Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Politiewet 1993 en de Wet politieregisters in verband met de overdracht van het beheer van het Korps landelijke politiediensten aan de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (26461)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1999-2000, pag. 465-477

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

11-01-2000

Eerste Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

nr. 12, pagina 465-477

21-12-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 26461Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Mediawet in verband met nieuwe regels omtrent de financiering van de publieke omroep (afschaffing omroepbijdrage) (26707)Pagina 439-458
Presentie en opening (dinsdag 21 december 1999)Pagina 439-439
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Pensioen- en spaarfondsenwet en enkele andere wetten onder meer met het oog op verbetering van het toezicht op de uitvoering van aanvullende pensioenregelingen, invoering van een verbod op uitstelfinanciering van pensioenaanspraken en verduidelijking van de regels inzake waardeoverdracht van pensioen en aanspraken op pensioen (wijziging PSW in verband met toezicht, verbod op uitstelfinanciering en waardeoverdracht) (26415)Pagina 477-479
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Ziektewet en enkele andere wetten in verband met het uitsluiten van het recht op een socialeverzekeringsuitkering bij vrijheidsontneming en het openstellen van socialezekerheidsregelingen in die gevallen waarin de tenuitvoerlegging van een vrijheidsstraf of vrijheidsbenemende maatregel buiten een justitiële inrichting plaatsvindt (Wet socialezekerheidsrechten gedetineerden) (26063)Pagina 479-492
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Politiewet 1993 en de Wet politieregisters in verband met de overdracht van het beheer van het Korps landelijke politiediensten aan de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (26461)Pagina 465-477
Stemming over het wetsvoorstel Wijziging van de Mediawet in verband met nieuwe regels omtrent de financiering van de publieke omroep (afschaffing omroepbijdrage) (26707)Pagina 464-464
Behandeling van het wetvoorstel Wijziging van de Destructiewet in verband met de kosten van onschadelijkmaking van gespecificeerd hoog-risico-materiaal (26357)Pagina 459-464
Stemming over het wetsvoorstel Wijziging van belastingwetten c.a. (belastingplan 2000) (26820)Pagina 464-465

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 69 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging
van de Politiewet 1993 en de Wet politieregisters in verband met de overdracht
van het beheer van het Korps landelijke politiediensten aan de Minister van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (26461).De beraadslaging wordt geopend.De voorzitter:Het woord is aan mevrouw Lodders-Elfferich, die haar maidenspeech zal
houden.Mevrouw Lodders-Elfferich (CDA):Mijnheer de voorzitter! Ik heb ingetekend voor twintig minuten. Mijn conclusie
is dat ik die zeker niet nodig zal hebben. Dat scheelt weer in verband met
de dreigende woorden die u zonet sprak met betrekking tot de dinerpauze en
alle gevolgen van dien.Voor ons ligt ter behandeling het voorstel tot wijziging van de Politiewet
1993 en de Wet politieregisters in verband met de overdracht van het beheer
van het Korps landelijke politiediensten (KLPD) aan de minister van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK). Met dit voorstel wordt het beheer van
het KLPD overgedragen van de minister van Justitie aan zijn collega van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties. Volgens de memorie van toelichting voorziet
het voorstel daarnaast in waarborgen voor de minister van Justitie om te verzekeren
dat deze zijn verantwoordelijkheid voor de strafrechtelijke handhaving van
de rechtsorde, zowel nationaal als internationaal, alsmede voor taken ten
dienste van Justitie en de beveiliging van de leden van het Koninklijk Huis
wat de taakuitvoering van het KLPD betreft, op goede wijze kan uitoefenen.Om maar meteen met de deur in huis te vallen, voorzitter, deze zinsnede
uit de memorie van toelichting raakt aan het hart van het hier voorgestelde.
Want wat is hier aan de orde? Omvatte het begrip "politie" ten tijde van Hugo
de Groot nog praktisch de gehele overheidstaak – het Engelse woord policy
verwijst hier nog naar – in de loop van de 19de eeuw heeft de term zijn
huidige betekenis gekregen die volgens Van der Pot, Donner, handboek van het
Nederlandse staatsrecht, valt te omschrijven als "overheidstoezicht op en
overheidsdwang tot naleving van geldend recht".Toegepast op het politieapparaat heeft, ingevolge artikel 2 van de Politiewet
1993, de politie tot taak om in ondergeschiktheid aan het bevoegd gezag en
in overeenstemming met de geldende rechtsregels, te zorgen voor de daadwerkelijke
handhaving van de rechtsorde en het verlenen van hulp aan hen die deze behoeven.
In praktische zin valt de politietaak uiteen in een preventieve taak, de handhaving
van de openbare orde en een repressieve ten dienste van justitie, namelijk
de opsporing van strafbare feiten, aanhouding van verdachten en de tenuitvoerlegging
van rechterlijke vonnissen. Op deze tweedeling is ook de gezagsstructuur gebaseerd:
de politie staat in het eerste geval onder het gezag van de burgemeester,
in het tweede ressorteert zij onder het openbaar ministerie in casu de officier
van justitie. De bewindslieden van Justitie en Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
indieners van dit wetsvoorstel, bevestigen zo opnieuw dat deze duale gezagsstructuur
de hoeksteen van het politiebestel vormt. Het zou ook moeilijk anders kunnen,
aangezien aard en karakter van de beide taakonderdelen zeer verschillen.Het is anders gesteld met het beheer van de politie. De organisatorische
samenhang en de mogelijkheid tot onderlinge samenwerking tussen de verschillende
korpsen zijn ontegenzeglijk aanzienlijk verbeterd sinds met de Politiewet
van 1993 het onderscheid tussen gemeentepolitie en rijkspolitie werd opgeheven
en de instelling plaatsvond van 25 regionale politiekorpsen. Dat er met betrekking
tot die reorganisatie nog een aantal restproblemen is, zoals bijvoorbeeld
de zogenaamde democratische inbedding, laat ik nu maar even buiten beschouwing.Het is in dit verband belangrijk dat de wet van 1993 voor het eerst invloed
geeft aan het openbaar ministerie op het beheer van de politie. De hoofdofficier
is lid van het regionaal college, heeft overleg met korpsbeheerder en korpschef
over het beheer van het regionale politiekorps en is via overeenstemming betrokken
bij het ontwerp van de organisatie, de formatie, het beleidsplan, de begroting,
de jaarrekening en dergelijke. Hij kan zelfs tegen de vaststelling van deze
stukken bij de commissaris van de koningin in beroep gaan. Aldus is voor de
regionale korpsen voorzien in nauwe samenwerking en wederzijdse betrokkenheid
inzake het beheer van hen die verantwoordelijk zijn voor de handhaving van
de openbare orde en van hen die verantwoordelijk zijn voor de strafrechtelijke
handhaving van de rechtsorde.Gezien het feit dat het onderscheid tussen gezag en beheer in de praktijk
lang niet zo duidelijk is als in theorie en beide begrippen zeer nauw samenhangen,
is dat ook niet meer dan logisch. Hoe zou het bevoegd gezag slagvaardig en
daadkrachtig kunnen optreden als niet tevens de inzet van middelen en personeel
aan zijn invloed zou zijn onderworpen? Wij zijn het er allemaal roerend over
eens dat het beheer het gezag volgt. Misschien kan ik met een anekdotisch
voorbeeld uit de praktijk nog eens illustreren wat er gebeurt wanneer gezag
en beheer te ver uit elkaar groeien. De eierstruif van de staking en demonstratie
van de scholieren koekt na drie weken nog steeds op de vensterbanken
en ramen van dit gebouw en op het Binnenhof. Letterlijk noch figuurlijk is
het een exempel van de transparantie die door een dergelijk onderscheid wordt
nagestreefd. Dit is misschien een doordenker.Ik ga nu in op de kwestie van vandaag: de overdracht van het beheer van
het KLPD – als 26e politiekorps het enige met een landelijke functie –
van de minister van Justitie naar de minister van BZK. De CDA-fractie vreest
dat de hiervoor gesignaleerde eensgezindheid eindigt bij dit wetsvoorstel.
Het KLPD is met zijn specifieke taken, zoals neergelegd in artikel 38 van
de Politiewet, zeer verschillend in aard en karakter van de regionale korpsen.
Het KLPD is belast met de landelijke en gespecialiseerde uitvoering van politietaken
in samenwerking met de regionale korpsen, de koninklijke marechaussee en de
bijzonder opsporingsambtenaren. Daarnaast verricht het een aantal coördinerende
en facilitaire taken ten behoeve van politie en justitie. Voorts heeft het
KLPD een specialistische rol bij de justitiële taakuitvoering door de
politie, speelt het een centrale rol in de informatievoorziening en is het
belast met de persoonsbeveiliging van onder andere leden van het Koninklijk
Huis.In de memorie van toelichting is te lezen dat deze specifieke positie
moet doorwerken in zowel het beheer als de specifieke waarborgen die nodig
zijn voor het effectueren van de verantwoordelijkheden van de minister van
Justitie. De verantwoordelijkheden van deze minister zijn hier manifest, want
de taken van de landelijke diensten staan immers vrijwel geheel onder zijn
gezag. Voor de rechtshandhaving, de veiligheid en de bestrijding van zware
criminaliteit betreft het hier voor een groot deel – ik denk daarbij
aan de landelijke recherche en de CRI – zeer essentiële justitietaken
die niet voor niets in landelijke diensten zijn ondergebracht.Het laat zich horen dat centrale regie, ook in het beheer, daarbij past
en de coördinatie vergemakkelijkt, ook omdat voor een effectief opererend
politieapparaat in brede zin afstemming tussen KLPD en de regionale korpsen
een vereiste is. Daarbij speelt ook de samenstelling van de Raad voor het
KLPD een rol. De coördinatievoordelen worden vooral op het terrein van
het beheer gezocht en in de visie van het kabinet ook gevonden, maar het valt
niet in te zien waarom dat op dat terrein gebeurt en niet op het zoveel wezenlijker
niveau van de uitoefening van het gezag. Het kan zijn dat het probleem van
de beheerscoördinatie tussen het KPLD en de regionale korpsen, aannemende
dat dit er is, met de voorgestelde overdracht wordt vervangen door een veel
ernstiger probleem met de inhoudelijke coördinatie in de justitiële
keten.De CDA-fractie is er niet van overtuigd dat het effectief optreden van
justitie, met de minister van dat departement als eindverantwoordelijke, hierdoor
wordt bevorderd. Het gevolg laat zich voorspellen: de minister van BZK zal
in de verleiding komen zich bezig te houden met het beleid inzake rechtshandhaving.
Het gekrakeel rond de vraag bij wie in de vier voetbalsteden bij het EK2000
het primaat ligt, bij de burgemeester of bij de minister van BZK, is hiervan
al een voorbode. Dit proces lijkt begonnen te zijn met de introductie van
veiligheidsplannen. Het gezagsdualisme van justitie en burgemeester wordt
zo vervangen door een nieuwe driehoek van justitie, burgemeester en BZK. Dit
leidt niet echt tot een vermindering van de complexiteit van het politiebestel.
Naar wij hebben begrepen, was dit toch de opzet van het kabinet.De vraag kan worden gesteld welk organisatieprincipe door het kabinet
wordt gehanteerd. Om een voorbeeld te noemen, zou de minister van Verkeer
en Waterstaat nog plezier aan haar portefeuille beleven, wanneer werd voorgesteld
dat zij nog wel over de tracés van wegen en waterwegen zou gaan, maar
dat het beheer over de natte en de droge waterstaat voortaan aan haar collega
van BZK zou worden opgedragen, omdat deze nu eenmaal indirecte zeggenschap
heeft over de decentrale taken op dit terrein in de vorm van het provinciaal
en gemeentelijk weg- en waterbeheer?Met dit voorbeeld zal duidelijk zijn dat mijn fractie grote moeite heeft
met dit wetsvoorstel. Het CDA heeft zich in opeenvolgende verkiezingsprogramma's
uitgesproken voor het belang van een bundeling bij de minister van Justitie
van de zorg op landelijk niveau voor alle schakels van de justitiële
keten, waaronder het daarop betrekking hebbend politiebeleid en de relevante
wetgeving, zonder afbreuk te willen doen aan de bevoegdheden van de regionale
colleges en in nauwe samenwerking daarmee.Bij het wetsvoorstel tot wijziging van de Politiewet 1993 in verband met
de concentratie van beheersbevoegdheden op rijksniveau over de regionale korpsen
bij de minister van BZK wordt de bevoegdheid van de minister van Justitie
ook op een essentieel punt gewijzigd. Ik heb hierbij op het oog de aanwijzingsbevoegdheid
die de minister van Justitie heeft krachtens artikel 53 van de Politiewet
bij de inzet van personeel en middelen bij incidentele, buitengewoon ernstige
inbreuken op de rechtsorde die een onmiddellijke voorziening vereisen. Er
wordt voorgesteld om die bevoegdheid te schrappen. Hoewel dit nu niet aan
de orde is, hecht ik eraan op het verband met dit wetsvoorstel te wijzen.Beheer volgt gezag. Het gezag ligt naar onze opvatting eenduidig bij de
minister van Justitie, als het gaat om de belangrijkste taken van de landelijke
politiediensten. Het wettelijk verankeren van de positie van hoofdofficier
van het landelijk parket, zoals voorgesteld, kan daarvoor niet in de plaats
komen.Het is duidelijk dat er verwachtingen zijn gewekt bij onder andere het
personeel van het KLPD over de datum van inwerkingtreding van deze wet. Dat
de resultaten van de evaluatie door de KLPD-raad daardoor niet bij dit wetsvoorstel
kunnen worden betrokken, is naar ons oordeel een gemiste kans.Samenvattend overwegen wij onze steun aan dit wetsvoorstel te onthouden,
maar wij wachten vooralsnog met belangstelling het antwoord van de regering
af.De voorzitter:Ik wens mevrouw Lodders van harte geluk met het houden van haar maidenspeech.
Wij kennen mevrouw Lodders al veel langer uit de politiek. Zij was niet alleen
gedurende vele jaren, van 1991 tot 1999, vice-voorzitter van het CDA, maar
in die periode was zij op een cruciaal moment, in de jaren 1994 en 1995, ook
waarnemend voorzitter.Daarnaast vervult mevrouw Lodders vele maatschappelijke functies. Dat
heeft ertoe geleid dat een mij overigens niet bekend blad, genaamd
Avanta Top, haar heeft uitgeroepen tot een van de honderd machtigste vrouwen
in het bedrijfsleven. Daar staat zij op nummer 4. Het punt is dat hiermee
wordt gesproken over macht. In de Nederlandse politiek wordt hier voorzichtig
mee omgegaan. Ik herinner in dit verband aan een interessant interview afgelopen
zondag met drie christen-democratische oud-minister-presidenten. Toen de heer
Biesheuvel over macht werd gevraagd, zei hij: daar moet je niet over spreken,
misschien hadden wij invloed. Wat zie ik nu? Wanneer mevrouw Lodders wordt
ondervraagd door het blad CDA Magazine, dat mij wél bekend is, naar
de positie van machtige vrouw, zegt zij: maar daadwerkelijke invloed? Dat
geeft aan dat zij echt uit de school van Biesheuvel is.Mijn gelukwensen, mevrouw Lodders.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.De voorzitter:Ik geef het woord aan mevrouw Tan. Ook zij houdt haar maidenspeech.Mevrouw Tan (PvdA):Mijnheer de voorzitter! De fractie van de PvdA heeft reeds eerder aangegeven,
zoals in de memorie van antwoord is vermeld, op zichzelf in te stemmen met
het voorstel om het beheer van het KLPD over te dragen van de minister van
Justitie aan de minister van BZK. De memorie van toelichting en de nota naar
aanleiding van het verslag kondigen echter verderstrekkende voorstellen aan
over de bestuurlijke organisatie van de regionale politiekorpsen in het verlengde
van de hoofdlijnennotitie Bestel in balans. De reactie van de bewindslieden
op de inbreng uit deze Kamer heeft de fractie van de PvdA dan ook aanleiding
gegeven tot nadere vragen die gaan over het publieke karakter van de politieorganisatie,
over de relatie tussen Rijk en regio zoals die haar beslag krijgt in de beleids-
en beheercyclus, en over de vraag hoe het verder moet met de organisatieontwikkeling,
niet alleen wat betreft de structuur, maar ook wat betreft de cultuur van
de politieorganisatie.In de algemene beschouwingen is ook door de fractievoorzitter van de PvdA
aandacht gevraagd voor de afbakening tussen het publieke en het private domein.
Nu is voor de politie – een enkele uitzondering inzake bewakingsdiensten
daargelaten – nauwelijks sprake van discussie over privatisering of
verzelfstandiging. De overgang van het KLPD naar de agentschapconstructie
zien wij eerder als een voornamelijk begrotingstechnische operatie. Dat neemt
de indruk niet weg dat ook inzake een zo publieke organisatie als de politie
een overaccentuering van bedrijfsmatige aspecten op de loer dreigt te liggen.Als reden waarom voor de politie bijzonder essentiële doelstellingen
als rechtmatigheid en zorgvuldigheid nauwelijks in het onderhavige wetvoorstel
aan de orde komen, wordt in de memorie van antwoord aangevoerd dat in dit
opzicht geen met de beheersoverdracht samenhangende veranderingen gemoeid
zijn. Die doelstellingen gelden voor de taakuitvoering onder verantwoordelijkheid
van gezagsdragers; hun rollen blijven hetzelfde en staan los van het beheer
van het KLPD, aldus de memorie van antwoord.Mijnheer de voorzitter! In de toelichting op het wetsvoorstel wordt het
perspectief geschetst van veel verstrekkender ontwikkelingen in de politieorganisatie
dan het beheer van het KLPD. Verder wekt dit antwoord de indruk dat de scheiding
tussen gezag en beheer wel heel ver wordt doorgevoerd. Deze zijn immers wel
te onderscheiden, maar niet strikt te scheiden, zoals in de beleids- en beheerscyclus
duidelijk tot uitdrukking komt.Laten wij de praktijk aan het woord. In het Tijdschrift voor de politie
van november 1999 staan behartigenswaardige artikelen over organisatiebeelden
en leidinggeven bij de politie. In een van die artikelen wordt gesteld dat
politiewerk geen productiewerk is. Ik citeer. "Dit werk moet dus ook niet
als zodanig worden gecontroleerd. Het is onzinnig om iemand de opdracht te
geven, tussen 9.00 en 10.00 uur een bepaald aantal bekeuringen uit te schrijven."
Einde citaat. De politieagenten geven aan dat zij vinden dat het management
hun werk te veel weegt op grond van kwantificeerbare indicatoren en doelstellingen,
zoals het aantal aangiften en het aantal processen-verbaal. In dit artikel
komen verschillende agenten aan het woord die vinden dat het goede werk dat
zij leveren, onopgemerkt en onbeloond blijft. Zij vinden verder dat de beeldvorming
te veel wordt overheerst door zichtbare resultaten.Zonder ons te willen mengen in deze discussie, tonen deze voorbeelden
aan hoezeer naast bedrijfsmatige ook ideële en principiële doelstellingen
hun vertaling zullen moeten vinden in het beleids- en het beheerssysteem.
Er dient immers voldoende ruimte te zijn voor basispolitiezorg, waarbij een
louter kwantitatieve registratie van de output wezenlijke elementen van de
dienstverlening ten onrechte buiten beschouwing laat. De PvdA-fractie hoort
graag een standpunt hierover van de ministers.In het wetsvoorstel wordt gerefereerd aan een afspraak in het regeerakkoord
om in deze regeerperiode een grootscheepse herziening van de Politiewet uit
1993 achterwege te laten, maar wel meer duidelijkheid te scheppen over verantwoordelijkheden
en bevoegdheden. Ook voor de strategische ontwikkeling van de politieorganisatie
achten wij de mix van principiële en ideële doelstellingen enerzijds
en bedrijfsmatige doelstellingen anderzijds leidend.Mijnheer de voorzitter! Gezien de datum van dit debat zien wij des temeer
aanleiding om terug te blikken naar en te reflecteren over de toekomstperspectieven
van de politieorganisatie. In Binnenlands Bestuur van 3 december 1999 staat
in de serie "In de eeuw besloten" een interview met de oud-hoofdcommissaris
van Groningen, de heer Karel Heijink. Daarin komt de verkokering destijds
in de twaalf politiebureaus binnen Amsterdam aan de orde. Hij vergelijkt ze
met koninkrijken. Verder komt het gebrek aan gezag van burgemeesters en afgevaardigden
van justitie over de politie in de jaren zestig aan de orde. Tegen die achtergrond
bezien biedt het onderhavige wetsvoorstel verdergaande mogelijkheden tot verbetering
van de sturing, de afstemming en de samenwerking. Wij zijn daar ook een voorstander
van.Het interview bevat echter tegelijkertijd een waarschuwing tegen te ver
doorschieten. Destijds was in het rapport Politie in verandering de aanbeveling
opgenomen om een einde te maken aan de verkokering, meer generalisten en minder
specialisten aan te stellen, "wijksgewijs" te werken en af te
rekenen met de strakke hiërarchie. Dat heeft in de jaren zeventig geleid
tot het overhaast vervangen van specialisten door generalisten. Hierbij had
men te weinig oog voor het management. Zo wordt in het interview gesteld.
In dit interview wordt geen pleidooi gehouden voor een nieuwe reorganisatie,
maar wel voor een heroriëntatie op de werkwijze, bijvoorbeeld in verband
met de mogelijkheden van nieuwe technieken. Dat wil zeggen dat in de organisatieontwikkeling
niet alleen aandacht moet worden geschonken aan de structuur, maar ook aan
de cultuur. Bij die cultuur moet ook aandacht worden geschonken aan de verstrengeling
van principieel-ideële en bedrijfsmatige doelstellingen.In het eerder genoemde artikel in het Tijdschrift voor de politie wordt
grote nadruk gelegd op het belang van goede communicatie over doelen en werkwijze
van top naar basis en vice versa. Overigens staat de minister van BZK op de
voorpagina van dit tijdschrift. Hij doet in dit tijdschrift namelijk uitspraken
over de integriteit bij de politie; over cultuur gesproken. Welke bijdrage
moet het beheer straks, volgens deze minister, leveren aan de heroriëntatie
op de cultuur en de werkwijze van de politieorganisatie? Denkt hij daarbij
aan investeringen in de communicatie-infrastructuur? En hoe zijn daarbij de
rollen en de bevoegdheden tussen Rijk en regio verdeeld? Met grote instemming
heeft de fractie van de PvdA kennis genomen van in de memorie van antwoord
nog eens bevestigde uitgangspunten als beheer volgt gezag, de grondstructuur
van de politie is en blijft decentraal, het beheer berust primair op regionaal
niveau, BZK is beheerder op afstand. Vervolgens wordt aangegeven dat het beeld
van de Nederlandse politie als één concern met 26 werkmaatschappijen
niet is bedoeld als bestuurlijk-juridisch arrangement in de relatie Rijk-korpsen,
maar om de eenheid uit te drukken. De bewindspersonen achten het wenselijk
dat er geen grote verschillen bestaan in de wijze van bedrijfsvoering en organisatie,
evenmin in het takenpakket en het serviceniveau van de korpsen. Structurering
en uniformering van de beleids- en beheerscyclus zullen volgens de memorie
van antwoord plaatsvinden door regelstelling ten aanzien van de inrichting
van beleids- en beheersdocumenten. Op zich ogenschijnlijk een voor de hand
liggende zaak, maar tegelijkertijd een groot risico van bureaucratisering
en overregulering. De bevindingen bij de Bijlmerenquête geven aan hoe
moeilijk vooraf te bepalen is tot op welk aggregatieniveau informatie moet
worden vastgelegd, ook met het oog op de ministeriële verantwoordelijkheid.
Hoe denken de bewindspersonen verlammende detaillering te voorkomen? Welke
uitgangspunten zullen terzake gelden?Vervolgens worden op onze vragen over de verhouding Rijk-regio in de beleids-
en beheerscyclus uiteenlopende antwoorden gegeven. De regeling behelst volgens
de memorie van antwoord controle en verantwoording van de uitvoering door
korpsen aan de landelijke beleidsthema's. De landelijke thema's zijn een aanvulling
op decentrale prioriteiten. Korpsen kunnen op basis van veiligheidsanalyses
zelf accenten leggen, maar dienen helder te maken op basis waarvan men tot
de afwegingen komt.Het is de fractie van de PvdA nog steeds niet duidelijk van welke besturingsarrangement
hier nu wordt uitgegaan. Het concern- werkmaatschappijen-concept zou aanleiding
zijn te veronderstellen dat hier het uitgangspunt "decentraal, tenzij..."
zou gelden, ware het niet dat de memorie van antwoord het concept nadrukkelijk
als bestuurlijk-juridisch arrangement van de hand wijst. Bij wie berust dus
de "bewijslast" als het gaat om een afweging in de middelenbesteding aan landelijk
of regionaal bepaalde prioriteiten? Is de korpsbeheerder bevoegd over zijn
deelbudget, mits binnen landelijk overeengekomen beleidskaders (al dan niet
via marginale toetsing) of moet de korpsbeheerder integraal onderbouwen waarom
is gekozen voor landelijke en regionale prioriteiten? Met deze vraag kiest
de fractie van de PvdA niet expliciet voor het ene of het andere alternatief,
maar bepleit zij wel een duidelijke keuze. De ervaringen in de overheidsorganisatie
met sectorenmodellen, bestuursraadmodellen en wat dies meer zij, leren dat
voor een werkbare en evenwichtige verdeling van verantwoordelijkheden en bevoegdheden
tussen centraal en decentraal een optimaal functionerend controlsysteem conditio
sine qua non is. Optimaal onder andere in de toedeling van aggregaties in
te registreren informatie op de verschillende echelons. Daarbij is die goede
mix nodig van het primair operationele en het ondersteunend beheersmatige.
Daarmee zijn wij terug bij het begin van dit betoog. Wij zien de antwoorden
van de minister met belangstelling tegemoet.De voorzitter:Ik wens mevrouw Tan van harte geluk met haar maidenspeech. Haar maatschappelijke
carrière heeft zich voor een belangrijk deel beziggehouden met bestuurlijke
organisatie, personeelsorganisatie en dergelijke, plaatsvervangend hoofd overheidspersoneelszaken
bij de VNG en nu al vele jaren senior adviseur bij Berenschot op non-profitgebied.
Dat, gecombineerd met een aantal functies in de partij, geeft duidelijk de
achtergrond aan van dit gestructureerde betoog over hoe het verder moet met
het Korps landelijke politiediensten, wanneer dat wordt ingebed in de nieuwe
omgeving van Binnenlandse Zaken.Ik wens mevrouw Tan graag van harte geluk met haar maidenspeech.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.De heer Holdijk (SGP):Mijnheer de voorzitter! Ik ben niet in de gelegenheid om hier een maidenspeech
af te steken, maar ik kan wel van de gelegenheid gebruikmaken om beide vorige
sprekers, mevrouw Lodder en mevrouw Tan, ook van deze plaats van harte geluk
te wensen met hun maidenspeech.In dit debat mag ik mede namens de RPF/GPV-fractie het woord voeren. De
organisatie, de capaciteit en de prioriteiten van de Nederlandse politie zijn
vraagstukken die permanent de aandacht vragen. Zo ook vandaag, nu het gaat
om de organisatorische inbedding van het 26ste korps, het Korps landelijke
politiediensten. Wil de overdracht van het beheer van het KLPD nog per 1 januari
aanstaande haar beslag kunnen krijgen, dan is aanvaarding van het onderhavige
voorstel door deze Kamer vandaag noodzakelijk. De bij regeerakkoord beoogde
datum van inwerkingtreding is dan echter met een jaar opgeschoven.
Het is nu eenmaal niet anders. Terecht merkte de heer Schutte in de Tweede
Kamer in het debat over dit wetsvoorstel op, dat bij regeerakkoorden geen
wetten worden gewijzigd. Wij hebben dit vanmorgen ook kunnen constateren bij
het debat over de fiscalisering van de omroepbijdrage.Dat onze fracties bij de plenaire afhandeling van dit wetsvoorstel een
bijdrage wensen te leveren, ondanks dat zij niet aan de voorbereidende behandeling
hebben deelgenomen, vraagt om een verklaring. Het wetsvoorstel is in de Tweede
Kamer weliswaar met algemene stemmen aanvaard, maar dat gebeurde pas na een
forse discussie en na twee amendementen die ten slotte werden ingetrokken
en een motie die op de valreep van de agenda werd afgevoerd. In deze Kamer
geldt de ongeschreven regel dat men niet zonder ten minste een stemverklaring
tegen een voorstel stemt. Het omgekeerde, dat men als men vóór
een wetsvoorstel is, het laat passeren zonder er een woord aan te spenderen,
is bepaald geen regel. Onze fracties overwegen, niet tegen dit wetsvoorstel
te stemmen. Ik zeg dit voor de duidelijkheid maar bij voorbaat, in de verwachting
dat zo'n verklaring een serieuze, alsook ontspannen gedachtewisseling bevordert.Mede door de wijze waarop het debat in de Tweede Kamer is besloten, zijn
er voor onze fracties nog wel enkele aangelegen punten waarover wij het debat
hier graag willen voortzetten. En dan niet, zoals in de Tweede Kamer wél
is gebeurd, over aangelegenheden die weliswaar bij de overgang van het beheer
over het KLPD betrokken kunnen worden, maar die daarmee toch niet direct verband
houden, zoals de financiële problematiek, de toekomstige positie van
de Raad voor het KLPD, het takenpakket en de personele omvang.Overigens moge ik zo vrij zijn, eraan te herinneren dat ook de regering
ten minste één aan de materie van dit wetsvoorstel vreemd element
heeft toegevoegd, en nog wel bij nota van wijziging. Ik doel op artikel 42a,
over het verstrekken van de tijdelijke identiteit. Ik begrijp wel dat dit
punt om praktische redenen – tijdwinst – is toegevoegd, maar wijs
er tevens op dat het niet ondenkbaar is dat de tekst bij de nog komende behandeling
van het voorstel van Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten opnieuw
in discussie komt en dat dit tot tekstwijzigingen kan leiden.De organisatie van de politie blijft aandacht vragen, zo begon ik mijn
bijdrage. Ik voeg er nu aan toe dat deze organisatie ingewikkeld was, is en
waarschijnlijk zal blijven. Met de Politiewet 1993 is er al het een en ander
verbeterd, maar het blijft een ingewikkeld stelsel, ook al kennen wij sindsdien
geen twee soorten politie meer. Overigens deelde de minister van Binnenlandse
Zaken – de koninkrijksrelaties laat ik in het kader van dit debat gemakshalve
maar weg – in het debat over dit wetsvoorstel in de Tweede Kamer mee
dat hij naar aanleiding van zijn bezoek aan de politie van Groningen geconstateerd
had "dat daar de samenhang tussen gemeentepolitie en rijkspolitie begint te
groeien". Met andere woorden: er is meer dan zes jaar na de reorganisatie
een begin van samenhang te constateren. Als dat zo is, is veranderen blijkbaar
een moeizaam en langdurig proces, althans bij de politie.Ingewikkeld blijft het stelsel in zoverre, dat wij nog altijd naast de
25 regionale korpsen een landelijk korps kennen; dat de dualiteit van gezag
en beheer is blijven bestaan; en dat er twee politiek verantwoordelijke politieministers
zijn. Dit alles heeft overigens onze instemming. Wij onderstrepen graag de
uitspraken die de minister van Binnenlandse Zaken tijdens het debat in de
Tweede Kamer deed, namelijk dat hij "organisatorisch zeer tegen een nationale
politie" en voor decentralisatie is.De doelstelling die achter dit wetsvoorstel ligt, namelijk het bereiken
van meer eenheid in de samenwerking tussen de korpsen en de beheersmatige
aansturing en tevens het verduidelijken van de verantwoordelijkheden, onderschrijven
onze fracties volledig. Als dit mag leiden tot grotere slagvaardigheid en
transparantie van de Nederlandse politie, is dat winst, want er wordt veel
gevraagd van de politie. Berichten zoals ons regelmatig – ook recentelijk
nog – bereiken dat er steden in ons land voorkomen met zogeheten "no
go area's", waar bedrijven overwegen hun deuren te sluiten vanwege de overlast
en de criminaliteit of bedrijven weigeren 's avonds hun diensten te verlenen
vanwege de onveiligheid, zijn met recht een schandvlek voor onze rechtsstaat
te noemen. Vanuit deze gezichtshoek kijkend kan ik mij voorstellen dat criminaliteitsbestrijding
bij het KLPD, om daar nu maar bij te blijven, een hogere prioriteit krijgt
dan bijvoorbeeld het begeleiden van wielerrondes. Om kort te gaan, er is nog
veel te doen. Wanneer reorganisatie op een onderdeel, zoals de overdracht
van het beheer over het KLPD, dit kan bevorderen, mogen wij het niet nalaten.De positie van de minister van Binnenlandse Zaken zal er niet gemakkelijker
op worden, om met zijn eigen woorden te spreken. Zijn positie wordt wel verhelderd,
zoals er terecht ook veel aandacht is besteed aan de waarborgen voor de minister
van Justitie en aan de effectuering van het justitiële gezag.Voorzitter! De punten waarover wij de discussie willen voortzetten, met
name met de minister van Justitie, betreffen de materie die in beide amendementen
aan de orde is geweest. Daarmee ga ik dus voorbij aan de minder gelukkige
formulering van het eerste lid van artikel 38a, waar sprake is van een aanwijzingsbevoegdheid
van de minister van Justitie als de politie optreedt op grond van onder andere
"een besluit van een volkenrechtelijke organisatie". Nu de regering en beide
Kamers het erover eens zijn, dat er buiten een verdrag om nooit sprake kan
zijn van een besluit van een volkenrechtelijke organisatie dat zeggenschap
over de Nederlandse politie kan rechtvaardigen, is een misverstand op dit
punt uitgesloten. Met de minister zijn wij niettemin van mening, dat het artikel
beter anders geredigeerd had kunnen worden.Voorzitter! Het CDA-amendement van de heer Rietkerk op stuk nr. 8 betrof
eveneens artikel 38a, eerste lid. Het beoogde een verplichting te introduceren
voor overleg van de minister van Justitie met de minister van Binnenlandse
Zaken ingeval eerstgenoemde minister zou overwegen van zijn bevoegdheid gebruik
te maken om de korpschef van het KLPD algemene of bijzondere aanwijzingen
te geven. Het bereiken van overeenstemming tussen beiden zou geen voorwaarde
zijn waaraan voldaan zou moeten zijn aleer een aanwijzing zou kunnen worden
gegeven.Het amendement kwam ons zinvol voor, temeer daar de minister zelf verklaarde, dat wanneer aanwijzingen over de taakuitvoering beheersmatige
consequenties zouden hebben of niet zouden passen bij het vastgestelde beleidsplan
uiteraard zulk overleg nodig zou zijn. Dat laatste zou zo vanzelfsprekend
zijn dat geen overleg voorgeschreven zou moeten worden. Het spijt mij, voorzitter,
maar dit argument klinkt mij niet buitengewoon overtuigend in de oren. Van
overbodigheid is, lijkt mij, niet zonder meer sprake. Een overtuigender argumentatie
zou wenselijk zijn.De vraag zou veeleer moeten zijn of er wellicht constitutionele bezwaren
zijn die zich tegen een dergelijke overlegverplichting verzetten. Verdraagt
een overlegverplichting zich misschien niet met het karakter van een aanwijzing
en de verantwoordelijkheid daarvoor? Of bestaat misschien het praktische bezwaar,
dat het uitoefenen van een aanwijzingsbevoegdheid te veel vertraging zou kunnen
oplopen door het voorgeschreven voorafgaande overleg? Ik herinner aan het
gestelde in bijvoorbeeld artikel 53 van de Politiewet. Het wil mij voorkomen,
dat de toepassing van artikel 38a, eerste lid, alsmede de controle van het
parlement op de uitoefening van de aanwijzingsbevoegdheid gediend zouden zijn
met heldere en dus overtuigende argumenten tegen een overlegverplichting.Voorzitter! Constitutionele overwegingen speelden ook een rol als argument
voor het ontraden van het D66-amendement van mevrouw Scheltema. Daarin ging
het om de vraag of de Raad voor het KLPD het beleidsplan en de jaarrekening
moet vaststellen en daarna de minister van Binnenlandse Zaken er in overeenstemming
met de minister van Justitie mee moet instemmen – zo wil het wetsvoorstel
het – of dat het helderder zou zijn de minister van Binnenlandse Zaken
in overeenstemming met de minister van Justitie het beleid te doen vaststellen
na overleg met het hoofd van het landelijk parket en na advies van de Raad
voor het KLPD, waarin het hoofd van het landelijk parket een plaats heeft.
Er is in de Tweede Kamer over deze kwestie uitvoerig gedebatteerd. Die discussie
willen wij hier niet overdoen. Nu het amendement is ingetrokken, evenwel zonder
dat de indienster inhoudelijk was overtuigd, en het wetsvoorstel luidt zoals
het er ligt, komt het onverkort aan op een zuivere argumentatie voor het regeringsvoorstel.
Wat is de ratio is om het beleidsplan door de Raad voor het KLPD vast te laten
stellen? Is daarbij, gelet op de discussie in de Tweede Kamer, niet te veel
geredeneerd vanuit de thans bestaande of veronderstelde parallellie tussen
de positie van de Raad en die van de regionale colleges? Gaat het in beide
situaties wel om gezagsinstanties? Daardoor zou de vergelijking moeten opgaan.Wij hebben eerder opgemerkt dat wij ons willen beperken tot de overgang
van het beheer van het KLPD. Niettemin heeft de minister al te kennen gegeven
dat er aanleiding bestaat tot een nadere bezinning op de Raad voor het KLPD.
In verband met het amendement is het de vraag of de overgang van het beheer
op het punt van de vaststelling van de instemming met het beleidsplan er niet
om vraagt dat in dit wetsvoorstel een klein voorschot op die bezinning wordt
genomen. Immers, wij willen niet het risico lopen dat straks, na de evaluatie,
weer moet worden herzien wat wij nu vaststellen.Ik noem een tweede punt dat om opheldering vraagt. Hoe verhouden de vaststelling
van en de instemming met het plan zich tot elkaar? De minister van Justitie
merkte in de Tweede Kamer op dat het plan eerst moet zijn vastgesteld aleer
hij er al dan niet zijn instemming mee kan betuigen. Is dat wel de juiste
volgorde? Voorlopig zijn onze fracties nog van oordeel dat het jammer is dat
het amendement van D66 niet in het wetsvoorstel is opgenomen. De thans voorgestelde
procedure voor de totstandkoming van het beleidsplan komt ons buitengewoon
omslachtig en bureaucratisch voor. Een zorgvuldige procedure is eis, mede
in het belang van de minister van Justitie, maar het moet geen papieren tijger
worden, zoals de heer Nicolaï het in de Tweede Kamer noemde. De minister
zal van ons willen aannemen dat wij geenszins een terugdringing van de invloed
van Justitie ten aanzien van het KLPD beogen, integendeel. Voorshands zijn
wij van mening dat zulk een effect ook geenszins het resultaat van aanneming
van dit amendement zou zijn geweest.Voorzitter! Wij zullen met belangstelling van de nadere argumentatie van
de minister voor het afwijzen van beide argumenten kennisnemen.Minister Korthals:Voorzitter! Ook namens de regering feliciteer ik mevrouw Lodders en mevrouw
Tan met hun maidenspeech. Deze speeches waren echter dermate grondig, dat
er iets langer geantwoord zal worden dan waar wellicht rekening mee is gehouden.
Het betoog van mevrouw Lodders komt er zelfs, enigszins bij verrassing, op
neer dat de CDA-fractie overweegt, tegen het wetsvoorstel te stemmen.Het is goed om even in herinnering te roepen waarom wij tot dit wetsvoorstel
gekomen zijn. In het regeerakkoord zijn afspraken gemaakt om de Politiewet
1993 aan te passen om aan het licht getreden gebreken te herstellen en duidelijkheid
te scheppen over verantwoordelijkheden en bevoegdheden. Volgens afspraak in
het regeerakkoord en in lijn daarmee het beleidsplan Nederlandse politie wordt
de totale verantwoordelijkheid voor het centrale beheer van politie geconcentreerd
bij de minister van BZK. In dat verband gaat het beheer van het KLPD over
naar BZK. Daarbij wordt voorzien in waarborgen voor de minister van Justitie,
die verantwoordelijk is en blijft voor de internationale en nationale strafrechtshandhaving.De afspraken zijn uitgewerkt in drie afzonderlijke trajecten. In de eerste
plaats het onderhavige wetsvoorstel. In de tweede plaats het wetsvoorstel
tot concentratie van beheersbevoegdheden op rijksniveau met betrekking tot
de regionale politiekorpsen bij de minister van BZK. Ik vond dat met name
het betoog van mevrouw Tan daar een beetje op preludeerde. Dit is weliswaar
niet direct, maar toch wel zijdelings bij dit wetsvoorstel aan de orde. In
de derde plaats is er de hoofdlijnennotitie over het regionaal politiebestel
Bestel in balans. Deze notitie is op 1 juli jongstleden aan de Tweede Kamer
aangeboden.Mevrouw Lodders heeft gezegd dat de overdracht van het beheer het gezag
over het KLPD en zijn onderdelen onaangetast laat. Er wordt niet getornd aan
een van de uitgangspunten van ons politiebestel, te weten: beheer volgt gezag.
Het is aan de gezagsdragers en de minister van Justitie om ten aanzien van
een aantal taken te bepalen wat er dient te gebeuren met de
handhaving van de openbare orde, de strafrechtelijke handhaving van de rechtsorde
en de hulpverlening door de politie. Dit wordt vertaald in eisen aan de politie
en het wordt vastgelegd in het beleidsplan. Op basis hiervan beziet de korpsbeheerder
hoe die kan worden gerealiseerd met de beschikbare mensen en middelen. Indien
die realisatie niet mogelijk is, omdat de vraag van het gezag het aanbod van
het beheer overtreft, moeten de gezagsdragers keuzes maken en prioriteiten
stellen. De korpsbeheerder is verantwoordelijk voor de wijze waarop de politie
voldoet aan de door de gezagsdragers geformuleerde prioriteiten. Inhoudelijk
gezien is de taakuitvoering van het KLPD een zaak van de gezagsdragers, niet
van de beheerder. Waar het hier om gaat, is om de overdracht van het beheer.
Daarom ligt het ook voor de hand dat de betrokkenheid van de gezagsdragers
en van de ministers bij de taken van het KLPD geen wijziging ondergaat.Een en ander betekent dat, bijvoorbeeld wat het beheer betreft, de positie
van de CRI niet verschilt van die van andere onderdelen van het KLPD. Het
adagium "beheer volgt gezag" moet niet worden opgevat als "zonder beheer geen
gezag". Deze opvatting impliceert dat gezagsdragers zelf beheersbevoegdheden
zouden moeten hebben. Zulks zou bij handhaving van het duale gezag over de
politie uiteindelijk kunnen leiden tot een betoog voor een tweedeling in de
politieorganisatie, terwijl niemand een dergelijke tweedeling beoogt. In de
nieuwe verhoudingen kan de minister van Justitie zich concentreren op het
vaststellen van beleidskaders terzake van de strafrechtshandhaving van de
rechtsorde, zowel nationaal als internationaal, almede terzake van taken ten
dienste van Justitie en de beveiliging van de leden van het Koninklijk Huis,
terwijl de minister van BZK verantwoordelijk is voor het beheer van het KLPD.Voorzitter! Er zijn voor de minister van Justitie voldoende waarborgen
dat hij zijn invloed kan doen gelden. Het wetsvoorstel bevat waarborgen voor
mij als minister van Justitie, opdat de strafrechtelijke handhaving echt optimaal
kan worden waargemaakt. Normaliter treedt het KLPD, als het gaat om strafrechtshandhaving,
net als de andere korpsen op onder gezag van het openbaar ministerie. Er zijn
enkele taken waarvoor dat niet geldt. Dan treedt het KLPD op onder rechtstreeks
gezag van de minister van Justitie. Ik denk dat het onnodig is om alle aanwijzingsbevoegdheden
die de minister van Justitie in het huidige wetsvoorstel heeft, op te noemen.
Die zijn daar echter zeer uitgebreid in aanwezig.Om die reden ben ik enigszins verrast door het overigens goede, maar toch
wel afwijkende betoog van mevrouw Lodders. Zij zei: eigenlijk vragen wij ons
af of wij dit wetsvoorstel ook daadwerkelijk kunnen steunen. Ik roep in herinnering
dat in de Tweede Kamer het wetsvoorstel met algemene stemmen is aanvaard,
hoewel daar natuurlijk ook wel enige kritische opmerkingen bij waren te bedenken.
De gekozen methode waarbij het beheer bij de minister van BZK ligt en de beleidskaders
daarvoor worden vastgesteld door de minister van Justitie, kan alom toch wel
op steun rekenen.Mevrouw Lodders-Elfferich (CDA):De minister houdt een betoog waaruit zou moeten blijken dat er met dit
wetsvoorstel geen enkel probleem zou kunnen rijzen, in de praktijk niet en
in de theorie niet. Wanneer hij zich gesteld ziet voor taken die te maken
hebben met zijn rechtstreeks gezag over de politie waar het gaat om ernstige
inbreuken, van welke orde dan ook, kan hij nu slechts via een omweg gebruikmaken
van personeel en middelen in plaats van dat hij in dezen zelf een rechtstreekse
bevoegdheid heeft. Met andere woorden: de minister draait het om, in de zin
dat beheer niet behoeft te betekenen dat er geen gezag is. Wij zouden graag
willen weten of het feit dat deze minister gezag heeft op een aantal zeer
essentiële terreinen, niet rechtstreeks tot gevolg moet hebben dat hij
rechtstreeks het beheer heeft en dus ook alle zeggenschap over de middelen
die daarbij horen om dat gezag in daadwerkelijke zin te kunnen uitoefenen.
Daarop heb ik in feite onvoldoende antwoord gekregen.Minister Korthals:Over het algemeen worden de beleidsplannen voor de politie een keer per
jaar vastgesteld en via die hoek zal de minister van Justitie kenbaar maken
welke prioriteiten hij gesteld wil zien. In dat beleidsplan worden vervolgens
de middelen erbij vermeld, zodat die prioriteiten ook waargemaakt kunnen worden.
In theorie kan het zijn dat door specifieke omstandigheden daarin verandering
moet worden gebracht. In het overleg tussen de betrokkenen, bijvoorbeeld de
burgemeester, de hoofdofficier en de korpschef, kunnen dan nieuwe afspraken
gemaakt worden die vervolgens zullen moeten worden getoetst door het regionaal
college. Ten aanzien van het KLPD zal de minister van Justitie dan rechtstreeks
contact zoeken met de minister van Binnenlandse Zaken om hem te wijzen op
de bijzondere omstandigheden waarin niet is voorzien in het beleidsplan. Ik
ga er dan van uit, dat de minister van Binnenlandse Zaken ook de noodzaak
ervan inziet en daarin meegaat. Dan moet het uiteraard wel gaan om bijzondere
omstandigheden, want al het andere ligt in het beleidsplan per jaar vast.Mevrouw Lodders-Elfferich (CDA):Het komt ons niet logisch voor dat ten aanzien van bijzondere omstandigheden
en belangrijke taken die essentieel zijn voor de handhaving van ons justitieel
systeem, de minister van Justitie erop moet vertrouwen dat hij met zijn collega
van Binnenlandse Zaken wel tot overeenstemming zal kunnen komen. Dat is een
methode waarvoor je kunt kiezen, maar die is niet de onze.Minister Korthals:De normale gang van zaken is dat wij via de gezagslijn voortdurend aangeven
wat onze prioriteiten zijn. Ik probeer dat een keer per jaar vast te stellen.
Daarna wordt bekeken hoe het precies gegaan is om het vervolgens voor het
volgende jaar opnieuw vast te stellen. De grote beleidspunten zijn opgenomen
in het beleidsplan voor de Nederlandse politie, waarin Justitie op zeer sterke
wijze de beleidsprioriteiten heeft vastgelegd. Dat kan er in bijzondere omstandigheden
best toe leiden dat er wijzigingen moeten komen in die prioriteiten, maar
dan is er de weg van overleg met mijn collega van Binnenlandse Zaken. In feite
hebben wij ten minste een keer per twee weken overleg om al dit soort zaken
onderling te bespreken.Voorzitter! Mevrouw Tan stelde landelijke prioriteiten tegenover regionale prioriteiten. Dit onderwerp ligt voor een belangrijk deel
op het terrein van collega Peper, maar ik wil aan haar adres wel opmerken
dat de beleidsplancyclus van het KLPD naar de inhoud bezien ongewijzigd blijft.
De minister van BZK stelt het beleidsplan op in overeenstemming met het hoofd
van het landelijk parket. De Raad voor het KLPD stelt het plan vast. Het beleidsplan
behoeft vervolgens instemming van de ministers van Binnenlandse Zaken en Justitie
tezamen. Het beleidsplan beschrijft de beleidsvoornemens en te verrichten
activiteiten, maar ook met welke personele en financiële middelen wordt
beoogd het een en ander te verwezenlijken.De heer Holdijk heeft een aantal specifieke vragen gesteld en vele waardevolle
opmerkingen gemaakt. Hij heeft met name aandacht gevraagd voor de materie
die aan de orde is geweest in de twee amendementen die zijn ingediend in de
Tweede Kamer, maar die beide vervolgens zijn ingetrokken na de reactie van
de regering. Eén van die amendementen was het amendement van de heer
Rietkerk op stuk nr. 8. In dat amendement stelde de heer Rietkerk voor om
aan de aanwijzingsbevoegdheid van de minister van Justitie in artikel 38a,
eerste lid, een overlegvereiste met de minister van Binnenlandse Zaken te
koppelen. De heer Rietkerk wees er daarbij op dat de korpschef van het KLPD
met die aanwijzingsbevoegdheid twee bazen heeft. Vanwege de betrokkenheid
van de minister van BZK en gelet op zijn beheerspositie werd het overlegvereiste
dan ook voorgesteld. Wij hebben toen in onze reactie aangegeven dat het amendement
geen goed idee was. Daarbij hebben wij erop gewezen dat juist een wezenlijk
kenmerk van het Nederlandse politiebestel is, dat de politie wat betreft haar
taakuitvoering twee bazen heeft: de burgemeester van de betrokken gemeente
voor de handhaving van de openbare orde en de officier van justitie voor de
strafrechtelijke handhaving van onze rechtsorde. Deze gezagsdragers geven
dagelijks tal van aanwijzingen aan de politie, rechtstreeks en zonder tussenkomst
van de korpsbeheerder. Dat is terecht, omdat het om inhoudelijke en beleidsmatige
aanwijzingen gaat, waarmee de beheerder geen bemoeienis heeft. De taken die
het KLPD uitoefent laten zich niet alle verdelen onder de burgemeester en
de officier van justitie als gezagsdragers. Er zijn ook werkzaamheden die
rechtstreeks onder de verantwoordelijkheid van de minister van Justitie worden
uitgeoefend. Om die verantwoordelijkheid te kunnen waarmaken, moet de minister
van Justitie terzake over een aanwijzingsbevoegdheid beschikken. Ook hier
gaat het om inhoudelijke en beleidsmatige aanwijzingen, waarmee de korpsbeheerder
geen bemoeienis heeft en ook niet zou moeten krijgen. Van het hoofd van het
landelijk parket wordt ook niet verwacht dat hij eerst overleg voert met de
korpsbeheerder voordat hij aanwijzingen geeft. Het is hier voorts niet anders
dan bij de regionale korpsen. Ook daar kan de gezagsdrager zonder voorafgaand
overleg met de korpsbeheerder aanwijzingen geven terzake van de taakuitvoering.
Het voorschrijven van een overlegplicht komt de door ons beoogde transparante
verantwoordelijkheidsverdeling langs de lijnen van gezag over de politie en
beheer van de politie niet ten goede. Sterker, taken en verantwoordelijkheden
zouden worden vervlecht waar het wetsvoorstel nu juist tracht te ontvlechten:
inhoud en beleid bij de gezagsdragers, burgemeester en officier van justitie,
en in een aantal gevallen bij de minister van justitie en het beheer bij de
korpsbeheerders, hier de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksaangelegenheden.Ten overvloede hebben wij aangegeven dat uiteraard wel overleg tussen
de beide ministers nodig is wanneer aanwijzingen over de taakuitvoering beheersmatige
consequenties hebben of niet passen in het vastgestelde beleidsplan. De heer
Holdijk verwees daarnaar. Wij achten overleg in dergelijke gevallen zo vanzelfsprekend
dat dit geen aparte regeling behoeft. Wij hebben evenwel het amendement niet
op deze grond afgewezen, zoals de heer Holdijk inmiddels wellicht heeft begrepen.Voorzitter! Ik kom ten slotte te spreken over artikel 38a in verband met
het amendement op stuk nr. 9 van mevrouw Scheltema-de Nie. Haar amendement
kwam erop neer dat de minister van Binnenlandse Zaken het beleidsplan vaststelt:
a. na overleg met het hoofd van het landelijk parket; b. in overeenstemming
met de minister van Justitie en gehoord de raad voor het KLPD.De heer Holdijk heeft gevraagd nader in te gaan op onze argumentatie voor
het regeringsvoorstel. Hij vroeg ten eerste wat de ratio is om het beleidsplan
te laten vaststellen door de raad voor het KLPD. Wij moeten daarvoor teruggaan
naar de parlementaire discussie over de vaststelling van de Politiewet 1993.
In het oorspronkelijke voorstel was sprake van een college van advies en bijstand
voor het KLPD dat advies uitbracht over het beheer en de jaarstukken. Bij
eerste nota van wijziging is, conform de wens van de Tweede Kamer, de taak
van het college verzwaard. In plaats van een adviesbevoegdheid kwam een bevoegdheid
om de jaarstukken vast te stellen. Wij hebben in de positie van de raad welbewust
nog geen wijziging willen aanbrengen. Dit was gezien het doel van dit wetsvoorstel,
namelijk de beheersovergang, ook niet nodig. Het maakt voor de positie en
de taak van de raad in principe niet uit of het beheer van het KLPD ligt bij
de minister van Justitie of bij die van Binnenlandse Zaken. Dat wij in de
positie en taak van de raad voorshands geen wijziging hebben gebracht, houdt
ook verband met de aanstaande evaluatie van de raad voor het KLPD op grond
van artikel 40, zevende lid, Politiewet 1993. Mede in dat licht moet onze
opmerking in het debat met de Tweede Kamer worden gezien dat de positie van
de raad nog onderwerp van bezinning is. Ook in de stukken hebben wij dat aangegeven.
Wij zouden het niet gelukkig vinden, indien zo'n ingrijpende wijziging van
de positie van de raad gestalte zou krijgen voordat een meer fundamentele
bezinning op de rol van de raad zou hebben plaatsgevonden. Wij zouden de raad
voor het KLPD in zowel de huidige als de voorgestelde situatie willen zien
als gezagsinstantie, zoals de heer Holdijk zelf ook aangeeft. Bij de vaststelling
van de samenstelling van de raad is indertijd gestreefd naar een zo groot
mogelijke deskundigheid en een duidelijke inbreng van de zijde van de regionale
korpsen. Op de vraag van de heer Holdijk naar de volgorde bij de totstandkoming
van het beleidsplan kan ik het volgende zeggen. Het beleidsplan wordt opgesteld
door de beheerder van het KLPD, dus de minister van Binnenlandse Zaken –
indien dit wetsvoorstel wordt aanvaard – in overeenstemming met het
hoofd van het landelijk parket. Vervolgens wordt het plan vastgesteld
door de raad voor het KLPD, waarna het plan de instemming behoeft van zowel
de minister van BZK als Justitie. Door aanneming van het amendement van mevrouw
Scheltema-de Nie zou niet alleen worden bepaald dat de minister van Binnenlandse
Zaken het beleidsplan vaststelt, maar ook dat hij dat zou moeten doen in overeenstemming
met de minister van Justitie. Dat overleg zou moeten worden gevoerd met het
hoofd van het landelijk parket en bovendien zou de raad moeten worden gehoord.
Wij hebben in het debat met de Tweede Kamer aangegeven dat een en ander nogal
wat betekent voor de betrokkenheid van Justitie en de positie voor de raad.
De betrokkenheid van Justitie wordt geconcentreerd op alleen het vaststellen
van het plan. De voorbereiding van het plan vindt dan plaats door Binnenlandse
Zaken. Aldus bezien boet Justitie aanmerkelijk in als het gaat om betrokkenheid.
Dit past niet goed bij de bedoeling om in de Politiewet 1993 te waarborgen
dat de minister van Justitie zijn verantwoordelijkheden kan waarmaken. Verder
brengt de vaststelling van het plan door de beide ministers in plaats van
de raad voor het KLPD waarbij de raad nog slechts een adviesbevoegdheid heeft,
een zekere uitholling van de positie van de raad met zich mee.Voorzitter! Hiermee heb ik nog eens precies de redenen nader uiteengezet
waarom wij in de Tweede Kamer beide amendementen toentertijd hebben moeten
afwijzen.Minister Peper:Mijnheer de voorzitter! Ook ik feliciteer mevrouw Lodders en mevrouw Tan
met hun maidenspeeches die aanleiding geven tot uitvoerige beschouwingen.
Mijn collega heeft die grotendeels al gehouden, dus ik kan betrekkelijk kort
zijn. Ik zal enkele inleidende opmerkingen maken voordat ik inga op vragen
die van meer beheersmatige aard zijn. Overigens komt het wetsvoorstel inzake
de concentratie van beheersbevoegdheden er nog aan, dus daarover zullen wij
op dat moment discussiëren.Wij hebben in Nederland gekozen voor het regionale en daarmee in beginsel
decentrale bestel. Dat is een heel groot goed, maar het is wel ingewikkeld
en daar moeten wij mee leren leven. Het lijkt mij verstandig dat wij vasthouden
aan het bestel. De operatie die in 1989 is ingezet door de heer Hirsch Ballin
en mevrouw Dales had een formidabele omvang. Het was een reorganisatie van
het politiebestel waarover men al decennia sprak en waarnaar ik met bewondering
heb gekeken. En stel je voor: wij zijn nog maar vijf jaar bezig. Ik refereer
aan mijn bezoek aan Groningen, waar te zien was hoezeer rijkspolitie en gemeentepolitie
het nodig hebben om elkaar in goede samenwerking te vinden. De verschillen
zijn soms toe te schrijven aan lokale factoren en hebben dan niets te maken
met het feit dat men eerst rijks- of gemeentepolitie was.Deze operatie is heel erg vers en ik vraag er aandacht voor dat wij hiervoor
gekozen hebben. Naar mijn mening is het een erg goed systeem waarmee de politie
heel dicht bij de burgerij is, zeker in vergelijking met vele andere, ook
democratische landen. Het nadeel van dit systeem waarmee wij sinds april 1994
werken, is echter dat het zo ingewikkeld is omdat er zoveel mensen meedoen.
Alle pogingen die er zijn om orde aan te brengen op plaatsen waar dat nuttig
is, worden vaak becommentarieerd met de opmerking dat ik een centralist ben.
Maar dat ben ik helemaal niet. Ik heb eens het beeld gebruikt van een concern
met werkmaatschappijen en holdings en daarbinnen hebben veel korpsen sinds
april 1994 een grote mate van creativiteit aan de dag gelegd. Voor een deel
was het echte creativiteit en voor een deel betrof het geïnstitutionaliseerde
eigenwijsheid die veel in deze kringen voorkomt. Deze was bovendien niet gerelateerd
aan het feit dat men moest inspelen op specifieke behoeften in een specifieke
regio. Tegen die achtergrond moet dit voorstel worden gezien. Het gezagsprobleem
is volgens mij geen echt probleem, want wie gezag heeft, oefent gezag uit.
De Nederlandse politie wordt door de burgerij wel als één Nederlandse
politie gezien en moet ook als zodanig optreden, met alle differentiatie en
alle lokale en regionale kleuring. Het is wel van belang om vast te stellen
dat er nogal wat ongemakken en ondoelmatigheden zijn vast te stellen, zoals
wij ook schriftelijk hebben uitgewisseld.Ik noem hiervan twee voorbeelden, waarover mijn collega en ik streng zijn
toegesproken in de Tweede Kamer. Er is wel voortgang geboekt bij de informatie-
en communicatietechnologie, maar deze is nog steeds niet helemaal op elkaar
afgestemd, omdat er zoveel spelers zijn. Degenen die daar plezier van hebben,
zijn degenen die geen behoefte hebben aan deze koppeling van communicatietechnologie.Twee weken geleden werden wij geconfronteerd met een rapport van de Rekenkamer
over wapens. Het valt niet in te zien dat in Nederland niet op een goede manier
is te regelen dat regiokorpsen daarop worden getoetst.Mijn collega van Justitie en ik hebben vorig jaar voor het eerst een beleidsplan
Nederlandse politie uitgebracht. Wij proberen niet zozeer als twee roergangers
in Den Haag in alle hoeken en gaten te sturen, maar wij zetten de Nederlandse
politie wel op het spoor van een beleidsoriëntatie die voor een belangrijk
deel samenvalt met datgene waar de regio's mee bezig zijn, gezien hun prioriteiten.
Wij hebben een beleids- en beheersplancyclus en wij zijn bezig om het gedachtegoed
te doen postvatten van een informatiesysteem om politiewerk meetbaar te maken.
Dat is veel meer mogelijk. Wij zijn er niet op uit om voortdurend te turven
en te bureaucratiseren, terwijl wij vervolgens vergeten op te letten.Wij zijn grote voorstanders van het gebiedsgebonden werk, tot en met het
kleine postje in Friesland. Wanneer het gebiedsgebonden werk in heel Nederland
voet aan de grond krijgt en als een lopend vuurtje door het land gaat, komt
dit terug in de feitelijk vastgestelde criminaliteit of overlast en in de
beleving van mensen. Wij zijn ermee bezig om dat te meten.Wij zijn niet uit op bureaucratisering van het systeem, maar op een grotere
mate van doorzichtigheid. Zowel de Eerste als de Tweede Kamer vraagt of het
opschiet en of er inzicht in is. Wij zeggen altijd tegen de Staten-Generaal
dat wij dat zullen leveren, als zij maar niet verwachten dat de differentiatie
van het systeem ertoe leidt dat wij zeer gedetailleerd sturend zullen optreden.
Dat is in tegenspraak met het model. Je moet leren leven met een aantal parameters
die inzicht geven in de stand van zaken in de verschillende korpsen, zowel organisatorisch en bedrijfseconomisch als wat betreft de prestaties.De overleggroep onder leiding van mr. drs. L.C. Brinkman is bezig om nader
te bezien hoe de relatie moet zijn tussen het KLPD, als belangrijkste speler,
en de regiokorpsen. Het KLPD moet gedragen worden door de regiokorpsen, maar
daarnaast moet het ook bovenregionale activiteiten op een efficiënte
manier kunnen aanpakken. Daarbij is één beheerssysteem, waar
dat maar enigszins mogelijk is met beginselen die voor het hele land gelden,
van grote betekenis. Wat mij betreft is dat vooral bedoeld voor het maken
van beleid, zowel door de minister van Justitie als door de minister van BZK
waar het gaat om vraagstukken van openbare orde en hulpverlening, maar dan
wel op een zekere afstand. Het gaat daarbij niet om beheerszaken. Deze moeten
wel goed geregeld worden, maar zijn onderdeel van een politiebestel dat vooral
vanuit het gezag moet worden aangestuurd.Mede daarom ben ik, met mijn collega van Justitie, toch wat verbaasd over
de nogal stevige opstelling van de CDA-fractie. De discussie over dit wetsvoorstel
ging tot nu toe vooral om de vraag hoe de positie van de minister van Justitie
zou kunnen worden bewaakt. Die staat voor mij buiten kijf. Als de collega
het nodig zou vinden om met het oog op bijzondere omstandigheden te interveniëren,
via de gezagslijn waarover hij beschikt, dan vraagt hij natuurlijk niet eerst
belet bij de minister van BZK om te vragen of hij wel mag interveniëren.
Zo werkt het uiteraard niet en zo werkt het ook niet op regionaal vlak. Op
dat vlak gaat het dan om urgente zaken van justitiële aard, waarover
de hoofdofficier of één van de officieren praat met de korpschef.
Er vindt dan, althans in de situatie die ik ken, geen overleg met de korpsbeheerder
plaats, behalve wanneer het gaat om zaken met een meer structureel karakter.
Die worden dan ingebracht in de beleidscyclus van het regionale korps.Ik denk dan ook dat de door mevrouw Tan genoemde principiële aspecten
die het politiebestel tekenen, op geen enkele manier strijdig zijn met een
wat grotere efficiency en een grotere gerichtheid van de politie op zaken
die via het regionale korps, het beleidsplan Nederlandse politie en de afstemming
van plannen op elkaar naar voren komen. Ik wijs er in dit verband op dat politiemannen
en politievrouwen het bijzonder leuk vinden om dingen te presteren. Dat kan
heel direct zijn, in het wijkgebonden werk, maar ook indirect, gericht op
bepaalde specifieke situaties. Nog niet zo lang geleden was er een zeer bekende
en goede korpschef (ik spreek nu over het begin van de jaren negentig) die
zei: het is puur toeval als de mannen en vrouwen op straat doen wat de leiding
zegt. Ik kom nu even niet op zijn naam, maar hij zat toen dicht bij mij in
de buurt. Met deze uitspraak kreeg hij de handen bepaald op elkaar. Het klonk
heel geestig, maar zijn boodschap was serieus. Hij vroeg zich namelijk af
of het niet noodzakelijk is om meer richting aan het beleid te geven. Ik denk
dat het een groot winstpunt is dat in de beleidsplannen van de politie aan
deze verkapte oproep gehoor is gegeven. Dat is ook niet zo vreemd, want zowel
gemeenteraden als burgers vragen de politie heel concreet om bepaalde problemen
op te lossen. Het is niet genoeg om op een dergelijke vraag met vage praatjes
te reageren. Je zult dan daadwerkelijk meer blauw moeten inzetten om ervoor
te zorgen dat de misdaadcijfers teruglopen. Deze resultaatgerichte oriëntatie
is een wezenlijk onderdeel van de integratie van het KLPD.Mevrouw Tan sprak over de relatie tussen cultuur en structuur. Uit de
gesprekken die ik heb gevoerd, heb ik afgeleid dat de samenwerking op operationeel
niveau al heel behoorlijk is. De nu voorziene structuurwijziging zal hieraan
echter een extra impuls geven, omdat men hierdoor mede verantwoordelijk wordt
voor de relatie met het KLPD en vice versa. Zij heeft verder een opmerking
gemaakt over de relatie tussen centraal en decentraal. Zonder een excuus te
zoeken voor allerlei niet te verklaren verschillen, vraag ik nogmaals aandacht
voor de veelkleurigheid van ons politiebestel. De plannen van de korpsen,
die wij inmiddels op het departement hebben ontvangen, worden niet op elke
komma beoordeeld. Wij onderzoeken of men binnen de kaders van de beschikbare
middelen en de regionale prioriteiten zo goed mogelijk rekening heeft gehouden
met de prioriteiten die door de Staten-Generaal zijn vastgesteld. Als wij
constateren dat van die prioriteiten wordt afgeweken, gaan wij niet onmiddellijk
op onze achterste benen staan, omdat hiervoor meestal een goede verklaring
is te geven.De relatie tussen het departement en de korpsen op het terrein van de
budgetten en de beleidskaders is ook heel ontspannen. Wij proberen te sturen
op hoofdlijnen en stellen daarvoor de parameters vast. Het is niet zinnig
om je tot in de kleinste details met het beleid te willen bemoeien. Het is
de bedoeling de regionale politiekorpsen door een goed informatie- en beheerssysteem
transparanter te maken. Dat geldt zowel de justitiële prestaties als
de prestaties op andere terreinen. Ik weet niet precies hoe ik dit besturingsmodel
zou moeten noemen. Ik heb echter begrepen dat mevrouw Tan zich bezighoudt
met dergelijke bestuurlijke aspecten en misschien weet zij een naam voor dit
besturingsmodel. Ik heb zelf de laatste literatuur niet bij kunnen houden,
maar ik heb desondanks geprobeerd, aan te geven hoe die relatie precies vorm
is gegeven. Dit is, zowel door de heer Korthals als door mij, gedaan met veel
gevoel voor de grote lijnen en voor de grote waarde van de regionale en lokale
politie.Ik heb inmiddels de nodige bestuurlijke ervaring in mijn leven opgedaan
en ik weet dan ook goed dat de beheerstechnische faciliteiten beter worden
als de verbinding tussen het landelijke en het regionale niveau scherper wordt
vastgesteld. In de praktijk blijkt dat bij ingewikkelde criminele zaken een
grote mate van oplettendheid op het lokale en regionale niveau van belang
is. De juiste samenwerking maakt die oplettendheid op het lokale niveau mogelijk.
De mensen die wij in dit voorbeeld voor ogen hebben leven, wonen en bewegen
zich ergens. Ik hoop dat de fractie van het CDA – gelet ook op de bijzondere
rol die de heer Hirsch Ballin heeft gespeeld – nog tot een zekere inkeer
komt.Mevrouw Lodders-Elfferich (CDA):Voorzitter! De minister van Binnenlandse Zaken sprak de verwachting uit
dat wij tot inkeer zouden willen komen. Wij hadden dat gehoopt van de kant
van beide bewindslieden. Ik stel vast dat dit niet het geval is. De minister
van Justitie heeft betoogd dat bij handhaving van één
politie het, gezien het gezagsdualisme niet te vermijden is dat gezag en beheer
tot een scheiding moeten leiden. Tot op zeker hoogte heeft hij daarin gelijk.
Wij denken dat het bij het Korps landelijke politiediensten zo weinig mogelijk
moet gebeuren en dat het zo mogelijk bij elkaar moet blijven. In onze visie
leidt dat op een natuurlijke wijze naar het centreren van gezag en beheer
bij de minister van Justitie en niet bij de minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties. Er is ongetwijfeld een goede wil aanwezig bij beide
bewindslieden om in overleg en met afstemming te vermijden dat er fricties
en vertragingen – ik vertaal het in mijn eigen woorden – ontstaan.
Ik twijfel niet aan de oprechtheid ervan. Het gaat bij het creëren van
een wettelijke structuur niet om de vraag of de intenties bepalend, bewakend
en beveiligend zijn voor hetgeen je wilt bereiken. Het gaat erom dat de structuur
als zodanig deugt.De aankondiging in eerste termijn dat wij onze steun aan dit voorstel,
gezien dit aspect niet zullen kunnen geven is nog steeds overeind gebleven.Mevrouw Tan (PvdA):De opmerkingen van de PvdA lopen inderdaad vooruit op de voorstellen die
nog moeten komen. Wat dit betreft kan ik het kort houden.Het stelt ons gerust van de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
herhaald te horen dat het decentrale bestel een heel groot goed is, maar dat
het wel om een zeer ingewikkelde materie gaat. Daar ging het ons juist om,
toen wij zo tamboereerden op die principiële doelstellingen die wij naast
de bedrijfsmatige kant onderschrijven. Wij willen het bedrijfsmatige niet
te veel laten overheersen. De meer publieke uitgangspunten moeten ook de ruimte
krijgen, dan wordt recht gedaan aan complexiteit. Als de minister zegt dat
het goed is om te komen tot wat grotere transparantie, grotere sturing, dan
is de PvdA-fractie uiteraard daarmee akkoord. De vraag rijst echter wel: vanuit
welke gedachte? De minister zegt: op hoofdlijnen. Dat stelt ons ook gerust.
Maar als de minister zegt dat hij de resultaten duidelijker wil maken, hij
meer blauw wil zien en meer service aan de hand van parameters, dan vraag
ik welke cijfers dat dan zijn. Als je die cijfers, die outputmetingen te bedrijfsmatig
gaat benaderen, dan loop je grote risico's, dat je de complexiteit van het
politiewerk en de structuren die daarbij horen onrecht doet. Uit die zorg
was deze vraag ingegeven. Het gaat erom of de parameters die ontwikkeld gaan
worden voldoende recht doen aan onderdelen van de taakuitvoering van de politie
die minder gemakkelijk meetbaar zijn. Dat is altijd het moeilijke met parameters
bij de overheid: het gaat niet alleen maar om de aantallen processen-verbaal,
maar ook om veel moeilijker te meten dingen, zoals de waardering door de burger
van de dienstverlening, het gevoel van veiligheid en wat dies meer zij.Voor het overige zien wij de in voorbereiding zijnde wetsvoorstellen over
de politieorganisatie met belangstelling tegemoet.De heer Holdijk (SGP):Voorzitter! Beide bewindslieden dank ik voor hun antwoord. In het bijzonder
geldt dat voor het antwoord van de minister van Justitie, gezien de aard van
onze vragen in eerste termijn.Uit het antwoord van de minister van Justitie meen ik te mogen concluderen
dat de bezwaren bij de regering primair van constitutionele aard zijn. Wij
hebben de amendementen niet ter nadere discussie ingebracht, aangezien het
niet zinvol is om hier over ingetrokken of afgewezen amendementen te spreken,
maar om naar aanleiding daarvan het wetsvoorstel beter te kunnen beoordelen.
Het feit dat de bezwaren van de regering van constitutionele aard zijn, is
de winst van deze discussie die ik had beoogd. Ik doel op de toepassing van
de bepalingen van het wetsvoorstel en de controle daarop via de aanwijzingen
van de minister van Justitie.Ik denk dat ik het goed begrepen heb dat de bezwaren van constitutionele
aard tegen de materie van het CDA-amendement in het bijzonder betrekking hadden
op de werkzaamheden die rechtstreeks onder de minister van Justitie vallen.
Ik heb in eerste termijn ook artikel 53 van de Politiewet genoemd. Ingevolge
dat artikel kan de minister van Justitie in bijzondere gevallen, na overleg
met de minister van Binnenlandse Zaken, aan de korpsbeheerder de nodige aanwijzingen
geven. Met andere woorden: overleg tussen beide ministers is kennelijk al
heel gewoon. Als ik artikel 53 van de Politiewet goed lees, beperkt dat overleg
zich echter tot het gezag. Dat artikel gaat dus niet over het beheer. Het
OM en de minister hebben op grond van hun taak groot belang bij beslissingen
die op beheersmatig vlak genomen worden. Daarom zal er overleg nodig zijn.
Ik begreep dan ook niet zozeer het verzet tegen bedoeld amendement. Maar goed,
zoals gezegd, gaat het daar nu niet meer over. Mijn conclusie is dat overleg
over beheer weliswaar niet in de wet staat, maar dat dit praktisch wél
plaatsvindt.Ik maak nog een enkele opmerking over de materie van het D66-amendement.
Volgens de minister had dat amendement twee grote nadelen: de minister van
Justitie zou aan betrokkenheid inboeten en de Raad voor het KLPD zou worden
uitgehold. De minister voegde daar nadrukkelijk aan toe dat hij die raad als
de gezagsinstantie zag. Wij zijn niet uit op uitholling van de positie van
de Raad voor het KLPD, maar naar aanleiding van de evaluatie wordt er in ieder
geval in de Tweede Kamer weer over het KLPD gesproken. Daarbij kan blijken
dat de onderhavige procedure van vaststelling van beleidsplannen en wat daarop
volgt, herzien moet worden. Daarbij kan ook blijken dat wij wellicht terug
moeten naar de geschiedenis uit 1993, waaraan de minister heeft gerefereerd,
waarin een adviesrecht aan de Raad voor het KLPD was toegekend. Ik sluit dit
dus niet uit. Mijn conclusie uit het antwoord van de regering is dan ook dat
de bepalingen, zoals die nu vastgelegd worden, ook wellicht herzien moeten
worden.Minister Korthals:Voorzitter! Ik dank de sprekers in tweede termijn.Mevrouw Lodders dacht dat de regering tot inkeer zou komen over dit wetsvoorstel.
Dit ligt minder voor de hand dan dat de fractie van het CDA tot inkeer komt.
Ik herhaal dat dit wetsvoorstel unaniem door de Tweede Kamer, dus ook door
de fractie van het CDA aldaar, is aangenomen. Het zou dan wat merkwaardig
zijn als de regering in het laatste stadium tot inkeer komt.
Wij zien naar aanleiding van haar grondige, maar toch niet erg overtuigende
betoog geen reden om het wetsvoorstel in te trekken. Dit zullen wij ook niet
doen. Het zal dus op een stemming moeten aankomen.Ik wil toch nog een kleine poging wagen om mevrouw Lodders over de streep
te krijgen. Er zitten bepaald voordelen aan dit wetsvoorstel, die ik haar
nog eens onder de aandacht breng. De minister van Binnenlandse Zaken is beheerder
op afstand van de regionale politiekorpsen. Het is erg goed dat hij ook het
beheer krijgt over het KLPD. Met de concentratie van het beheer bij de minister
van Binnenlandse Zaken wordt deze op het gebied van het beheer het eenduidige
aanspreekpunt. Dat is voor alles en iedereen duidelijk. De minister van Justitie
kan zich dan daadwerkelijk concentreren op het aangeven van beleidskaders
terzake van de strafrechtshandhaving. Dit lijkt mij een goede zaak. Bovendien
is het belangrijk voor de eenheid van de politie. De politie werkt als een
soort concern met 26 werkmaatschappijen. De beheersovergang van het KLPD biedt
dan ook mogelijkheden om in de toekomst op centraal niveau, vanuit één
punt, duidelijke sturing te geven. Dit heeft ook te maken met het feit dat
het KLPD ondersteunend is voor de andere korpsen, vooral op beheersmatig vlak,
in technologie en dergelijke. Deze punten moeten niet onderschat worden.De heer Holdijk heeft het goed begrepen dat de bezwaren die wij hebben
aangegeven, constitutioneel van aard zijn. Artikel 53 gaat over de schaarste
wanneer er als gevolg van gezag inzet moet worden gepleegd. Dan zullen de
ministers overleg moeten plegen. Tot nu toe plegen de minister van Binnenlandse
Zaken en de minister van Justitie regelmatig overleg; dit is noodzakelijk
in ons bestel. Daarom is een goede verstandhouding tussen de minister van
Binnenlandse Zaken en de minister van Justitie bijna onontbeerlijk. Tot dusver,
tot vandaag, is die situatie zeer gunstig. Wij hopen dat het zo blijft; dat
hangt van de heer Peper af.De heer Holdijk heeft goed gezien dat wij ervoor hebben gekozen, het beheer
nu over te dragen, te evalueren op grond van datgene wat wij in de Politiewet
1993 hebben vastgesteld, en bij die evaluatie de positie van de Raad voor
het KLPD te betrekken. Dit kan betekenen dat de taak en de functie van de
raad veranderen. Zonder dat ik wil zeggen dat het zo is, zou het kunnen betekenen
dat zijn taak adviserend in plaats van beleidsvaststellend wordt.Minister Peper:Voorzitter! De opmerkingen over de samenwerking kan ik alleen maar onderstrepen.
De heer Korthals is al bijna anderhalf jaar gewend aan mijn soepelheid.Voorzitter! Tegen mevrouw Lodders en de gehele CDA-fractie zeg ik nog
een keer, dat in de huidige situatie eigenlijk sprake is van twee soorten
politie met een verschillende regievoering. Degene die letten op datgene wat
nu wordt geregeld met betrekking tot de positie van de minister van Justitie,
hebben een geweldige loep nodig om het verschil te ontdekken tussen de relatie
met de korpsbeheerder en die met de hoofdofficier van justitie. Daarom begrijp
ik niet waarom de lijn, waarmee wordt gestreefd naar eenheid van het beheer
op regionaal niveau, niet door allen wordt doorgetrokken. Volgens deze lijn
laat de hoofdofficier van justitie zich bepaald wel horen, maar hij wordt
verder niet belast met allerlei ingewikkelde beheerszaken. Ik zei altijd tegen
"mijn" hoofdofficier: wees blij dat er maar een is die met deze zaken moet
omgaan. Het is evenwel duidelijk, dat over de gezagszeggenschap geen discussie
mogelijk is.Als een hoofdofficier of een minister van Justitie tegen iets "nee" zegt,
is er een probleem. Waarin is dat probleem dan gelegen? Het vloeit geheel
voort uit het antwoord op de vraag of er voldoende mensen zijn voor oplossing
van het vraagstuk. Er kan vervolgens een afweging volgen. Bij dit voorbeeld
gaat het dan enerzijds om de vraag van de minister van Justitie en anderzijds
om zaken die ook aandacht behoeven. Zowel op regionaal als op nationaal niveau
leert de ervaring, dat in die situatie een oplossing wordt gevonden. Er kan
bijvoorbeeld sprake zijn van een tijdelijk vraagstuk, waarvan de oplossing
een bijzondere inspanning vereist van de kant van de minister van Justitie
en waarbij het parlement zegt: dat moet gebeuren. Dan gebeurt dat en wordt
de nodige ruimte vrijgemaakt. Er kan ook sprake zijn van een beleidswijziging,
waarbij wordt aangegeven dat aan een bepaald punt meer aandacht van justitiële
aard zou moeten worden besteed. Na een goed debat vindt verwoording plaats
in de landelijke politiebrief. Die is natuurlijk eveneens een reflectie van
de dialoog tussen de regering en het parlement. Ik hoop dat deze opmerkingen
helpen bij het bepalen van een standpunt.Mevrouw Lodders-Elfferich (CDA):Mijn excuses dat ik u in tweede termijn niet heb bedankt voor uw beantwoording.Voorzitter! Ik ben ervan overtuigd, dat met goede regelingen, afspraken,
vormen van overleg, met afstemming, overeenstemming etc. veel op een goede
manier kan verlopen. Het gaat evenwel om een principiële keus. Als je
kiest voor één verantwoordelijke voor het KLPD, moet dat dan
de minister van Binnenlandse Zaken of de minister van Justitie zijn. Ik moet
vaststellen, dat de keus van de minister niet de onze is.Minister Peper:Maar die keus heeft toch niets met het gezag te maken. Daar gaat het hier
om. Het gezag en de mate waarin je gezag kunt doorzetten: dat is aan de orde.
Het doorzetten van het gezag door de minister van Justitie is volstrekt geen
discussiepunt. Ik herhaal voorts, dat de dialoog ook op het regionale vlak
wordt gevoerd. Die gaat alleen maar over de schaarste aan middelen. De minister
van Justitie en de minister van Binnenlandse Zaken overleggen met elkaar over
de vraag in welke mate sprake kan zijn van andere accenten, gelet op de schaarse
middelen.Tegen mevrouw Tan zeg ik nog, dat in het gehele bestel natuurlijk niet
de bedrijfsmatige kant van de zaak vooropstaat. Het gaat om de doelen die
je met het politiebeleid in Nederland, in de brede betekenis van het woord,
wilt dienen.Mevrouw Tan vroeg welke criteria worden gehanteerd en welke parameters
in acht worden genomen. Ik wijs haar in dit verband nog een keer op het volgende.
Het is nog maar heel kort geleden dat de politie, ander dan men gewend was,
gevoelig is geworden voor het meten van activiteiten. Daarbij kan worden gedacht
aan het meten van de appreciatie van het werk door de bevolking, zie de landelijke
en plaatselijke monitors, gecombineerd met de feitelijke prestaties.
Het is goed dat deze ontwikkeling heeft plaatsgevonden. Het is nog niet zo
lang geleden dat men zei: ons werk valt niet te meten; wij lopen op straat
en kijken rond, en dat is in zichzelf de moeite waard. Ik ben geen fetisjist
op dit punt, maar het kan heel behoorlijk. Het informatiemodel Nederlandse
politie wordt omarmd, gedragen en ontwikkeld door de korpsbeheerders, de politiechefs,
de officieren van justitie, het Nederlands politie-instituut, enz. Naarmate
het inzicht vordert in de mogelijkheden van het (indirect) meten van de prestaties,
zullen wij zo wijs zijn om tot aanpassingen te komen.Men komt nog maar kort geleden uit een cultuur waarin men nauwelijks belangstelling
had voor de bedrijfsorganisatie of voor het behoorlijk omgaan met c.q. het
gericht inzetten van. Ik sluit niet uit dat dat in sommige delen nog steeds
het geval is. Dat heeft te maken met de cultuur van actie ondernemen, op het
bureau komen, enz. Wij kennen dat allemaal. Nogmaals, een gerichtere inzet,
een aanpak om een buurt wat veiliger te maken, dat vinden de politiemannen
en -vrouwen echt heel fantastisch.De beraadslaging wordt gesloten.Het wetsvoorstel wordt zonder stemming aangenomen.De voorzitter:De aanwezige leden van de fractie van het CDA wordt conform artikel 121
van het Reglement van orde aantekening verleend, dat zij geacht willen worden
zich niet met het wetvoorstel te hebben kunnen verenigen. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-19992000-465-477.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl