Voortzetting van het beleidsdebat in het kader van het onderdeel Onderwijs van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2006 (30300 VIII)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2005-2006, pag. 1009-1016

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

27-03-2006

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

nr. 21, pagina 1009-1016

14-03-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 30300-VIIIToon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Behandeling van de brief van de minister van Justitie inzake versnelde implementatie EU-richtlijnen (21109, nr. 159)Pagina 980-988
Beleidsdebat in het kader van het onderdeel Onderwijs van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2006 (30300 VIII)Pagina 962-980
Presentie en opening (dinsdag 14 maart 2006)Pagina 961-961
Stemming over een motie, ingediend bij het debat over de oprichting van het EU-Bureau voor de Grondrechten (22112, L), te weten de motie-Dees c.s. inzake het niet instemmen met een verordening tot oprichting van een agentschap van de EU voor de grondrechten (22112, O)Pagina 962-962
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Verandering in de Grondwet, strekkende tot wijziging van de bepalingen inzake het onderwijs (28726)Pagina 961-962
Voortzetting van het beleidsdebat in het kader van het onderdeel Onderwijs van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2006 (30300 VIII)Pagina 988-999
Voortzetting van de behandeling van de brief van de minister van Justitie inzake versnelde implementatie EU-richtlijnen (21109, nr. 159)Pagina 1000-1009
Lijst van besluiten (dinsdag 14 maart 2006)Pagina 1016-1016
Voortzetting van het beleidsdebat in het kader van het onderdeel Onderwijs van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2006 (30300 VIII)Pagina 1009-1016
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter terzake gedane voorstellen (dinsdag 14 maart 2006)Pagina 1016-1017

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 58 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van het beleidsdebat in het kader van het onderdeel Onderwijs van het wetsvoorstel Vaststelling
van de begrotingsstaten van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
(VIII) voor het jaar 2006 (30300 VIII).Mevrouw Linthorst (PvdA):Voorzitter. Ik dank de minister voor haar antwoorden. Dat is vaak een
beleefdheidsfrase, maar ik meen het oprecht, niet alleen omdat de antwoorden
helder waren, maar ook omdat de toonzetting van het debat aangenaam en constructief
was.De minister heeft gezegd dat de wettelijke positie van ouders moet worden
verbeterd. Ik kan mij daar in grote lijnen wel in vinden, maar er ligt een
spanningsveld met het geven van een grotere stem aan onderwijsgevenden. Ook
de positie van de ouders kent grenzen. Bij de verwijzing en de indicatie voor
het speciaal onderwijs ligt er een aantal aanzienlijke problemen.De minister heeft gezegd dat de heer Van Eijck een aantal zwakheden heeft
geconstateerd in de verhouding tussen de bestuurlijke en de uitvoerende regie.
Deze ken ik ook. Mijn fractie vindt dat de minister met een reactie daarop
niet hoeft te wachten op de heer Van Eijck; de minister kan zelf een aantal
voorzetten doen.Met betrekking tot de positie van de leraren is de vraag gesteld hoe het
zo ver heeft kunnen komen. Een deel van het antwoord ligt in de bezuinigingen
die hebben plaatsgevonden. Deze hadden niet alleen betrekking op de salariëring,
maar ook op de kwalificaties die de leraren moesten hebben. Ik herinner mij
van een aantal jaren geleden dat met vond dat een leraar Duits ook wel Frans
kon geven. Er was weinig respect voor het vak dat een docent beheerste; hij
kon eigenlijk alles wel geven. Dat doet het imago van de leraar geen goed.
De overheid anticipeerde in haar beleid niet op het teruglopende aantal leerlingen.
Dit betekende dat scholen met elkaar moesten concurreren voor hun leerlingen.
Leraren waren bovendien niet zeker meer van hun baan. Die combinatie heeft
ertoe geleid dat directies in een aantal gevallen hun leraren heel erg in
de kou hebben laten staan als er problemen waren tussen leraren en ouders
of leerlingen. Toen ikzelf naar school ging, had het beroep van leraar aanzien.
Ik heb nog twee kinderen thuis wonen die op de middelbare school zitten en
ik krijg dus ook een hoop van dat grut over de vloer. Als ik hen hoor praten
over hun toekomstperspectief, dan beschouwen zij het beroep van leraar als
een beroep voor losers. Van sommige van die jongeren denk ik: dat is een geboren
leraar. Zij moeten er echter niet aan denken, want als je alles kunt worden,
dan word je toch geen leraar. Er is dus wel degelijk een grote inhaalslag
te maken. De minister vindt dat ook mensen die in het onderwijs werken, financieel
moeten kunnen doorgroeien, maar de praktijk wijst uit dat dit niet zo is en
dat het alleen voor managementfuncties geldt. Een ander symptoom van hetzelfde
verschijnsel is dat in het vmbo heel veel onbevoegde en onderbevoegde leerkrachten
werken. Wij moeten daarvan af. Het zwaarste werk gebeurt voor de klas. Wij
moeten toe naar een systeem waarin de best betaalde mensen de zwaarste klussen
doen. Die zwaarste klussen worden niet in het management verricht, maar in
de klas zelf.Over de inspectie merk ik het volgende op. Minder verticaal toezicht vraagt
om de kunst van het loslaten. Dit is een prachtige volzin, maar mijn fractie
is niet overtuigd van de noodzaak of zelfs maar de wenselijkheid van minder
toezicht. Zij kan zich best voorstellen dat de inspectie op minder items gaat
controleren – daar heeft de heer Klink het ook over gehad – maar
ik heb ooit ergens in een inspectierapport gelezen dat de inspectie controleerde
op de vraag of leerlingen wel in voldoende mate verantwoordelijk waren voor
hun eigen leerproces. Dat ging over het primair onderwijs! Ik moet er toch
niet aan denken. Dat gaat te ver. Dit wil alleen niet zeggen dat het toezicht
van de inspectie kan vervallen of zelfs aanzienlijk verminderd kan worden.
Mijn fractie houdt vast aan een jaarlijks of in ieder geval tweejaarlijks
bezoek van de inspectie, want het gaat niet alleen om het kunnen loslaten,
maar ook om het willen vasthouden. Dat is de keerzijde van dezelfde medaille.
Het onderwijs is daar in alle opzichten belangrijk genoeg voor.De heer Klink (CDA):Voorzitter. Ook ik wil een paar opmerkingen maken. Ik dank de minister
voor de beantwoording van de vragen en sluit mij graag aan bij de opmerkingen
over de toonzetting daarvan. Ik vind het op zichzelf verheugend dat de minister
welwillend tegenover het idee van een bindende voordracht voor de raad van
toezicht van de zijde van de ouders staat en dat zij de maatschappelijke onderneming
wil betrekken bij de afwegingen rondom good governance. Ik hoop dat het daar
niet bij blijft, maar dat het ook gevolgen heeft.Ook ik heb mij in de eerste termijn en eigenlijk naar aanleiding van het
betoog van zo-even afgevraagd hoe het zover heeft kunnen komen. Bezuinigingen
hebben ontegenzeggelijk een rol gespeeld evenals de emancipatie in algemene
zin. Het scholingsniveau van mensen is toegenomen en de leerkracht is qua
reputatie en dergelijke meer op een gelijke hoogte gekomen. Ik herinner mij
van mijn jeugd dat een leerkracht echt wel wat was op grond van het feit dat
hij een van de weinigen was die een hogere schoolopleiding had. Ook heeft
naar mijn overtuiging het feit meegespeeld dat de politiek een behoorlijke
aanslag op het onderwijs heeft willen plegen via het studiehuis, de basisvorming
enzovoorts. Daar zijn verschillende politieke partijen verantwoordelijk voor.
Hier heb ik al meerdere keren op gewezen, dus ik zal er nu niet lang bij stilstaan.
Mij lijkt in ieder geval dat de kentering die de afgelopen jaren is ingezet,
goed is, want het voorgaande heeft geleid tot frustratie in het onderwijs.
Zo haalde ik al voorbeelden van mensen aan die zich in feite niet met de concepten
konden verzoenen, maar ondertussen wel heel graag kennis wilden overdragen.
Zij verlieten het onderwijs daarna. Het gevolg ervan is ook geweest dat er
te weinig variatie in het onderwijs zat en dat het onderwijs
op zijn minst optisch te weinig keuzemogelijkheden bood. Belangrijker nog
is wat telt in de sfeer van de good governance, namelijk dat op het moment
dat de inspectie te weinig distantie heeft, wij kritisch vermogen en kritische
zin verliezen, zeker als daar nog stimulerend toezicht aan wordt gekoppeld.
Dan ben je in feite namelijk onderwijsconcepten aan het stimuleren die via
de toets op de resultaten weer moeten worden gecontroleerd. Dat is een dubbelzinnige
positie, zoals ik net al memoreerde. Daarom heeft mijn fractie voorgesteld
om de inspectie terug te laten gaan naar de kern, naar resultaten, naar de
opbouw en de structuur van het onderwijs en naar de tussentijdse toetsing
die ons doet vertrouwen op een goede einduitkomst.In dit verband wil ik over de universiteiten en de hogescholen het volgende
zeggen. De minister stelde dat er aanvankelijk talloze klachten over de leervaardigheden
waren, maar dat wij nu kennelijk via de varkenscyclus in een periode zitten
waarin geklaagd wordt over het gebrek aan vakkennis. Daarom vraag ik mij af
of de relaties tussen universiteiten, hogescholen en de scholen voor voortgezet
onderwijs niet rechtstreekser moeten zijn. Waarom zouden klachten moeten lopen
via wet- en regelgeving en via de overheid? Als de relaties rechtstreekser
zijn, ontsnapt in ieder geval de overheid aan de varkenscyclus, kun je sneller
bijbuigen enzovoorts. In de tweede plaats vraag ik mij af hoe het met de examens
zit. Als er klachten zijn over leervaardigheden, terwijl er op zichzelf volgens
de verschillende publicaties die ik heb gelezen aan de examens niet zo veel
veranderd is, trek ik de conclusie dat de examens niet of onvoldoende de vakkennis
afdekken die je verondersteld wordt te hebben bij een hogere onderwijsopleiding
of een wetenschappelijke onderwijsopleiding. Vertonen de exameneisen dan wel
schoolonderzoeken lacunes? Heeft de minister hier inzicht in? Zij is ook maar
een mens en hoeft dus niet alles te weten, maar wellicht weet zij dit wel.Mevrouw Dupuis sneed het onderwerp van de leerkrachten en de opleiding
aan. Ik heb ervaring met mensen in mijn omgeving die als zijinstromer het
onderwijs in wilden. Zij zijn binnen een jaar afgehaakt, niet zozeer omdat
zij het vak dat zij wilden studeren niet leuk vonden of dat tegenviel, als
wel omdat er onwaarschijnlijk veel didactiek, zelfreflectie en feedbackprocessen,
om dat woord nog maar eens te gebruiken, in dat curriculum zaten. Daar koos
men dat vak eigenlijk niet voor. Ik begrijp best dat je over didactische vaardigheden
moet beschikken, maar in mijn beleving schieten wij door wanneer dit een belemmering
aan het worden is. Zeker voor de zij-instroom is dat naar mijn mening geen
goede zaak.Ook ik wil een enkele opmerking maken over de salarissen. Het is goed
om te weten dat de inschalingen van management en leerkrachten niet van bovenaf
zijn voorgeschreven of in beton zijn gegoten. Misschien dat dit in den brede
toch wat minder bekend is. Er is kennelijk meer variatie in mogelijk dan velen
weten. Ook hierop zouden schoolbesturen en raden van toezicht best kunnen
worden aangesproken. Ik ben mij ervan bewust dat ik mij op glas ijs begeef,
want ik ken de structuur niet tot in alle details.Ik zou mij kunnen voorstellen dat er wat moet gebeuren ten aanzien van
vmbo enerzijds en het meer theoretische onderwijs op havo en vwo anderzijds.
Ik weet niet in hoeverre daartussen salarisniveauverschillen bestaan. Ik veronderstel
dat salarisniveauverschillen, als deze bestaan, zullen zijn ontstaan in de
periode dat langer studeren iets aangaf met betrekking tot de prestatie die
mensen moesten leveren alvorens zij het onderwijs in konden. Op dit moment
zou het wel eens het geval kunnen zijn dat de prestatie die een leerkracht
in het vmbo moet leveren door de aard van het werk groter is dan de prestatie
die wordt verwacht van zijn collega op havo of vwo, of minstens even groot.
Ik weet niet of er ruimte voor is, maar het kwam bij mij op dat er eens gekeken
zou moeten worden of hierin voldoende balans bestaat.Ik wil nog even iets zeggen over de raad van toezicht. Ik heb er zelf
voor gepleit om naar analogie van de raad van commissarissen een deelnemersvergadering
te organiseren. Vroeger heette dat gewoon een algemene ledenvergadering. Daarop
hoeft niet alles te worden beslist. Ik kan mij echter heel goed voorstellen
dat in het kader van een maatschappelijke onderneming een deelnemersvergadering
let op identiteit, pedagogisch concept en de resultaten van het onderwijs
en dat de raad van toezicht daarover verantwoording aflegt. De input van de
inspectie kan een steuntje in de rug zijn als mensen de resultaten kennen.
Ik ben van mening dat het mogelijk moet zijn om productieve combinaties te
maken die wij nog te weinig hebben verkend, maar die belangrijk zijn voor
de inbedding van scholen in de samenleving en de positie tegenover ouders.
Dit wil niet zeggen dat ouders alles te beslissen krijgen, integendeel. Maar
door ouders moet een raad van toezicht op de genoemde drie punten aangesproken
worden. Die kunnen wettelijk worden verankerd, evenals dat is gebeurd met
betrekking tot de raden van commissarissen en structuurvennoten. Zo vreemd
is het dus allemaal niet.Mevrouw Linthorst heeft al het een en ander gezegd over het verticaal
toezicht. Ik ben van mening dat niet de resultaten van scholen bepalend zouden
moeten zijn voor de proportionaliteit van het toezicht, maar de vraag of het
intern kwaliteitssysteem deugt. Elke school moet zich kunnen spiegelen en
er nog een schepje bovenop willen doen. Dat geldt ook voor scholen die wat
makkelijker goede resultaten boeken.Het lijkt mij dat de frequentie van de meetmomenten door de inspectie
toch weer iets anders is dan de intensiteit van het toezicht. Ik kan mij ten
aanzien van de intensiteit wel een voorstelling maken voor wat betreft de
proportionaliteit. Ik acht het van belang dat jaarlijks, of in ieder geval
met vastgestelde tussenpozen, wordt geverifieerd of de interne toezichtsystemen
werken.Mijn laatste opmerking heeft te maken met de nieuwe zorgstructuur in het
voortgezet onderwijs. Ik had dat thema zelf niet aangesneden. Er komt dus
kennelijk een zorgplicht van het regulier onderwijs voor de zorgleerlingen.
Dat is althans de intentie. In de notitie over de vernieuwing van de zorgstructuren
wordt gesteld dat het bovenschoolse management en de besturen een cruciale
rol spelen. Zij maken afspraken in de regio over samenwerking. Daarna volgt
de zin: "Zeker voor eenpitters en kleine besturen wordt samenwerken essentieel."
Mijn vraag luidt in hoeverre er dan opnieuw toch weer een opwaartse druk zal
ontstaan op het schoolniveau en op bestuurlijk niveau.Mevrouw Dupuis (VVD):Voorzitter. Ook ik dank de minister voor haar beantwoording, zij het met
reserves. De feestjes en partijen spreken ons niet aan. Dat is niet de manier
waarop de Eerste Kamer aan informatie komt. Wij kunnen goed lezen. Wij lezen
veel. Wie goed leest, constateert de afwezigheid van de leraar in wet- en
regelgeving. Dat wordt naar de mening van de VVD-fractie niet weerlegd door
het feit dat er hier en daar wel degelijk specifiek op de leraar gerichte
regelgeving plaatsvindt. Het gaat om de algemene wetgeving die voortdurend
van OCW afkomt. Als je die goed leest, moet je vaststellen dat de leraar daarin
bijzonder weinig wordt gehoord zo niet helemaal afwezig is. Ik daag de minister
uit om ze dan toch maar eens vanuit die optiek te lezen. Ik heb als voorbeeld
genoemd – de minister is daar niet op ingegaan; misschien heb ik het
gemist, maar dat kan ik mij bijna niet voorstellen – een regelgeving
waarvoor de minister overigens niet primair verantwoordelijk is. Als ik het
mij goed herinner, hebben wij die regelgeving in 2002 met elkaar besproken.
Het gaat dan om de wetgeving in het kader van Weer Samen naar School. Als
je de stukken leest, zie je dat de leraar absoluut afwezig is in de memorie
van toelichting, in de wetgeving, in de discussie hierover en vooral in de
antwoorden van de minister.Die trend wordt voortgezet – de minister heeft hier niets over gezegd,
maar dit is voor de VVD-fractie een ernstig punt van kritiek – in alle
beleidsvoorstellen waarin het gaat om een zorgcomponent in het onderwijs,
een zorgplicht voor de scholen en een zorgstelsel in de scholen. Het is de
vraag of dit niet nog meer afbreuk doet aan de basale competentie van de leraar,
waaraan wij zo hechten. Waarom heeft de minister hier helemaal niet op gereageerd?
Betekent dit dat zij het met de VVD-fractie eens is dat dit een afwijking
is van de regel en dat het afbreuk doet aan de positie van de leraar? De leraar
wordt dan namelijk opgezadeld met nog meer specifieke eisen aan zijn beroep,
terwijl de kern van het beroep daarin niet naar voren komt. De kern van het
beroep is niet het geven van zorg; dat hoort echt bij een ander departement.
De leraar is er om kennis over te dragen en kinderen tot burger te vormen,
maar de leraar is geen zorgverlener. De VVD-fractie hoort hierop graag het
commentaar van de minister.De heer Van Raak (SP):De minister prikkelde mijn verbeelding. Zij was erg gelukkig met onze
inbreng, maar soms vervielen woordvoerders volgens haar ook tot praatjes die
eigenlijk op feestjes en partijen thuishoren. Ik vraag mij af wie van ons
dat zouden zijn. Het waren toch niet mevrouw Linthorst of de heer Klink, want
zij hadden doorwrochte betogen. De heer Van der Lans had een algemeen betoog,
maar een algemeen betoog hoor je nooit op feestjes. Was het prof. Schuurman
of prof. Dupuis of zou ik het zijn? Nee, ik kan het niet zijn geweest, want
ik bezoek nooit feestjes of partijen. De frustraties die leraren hebben, werden
mij duidelijk uit literatuur en vooral uit werkbezoeken en persoonlijke gesprekken.
Een van de klachten was juist dat er weinig aandacht is voor de klachten en
de frustraties van leraren. Het zou in ieder geval niet goed zijn als die
klachten worden afgedaan als borrelpraat, maar dat zal de minister ongetwijfeld
niet bedoeld hebben.Ik zie nog die zaal voor mij met 150 leraren uit het basisonderwijs. Zij
waren echt gefrustreerd en vroegen zich af waarom er niemand naar hen luisterde,
terwijl zij toch petjes op hadden gedaan en gewapend met fluitjes op zaterdagmiddag
met de bus naar een grote hal waren gegaan. Ik heb hun uitgelegd dat dát
niet zo veel indruk maakt. Ik heb hun voorgesteld om een dagje te gaan staken.
Het zou fantastisch zijn als alle leraren basisonderwijs één
dag zouden staken; dan staat het hele land stil. Zo hebben zij veel meer invloed
dan welke andere beroepsgroep dan ook. Dat is dus misschien een manier om
aandacht te vragen. Ik heb het gesuggereerd en wie weet, komt het er nog van.
Ik zal er in ieder geval mijn medewerking aan geven.De minister heeft vandaag in het debat wel een belangrijke stap gezet.
Zij wil namelijk meer vrijheid bieden aan scholen, dus de schoolbesturen.
Dit is volgens haar een middel om de bemoeienis en de bureaucratie in de klas
te beperken. Zij gaf echter ook toe dat schoolmanagers hier lang niet altijd
in slagen. Leraren gaan zich, als zij zich eenmaal gaan bezighouden met de
organisatie, te vaak gedragen als managers, slechte managers. In die hoedanigheid
bemoeien zij zich bovenmatig met leraren en overladen hen met nog meer pedagogiek
en bureaucratie. Hoe kunnen wij de schoolmanagers leren om de school goed
te besturen? In haar beleidsnota Governance in het onderwijs spreekt de minister
van een veelkleurig, meervoudig en dynamisch onderwijsstelsel. In haar eerste
termijn zei ze dat schoolbesturen de plicht hebben tot serieus overleg. "Plicht"
klinkt heel hard en krachtig, maar "serieus overleg" klinkt weer
een stuk minder krachtig.De minister probeert een complexe werkelijkheid aan te vatten met een
systeem van "fine balances" tussen de gemeente, schoolbesturen,
ouders, leraren en inspectie. Ik zou die complexe werkelijkheid ook willen
aanpakken met flinke sturing en regie; misschien scheiden hier onze wegen.
Het dynamisch onderwijsstelsel van de minister kan goed aansluiten bij de
complexe werkelijkheid, maar wij vrezen dat in al deze dynamiek wel eens onduidelijk
blijft wie uiteindelijk verantwoordelijk is. De minister noemde zelf de afhakers
in Amsterdam al. Jeugdzorg, gemeente, scholen en anderen vormden een mooi
dynamisch geheel, maar het werkt niet; de helft van de afhakers verdwijnt
uit beeld. Wie heeft hier de regie? Wie is uiteindelijk verantwoordelijk?
Ik zie in het onderwijs veel pedagogische en didactische modi. Een aantal
is al genoemd: de basisvorming, het studiehuis, het nieuwe leren, competentieleren
et cetera. Waarom hebben wij die modi en waar komen ze vandaan? Waarom worden
ze door scholen zo snel overgenomen? Is dit te verklaren als juist een behoefte
aan regie bij scholen, die in hun vrijheid soms wat verweesd raken en gevoelig
worden voor bemoeienis van zelfverklaarde deskundigen?De voorzitter:De heer Van der Lans heeft zich afgemeld wegens een lichte ongesteldheid.
Ik moet hem excuseren.Minister Van der Hoeven:Voorzitter. Ik dank de Kamer voor de positieve reacties. Ik denk dat het
goed is dat wij op een aantal punten zaken hebben uitgediept,
ook in de interrupties. Dat leidt tot een beter resultaat.Ik begin met de inbreng van mevrouw Linthorst. De wettelijke positie van
de ouders versterken, is een dilemma. Aan de ene kant vinden wij dat deze
positie versterkt moet worden, ook om ervoor te zorgen dat ouders sterker
bij het onderwijs van hun kinderen, maar ook bij de school betrokken worden.
Aan de andere kant zie je dat dit zijn grenzen heeft, omdat het belang van
de ene ouder wel eens haaks kan staan, niet alleen op het belang van de andere
ouder, maar ook op het belang van de school. Dergelijke situaties doen zich
voor. Aan de ene kant is er de wettelijke positie. Die positie moet gewoon
versterkt worden, ook in de medezeggenschap. Aan de andere kant is er de positie
van de individuele ouder. Die positie kan bijvoorbeeld versterkt worden door
het klachtrecht te verbeteren – ook daar zit een probleem – maar
ook door ervoor te zorgen dat het ene belang niet met het andere belang in
conflict komt.Mevrouw Linthorst (PvdA):Ik bedoelde eigenlijk dat het belang van de ouders soms ook zelfs in strijd
kan zijn met het belang van het kind.Minister Van der Hoeven:Ja, dat is nog veel erger, dat klopt. U en ik kennen de voorbeelden uit
Amsterdam, waar een kind in feite naar het zmlk-onderwijs zou moeten, maar
waar de ouders weigeren om daarvoor een handtekening te plaatsen. Daar gebeurt
iets wat niemand wil. Je kunt dan twee dingen doen. Op de eerste plaats kun
je aan de ouders het waarom duidelijk maken. De ouders denken dat er een etiket
op het kind wordt geplakt door een dergelijke schoolkeuze. Op de tweede plaats
zal je soms via dwang zaken moeten regelen. Daar heb ik anderen voor nodig,
onder anderen mijn collega van Justitie. Ook al zou je het willen, je kunt
niet alle situaties oplossen; dat dilemma zie ik.Mevrouw Linthorst sprak verder over de bestuurlijke regie en de uitvoerende
regie. Zij vindt dat wij niet hoeven te wachten op Steven van Eijck, maar
dat wij het maar moeten doen. Dat gaat echter niet. Wij moeten immers in het
kader van Operatie Jong samenwerken met andere departementen. Het verschil
tussen bestuurlijke en uitvoerende regie geldt niet alleen voor het onderwijsgedeelte
maar ook voor de organisaties die er uit anderen hoofde bij zijn betrokken.
Daar is hetzelfde probleem aan de orde. Dan moet je in één keer
goed doorpakken en het lijkt mij dan niet handig om voor de troepen uit te
lopen.Verschillende sprekers vroegen zich af: Hoe komt het dat wij zijn waar
wij nu zijn? Ik wil allereerst opmerken dat wij vroeger andere opvattingen
hadden over de top-downregie waar de heer Van Raak voor pleit. Wij dachten
dat wij van bovenaf zaken konden voorschrijven en dat wij daardoor een beter
onderwijssysteem zouden krijgen. Geconstateerd moest echter worden dat de
professionals niet de nodige ruimte kregen en daar zitten wij nu mee. Ik ben
blij dat er nu overeenstemming over is dat het anders moet. Er moeten natuurlijk
wel piketpalen worden geslagen als het gaat om kwaliteit en het civiele effect
van getuigschriften die lerarenopleidingen afgeven. Dat moet echt worden gehandhaafd.
Verder is de doorstroming richting masteropleiding noodzakelijk, want op die
manier kan ervoor worden gezorgd dat het respect voor het vak van leraar terugkomt.
Een van mijn voorgangers heeft ooit eens gezegd dat het niet gaat om het vak
dat je als leraar beheerst, maar om het vak van leraar. Daar lopen wij nu
tegenaan, want je moet beide zaken beheersen, zowel het vak van leraar als
de vakinhoud. Het ene is niet belangrijker dan het andere. Het ene kan niet
zonder het andere. Ook wat dit betreft hebben wij onze lessen uit het verleden
wel geleerd.De heer Van Raak (SP):Ik wil even een misverstand voorkomen. De minister wees terecht op het
dirigisme in het verleden en al die structuurveranderingen in het onderwijs.
Daar was ik ook niet blij mee. In mijn eerste termijn heb ik gezegd dat de
voorgangers van de minister het niet goed hebben gedaan en dat zij daarvan
afstand heeft genomen. Daar ben ik heel blij mee. Ik ben ook groot voorstander
van het versterken van het leraarschap, maar ik ben bang dat het vroegere
dirigisme van het ministerie wordt vervangen door dirigisme van het schoolmanagement,
de pedagogen en didactici en dat de leraren daarmee per saldo onvoldoende
opschieten.Minister Van der Hoeven:Dat is precies de reden waarom samen met de SBL het project "Onderwijs
aan het woord" is opgezet. Wij willen niet over de hoofden van de leraren
heen praten, maar met de leraren zelf praten. Zij zullen dan ook een podium
moeten krijgen. Anders werkt het niet. Daarom ook is de beroepsgroep zelf
aan het woord gelaten toen het ging om het verwoorden van de kwalificaties
in de Wet BIO waaraan een beroepsbeoefenaar moet voldoen. Het kan zijn dat
niet iedereen daar tevreden over is, maar laten wij dan de beroepsgroep aanspreken.
Wij moeten het niet over willen gaan doen, want dan gebeurt precies waarvoor
de heer Van Raak waarschuwt.Mevrouw Linthorst zei dat de leerlingen in het voortgezet onderwijs het
leraarschap moeten ontdekken. Daar wordt nu nog te vaak gezegd: ik wil van
alles worden, behalve een leraar. Het is bemoedigend dat op een aantal havo-
en vwo-scholen leerlingen in de vijfde en zesde klas de kans krijgen om het
leraarschap te ontdekken. De mogelijkheid is geschapen om een snuffelstage
te doen in het voortgezet onderwijs en te ontdekken hoe leuk het is om aan
jonge mensen iets te vertellen en uit te leggen. Dit werd in de pers afgedaan
als tienerleraren. Niks, tienerleraren! Het bedrijfsleven heeft al lang ontdekt
dat je de jonge mensen binnen moet halen om ze te laten zien hoe leuk het
werken in een bedrijf is. Dit moet het onderwijs ook doen, niet op de eigen
school, maar op andere scholen. Waarom niet? Ik denk dat dit een heel goede
manier is om het leraarschap te ontdekken.Ik ben het er zeer mee eens dat wij afmoeten van die on- en onderbevoegden
in het vmbo. Daarom zijn wij met een traject gestart om de zij-instromers
in het vmbo, mensen met een pabo-opleiding, een kans te geven om als zij-instromer
hun bevoegdheid te halen.Mevrouw Linthorst zei dat zij niet overtuigd is van de wens of de noodzaak
van minder toezicht, wel van minder items. Natuurlijk, minder items is een
van de opties. Als je echter vasthoudt aan een jaarlijks bezoek van de inspectie,
ook als je weet dat je op een aantal scholen met minder toe kunt, loop je
het risico dat je scholen bezoekt waarvan je weet dat het er goed gaat terwijl
je die tijd eigenlijk nodig hebt voor scholen waar wel degelijk een geïntensiveerd
toezicht gewenst is. Het doel moet zijn dat je een zodanig toezicht hebt dat
het onderwijs goed is. Daar draait het om. De intensiteit van
toezicht niet hoeft te betekenen dat je er jaarlijks naar toe gaat. Ik ben
het er wel mee eens dat het niet jaarlijks bezocht hoeven te worden, verdiend
moet worden. Dit kan alleen maar als op een gegeven ogenblik op basis van
een eerder inspectiebezoek is geconstateerd dat de zaken op orde zijn.Mevrouw Linthorst (PvdA):Kan de minister dan een minimum bezoekfrequentie noemen?Minister Van der Hoeven:Nee, dit kan ik niet, want er zijn ook scholen die een minimum van eenmaal
per jaar nodig hebben. Dit is afhankelijk van wat wij nu ontwikkelen in het
kader van de risicoprofielen waarbij op basis van het functioneren van een
school wordt bepaald hoe intensief het toezicht moet zijn. Dit heeft ook te
maken met de proportionaliteit. Er zijn scholen, ook op dit moment, die zelfs
vaker dan eenmaal per jaar de inspectie op bezoek krijgen.Mevrouw Linthorst (PvdA):Hier ben ik hartgrondig voor, maar dit wil niet zeggen dat de inspectie
van scholen die goed functioneren, zou kunnen verslappen. Als een school in
de problemen komt, blijkt vaak dat je als je goed had gekeken, al een aantal
jaren daarvoor de signalen daarvan had kunnen waarnemen. Ik vind het ernstig
als er te laat wordt ingegrepen, want dit gaat ten koste van de leerlingen
op die school. Naar mijn mening moet iedere school minimaal eenmaal in de
twee jaar worden bezocht. Er gaat zo veel geld om en het gaat om zulke belangrijke
zaken, dat eenmaal in de twee jaar toch wel een minimum is.Minister Van der Hoeven:Ik snap wat mevrouw Linthorst zegt. Binnenkort krijgen wij de evaluatie
van de WOT; die wordt op dit moment voorbereid. Ik zal het voorstel meenemen
en op basis van die evaluatie en ook op basis van de ontwikkeling van proportionaliteit
en de risicoprofielen bezien op welke manier wij het toezicht zodanig kunnen
inrichten dat ook een vroegtijdige signalering mogelijk is. Ik kom hier graag
op terug maar dan na de evaluatie van de WOT.Mevrouw Linthorst (PvdA):Is het mogelijk om de voortgang van de uitwerking van de governance en
de evaluatie van de WOT in een behandeling te combineren?Minister Van der Hoeven:Dit lijkt mij lastig. Ik heb met de Tweede Kamer afgesproken dat ik haar
voor het zomerreces de voortgangsrapportage in het kader van de governancenotitie
zal voorleggen. Verder zullen wij aangeven wat dit zou betekenen voor een
kaderwetnotitie. Dit past wel in de kabinetsreactie op het advies van de Onderwijsraad
over het toezicht, alhoewel dit eigenlijk eerder moet worden behandeld. Dit
loopt dus eigenlijk wat na elkaar. Ik deel echter de mening dat je, als je
in het kader van governance zaken loslaat, geregeld moet hebben wanneer en
onder welke voorwaarden je die zaken kunt loslaten. De informatie over punt
een, de governance, krijgt u dus voor de zomervakantie. De evaluatie van de
WOT loopt dit jaar en volgend jaar, maar ik zal er wel op toezien dat die
trajecten elkaar raken, zodat zij in elkaar geschoven kunnen worden. Het is
echter moeilijk om ze helemaal te stroomlijnen. Dat lukt mij niet wat de tijd
betreft.Mevrouw Linthorst (PvdA):Maar de governance komt weer terug in deze Kamer?Minister Van der Hoeven:Dat ligt aan u. U krijgt de stukken en als u daarover met mij wilt spreken,
dan is het aan uw Kamer om dat te organiseren.Dat brengt mij bij de opmerkingen van de heer Klink. Een aantal vragen
is al even aan de orde geweest, met name hoe wij met de leraren terecht hebben
kunnen komen waar wij nu zitten. Je zag natuurlijk ook dat jong voor oud werd
ingeruild, waarbij oud nog heel jong was. Op een gegeven moment werden mensen
met 55 geacht ruimte te maken voor de jongere leerkrachten. Daardoor zijn
scholen ook een deel van hun deskundigheid kwijtgeraakt. Voorts onderschrijf
is de lezing dat er toch vanuit de politiek grip moest komen op de vorm van
het onderwijs. Niet alleen op de inhoud, maar ook op de vorm. Dat ging zo
ver dat het wel leek alsof er een pedagogisch-didactisch model werd voorgeschreven.
Ik betreur dat. Ik denk ook niet dat het goed is. Ik denk dat je het van variatie
moet hebben, dat je bijvoorbeeld ook in het vmbo het praktijkleren echt vorm
en inhoud moet geven. Ook dat is iets wat op dit moment mogelijk is en dat
doet niets af aan het bieden van gelijke kansen. Je kunt alleen maar gelijke
kansen bieden als je in de gaten hebt dat mensen niet allemaal hetzelfde zijn.
Je moet niet aan iedereen hetzelfde pakketje aan kansen bieden, want anders
bied je in feite ongelijke kansen. Dat is iets wat op dit moment toch wel
heel duidelijk naar voren is gekomen, ook vanuit het onderwijs. Distantie
vanuit de inspectie is nodig. Dat klopt. Wij moeten terug naar de kern, dat
ben ik ook met u eens. Dat betekent dat je naar resultaten kijkt, maar dat
een pedagogisch-didactisch model een keuze is van de school zelf. Het lijkt
mij goed dat wij dat hier nog een keer uitspreken. Natuurlijk moeten alle
kerndoelen aan bod komen, natuurlijk moet burgerschap en integratie aan bod
komen, maar hoe dat gebeurt, is aan de school. Of dat gebeurt door een bezoek
aan de moskee of op een andere manier, is aan de school. Ik denk dat wij daar
ook als politiek niet in moeten treden.Dan kom ik op de samenwerking tussen universiteiten/hbo en het voortgezet
onderwijs. Ik vind het belangrijk dat die contacten niet alleen rechtstreeks
zijn, maar ook regionaal. Je ziet immers dat die contacten, zeker wat het
hbo betreft, in de regio noodzakelijk zijn. Wij hebben niet voor niets lectoren
in het hbo. Zij worden weliswaar vooral ingezet in de contacten met het bedrijfsleven,
maar het lijkt mij uitstekend als wij er ook voor zorgen dat er in de regio
rechtstreekse contacten komen met het voortgezet onderwijs. Het voortgezet
onderwijs moet er immers voor zorgen dat de aansluiting met het universitaire
en het hbo-wereldje geregeld is. Dat ben ik dus met u eens.De examens zijn geen wassen neus. Natuurlijk niet. Het is niet voor niets
dat wij de centrale examens willen handhaven. Wat ik wel graag zou zien, is
dat die centrale examens wat flexibeler worden, zodat je op meerdere momenten
in het schooljaar examen kunt doen. Dat betekent dat leerlingen dan ook moeten
kunnen doorstromen naar het vervolgonderwijs. Er loopt op dat vlak een aantal
pilots. U weet dat wij inmiddels zo ver zijn dat de profielen tweede fase
door de Tweede Kamer zijn geaccepteerd. Dat betekent dat nu
ook de examenprogramma's verder worden uitgewerkt. U zult zien dat ook hier
het begrip vakkennis weer terugkomt. Dat geldt juist voor een vak als wiskunde.
In veel gevallen was dit gericht op het kunnen hanteren van de formules en
dat soort zaken meer, terwijl het inzicht in de vraag waarom een formule is
zoals zij is, nauwelijks of veel te weinig aan bod kwam. Dat is een van de
vragen waarvan ik weet dat de profielcommissie ermee bezig is. Zij is aan
het werk om juist dat soort zaken terug te brengen in het onderwijs op de
plek waar het hoort.Dat zij-instromers afhaken, heeft soms als reden dat men op basis van
het assessment eigenlijk een regulier programma moet doen in plaats van een
maatwerkprogramma. Dat probleem ken ik. Echter, van de andere kant vind ik
eigenlijk wel dat zij voldoende pedagogisch-didactische kennis moeten hebben.
En die hebben zij niet. Dat betekent dat daarop moet worden ingezet. Ik krijg
die verwijten ook wel. Er wordt dan gezegd: wij beheersen ons vak toch. Ja
natuurlijk, die vakinhoud is op orde. Daarom kiezen mensen voor de zij-instroom.
Dat betekent echter niet dat hun didactisch-pedagogische kennis op orde is.
Op dat punt moet een behoorlijke bijscholing plaatsvinden. Dat hoort erbij.
Wij moeten niet in een valkuil trappen door alleen naar de vakinhoud te kijken
en niet naar de pedagogisch-didactische kennis. Dat is niet helemaal de bedoeling.Er kunnen keuzes worden gemaakt met betrekking tot de salariëring.
Niemand schrijft voor dat een bepaalde baan op een bepaalde manier moet worden
gehonoreerd. Er is ruimte. Verschillen op basis van een langere studie komen
steeds minder voor. Het valt mij echter ook op dat er steeds minder verschillen
komen. Er kunnen echter wel degelijk verschillen zijn, zeker met betrekking
tot gedifferentieerd belonen en het belonen van goed lesgeven. Ik vond het
een goede suggestie om het inspectierapport te gebruiken voor de deelnemersvergadering
in relatie tot de raad van toezicht en om daar combinaties in te maken. Ik
wil daar graag over nadenken. De heer Klink noemde een aantal voorwaarden
waarvan hij vond dat die wettelijk verankerd moeten worden. Ik kom hierop
terug. Het is zeker de moeite waard om verder over deze suggesties na te denken.De heer Klink zei ook dat niet de resultaten, maar het kwaliteitssysteem
maatgevend moet zijn. Ja en nee. Ja, omdat met het kwaliteitssysteem wordt
aangegeven of de resultaten in overeenstemming zijn met de capaciteiten van
de leerlingen die er zijn. Aan de andere kant wil ik toch ook graag naar de
resultaten kijken. Dat moet allebei gebeuren. Ik vind niet dat wij het ene
kunnen loslaten en alleen maar naar het andere kunnen kijken.Ik wil nu ingaan op de zorgplicht en de zorgstructuur. Op dat gebied is
wellicht geen sprake van een verschil van inzicht, maar er zit misschien verschil
in de wijze waarop wij naar zaken kijken. Het bovenschoolse management moet
ervoor zorgen dat de samenwerkingsafspraken worden gemaakt. Daar zijn zij
voor nodig. Het is echter niet de bedoeling dat er een opwaartse druk komt
richting het bovenschoolse niveau. Er zijn ook andere mogelijkheden. Er zijn
ook samenwerkingsverbanden tussen scholen in de vorm van shared services.Dat is anders dan bij de zorgplicht en de zorgstructuur. Als een school
straks een leerling accepteert, accepteert die dat kind met al zijn hebben
en houden. De school heeft dan de plicht om ervoor te zorgen dat er een passend
aanbod is voor dat geaccepteerde kind. Als de school dat om en of andere reden
niet kan, is het aan de school om ervoor te zorgen dat het aanbod elders in
het samenwerkingsverband kan worden gerealiseerd. Die zorgplicht ligt niet
op het niveau van leraren, maar op het niveau van de school. Het valt mij
op dat scholen nu soms leerlingen accepteren, ontdekken dat er problemen mee
zijn die zij niet aankunnen en vervolgens proberen om de ouders op te zadelen
met het zoeken naar andere school voor het kind. Daar moeten wij toch echt
vanaf.Mevrouw Dupuis (VVD):Ik ben verrast door de reactie van de minister. Het is natuurlijk primair
een zorgplicht voor de school en het is denkbaar dat een school allerlei deskundigheid
aantrekt uit het speciaal onderwijs of van de schoolbegeleidingsdienst. Ik
hoor echter van mensen die met deze zaken te maken hebben dat het veelal toch
de leraar is die er uiteindelijk voor opdraait als er in een klas twee of
drie kinderen zitten – dat geldt tot en met het gymnasium – die
buitengewoon grote gedragsproblemen vertonen. Dat kind zit een aantal uur
per week bij die leraren in de klas en die leraar is dan wel degelijk een
zorgverlener. De manier waarop daarover wordt geschreven in beleidsnotities
van het departement doet geen afbreuk aan die impressie. Mijn zorg is dat
dit probleem wordt veronachtzaamd.Minister Van der Hoeven:De leraar is onderwijsgever, daar zijn wij het over eens. En er zijn leerlingen
in de klas die iets extra's nodig hebben: bijles of extra aandacht, waarbij
soms ook gebruik kan worden gemaakt van ambulante zorg of van andere zorginstellingen
op onderwijsgebied. Maar hierbij gaat het om iets anders. Een school heeft
de vrijheid om een leerling te accepteren; zodra men een leerling accepteert,
moet het ook kunnen, moet het passen in de klas en in de school. Dat ben ik
met u eens en dat is ook precies de reden waarom ik helemaal niets voel voor
de acceptatieplicht die sommigen willen. Dan gebeurt er namelijk precies datgene
waarvoor u bang bent, dan wordt de school met iets opgezadeld. Maar als een
school na alles afgewogen te hebben een leerling toelaat, dan heeft zij ook
de plicht om ervoor te zorgen dat die leerling goed onderwijs krijgt. En als
men het dan niet redt, als er extra hulp nodig is via het rugzakje, met ambulante
begeleiding of wat dan ook, dan moet men daar ook voor zorgen. Maar ik ben
het geheel met u eens dat de situatie met een acceptatieplicht heel anders
zou zijn. Dan zou je school echt met iets opzadelen, en dat moeten wij niet
willen.Mevrouw Dupuis (VVD):Ik proef uit uw woorden veel begrip voor de situatie, maar in de situatie
waarover wij nu praten, zit er gewoon een gedragsgestoorde leerling in de
klas. Bijstand van een remedial teacher, een schoolbegeleidingsdienst of wat
dan ook kan niet voorkomen dat de leraar zo'n leerling in de klas heeft. En
dat is echt niet gering, zo is mij uit allerlei verhalen gebleken. Ik vraag
me af of de scholen wel goed geïnformeerd worden, of er niet iets te
gemakkelijk over dit probleem gedacht wordt. Ik heb de zaak steeds bekeken
vanuit het gezichtspunt van de leraar: kan de leraar dit aan en moet hij dit
aankunnen? Eigenlijk zegt ook u dat dit niet zo is, maar wordt er dan wel
voldoende voor gezorgd dat het ook niet gebeurt?Minister Van der Hoeven:Ik zeg niet dat het niet zo is, want een leraar heeft nooit
een homogene groep tegenover zich. Er zijn altijd leerlingen die extra aandacht
nodig hebben of die problemen hebben door de puberteit, de situatie thuis
of wat dan ook. Die leerlingen zijn al op school en de leraar wordt met zo'n
situatie geconfronteerd. Op zo'n moment moet de leraar de mogelijkheid hebben
om de zaak via het zorgadviesteam aan te kaarten, opdat hij inderdaad de hulp
krijgt die hij nodig heeft. Maar als er op school problemen met leerlingen
ontstaan, kun je niet meteen zeggen dat zij maar weg moeten, al ben ik het
ermee eens dat er een moment kan komen waarop een kind niet meer op school
te handhaven is. Dan is er een aantal oplossingen mogelijk, maar op dit moment
zijn die niet altijd meteen voorhanden. Daarmee komen wij ook terecht bij
de problemen die mevrouw Linthorst en ik vaak besproken hebben, namelijk dat
scholen te maken hebben met een leerling voor wie niet direct hulp of voldoende
mankracht beschikbaar is. Maar dit alles neemt niet weg dat het accepteren
van een leerling voor de school een zorgplicht met zich meebrengt. Ik ontken
niet dat er dan nog problemen kunnen ontstaan als er te veel leerlingen met
problemen in een klas terechtkomen, maar dan zal men ervoor moeten zorgen
dat er in het samenwerkingsverband in de regio wél een oplossing voor
deze leerlingen gevonden wordt. Nu gebeurt het nog te vaak dat ouders van
het kastje naar de muur gestuurd worden of dat kinderen thuis zitten. Dat
kan niet.Mevrouw Linthorst (PvdA):Het probleem dat mevrouw Dupuis aankaart, raakt onder andere aan de overdracht
van informatie. In Amsterdam kent men de regel dat een kind dat toelaatbaar
wordt geacht, ook door de school in kwestie wordt geaccepteerd. Daarbij kan
zich een dilemma voordoen; de school verwacht dat zij het kind wel kan hebben,
maar later komt er nog informatie beschikbaar op grond waarvan de school zegt
dat zij twee van zulke leerlingen nog wel aankan, maar tien niet meer. Dan
zit je met een dilemma, want het kind is toelaatbaar. De school heeft een
zorgplicht en als zij het kind heeft aangenomen, is zij verplicht om ervoor
te zorgen. Echter, de combinatie van de verschillende aanmeldingen leidt tot
een onhoudbare situatie.Minister Van der Hoeven:Ik snap wat u bedoelt. Wij praten nu echter over iets wat wij aan het
ontwikkelen zijn. Wij ontwikkelen die zorgplicht en herijken de zorgstructuren
juist omdat wij met Weer Samen naar School vastlopen. Dat constateerde u ook
en wij merken dit op alle fronten. Het gaat hierbij natuurlijk eveneens om
het behartigen van belangen, om belangen van de school, de belangen van leraren
en de belangen van ouders, maar eigenlijk gaat het altijd om het wel en wee
van de kinderen. Dat is precies de reden waarom ik hecht aan het functioneren
van samenwerkingsverbanden in de regio. Een school kan namelijk een te groot
aantal kinderen met problemen opnemen en daarmee andere kinderen te kort doen.
Dit is dus precies de reden waarom wij samenwerkingsverbanden willen hebben
en niet één school in de regio er alleen voor moet staan.Mevrouw Dupuis (VVD):Nog één laatste opmerking, en misschien meer een laatste
vraag. Zou het niet beter zijn de uitbreiding van de speciale scholen opnieuw
in overweging te nemen? Tenslotte is daar deze kwestie begonnen. Wij hebben
die scholen beperkingen opgelegd en met veel moeilijke bureaucratische maatregelen
hebben wij het mogelijk gemaakt dat kinderen op een gewone school terechtkomen.
De politiek heeft op deze manier, overigens tegen de zin van de VVD, het probleem
gecreëerd.Minister Van der Hoeven:Ik wijs erop dat wij naast het gewone onderwijs het speciaal basisonderwijs
hebben. Dat is een tussenvorm tussen het gewone basisonderwijs en allerlei
andere speciale vormen van onderwijs. Daar kan een aantal van de problemen
opgevangen worden. Ik ben overigens van mening dat het speciaal onderwijs
absoluut niet mag verdwijnen. De deskundigheid van de mensen in dat onderwijs
is nodig en als men die zou laten verdwijnen, lopen wij met het onderwijs
vast. Verder ben ik met de geachte afgevaardigde van mening dat je bij de
verdere ontwikkeling van de zorgstructuren in het onderwijs alles beter moet
regelen dan is gebeurd. Wij zijn er nog niet uit. Wij hebben in de Tweede
Kamer twee keer over dit onderwerp gesproken. Een aantal opmerkingen is gemaakt
en een aantal vragen is gesteld, vragen en opmerkingen die te maken hebben
met de positie van leraren. Zij zouden als dat nodig is een beroep moeten
kunnen doen op ondersteuning. Dat is vaak niet geregeld. Er komt dus nog een
uitwerking. Wij moeten echter niet vergeten dat ook ouders een keus kunnen
maken voor inclusief onderwijs. Ik wil absoluut niet de situatie die er in
een aantal andere landen is en die inhoudt dat inclusief onderwijs normaal,
gewoon is. Daar is dus alle onderwijs inclusief. Dat betekent dat alles wat
bij bijzondere zorg nodig is, altijd in het gewone onderwijs aanwezig is en
dat je dan geen speciaal onderwijs meer nodig hebt. Dat kan absoluut niet.
Ouders verwachten echter in een aantal gevallen dat hun kind wel naar het
gewone onderwijs gaat, terwijl dat lang niet altijd het beste voor het kind
is. Dit is een lastige kwestie. Meerdere belangen zijn in het geding, maar
ik ben het met alle woordvoerders eens dat er evenwicht moet zijn. Anders
wordt het niets. U merkt wel aan mij dat het laatste woord hierover nog niet
is gezegd.De heer Klink stelde een vraag over de relatie tussen hogeschool en universiteit.
Ik meen dat wij hierover voldoende hebben gesproken. Zeker, wat het niveau
betreft zijn verbeteringen mogelijk. Met de nieuwe wet op het hoger onderwijs
wordt ook de rol van de examencommissie zwaarder aangezet, maar daarover zal
deze Kamer spreken met Mark Rutte. Wat dat betreft is de zaak nog niet af.Mevrouw Dupuis heeft gesproken over de afwezigheid van de leraren en over
de wet- en regelgeving in het algemeen. Die kwestie zit haar heel hoog. Ik
heb een iets andere perceptie dan zij, maar het feit dat het haar hoog zit,
betekent dat dat ik hieraan aandacht moet besteden.De heer Van Raak vindt dat er te weinig aandacht is voor klachten op schoolniveau.
Ja, dat krijg je soms, dat klopt. Wij kunnen dat op beleidsniveau niet oplossen,
maar wij moeten dat ook niet ontkennen. Ik hoop dat Onderwijs aan het woord
ook een aantal zaken oplevert waarmee wij wél iets kunnen doen, omdat
ik het erg belangrijk vind dat je niet alleen over, maar vooral met leraren
praat. Inderdaad hebben wij te maken met een complexe werkelijkheid. Je lost
dat niet op door de regie over te nemen. Dan doe je al die mensen onrecht
die vinden dat zij ruimte moeten hebben om hun werk goed te
kunnen doen, waaronder ruimte voor verschillen. Daar houd ik graag aan vast.De heer Van Raak (SP):Om de vrijheid in de klas te krijgen, heeft u gekozen voor een liberale
structuur, wat ertoe heeft geleid dat het schoolmanagement veel meer invloed
heeft in de klas. Ik heb het idee dat het daar niet beter van is geworden,
misschien nog wel slechter. Daarom vind ik dat daar een structuurfout in zit.
Ik zou op een andere manier kaders willen bedenken, om ervoor te zorgen dat
leraren meer autonomie hebben en minder worden lastiggevallen door allerlei
zelfverklaarde deskundigen. U maakt hierbij een keuze die de zaak niet beter
maakt.Minister Van der Hoeven:Met een goede liberaal is niets mis, maar ik ben geen liberaal, ik ben
christen-democraat. De eigen verantwoordelijkheid is voor mij erg belangrijk.
Maar als je op een school werkt, geldt daarbij niet alleen je eigen individuele
verantwoordelijkheid, je werkt ook in een team. Je hebt te maken met de mensen
in jouw team en met anderen. Dan verwacht ik dat de schooldirectie een onderwijskundige
visie en onderwijskundig leiderschap ontwikkelen om ervoor te zorgen dat al
die individualisten tot een team worden gesmeed. Dát bepaalt namelijk
de identiteit en het pedagogisch-didactische klimaat van een school. Ik hecht
er zeer aan dat schoolbesturen in de gelegenheid zijn om dit soort zaken te
regelen.De heer Van Raak (SP):Schoolmanagers moeten dus in staat zijn om leraren te enthousiasmeren
voor een bepaalde visie. Maar dat is niet de praktijk. De praktijk is veeleer
dat er een managementlaag is die managertje speelt en leraren en leerlingen
lastigvalt. Het tegenovergestelde gebeurt dus. Die frustraties moet u niet
onderschatten, het gaat op lang niet alle scholen goed.Minister Van der Hoeven:U chargeert wat: er zijn heel veel scholen waar het wel goed gaat, waarbij
datzelfde schoolmanagement in staat is om aan te geven wanneer additionele
expertise nodig is. Het spiegelen aan gelijkvormige scholen helpt om de eigen
gedachten en de eigen identiteit te ontwikkelen. Ik doel niet op de religieuze
identiteit, maar op de identiteit van de school. Daarbij is onderwijskundig
leiderschap nodig. Juist op dit moment gaan die verschillen ontstaan. Als
u tegen mij zegt "het is nog lang niet overal zo goed", dan klopt
dat. Er zijn echter veel goede voorbeelden en veel andere scholen die daar
gebruik van maken. Ik noem het voorbeeld van het TOM-project, Teamonderwijs
op maat. Je ziet dat dat als een sneeuwbal werkt. Wij hebben 7000 basisscholen.
Doen alle 7000 basisscholen mee? Nee, natuurlijk niet. Er zijn ook scholen
die een andere, eigen invulling hebben. Zij wisselen echter ervaringen uit
en je ziet dat het vooruit gaat. Het is een lerend proces. Ik ben er echt
van overtuigd dat je het de kans moet geven. Wij moeten uiteraard op het vinkentouw
blijven zitten, maar laten wij af en toe ook op onze handen gaan zitten en
die scholen en die leraren de tijd gunnen om datgene te doen, waarvan wij
vinden dat ze het moeten doen.De beraadslaging wordt gesloten.Sluiting 22.17 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20052006-1009-1016.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl