening over
te gaan. Er is in de huidige fase van het toetredingsproces nog zoveel werk
te verrichten aan beide zijden, dat het reeds thans starten van het screeningsproces
prematuur en mogelijk zelfs contraproductief zou kunnen zijn.Overigens wordt Turkije uiteraard gelijk behandeld aan de overige kandidaat
lidstaten in die zin, dat het land wordt getoetst aan de hand van dezelfde
politieke en economische criteria, de zogenaamde Kopenhagen-criteria.33. PvdA – KoendersTevens vraag ik de Regering de moties met betrekking
tot de democratische controle op de tweede pijler breder uit te voeren dan
middels seminars. Ook op regeringsniveau zijn initiatieven nodig nu de bureaucratie
in Brussel in de tweede pijler zich snel uitbreidt met nieuwe acroniemen en
effectieve controle nodig is.De Nederlandse regering doet alles er aan om een lans te breken voor de
versterking van de democratische controle van de tweede pijler, met inbegrip
van het EVDB. Overigens is vooralsnog de belangstelling onder EU-partners
voor dit belangrijke onderwerp gering.Ik wil hierbij andermaal benadrukken dat de inspanningen van de Nederlandse
regering op dit gebied, o.m. ter uitvoering van de motie Koenders, zich geenszins
beperken tot het organiseren van seminars e.d. (hoe nuttig uiteraard ook!).Ik breng hierbij in herinnering dat Nederland begin december vorig jaar
een non-paper onder EU-partners heeft verspreid. Nederland vraagt, niet alleen
op het niveau van ambtelijke experts, maar juist ook op het politieke niveau
van de Algemene Raad en ook Europese Raad, aandacht voor dit belangrijke onderwerp.
Niet voor niets besteedt de Regering in de notitie «De toekomst van
de Europese Unie» veel aandacht aan dit thema.De Regering rekent het tot haar taak en zelfs plicht om dit onderwerp
op de Europese agenda te houden en zich ervoor in te zetten de parlementaire
controle over de tweede pijler verder uit te breiden. Om dat te realiseren
zal de regering gebruik blijven maken van alle instrumenten die daartoe op
gelegen momenten dienstig kunnen zijn. Ik denk daarbij onder meer aan een
duidelijke stellingname binnen de Raad, het aandacht vragen voor deze kwestie
in bilaterale contacten, het gebruik van position-papers en andere middelen.Uiteraard zal ik hierover nauwe voeling houden met het Europees Parlement
en Uw Kamer. Het Europese parlement en de nationale parlementen van de EU-landen
hebben hier immers een belangrijke betrokkenheid, en kunnen wellicht een rol
spelen om de aandacht voor deze belangrijke kwestie verder te onderstrepen
en vergroten.34. D66 – HoekemaMag ik de regering commentaar vragen op een concreet
punt, namelijk een instituut in Bulgarije voor geestelijk gehandicapten Insana
di Novo, waar onder de standaarden voor behandeling van geestelijk gehandicapten
wordt gewerkt?Amnesty International heeft mij, na haar perspublicaties terzake, op de
hoogte gesteld van haar mening over de situatie in het Sanadinovo Social Home
for Mentally Disabled Women. Uit de rapportage van AI komt inderdaad een schrijnend
beeld naar voren. In het algemeen is de zorg voor psychiatrische patiënten
in grote delen van Centraal-Europa (ver) onder de standaarden die wij daarvoor
hanteren. In de voorbereiding op EU-toetreding is dat ook een van de elementen
waarover wij in gesprek zijn en waarvoor ook vanuit Nederland expertise en
concrete hulp ter beschikking wordt gesteld. Op diverse niveaus overigens.
Zo is mij bekend dat de gemeente Rotterdam heel concrete hulp verschaft aan
een dergelijk instituut in Bulgarije. Via het Matra-programma van mijn ministerie
wordt NL expertise overgedragen aan de Bulgaarse psychiatrische zorginstellingen.
Er lopen nu drie projecten van ca. NLG 0.4 mln tot 1.0 mln, waarvan één
gericht op de hervorming van het systeem van geestelijke gezondheidszorg en
twee concrete projecten voor het opzetten/moderniseren van behandelcentra
voor psychiatrische patiënten.35. D66 – HoekemaIs nu ook eindelijk de kwestie van homoseksualiteit
in Roemenië opgelost?Begin september 2001 heeft de Roemeense Senaat het voorstel tot wetswijziging
waarmee art 200 uit de Strafwet komt te vervallen, met een grote meerderheid
aangenomen. Hiermee is homoseksualiteit vanuit wettelijk oogpunt volledig
geaccepteerd. De komende periode zal moeten worden benut om ook de praktijk
hiermee in overeenstemming te brengen.36. GroenLinks – KarimiIsraël. Is de Minister van BZ bereid vervolgstappen
te zetten? Waarom geen opschorting van het EU-associatieakkoord? Waarom niet
Verdragslanden van de Geneefse Conventie bijeen roepen? Denk ook aan maatregelen
tegen misbruik van handelspreferenties en initiatieven voor stationering van
mensenrechtenwaarnemers.Opschorting van het associatieakkoord is niet aan de orde. Met het associatieakkoord
wordt een bijzondere relatie vormgegeven, waarin de partners hun problemen
bespreken en gezamenlijk naar een oplossing zoeken.
In het associatieakkoord is bovendien neergelegd dat problemen worden besproken
in de Associatieraad, en dat in gezamenlijk overleg naar een oplossing wordt
gezocht, voordat de vraag naar opschorting aan de orde komt. Over de import uit de nederzettingen onder Israëlisch oorsprongscertificaat
het volgende. Zoals reeds eerder aan de Kamer werd gemeld, heeft Nederland
steeds een actieve rol gespeeld in dit dossier. Tijdens het EU-Israël
sub-comité voor douanezaken, dat op 23 en 24 juli in Jeruzalem bijeen
kwam, is de kwestie mede op sterk aandringen van Nederland door de Commissie
opnieuw aan de orde gesteld. De Commissie heeft daar opnieuw bijzonder helder
uiteen gezet dat de EU geen importen uit de nederzettingen kan accepteren
onder preferentieel tarief. Tijdens de vergadering is geen overeenstemming
bereikt over een oplossing, en derhalve hebben de Commissie en Israël
afgesproken dat verder contact nodig was, informeel en op technisch niveau.
In de loop van de maanden september en oktober is op deze wijze gezocht naar
een oplossing. Het volgende formele overleg is de EU-Israël Associatieraad
op 20 november. De regering zal zich inzetten om de kwestie daar op de agenda
te krijgen.Zoals bekend wordt thans in Genève onderhandeld over het bijeenroepen
van de verdragspartijen bij de IV Geneefse Conventie teneinde de humanitaire
situatie in de Palestijnse Gebieden te bespreken. Belangrijkste uitgangspunten
van de EU bij deze onderhandelingen zijn dat een bijeenkomst van Verdragspartijen
een verbetering van de humanitaire situatie ter plekke moet helpen bewerkstelligen
en dat hij het vredesproces niet negatief mag beïnvloeden. Het lijkt
er op dat de EU-uitgangspunten in toenemende mate weerklank bij de andere
Verdragspartijen vinden en dat het uitzicht op een spoedige bijeenkomst van
de Verdragspartijen thans toeneemt.37. D66 – HoekemaHeeft de minister van Buitenlandse Zaken signalen dat
de Verenigde Staten hun positie ten opzichte van het Strafhof willen heroverwegen?
Ik heb hier met collega Van Oven ook schriftelijke vragen over gesteld. Ik
ben benieuwd naar een reactie. Is Nederland overigens klaar voor de huisvesting
van het Strafhof? Is er verder aanleiding om de discussie over terrorisme
als misdrijf onder het Statuut van Rome te heropenen?Ik heb geen signalen uit de Verenigde Staten ontvangen die erop zouden
duiden dat de VS de positie ten opzichte van het Strafhof zouden hebben gewijzigd.
De Amerikaanse Regering heeft onlangs schriftelijk aan Senator Helms meegedeeld
dat zij de aangepaste versie van de «American Service Members Protection
Act» steunt. Als dit wetsvoorstel kracht van wet zou krijgen, zou dat
schadelijke gevolgen kunnen hebben voor de oprichting van het Internationaal
Strafhof. Deze wetgeving is evenwel recentelijk niet aangenomen in de Senaat.
Daarmee is het gevaar niet geweken. De EU heeft daarom besloten zich binnenkort
opnieuw tot de Amerikaanse Regering te richten om grote zorgen te uiten over
de regeringssteun voor dit wetsvoorstel, zich daarbij baserend op het gemeenschappelijke
standpunt dat de EU in juni van dit jaar heeft aangenomen. De EU is van mening
dat het Statuut zo snel mogelijk in werking moet treden en dat de VS partij
moeten worden. In ieder geval zou de ASPA wetgeving schadelijk zijn voor het
ICC en derhalve niet mogen worden gesteund.Ten aanzien van de huisvesting en Nederland als gastland van het Strafhof,
het volgende.Het is de ga bekend dat dit onderwerp een van mijn prioriteiten is. Ik
voel mij unaniem gesteund door de beide Kamers.De voorbereidingen voor het Nederlandse gastheerschap van het Internationaal
Strafhof zijn in volle gang en op schema. Dat heb ik ook recentelijk bij de
VN in New York, en met name in een speech voor de Voorbereidingscommissie
Internationaal Strafhof (Prepcom ICC) bevestigd. Ik heb een team samengesteld
dat het proces zal aanjagen en managen. Bovendien zijn hiervoor ruim voldoende
financiële middelen veilig gesteld. Internationaal is er vertrouwen in
het Nederlandse voorbereidingsproces.In het kader van de huisvesting van het Hof in Den Haag zijn inmiddels
belangrijke besluiten genomen, zowel ten aanzien van de tijdelijke, als ten
aanzien van de permanente huisvesting.De tijdelijke huisvesting zal door Nederland
aan het Hof ter beschikking worden gesteld vanaf het moment dat het Hof operationeel
wordt. Zoals bekend zal het Hof als definitievevestigingsplaats
een deel van de huidige Alexanderkazerne krijgen.Ik reken op inwerkingtreding van het Statuut tegen de zomer van 2002.
Dat geeft alle aanleiding, juist ook voor de internationale gemeenschap, om
hard te trekken aan het voorbereidingsproces.38. D66 – HoekemaMag ik in dat kader vragen of er nu eindelijk eens
een nieuwe voorzitter van de AIV kan worden benoemd?De benoeming van een nieuwe voorzitter van de AIV kost inderdaad tijd
en vereist zorgvuldigheid. Meteen na het vertrek van de heer Lubbers, begin
dit jaar, is geregeld dat de heer Andriessen het voorzitterschap van de AIV
waarneemt, zodat het advieswerk van de AIV onder zijn voortreffelijke en energieke
leiding thans plaatsvindt. Dat heeft ons de mogelijkheid geboden zorgvuldig
na te gaan – vanzelfsprekend in overleg met betrokkenen – hoe
deze strategisch belangrijke positie het best kan worden vervuld. Dat proces
nadert nu zijn einde. Ik kan de heer Hoekema toezeggen dat voor het einde
van het jaar een nieuwe voorzitter voor de AIV zal worden benoemd.39. D66/PvdA – Hoekema/KoendersVerhouding Ministerie van Algemene Zaken en Buitenlandse
Zaken: coördinatie door departementen en portefeuilleverantwoordelijkheden
bewindslieden; zulks in relatie tot mogelijke ontwikkeling Algemene Raad tot
twee Raden (voor horizontale coördinatie en voor buitenlands beleid,
met verwijzing naar notitie AZ/BZ).Het antwoord op de door de heren Koenders en Hoekema gestelde vragen over
de coördinerende rol van Buitenlandse Zaken op het Europese vlak en de
rol daarin van de Algemene Raad luidt als volgt:er wordt in Europa wel hier en daar gefilosofeerd over mogelijke toekomstige
evolutie van de Algemene Raad (AR);maar de Unie en Nederland menen dat vermindering van het aantal Raadsformaties
gewenst is (referte: Trumpf-Piris rapport en de Nederlandse positie daarover); uitbreiding van het aantal Raden door de AR te splitsen is dus niet aan
de orde;de vraag naar aanpassing van coördinatie verantwoordelijkheden tussen
bewindslieden op BZ of tussen BZ en AZ is evenmin aan de orde, omdat die coördinatie –
zoals ook de notitie aan de Kamer constateert – goed functioneert in
de zin van politiek helder, effectief en resultaatgericht, inclusief het vermogen
tot het beslechten van ambtelijke en politieke verschillen van inzicht.Dat neemt niet weg dat de notitie met het oog op de toekomst een zevental
lijnen uitzet aan de hand waarvan de interdepartementale coördinatie
en het anticiperend en strategisch vermogen op het Europese vlak verder versterkt
kan worden.Er is echter geen reden tot aanpassing van de interdepartementale coördinatie
mechanismen en de verdeling van politieke verantwoordelijkheden. De institutionele
discussie in de EU geeft daar geen aanleiding toe en evenmin bestaat daartoe
de binnenlands-politieke noodzaak.40. GroenLinks – KarimiZal aandacht voor de mensenrechten worden afgezonderd
van de benadering ten opzichte van de coalitie tegen terrorisme? De deelname
van Rusland en andere landen zoals Pakistan, Sudan, China aan de coalition
of the willing mag niet leiden tot een politiek gedoogbeleid ten aanzien van
de mensenrechtenschendingen. In hoeverre bestaat er nu nog ruimte om deze
landen via de verschillende verdragen, dialogen en gremia aan te spreken?
In hoeverre werkt deelname aan de coalitie geen dubbele standaarden in de
hand?Deelname aan de coalitie tegen het terrorisme is belangrijk maar betekent
niet dat Nederland/EU die deelname zou moeten «kopen» door een
meer tegemoetkomende houding ten aanzien van principiële kwesties als
mensenrechten. Nederland en de Europese Unie blijven derde landen dan ook
op dezelfde manier aanspreken als voor 11 september, ook landen die actief
deelnemen in de coalitie. Ik zal u enkele voorbeelden geven:De EU-China mensenrechtendialoog is vorige week gewoon doorgegaan, en
de agenda is niet veranderd naar aanleiding van de gebeurtenissen op 11 september.Tijdens de EU-Rusland top op 3 oktober heeft premier Verhofstadt de Europese
zorg over de situatie in Tsjetsjenië aan de orde gesteld.Het is bovendien belangrijk te constateren dat ook de VS signalen afgeeft
die erop wijzen dat het mensenrechtenbeleid niet veranderd zal worden. Zo
heeft president Bush tijdens de recente APEC-top China nog eens op het hart
gedrukt terrorismebestrijding niet als excuus te gebruiken voor het onderdrukken
van minderheden.Het zou ook kortzichtig zijn om de aandacht voor de mensenrechten te laten
verslappen als gevolg van de strijd tegen terrorisme. Als wij de wereld voor
de lange termijn vrij van terreur willen maken, dan zal respect voor de rechten
van de mens een centrale plaats in ons buitenlands beleid moeten hebben en
houden.41. CDA – VerhagenWat heeft Nederland nu in feite ondernomen ten faveure
van onze belangrijkste bondgenoot?Meteen na de aanslagen heeft Nederland concreet medische assistentie en
het Rampen Identificatie Team aangeboden. Daarnaast is Washington gemeld dat
Nederland iedere andere assistentie zou verlenen die ons ter beschikking stond.
Duidelijk werd verschaft over de Nederlandse beleids- en uitvoeringsstructuur
inzake terrorismebestrijding. Ook inzake de bestrijding van financiering van
terrorisme, waaronder het bevriezen van tegoeden van verdachte organisaties,
wordt nauw en effectief samengewerkt.Nederland is actief in EU-verband bij de intensivering van de terrorismebestrijding,
bijvoorbeeld op het punt van implementatie van VN-resolutie 1373, bevriezing
van tegoeden en volledige naleving van de OESO/FATF-reguleringen op het gebied
van witwassen, samenwerking met de VS inzake informatie-uitwisseling tussen
inlichtingendiensten, dreigingsanalyses, wederzijdse rechtshulp en preventie
van terrorisme.Samen met zijn NAVO-bondgenoten heeft Nederland de VS zijn solidariteit
betuigd, militair en anderszins. Als uitvloeisel daarvan heeft Nederland ingestemd
met een achttal bondgenootschappelijk maatregelen voor de operationalisering
van artikel 5 van het Noord-Atlantisch Verdrag, waarover de Kamer per brief
werd ingelicht. Aan een aantal van deze maatregelen zoals verplaatsing van
staande NAVO-vlootverbanden en het activeren van het NAVO Precautionary System
heeft Nederland inmiddels ook nationaal uitvoering gegeven. Verder heeft Nederland
ten overstaan van de VS meermalen zijn bereidheid uitgesproken tot militaire
ondersteuning van de strijd tegen het internationale terrorisme. Inmiddels
bespreken Nederlandse militaire planners in de VS de mogelijkheden voor concrete
Nederlandse bijdragen aan de Amerikaanse operatie Enduring Freedom.42. ChristenUnie – Van MiddelkoopNederland kan als onafhankelijk land een activerende
rol spelen in het vredesproces in Soedan. Gebeurt dat ook en hoe? Zijn er
mogelijkheden om aansluiting te zoeken bij de Bush-administratie, die op verzoek
van Amerikaanse kerken nieuwe initiatieven wil ontplooien, onder meer gericht
op het bestrijden van de slavernij?Voor wat betreft het vredesproces in Soedan zal Nederland, naast de omvangrijke
humanitaire hulp, vooral actief blijven via het IGAD Partner Forum. Via dat
forum blijven wij streven naar een bundeling van de belangrijkste vredesinitiatieven
die momenteel bestaan, te weten het IGAD-vredesproces, het Lybisch-Egyptisch
vredesinitiatief en een recent Nigeriaans initiatief om partijen bij elkaar
te brengen.De nieuwe Amerikaanse administratie heeft aangegeven zich actiever met
het vredesproces te willen gaan bezighouden. Ook de VS, dat lid is van het
IPF, streeft overigens naar een bundeling van de reeds bestaande initiatieven
en bij dat beleid kan worden aangesloten. Wij vinden het wel essentieel dat
de internationale gemeenschap zich ten opzichte van de partijen zo neutraal
mogelijk opstelt.Daarnaast blijft het van belang dat de EU-dialoog met de Soedanese regering
wordt voortgezet om zodoende een vinger aan de pols te houden.
Aan het eind van de tweede fase van de dialoog (einde van dit kalenderjaar)
zal een evaluatie worden gemaakt. Aan de hand daarvan zal bepaald moeten worden
of deze dialoog voldoende vruchten afwerpt. Een mogelijkheid die overwogen
moet worden is het zenden van een EU trojka missie op voldoende hoog niveau
om extra resultaat uit de discussie met de regering in Khartoum te halen.43. ChristenUnie – Van MiddelkoopNa het overleg over MFP-breed zijn er nog vragen blijven
liggen. Zoals die naar de plaats van het zogenaamde frontoffice. Is de minister
daar al uit?Er komt nog een beleidskader voor het MFP-smal. Mogen
de desbetreffende organisaties rekenen op een qua volume met de huidige subsidiestroom
vergelijkbaar budget? En hoe smal of breed wordt dit beleidskader? Wil de
minister toezeggen dat zij niet opteert voor het keurslijf van one-issue organisaties
of organisaties die zich uitsluitend op een land richten? Kortom, mag het
ook iets meer zijn?De gedachten over het Front office zijn nog niet afgerond. Er is een werkgroep
van de MFO's, NCDO en OS ambtenaren hard aan het werk. Ik zal u informeren
wanneer de invulling en opzet van het Front office gereed is.Dat zelfde geldt voor de invulling van het MFP-smal. De ideeën daarover
zijn nog niet uitgekristalliseerd. Op de vragen die u stelt kan ik op dit
moment dan ook geen antwoord geven. Ik zal u na het kerstreces informeren.
Ik kan u wel toezeggen dat het volume dat ik via maatschappelijke organisaties
zal uitgeven, niet zal afnemen.44. D66 – Van 't RietWaarom is gezondheidszorg in Zuid-Afrika eigenlijk
geen aangewezen hulpsector?Ik wil de minister vragen naar haar reactie op een
projectvoorstel van de Medical Research Council uit Zuid Afrika. Dit voorstel
is ontwikkeld door een kerngroep van deskundigen uit vier landen – Engeland,
Nederland, Zimbabwe en Zuid Afrika – en behelst het voorkomen van Aids
bij jonge schoolkinderen. Is zij bereid dit voorstel te steunen?In overleg met en op verzoek van de Zuid-Afrikaanse autoriteiten werden
destijds de volgende vier sectoren overeengekomen voor de bilaterale samenwerking:
justitie, jeugd, onderwijs en lokaal bestuur. Gezondheidszorg is derhalve
niet door de Zuid-Afrikaanse regering opgebracht als sector binnen de bilaterale
samenwerking.Door middel van een regionaal aidsprogramma (ad 58 miljoen NLG voor 5
jaar) worden wel initiatieven van NGO's op het gebied van aidsbestrijding
gefinancierd.Bovendien wordt in de dialoog met de Zuid-Afrikaanse overheid over de
vier gekozen sectoren onder meer bijzondere aandacht besteed aan HIV/Aids.Een voorstel van de Medical Research Council South Africa zal na ontvangst
bestudeerd worden.45. VVD – BlaauwDe VVD-fractie vindt dat Nederland, mede gezien de
speciale bilaterale relatie met Macedonië, zwaar moet inzetten om de
bevolkingsgroepen nader tot elkaar te brengen. Speerpunten moeten daarbij
liggen bij onderwijs, justitie en politie, en good governance. De internationale
gemeenschap zal op de komende donorconferentie – wanneer vindt die nu
eindelijk plaats -moeten tonen dat men het crisisgevaar onderkent, en zal
dus ruimhartig moeten opereren.Ik ben het geheel eens met hetgeen de heer Blaauw meldde over het belang
van adequate internationale ondersteuning voor Macedonië. Het gaat hierbij
om zowel steun voor het politieke proces als daadwerkelijke donorsteun. Zoals
ik al meldde in de brief die ik de Tweede Kamer zond naar aanleiding van mijn
reis naar Macedonië begin september: Nederland doet al het mogelijke
om bij te dragen aan de gewenste positieve ontwikkelingen in de Macedonische
samenleving. Dat deden we overigens al voordat het gewelddadige conflict in
februari jl. de aandacht van de hele wereld op Macedonië deed vestigen.
De aandachtsgebieden die de heer Blaauw noemt zijn exact degenen die de kern
van de activiteiten van het bilaterale hulpprogramma uitmaken: onderwijs,
politie en openbaar bestuur. Wat dat laatste aangaat concentreren we ons al
een tijd voornamelijk op de financiële sector, omdat een goed draaiend
financieel bestuur essentieel is voor de verdere ontwikkeling van het land.
Wat onderwijs betreft verwijs ik naar onze bijdrage aan de SEE-university,
het initiatief van Max van der Stoel, en de ondersteuning die we bieden bij
de nadere concretisering van de onderwijsstrategie.Nederland is met de Commissie en het Verenigd Koninkrijk betrokken bij
het in kaart brengen van de kosten van de implementatie van het Framework
Agreement. Een groot deel van de door mij toegezegde verdubbeling van de bilaterale
hulp aan Macedonië zal activiteiten in dit kader ondersteunen.Ik ben het ook met de heer Blaauw eens dat een donorconferentie zo spoedig
mogelijk moet plaatsvinden. Voorwaarde is echter dat het politiek proces ter
implementatie van de Ohrid-overeenkomst stevig op de rails staat. Daarvoor
dient primair het parlementair goedkeuringsproces voor grondwetswijzigingen
en wet op lokaal bestuur voltooid te zijn. Dat bleek op de oorspronkelijk
geplande datum van 15 oktober nog niet het geval, waarop de conferentie moest
worden afgeblazen. De kosten van het uitvoeren van de Ohrid-overeenkomst kunnen
alleen met financiële en politieke steun van de internationale gemeenschap
gedragen worden. Overigens dient voordien aan donorzijde aandacht gegeven
te worden aan de coherentie van het optreden van de verschillende leden van
de internationale gemeenschap die bij conflictresolutie in Macedonië
een rol spelen. Het mag niet zo zijn dat het IMF Macedonië in een financiële
dwangbuis wenst, terwijl tegelijkertijd internationale bemiddelaars bij de
regering aandringen op extra uitgaven in het kader van implementatie van gelijkberechtiging
van minderheidsgroepen in het land.46. ChristenUnie – Van MiddelkoopIk hoor van NGO-zijde dat ze er last van hebben dat
Nederland geen enkele relatie met Haïti heeft. Nu is dat geen voldoende
argument om dat land op een lijst te plaatsen. Echter, wat verzet zich ertegen
om een van de meest miserabele landen op de GMV-lijst te plaatsen? De bestuurlijke situatie op Haïti is dermate slecht dat het land
niet voldoet aan de minimale voorwaarden voor plaatsing op de GMV-lijst, die
immers ook samenwerking met de regering impliceert. Nederland laat ook onder
de huidige omstandigheden Haïti niet links liggen. Zo is er via het multilaterale
en particuliere kanaal, dankzij de reguliere bijdrage uit de OS-begroting
aan de MFO's en multilaterale organisaties als UNDP, UNHCR en UN-Aids sprake
van een, zij het indirecte financiële betrokkenheid van mijn ministerie
bij Haïti.47. PvdA – KoendersInterventie van Koenders. Ideeën van de Wereldbank
over «remigratie en terugkeerbanken».U doelt waarschijnlijk op een initiatief van de Wereldbank in Mexico voor
het verstrekken van micro kredieten aan terugkerende Mexicaanse migranten
uit de VS. Het initiatief zou zijn gebaseerd op een interne Wereldbankstudie
over Migration Finance & SME Development.Indien de Wereldbank bereid is dergelijke programma's op te stellen ten
behoeve van landen waar remigratie uit Nederland relevant zou kunnen zijn,
zal ik die van harte steunen.48. PvdA – DijksmaMoet de rol van de UNHCR in deze als coördinator
van het vluchtelingenvraagstuk niet drastisch worden versterkt? In Soedan,
Jordanië en Libanon dient de UNHCR eveneens actiever te kunnen zijn m.b.t.
vluchtelingen. Hoewel dit in principe korte termijnoplossingen zijn, is het
wel een mogelijkheid om (relatieve) rust te creëren.Wat betreft Jordanië en Libanon gaat het vrijwel uitsluitend om Palestijnse
vluchtelingen. Hiervoor heeft de UNRWA de verantwoordelijkheid. Nederland
is vierde donor van UNWRA en heeft onlangs de bijdrage verhoogd. In complexe
crises, zoals Soedan, heeft OCHA de coördinerende rol voor humanitaire
aangelegenheden. OCHA werkt daar nauw samen met alle VN-organisaties, dus
ook met UNHCR. Ik heb geen aanwijzingen dat UNHCR, de belangrijkste speler
in de hulpverlening aan Soedanese vluchtelingen in de landen rondom Soedan,
onvoldoende actief zou zijn.49. ChristenUnie – Van MiddelkoopHoe gaat de minister om met het voorstel van o.a. de
secretaris-generaal van de VN, Kofi Annan, om een onafhankelijk panel van
beoordelingsexperts (van het houdbaar schuldenniveau) in te stellen?De secretaris-generaal van de VN heeft in december 2000 in zijn rapport
aan de voorbereidingscommissie voor de Financing for Development-conferentie
voorgesteld de potentiële waarde van een bemiddelingstype-mechanisme
in overweging te nemen, dat aan schuldenlanden ter beschikking kon worden
gesteld als een additionele, vrijwillige optie bij de herstructurering van
schulden van private en officiële bilaterale crediteuren.Ook Jubilee 2000 heeft in februari jl. in een brief aan de Kamercommissies
van Financiën en Buza gepleit voor een onafhankelijk arbitrage-mechanisme
tussen crediteuren en debiteuren.Samen met de andere EU-landen heeft Nederland in de voorbereiding op de
Financing for Development-conferentie het standpunt ingenomen, dat geen aanleiding
bestaat om over te gaan tot aanpassingen van de mandaten van de bestaande
organisaties die zijn belast met schuldenaangelegenheden. Deze instellingen
zijn reeds goed toegerust om op objectieve en transparante wijze de externe
schuldenpositie van landen in kaart te brengen. Ze doen dit ook altijd in
overleg met en op basis van de gegevens verstrekt door het desbetreffende
land. Ook bij het zoeken naar oplossingen voor het meer houdbaar maken van
de schuldenlast wordt het desbetreffende land altijd intensief betrokken.
Tenslotte dient de aandacht niet te worden afgeleid van waar het werkelijk
om gaat: het genereren van meer financiële middelen ter financiering
van het HIPC-initiatief en de hiermee samenhangende armoedebestrijdingsstrategieën.In het meest recente document, dat is opgesteld ter voorbereiding van
de Financing for Development-conferentie, is overigens niet op dit voorstel
van de SG ingegaan. 50. SGP – Van den BergEr is 100 miljoen extra beschikbaar gemaakt voor waterbeheer
in OS. We hebben kritiek op de concentratie op het multilaterale kanaal. Hierdoor
komen Nederlandse partijen in de watersector te weinig aan bod.De additionele middelen die beschikbaar zijn gesteld voor verbeterd waterbeheer
in OS-landen zullen de eerste jaren ten goede komen aan vraaggerichte regionale
en wereldwijde activiteiten m.n. via multilaterale kanalen worden besteed.
Reden hiervoor is dat de opnamecapaciteit in de meeste OS-landen beperkt is
en de waterprogramma's van een aantal landen nog in ontwikkeling zijn. Het
streven is de komende jaren een deel van de additionele middelen te gebruiken
ter ondersteuning van bilaterale programma's. Ook hier wordt vraaggericht
gewerkt. Dit betekent dat Nederlandse bedrijven niet automatisch zullen profiteren
in de vorm van opdrachten. De beslissing wie wordt ingeschakeld bij de uitvoering
ligt bij de ontvangende overheid, c.q. de uitvoerende organisatie uiteraard
op grond van deugdelijke tenderprocedures.De beoogde synergie via de interdepartementale werkgroep tussen projecten
die bekostigd worden uit de ODA-middelen en andere projecten verloopt zeer
moeizaam. Datzelfde geldt de implementatie van het programma Partners voor
Water. De werkgroep bij V&W zou de aanvragen te traag afhandelen en aan
andere zaken prioriteiten geven.Hoewel het snijvlak van activiteiten in de watersector in de praktijk
beperkt is, worden in de landen waar meerdere Ministeries actief zijn activiteiten
zoveel mogelijk op elkaar afgestemd. Zo zijn er een aantal landen waar een
OS-programma wordt uitgevoerd in de watersector en waarmee het Ministerie
van V&W een Memorandum of Understanding heeft afgesloten (zoals in Bangladesh,
Mozambique en Vietnam). De Nederlandse Ambassade in het betreffende land speelt
een belangrijke rol bij die afstemming. Tegelijkertijd vindt afstemming plaats
in Den Haag, door elkaar tijdig en adequaat te informeren en evt. (follow-up)
activiteiten op elkaar af te stemmen. Naar mijn mening loopt de afstemming
in het algemeen adequaat. Afstemming over beleidsmatige aangelegenheden
betreffende waterbeheer vindt plaats binnen de Interdepartementale Stuurgroep
Partners voor Water. Deze Stuurgroep wordt voorgezeten door het Ministerie
van V&W en coördineert bijvoorbeeld de input van Nederland in het
Derde Wereld Water Forum in Japan in 2003.De implementatie van het programma Partners voor Water heeft aanvankelijk
vertraging opgelopen in verband met financieel-procedurele problemen. Het
programma ligt inmiddels echter goed op koers. Een specifieke activiteit die
door het programma wordt gefinancierd, en waar door OS nauw wordt samengewerkt
met V&W, betreft de recent gestarte «Dialogue on Water and Climate».
Deze dialoog zal een van de hoofdthema's vormen op het Derde Wereld Water
Forum. Nederland heeft Japan in juni jl. aangeboden het secretariaat van de
Dialoog te financieren, welk aanbod door Japan is aanvaard. Zowel OS als V&W
hebben zitting in de internationale stuurgroep.51. PvdA – DijksmaZiet de Minister mogelijkheden om de ontwikkeling van
eigen onafhankelijke publieke omroepen binnen het Cotonou-verdrag en de komende
WTO/GATT rondes toe te voegen? En zou de EU hiervoor de ACS-landen financiële
ondersteuning kunnen geven zoals de Unie dat ook doet voor haar eigen audiovisuele
industrie?Media spelen een cruciale rol in het vormen van de publieke opinie en
het bieden van mogelijkheden voor participatie in het openbare leven. Informatievoorziening
is een eerste vereiste voor het beïnvloeden van politieke en sociale
processen. Dit betekent echter wel dat de media onafhankelijk moeten zijn.
Er moet ruimte zijn voor feitelijke informatie, maar ook voor het verkondigen
van uiteenlopende meningen voor de publieke opinievorming. In conflictsituaties
is de rol die haatradio in bijvoorbeeld Rwanda heeft gespeeld welbekend. Maar
de media kunnen ook worden ingezet in vredesopbouwactiviteiten, hetgeen in
diverse projecten reeds gebeurt.Momenteel worden ter uitvoering van het Cotonou-verdrag Country Strategy
Papers en Nationale Indicatieve Programma's opgesteld, die respectievelijk
het algemene en het specifieke kader voor de toekomstige ontwikkelingssamenwerking
onder het Cotonou-verdrag vormen. Deze programma's komen tot stand in nauwe
samenwerking tussen de EU en de ontvangende landen (inclusief de civil society).
In de programma's kunnen de ontvangende landen dan ook specifiek de wens tot
ondersteuning van de onafhankelijke publieke omroepen te kennen geven.Overigens zij vermeld dat stimulering van de ontwikkeling van eigen onafhankelijke
publieke omroepen past binnen de bepalingen van het Cotonou-verdrag, aangezien
artikel 27 is gewijd aan de samenwerking op het gebied van culturele ontwikkeling.
Tevens zou genoemde ontwikkeling in het belang zijn van de civil society,
wier belangen een belangrijke plaats innemen in het Cotonou-verdrag. Vanwege
deze voorzieningen zou de EU terzake de ACS-landen financiële ondersteuning
kunnen geven.Het is niet nodig om «het ontwikkelen van eigen onafhankelijke publieke
omroepen» aan de WTO/GATS-rondes toe te voegen. Publieke diensten, waaronder
ik ook de publieke omroepen reken, zijn binnen de GATS vrijgesteld van privatisering
of deregulering en derhalve zijn regeringen vrij deze diensten te reguleren.De rol van de media ter ondersteuning van pluriforme en vrije meningsuiting
krijgt steun in de 17+3 en de GMV landen uit het Nederlandse OS-budget. Dit
gebeurt onder meer via de Nederlandse Stichting Communicatie en Ontwikkeling
(SCO), die via een groot aantal initiatieven de media in ontwikkelingslanden
steunt. Per jaar ontvangt SCO NLG 4 miljoen subsidie. Voorbeelden in Afrika
zijn: de ondersteuning van de Media Council of Tanzania ter verbetering van
vrije nieuwsvoorziening, van de Southern Africa Media Services Organisation
(SAMSO) ten behoeve van regionale trainingen van fotojournalisten in Zuidelijk
Afrika met het doel om milieuproblemen op visuele wijze onder de aandacht
van het publiek te brengen, en van Radio Parana, een radiostation in Mali
dat voorlichting geeft over gezondheidszorg, landbouw, onderwijs, vrouwenemancipatie
en cultuur. Voorbeelden in Azië en Latijns Amerika zijn de ondersteuning
aan ISIS International Manilla ter verbetering van de informatie- en communicatiemogelijkheden
voor vrouwen in Azië en de Pacific, en van de Asociación Latinoamericana
de Educación Radiofónica (ALER) voor de versterking van de radio
en de democratisering van de media in Latijns Amerika om zo bij te dragen
aan een participatieve en democratische samenleving.Ook wordt subsidie verleend aan het Radio Nederland Training Centre (RNTC).
Het RNTC geeft mediatraining aan programmamakers en ander middenkader van
media-instellingen in ontwikkelingslanden. Trainingen omvatten thema's als
democratisering en corruptiebestrijding, kinderen en media, media in educatie
en voorlichting, en «community media». De basissubsidie bedraagt
momenteel 2,6 miljoen gulden per jaar.Daarnaast ontvangen o.a. PANOS, IPS, One World en World Press Photo tezamen
een jaarlijkse subsidie van ongeveer NLG 8 miljoen.52. SGP – Van den BergBij de invulling van de structurele relatie met Indonesië
zou waterbeheer een belangrijk thema worden. Waarin kunnen wij dat bij de
uitwerking terug zien? Dan het multilaterale kanaal: de eerste resultaten
van de Nederlandse bijdragen lijken positief. De SGP-fractie wil wel benadrukken
dat we een structurele bilaterale hulprelatie hebben met Indonesië. Het
multilaterale kanaal mag bij de invulling niet dominant zijn.Op verzoek van Indonesië is waterbeheer inderdaad geselecteerd als
aandachtssector in de OS-relatie. In het kader daarvan was het de bedoeling
al in 2000 substantieel bij te dragen aan een groot programma van Wereldbank
en Indonesische overheid voor integraal waterbeheer. Een reorganisatie van
het ministerie van Huisvesting en Regionale Ontwikkeling in Jakarta heeft
echter samen met de langzamer verlopende hervormingen op het terrein van waterbeheer
geleid tot vertraging bij de formulering van het grote waterprogramma met
de Wereldbank. Dat programma is uiteindelijk pas in 2001 van de grond gekomen
en heeft dit jaar een Nederlandse bijdrage van ruim NLG 5 miljoen ontvangen.
In totaal heb ik voor steun aan dit programma NLG 26 miljoen uitgetrokken.
U zult hopelijk begrijpen dat het nog te vroeg is om nu al iets te kunnen
zeggen over concrete resultaten van dit jonge programma.Wat uw opmerking over het karakter van de OS-relatie met Indonesië
en het multilaterale kanaal betreft: Bij de invulling van de OS-relatie vorig
jaar is uitgangspunt geweest dat Indonesië op afzienbare termijn een
zodanige economische groei zou kunnen realiseren dat het zijn ontwikkelingsprioriteiten
weer goeddeels zelf zou kunnen financieren. Daarom is toen voor een beperkte
periode van in principe vijf jaar, dus niet structureel langjarig, een relatie
aangegaan. Een relatie ter ondersteuning van de transitie in Indonesië
naar een pluralistische, democratische rechtsstaat met een transparante, marktgerichte
economie. Zoals u weet verloopt dat transitieproces trager dan gehoopt.Vorig jaar is ook met Indonesië afgesproken om de fondsen onder die
tijdelijke bilaterale relatie via multilaterale kanalen te besteden. Dat is een bewuste keuze geweest. Want de al lopende
programma's van multilaterale instellingen als Wereldbank en UNDP bieden het
beste perspectief om snel en zichtbaar resultaten te boeken.53. ChristenUnie – Van MiddelkoopKan Nederland een bijdrage leveren aan het proces van
decentralisatie in Papoea?De huidige OS met Indonesië weerspiegelt het belang dat ik hecht
aan het decentralisatieproces, in de vorm van substantiële ondersteuning
van het Partnership for Governance Reform en andere activiteiten onder het
OS-programma voor Goed Bestuur. Ik zal ook bezien hoe in de nabije toekomst
kan worden bijgedragen aan in voorbereiding zijnde multilaterale programma's
die sectorale steun beogen op lokaal niveau in o.a. Irian Jaya en Aceh.54. CDA – VerburgDe vraag is natuurlijk of niet te vaak internationale
conferenties worden afgesloten met mooie beloften waaraan vervolgens onvoldoende
invulling wordt gegeven door betreffende landen. Is het niet rechtvaardiger
en beter voor geloofwaardigheid en draagvlak om de lat minder hoog te leggen
en afspraken te maken over scherpe doelen en monitoring? Ook hier is VBTB-denken
noodzakelijk. Graag reactie.De suggestie dat de minister voor ontwikkelingssamenwerking ooit gezegd
zou hebben dat VBTB niet toegepast zou kunnen worden bij internationale organisaties
is niet correct. Integendeel. Een aantal internationale organisaties heeft
de laatste jaren grote vordering gemaakt op het terrein van prestatiemeting.
Hierover is met de Vaste Commissie voor Buitenlandse Zaken tijdens het AO
op 5 april 2001 over VBTB-zaken van gedachten gewisseld. Dit heeft geleid
tot de uitgebreide proefrapportage over rechtmatigheid en prestatiemeting
bij de UNDP aan de Kamer in juni (brief van 11 juni 2001, NDS buza 000 305),
gevolgd door rapportage over andere VN-organisaties en IFI's in juli van dit
jaar (brief van 16 juli 2001, NDS buza 000 387). Internationale organisaties
waren al volop bezig met «results-based management», «results-oriented
annual reports» en «performance management» systemen, voordat
wij in Nederland met de VBTB-opzet begonnen.55. SP – Van BommelIn de Ecofin is afgesproken dat er een onderzoek naar
de mogelijkheid voor de invoering van de Tobin-Tax komt. Het lijkt me goed
als ons land in die discussie een voorhoederol gaat vervullen.De laatste tijd wordt weer veel aandacht gegeven aan het idee voor een
belasting op kapitaaltransacties, de Tobin Tax. Nederland heeft zich daar
terughoudend over getoond. Een antispeculatiebelasting heeft positieve aspecten,
maar de praktische uitvoerbaarheid ervan is klein. Studies wijzen elke keer
weer op de grote uitvoeringsproblemen die aan het voorstel zijn verbonden.
Ontwijking van de belasting is heel moeilijk tegen te gaan. Bovendien is het
niet doenlijk goed onderscheid te maken tussen korte termijn kapitaalstromen
en lange termijn kapitaalstromen. Zeker in het huidige kwetsbare internationale
klimaat zou een belasting op lange termijn kapitaal een verkeerd signaal zijn
voor ontwikkelingslanden. Genoemde praktische bezwaren werden recent toegelicht
in de antwoorden op vragen van de leden Koenders en Crone over de Tobin Tax
(brief van Minister van Financiën van 22 oktober jl.).56. VVD – HessingWat is de betrokkenheid van Jemen bij het terrorisme?
Zijn er Al-Qaïda kampen in Jemen? Zijn er redenen om Jemen kritischer
te bekijken?In Jemen zijn veel veteranen uit de in de tachtiger jaren in Afghanistan
gevoerde oorlog tegen Rusland, en sympathisanten van radicaal-islamitische
stromingen aanwezig. Dat er (al dan niet met Osama Bin Laden en Al-Qaïda
gelieerde) terroristische cellen aanwezig zijn in Jemen kan niet worden uitgesloten.
De Jemenitische regering verwerpt echter elke vorm van terrorisme en verleent
geen steun aan het terrorisme. Jemen werkt op het gebied van terrorismebestrijding
nauw samen met de internationale gemeenschap, inclusief de VS. Sinds de aanslag
op de USS COLE in oktober vorig jaar en na de aanslagen in de VS is die samenwerking
opgevoerd en verbeterd. De Amerikaanse ambassadeur in Sana'a liet recentelijk
nog weten: «Yemen is a partner, not a target!»Evenwel, het overheidsgezag in Jemen is, zeker buiten de steden, beperkt.
De samenleving heeft nog een sterk tribaal karakter met de daarbij behorende
machtsstructuren. Deze situatie, waarin het voor de goedwillende regering
moeilijk opereren is, wordt helaas doelbewust bestendigd door financiering
vanuit het buitenland. Het is dan ook van belang, juist nu, de regering te
ondersteunen in haar pogingen het centrale gezag te versterken. Wanneer de
internationale gemeenschap de handen van Jemen zou aftrekken, zou dat kunnen
leiden tot het ontstaan van een nieuw Afghanistan.Tijdens mijn recente overleg in Washington sprak ook de Administrator
van USAID, Andrew Natsios, zich welwillend uit over het juist nú verhogen
van de hulp aan Jemen. De Jemenitische regering voert met succes een op armoedebestrijding
en democratisering gericht ontwikkelingsbeleid. Een goed voorbeeld
daarvan is het onderwijsbeleid. Met kracht wordt gewerkt aan de integratie
van het bijzonder onderwijs (de religieus-islamitische onderwijsinstellingen
van basis- tot en met universitair onderwijs incl. de zgn. «koranscholen»)
in het regulier openbaar onderwijs. Nederland steunt dit beleid en heeft in
2000 het onderwijs als vierde sector aan het hulpprogramma met Jemen toegevoegd.
Goed algemeen onderwijs voor iedereen draagt uiteraard bij aan het vormen
van mondige burgers, het kweken van begrip en respect voor andere culturen
en religies en het voorkomen van extremisme. Van onze jaarlijkse bilaterale
hulp aan Jemen van ca 80 mln gulden wordt de komende jaren ongeveer een kwart
aan de onderwijssector besteed. Nederland beziet met andere donorlanden en
organisaties hoe de hulp aan de onderwijssector nog verder kan worden opgevoerd.57. VVD – HessingWat doet minister aan ontwikkeling van de private sector
specifiek in context van speciale GCA activiteiten/plannen op dat gebied.De Global Coalition for Africa is een informeel discussieforum van politici
en NGO's uit Afrika en het Noorden dat de afgelopen jaren een breed spectrum
van onderwerpen met betrekking tot Afrikaanse ontwikkeling op de agenda gezet
heeft.Vorige week vond in Botswana de 5-jaarlijkse Plenaire Vergadering van
de GCA plaats, mede door Nederland gefinancierd, die dit keer geheel in het
teken stond van de rol van de private sector in de ontwikkeling van Afrika.
Afrikaanse regeringen, donoren, internationale organisaties, parlementariërs,
NGO's en niet in de laatste plaats vertegenwoordigers van de private sector
wisselden van gedachten over de rol van respectievelijk Afrikaanse overheden,
ontwikkelingspartners en de private sector zelf in de versterking van de private
sector in Afrika. De informele discussie door een gevarieerd samengestelde
deelnemersgroep die de GCA vergaderingen kenmerkt is een belangrijke reden
voor Nederland om de GCA te blijven ondersteunen. 58. CDA – VerburgDe overheid kan/moet zijn verantwoordelijkheid willen
nemen als het gaat om het scheppen van voorwaarden. Waarom wordt niet gedacht
aan fiscale regelingen met betrekking tot R&D?Investeringen in R&D voor het ontwikkelen van geneesmiddelen voor
armoedeziekten komen in het algemeen niet via de normale marktmechanismen
tot stand.Voor geneesmiddelen voor ziekten die ook in rijke landen voorkomen is
er meestal geen probleem. Voor dergelijke geneesmiddelen kan de koopkracht
op de rijke markten immers ook de beschikbaarheid in arme landen zekerstellen.Wanneer voor geneesmiddelen echter uitsluitend een commercieel weinig
aantrekkelijke afzetmarkt bestaat, zal R&D langs andere weg gestimuleerd
moeten worden. Fiscale regelingen zouden theoretisch misschien interessant
kunnen lijken; voordat dergelijke regelingen zouden zijn uitonderhandeld en
internationaal op instemming zouden kunnen rekenen, zijn we echter vele jaren
verder.Er dient dus gezocht te worden naar andere, werkzamere, manieren om investeringen
in R&D te vergroten. Patenten zijn geen voldoende stimulans; de bottleneck
is het ontbreken van koopkracht. Ik beschouw de lancering van verschillende
publiek-private samenwerkingsverbanden in de afgelopen jaren als een hoopgevende
ontwikkeling om dit probleem aan te pakken. Soms gaat het om ondersteuning
van onderzoek in de private sector door de publieke sector in ruil voor harde
prijsafspraken, zoals bijvoorbeeld gebeurt rondom medicijnen voor malaria
en aids. Een andere mogelijkheid, zoals onder meer Jeffrey Sachs die heeft
uitgewerkt, is het door middel van OS-fondsen zeker stellen van de afname
van de te ontwikkelen geneesmiddelen – op voorwaarde natuurlijk, dat
die werkzaam blijken te zijn. De Global Alliance for Vaccines and Immunization
(GAVI) is daarvan een goed voorbeeld. Het feit dat een groot fonds bestaat
waarop ontwikkelingslanden een beroep kunnen doen om nieuwe vaccins aan te
schaffen, heeft na korte tijd al flinke stijgingen in R&D naar vaccins
tegen armoedeziekten laten zien. 59. GroenLinks – KarimiMw. Karimi stelde een vraag over user-fees en de Interim
PRSP in Tanzania. Zij kwam terug op beantwoording van de vraag van december
2000, die niet correct zou zijn.Vorig jaar zijn schriftelijke kamervragen van Mw Karimi over dit onderwerp
beantwoord. Deze antwoorden zijn aan de kamer zijn toegegaan met de brief
aan de Griffier d.d. 6 dec 2000, kenmerk 2000103330.Mw. Karimi stelde dat het antwoord niet correct zou zijn. Ik meen dat
het antwoord wel juist was, inclusief de verwijzing naar de PRSP van Tanzania
over het beleidsvoornemen van de overheid om user-fees voor onderwijs af te
schaffen.Uit het recente PRSP voortgangsrapport (Progress Report van Tanzania PRSP,
14 augustus 2001) blijkt dat de user-fees onderwijs inderdaad zijn afgeschaft.Ik baseer me nu dus op de inhoud van de nationale documenten van Tanzania
en dit is waar het om gaat: de nationale armoedestrategieën van het land.
Daarop moeten de kredietovereenkomsten tussen het land en de Wereldbank zijn
gebaseerd.Als achtergrond bij deze vraag wil ik nog graag kort toelichten wat mijn
standput tav user-fees is: user-fees zijn op zich niet verkeerd, maar het
gaat om de vraag voor wie? Niet voor de kwetsbare groepen dus die dan geen
toegang meer krijgen tot de sociale diensten zoals gezondheid en onderwijs.De inzichten bij de Wereldbank op dit terrein zijn inmiddels ook verder
ontwikkeld en het beleid is niet meer zo duidelijk «pro user-fees».
Men vindt bij de Bank bijvoorbeeld niet meer dat cost recovery en user-fees
voor sociale diensten ingevoerd moeten worden voor alle lagen van de bevolking.60. VVD – HessingErger nog: uit de ASV 47 en 166 blijkt dat de Minister
nog steeds niet in staat is aan te geven hoeveel geld van het NL-OS budget
naar onderwijs gaat. We kunnen 160 mln Euro traceren. Dat is 4% van het totale
OS budget. Dat gaat via het bilaterale kanaal. Maar hoeveel gaat er via het
multilaterale en het particuliere kanaal naar onderwijs? Dat
is niet bekend. Dat inzicht moet echt op korte termijn verbeteren.Natuurlijk hebben we wel degelijk een beeld van wat rechtstreeks wordt
uitgegeven aan basic education. Dat betreft dit jaar 292 miljoen gulden. Daarnaast
is in 2001 ongeveer 86 mln. toe te rekenen aan basic education via andere
kanalen: macro hulp, noodhulp, andere thema's en via multilaterale organisaties,
zoals is aangegeven in de bijgevoegde factsheet. Dit is een verdubbeling ten
opzichte van de 43 miljoen die in 2000 is uitgegeven. Daarnaast, zoals ik
al schreef in mijn brief aan de kamer van 31 mei jl., hebben de MFO's in 2000
vanuit onze bijdrage 68 miljoen gulden uitgegeven aan basic education. Dit
komt neer op ongeveer 10%. Gegevens voor dit jaar zijn nog niet bekend. Overigens
valt het op dat dhr. Hessing bij het opstellen van de begroting van de 21e
eeuw heel duidelijk de relatie heeft gelegd tussen doelen, middelen en resultaten,
maar dat hij zich heeft beperkt tot de middelen wanneer het onderwerp basic
education betreft.Sinds begin dit jaar zijn veel landen, vooral in Afrika, versneld bezig
met onderwijshervormingen. Zij worden hierbij gesteund door bilaterale donoren
en financiële instellingen. Bij de internationale coördinatie van
de EFA doelstellingen is het een probleem dat UNESCO als multilaterale organisatie
niet naar behoren functioneert; dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld de rol
van de WHO in de gezondheidssector.De regering waardeert de getoonde belangstelling voor de voortgang op
het gebied van de nationale onderwijsplannen als onderdeel van de Dakar follow-up.
Rapportage over de voortgang van deze plannen was overigens geen onderdeel
van de motie Hessing cs, want hier werd aan de regering gevraagd om meer prioriteit
aan onderwijs te geven, meer middelen beschikbaar te stellen voor basisonderwijs,
en een beleidsdialoog te bevorderen ten aanzien van het versterken van de
onderwijssector. De brief van 31 mei jl. was hier een antwoord op. Toch wil
ik graag ingaan op de vraag naar deze onderwijsplannen.In bijna alle landen waarin wij actief zijn bestaan onderwijsplannen;
sommige van voor Dakar. En niet alleen in de landen waar wij actief zijn:
een survey van UNESCO wees uit dat in Afrika 93% van alle landen nationale
onderwijsbeleidsplannen hebben. In bijvoorbeeld Mali, Bolivia en Mozambique
is overigens bij het opstellen van de PRSP's gebruik gemaakt van deze onderwijsplannen.
Natuurlijk kan het altijd beter en in een aantal gevallen is men alweer druk
bezig met het bijstellen zoals bijvoorbeeld in Zambia, India en Bangladesh.
Nederland draagt actief bij aan deze processen.In Dakar is de belofte gedaan om landen met een goed onderwijsbeleid voor
dat beleid voldoende middelen beschikbaar te stellen om het uit te voeren.
Helaas liggen de instrumenten nog niet op tafel om die belofte waar te maken.
Dit heeft grotendeels te maken met het ontbreken van een goed functionerende
VN-organisatie is op dit terrein. Unesco claimt met haar zeer beperkte capaciteit
de coördinatie over donoren die samen miljarden op tafel leggen met een
veelvoud aan menskracht en expertise. Dat is een onwerkbare situatie.Vraagsteller informeerde naar de Nederlandse inzet ten aanzien van het
Global fund for Education for All. De Nederlandse regering acht dit een goed
en zinvol initiatief. De Minister voor Ontwikkelingssamenwerking heeft daar
onlangs in Washington over gesproken. Het fonds is bedoeld om begrotingstekorten
te financieren in landen die – ondanks voldoende eigen inspanningen –
problemen gaan ondervinden bij het bereiken van de doelstellingen van Education
for All. Er wordt hierbij uitgegaan van landen die in het kader van hun PRSP
de verbetering van het (basis)onderwijs hoge politieke prioriteit geven –
en er dus ook meer geld voor uittrekken. Bij verbetering gaat het dan niet
alleen om betere toegang, maar ook om hogere relevantie, versterking van de
onderwijsinstituties en versterking van de betrokkenheid van de civil society.Uit ervaringen met de opzet van andere fondsen is duidelijk geworden hoe
belangrijk het is om dit fonds goed te funderen. Daarom heeft Nederland via
het partnership programma met de Wereldbank 1,5 mln. US$ ter beschikking gesteld.
Dat geld is onder meer bestemd voor de uitvoering van financiële analyses
in 32 landen en voor de ontwikkeling van voorstellen voor de werkwijze en
het beheer van het fonds. Het is de bedoeling dat het fonds in april tijdens
een workshop in Den Haag gelanceerd wordt. Dit is mede afhankelijk van de
betrokkenheid en deelname van andere donoren en multilaterale instellingen.Collega Clare Short van het VK heeft twijfels heeft bij de eenzijdige
aanpak van Oxfam. Analfabetisme kan niet alleen worden opgelost door het beschikbaar
stellen van grote sommen geld, het probleem is complexer en bovendien is dit
input- in plaats van resultaatgericht. Bovendien is het van belang niet uit
het oog te verliezen dat uiteindelijk het merendeel van de kosten van onderwijs
opgebracht moet worden door de ontvangende landen zelf.De Nederlandse uitgaven voor basisonderwijs blijven overigens flink stijgen,
geheel in lijn met de wens van de Kamer. De verwachte directe uitgaven belopen
dit jaar 292 mln. NLG en aan additionele uitgaven, zoals macrohulp, komt daar
nog 86 mln. NLG bij.61. PvdA – DijksmaPunt van aandacht blijft «het verantwoord kunnen
wegzetten (lees: uitgeven) van al dit geld». Op dat punt zal de minister
in dit laatste jaar zelf meer actie moeten ondernemen om haar staf te kunnen
uitbreiden, zij heeft daarvoor van de Kamer de ruimte gekregen omdat zij nu
ook ODA-middelen hiervoor mag gebruiken. De minister heeft de handschoen die
de Kamer haar aanreikte inmiddels opgepakt. Over ruim een half jaar zullen
de eerste van negentig vacatures gaan worden vervuld, dat kan de PvdA-fractie
echter niet snel genoeg gebeuren. Waarom zo lang wachten en over hoeveel van
die mogelijk 90 vacatures hebben wij het dan?Het proces van het formaliseren van nieuwe formatieplaatsen, maken van
functieomschrijvingen, werving en selectie van medewerkers (intern dan wel
extern) en de daadwerkelijke aanstelling kost tijd. Het selecteren van een
zo groot aantal medewerkers vraagt ook om versterking van de personeelsdienst.
Dit hele proces gaat maanden duren; korter is praktisch niet haalbaar, en
het is moeilijk te zeggen hoeveel mensen dan concreet zullen aantreden. Dat
is mede afhankelijk van de kandidaten die zich aandienen. Prioriteit wordt
gegeven aan het vervullen van de meest urgente behoeften aan
kennis en vaardigheden. Wat wel haalbaar is en wat reeds gebeurt is dat specifieke
deskundigen die we graag willen binnenhalen vooruitlopend op de formele procedure
nu reeds op basis van tijdelijke contracten worden aangenomen. Zo is de directie
Afrika bijvoorbeeld reeds versterkt met de macro-economische en capaciteitsopbouw
expertise die dringend noodzakelijk was en zijn reeds deskundigen op de terreinen
van public expenditure reviews en handel en OS aangetreden.62. CDA – VerburgWelke mogelijkheden ziet de minister om het stuwmeer
van zo'n 18 miljard Euro bij het EOF weg te werken door het effectiever maken
van de processen aan de vraagzijde?Hoe het bedrag van 18 miljard Euro becijferd wordt is mij niet geheel
duidelijk. Waarschijnlijk neemt mevrouw Verburg het nog niet operationele
deel van het 9e EOF mee (13.5 miljard Euro tot 2007), maar dat is niet terecht.
Daarnaast wordt er thans gefinancierd uit eerdere EOF-fondsen, die eerst uitgeput
dienen te worden voordat uit het 9e EOF getrokken kan gaan worden.Ik deel wel de zorgen van mevrouw Verburg over de inefficiënte procedures
bij de Commissie en, de andere kant van de medaille, het onvermogen van sommige
ACS-landen om met geschikte projectvoorstellen te komen. Overigens bestaat
er een budget (20 Meuro) voor Technische Assistentie voor ACS-landen.Momenteel worden er voorzieningen getroffen tot deconcentratie van de
bevoegdheden van Brussel naar de EU-delegaties in ACS-landen. Dit betekent
niet alleen dat de EOF-uitvoeringsprocedures zullen worden verlicht, ook kan
worden verwacht dat de communicatie tussen EU en ACS-landen wordt verbeterd,
temeer daar in het kader van de deconcentratie de EU-delegaties qua personeel
en uitrusting worden uitgebreid en versterkt. Aldus ontstaat er meer capaciteit
om beter in te gaan op de wensen van de ACS-landen zélf: dit laatste
is, zoals U weet, voor mij cruciaal vanuit de ownership-gedachte.Daarnaast worden er in ACS-landen thans meer EOF-projecten geïdentificeerd
die beogen het overheidshandelen van ACS-landen efficiënter en gecoördineerder
te maken. Doelstelling daarbij is ondermeer het verbeteren van de absorptiecapaciteit
in de ontvangende landen.Voorts vindt er thans tussen de EU en de ACS-landen intensief overleg
plaats over meerjaren Country Strategy Papers. Via dit beleidsinstrument zal
de samenwerkingsrelatie onder het 9e EOF van de Cotonou-overeenkomst vorm
worden geven. Deze meerjaren beleidsdocumenten zullen naar verwachting leiden
tot een meer strategische benadering, zowel in de EU als in de ontvangen landen,
m.b.t. besteding onder het EOF.Tot slot is vermeldenswaardig dat een EU-ACS kader wordt gestreefd naar
een grotere bewustwording en betere organisatie van de civil society. Via
betere inschakeling van het maatschappelijke middenveld in de ontvangende
landen wil de EU ondermeer komen tot efficiëntere bestedingen van EOF-gelden.Voor het overige wordt verwezen naar het AO van 31/10 inzake de Nederlandse
inzet in de OS-raad.63. GroenLinks – KarimiDwingt de WTO ontwikkelingslanden hun publieke sector
open te stellen voor concurrentie door de private sector? Wat vindt de minister
daarvan?Het gaat hier om de vraag of het bestaande GATS-akkoord (General Agreement
on Services) en de onderhandelingen over verdere liberalisering van de handel
in diensten ontwikkelingslanden dwingt hun publieke diensten open te stellen
voor private dienstenaanbieders uit andere landen.Staatssecretaris Ybema heeft reeds uitgebreid met NGO's gesproken over
hun zorgen over de relatie tussen GATS en publieke diensten zoals elektriciteitsvoorziening,
onderwijs en gezondheidszorg.Ik wil de punten die hij daarbij naar voren heeft gebracht gaarne onderstrepen:1. GATS verplicht regeringen niet tot deregulering of privatisering van
publieke diensten2. GATS erkent volledig het recht van regeringen om regelgeving toe te
passen ten behoeve van nationale beleidsdoelen 3. Wat betreft liberalisering kent GATS een «bottom-up»-benadering:
elk land kan vrijelijk bepalen in welke sectoren het marktopeningsverplichtingen
aangaat en welke het maar beperkt of helemaal niet wil openstellen.Canada, Japan, de EU en de Verenigde Staten brengen dezer dagen een speciale
verklaring over dit punt uit, waarin ze bovengenoemde uitgangspunten van GATS
herbevestigen en verklaren dat dit wat hen betreft in de nieuwe onderhandelingen
niet zal veranderen.Foute informatie over GATS is onproductief voor het onderhandelingsklimaat.Als er één WTO-akkoord ontwikkelingsvriendelijk is dan is
het GATS, door de «bottom-up»-benadering die ik beschreef.Ontwikkelingslanden hebben voor de versterking van hun economie veel te
winnen bij het aangaan van verplichtingen in b.v. transport, bankwezen, telecommunicatie.
Overigens kunnen in GATS aangegane verplichtingen worden teruggedraaid.64. VVD – HessingVooruitlopend op een apart AO over de «Aanvulling
op de nota OtA», hoeveel gaat de implementatie van het actieplan kosten
en hoe dat doorwerkt in de MJR? Zowel via het bilaterale als het multilaterale
kanaal? En misschien ook wel via het particuliere kanaal.De «Aanvulling op OtA» laat zien dat Ontwikkelingssamenwerking
al veel besteedt aan pro-poor economische ontwikkeling. In 2000 werd ongeveer
2,5 miljard gulden direct of indirect hieraan uitgegeven. Ongeveer de helft
hiervan is ingezet op de in de Aanvulling uitgewerkte thema's, zoals goed
bestuur, markttoegang, marktwerking, financiële sector ontwikkeling,
infrastructuur, kennisontwikkeling en capaciteitsopbouw. De middelen werden
zowel via het bilaterale, multilaterale als het particuliere kanaal ingezet.
In hoofdstuk 3 van de Aanvullende notitie wordt hierop uitgebreid ingegaan.De implementatie van het actieplan hoeft geen groter beslag te leggen
op de ODA-middelen dan nu het geval is. Het gaat er meer om bestaande middelen
effectiever in te zetten, zodat een grotere bijdrage wordt
geleverd aan pro-poor economische ontwikkeling. Het Actieplan geeft specifieke
informatie over de beleidsprioriteiten.Bij de implementatie van het actieplan gaat het voorts niet om geld. Nederland
lobbiet bijvoorbeeld in internationale fora voor marktopeningen voor ontwikkelingslanden
maar ook ten aanzien van het verbeteren van de nationale «enabling environment»
gaat het niet om geld maar om beleid (zoals bijvoorbeeld De Soto nadruk legt
op het belang van eigendomsrechten).65. VVD – HessingDe tabel met internationale indicatoren wordt ieder
jaar ter illustratie in de begroting opgenomen. Die tabel zegt echter niets
over de prestaties van het Nederlandse beleid. Maar die suggestie wordt wel
gewekt. Dat is misleidend. In de tabel is hoegenaamd niets veranderd ten opzichte
van vorig jaar. Moet ik daaruit de conclusie trekken dat het beleid ook niets
heeft opgeleverd? Dat kan toch niet de bedoeling zijn. Dus moet de Minister
betere en meer resultaatgerichte informatie verschaffen over de resultaten
van het Nederlandse OS-beleid.Allereerst wordt verwezen naar hetgeen besproken is over dit onderwerp
tijdens het begrotingsonderzoek op 18 oktober jl.Internationale statistieken zoals opgenomen in de tabel in de MvT geven
de prestaties van ontwikkelingslanden weer op diverse terreinen. Deze prestaties
kunnen inderdaad slechts indirect worden gerelateerd aan de Nederlandse hulpinspanningen,
ze zijn eerst en vooral afhankelijk van de inspanningen van de partnerlanden
zelf (vide ook het gestelde in de mondelinge beantwoording). Hiernaast zijn
er nog steeds aanzienlijke problemen met de kwaliteit van de statistische
gegevens in veel ontwikkelingslanden. In OESO/WB-verband wordt gepoogd hier
een helpende hand te bieden (initiatief Paris 21).Het feit dat bij sommige indicatoren de gegevens ongewijzigd zijn ten
opzichte van vorig jaar heeft als verklaring dat voor naar schatting 50 %
van deze indicatoren tussen beide begrotingen geen actualisering heeft plaatsgevonden. Op dit moment beschikt het departement over diverse monitoringen evaluatiesystemen
(wat dit laatste betreft inclusief IOB). Er wordt thans gewerkt aan een geïntegreerd
systeem dat ook beter in staat is de resultaten te presenteren. De verwachting
is dat dit systeem eind 2002 in werking kan treden. Om het grote belang aan
te geven dat gehecht wordt aan e.e.a. ligt het in de bedoeling een projectdirecteur
aan te stellen om het vervolgtraject te leiden.Medio 2002 zal het eerder de Kamer toegezegde waarderingssysteem in werking
treden.66. VVD – HessingWat is de minister bijvoorbeeld van plan met het NCDO?Uiteraard blijft de NCDO het eerst aangewezen loket voor educatie en lobby;
zoals tijdens het AO MFP van 27 september jl. is toegezegd, zal het beleidskader
MFP-breed op dit punt overeenkomstig worden aangepast. Inmiddels hebben ook
gesprekken plaatsgevonden tussen de MFO's en de NCDO hierover. Samenwerking
staat bij beiden hoog in het vaandel.67. PvdA – DijksmaWater is een bron voor gezondheidsschade. Nederland
heeft naar aanleiding van het internationale waterforum extra middelen uitgetrokken
voor de opbouw van expertise op dit gebied. Wat is daarvan terechtgekomen?Water is inderdaad een belangrijke bron van gezondheidsproblemen. Uit
de extra middelen worden activiteiten ondersteund op het gebied van verbeterde
hygiëne, sanitatie en veilige drinkwater voorziening, bijv. via programma's
van de Water Supply and Sanitation Collaborative Council, UNICEF en het IRC.
Gezien het verband tussen gezondheid en het beheer van irrigatiewater krijgen
de bestrijding van Malaria en Bilharzia veel aandacht. Het merendeel van deze
activiteiten omvat belangrijke componenten voor capaciteitsopbouw in de landen.Zie overigens het antwoord op vraag 9 van de heer Van den Berg (SGP). 68. PvdA – Dijksma, D66 – Van 't Riet en GroenLinks –
KarimiVragen van geachte leden Dijksma, Van 't Riet en Karimi
over grensoverschrijdende waterissues, de toepassing van de stroomgebiedbenadering
en het eco-regionaal concept.Zoals ik u eerder berichtte worden deze concepten door ons omarmd en toegepast.
Ik zal het nogmaals voor u kort op een rij zetten en zal daarbij onderscheid
maken tussen de verschillende kanalen.In de voortgangsnotitie milieu en armoedebestrijding die u onlangs toeging,
worden geen eco-regio's en stroomgebieden met name genoemd, maar wordt expliciet
gezegd dat de Nederlandse steun zich niet beperkt tot het betrokken land alleen.
Ook de omliggende landen in de eco-regio of het betreffende stroomgebied kunnen
daarbij worden betrokken.Eerst inhoudelijk: de ecosysteembenadering van het biodiversiteitsverdrag
is een flexibele, integrale benadering waarbij de samenhang van en de processen
tussen de componenten van de biodiversiteit in een brede context worden gegarandeerd.
Het is een lange termijn strategie voor geïntegreerd beheer van natuurlijke
hulpbronnen waarbij sociale en economische factoren naast ecologische factoren
meegenomen worden. Het is gericht op een adaptieve benadering van elke functionele
eenheid (vandaar ecosysteem) op elk niveau. In het biodiversiteitsverdrag
wordt de samenhang en het juiste interventieniveau vanuit de centrale ecosysteem
benadering beredeneerd. Een uitwerking van de ecosysteembenadering is het
eco-regionaal concept waarbij het beheer van grensoverschrijdende ecosystemen
opgepakt wordt in de regionale context van een ecologische zone.Mijn bilaterale milieubeleid richt zich zoals bekend op een beperkt aantal
landen. Het betreft 17+3 landen waar milieu als sector is gekozen en de zogenaamde
themalanden milieu. Dat betekent een doelbewuste keus om niet in alle ontwikkelingslanden,
eco-regio's en stroomgebieden bilateraal meer aanwezig te zijn. Binnen de
landen waar we wel actief zijn volgen wij op milieugebied een eco-regionale
en/of stroomgebied benadering waar dat gegeven de aard van
de milieu problematiek aan de orde is. Dat is vaak het geval bij natuur of
waterproblemen. Is er bijvoorbeeld in de waterhuishouding bovenstrooms een
probleem dat benedenstrooms in een land waar wij actief zijn opgelost moet
worden dan kan dat. Anders dan in het verleden is echter de landenfocus en
niet een eco-regio de eerste overweging om bilaterale betrokkenheid te overwegen.
Soms heeft dat zure gevolgen. Met bijvoorbeeld het beëindigen van onze
overheid tot overheid relatie in Kameroen, het enige land in die eco-regio
waar wij actief waren, vervalt ook de aanleiding om via grensoverschrijdende
problemen in nabuurlanden als Gabon aanwezig te zijn. In die gevallen was
sprake van een eindige exitstrategie. In het geval van de door mw. Van 't
Riet genoemde natuurparken in Gabon waarbij de Stichting Tropenbos betrokken
is heeft het World Wildlife Fund inmiddels aangegeven vanaf 2002 de financiering
over te nemen.In de screening die destijds plaatsvond is het zeer rijke Gabon waarmee
nooit een OS-relatie bestond uiteraard niet bekeken. Dat heeft als gevolg
dat Nederland in die eco-regio niet meer actief is via het bilaterale kanaal.
Zoals gezegd de beëindiging van onze aanwezigheid gaat vergezeld van
een verantwoorde exit strategie maar deze is wel eindig.Via het niet gouvernementele en multilaterale kanaal is in die zin meer
mogelijk althans met organisaties waarmee wij beleidsmatig en beheersmatig
op een lijn zitten. Anders dan in het verleden streef ik waar mogelijk naar
financieringsmodaliteiten boven het niveau van individuele activiteiten. Multilaterale
en niet-gouvernementele organisaties waarmee wij beleidsmatig op een lijn
zitten en die beheersmatig een goed track-record hebben, ontvangen bij voorkeur
kernfinanciering voor hun gehele programma dat zich in die situatie uiteraard
niet hoeft te beperken tot de bilaterale landenlijst. Ook van deze organisaties
verwacht ik overigens wel strategische keuzes. Dat geldt ook voor de activiteiten
van de Stichting Tropenbos. Gegeven de nagenoeg volledige financiering uit
OS-fondsen zou ik het liefst zien dat de Stichting zich beperkt tot landen
en eco-regio's waar wij een Nederlandse bilaterale presentie hebben. Dat zou
reeds een onevenredig groot werkterrein impliceren. Indien de Stichting aannemelijk
kan maken dat hiermee structurele kapitaalvernietiging optreedt ben ik bereid
de mogelijkheden iets te verruimen.69. CDA – VerburgIn reactie op de ontbinding van hulp aan MOL's heeft
de Minister NLG 100 mln (afgerond EURO 45.4 mln) vrijgemaakt voor investeringen
in de sociaal economische infrastructuur binnen de MOL's.Op welke wijze gaat zij dit geld inzetten? Is hierover
overleg met het bedrijfsleven?In het kader van de ontbinding van hulp aan MOL's heb ik in overleg met
EZ NLG 100 mln. van de onder ORET/MILIEV gebonden fondsen ontbonden en overgebracht
in een speciaal hiervoor opgezet MOL's Infrastructuur Fonds bij de FMO.Dit Fonds treedt op 1 november 2001 in werking. De bijdrage lastens mijn
begroting bedraagt NLG 100 mln. op jaarbasis, voorlopig voor 4 jaar. In de
loop van het vierde jaar wordt het Fonds geëvalueerd. Blijkt het Fonds
te voldoen, dan kan een verdere bijdrage overwogen worden.Het Fonds moet bevorderen dat in MOL's infrastructuur tot stand komt,
zoveel mogelijk beheerd en gefinancierd op een bedrijfsmatige wijze. De investeringen
die uit het Fonds worden gedaan moeten private financiering katalyseren. Deze
doelstelling heb ik aan de FMO meegegeven. Het is aan de FMO om te bepalen
hoe dit, mede in overleg met geïnteresseerde particuliere bedrijven en
investeerders, het beste kan plaatsvinden. Gegeven het per definitie ontbonden
karakter van het Fonds kan daarbij geen voorkeurspositie van het Nederlandse
bedrijfsleven mogelijk zijn. Ik heb aangegeven dat ik van FMO verwacht dat
naast de directe investeringen door FMO lastens het Fonds, wordt gezocht naar
deelname in multilaterale fondsen. Een voorbeeld van dit laatste is de ook
door DFID gesteunde African Private Investment Financing Facility. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20012002-1212-1231.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl