Behandeling van het wetsvoorstel Vervanging van de Wet op de toegang tot ziektekostenverzekeringen door de Wet op de toegang tot ziektekostenverzekeringen 1998 in verband met onder meer een herziening van de omslagregeling, het functioneren van het uitvoeringsorgaan en het toezicht daarop (Wet op de toegang tot ziektekostenverzekeringen 1998) (25859)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1997-1998, pag. 5872-5893

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

22-06-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

nr. 86, pagina 5872-5893

16-06-1998

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 25859Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Regeling van werkzaamheden (dinsdag 16 juni 1998)Pagina 5866-5871
Presentie en opening (dinsdag 16 juni 1998)Pagina 5865-5865
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (dinsdag 16 juni 1998)Pagina 5893-5895
Vragen van het lid Lambrechts aan de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen, over het tekort aan stageplaatsen voor studenten van de PABO op de basisscholenPagina 5865-5866
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet educatie en beroepsonderwijs en enkele andere onderwijswetten in verband met decentralisatie van de wachtgelduitgaven (Regeling decentralisatie wachtgelduitgaven bve) (25899)Pagina 5871-5872
Behandeling van het wetsvoorstel Vervanging van de Wet op de toegang tot ziektekostenverzekeringen door de Wet op de toegang tot ziektekostenverzekeringen 1998 in verband met onder meer een herziening van de omslagregeling, het functioneren van het uitvoeringsorgaan en het toezicht daarop (Wet op de toegang tot ziektekostenverzekeringen 1998) (25859)Pagina 5872-5893

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 135 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van:het wetsvoorstel Vervanging
van de Wet op de toegang tot ziektekostenverzekeringen door de Wet op de toegang
tot ziektekostenverzekeringen 1998 in verband met onder meer een herziening
van de omslagregeling, het functioneren van het uitvoeringsorgaan en het toezicht daarop (Wet op de toegang tot ziektekostenverzekeringen
1998) (25859).De algemene beraadslaging wordt geopend.Mevrouw Dankers (CDA):Voorzitter! Bij de schriftelijke behandeling van dit wetsvoorstel heeft
de CDA-fractie heel nadrukkelijk uiting gegeven aan haar gevoelens van teleurstelling,
omdat het onderwerp risico dragen door de verzekeraars niet is meegenomen
in deze herziening van de Wet op de toegang tot ziektekostenverzekeringen.
In de nota naar aanleiding van het verslag worden wij er terecht op gewezen
dat het geen verrassing kon zijn, omdat in de brief van juni vorig jaar daarvan
melding is gemaakt. Toch is aan het feit dat in het najaar niet aan de behandeling
van het wetsvoorstel kon worden begonnen, de hoop ontleend dat dit zo wezenlijke
punt in deze wet wel aan de orde zou kunnen komen. Het is in ieder geval erg
duidelijk dat het kabinet nog een keer bevestigt dat het nimmer de bedoeling
is geweest van de Wet op de toegang tot ziektekostenverzekeringen om aan particuliere
verzekeraars de gelegenheid te bieden hun cliënten met ingang van de
leeftijd van 65 jaar risicoloos in de WTZ onder te brengen.De CDA-fractie kan zich niet aan de indruk onttrekken dat het kabinet
op dit punt wel eerder met voorstellen gekomen zou zijn als er niet zo fundamenteel
verschillend over werd gedacht met name door beide grote partijen in de coalitie.
In de schriftelijke behandeling zie je enerzijds dat de VVD-fractie met enig
afgrijzen constateert dat de ziektekostenverzekering voor 65-plussers wel
erg veel trekken van een volksverzekering begint te krijgen, terwijl anderzijds
volgens de fractie van de Partij van de Arbeid de doelstelling behoort te
zijn het garanderen van een voor iedereen gelijk toegankelijk en betaalbaar
pakket aan noodzakelijke zorg.De fractie van D66 heeft bij monde van minister Borst bij haar aantreden
gesteld, niet te willen werken aan blauwdrukken of grand designs, maar kleine
stappen te willen zetten die ook effectief kunnen zijn. Dat was even een verademing,
maar dat kun je niet te lang blijven volhouden, omdat de behoefte aan helderheid
voor de toekomst groeit. Naar onze mening kan dan ook het tweede kabinet-Kok
zich deze lijn niet meer permitteren. Ondanks het debat tijdens de regeling
van werkzaamheden kan ik het natuurlijk niet nalaten om te vragen of op dit
punt wellicht een tip van de sluier kan worden opgelicht. Of moeten wij wachten
tot na het regeerakkoord en het debat daarover, voordat helder wordt welke
richting het kabinet-Kok II gaat kiezen? Is de noodzakelijke volumegroei intussen
wel geregeld? Die volumegroei gaat immers voor alles, want als die er niet
komt, is elke discussie over het stelsel eigenlijk weinig zinvol, omdat de
wachtlijsten dan alleen nog maar langer worden en mensen verstoken blijven
van het hun toegekende recht op zorg. Het zou heel handig zijn om te weten
of de zon, wat dat betreft, begint te schijnen.Hoe het ook zij, het is van groot belang dat de particuliere verzekeraars
doen waartoe zij zijn ontstaan, namelijk het omgaan met risico's en het dragen
van risico's. Uit het antwoord van de minister blijkt naar de mening van de
CDA-fractie te zeer een acceptatie van het gedrag van verzekeraars: enerzijds
is er de bevestiging dat het nooit de bedoeling is geweest dat de verzekeraars
alle 65-plussers aan de WTZ overdragen; anderzijds geeft het stuk aan dat
het heel moeilijk zal zijn om hen daartoe te dwingen. Formeel en juridisch
klopt het in termen van het privaatrecht natuurlijk dat een kandidaat-verzekerde
een polis kan weigeren als de verzekeraar daarin een clausule opneemt die
de kandidaat-verzekerde niet welgevallig is, bijvoorbeeld dat de verzekering
expireert bij het bereiken van de 65-jarige leeftijd. Als vrijwel alle maatschappijen
een dergelijke clausule hanteren, heb je daar echter helemaal niets aan.Als dit niet gespeeld kan worden over de band van de Nederlandse mededingingsautoriteit –
het kabinet geeft in de nota naar aanleiding van het verslag immers aan dat
er niet aangestuurd kan worden op een onverbindendverklaring van dergelijke
clausules, omdat het niet riekt naar kartelvorming of prijsafspraken, maar
eerder naar calculerend gedrag – kan het dan niet langs een andere weg?
Kan niet verboden worden dat verzekeraars de bepaling opnemen dat een ziektekostenverzekering
wordt beëindigd bij het bereiken van een bepaalde leeftijd? Kunnen zij
dan toch nog ontsnappen en via de premiestelling de overheid alsnog dwingen
tot een WTZ-achtige voorziening om voor ouderen een betaalbare ziektekostenverzekering
te behouden? Is dat laatste de reden waarom het kabinet het
nu gaat zoeken in oplossingen zoals aangedragen door de werkgroep uit de vierde
tranche van Marktwerking en deregulering? Waarom moet het eigenlijk zo lang
duren voordat er op dit punt duidelijkheid is over het Europees recht? Heeft
Zorgverzekeraars Nederland daarmee ook bij zijn voorstellen geen rekening
gehouden, of accepteert de minister het gedrag van verzekeraars eigenlijk
als feit? Is dat wat wij moeten begrijpen uit het antwoord in de nota naar
aanleiding van het verslag? Wij overwegen om in tweede termijn op dit punt
een motie in te dienen, omdat wij vinden dat wij ons absoluut niet bij dat
gedrag van de verzekeraars mogen neerleggen. Of moeten wij wellicht concluderen
dat het kabinet het wel een goede zaak vindt dat de ziektekostenverzekering –
tenminste voor 65-plussers in dit land – kenmerken gaat vertonen van
een collectieve regeling en dat dat een stap is op weg naar het nieuwe stelsel?
Dat zou in ieder geval de winst opleveren dat er duidelijkheid is over de
toekomst van het stelsel.De heer Van Boxtel (D66):Mag ik horen wat u in uw eventuele motie gaat vragen? Dat is mij nog niet
duidelijk.Mevrouw Dankers (CDA):Die eventuele motie zal vragen om het treffen van maatregelen om het calculerend
gedrag van verzekeraars te blokkeren.Mijn laatste vraag op het punt van die risicodragendheid is of wij wel
kunnen spreken van een betere beheersbaarheid van de Wet op de toegang tot
ziektekostenverzekeringen zolang wij de risicodragendheid niet geregeld hebben.
Dat is een van de redenen waarom mijn collega De Jong in de schriftelijke
inbreng de gekozen lijn hanteerde.Ten aanzien van de punten die wel in het wetsvoorstel geregeld zijn, onderschrijft
de CDA-fractie de in de lijn van het advies van de Algemene Rekenkamer liggende
verbeteringen ten aanzien van de uitvoering en het toezicht. Wel blijven wij
van mening dat ook het vaststellen van een maximumpremie voor de standaardverzekering
aan een voorhangprocedure onderworpen moet zijn. Voor de inkomensposities
van mensen en groepen mensen zijn de premies voor de ziektekostenverzekering
van groot belang. Zeker nu het kabinet inkomenspolitiek betrekt bij het vaststellen
van de kosten in het kader van ziekte, lijkt die voorhangprocedure ons zeer
op haar plaats. Wij zouden dan ook via het amendement op stuk nr. 8 willen
terugvallen op de oorspronkelijke tekst van het kabinet.Dan de naijlingsreserves. Gegeven de cijfers die wij daarover de afgelopen
jaren hebben zien passeren, blijft het natuurlijk wel een heel vervelende
zaak, waarvan je met recht kunt schrikken als je de financiële consequenties
van een en ander op een rij zet. Eerst worden de kosten per verzekerde met ƒ
30 verhoogd vanwege de reparatie van de PEMBA, vervolgens moet er een heleboel
geld bij, omdat de ramingen van de kosten van de naijling in 1998 verkeerd
waren en ten slotte moet er nog een keer een heleboel bij om de nieuwe voorziening
op te bouwen. De te betalen bijdrage voor de WTZ gaat omhoog van ƒ
330 eind 1997 naar ƒ 529 in het jaar 2002. Dat is ƒ 200 erbij.
En dat terwijl het kabinet almaar probeert voor te rekenen dat iedereen er
in 1998 op vooruitgaat en algemene lastenverlichting zo'n hoge prioriteit
had in de Paarse verkiezingscampagnes! Hoe kun je dat nu aan de kiezers uitleggen.Wij hebben in de schriftelijke behandeling de vraag gesteld of het kabinet
het probleem niet vooruitschuift. Als antwoord daarop werd gesteld dat dit
niet het geval is, omdat dit kabinet het oplost. Dat zou het geval kunnen
zijn, als de behandeling in de eerste Kamer ook achter de rug is terwijl dit
kabinet nog demissionair is. Maar de burgers krijgen daarvoor wel een aanzienlijke
rekening gepresenteerd. Die rekening wordt over een paar jaar zichtbaar. In
die zin is het dus toch op z'n minst een vooruitschuiven van de rekening die
aan de mensen wordt voorgelegd. Wij vragen ons trouwens ook af of het afschaffen
van die naijling wel zoveel verbetering zal opleveren. Immers, gezien de verschillen
tussen ramingen en realiteit is de kans groot dat het naijlen straks een belangrijk
onderdeel blijft uitmaken van de berekeningen. Het belangrijkste voordeel
van het afschaffen van de naijling zou zijn dat helderder wordt wat de effecten
van het beleid zijn in het jaar waarin de premies worden vastgesteld. In de
voorlichting zouden dan duidelijke relaties kunnen worden gelegd tussen de
hoogte van de premie en de politieke besluitvorming. Maar is dat wel zo als
de rekening dan toch over meer jaren wordt uitgesplitst en uitgesmeerd? Wij
vragen ons af of het dan wel herkenbaarder is voor de mensen die de rekening
krijgen.Wij hebben er goede nota van genomen dat naar de mening van het kabinet
voldoende boete is opgenomen voor de zogenaamde freeriders, mensen die onverzekerd
rondlopen totdat zij een beroep moeten doen op de zorg. Wij nemen dat ook
aan. Wij hebben nog wel de vraag of er melding wordt gemaakt van dat soort
gedrag en van die boetes, zodat oog gehouden kan worden op de gang van zaken
in de praktijk.Wij danken de minister voor het feit dat zij ons heeft gewezen op de misinterpretatie
onzerzijds over al dan niet in het buitenland woonachtig zijn. Dank voor haar
duidelijke uiteenzetting daarover.Een ander belangrijk punt dat in dit wetsvoorstel wordt geregeld, is de
vrijstelling van de WTZ-omslagbijdrage voor mensen ouder dan 65 jaar. Voorzitter!
Een structurele vrijstelling voor mensen ouder dan 65 jaar had naar onze mening
haar motief moeten vinden in de ziektekostenverzekering zelve en nooit in
een inkomensreparatie, die aanvankelijk ook nog eenmalig bedoeld was en voortvloeide
uit het invoeren van een andere wet, de PEMBA. De loonstrookjesaffaire blijft
het kabinet op deze manier achtervolgen. En met recht, want als je te gejaagd
zaken regelt en achteraf niet kunt voldoen aan je belofte dat het budgettair
neutraal zal zijn voor de inkomensgroepen, dan krijg je dit soort dingen.
En zo sluipen er onjuiste elementen in deze toch al zo ingewikkelde wet. Wie
herinnert zich later nog dat de stijging van de kosten van de zorg niet alleen
lag aan de kosten van die zorg zelf of aan de vergrijzing, maar ook te maken
had met rekenfouten bij het invoeren van wetten in andere sectoren? Achteraf
moeten wij helaas de conclusie trekken dat niet is gebeurd wat werd gesteld
bij invoering van de PEMBA. Voor de werkenden zou de PEMBA-operatie volstrekt
budgettair neutraal verlopen. Is mijn conclusie juist dat de PEMBA voor werkende
niet-ziekenfondsverzekerden achteraf niet budgettair neutraal was vanwege
de verhoging van ƒ 30 voor de polishouders?Wij vinden het jammer dat een en ander niet zichtbaar gemaakt kan worden
in de generatierekening. Ik heb begrip voor de argumenten van het kabinet,
maar wij menen dat op termijn een discussie zal ontstaan over de solidariteit
tussen de generaties als het om de kosten gaat. Wij ontvangen nu al brieven
over de vrijstelling van 65-plussers van de WTZ-bijdrage. Dit mag niet leiden
tot afbraak van de solidariteit. Het CDA voert dit hoog in zijn vaandel. Wij
kijken daarbij naar solidariteit tussen gezonden en zieken, rijken en armen
en grote en kleine collectiviteiten. De nu ingeslopen oneigenlijke elementen
dienen echter te worden verwijderd. Voor het CDA is er geen enkele reden om
mensen boven de 65 jaar principieel vrij te stellen van de WTZ-omslagbijdrage.
Of is het kabinet van mening dat iedereen in de WTZ terecht zal komen, zodat
er nu een theoretische discussie wordt gevoerd?Ik stel deze vraag ook in verband met de rijksbijdrage aan de MOOZ, de
medefinanciering van de oververtegenwoordiging van oudere ziekenfondsverzekerden.
In de nota naar aanleiding van het verslag lezen wij dat juist in die omslagbijdrage
de solidariteit tussen hogere en lagere inkomens tot uiting komt. Toch is
dit de enige omslagbijdrage waarbij een rijksbijdrage wordt geïntroduceerd.
Het is de bedoeling de gevolgen van de MOOZ-bijdrage voor particuliere polishouders
te mitigeren. Je kunt je dan afvragen of de solidariteit wordt omgedraaid
als het gaat om de effecten op het individu.Ik begrijp de technische uitleg en dat er naar publieke organisaties wordt
gekeken en niet naar particuliere verzekeraars. Waarom heeft er echter zo'n
nadrukkelijke koppeling plaatsgevonden aan de regeling waarin sprake is van
solidariteit tussen hogere en lagere inkomens?De heer Van Boxtel (D66):Deze redenering kan ik niet volgen. Als mevrouw Dankers stelt dat het
CDA geen rijksbijdrage wil inzetten om de tekortschietende MOOZ-bijdrage te
compenseren, is dat een politiek statement over de wijze waarop deze fractie
met geld wil omgaan. Mevrouw Dankers merkte echter daarnet op dat er sprake
is van een omgekeerde solidariteit, maar dat is niet waar.Mevrouw Dankers (CDA):In het verslag wordt duidelijk gemaakt dat binnen het stelsel van de verzekering
de solidariteit tussen de verschillende leeftijdsgroepen wordt geregeld. Binnen
de MOOZ-regeling wordt de oververtegenwoordiging van ouderen in de ziekenfondsverzekering
en de solidariteit tussen hogere en lagere inkomens toegepast. Enkele bladzijden
verder leest men echter dat de rekening voor de hogere inkomens wordt gemitigeerd
dankzij de rijksbijdrage. Dat klinkt onlogisch en daarom vroeg ik het kabinet
hoe dit moet worden geïnterpreteerd.De her Van Boxtel (D66):Je doet dit omdat je ook niet wilt dat de hogere inkomens onevenredig
veel bijdragen. Daarom wordt er gecompenseerd.Mevrouw Dankers (CDA):Dat is mogelijk, maar ik meen te hebben begrepen dat het meer te maken
heeft met de aanvaarde motie van mevrouw Van Blerck-Woerdman c.s. In de nota
naar aanleiding van het verslag staat dat de rijksbijdrage bedoeld is voor
een overgangssituatie. De verwachting is namelijk dat de bijdrage na 2002
niet meer nodig is. Waarom staat dit niet duidelijk in de wetstekst? Of zien
wij het wel als een structureel element om de inkomenspolitieke gevolgen van
besluitvorming in het ziektekostenstelsel evenwichtig te houden? Als dat laatste
de inzet is, zijn wij het er volstrekt mee eens.Ten slotte vond ik een omissie in de nota naar aanleiding van het verslag.
Ik las op bladzijde 26 dat verondersteld wordt dat het CDA vraagtekens zet
bij het doen uitvoeren van de MOOZ-bijdrage door de uitvoeringsorganisatie
van de WTZ. Dat is niet correct, want op bladzijde 13 van het verslag staat
dat de leden van de CDA-fractie dat zeer voor de hand vinden liggen. Wij hadden
alleen de vraag of het niet efficiënter zou zijn als ook de minister
van VWS de goedkeuring zou verlenen, omdat men dan niet naar twee verschillende
ministers hoeft te gaan voor één grote regeling. Die vraag houden
wij, want wij vonden het antwoord slechts formeel.De heer Rouvoet (RPF):Mevrouw de voorzitter! Mijn bijdrage is mede namens de fracties van SGP
en GPV. Het voornemen tot de verandering van de Wet op de toegang tot ziektekostenverzekeringen
is meermalen in dit huis aan de orde geweest. In de memorie van toelichting
is daar reeds op gewezen. Gelet op het technische karakter van het merendeel
van de wijzigingen, althans de veranderingen ten opzichte van de huidige WTZ,
die in de schriftelijke voorbereiding uitgebreid aan de orde zijn gekomen,
wil ik mij in dit debat beperken tot enkele algemene opmerkingen en nog ingaan
op een paar specifieke punten.In het algemeen kunnen onze fracties instemmen met de doelstellingen van
deze vervanging van de huidige WTZ door een geheel nieuwe. Die zijn: stringentere
regeling en controle van de toelating tot de omslagregeling, verduidelijking
van het toezicht, ministeriële goedkeuring van de omslagbijdrage en de
administratiekostenvergoeding, de vaststelling van de minister van door het
uitvoeringsorgaan te hanteren rentepercentages en algemener – in dat
perspectief staan een aantal van deze maatregelen en delen van het wetsvoorstel –
het verbeteren van het wettelijke instrumentarium tot beheersing van de uitgaven."Een aaneenschakeling van reparatiewetgevingen", zo typeerde Het Financieele
Dagblad op 4 mei 1995 – toen al – de geschiedenis van de Wet op
de toegang tot ziektekostenverzekeringen. Deze wet, die in 1986 in werking
is getreden, was bedoeld als een tijdelijke wet, waarmee werd beoogd de toegang
tot de particuliere ziektekostenverzekering te waarborgen voor aanvankelijk
vooral de voorheen vrijwillig ziekenfondsverzekerden en later ook andere door
de overheid aangewezen categorieën van personen, die voor hun ziektekostenverzekering
zijn aangewezen op de particuliere ziektekostenverzekering. Dit tijdelijke
karakter onderging in mijn waarneming alvast enige verandering in 1988, toen
via het amendement-Lansink de nodige verbreding werd gegeven. Heb ik het mis,
zo vraag ik de minister, of wordt deze ontwikkeling in de richting van een
meer permanente regeling met de voorgestelde vervanging van
de WTZ door een volledig nieuwe wet onderstreept? Het viel mij op dat in de
stukken hier en daar met de nodige voorzichtigheid wordt gesproken over eventuele
beëindiging van de omslagregeling en aflopen van de WTZ. Hoe waarschijnlijk
is het nog dat dit zal gebeuren? Met andere woorden: hoe definitief of hoe
voorlopig is nu de WTZ 1998?In de voorbereiding ging veel aandacht uit naar een punt dat niet in het
wetsvoorstel is geregeld, namelijk de risicodragende uitvoering van de WTZ.
Het kabinet heeft ervoor gekozen om dit onderdeel, waarover met de Kamer al
was gesproken, in een afzonderlijk wetsvoorstel te regelen en het onderhavige
wetsvoorstel niet te laten vertragen. Er ligt intussen het rapport van de
MDW-werkgroep Risico in de WTZ met een vooralsnog louter procedureel kabinetsstandpunt.
Het lijkt mij getuigen van een zorgvuldige benadering en overigens ook wel
van consistentie, gelet op wat eerder vanuit de vaste commissie voor VWS naar
voren is gebracht over aanbevelingen van de Algemene Rekenkamer, om de door
de werkgroep opgeworpen vragen, risico's en onzekerheden grondig te bestuderen
en dan niet geïsoleerd, maar inderdaad, zoals ook het kabinet schrijft,
in het kader van de bredere ontwikkeling van het stelsel van ziektekostenverzekeringen.
Dus steun voor die keuze van het kabinet, al is dat niet helemaal zonder nadelen.
Mevrouw Dankers heeft daar ook uitvoerig over gesproken. Wij hebben het dan
onder andere over de leeftijdsgrens, waarover zojuist het een en ander is
opgemerkt.In de schriftelijke voorbereiding hebben diverse fracties aandacht gevraagd
voor de praktijk van sommige particuliere verzekeraars, die in hun polis de
bepaling hebben opgenomen waarin staat dat de verzekerden bij 65-jarige leeftijd
automatisch op de standaardpakketpolis worden overgeschreven. In de beantwoording
in de nota naar aanleiding van het verslag stelt de minister zich nogal terughoudend
en enigszins formeel op inzake het nemen van maatregelen tegen die praktijken.
Zij zegt het niet verwonderlijk te vinden en toont zelfs enig begrip. De minister
schrijft op bladzijde 16 van de nota naar aanleiding van het verslag: "De
verzekeraar die dit niet doet, komt daarmee in een nadelige concurrentiepositie
en zal geleidelijk marktaandeel verliezen. Dit betekent dat sprake is van
een enigszins paradoxale situatie: een verzekeraar die de bedoeling van de
wetgever respecteert, snijdt in eigen vlees."Dit is, hoewel begrijpelijk vanuit het oogpunt van formele bevoegdheden
van de minister, toch een onbevredigende uitkomst, omdat bij het vooralsnog
ontbreken van een regeling ten aanzien van risicodraging door de uitvoerders
op deze wijze afwenteling van risico's die men als verzekeraar nu al loopt,
wordt beloond. Het risicomijdend gedrag wordt op dit stukje in feite geaccepteerd.
En de vraag dringt zich op of de minister in het geheel geen mogelijkheden
heeft om hier iets aan te doen. Als het dan al ondenkbaar is – ik leg
die vraag nog maar eens voor aan de minister – om via de Nederlandse
mededingingsautoriteit iets te ondernemen, dan zouden er wellicht andere mogelijkheden
zijn om daar actie op te ondernemen. In ieder geval mag van de kant de wetgever
het signaal uitgaan dat we dit niet accepteren. We mogen niet zeggen: we kunnen
er formeel niets aan doen en daarmee accepteren we het en legitimeren we het
in feite ook. Ik ben het met dat deel van het betoog van mevrouw Dankers graag
eens. Mocht zij een motie in tweede termijn indienen op dat punt, dan zult
u mijn naam daar ongetwijfeld onder vinden, maar dat hangt mede af van de
beantwoording door de minister.Overigens zeg ik dank aan de minister voor de uitgebreide beantwoording
van de vraag die onze fracties in het verslag hebben gesteld over de varianten
die er voor risicodragendheid bestaan en wat betreft de voorstellen en voorkeuren
van de verzekeraars zelf. Ten aanzien van het tijdpad heb ik de vraag of de
datum van 1 september a.s. nog haalbaar is.Mevrouw de voorzitter! Wat de vaststelling van de omslagpremie betreft,
kunnen wij ons vinden in het voorstel om dit bij ministeriële regeling
te doen. Natuurlijk is de route van een algemene maatregel van bestuur met
voorhang denkbaar, maar wij zien eerlijk gezegd onvoldoende aanleiding om
de Kamer op die manier bij de vaststelling van de omslagpremie te betrekken.
Ik verwijs naar de schriftelijke voorbereiding van de kant van het CDA, dat
dit nogal naar voren heeft gebracht; ik heb inmiddels ook het amendement gezien,
waarin een voorhangprocedure wordt geregeld. In die schriftelijke voorbereiding
was het argument met name dat de omslagpremie van invloed is op de collectievelastendruk.
Ik zag dit niet in de toelichting op het amendement staan. Het sprak mij in
de schriftelijke voorbereiding al niet zo aan, omdat er dan wel meer voorbeelden
op het punt van sociale verzekering zijn. Dit is formeel, op de keper beschouwd,
geen sociale verzekering, maar de minister geeft zelf al aan dat het onderscheid
wel heel dun is geworden...Minister Borst-Eilers:Mevrouw de voorzitter! Ik krijg uit het amendement van mevrouw Dankers
de indruk dat zij het heeft over de maximumpremie en niet over de omslagbijdrage,
terwijl de heer Rouvoet het nu steeds heeft over iets wat hij de omslagpremie
noemt. Wat bedoelt hij precies?De heer Rouvoet (RPF):Daar neem ik kennis van, voorzitter. Ik heb het amendement wel gezien,
maar het kennelijk niet grondig bestudeerd. Ik meen dat het in de schriftelijke
voorbereiding wel degelijk ging over de omslag, maar daar is geen amendement
van gekomen, zo begrijp ik nu.Mevrouw Dankers (CDA):Uw conclusie is goed. Het ene is in het wetsvoorstel, in artikel 33, op
zich goed geregeld. Ik heb het amendement ingediend over de maximumpremies
die gesteld kunnen worden bij de standaardpakketpolis en die voor verschillende
groepen anders kunnen worden vastgesteld.De heer Rouvoet (RPF):Voorzitter! Het is mij nu duidelijk. Inderdaad is dat een iets ander spoor
dan uit de schriftelijke voorbereiding naar voren kwam, maar dat mag natuurlijk.
Over het algemeen zijn onze fracties niet zo'n voorstander van het bij alles
en nog wat kiezen van de route van de voorhangprocedure bij algemene maatregelen
van bestuur. Ik zal er nog eens naar kijken. Ik heb de indruk dat we hier
ook weinig enthousiasme voor zullen hebben, maar ik zal er vanuit die toelichting
 nog even naar kijken, omdat het toch iets anders is dan wat
ik in eerste instantie naar voren bracht naar aanleiding van de schriftelijke
inbreng van de CDA-fractie.Voorzitter! Een enkel woord nu over de beëindiging van de naijling
in de financiering van de omslagregeling, het meest ingrijpende onderdeel
waar het gaat om de financiële consequenties. Onze fracties steunen op
zichzelf dit onderdeel, waardoor ook in de WTZ de situatie ontstaat dat van
jaar tot jaar de kosten worden geraamd en in datzelfde jaar worden gefinancierd.
Een positief bijkomend effect van die maatregel is dat voortaan kan worden
volstaan met een beduidend kleinere reservevoorziening voor nakomende schade.
Op dat punt heb ik een vraag. Uit de beantwoording van onze vraag in het verslag
over de noodzaak om een voorziening van 500 mln. aan te houden, is mij niet
helemaal duidelijk geworden waarom de financiële afdoening bij beëindiging
van de omslagregeling c.q. intrekking van de WTZ niet in de daarvoor noodzakelijke
wet kan worden meegenomen. Wil de minister daar nog een keer op ingaan? Overigens
heb ik begrepen dat men ten departemente voor beëindiging van de naijling
steeds is uitgegaan van een zwaar scenario, hetgeen in de memorie van toelichting
is terechtgekomen, maar dat er inmiddels rekening mee wordt gehouden dat de
financiële gevolgen kunnen meevallen. Kan daarover iets meer gezegd worden?Voorzitter! Ter afronding van mijn bijdrage heb ik nog een vraag over
de financiële consequenties. In de stukken wordt enkele keren opgemerkt
dat een ongewenste ontwikkeling van de omslagbijdrage die deels nu al kan
worden voorzien, kan worden opgevangen via het instrument van de rijksbijdrage,
zodat door een lagere MOOZ-bijdrage "in het koopkrachtbeeld ruimte ontstaat
voor een hogere WTZ-omslagbijdrage". Ik verwijs naar de memorie van toelichting,
bladzijde 32. Waar de memorie van toelichting dat nog tamelijk optimistisch
plaatst in het perspectief van eventuele lastenverlichting, wordt in de nota
naar aanleiding van het verslag gezegd dat op deze manier de gevolgen voor
de verzekerden beperkt kunnen blijven. Dat roept bij mij de vraag op wat een
en ander naar verwachting per saldo gaat betekenen voor de verzekerden op
de totale mix van MOOZ-bijdrage en WTZ. Graag krijg ik nog een nadere toelichting
op dat punt.Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Mevrouw de voorzitter! Wij behandelen vandaag het wetsvoorstel veranderingen
in de WTZ. Wij hebben hierover al een aantal keren overlegd. In juni 1996
heeft de minister een wijziging van de WTZ aangekondigd. Vervolgens is in
april 1997 in een notaoverleg door de minister aangegeven om welke wijzigingen
het zou gaan.Vandaag gaat het om een aantal technische aanpassingen van de WTZ: een
nieuwe systematiek van vaststelling van de omslagbijdrage en de goedkeuring
daarvan door de minister; een wettelijke regeling van de voorziening; een
betere regeling van het toezicht; het opheffen van de naijlingen. Dit zijn
slechts enkele punten van het totaal dat opnieuw moet worden geregeld.De fractie van de VVD is van mening dat deze aanpassingen via dit wetsvoorstel
goed zijn neergelegd. Wat ons betreft is dat het dan ook. Datgene wat nog
niet is geregeld, namelijk de risicodragende uitvoering van de WTZ is nog
in aantocht. Mijn fractie heeft ook een aantal keren de wenselijkheid onderstreept
van zo'n regeling. Het was natuurlijk het mooiste geweest als het direct in
dit wetsvoorstel zou zijn opgenomen, maar toen was het MDW-rapport over risico
in de WTZ nog niet verschenen. Volgens de minister was daar toen nog geen
aanleiding voor. Inmiddels is dat wel gebeurd en het kabinet heeft een standpunt
ingenomen op die MDW-rapportage, in die zin dat de voorstellen zijn becommentarieerd
maar dat er geen keuzes zijn gemaakt. Graag zou ik in dit stadium nog eens
van de minister een toelichting krijgen op de drie varianten die in het MDW-rapport
staan. Kan zij ook aangeven of er los van deze drie varianten nog andere mogelijkheden
voor een begaanbare weg zijn? Wat is de laatste stand van zaken met betrekking
tot de meningsvorming van de verzekeraars op dit punt? Kan de minister haar
commentaar daarop geven ter verheldering van de discussie? Zeker omdat ons
is toegezegd dat dit in aantocht is, lijkt het mij goed om daarover meer duidelijkheid
te krijgen.Het uitgangspunt van de WTZ is in dit wetsvoorstel nog steeds het bieden
van een gegarandeerde toegang tot een standaardpakket van vergoedingen tegen
een acceptabele maximumpremie aan met name genoemde categorieën van personen,
personen die aangewezen zijn voor hun ziektekostenverzekering op een particuliere
verzekering. Het resultaat van dit alles is dat nagenoeg alle particulier
verzekerden van 65 jaar en ouder op een standaardverzekering zijn verzekerd
en dat de schade van deze polissen onder de omslagbijdrage is gebracht. Het
draagvlak van degenen die door middel van de omslagbijdrage het omslagtekort
moeten financieren, is hierdoor afgenomen. Wij zijn van mening dat op deze
wijze inkomenspolitiek wordt bedreven, en zoals bekend geworden is in de afgelopen
periode, zijn wij daar geen voorstander van.Uit deze regeling vloeit tevens voort dat een behoorlijke groep 65-plussers
nu onder de WTZ valt, terwijl dat niet overeenkomt met de doelstelling van
de wet. Ik doel nu op de zogenaamde miljonairs. De minister geeft als oorzaak
aan dat de particuliere verzekeraars geneigd zijn hun verzekerden bij het
bereiken van de 65-jarige leeftijd automatisch over te zetten op een standaardpolis.
Kan de minister aangeven in hoeverre er mogelijkheden zijn om de criteria
op grond waarvan bepaald wordt of een verzekeraar voor zijn verzekerde een
WTZ-bijdrage ontvangt, zodanig aan te scherpen dat deze neiging wordt beperkt?
Ik kan mij voorstellen dat aan deze beweging iets te doen is.Mevrouw Vliegenthart (PvdA):Voorzitter! Bepleit mevrouw Van Blerck nu niet impliciet dat bij de toelating
tot de WTZ een inkomenscriterium gehanteerd zou moeten worden?Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Ik vraag aan de minister of zij mogelijkheden ziet om aan deze "beweging",
die wij niet wenselijk vinden, iets te doen. Wij vinden dat mensen die een
bepaald inkomen verdienen en een particuliere ziektekostenverzekering kunnen
betalen, zo'n verzekering moeten afsluiten. Van de minister wil ik graag horen
of aan het automatisme waarvan op dit moment sprake is – wij
krijgen althans heel sterk de indruk dat verzekeraars een bepaalde leeftijdscategorie
automatisch naar de WTZ schuiven – toch niet iets meer te doen is dan
datgene wat ik opmaak uit de antwoorden in het stuk dat ik heb gelezen.De heer Van Boxtel (D66):Zou het dan niet aardig zijn als u zich zou richten tot de verzekeraars?
Iemand die een maatschappijpolis heeft, hoeft niet een standaardpakketpolis
te nemen. De meeste verzekeraars proberen hun verzekerden echter die kant
op te duwen. Dan ligt zoiets toch aan de verzekeraars.Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):U geeft een juist beeld van de situatie. Ik constateer hetzelfde als u.
Nu vraag ik aan de minister of zij met het stellen van criteria, met een wettelijke
regeling of met de bestaande mogelijkheden iets kan doen om dit te voorkomen.
Ik meen dat wij niet van mening verschillen over de onwenselijkheid van de
situatie. Het gaat nu om de vraag wat je eraan zou kunnen doen.De heer Van Boxtel (D66):Komt u ook nog te spreken over het toezicht op de uitvoering van de WTZ?Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Ik was niet van plan daaraan nog apart aandacht te besteden. Het is echter
zeer wel mogelijk dat bij de behandeling van dit onderwerp de minister daarop
nog een keer met nadruk zal wijzen. Ik wil haar de woorden niet in de mond
leggen, maar ik kan mij daarbij wel iets voorstellen.De heer Van Boxtel (D66):Ik ben benieuwd welke kant u denkt op te gaan. In ieder geval zal ik hier
straks op terugkomen.Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Als we het hebben over de knip in dit wetsvoorstel, zeg ik: helaas, maar
het is niet anders. Dat betekent dat een aantal opmerkingen die wellicht bij
de behandeling van een volgend wetsvoorstel gemaakt kunnen worden, door mij
nu alvast gemaakt mogen worden. Ik wil namelijk duidelijk maken waarvoor wij
als VVD-fractie staan.Mevrouw Vliegenthart (PvdA):Voorzitter! Als mevrouw Van Blerck bang is dat miljonairs te weinig premie
betalen, zou zij ook een inkomensafhankelijke premie kunnen overwegen.Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Ik kan mij voorstellen dat u, sprekend namens de Partij van de Arbeid,
dit gaarne naar voren brengt. Volgens mij zijn er echter meer mogelijkheden.
Ik zie dat de heer Van Boxtel zijn vinger opsteekt.Voorzitter! Mijn vraag was dus of het mogelijk is de beweging die ik aangaf,
te voorkomen en langs welke wegen dat eventueel zou kunnen.In aansluiting op hetgeen ik zojuist naar voren heb gebracht, wil ik nog
een ander punt onder de aandacht brengen. De minister geeft aan dat zij niet
kan beoordelen in hoeverre voornoemde handelwijze in strijd is met het gestelde
in de mededingingswetgeving. Ik meen dat de heer Rouvoet hierover ook heeft
gesproken. Is de minister nog van mening dat dit verder onderzocht zou moeten
worden? Graag verneem ik of er langs de aangegeven weg iets gedaan kan worden.In onze schriftelijke bijdrage hebben wij gevraagd hoe het precies zit
met de zogenaamde "en bloc"-clausules. Kan de minister haar mening geven over
hetgeen de consumentenorganisaties hebben betoogd ten aanzien van deze clausules?Zoals eerder gezegd, dragen particulier verzekerden van 65 jaar en ouder
vanaf 1 januari 1998 geen omslagbijdrage meer af en zij dragen dus niet meer
bij aan de financiering van het omslagtekort. Het gevolg is een structurele
verhoging van de omslagbijdrage. De Kamer heeft destijds een door mij ingediende
motie aanvaard dat de omslagbijdrage met maximaal ƒ 25 per jaar mag
groeien. Daarmee werd toen al het belang onderstreept van dat bedrag, want
anders was dat nu ongetwijfeld hoger geweest.Wij hebben in onze schriftelijke bijdrage al naar voren gebracht dat ambtenaren
geen omslag- en MOOZ-bijdrage afdragen. Ik vraag mij af in hoeverre de reden
hiervoor, de solidariteit in eigen kring, nog houdbaar is. Het verschil wordt
hierdoor immers alleen maar groter.Ik heb nog een korte vraag aan de minister over de hoogte van de schadelast.
Niet alleen was er de onduidelijkheid over het aantal WTZ-verzekerden, maar
in de loop van 1997 werd ook duidelijk dat de schadelastontwikkeling bij SUO-WTZ
hoger uitviel dan waarmee rekening was gehouden. Was dat absoluut niet voorzienbaar?
Kan de minister wellicht de reden van deze tegenvaller aangeven?Ik heb nog een vraag over de mate van solidariteit van de verschillende
groepen particulier verzekerden. De minister verwijst in haar antwoord naar
Kamerstuk 25600-XVI, nr. 41. Wij hebben dat er nog eens bij betrokken, maar
een duidelijk antwoord op onze vraag welke mate van solidariteit bij de verschillende
groepen particulier verzekerden zichtbaar is, is ons uit dit Kamerstuk helaas
niet geworden. Ik vraag de minister nog eens hierop in te gaan.De heer Van Boxtel (D66):Voorzitter! Ik ben blij dat wij dit wetsvoorstel kunnen behandelen. Het
gaat niet over de risicodragendheid in de WTZ. Ook mijn fractie had er op
zichzelf graag over willen spreken, maar gegeven "the state of the art" waarin
wij nu verkeren, hoop ik dat het binnenkort weer aan de orde komt. In ieder
geval worden er in dit wetsvoorstel een aantal onderwerpen geregeld die mij
na aan het hart gaan, bijvoorbeeld de opheffing van de naijling en de vergroting
van de zeggenschap over het bestuur van het toezichthoudende orgaan. Ik zal
die onderwerpen langslopen. Overigens kregen wij een brief van CPZ, waarin
men schreef: wees niet te snel met die naijling, want u kunt zich wel eens
rijk rekenen. Ik krijg graag een reactie van de minister op die brief.De convergentie tussen de ziektekostenverzekeringen, ziekenfonds en particulier,
is in de afgelopen vier jaar niet echt goed van de grond gekomen door allerlei
bekende omstandigheden. Ook dit wetsvoorstel doet geen echte poging daartoe.
Alleen de inhoud van het standaardpakket komt zo goed als overeen met de inhoud
van het ziekenfondspakket. De verschillen tussen ziekenfonds en WTZ –
restitutie versus verstrekking in natura, uitvoering en toezicht door verschillende
organen – blijven ook met dit wetsvoorstel in stand. Hopelijk komen
wij binnenkort opnieuw te spreken over de convergentie, maar dat zal na de
kabinetsformatie zijn.Ik heb een vraag op dit punt. Zijn de particuliere verzekeraars die de
WTZ uitvoeren aan dezelfde eisen gebonden als zorgverzekeraars die de Ziekenfondswet
uitvoeren; met andere woorden, de eisen van kwalitatief zo goed mogelijke
zorg tegen een zo doelmatige prijs? Dat heeft op zichzelf nog niets met de
risicodragendheid te maken, maar ik mis in dit wetsvoorstel een bepaling die
je in de Ziekenfondswet en in de AWBZ tegenkomt dat het kwalitatief zo goed
mogelijk en zo efficiënt mogelijk zal worden uitgevoerd. Waarom ontbreekt
dat in deze wet? Zou dat er niet alsnog in moeten?Ik kom te spreken over het toezicht. Er vindt periodiek overleg plaats
tussen het CTU en de Verzekeringskamer, zo heeft de minister al in een eerder
overleg geantwoord. Houdt dit overleg nu ook in dat de wijze van toezicht
houden, de vergoedingen en de hoogte van de administratiekosten op elkaar
worden afgestemd? Is het eigenlijk niet aan te bevelen om in het kader van
de convergentie in ieder geval het toezicht in één hand te houden?
Ik heb er in de schriftelijke voorbereiding naar gevraagd, maar in de beantwoording
wordt gezegd: wij voelen er niet zoveel voor. Als wij er nu van uitgaan dat
de WTZ een publiekrechtelijke verzekering is, dan is het toch merkwaardig
dat die door particuliere verzekeraars wordt uitgevoerd en dat het toezicht
vervolgens bij de Verzekeringskamer ligt? Zou dat toezicht niet gewoon in
handen van het CTU moeten worden gelegd? Ik heb daar nog een extra reden voor.
In de afgelopen periode kwam af en toe het gerucht naar boven dat een enkele
particuliere verzekeraar probeerde reguliere schadelasten via de WTZ bij de
overheid neer te leggen. Dat zijn praktijken die niet moeten mogen.Onder meer naar aanleiding van het rapport van de Algemene Rekenkamer
bleek de WTZ toe aan een grondige onderhoudsbeurt. De Rekenkamer constateerde
een aantal gebreken. De Kamer heeft om een aantal zaken gevraagd. De risicodragendheid
zal later terugkomen in een afzonderlijk wetsvoorstel.Niemand is verplicht verzekerd in de WTZ, maar vaak hebben mensen boven
de 65 jaar geen andere keuze. Ook wij krijgen af en toe klachten van mensen
uit het land, die bijvoorbeeld gewend waren aan een hoog eigen risico en een
lagere premie. Wanneer men dan 65 wordt, krijgt men van de ziektekostenverzekeraar
te horen dat men verplicht is zich via de WTZ te verzekeren. Zij voelen zich
dan betutteld, hetgeen ik mij wel kan voorstellen.Voor zorgverzekeraars is de huidige WTZ nog steeds de meest aangename
vorm van verzekeren. Mits gehouden aan de bepalingen, lopen zij geen enkel
risico. Bij een maatschappijpolis zouden de kosten wel eens flink kunnen oplopen.
Daarom willen verzekeraars hun oudere verzekerden het liefst in de risicoloze
WTZ. Daarvoor is de voorziening echter niet bedoeld.De door de SUO zelf berekende administratiekosten behoeven in het vervolg
de goedkeuring van de minister van VWS. Dat vinden wij echt een verbetering
ten opzichte van de oude wet. In de nota naar aanleiding van het verslag wordt
geconstateerd dat er geen inzicht bestaat in de relatie tussen de administratiekostenvergoeding
uit hoofde van deze wet en de werkelijke bedrijfskosten van een ziektekostenverzekeraar.
De SUO-WTZ laat dit nu onderzoeken door een onafhankelijk onderzoeksbureau.
Met de uitkomsten zal een adequate gemiddelde vergoeding voor die administratiekosten
worden bepaald. Zijn inmiddels al onderzoeksresultaten bekend, zo vraag ik
de minister. Zo ja, hoe pakken deze uit in vergelijking met de tot nu toe
betaalde administratiekosten? In het stuk staat een mooi overzicht van de
ontwikkeling van de kosten. Er is een uitschieter in het jaar waarin wij een
aantal zaken uit de AWBZ naar de reguliere verzekering hebben overgeheveld.
Ook de Rekenkamer constateert dat het eigenlijk te gek voor woorden is dat
wij geen enkel inzicht hebben in deze kosten die door de particuliere verzekeraars
mogen worden bepaald.De D66-fractie kan akkoord gaan met het opheffen van de naijling. In het
directe verband tussen het beleid en het effect voor de premie of omslagbijdrage
en het verkleinen van de voorziening kunnen wij ons vinden. Wij horen graag
de opvatting van het kabinet over het amendement dat door mevrouw Dankers
is ingediend over de voorhangprocedure bij het vaststellen van de premiehoogte.
Op zichzelf sta ik daar niet afwijzend tegenover, maar ik vind wel dat wij
eenzelfde spoor moeten blijven volgen ten opzichte van de premievaststelling
bij ziekenfonds en AWBZ. Ik hoor graag het oordeel van de minister.Tot slot nog een korte opmerking over de regresbonus van 25%. Wij gaan
ermee akkoord dat de regering de hoogte van die bonus via de nota van wijziging
heeft vastgelegd. Het is in lijn met ons verzoek in de schriftelijke inbreng.Mevrouw Vliegenthart (PvdA):Mevrouw de voorzitter! Ik sta hier namens collega Oudkerk, die hier niet
kon zijn. Het is wel eens leuk om in een dossier van een ander te kruipen.
Soms rijzen dan vragen die voor insiders misschien gesneden koek zijn, maar
die ik vandaag toch wil stellen.Voorzitter! De WTZ is velen al jaren een doorn in het oog. Het lijkt zo
mooi: de mensen die niet meer in het ziekenfonds terechtkunnen, wordt een
particuliere verzekering tegen een redelijke prijs geboden. Het vreemde is
dat veel WTZ-verzekerden klagen over de toch wel hoge premie. Veel mensen
onder de 65 jaar klagen over de steeds hoger wordende omslagbijdrage. Voor
iedereen is het onduidelijk wat er precies met al het premiegeld gebeurt.
Wordt het wel zo efficiënt mogelijk besteed? Eigenlijk lijkt het erop
alsof alleen de verzekeraars blij zijn met de WTZ, die de vleesgeworden droom
van iedere verzekeraar moet zijn. De verzekerde betaalt premie en als zijn
schade hoger wordt dan de premie-inkomsten, wordt het tekort afgewenteld.
Dat betekent dat de uitgaven ieder jaar hoger zijn dan de geraamde inkomsten
en dat er flink gereserveerd kan worden. De Kamer heeft al vaker haar ongenoegen
uitgesproken over de onduidelijke gang van zaken.Na vele debatten en lang wachten is er nu die wijziging. Ik heb nog een
pikant detail. Wij zijn als fractie verhuisd naar een ander deel van het gebouw.
Bij die verhuizing kwam ik de toezeggingenregistratie tegen, gedateerd 2 juli
1996. Tijdens het algemeen overleg van 5 juni 1996 was door de minister toegezegd
dat in het najaar van 1996 een wetsvoorstel tot wijziging van de WTZ bij de
Kamer zou worden ingediend om onder andere het eventueel risico dragen door
verzekeraars te regelen. Het risicodragend maken van de verzekeraars,
het belangrijkste punt, ontbreekt nu nog steeds. Het heeft voor mij, zeker
niet omdat ik collega Oudkerk vervang, niet zoveel zin om op dat punt in te
gaan. Aan het risico dragen door verzekeraars blijken bovendien verschillende
problemen te kleven. Ik noem juridische onzekerheid, gedragseffecten, precieze
kosten en baten en de kosten van de uitvoering. Dit gecombineerd met de lange
tijd waarin risicodragendheid wel gewenst wordt, maar nog niet ingevoerd kan
worden, doet de vraag rijzen of het überhaupt wel mogelijk is. En wat
gebeurt er als straks na verder onderzoek blijkt dat dit risico dragen niet
ingevoerd kan worden? Wil de minister ingaan op de mogelijkheden die dan aan
de orde zijn?Wat de inhoud van het voorliggende wetsvoorstel betreft, ben ik het met
de minister eens dat er nu een aantal technische verbeteringen van de WTZ
gerealiseerd wordt, zoals toezicht, ministeriële goedkeuring van de omslagbijdragen,
de administratiekostenvergoeding en het opheffen van de naijling. Het is niet
nodig om deze wijzigingen uit te stellen vanwege de wetenschap dat er misschien
ook nog andere dingen gewijzigd worden in de WTZ. Volgens mij is het terecht
dat deze wijzigingen nu aan de orde zijn.Ik ga dadelijk in op enkele aspecten van die wijzigingen, maar ik wil
eerst nogmaals terugkomen op de beoogde doelstelling van de wet. De PvdA blijft
vinden dat de doelstelling, namelijk een voor ieder gelijk toegankelijk en
betaalbaar pakket noodzakelijke zorg bieden, een kabinet zou sieren. Ik ben
het met de minister eens dat de door ons in de schriftelijke inbreng gevraagde
alternatieven gedurende de afgelopen kabinetsperiode een theoretisch karakter
hadden vanwege de afspraak van het no-regretbeleid. Toch hebben wij die vraag
niet voor niets gesteld. Wij hebben zelf ook gezegd dat het toen nog om eventuele
theoretische alternatieven zou gaan. Het antwoord van de minister vind ik
dus wat al te gemakkelijk. Nu wij gaan beginnen aan een nieuw kabinet, stel
ik dus nogmaals de vraag wat voor alternatief er voor deze wetswijziging zou
zijn met genoemde doelstelling in het achterhoofd en gegeven de problemen
die gesignaleerd worden in onder andere het MDW-rapport.Voorzitter! Ik kom op wat losse punten. De naijling wordt eindelijk opgeheven.
Met de blik van iemand die zo'n dossier van enige afstand volgt, meen ik,
nu ik er nog eens naar gekeken heb, te kunnen stellen dat het probleem van
de naijling was dat die altijd hoger uitviel, omdat de ramingen en de feitelijke
uitkomsten niet met elkaar overeenkwamen. De vraag is of met een nieuwe systematiek
het probleem dat de raming niet klopt met de feitelijke uitkomst, daadwerkelijk
wordt opgelost. Wij hebben namelijk altijd problemen met het ramen. Er zal
dus van jaar op jaar een tekort of een overschot verrekend moeten worden.
Dat houdt volgens mij toch ook weer een naijlingseffect in. Er blijft dus
een soort naijling bestaan, maar wij noemen het alleen niet meer zo.Het is de vraag waarom het wetsvoorstel per 1 september 1998 in werking
moet treden en om welke onderdelen het daarbij gaat. Waarom is er een vol
jaar uitstel nodig, als dat niet zou lukken?De acceptatieplicht is ook al door de andere sprekers genoemd. Die acceptatieplicht
bestaat niet voor een maatschappijpolis, maar voor een WTZ-polis wel. Er bestaat
dus weliswaar geen wettelijke regeling die een verzekerde dwingt om gebruik
te maken van de WTZ-polis, maar het omschakelen naar een andere verzekeraar,
wanneer die verplichting wel opgenomen is in de maatschappijpolis, wordt naar
mijn mening wat al te gemakkelijk voorgesteld in de stukken. Ten eerste zullen
er heel weinig mensen zijn die op een leeftijd van 40 of 45 nadenken over
de vraag wat er gebeurt als zij 65 zijn. Heel veel mensen realiseren zich
dat gewoon niet. Ten tweede zal iemand die de 65 nadert, niet zo gemakkelijk
toegang krijgen tot een polis van een maatschappij die wel toestaat dat die
maatschappijpolis gecontinueerd wordt. Misschien is dit overigens een theoretische
kwestie, omdat in de meeste polissen allang is vastgelegd dat je automatisch
overgaat naar een WTZ-polis. Voor particuliere verzekeringen bestaat die acceptatieplicht
immers niet. De verzekeraar kan dus gewoon zeggen dat het risico hem te groot
wordt en hij iemand niet aanneemt. Ik zou dus wel eens willen weten of er
nog verzekeraars zijn die het voortzetten van de maatschappijpolis toestaan,
of dat overal de facto reeds geregeld is dat men automatisch overgaat, waarmee
het risico dus afgewenteld wordt in de WTZ.In de nota naar aanleiding van het verslag staat de zinsnede dat verzekeraars
die de bedoeling van de wetgever respecteren, in eigen vlees snijden. Ik zou
van de minister graag een nadere toelichting willen hebben op die zin. Er
wordt vervolgens gesteld dat de regering formeel geen mogelijkheden heeft
om deze handelwijze van verzekeraars te verbieden of ten minste te ontmoedigen.
Ik zou graag de opvattingen van de minister in dezen willen horen. Zijn er
formeel geen mogelijkheden denkbaar? En leggen wij ons daar dan vervolgens
gewoon bij neer?Voorzitter! Er wordt min of meer aangegeven dat het niet mogelijk is een
vergelijking te geven van vergoedingen, aanspraken en premies voor ziekenfonds
enerzijds en WTZ en particuliere verzekering anderzijds. Toch zou ik zo'n
overzicht graag eens willen zien, met name ook gerelateerd aan inkomensgroepen
en bepaalde leeftijdscategorieën. Voor particuliere verzekeraars zouden
daarbij dan de marges aangegeven kunnen worden in verband met wisselende eigen
risico's. Naarmate je meer eigen risico hebt, heb je een lagere premie. Dat
is des te interessanter, omdat we dan kunnen zien hoe groot de verschillen
precies zijn.Voorzitter! Het zal inderdaad geen eenvoudige zaak worden om een beslissing
te nemen over de hoogte van de administratiekosten wanneer er te weinig inzicht
bestaat in hoeverre een verzekeraar inderdaad efficiënt tewerk gaat.
Een onafhankelijk onderzoek kan een leidraad vormen, maar dat zal toch altijd
maar een tijdelijke leidraad zijn. In de nota naar aanleiding van het verslag
lees ik dat waar er mogelijkheden zijn tot kostenbeheersing, deze vanzelfsprekend
zullen worden benut. Het kan immers niet zo zijn dat verzekeraars een hogere
vergoeding krijgen dan de werkelijke kosten die aan de uitvoering van de WTZ
verbonden zijn. Ik vraag mij echter af hoe die mogelijkheden tot kostenbeheersing
dan benut kunnen worden en hoe voorkomen kan worden dat verzekeraars onterecht
toch een vergoeding ontvangen. Natuurlijk zijn er verschillen in bedrijfsvoering,
maar dan zou juist uitgegaan moeten worden van de kosten die
de verzekering maakt die een en ander het meest efficiënt uitvoert.Voorzitter! Dan de mogelijkheid van een rijksbijdrage aan de MOOZ. Daarmee
gaat dus iedereen via de belasting betalen aan de oververtegenwoordiging van
ouderen in het ziekenfonds, waaraan tot nu toe alleen door particulier verzekerden
werd betaald. Welke financiële gevolgen heeft dat nu voor iemand met
een inkomen onder c.q. net boven de ziekenfondsgrens? Mensen in het ziekenfonds
betalen daar nu niet aan mee. In die zin had mevrouw Dankers natuurlijk gelijk.
Stel dat er ieder jaar gestreden zou moeten worden over de hoogte van de rijksbijdrage
of over de vraag of überhaupt wel een rijksbijdrage aan het ziekenfonds
gegeven zou moeten worden, wat gebeurt er dan als er bijvoorbeeld geen overeenstemming
zou bestaan over een noodzakelijk hogere rijksbijdrage in het kader van de
MOOZ? Gaat dan de premie in het ziekenfonds omhoog? Of betekent dat een hogere
MOOZ-bijdrage? Ik zou daar graag opheldering over hebben.Ten slotte het punt van het toezicht. Ik kan in grote lijnen aansluiten
bij wat collega Van Boxtel daarover heeft gezegd. Ik vind die hele paragraaf
over die meer onafhankelijke blik op het toezicht niet echt bevredigend. Het
toezicht op particuliere verzekeraars is natuurlijk aan de Verzekeringskamer,
maar voorzover particuliere verzekeraars een publiekrechtelijke taak in het
kader van een sociale wet uitvoeren, is het niet meer dan logisch dat het
toezicht daarop onafhankelijk georganiseerd is. Ik vind het dus heel vreemd
dat de SUO, de uitvoerder van die regeling, het toezicht op dat punt ook organiseert
op de particuliere verzekeraars. Ik kan dat niet echt logisch vinden. Ik sluit
mij dan ook aan bij de conclusie van collega Van Boxtel dat het logisch zou
zijn om op dat punt het toezicht bij het CTU neer te leggen.De vergadering wordt van 15.53 uur tot 16.00 uur geschorst.Minister Borst-Eilers:Mevrouw de voorzitter! Mijn excuses voor het feit dat ik iets later ben
teruggekeerd dan 16.00 uur, maar het was toch moeilijk om alle technische
vragen en de daarop te geven antwoorden zo snel te ordenen.Ik begin met mijn dank ervoor uit te spreken dat de Kamer bereid is geweest
om nog voor het zomerreces dit wetsvoorstel te behandelen. Het is immers een
voorstel dat nog niet alle problemen rond de WTZ oplost, zoals ook uit de
eerste termijn van de Kamer duidelijk is geworden, hoewel het wel een aantal
belangrijke verbeteringen aanbrengt in de structuur. Het is een technisch
voorstel, maar er wordt toch een aantal belangrijke zaken in geregeld en er
worden belangrijke tekortkomingen gerepareerd die door de Algemene Rekenkamer,
maar ook door de Kamer zijn geconstateerd. Daarom is het belangrijk dat het
nog voor het zomerreces aan de orde is. Ik hoop zeer dat de Kamer met het
wetsvoorstel wil instemmen, maar ook dat de afhandeling wellicht nog deze
week zal plaatsvinden. Ik heb gehoord dat dit mogelijk is. Dan zou zelfs de
Eerste Kamer het voorstel nog voor het zomerreces kunnen behandelen. Zo niet,
dan kan dat daar in elk geval nog voor 30 september gebeuren.Mevrouw Vliegenthart vroeg waarom er een vol jaar gewacht moet worden
als dit tijdschema niet wordt gehaald. Bij omslagregelingen hebben wij de
nodige afschuw van het afwijken van het kalenderjaar en volgens mij is dat
terecht, want het wordt dan heel ingewikkeld. Niets is natuurlijk echt onmogelijk,
maar het is hier wel buitengewoon onwenselijk.De heer Rouvoet (RPF):De minister zei dat de Eerste Kamer het voorstel nog voor het zomerreces
en als dat niet mogelijk is, voor 30 september kan behandelen. Dat lijkt mij
niet de bedoeling, want de minister wilde een aantal belangrijke onderdelen
per 1 september laten ingaan.Minister Borst-Eilers:In mijn stukken staat 30 september. Dat heb ik zojuist ook nog met de
ambtenaren besproken. Ik heb hier twee exemplaren van het inwerkingtredingsschema;
een daarvan zal ik aan de voorzitter overhandigen. In dit schema is 30 september
1998 opgenomen als datum van inwerkingtreding van een deel van de artikelen
en 1 januari voor de overige artikelen. Het gaat dus om een misverstand, dat
waarschijnlijk door mijzelf of mijn medewerkers is gewekt. Het moet echt 30
september zijn.De heer Rouvoet (RPF):Ik zal aannemen dat het gaat om inwerkingtreding op 30 september, maar
dan zal de Eerste Kamer het wetsvoorstel toch nog voor het
zomerreces moeten behandelen.Minister Borst-Eilers:Dat is wel de bedoeling, maar de Eerste Kamer heeft nog een paar vergaderdagen,
dus wie weet.De voorzitter:Zou het niet verstandig zijn om het inwerkingtredingsschema rond te delen
aan de leden, zodat zij er kennis van kunnen nemen?Minister Borst-Eilers:Dat lijkt mij een heel goed idee.Diverse afgevaardigden hebben al gewezen op enkele punten die in het wetsvoorstel
worden geregeld. Ik zal heel snel de belangrijkste wijzigingen memoreren.
Er is allereerst een nieuwe systematiek van vaststelling van de omslagbijdrage
en daaraan moet de minister goedkeuring verlenen; het laatste is een belangrijk
punt voor de Algemene Rekenkamer. Er is een wettelijke regeling voor de reserve
die de SUO mag vormen. De naijling in de financiering zal worden beëindigd.
Er vindt een wijziging plaats van de bepalingen omtrent het uitvoeringsorgaan
conform de aanwijzingen voor ZBO's. Er is een betere regeling van het toezicht
door de Verzekeringskamer, alsmede aanscherping van het controle- en het sanctie-instrumentarium
van het uitvoeringsorgaan ten opzichte van de verzekeraars. Ik zal zo nog
terugkomen op de vragen over deze punten. Voorts is er een nieuwe regeling
voor de administratiekostenvergoeding, die nog moet worden goedgekeurd, en
zal op overzichtelijke wijze op één plaats, op het niveau van
AMvB, worden geregeld welke groepen toegang hebben tot de WTZ-standaardverzekering.
Dit staat nu deels in de wet zelf en deels in AMvB's, dus het is allemaal
wat rommelig. Tot slot noem ik het onderbrengen bij een uitvoeringsorgaan
van de uitvoerende taken van de WTZ en de MOOZ. Er bestaat een stichting MOOZ,
maar die leidt een wel zeer rustig bestaan. Die stichting heeft zo weinig
te doen, dat het beter is haar taken in één uitvoeringsorgaan
onder te brengen.Onder anderen mevrouw Dankers heeft vragen gesteld over de goedkeuring
van de Wet MOOZ en de betreffende regeling door de minister van Financiën.
De Wet MOOZ is een wet van de minister van Financiën. Als het gaat om
het instrument van de rijksbijdrage, stelt hij deze vast. De hele MOOZ-regeling
berust bij de minister van Financiën. Om die formele reden is zij bij
hem gelaten.Er is veel meer met de WTZ aan de hand dan alleen deze technische punten.
Ik wil dan ook beginnen met kort te reageren op de opmerking en vragen van
de heer Rouvoet, mevrouw Dankers en mevrouw Van Blerck over de stand van zaken
bij het dragen van risico in de WTZ. Ik wil daarover vrij terughoudend zijn,
mevrouw de voorzitter. Bij het dragen van risico gaat het wel degelijk om
een politiek, controversieel en in ieder geval pikant onderwerp. Mijn demissionaire
status leent zich er niet voor daarover een stevig politiek betoog te houden.
Ik constateer wel dat de onvrede met de hele situatie zeer breed gedragen
wordt. Ook bij het huidige kabinet is die onvrede aanwezig.Het gaat daarbij om twee dingen. Het eerste feit is dat de verzekeraar
risicoloos is en het tweede, direct daaraan verbonden feit is dat de verzekeraar
zo gemakkelijk en eigenlijk zo vanzelfsprekend iedereen boven de 65 in de
WTZ onderbrengt. Over beide zaken bestaat een breed gedragen onvrede. Ik kan
mij heel goed voorstellen dat een volgend kabinet aan beide zaken iets gaat
doen.Het mede financieel risico dragen door particuliere verzekeraars in het
kader van deze regeling is dus een belangrijk onderwerp. Ik herhaal dat dit
ook voor het kabinet geldt. Toch zijn er goede redenen waarom dit punt niet
in dit wetsvoorstel is opgenomen. De hoofdreden is heel eenvoudig dat het
moment helaas nog steeds niet rijp is. Wij zijn al wel een heel eind verder.
Er ligt een rapport van de MDW-werkgroep WTZ. De Kamer kent dat rapport. Als
de leden zich in dat rapport verdiept hebben, weten zij dat het niet zo'n
simpele zaak is. Zowel de voorkeursvariant van de werkgroep als ook andere
alternatieven worden op het ogenblik zorgvuldig afgewogen. Je moet telkens
de voordelen, de inspanningen en de kosten goed tegen elkaar afwegen. Het
heeft ook te maken met een veel breder onderwerp, namelijk de vraag hoe de
toekomstige inrichting zal zijn van het stelsel van ziektekostenverzekeringen.
Desondanks ben ik van mening dat, wat het nieuwe kabinet daarvoor ook in gang
zet, men niet, bijvoorbeeld omdat men niet echt het stelsel in zijn totaliteit
hervormt, daarom dit punt maar laat liggen. Het is immers wel een heel vreemde
situatie geworden.Er zijn hierover enkele vragen gesteld die ik daarom en passant hierbij
beantwoord. Mevrouw Dankers heeft als eerste de vraag gesteld – alle
sprekers zijn daarop later ingegaan – of niet op de een of andere manier
verboden kan worden dat verzekeraars de verzekering bij een bepaalde leeftijd
beëindigen. Het is bekend dat het, zoals het nu geregeld is, eigenlijk
een kwestie is waar de verzekerde met open ogen intuint: je hebt een verzekeringspolis
waarvan je waarschijnlijk niet alle kleine lettertjes leest; als je dat wel
doet, zie je dat de polis bij het bereiken van de 65-jarige leeftijd wordt
beëindigd en dat de verzekeraar aansluitend de standaardverzekering aanbiedt.
Daar kun je op dat moment natuurlijk wel tegen protesteren. Er is overigens
slechts één verzekeraar in Nederland die deze bepaling niet
heeft en die de verzekerden, als zij dat wilden, op de maatschappijpolis heeft
gelaten. Die verzekeraar is daardoor een structureel verlies gaan lijden van
10 mln. per jaar, worstelt daar nog steeds mee en probeert alsnog de verzekerde
65-plussers in de WTZ te krijgen, maar die verzekeraar kan degenen die dat
niet willen, daar niet toe dwingen.Zijn er mogelijkheden om dit te verbieden? Neen, de Europese schaderichtlijnen
verbieden iedere vorm van materiële overheidsbemoeienis met polissen
van particuliere schadeverzekeringen. Dat staat in artikel 29 van de derde
schaderichtlijn. Tegen de heer Van Boxtel zeg ik dat het hier formeel inderdaad
om een particuliere ziektekostenverzekering gaat. Daar is uitgebreid met juristen
over gesproken; het is op geen enkele manier als een publiekrechtelijke verzekering
te kwalificeren. Het enige wat de wet ten aanzien van dit systeem regelt,
is dat particuliere verzekeraars deze polis aan omschreven categorieën
verzekerden moeten aanbieden, maar daarmee is het geen publiekrechtelijke
verzekering geworden. Als je dit wilt regelen, kan dat dus alleen –
ik denk dat sommigen nu van vreugde opspringen – in het kader van een
wettelijke sociale ziektekostenverzekering.De heer Van Boxtel (D66):U zegt dat met juristen is "doorgeëxerceerd" dat het echt niet anders
kan. U moet het mij niet euvel duiden dat ik al die hooggeleerde stukken niet
uit mijn hoofd ken, maar ik herinner mij dat het ook bij de introductie van
de WTZ in de Kamer uitdrukkelijk de intentie was om een bijna publieke voorziening
open te stellen voor de 65-plussers die niet aan de bak konden komen en om
alleen de uitvoering over te laten aan de particuliere verzekeraars. De interpretatie
daarvan hangt dus een beetje af van de vraag van welke school je komt.Minister Borst-Eilers:Het is een kwestie van de geest van de wet; die geest is duidelijk en
is behalve door de heer Van Boxtel ook door anderen geformuleerd. Dat wil
echter niet zeggen dat de wetgever het ook in die geest zo geregeld heeft
dat het daarmee een publiekrechtelijk karakter heeft gekregen.Mevrouw Vliegenthart (PvdA):Dat zou dus veranderen op het moment dat de pakketomschrijving in de regeling
wordt opgenomen. Als uw conclusie is dat de overheid niet kan ingrijpen, kunnen
wij volgens mij ook niet ingrijpen ten aanzien van het risicodragend maken
van het geheel. Of kan dat op dat punt wel?Minister Borst-Eilers:Ik heb al gezegd dat ik niet verder op de inhoud van de risicodragendheid
vooruit wil lopen. Ik denk en hoop dat de voorzitter het met mij eens is dat
dat nu niet aan de orde is, maar het is natuurlijk wel een van de problemen
dat je ook op dat punt niet van alles kunt opleggen. Je kunt natuurlijk wel
in vrijwillig overleg met de verzekeraars komen tot een hoge kostenverevening
of wat dan ook, maar dan ben je aangewezen op vrijwillige medewerking. Je
kunt natuurlijk wel iets met de leeftijdsgrens doen, omdat dat wettelijk geregeld
is.De heer Rouvoet (RPF):Dit is een beetje onbevredigend. Ik begrijp de positie van de minister
en ik heb al gezegd dat het ik het, op de keper beschouwd, met haar eens ben
dat het om een particuliere verzekering gaat. Tegelijkertijd kun je echter
vaststellen dat de overheid er zo "dik" in zit – als ik die term mag
gebruiken – dat het van belang is om de verzekerden duidelijk te maken
dat er geen sprake kan zijn van een verplichte WTZ, ook al zet men dat vier
of vijf keer in de polis. Dat is iets waar wij de minister op mogen aanspreken:
ziet zij, zonder te denken aan het ingrijpen in polissen – dat kan dus
niet zomaar – mogelijkheden om in overleg of anderszins duidelijk te
maken dat er nooit sprake kan zijn van een verplichte WTZ? Daar liggen wellicht
mogelijkheden voor een optreden.Minister Borst-Eilers:Toch denk ik dat als een onzer zelf particulier ziektekostenverzekeraar
was en het verzekeringsvak goed beheerste, die zich exact zo zou gedragen
als alle particuliere ziektekostenverzekeraars nu doen, want alleen dan ben
je een slimme verzekeraar. Omdat wij deze regeling neergelegd hebben bij de
particuliere verzekeringsmarkt, hebben wij ook te maken met de spelregels
die daar gelden. Dat heeft men zich indertijd misschien onvoldoende gerealiseerd.
Ik neem aan dat het nieuwe kabinet hier uitvoerig op zal terugkomen.De heer Rouvoet (RPF):Ongetwijfeld, maar mijn moeite met deze benadering van de minister vloeit,
zoals ik in eerste termijn al heb gezegd, voort uit het feit dat als er zo
met begrip over wordt gesproken in de zin van "dat zouden wij ook zo doen",
daarmee die handelwijze wordt gelegitimeerd, terwijl wij tegelijkertijd vaststellen
dat deze handelwijze in strijd is met de bedoelingen van de wetgever. Daarom
vraag ik of het niet verstandig is – vandaar ook mijn steun aan een
eventueel door mevrouw Dankers in te dienen motie – om te zoeken naar
mogelijkheden om in dialoog met de verzekeraars de suggestie eruit te halen
dat het een verplichte overgang naar de WTZ is.Minister Borst-Eilers:Ook dat punt kan deel uitmaken van het nog steeds voortgaande overleg
met de ziektekostenverzekeraars over het risico dragen. Het is niet zo dat
Zorgverzekeraars Nederland niet bereid is over al deze zaken te overleggen,
als het maar om een regeling gaat waarbij de marktverhoudingen niet verstoord
worden. Zonder zo'n regeling staat de eerste ziektekostenverzekeraar die in
de geest van de wet gaat handelen, meteen voor een faillissement. Men wil
wel bespreken of via allerlei systemen, zoals hogekostenverevening en verdeelmodellen
op grond van verzekerdenbestanden, een evenwichtige verdeling mogelijk is.
Het is niet zo, dat men volstrekt niet bereid is om risico te dragen, maar
het kan niet zo zijn, zo zegt men, dat één verzekeraar er als
een Don Quichot mee begint. Dan zou men in één keer allemaal
tegelijk moeten beginnen. Het is dan een kwestie van afspraken. Maar nogmaals,
ik ga nu eigenlijk te diep in op een onderwerp dat op een zorgvuldig voorbereide
manier zeker door een nieuw kabinet aan de orde zal worden gesteld.Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Voorzitter! Ik verkeer in dezelfde "benijdenswaardige" positie als mevrouw
Vliegenthart. Het is de afgelopen jaren ook niet mijn dossier geweest. Vandaar
dat ik wellicht een simpele vraag stel die ook simpel te beantwoorden is.
Is het met het oog op de toekomst geen haalbare zaak om de WTZ vanaf een bepaald
moment gewoon te sluiten? Dan heb je het probleem van het verleden wel niet
meteen opgelost, maar zet je wel een stap in de goede richting voor de toekomst.
Je zou de verzekerden dan allemaal moeten laten waar ze zijn.Minister Borst-Eilers:Ik heb zojuist gezegd – en bedoelde precies hetzelfde als wat mevrouw
Van Blerck nu zegt, voorzitter – dat er maar één manier
is waarop je wettelijk wel iets kunt doen, namelijk met de leeftijd. Mevrouw
Van Blerck formuleerde het waarschijnlijk correcter, toen zij sprak over het
sluiten voor nieuwe gegadigden. Dan loopt het vanzelf door in de maatschappijpolissen.
Maar goed, ik denk dat dit onderwerp in een bredere samenhang beter tot zijn
recht komt.Mevrouw Dankers (CDA):Voorzitter! Ik denk dat de minister toch ondanks de demissionaire staat
waarin zij verkeert, kan aangeven of wij als wetgever moeten accepteren dat
kennelijk diegenen die volgens de geest van de wet willen leven, failliet
gaan. Dat is toch eigenlijk een contradictie.Minister Borst-Eilers:Ik kan niet anders doen, mevrouw de voorzitter, dan herhalen
dat de uitvoering van deze regeling is neergelegd bij particuliere ziektekostenverzekeraars
en dat deze zich bij het uitvoeren gedragen zoals dat gebruikelijk is. Ik
wil ook nog eens herhalen dat men bereid is om over deze zaak te overleggen,
maar dat het dan moet komen tot een afspraak tussen álle zorgverzekeraars
tegelijk, zodat niet de ene zorgverzekeraar die het doet, failliet gaat en
de overige zorgverzekeraars dat ziende, er nog minder toe geneigd zijn. Het
is een kwestie van "allemaal samen". Het gaat erom dat men het marktevenwicht
niet wil verstoren.Mevrouw Dankers (CDA):Dat laatste snap ik, maar in mijn ogen kan het niet liggen aan het feit
dat de uitvoering van de WTZ aan de particuliere markt is overgelaten. Het
gaat om privaatrechtelijke overeenkomsten. Verzekeringsmaatschappijen namen
voordat de WTZ werd ingevoerd normaal gesproken mensen in de ziektekostenverzekering
op met als uitgangspunt dat de schade gedekt werd tot aan de dood. Als gevolg
van de komst van de WTZ is de neiging ontstaan om de verzekering aan een bepaalde
leeftijd te binden. Dit nog afgezien van waar de uitvoering lag. Het gaat
mij om dat aspect. Kan die ontwikkeling niet gekeerd worden ondanks het feit
dat de uitvoering van de WTZ in particuliere handen is?Minister Borst-Eilers:De leeftijd heeft alles te maken met de ontstaansgeschiedenis van de WTZ.
Deze ontstond toen, zoals u weet, de vrijwillige en bejaardenziekenfondsverzekering
werden opgeheven. En het ging van meet af aan om de groep bejaarden die niet
meer in het ziekenfonds terechtkon. Als relatief hoge risicogroep kon men
alleen tegen een heel hoge premie op de particuliere markt terecht. Zo begon
het allemaal. Het was een goede gedachte, maar het is excessief geworden.
U hoorde dat mevrouw Van Blerck zei dat het ook naar de mening van haar partij
niet de bedoeling is dat miljonairs en andere zeer goed gesitueerde Nederlanders
op deze manier tegen zo'n premie en met financiële steun van particulier
verzekerden onder de 65 zich tegen een lage premie kunnen verzekeren en, omgekeerd,
de verzekeraars dit allemaal risicoloos kunnen doen. Juist voor de groep van
boven de 65 jaar, waar het grootste deel van de gezondheidszorg zich tegenwoordig
afspeelt, is het zo belangrijk dat verzekeraars een prikkel hebben om goede
kwaliteit zo doelmatig mogelijk te leveren.Mevrouw Dankers stelde vragen over de mogelijkheid van een rijksbijdrage
in de Wet MOOZ. Het is inderdaad de bedoeling dat het instrument van de rijksbijdrage
structureel kan worden ingezet voor een evenwichtige financiering van de ziektekostenverzekering.
Indien in het najaar blijkt dat die evenwichtigheid onvoldoende is of indien
bepaalde koopkrachtproblemen ontstaan door de ontwikkeling van de omslagbijdrage,
kan de MOOZ-bijdrage kunstmatig lager worden gehouden door een rijksbijdrage
in te zetten. In de systematiek van de MOOZ vindt geen verandering plaats.
De rijksbijdrage verlaagt de som van de wettelijke heffingen zonder afbreuk
te doen aan het uitgangspunt van de solidariteitsheffing. Via de rijksbijdrage
gaat het om belastinggeld en dat is weer een andere manier van solidariteit.
Het is ingewikkeld, maar het heeft wel degelijk iets te maken met solidariteit.Mevrouw Dankers (CDA):In de nota naar aanleiding van het verslag, op bladzijde 13, staat dat
de rijksbijdrage wordt ingevoerd in verband met de overgangsproblematiek.
Verwacht wordt namelijk dat vanaf 2002 de WTZ-omslagbijdrage daalt. Waarom
neemt u dat niet mee als instrument tot 2002? Ik hoor u nu zeggen dat u het
gewoon als een structureel instrument wilt invoeren om de MOOZ-bijdrage in
verband met de inkomenseffecten beter te kunnen beheersen.Minister Borst-Eilers:Het kabinet heeft de periode tot 2002 genomen – als er nog sprake
is van een hogere omslagbijdrage WTZ – om een nieuwe voorziening te
creëren in verband met de naijlen van de effecten in november en december.
Uit het staatje valt te lezen dat een verhoging nodig is voor een aantal jaren.
Het kabinet heeft zich gerealiseerd dat hiermee een instrument geschapen wordt
waarmee bepaalde onevenwichtigheden kunnen worden gecorrigeerd. Het kabinet
heeft niet de behoefte gevoeld om dat nu al af te grendelen bij 2002.Mevrouw Dankers (CDA):Het doet mij deugd de minister te horen zeggen dat het kabinet een structureel
instrument wil invoeren waarmee de solidariteit inzake de ziektekosten beter
wordt onderlijnd. Gebeurt dit echter om de MOOZ-bijdrage als zodanig te verlagen?
Als dit via de rijksbijdrage gebeurt, dan zijn belastinggelden nodig. Het
risico bestaat dan dat mensen met een minder hoog inkomen relatief meer betalen
aan de solidariteit dan de MOOZ-regeling bedoelt.Minister Borst-Eilers:U moet zich voorstellen dat dit soort beslissingen genomen worden door
een kabinet in het najaar, wanneer het kabinet zich buigt over de inmiddels
zeer bekende, zo niet beruchte, koopkrachtplaatjes. Dan wordt de koopkracht
van al die groepen in zijn totaliteit bekeken. Het is eigenlijk een instrument
dat dan vergelijkbaar wordt met de rijksbijdrage die we in de ziekenfondskas
kunnen storten, als de ziekenfondspremie door ontwikkelingen in de zorgkosten
hoger zou worden dan het kabinet wenselijk acht. Nu heb je hier eigenlijk
hetzelfde voor de particulier verzekerden.Mevrouw Dankers (CDA):Maar bent u dan niet bang voor het volgende, als we dit instrument gaan
inzetten om de effecten op de rekening van de particuliere ziektekostenpolis
te mitigeren: te hoge bijdragen in de optelsom van de WTZ-omslagbijdrage en
de MOOZ-bijdrage; die staan expliciet op de rekening vermeld. Daar krijg je
dus reacties op. We krijgen er zelfs brieven over van collectieven; die beginnen
aan te kondigen dat men toch eigenlijk wel erg veel betaalt voor de ziektekosten
van 65-plussers. Via die rekening en via die weg loop je derhalve het risico
dat de geneigdheid en de bereidheid om zich solidair te verklaren, afneemt.
Als u nu ook met de rijksbijdrage daarin gaat winkelen, in die zin dat koopkrachtreparaties
aanleiding geven tot verhoging van de bijdragen, dan ondergraaf je toch de
bereidheid tot solidariteit? Dat is de reden waarom wij in onze schriftelijke
inbreng de generatierekening even naar voren hebben gehaald, want dit baart
ons zorgen voor wat betreft de toekomst.Minister Borst-Eilers:Het instru ment van een rijksbijdrage in het kader van
de MOOZ-regeling heeft nu juist tot doel om het aantal van dat soort brieven
te verminderen.Mevrouw Vliegenthart (PvdA):Voorzitter! De PvdA is er altijd een voorstander van dat we het instrument
van rijksbijdragen handhaven en dat dit in allerlei mogelijke regelingen toegepast
kan worden op het moment dat het uit inkomenspolitieke overwegingen wenselijk
is. Dat zij even vooropgesteld. De MOOZ-bijdrage was een solidariteitsbijdrage
van particulier verzekerden om te voorkomen dat de premie in het ziekenfonds
te hoog werd vanwege de oververtegenwoordiging van het aantal ouderen. Op
het moment dat de minister zegt: we introduceren een rijksbijdrage om de MOOZ-bijdrage,
die solidariteitsbijdrage, te verlagen en we laten via in feite het belastinginstrument
lagerbetaalde mensen weer meebetalen om de solidariteitsbijdrage van de hogere
inkomens te verminderen – want dat doet de minister in feite –,
dan is dat wel een enorm vestzak-broekzakgebeuren. Ik zou dan voor heldere
verhoudingen zijn.Minister Borst-Eilers:Als u zegt dat het allemaal erg ingewikkeld is, dan ben ik dat met u eens.
Kijk, de MOOZ-bijdrage heeft de bedoeling dat je de particulier verzekerden
solidair laat zijn met de ziekenfondsverzekerden. Die rijksbijdrage zal dus
ook het karakter krijgen van een storting in de Centrale kas van het ziekenfonds.
Dat is dan namens alle Nederlanders en niet alleen namens de particulier verzekerden.
Het is dus ook een evenwicht dat je niet te veel moet verstoren, want anders
ga je het hele karakter van de MOOZ-regeling ondergraven. Het kan echter wel
eens zijn dat een kabinet met de handen in het haar zit en zegt: nu zou ik
met deze maatregel net een correctie in het koopkrachtbeeld kunnen krijgen
die ik graag wil. Zo is dat nu een keer.Mevrouw Vliegenthart (PvdA):Het gaat in feite dus om een introductie van een algemene mogelijkheid
van een rijksbijdrage in het ziekenfonds, los van de vraag of dat gebeurt
om de MOOZ-bijdrage in negatieve zin bij te stellen.Minister Borst-Eilers:De rijksbijdrage aan het ziekenfonds is er al. Er gaat ieder jaar iets
van 6 mld. aan rijksbijdrage in de ziekenfondskas. Dat zou dan eigenlijk via
deze regeling nog meer kunnen worden.De heer Van Boxtel (D66):Voorzitter! Mevrouw Vliegenthart gebruikte zonet de woorden: deze rijksbijdrage
is bedacht om de MOOZ-omslagbijdrage te verlagen. Dat was echter niet de discussie.
De MOOZ-bijdrage zou enorm omhoog moeten, en toen is een motie van mevrouw
Van Blerck, waar ik ook mijn steun aan heb verleend, ingediend om daarmee
te zeggen: dat mag niet de pan uit rijzen. Immers, de particulieren werden
minder gecompenseerd; die hadden ook geen premieverlaging zoals wel bij de
ziekenfondspremie is gebeurd in de afgelopen periode. Er is toen gezegd: dan
moet er maar een stukje rijksbijdrage bij om het op die manier te compenseren.
Het is echter niet een structurele rijksbijdrage zoals het voor wat betreft
de grote pot van de ziekenfondsverzekering is bedacht; het was bedacht om
de onevenredige stijging van de MOOZ-bijdrage te ondervangen en niet om een
verlaging te bewerkstelligen. Wij hadden gesteld dat die met slechts ƒ
25 per jaar mag toenemen. Eigenlijk was er iets meer nodig, maar daar hebben
wij een stop op gezet en wij hebben toen gekozen voor een kleine rijksbijdrage.Minister Borst-Eilers:Dat is correct. Het ging niet om een verlaging, maar om het aftoppen van
een te sterke stijging.Alle briefschrijvers die hebben geschreven over solidariteit, zou teruggeschreven
kunnen worden dat de levensverwachting in Nederland zodanig is dat ook de
betreffende briefschrijver vermoedelijk 65-plus zal worden en dan alle geneugten
zal genieten waaraan hij nu meebetaalt. Mensen denken wel eens erg horizontaal
in die solidariteitsdiscussie.De heer Van Boxtel (D66):Voorzitter! Ik wil nog even in herinnering roepen dat de motie die destijds
door mevrouw Van Blerck is ingediend, ook door de CDA-fractie is gesteund.
Voor de helderheid in dit debat is het misschien prettig om dat nog eens te
bevestigen.Minister Borst-Eilers:De heer Rouvoet heeft gevraagd waarom de voorziening ter grootte van twee
maanden naijlende schade niet geregeld kan worden bij de eventuele wet waarmee
te zijner tijd de WTZ wordt afgeschaft. Daarvoor had op zichzelf gekozen kunnen
worden. Wij leefden immers allemaal met de gedachte dat als de WTZ ooit afgeschaft
wordt, wij alsnog opeens een jaar naijling zouden moeten ophoesten. Eigenlijk
laat je dan een hypotheek achter en het kabinet wil zo'n hypotheek eigenlijk
niet achterlaten. De naijling van een jaar is nu dan ook opgeheven. Ook voor
de kwestie van de twee maanden willen wij een voorziening treffen. Daarom
is ervoor gekozen om zo'n voorziening geleidelijk over een aantal jaren op
te bouwen.De heer Rouvoet (RPF):Die vraag hing natuurlijk samen met de vraag die ik in het begin van mijn
betoog in het algemeen heb gesteld, namelijk hoe aannemelijk is het nog dat
de WTZ op gegeven moment zal aflopen. Ik heb enkele voorbeelden genoemd die
de WTZ een steeds permanenter karakter geven. Is het dan voor de hand liggend
om op enig moment 500 mln. apart te zetten, ervan uitgaande dat wellicht die
twee maanden overbrugd moeten worden?Minister Borst-Eilers:U heeft vanmiddag al een voorstel kunnen beluisteren van mevrouw Van Blerck
om de WTZ op te heffen. Zij noemde de mogelijkheid om de WTZ te sluiten. Dat
betekent dat die wet op den duur gaat verdwijnen. Dat wordt dus niet door
u allen als irreëel beschouwd. Ik wil niet vooruitlopen op het volgende
of op nog weer daarop volgende kabinetten, maar als er ooit weer sprake zal
zijn van een grotere stelselherziening, zou de WTZ daarin meegenomen kunnen
worden. Alles kan dan in een keer geregeld worden, bijvoorbeeld via een sociale
ziektekostenverzekering of wat dan ook. De WTZ zou dan niet meer nodig zijn,
want dat was tenslotte een instrument om iets te repareren. Het is nooit een
doel in zichzelf geweest omdat wij het prachtig vonden. Op een gegeven moment
was er behoefte aan iets om het opheffen van de vrijwillige ziekenfondsverzekering
voor bejaarden te compenseren.De heer Rouvoet vroeg ook naar de financiële gevolgen van het een en ander. Ik hoop dat ik hem goed heb begrepen. In de memorie van
toelichting heeft hij het een en ander kunnen lezen over de te verwachten
ontwikkeling van de omslagbijdrage. Daarbij zijn veronderstellingen gehanteerd,
bijvoorbeeld dat maximaal 60.000 ziekenfondsverzekerden van 65 jaar en ouder
per 1 januari gebruik zouden maken van de opting-outregeling en zich weer
particulier zouden verzekeren. Inmiddels heeft hij misschien gehoord dat de
feitelijke stroom veel kleiner is en dat de gegevens, voorzover wij die nu
kennen, erop wijzen dat de instroom in de WTZ niet veel meer zal zijn dan
10.000 voorheen ziekenfondsverzekerden van 65 jaar en ouder. Als dat inderdaad
het beeld wordt, zullen de cijfers in de memorie van toelichting moeten worden
bijgesteld. Dan zullen zowel de cijfers voor het omslagtekort als die voor
de omslagbijdrage lager worden dan die in de tabel op bladzijde 32 staan.Bij de omslagbijdrage is zelfs sprake van een dubbel effect. Er is het
directe effect doordat het omslagtekort minder stijgt. Daarnaast is er het
indirecte effect doordat een geringere reserveopbouw nodig is. Dus er is als
het ware een dubbele daling. Ik veronderstel dat het kabinet omstreeks september
van dit jaar de Kamer de nieuwe cijfers met zekerheid kan verstrekken.De heer Rouvoet (RPF):Voorzitter! Die zien wij dan graag tegemoet. Ik wijs er nog even op waar
het mij eigenlijk om ging. In de memorie van toelichting wordt gezegd dat
de bijdrage MOOZ ruimte biedt voor een hogere WTZ-omslag. In dat verband wordt
gesproken over een eventuele lastenverlichting voor de burgers. Dat vond ik
een vrij optimistische beeldvorming in januari van dit jaar, toen wij de memorie
van toelichting kregen. Ik heb erop gewezen dat in de nota naar aanleiding
van het verslag al wordt gezegd dat de gevolgen beperkt kunnen zijn als wij
een rijksbijdrage voor de MOOZ inzetten.Minister Borst-Eilers:Het lijkt mij het beste dit soort conclusies te trekken als in september
de meer definitieve cijfers bekend zijn.Voorzitter! Ik dank de heer Rouvoet nog voor het geven van zijn algemene
instemming met dit wetsvoorstel. Daarmee begon hij zijn bijdrage.De heer Rouvoet vroeg wat de mix van WTZ en MOOZ gaat betekenen. Ik heb
al gezegd dat in het najaar het kabinet een afweging maakt.Mevrouw Van Blerck vroeg mijn mening over de opvatting van de Consumentenbond
over de "en bloc"-clausule. Misschien kan mevrouw Van Blerck mij zeggen wat
deze kwestie precies inhield. Ik weet alleen nog dat hierover in de nota naar
aanleiding van het verslag het een en ander is geschreven.Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Daarin wordt alleen verwezen naar het antwoord van de Consumentenbond.
Dit onderwerp is echter niet zodanig van belang, dat ik nu per se antwoord
moet hebben. Ik vind het goed als u op dit punt schriftelijk reageert.Minister Borst-Eilers:Ik zal nagaan waarover het bij deze kwestie precies ging en u dan een
schriftelijke reactie sturen.Voorzitter! Er is gesproken over de schadelast die veel hoger uitviel
dan was geraamd. Mevrouw Vliegenthart wees er al op dat ramen moeilijk is
en moeilijk blijft. Langzamerhand worden echter de mogelijkheden om reëel
te ramen groter. Je kunt ook om politieke redenen irreëel ramen, maar
daar ben ik geen voorstander van. Nogmaals, het ramen lukt steeds beter. Ik
wijs er echter op dat zich in de afgelopen jaren verrassende ontwikkelingen
hebben voorgedaan. Dat zijn vooral geweest: de snelle ontwikkeling van de
uitgaven op het punt van geneesmiddelen, de uitgaven voor vergrijzing die
sterker toenamen dan was ingeschat en verder zijn de genees- en hulpmiddelen
weer uit de AWBZ en naar het tweede compartiment gegaan. Dat heeft eveneens
voor een forse verschuiving gezorgd.De heer Van Boxtel (D66):Voorzitter! Dit antwoord onderbouwt het vermoeden dat al breder in de
Kamer leefde. Is voor het departement duidelijk in hoeverre de kostenstijgingen
binnen de WTZ, dus voor de 65-plussers die via de particuliere verzekeraar
toch een soort ziekenfondspakket hebben, hoger zijn dan voor dezelfde groep
verzekerden waarvoor gewoon het ziekenfonds geldt? Dat zou natuurlijk iets
zeggen en aangegeven of er op dit punt al dan niet beleid wordt gevoerd.Minister Borst-Eilers:Die vraag kwam bij mij ook op, helaas nog maar kort geleden. Ik heb de
ambtenaren opdracht gegeven een vergelijkend overzicht te maken, althans voorzover
dat kan. Dat overzicht heb ik nog niet gekregen. Dat zou echter duidelijkheid
kunnen verschaffen. Men kan stellen dat de verzekerdenpopulaties van 65-plus
ziekenfonds en WTZ grosso modo met elkaar te vergelijken zijn. Dat is overigens
niet helemaal waar. Zoals bekend hebben de lagere-inkomensgroepen in het algemeen
hogere ziektekosten en daarvoor zou je een correctie aan kunnen brengen, wat
weer wel enig gegoochel met zich brengt. Echter, als het zo is dat de kosten
voor de WTZ-verzekerden gemiddeld hoger zijn dan die voor de ziekenfondsverzekerden,
is er een extra reden om te zeggen: dat element van het risico dragen moet
er echt in. Ik weet wel dat de gemiddelde schadelast van de WTZ-verzekerde ƒ
3800 is. Daar schiet u niet veel mee op, want daar zitten ook 65-minners bij,
zij het dat zij al hoge ziektekosten hebben. Daar zitten ook studenten bij.Mevrouw Vliegenthart (PvdA):Voorzitter! De minister zegt dat er steeds beter wordt geraamd. Dat hoop
ik met haar, maar er is toch nog altijd een verschil tussen je raming en je
uitkomst. Nu wordt de naijling opgeheven, maar er zal in de toekomst altijd
een verrekening plaatsvinden van het tekort of overschot dat in enig jaar
ontstaat. De facto blijft er dan ook sprake van naijling. De vraag rijst waarom
wij dit eigenlijk doen, want er wordt in het jaar daarna toch altijd een rekening
vereffend.Minister Borst-Eilers:Het gaat dan om veel kleinere bedragen dan de hypotheek van twee maanden
schadelast die wij niet voor onze opvolgers willen achterlaten. Er zal altijd
een verschil zijn tussen de voor enig jaar geraamde omslagbijdrage en de werkelijke
bijdrage. Het wetsvoorstel voorziet overigens in twee mogelijkheden, te weten
dat de feitelijke uitgaven hoger dan wel lager zijn dan geraamd, want wie
weet maken wij dat laatste ook ooit mee. Die verschillen worden dan verrekend
met de omslagbijdrage voor het volgende jaar. Het is net als
met premies: als de uitgaven meevallen ten opzichte van de raming, kun je
de premie wat verlagen. Zo concurreren ziektekostenverzekeraars ook met hun
premies, maar dat zijn niet zozeer naijlingen. Met naijlingen wordt bedoeld
dat er structureel schade wordt gedeclareerd na 1 januari.Mevrouw Vliegenthart (PvdA):Ik vraag dit in verband met de koopkrachteffecten die per 1 januari kunnen
optreden. Het inlopen van het verschil wordt in feite betaald via een ophoging
van de omslagbijdrage. In de verrekensystematiek wordt er als het ware tijdelijk
geleend bij de burgers. Als je alle effecten bij elkaar optelt, zou het wel
eens om niet onaanzienlijke bedragen kunnen gaan die per 1 januari extra moeten
worden betaald door sommige groepen. Ik wil wel eens inzicht hebben in de
gevolgen. Ik kan mij voorstellen dat de minister zegt dat pas in september
kan worden aangegeven hoe de bijdrage zich het komend jaar zal ontwikkelen.
Ik heb echter een donkerbruin vermoeden dat dit net zo'n effect voor de burgers
teweegbrengt als datgene wat wij 1 januari jl. bij de koopkrachtplaatjes PEMBA
hebben gezien.Minister Borst-Eilers:Mevrouw de voorzitter! Ik mag hopen dat mevrouw Vliegenthart dat niet
bij het goede eind heeft. Het is in dit wetsvoorstel ook niet voor niets dat
de omslagbijdrage afhankelijk is van goedkeuring van de minister. Zoals u
in de tabel ziet, heeft de SUO door de jaren heen geprobeerd de omslagbijdrage
niet al te grote schokken te laten maken. De Rekenkamer had er wel kritiek
op dat men de omslagbijdrage soms te hoog vaststelde en dat die wel wat lager
gekund had, maar men wilde de burger niet voor dergelijke schokeffecten plaatsen.
Het is natuurlijk leuk als je opeens veel minder hoeft te betalen, maar niet
als dat het jaar daarop vele tientjes extra wordt. Op dezelfde manier kan
de minister van Volksgezondheid kijken naar de omslagbijdrage en dergelijke
effecten dempen. Dat zal ook zeker gebeuren, want het moet niet tot zulke
dramatische toestanden leiden. Je hebt natuurlijk altijd nog het complement,
de MOOZ. Als het geheel te hoog wordt, kun je daar via een rijksbijdrage iets
aan doen. Het zijn op zichzelf allemaal mooie instrumenten, maar het geheel
is toch dermate ingewikkeld dat niemand het echt fraai vindt. Althans, dat
geldt voor mij persoonlijk.De heer Rouvoet (RPF):Voorzitter! Een van de doelstellingen van deze wet is nu juist dat het
geheel wat duidelijker en overzichtelijker wordt dan de huidige WTZ. Ik begrijp
iets toch niet helemaal. De minister zegt: in laatste instantie stelt de minister
de omslagbijdrage vast. Mevrouw Vliegenthart redeneert evenwel: als dat uit
de hand gaat lopen door de naijling waarvoor wordt gekozen, dan moet ik nog
zien dat de minister die consequentie niet accepteert en de omslagbijdrage
niet op die manier vaststelt. Wat dan?Minister Borst-Eilers:Het zal natuurlijk uit de lengte of uit de breedte moeten. Als je het
in een bepaald jaar vanwege het koopkrachtbeeld niet wilt doen, moet je dat
het jaar daarop inhalen. Dan breng je jezelf in toenemende mate in moeilijkheden.
Maar goed, in de memorie van toelichting staat het lijstje van omslagbijdragen
voorzien tot het jaar 2002. Tussen nu en 2002 is er een verschil van ongeveer ƒ
165, een fors bedrag. In het geheel van lasten en premies kan daarmee rekening
worden gehouden. Er zijn meer instrumenten in de sfeer van lasten en premies
waar een kabinet mee kan spelen om het geheel binnen de grenzen te houden.
De bedragen zullen alle lager uitkomen vanwege het veel kleinere aantal mensen
dat vrijwillig gekozen heeft voor de WTZ. In september zal een nieuw lijstje
worden gepresenteerd. Dat is een gegeven waar het kabinet zoveel mogelijk
van uit moet gaan.Mevrouw Dankers (CDA):Kan ik uit dit gedeelte van het debat concluderen dat, waar aanvankelijk
in de memorie van toelichting en de nota naar aanleiding van het verslag de
ondertoon naar voren kwam dat de ziektekostenregelingen niet gebruikt zouden
moeten worden voor de inkomensplaatjes, de minister nu concludeert dat de
ziektekosten nadrukkelijk een onderwerp van de inkomensregelingen zullen gaan
worden?Minister Borst-Eilers:De WTZ-omslagbijdrage, geraamd op grond van de nieuwe gegevens over de
lagere instroom, neem ik als uitgangspunt. Met deze bijdrage wil ik niet te
veel gaan rommelen, want dan komen wij onszelf het jaar daarop tegen. Het
is goed dat het tot en met 2002 netjes in kaart wordt gebracht. Het zijn eerder
de andere premies waarin wijzigingen worden aangebracht ter wille van de koopkracht
of van lastenverlichting. Bij de ziekenfondspremie bijvoorbeeld is het heel
gebruikelijk dat in de procentuele premie en in de verhouding tussen het werkgevers-
en werknemersaandeel dergelijke wijzigingen worden aangebracht. Ik ben er
persoonlijk voor om de WTZ-omslagbijdrage te laten voor wat zij is. Anders
krijgen wij het ter wille van het systeem later weer op ons brood.Mevrouw Van Blerck heeft gevraagd waarom ambtenaren geen MOOZ-bijdrage
betalen. Rijksambtenaren zijn veelal particulier verzekerd via een collectieve
verzekering en betalen deze bijdrage dan wel. KPZ-ambtenaren met een IZA-regeling
doen dat niet. Indertijd is gekozen voor een gesloten systeem, waarin jong
solidair met oud is. Dan zou men daarbuiten niet ook nog eens solidair hoeven
te zijn met ziekenfondsverzekerden. Dat is indertijd de redenering geweest.Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Ik kan mij voorstellen dat dat indertijd de redenering is geweest, maar
moet dat, gezien de ontwikkelingen van de laatste tijd binnen de WTZ en het
inkomensbeleid dat daarin vervlochten is, wel zo blijven? Het draagvlak voor
de solidariteit neemt daardoor toe en dat kan wel iets verdragen.Minister Borst-Eilers:De ziektekostenregelingen voor ambtenaren vormen een heel complex. Ik
denk aan de IZA-regeling, aan de rijksambtenaren met de ZVO-regeling, aan
de interim-regeling ziektekostenvergoeding. Het gaat om nogal prettige secundaire
arbeidsvoorwaarden voor rijksambtenaren. Het is een heel bonte mengeling van
regelingen en systemen. Je hebt er een dag voor nodig om het iemand uit te
leggen. Persoonlijk vind ik dat niet goed, want ik zou het allemaal wat helderder
en eenvoudiger willen hebben. Maar ja, wie ben ik of wie zal
ik in de toekomst zijn?De heer Van Boxtel (D66):Ik wil mevrouw Van Blerck van harte aanraden om de voorstellen van D66
over de hervorming van het ziekenfonds nog eens te lezen, want dan wordt het
allemaal een stuk inzichtelijker.Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Wel inzichtelijker, maar het is maar de vraag of die voorstellen ook de
richting opgaan die ik zou willen.Minister Borst-Eilers:Het is ongetwijfeld een brede wens, ook in de Kamer, om tot een aantal
vereenvoudigingen te komen en op z'n minst een aantal vervelende dingen te
repareren. Ik denk dat de vraag van mevrouw Van Blerck ook in dat kader aan
de orde zal komen.De heer Van Boxtel en mevrouw Vliegenthart hebben beiden gepleit voor
het in één hand leggen van het toezicht, namelijk bij het CTU.
Uit wat ik eerder zei over het niet-publiekrechtelijke karakter van de WTZ,
zullen zij al geconcludeerd hebben dat de Verzekeringskamer formeel de toezichthouder
is ten aanzien van de SUO. Het gaat nu immers om een privaatrechtelijk verzekeringsstelsel.
Een ander punt is dat de SUO ook weer toezicht houdt op de verzekeraars en
tevens uitvoeringsorgaan is.De heer Van Boxtel (D66):De vraag is ook of het beleid van de Verzekeringskamer wordt afgestemd
op het toezicht zoals dat ook op de ziekenfondsen wordt uitgeoefend. Ik refereerde
niet voor niets aan de voorvallen die wij allemaal uit de wandelgangen kennen,
namelijk dat er soms oneigenlijke afwenteling plaatsvindt. Ik vraag u dan
ook of de Verzekeringskamer naar uw indruk echt effectief toeziet op de uitvoering
van deze WTZ.Minister Borst-Eilers:Wel effectief in termen van de Verzekeringskamer. Maar u noemde een aantal
dingen die specifiek zijn voor de gezondheidszorg, zoals de kwaliteit en de
doelmatigheid. Mag ik die vraag schriftelijk beantwoorden? Het is mij op dit
ogenblik namelijk niet precies bekend wat daarover met de Verzekeringskamer
is afgesproken.De heer Van Boxtel (D66):Dat mag. Het enige probleem is dat wij nu toch het wetsvoorstel moeten
aannemen. Dat heeft haast en daar wil ik mij graag aan committeren, maar de
Ziekenfondswet stelt in de artikelen 8 en 13 bijvoorbeeld echt eisen over
de aanspraak van verzekerden, de kwaliteit en dergelijke. In het wetsvoorstel
staat daar niets over. Is dat, als wij nu toch met die wet akkoord gaan, wel
voldoende afgedekt?Minister Borst-Eilers:Als het niet voldoende afgedekt is, wilt u dat waarschijnlijk via een
nota van wijziging alsnog afgedekt zien.De heer Van Boxtel (D66):Dat is in feite het verzoek.Minister Borst-Eilers:Ik ben absoluut niet ongenegen om dat toe te zeggen, omdat ik helemaal
met u meevoel. Maar ik ben wel even onzeker over wat je de Verzekeringskamer
op dit punt allemaal kunt opleggen. Ik kan proberen om daarop in tweede termijn
in te gaan.De heer Van Boxtel (D66):Heel graag. Het gaat mij niet zozeer om dat opleggen aan de Verzekeringskamer.
Het gaat er mij meer om dat je dan impliciet via deze wet de particuliere
verzekeraars dwingt om zich efficiënt te gedragen bij de uitvoering van
de WTZ.Minister Borst-Eilers:Het zal moeilijk zijn, want het is veel minder een systeemingreep dan
velen van u misschien zouden willen. Overigens zijn de particuliere verzekeraars
wel gehouden aan hun eigen gedragscode, waarin wel degelijk prachtige dingen
staan geformuleerd over zaken als kwaliteit, doelmatigheid, enzovoorts.Mevrouw Vliegenthart en de heer Van Boxtel spraken nog over de administratiekostenvergoeding.
De resultaten van het onderzoek dat de SUO op dit punt laat doen, zijn nog
niet bekend. Ik kan daar dus helaas nog niets over zeggen. Ik ga ervan uit
dat de SUO de resultaten dit najaar aan mij zal aanbieden. In het verleden
is al eens onderzoek gedaan naar de juiste hoogte van de administratiekostenvergoeding.
Daarbij bleek steeds dat men ongeveer een juiste hoogte hanteerde. Maar ik
voel ook wel iets voor de suggestie van mevrouw Vliegenthart, dat het kostenniveau
van de efficiëntste verzekeraar meer maatgevend moet worden. Daarover
zal ik met de SUO zeker in gesprek gaan. Dat is de benchmarkinggedachte, die
tegenwoordig zo populair is.Mevrouw de voorzitter! Mevrouw Vliegenthart heeft nog gevraagd om een
premieoverzicht. Ik hoop dat zij ermee akkoord gaat dat wij dat, voorzover
het in ons vermogen ligt, schriftelijk toesturen. Ik geloof dat mevrouw Vliegenthart
had gemerkt dat het niet helemaal kon zoals zij wilde.Mevrouw Vliegenthart (PvdA):Er worden allerlei discussies gevoerd over de vraag in hoeverre mensen
voldoende solidair zijn met andere groepen en of zij te veel of juist te weinig
betalen. Daarom wil ik hier graag een feitelijk overzicht van hebben. Wij
kennen het ziekenfonds met werkgevers- en werknemerspremies. Wat wordt er
nou precies betaald door mensen? Wat wordt er aan omslagbijdragen betaald?
Wat wordt er gemiddeld genomen betaald in de particuliere verzekeringen? Dit
is natuurlijk uitgesplitst naar leeftijdscategorieën. En wat betaalt
men in de WTZ? Als dat duidelijk is, kun je zien wie nu echt solidair is met
wie.Minister Borst-Eilers:Daarbij moeten wij dan ook nog meenemen de belasting die men betaalt via
alle rijksbijdragen. Ik heb hier voor mijzelf wel eens globaal een overzichtje
van gemaakt. Het is inderdaad interessant om te zien. Wij zullen dat overzichtje
nu wat minder globaal opstellen en dat vervolgens aan de Kamer toesturen.Mevrouw Dankers (CDA):Voorzitter! Ik heb behoefte aan een korte tweede termijn. Ik heb er alle
begrip voor dat de minister in demissionaire staat niet al te ver wil uitweiden
over de risicodragendheid en de wijze waarop men dat wil invoeren onder het
nieuwe kabinet. Ik vind echter nog steeds dat te gemakkelijk wordt geaccepteerd
dat verzekeringsmaatschappijen nadat de WTZ was ingevoerd, plotseling een
andere praktijk gingen hanteren die niet bedoeld was. Zij gingen het bereiken
van een bepaalde leeftijd namelijk als een clausule opnemen bij het afsluiten
van een verzekering. Ik vind het te gemakkelijk om het dan
te leggen bij de verzekerde, in die zin dat hij er wel in zal tuinen, zeker
als de maatschappijen het allemaal doen. Het is zeer betreurenswaardig dat
die ene maatschappij die dat principieel niet wenst te doen, omdat zij wil
leven naar de geest van de wet, door faillissement wordt bedreigd. In mijn
ogen moeten er dan ook andere wegen gezocht worden om te voorkomen dat verzekeringsmaatschappijen
een dergelijk gedrag hanteren. Ik kan mij geen Europees land voorstellen waarin
het gebruik is dat ziektekostenverzekeringen tot een bepaalde leeftijd gaan.
Ik kan mij ook niet voorstellen dat de overheid, als zij een bepaalde regeling
heeft getroffen waar men, gezellig calculerend, oneigenlijk gebruik van kan
maken, dit proces niet meer kan stoppen. Ik wil op dit punt dan ook mede namens
de heer Rouvoet een motie indienen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat het nooit de bedoeling is geweest dat particuliere ziektekostenverzekeraars
hun cliënten vanaf de leeftijd van 65 jaar risicoloos kunnen overhevelen
naar de Wet op de toegang tot ziektekostenverzekeringen (WTZ);constaterende, dat door verzekeraars ziektekostenverzekeringen worden
aangeboden die expireren bij het bereiken van de leeftijd van 65 jaar;van mening, dat afwenteling van risico door ziektekostenverzekeraars moet
worden voorkomen en het ontwikkelen van nieuwe vormen van leeftijdsdiscriminatie
moet worden tegengegaan;verzoekt de regering stappen te nemen ertoe leidend dat het verzekeringsmaatschappijen
niet langer mogelijk is om voorwaarden in hun polissen op te nemen die bepalen
dat de verzekering wordt beëindigd bij het bereiken van een bepaalde
leeftijd,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Dankers en Rouvoet. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 9 (25859).Mevrouw Dankers (CDA):Voorzitter! Wat de kosten betreft, hebben wij moeten constateren dat er
een enorme lastenverzwaring is ontstaan door de naijling en het opbouwen van
een nieuwe reserve. In reactie op een interruptie van de heer Van Boxtel en
mevrouw Van Blerck wil ik nog even aangeven dat de CDA-fractie inderdaad vóór
de motie-Van Blerck-Woerdman/Van Boxtel was. Deze was wel gekoppeld aan de
laatste tranche van de reparatie van de wet-Van Otterloo. Tot en met het verschijnen
van de nota naar aanleiding van het verslag werd de indruk gewekt alsof ook
die rijksbijdrage aan de MOOZ een tijdelijke aangelegenheid zou zijn. Tijdens
dit debat begrijp ik echter van de minister dat die rijksbijdrage niet die
tijdelijke overbrugging is van die effecten. Het gaat hier om een algemeen
structureel instrument om in het kader van de inkomensplaatjes maatregelen
te kunnen nemen als het gaat over de vraag: hoe pakt het volgend jaar uit
voor de burgers in dit land? Aanvankelijk heb ik een amendement overwogen
om aan artikel 41d de eindtermijn van het jaar 2002 te koppelen. Nu ik dit
antwoord van de minister heb gehoord, denk ik dat het CDA best akkoord wil
gaan met de structurele mogelijkheid om via rijksbijdragen in de ziekenfondskas
bepaalde rekeningen op een andere manier te laten uitpakken, mits ook dan
tot de juiste vorm van solidariteit wordt gekomen, in die zin dat de sterkste
schouders ook de zwaarste lasten dragen. Zoals ik in eerste termijn al heb
gezegd – ook mevrouw Vliegenthart heeft die redenering onderlijnd –
bestaat de mogelijkheid dat wanneer de rijksbijdrage alleen maar wordt gekoppeld
aan het verlagen van de MOOZ-omslagbijdrage, effecten worden opgeroepen tegengesteld
aan de MOOZ zoals wij die wensen, namelijk de hoge inkomens die solidair zijn
met de lage inkomens. Wij moeten in deze wet niet nog een regel binnenhalen,
die uiteindelijk tot andere effecten leidt dan we met z'n allen bedoelen.
Ik zal tot en met vanavond in overweging houden – ik geloof dat we morgen
moeten stemmen – of ik alsnog een amendement over die tijdelijkheid
zal indienen. Het feit dat het inkomensbeleid nadrukkelijk zijn entree heeft
gemaakt op het gebied van de ziektekostenregelingen, doet mij nog zwaarder
hechten aan het amendement op stuk nr. 8, waar ik overigens nog geen reactie
van de minister op heb gehoord.De heer Rouvoet (RPF):Voorzitter! Dank aan de minister voor de antwoorden. De vragen die in
de schriftelijke voorbereiding misschien niet of niet voldoende aan de orde
waren gekomen, zijn in dit debat nagenoeg allemaal naar tevredenheid afgehandeld.
Er zijn twee punten waarover ik een ongemakkelijk gevoel blijf houden en waaraan
ik mijn twee opmerkingen in tweede termijn wil wijden.Over het eerste punt heeft ook mevrouw Dankers gesproken, namelijk de
risicoafwenteling op de WTZ door de automatische overheveling bij het bereiken
van de leeftijd van 65 jaar. Aan de ene kant begrijp ik de formele positie
van de minister en haar gebrek aan bevoegdheden om direct in te grijpen, maar
aan de andere kant ontstaat er bij mij een gevoel van onbehagen als de minister
hier te veel de indruk wekt dat wij het hier goedpraten als wetgever, terwijl
het in strijd is met de bedoelingen van de wetgever. Als de minister zegt
dat wij dat zelf ook zouden doen als wij verzekeraar waren, dan verschaft
zij de verzekeraars daarmee legitimatie voor iets waarvan wij vinden dat het
in strijd is met datgene wat wij hiermee beoogd hadden. Ik vind het een verkeerde
houding om dat als wetgever uit te stralen. Ik heb om die reden de motie van
mevrouw Dankers graag medeondertekend met het doel de minister een maximale
aansporing te geven om te kijken wat daartegen gedaan kan worden in plaats
van ons bij die praktijk neer te leggen.Het tweede punt betreft de maximale premies. Ik heb in eerste termijn
gezegd dat ik geen warm voorstander van voorhangprocedures ben: als we het
niet in de wet regelen, laten we het dan aan de minister overlaten. Ook gelet
op het interruptiedebatje over de inkomenseffecten die er al vanaf 1 januari
zijn, lijkt het me verstandig dat de Kamer een vinger aan de pols houdt. Ik
zal met de drie fracties die ik hier vertegenwoordig, nog
eens goed naar het amendement kijken en ik overweeg dit alsnog te steunen.Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Voorzitter! Ik heb als laatste in eerste termijn aan de minister gevraagd
nog eens in te gaan op de mate van solidariteit van de verschillende groepen
particulier verzekerden. Mevrouw Vliegenthart kwam daar zojuist bij interruptie
in algemene zin op terug. Ik zou graag voor de behandeling van de begroting
c.q. het JOZ van de minister een overzicht ontvangen, waarbij ook de rijksbijdrage
wordt betrokken waarvan ik vind dat die ook een onderdeel is van dat grotere
geheel, zodat wij kunnen zien hoe die systematiek in den brede in elkaar zit.De heer Van Boxtel (D66):Voorzitter! Ik dank de minister voor al haar antwoorden tot nu toe. Ik
heb nog geen expliciete reactie gehad op de brief van de CPZ die de minister
wel ter hand is gesteld, maar daar hoor ik toch nog graag haar oordeel over,
ook al is die wel in algemene zin geduid toen zij sprak over de verwachte
verhoging van de omslagbijdrage voor de MOOZ.Ik ben ook benieuwd naar het oordeel van het kabinet op het amendement
van mevrouw Dankers. In eerste termijn zei ik al dat ik daar op zichzelf niet
onwelwillend tegenover sta, temeer daar er mogelijk een forse stijging in
de omslagbijdrage aankomt. De Kamer dient de gelegenheid te hebben om daar
eventueel een oordeel over te geven, hoewel de parallel met de wijze waarop
wij de premies van ziekenfonds en AWBZ in zijn algemeenheid vaststellen, ook
op zijn plaats is.De motie van mevrouw Dankers vind ik prematuur. Zij weet immers heel goed
dat in deze Kamer een vrij breed gedragen gevoel leeft voor het invlechten
van risicodragendheid in de WTZ; de Kamer wil proberen om dat via een tussensprint
naar voren te halen. Ik moet dus een voorbehoud maken en bezien of mijn fractie
hier klakkeloos achteraan gaat. Over de achterliggende gedachten hebben wij
weinig verschil van opvatting, zoals is gebleken uit onze schriftelijke bijdrage
bij de totstandkoming van deze wet.Mevrouw Dankers (CDA):Waar haalt de heer Van Boxtel het vandaan dat het prematuur zou zijn?
Wij constateren met elkaar dat wij sinds 1994 herhaaldelijk over deze problematiek
hebben gesproken en dat wij het allemaal verwerpelijk vinden dat in de praktijk
een volledig ander gedrag is ontstaan. Ik heb heel goed in mijn oren geknoopt
dat de minister in haar eerste termijn heeft aangegeven dat wat er met de
risicodragendheid van de WTZ gebeurt, zal afhangen van de gedachten hierover
in de nieuwe politieke verhoudingen. In mijn ogen is het dan ook niet prematuur.De heer Van Boxtel (D66):Dat begrijp ik, anders had mevrouw Dankers deze motie ook niet ingediend.Ik vind wel dat zij gelijk heeft met haar uitleg van de motie-Van Blerck-Woerdman/Van
Boxtel die indertijd tot stand gekomen is rondom de derde tranche wet-Van
Otterloo. Dat is inderdaad waar. Ik moet haar gewonnen geven dat het niet
de bedoeling was om het voor eens en voor altijd te regelen, maar om er, gekoppeld
aan de verwachte forse toename van de omslagbijdrage, een plafond op te leggen
en er tijdelijk een dekking voor te vinden via de rijksbijdrage.In algemene zin zeg ik overigens dat er in de Kamer heel huilerig wordt
gedaan over het al dan niet voeren van inkomensbeleid via het ziekenfondsstelsel.
Er is zelfs ooit een heel rapport-Willems over verschenen waarbij de Kamer
schande over zichzelf afriep, waarna zij de volgende dag gewoon weer doorging
op hetzelfde spoor. Ik beken liever dat ook de zorg af en toe onderdeel kan
zijn van inkomensbeleid omdat het gewoon gaat om premieheffingen. Het kan
dan niet anders zijn dan dat daarmee af en toe wordt gespeeld, zolang dat
de kwaliteit van de zorg maar niet raakt. Dat is volgens mij het belangrijkste
criterium en niet of daar wel of niet een beetje inkomenspolitiek mee wordt
bedreven.Voorzitter! De minister zei dat zij in tweede termijn zou terugkomen op
het impliciete verzoek om eventueel een nota van wijziging uit te brengen
waarin ook de kwaliteits- en efficiencyeis vanuit de ziekenfondsen binnen
de WTZ 1998 zou worden geregeld. Ik wacht dat graag even af en houd mij voor
dat ik mij, in het geval van een negatief antwoord, nog even beraad. Ik zal
bezien of ik het dan misschien zelf wil proberen.Mevrouw Vliegenthart (PvdA):Voorzitter! Ik dank de minister voor haar antwoorden.Ten opzichte van de huidige situatie bevat dit wetsvoorstel een groot
aantal verbeteringen, met name omdat de bevoegdheden van de minister op een
groot aantal punten veel beter geregeld worden. De discussie van vandaag heeft
volgens mij nog wel wat andere dingen duidelijk gemaakt. De WTZ-regeling is
oorspronkelijk in het leven geroepen omdat er mensen waren met hoge risico's
die zich niet tegen acceptabele premies konden verzekeren op de particuliere
markt. Het probleem zat hem dus bij de betaalbaarheid van de premie voor bepaalde
groepen particulier verzekerden. De uitwerking van die regeling is blijkbaar
zodanig dat de verzekeraars de regeling gebruiken om hun risico's te "dumpen"
en af te wentelen op anderen. Verzekeraars kunnen waarschijnlijk ook niet
anders, zoals de minister met zoveel woorden zei, gezien de concurrentie op
de particuliere markt. Die ene verzekeraar die zo gek geweest is die regeling
niet in zijn polis op te nemen, gaat nu blijkbaar failliet. Daaruit blijkt
tevens het probleem.Als een mogelijke optie wordt gesuggereerd de WTZ op te heffen, gezien
het effect. De risico's worden dan in bredere zin gedragen door de verzekeraars.
Het gevolg daarvan zal wel zijn dat voor bepaalde groepen particulier verzekerden
met een hoog risico er een probleem ontstaat omdat er geen acceptatieplicht
is op de particuliere markt.De heer Van Boxtel (D66):Tenzij wij een opting-in regelen voor de Ziekenfondswet.Mevrouw Vliegenthart (PvdA):Je moet dan de WTZ opheffen omdat iedereen zich kan verzekeren in het
ziekenfonds. Als alle hoge risico's naar het ziekenfonds gaan en de solidariteit
tussen particulier en ziekenfondsverzekerden onvoldoende geregeld is, zullen
wij zien wat er met de premies zal gebeuren. In feite zijn
dit soort dingen een illustratie van het feit dat verbetering van de solidariteit
in het totaal van het stelsel van de ziektekostenverzekeringen een voorwaarde
is om een betaalbare premie voor iedereen als uitkomst van het geheel te realiseren.Voorzitter! Ik wil nog iets zeggen over de rijksbijdrage MOOZ. Ik word
niet gelukkiger van alles wat daarover is gezegd. In feite wordt er een instrument
geïntroduceerd om de omslagbijdrage te kunnen "matigen". Maar de ziekenfondsverzekerde
is wel degene die de rekening betaalt. De lage inkomens zijn dan vervolgens
solidair met de hogere inkomens. Om die reden hecht ik zeer sterk aan de toezegging
van de minister om alle gegevens op een rij te zetten en na te gaan hoe de
feitelijke verdeling van de lasten op een heleboel punten uitpakt. Mij lijkt
dat een nuttige bijdrage aan de verdere discussie die wij ongetwijfeld zullen
voeren over de toekomst van de ziektekostenverzekeringen.De vergadering wordt van 17.18 uur tot 17.30 uur geschorst.Minister Borst-Eilers:Mevrouw de voorzitter! Ik begin met de vragen van mevrouw Dankers. Ik
bied haar mijn excuses aan voor het feit dat ik in eerste termijn niet op
haar amendement heb gereageerd. Ik heb gewacht totdat zij dat amendement zelf
zou noemen of indienen. De heer Rouvoet had het er op een gegeven moment over,
maar het was mij ontgaan of het werkelijk formeel was ingediend. Inmiddels
heb ik het formele stuk op stuk nr. 8 en ik zal daar nu graag op reageren.
In het wetsvoorstel is op voorstel van de Raad van State geen voorhangprocedure
opgenomen bij het vaststellen van de maximumpremie. Het is waarschijnlijk
bekend dat de Raad van State van mening is dat ministeriële regelingen
in principe niet moeten worden voorgehangen, hoewel wij daar enkele uitzonderingen
op kennen. Omdat de Raad van State dat zo stellig adviseerde, heb ik dat overgenomen.
Dat betekent echter niet dat er onoverkomelijke bezwaren tegen zijn als dat
wel gebeurt. Ik laat het oordeel over dit amendement dan ook graag aan de
Kamer over. Ik geef de indiener echter in overweging om niet artikel 7, maar
artikel 33 te amenderen en daar een vierde lid aan toe te voegen waarin de
inhoud van het voorgestelde amendement zal worden opgenomen. Volgens mij is
dat een logischer plaats.Dan kom ik bij de motie van mevrouw Dankers, die zij mede namens de heer
Rouvoet op stuk nr. 9 heeft ingediend. Ik zou bijna zeggen dat ik haar wanhoop
begrijp, maar datgene wat mevrouw Dankers voorstelt, kan niet. Ik kan dit
niet regelen binnen de huidige wetgeving ten aanzien van de particuliere ziektekostenverzekeraars.
Ik moet aanneming van die motie dan ook ontraden. Ik herinner mevrouw Dankers
eraan dat haar partijgenoot Lansink ons dit alles heeft aangedaan. Dat heeft
hij overigens met de allerbeste bedoelingen gedaan, want hij wilde de verzekerden
beschermen en hij heeft daarom de acceptatieplicht en de mogelijkheid om alle
bejaarden onder de omslagregeling te brengen, ingebracht. In goed Hollands
zou men kunnen zeggen dat men de kat daarmee op het spek heeft gebonden, maar
ik herhaal dat dat niet de opzet was. Dit is dan ook geen verwijt aan de heer
Lansink, want vervolgens heeft ook iedereen die daarover ging, ermee ingestemd.
De enige manier om dit te regelen, is echter in een publiekrechtelijke sociale
ziektekostenverzekering. Mevrouw Dankers uitte een soort hartenkreet en zei
dat er geen land is waar dit zo geregeld is. Ik wijs erop dat er ook geen
land is waar zoveel mensen – 30% van de bevolking is uitzonderlijk veel –
particulier tegen ziektekosten verzekerd zijn.Mevrouw Dankers (CDA):Voor mij blijft het de vraag of bijvoorbeeld het in behandeling zijnde
wetsvoorstel voor het tegengaan van leeftijdsdiscriminatie beperkt zou moeten
blijven tot de toegang tot de arbeidsmarkt. Er zijn meer wegen die naar Rome
kunnen leiden.Mevrouw Vliegenthart (PvdA):Dat heeft volgens mij alleen maar betrekking op werving en selectie.Mevrouw Dankers (CDA):Dat hoef je daar niet toe te beperken.De voorzitter:De minister gaat verder met haar betoog.Minister Borst-Eilers:Hoewel ik in de geest helemaal meevoel en hoewel ik inderdaad formeel
gezegd heb dat een verzekeraar die zijn vak als verzekeraar puur zakelijk
goed verstaat, natuurlijk gebruik maakt van de door de Kamer en de wetgever
geboden gelegenheid, herhaal ik dat ik het heel plezierig zou vinden als de
verzekeraars zouden besluiten om in de geest van de wet te gaan handelen.
Als zij dat niet doen, is dat in de huidige constellatie echter op geen enkele
manier af te dwingen. Het is dus helemaal niet zo dat ik het ermee eens ben
of die situatie toejuich, integendeel. Ik vind ook dat het tot allerlei ongewenste
toestanden aanleiding heeft gegeven. Maar als de Kamer het anders wil, dan
zal dat toch moeten via een sociale publiekrechtelijke ziektekostenverzekering.
Daarmee kun je dit soort narigheid voorkomen.Mevrouw Dankers (CDA):Voorzitter! Wij zijn op diverse terreinen bezig met wetgeving die erop
gericht is om discriminatie van mensen met een handicap en van ouderen tegen
te gaan. Dat is een andere invalshoek dan alleen die van de ziektekostenverzekeringen.
Zijn er werkelijk geen mogelijkheden langs die weg?Minister Borst-Eilers:Ik wil dat graag laten nagaan en de Kamer daarover nader informeren, maar
ik weet niet of dat wel op heel korte termijn kan en of je particuliere verzekeraars
kunt verbieden om een polis te beëindigen bij 65 jaar. Het is natuurlijk
heel complex. Het staat in de kleine lettertjes. Men kan zeggen dat men dit
niet accepteert en men kan daarover in debat gaan met de verzekering, maar
het is de vraag of de verzekeraar op grond van het antidiscriminatiebeginsel
kan worden gedwongen om een polis aan te bieden die niet bij een bepaalde
leeftijd stopt. Ik zou dat op dit moment niet met zekerheid weten.De heer Van Boxtel (D66):Voorzitter! Ik denk dat de minister gelijk heeft en dat er op dit moment
geen mogelijkheden zijn anders dan overreding. En dan zou er niet zozeer met
Zorgverzekeraars Nederland als wel met het Verbond van verzekeraars over moeten
worden gesproken, want dat zijn toch de particuliere verzekeraars die zich
ook op zorg toeleggen. Maar als mevrouw Dankers het acuut anders had gewild, dan had zij deze wet moeten amenderen en daarin een bepaling
hebben moeten opnemen waardoor het niet had gekund.Mevrouw Dankers (CDA):Voorzitter! Ik protesteer tegen deze weergave door de heer Van Boxtel.
Want er zijn, zoals ik al heb gezegd, meer wegen die naar Rome leiden. Als
wij met elkaar bezig zijn met wetgeving om discriminatie van onder anderen
gehandicapten en ouderen tegen te gaan, dan ligt er inderdaad op dit moment
een wetsvoorstel dat alleen maar te maken heeft met werven en selectie op
de arbeidsmarkt. Maar je zou verder kunnen gaan vanuit die invalshoek. En
dat heeft niets te maken met een amendement op dit wetsvoorstel, want dan
had ik dat wel ingebracht. Het is niet voor niks een motie geworden.De heer Van Boxtel (D66):Voorzitter! Dat sluit ik ook niet uit, maar dan moeten we gaan praten
over wel of niet met pensioen, wel of niet de burgemeester weg op 65-jarige
leeftijd en noem maar op. Dan wordt het een zéér veelomvattend
wetsvoorstel en dan vind ik dat wij die discussie maar daarbij moeten voeren.Minister Borst-Eilers:Ik heb er nog even over na staan denken. Ik denk dat de verzekeraar een
goed verhaal zal hebben. Die zal zeggen: het is mogelijk gemaakt – nogmaals,
het ging indertijd om een initiatief van het CDA – om alle bejaarden
onder de omslagregeling te brengen. Het is dus niet zo dat je de mensen als
zij 65 worden, hun ziektekostenverzekering afpakt. Je maakt gebruik van de
regeling dat die mensen in de omslagregeling ondergebracht kunnen worden.
En dat de verzekeraar daar groot financieel belang bij heeft, is vers twee.
Ik betwijfel of een beroep op discriminatie in dit geval voor de rechter stand
zou houden. Maar goed, er zijn mensen die daarin veel deskundiger zijn dan
ik. Nogmaals, de motie in deze vorm moet ik ontraden.Ik heb de heer Rouvoet al gezegd dat ik graag nog een keer hardop wil
zeggen dat ik van mening ben dat verzekeraars naar de geest van de wet zouden
moeten handelen, net als iedere Nederlander dat altijd zou moeten doen. Maar
nogmaals, als zij dat niet doen, kan ik hen dat niet verbieden.Ik zeg mevrouw Van Blerck graag het gevraagde overzicht toe.De heer Van Boxtel heeft gesproken over de brief van CPZ. Die was wel
aan de Kamer gestuurd, maar niet aan mij. De heer Van Boxtel heeft mij de
brief zo-even ter hand gesteld. Ik kan er in de gauwigheid niet zo heel veel
verstandigs over zeggen. Er wordt gerept van de naijling, van een eerst bestuderen
opdat er inzicht ontstaat in de uiteindelijke gevolgen en van een studie naar
de kostentoename in verband met de vergrijzing. Ik denk dat die naijling heel
goed bestudeerd is. In de memorie van toelichting zijn daaraan heel uitvoerige
passages gewijd. Ik kan er op het ogenblik eigenlijk geen verstandig woord
over zeggen. Ik zou het op prijs stellen als brievenschrijvers dit soort brieven
ook eens stuurden aan het lid van het kabinet dat in de Kamer à l'improviste
al die moeilijke vragen moet beantwoorden.Over de kwestie van kwaliteit en analoog kan ik nu iets meer zeggen, omdat
ik mij zo-even daarop heb georiënteerd. In de WTZ is in zekere zin sprake
van kwaliteitseisen. Het uitvoeringsorgaan SUO moet te allen tijde de uitgaven
toetsen op in de eerste plaats rechtmatigheid. In zekere zin zal ook getoetst
worden op doelmatigheid, maar niet precies zoals de heer Van Boxtel het bedoelt:
kwaliteit van zorg en zorgverlening. Dit heeft te maken met het typische karakter
van de particuliere ziektekostenverzekering. Er wordt volgens het restitutiestelsel
gewerkt. De verzekeraar gaat niet zoals de ziekenfondsen contracten aan met
aanbieders en stelt zich niet van tevoren ervan op de hoogte of dit kwalitatief
goede aanbieders zijn. Je kunt naar iedere zorgverlener toe gaan, je daar
slecht laten behandelen, de rekening indienen en die wordt dan betaald. Zo
is het contract tussen de verzekerde en de particuliere ziektekostenverzekeraar,
mits er zorg verleend is die binnen de polis valt. Het werkt dus geheel anders
bij de ziekenfondsen die als het ware namens hun verzekerden op pad gaan om
goede kwalitatief hoogstaande zorg te verlenen en ook nog letten op doelmatigheid,
zeker omdat ze gebudgetteerd zijn. Hier is dus sprake van een geheel andere
situatie. Als de heer Van Boxtel wil dat de WTZ-verzekerden op dezelfde manier
bediend worden, wijs ik ook hem op wat ik tot mevrouw Dankers zei: het kan
geregeld worden bij een publiekrechtelijke sociale ziektekostenverzekering,
maar ik zie dat de heer Van Boxtel nu met een wetboek aankomt.De heer Van Boxtel (D66):Deze inbreng was Borst-Eilersniet voor niets. Als ik de minister volg
in haar redenering dat deze groep niet onder een ander toezichtsregime
kan worden geplaatst omdat het om particuliere verzekeraars gaat, heb ik daar
vrede mee. Weten wij echter zeker dat als wij aan een particuliere verzekeraar
vragen een pakket te verstrekken dat analoog is aan het ziekenfondspakket
en waarbij de hogere risico's op de overheid kunnen worden afgewenteld, dit
pakket wordt uitgevoerd als was men een sociale zorgverzekeraar? In de Ziekenfondswet
staat in artikel 13: de ziekenfondsen treffen de nodige maatregelen ter voorkoming
van onnodige verstrekkingen en van uitgaven welke hoger zijn dan noodzakelijk.
Als bijvoorbeeld op het gebied van het geneesmiddelendossier de uitgaven in
de WTZ voor die groep ouderen hoger zijn dan voor ziekenfondsverzekerden –
en dit wordt gesuggereerd – dan is dit toch bij uitstek de manier om
er meer grip op te krijgen, onverlet de particuliere status? De overheid mag
vragen of men, waar een pakket wordt uitgevoerd dat vergelijkbaar is met het
sociale ziektekostenpakket, zich aan de eisen van doelmatige inkoop en kwalitatief
goede zorg wil houden. Dit punt is nu niet opgenomen in de WTZ.Minister Borst-Eilers:Inderdaad, maar het lijkt mij heel moeilijk om dit op te nemen in een
wet die gaat over een particuliere ziektekostenverzekering. De heer Van Boxtel
heeft gelijk met zijn opmerking dat het voor een particuliere verzekeraar
gemakkelijk is om alles achteraf te vergoeden. Ik noem bijvoorbeeld het voorkomen
van het ten onrechte voorschrijven van cholesterolverlagers. Het is bekend
dat dit een van de grote groeiers is in het geneesmiddelendossier en het kan
niet anders dan dat die onterecht voorgeschreven worden. Hoe voorkom je dit?
Het beste aangrijpingspunt zit volgens mij in de gedragscode van verzekeraars.
In deze gedragscode, die met veel schwung is aangeboden, heeft men zelf afgesproken
dat wel degelijk op kwaliteit en doelmatigheid zal worden gelet, ook bij de
particulierverzekerdenzorg. Ik geef u in overweging om het met mij eens te
zijn dat de verzekeraars aangesproken dienen te worden via de gedragscode.Mevrouw Dankers (CDA):Dit wordt toch geregeld in artikel 5 van het huidige wetsvoorstel? Daarin
staat wat er in de standaardverzekering zit. Daarin is sprake van bij of krachtens
algemene maatregel van bestuur te stellen voorwaarden voor wat betreft omvang,
eigen risico, eigen bijdrage, enz. In mijn ogen heeft de minister in deze
wet al de mogelijkheid om deze zaken te regelen. Het is dan aan de heer Van
Boxtel om te zijner tijd de algemene maatregel van bestuur te controleren.Minister Borst-Eilers:Ik zie wat mevrouw Dankers bedoelt. Er wordt hier verwezen naar een algemene
maatregel van bestuur, maar het gaat eerst om de omschrijving van het pakket
en dan staat er: alsmede vergoeding van de kosten van andere bij algemene
maatregel van bestuur, enz.Mevrouw Vliegenthart (PvdA):Er zijn volgens mij nog meer mogelijkheden. U heeft bovendien een goedkeuringsbevoegdheid
op tal van punten.Minister Borst-Eilers:De omvang van de vergoedingen wordt ook bij algemene maatregel van bestuur
geregeld. Bij die omvang van de vergoedingen zou je de doelmatigheid op kunnen
nemen. Ik denk dat dit een goede aanhaking zou zijn; ik denk dat het zo aangepakt
kan worden.De heer Van Boxtel (D66):Voorzitter! Het gaat om het doel, niet om het middel. Als dit middel effectief
is, dan wacht ik graag die algemene maatregel van bestuur af.Minister Borst-Eilers:Immers, onder omvang kun je ook kwaliteit begrijpen, in die zin dat je
niet kunt voorschrijven of iemand goed of niet goed opereert, maar wel zou
zoiets als het oververschaffen van cholesterolverlagers zonder indicatie in
de omvang mee kunnen lopen. We zullen die weg gaan bewandelen.Dan kom ik bij mevrouw Vliegenthart; zij krijgt het overzicht dat zij
in eerste termijn al vroeg. Zij had het opnieuw over de rijksbijdrage MOOZ
en zei dat de ziekenfondsverzekerde de rekening gaat betalen. Daar zou ik
even kort op willen reageren, want mevrouw Vliegenthart bekijkt nu de rijksbijdrage
MOOZ wel heel geïsoleerd. Een kabinet moet zorgen voor een evenwichtige
lastenverdeling en de Kamer moet het kabinet daar ook aan houden. In dat geheel
is de rijksbijdrage MOOZ één van de instrumenten. Maar als mevrouw
Vliegenthart zegt: zodra die minder verhoogd wordt, gaat de ziekenfondsverzekerde
de rekening betalen, dan wijs ik op het volgende. Wie weet wat datzelfde kabinet
voor prachtige maatregelen neemt, bijvoorbeeld verlaging procentuele ziekenfondspremie?
Het moet toch in zijn totaliteit bezien worden, voordat gezegd kan worden:
dit jaar gaan ziekenfondsverzekerden weer eens de rekening betalen. Zo lijkt
het mij althans.Daar zou ik het, wat mijn antwoord betreft, bij willen laten, mevrouw
de voorzitter.De algemene beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik stel voor, zoals reeds bij de regeling van werkzaamheden aangekondigd,
morgen bij aanvang van de middagzitting over dit wetsvoorstel en de motie
te stemmen.Daartoe wordt besloten.Sluiting 17.48 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19971998-5872-5893.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl