de behandeling van:het wetsvoorstel Het opnieuw vaststellen van de Wet toezicht effectenverkeer in verband met de uitvoering van de richtlijn betreffende het verrichten van diensten op het gebied van beleggingen in effecten en van de richtlijn betreffende de kapitaaltoereikendheid van beleggingsondernemingen en kredietinstellingen (Wet toezicht effectenverkeer 1995) (23874).
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1994-1995, pag. 5092-5110

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

13-06-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1994-1995

nr. 86, pagina 5092-5110

13-06-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 
 Er is geen inhoudsopgave aanwezig.
 
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 23874Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

de stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van onder meer de Wet op het basisonderwijs, de Interimwet op het speciaal onderwijs en het voortgezet speciaal onderwijs en de Wet op het voortgezet onderwijs in verband met sociale vernieuwing (Regeling samenwerking sociale vernieuwing onderwijs) (23078).Pagina 5091-5091
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Goedkeuring van de Europese Overeenkomst voor de bescherming van gewervelde dieren die worden gebruikt voor experimentele en andere wetenschappelijke doeleinden (22450, R1425).Pagina 5090-5090
de voortzetting van de behandeling van:het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op de jeugdhulpverlening en het Wetboek van Strafrecht in verband met hulpverlening aan weggelopen minderjarigen (23179).Pagina 5091-5092
Regeling van werkzaamhedenPagina 5076-5078
de stemmingen over drie moties, ingediend bij de behandeling van de wetsvoorstellen inzake de dierproeven, te weten:de motie-Stellingwerf over een stimuleringsbeleid m.b.t. alternatieven voor dierproeven (22485, nr. 30);de motie-M.B. Vos/Esselink over verhoging van het budget van het Platform alternatieven voor dierproeven (22485, nr. 31);de motie-Cherribi over verhoging van het budget voor alternatieven voor dierproeven (22485, nr. 32).Pagina 5090-5091
het mondelinge vragenuur, overeenkomstig artikel 136 van het Reglement van orde.Pagina 5078-5083
Stemmingen over zes moties, ingediend in het nota-overleg over de Novemberbrief, te weten:de motie-Van Ardenne-van der Hoeven c.s. over de voorgestelde reducties op het gebied van de opleidingen (23900-X, nr. 69);de motie-Van Ardenne-van der Hoeven c.s. over de voorgestelde doelmatigheidsmaatregelen op het gebied van geestelijke verzorging en geneeskundige verzorging (23900-X, nr. 70);de motie-Van Ardenne-van der Hoeven over de looptijd van het sociaal beleidskader (23900-X, nr. 71);de motie-ZijlstraPagina 5088-5088
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter ter zake gedane voorstellen:Pagina 5117-5119
Vragen van het lid Marijnissen aan de ministers van Economische Zaken en van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, over het weglekken van werkgelegenheid naar het buitenland, naar aanleiding van Philips Terneuzen.Pagina 5083-5088
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op de dierproeven (22485)Pagina 5089-5090
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Goedkeuring van de op 21 maart 1994 te Noordwijk tot stand gekomen verdragen tussen het Koninkrijk der Nederlanden en, respectievelijk, de Republiek Benin, het Koninkrijk Bhutan en de Republiek Costa Rica inzake duurzame ontwikkeling (23949), en over:de motie-Van Middelkoop c.s. over het evalueren van de uitvoering van de verdragen (23949, nr. 8);de motie-Van Ardenne-van der Hoeven over het heroverwegen van het begrip wederkerigheid als verdragsprincipe (23949,Pagina 5088-5089
de behandeling van:het wetsvoorstel Het opnieuw vaststellen van de Wet toezicht effectenverkeer in verband met de uitvoering van de richtlijn betreffende het verrichten van diensten op het gebied van beleggingen in effecten en van de richtlijn betreffende de kapitaaltoereikendheid van beleggingsondernemingen en kredietinstellingen (Wet toezicht effectenverkeer 1995) (23874).Pagina 5092-5110
de behandeling van:het wetsvoorstel Vereenvoudiging van de Handelsregisterwet en wijziging van enige andere wetten (Handelsregisterwet 199.) (23970).Pagina 5110-5117

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 295 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Aan de orde is de behandeling van: 
 
 het wetsvoorstel Het
opnieuw vaststellen van de Wet toezicht effectenverkeer in verband met de
uitvoering van de richtlijn betreffende het verrichten van diensten op het
gebied van beleggingen in effecten en van de richtlijn betreffende de kapitaaltoereikendheid
van beleggingsondernemingen en kredietinstellingen (Wet toezicht effectenverkeer
1995) (23874).
 
 
 
 
 
 De algemene beraadslaging wordt geopend.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):
 
 Voorzitter! Europa is een niet meer weg te denken dimensie in de financiële
wereld. Het openstellen van de grenzen voor het Europese financiële verkeer
is een essentieel onderdeel van de totstandkoming van de interne Europese
markt. Met het onderhavige wetsvoorstel, waarin Europese regelgeving een onderdeel
wordt van onze nationale wetgeving, zetten wij weer een nieuwe stap in de
Europese eenwording. Deze keer betreft het het toezicht op de effectenhandel.
Overigens wil de fractie van de PvdA de minister complimenteren met het feit
dat wij in Nederland mooi op schema liggen. Immers, de richtlijnen moeten
eind dit jaar geïmplementeerd zijn.
 
 De financiële markten spelen zich af op mondiaal niveau. Het zijn
zeer dynamische markten, die onderling zodanig met elkaar verstrengeld zijn
dat de eis van optimale transparantie vooralsnog te hoog gegrepen is, ondanks
alle internationale overlegsituaties die wij in de bank-, effecten- en verzekeringswereld
kennen. Ik denk dat wij daar gewoon helder over moeten zijn. Maar juist in
deze omstandigheden kunnen wij de eisen die wij moeten stellen aan de integriteit
van ons financiële stelsel niet hoog genoeg opschroeven. Financiële
integriteit is van groot belang. Ook de Europese Unie is zich daarvan sterk
bewust.
 
 De Europese richtlijnen waarover wij vandaag spreken, dienen niet alleen
de verdere totstandkoming van de interne Europese markt, maar
dragen ook bij aan de handhaving en versterking van de integriteit van de
financiële stelsels zoals wij die in de afzonderlijke lidstaten kennen.
De rol van de nationale overheden concentreert zich dan ook vooral op de creatie
van goede toezichtstelsels, die ook internationaal met elkaar moeten kunnen
samenwerken.
 
 De wereld van de effectenhandel en alles wat daarmee samenhangt is een
complexe aangelegenheid. Het is dan ook heel goed dat dit wetsvoorstel een
uitgebreide schriftelijke voorbereiding heeft gehad. Tijdens die voorbereiding
heeft de minister belangrijke toezeggingen gedaan, onder andere uitgevoerd
in nota's van wijziging. Dat verdient waardering.
 
 De fractie van de PvdA heeft ook waardering voor de toezegging van de
minister, de uitvoering van deze wet twee jaar na inwerkingtreding te evalueren.
Dat zal ook op Europees niveau plaatsvinden. Dat is belangrijk, omdat mijn
fractie ervan overtuigd is dat diverse lidstaten werkendeweg zullen stuiten
op verschillen in interpretatie. Dat soort oneffenheden kan bij de evaluatie
worden rechtgetrokken.
 
 Ondanks de uitgebreide voorbereiding is er toch nog een aantal punten
waarover wij graag een verdere gedachtenwisseling willen, ook al omdat enkele
ervan de actualiteit raken. Allereerst de reikwijdte van de nieuwe wet. De
fractie van de PvdA meent dat hoge eisen moeten worden gesteld aan de helderheid
van wetten. Deze bepaalt immers ook de handhaafbaarheid. De interpretatie
van onze wetgeving moeten wij zo weinig mogelijk overlaten aan de rechter.
Daarom moet de reikwijdte van deze wet zo helder en scherp mogelijk zijn en
moet zeker duidelijkheid bestaan over de vraag welke financiële produkten
wel en welke niet onder de wet vallen.
 
 Wij constateren dat de duidelijkheid van het wetsvoorstel toch nog te
wensen overlaat. Ik wijs onder andere op een bericht in NRC Handelsblad van
17 mei jl., waarin officier van justitie Wortel wordt geciteerd. Hij verklaart
dat het nadrukkelijk een onbesliste vraag is in hoeverre warrants en premie-affaires
onder de wet vallen. Ook de EOE-beurs gaf tijdens de schriftelijke voorbereiding
signalen van deze strekking af. De minister is hierop desgevraagd ingegaan
in de nota naar aanleiding van het nader verslag. Er is enige helderheid verstrekt.
Volgens mijn fractie is verdere perfectionering echter mogelijk door bij AMvB
te regelen welke financiële produkten onder de reikwijdte van de wet
vallen. Wij hebben op dit punt een amendement ingediend, waarop ik graag een
reactie van de minister hoor. Het punt van de reikwijdte lijkt mij overigens
typisch iets waarop de Europese evaluatie moet ingaan. Wil de minister bevorderen
dat dat zal gebeuren?
 
 Voorzitter! Duitsland en Frankrijk zijn traag met de invoering van deze
richtlijnen. Duitsland kent geen toezichtstelsel met betrekking tot de vestiging
van effecteninstellingen, althans zolang de richtlijn niet geïmplementeerd
is. Mijn vraag aan de minister is de volgende. Is het denkbeeldig dat malafide
instellingen zich in Duitsland vestigen en van daaruit hun produkten in andere
lidstaten aanbieden? Is dat niet de situatie waar de STE in zijn jaarverslag
over spreekt? Ik meen dat ook de VVD-fractie dit onderwerp in de schriftelijke
voorbereiding heeft aangekaart. Elke lidstaat heeft er dus veel belang bij
dat alle lidstaten zich houden aan het afgesproken tijdstip van implementatie.
Ziet de minister mogelijkheden om bijvoorbeeld via de Ecofin-raad drukmiddelen
te ontwikkelen, opdat alle landen en met name Duitsland de richtlijnen implementeren
op 31 december a.s.?
 
 Voorzitter! Ik stap over op enkele thema's die direct maar vooral ook
indirect dit wetsvoorstel raken. Enkele daarvan zijn door mijn fractie tijdens
de schriftelijke voorbereiding aan de orde gesteld. Het betreft de financiële
integriteit in relatie tot het toezichtstelsel en de concurrentiepositie van
de Nederlandse beurzen op de Europese markt.
 
 Recent is het toezichtstelsel op de effectenwereld in de pers fors ter
discussie gesteld. De fractie van de PvdA is van mening dat fundamentele discussies
over de huidige toezichtstelsels, namelijk betreffende De Nederlandsche Bank,
de Verzekeringskamer en de STE, in een onderlinge samenhang gevoerd moeten
worden. Maar zo'n discussie vraagt om een gedegen voorbereiding en goede informatie.
In ieder geval wil mijn fractie het resultaat van de parlementaire onderzoekscommissie
omtrent het functioneren van de Verzekeringskamer afwachten. Bovendien verwacht
mijn fractie dat de minister over niet al te lange tijd wetswijzigingen naar
de Kamer zal zenden met betrekking tot zijn rol als toezichthouder. Na het
zomerreces zal er wat ons betreft dan ook een dergelijke discussie moeten
plaatsvinden. Overigens wil mijn fractie nu reeds kwijt, verheugd te zijn
over het standpunt van de regering dat er een algemeen inlichtingenrecht moet
komen met betrekking tot de zelfstandige bestuursorganen.
 
 Dit alles neemt niet weg dat ik nu wat dieper wil ingaan op het stelsel
van toezicht op de effectenwereld. Mijn fractie heeft zich tijdens de schriftelijke
voorbereiding positief uitgelaten over het huidige nationale systeem van zelfregulering
van het toezichtstelsel c.q. de beurzen. Echter, bij de keuze of de Stichting
toezicht effectenverkeer de taken van de bevoegde autoriteit als het ware
moet delen met de effectenbeurs hebben wij ons laten leiden door het criterium
van onafhankelijkheid. Dat criterium moet in onze ogen juist in verschillende
internationale samenwerkingsverbanden een belangrijke rol spelen. Denk alleen
al aan de toegang tot elkaars politieregisters. In het kader van het nader
verslag leek het ons goed de minister nog eens helder uiteen te laten zetten,
waarom hij niet tegemoet wil komen aan de wens van de effectenbeurs –
de EOE deelt die behoefte niet – om de titel van bevoegde autoriteit
te ontvangen. Mijn fractie is tot de conclusie gekomen dat zij de argumenten
van de minister blijft delen. De beurs is uiteindelijk een belangenorganisatie,
zodat optimale onafhankelijkheid en het geven van vergunningen beter gegarandeerd
zijn door een externe toezichthouder. De minister wijst terecht ook nog op
het belang van afstemming op beide andere toezichthouders. Het lijkt mij overigens
wel goed indien de minister nog een korte beschouwing wijdt aan de bevoegde
autoriteit.
 
 Voorzitter! De factor financiële integriteit komt hoe langer hoe
meer in de belangstelling. De belangen die gemoeid zijn met een integere,
openbare kapitaalmarkt, zijn groot. Ik heb het eerst over de diamantenhandel.
De fractie van de PvdA nodigt de minister graag uit om een verdere toelichting
te geven op de kwestie van de diamantenhandel, die zij bij
de schriftelijke voorbereiding aan de orde heeft gesteld en waarover een bekend
landelijke ochtendblad vandaag publiceerde. De minister heeft geschreven dat
uiterste terughoudendheid moet worden betracht bij het introduceren van nieuwe
regelgeving ter zake van activiteiten die niet onder de huidige toezichtwetgeving
vallen. Hij noemt dit "uitbreiding van overheidsbemoeienis". Maar het blijft
een feit dat onbetrouwbare ondernemingen of handelaren wel kunnen profiteren
van deze mazen in het toezicht ten koste van de consumenten. Hoe wil de minister
dit voorkomen?
 
 Voorzitter! Ik kom dan meer in het algemeen te spreken over de financiële
integriteit. Nog niet zo lang geleden heeft de Stichting maatschappij en politiek
een lezenswaardige publikatie aan dit onderwerp gewijd. Er wordt een scala
van voorbeelden gegeven van vormen van georganiseerde fraude waarmee wij zo
langzamerhand op de financiële markten te maken hebben. In dat boek valt
het volgende te lezen: "Het is ontegenzeggelijk waar dat crimineel geld, dat
wordt gegenereerd door drugssyndicaten, zijn weg vindt in het internationale
financiële stelsel. Dus van infiltratie is tot op zekere hoogte sprake.
Maar om dit etiket te plakken op alle mogelijke fraudes, lijkt een enorme
versimpeling van een complexe realiteit. In dit boek is op verschillende plaatsen
betoogd dat georganiseerde fraude een wezenlijk onderdeel vormt van de financiële
markten zelf. Ergo, het is binnen de bovenwereld zelf waar wij aantastingen
vinden van die financiële integriteit."
 
 Het behoud van de integriteit van onze financiële stelsels vraagt
om gedegen beleid van de overheid en van alle andere verantwoordelijken, waaronder
de toezichthouders in de vorm van actieve fraudebestrijding. Het is tegen
die achtergrond dat een aantal fracties schriftelijke vragen heeft gesteld
over de noodzaak om een fraudebestrijdingsprogramma te ontwikkelen. Ik dank
de regering voor het feit dat de beantwoording van deze vragen nog hedenochtend
heeft plaatsgevonden. Ik ben verbaasd dat de regering enerzijds stelt dat
er geen toename is van al dan niet georganiseerde fraude op de financiële
markten en anderzijds melding maakt van – op zichzelf is dat een uitstekende
ontwikkeling – uitbreidingen bij de diverse controle-apparaten. Verder
is de beantwoording vrij uitgebreid.
 
 Er worden diverse vormen van intensivering aangekondigd met betrekking
tot de aanpak van fraudebestrijding. Ik denk aan de ontwikkeling van een gezamenlijk
beleid tussen de STE en de controlebureaus van de beurzen. Ik denk aan de
mogelijkheden om te komen tot een meer efficiënte benutting van de bestaande
capaciteit van de betrokken instellingen. Ik denk aan de versterking van de
STE, die op basis van dit wetsvoorstel zal plaatsvinden. Voorts is er tijdens
de schriftelijke voorbereiding en op andere momenten aandacht geweest voor
fraude. Ook toen zijn acties aan de orde geweest. Zo is mijn fractie blij
met de toezegging van de minister een rechtsvergelijkend onderzoek te doen
in Europees verband en de Vereniging voor de effectenhandel te vragen naar
de opgedane ervaring met de door haar geformuleerde richtlijnen inzake koersbeïnvloeding.
 
 In de beantwoording van de brief van de vaste commissie voor Financiën
over criminele infiltraties in de effectenwereld van najaar 1994, wordt melding
gemaakt van een interdisciplinair samengesteld projectteam dat in het bijzonder
gericht zou zijn op het verkrijgen van inzicht in verschijningsvormen van
criminaliteit in het effectenwezen. De vraag is hoe ik al deze activiteiten
moet bezien in een samenhangende aanpak met betrekking tot fraudebestrijding.
Gelukkig is er dus een heel scala van activiteiten te melden, maar mede dankzij
dat scala is de vraag wat de onderliggende samenhang, de afstemming en de
effectiviteit is. Ik blijf dus zitten met losse einden. Worden al die mooie
voornemens daadwerkelijk uitgevoerd en op welke termijn? Hoe pakt de jurisprudentie
uit met betrekking tot de vraag of het openbaar ministerie versterking nodig
heeft? Gaat het onlangs ingesteld landelijk bureau van het openbaar ministerie
daarin een actievere rol spelen?
 
 De minister gaat verder bekijken of de controlecapaciteit van de STE zelf
zou moeten worden uitgebreid. Daarbij zal tevens aan de orde komen de afbakening
van de taken en de bevoegdheden tussen de STE en het controlebureau van de
Vereniging voor de effectenhandel. De fractie van de Partij van de Arbeid
vraagt zich af of het huidige proces van samenwerking tussen het controlebureau
van de beurs, de STE, de ECD en het openbaar ministerie bij de constatering
van onregelmatigheden door het controlebureau niet sneller, dat wil zeggen
niet meer gelijktijdig kunnen plaatsvinden. Is het juist dat er overleg plaatsvindt
over de vraag op welke wijze het aanmeldingsproces richting justitie sneller
kan verlopen?
 
 Verder lijkt het ons goed dat naar het beurstuchtrecht wordt gekeken.
Voldoet dat aan alle eisen van deze tijd? Kortom, er is een en ander aan activiteiten
ontwikkeld, er vindt intensivering plaats en er worden nog nieuwe activiteiten
ontwikkeld. Daarnaast hebben wij zelf nog wensen en vragen geformuleerd. De
fractie van de PvdA kan op dit moment dan ook niet goed beoordelen of hier
sprake is van het fraudebestrijdingsprogramma dat ons globaal voor ogen staat.
Ook al omdat die onderlinge samenhang ontbreekt. Mijn fractie wil de minister
daarom vragen om na het zomerreces met een notitie te komen, waarin de stand
van zaken van alle voornemens, de geboekte resultaten en de onderlinge samenhang
tussen deze activiteiten uiteen wordt gezet.
 
 
 
 
 Voorzitter: Zijlstra
 
 
 
 
 
 Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):
 
 Voorzitter! De financiële integriteit bepaalt mede de concurrentiepositie
van Amsterdam financieel centrum, maar dit is niet de enige factor. Over die
andere factoren zal ik het nu hebben.
 
 Veel mensen in Amsterdam en omgeving vinden hun werk bij de financiële
instellingen die in Amsterdam gevestigd zijn. Dat betekent dat wij er alle
belang bij hebben dat Amsterdam financieel centrum het hoofd boven water houdt
in de internationale concurrentiestrijd. Amsterdam bezit weliswaar de oudste
beurs van de wereld, maar niet de sterkste. In Europa neemt Amsterdam nu nog
een middenpositie in, maar het behouden daarvan zal veel inspanning vergen.
De concurrenten zitten bepaald niet stil. Denk aan de beurs van Frankfurt
die is gaan samenwerken met die van Düsseldorf en München. Dit samenwerkingsverband
zal over drie jaar overstappen op een volledig elektronisch handelssysteem
en is zeer actief in de versterking van de thuismarkt. Denk
aan Zweden, waar de bestuursstructuur volledig wordt omgegooid om bedrijfsmatig
te kunnen werken. Denk ook aan de vrees, zoals die onlangs nog werd uitgesproken
door de voorzitter van de effectenbeurs van Amsterdam, dat Amsterdam in een
marginale positie zou kunnen belanden bij de invoering van de gemeenschappelijke
Europese munt.
 
 De concurrentiepositie komt steeds meer onder druk te staan. Dat betekent
dat een actief beleid gevoerd moet worden dat kan bijdragen aan het behoud
en liefst de versterking van de concurrentiepositie. Dat kan in ieder geval
bij het onderdeel financiële integriteit, maar er zijn meer aandachtspunten.
Het is cruciaal om een sterke thuismarkt te hebben en de beurs zal met het
oog daarop zelf meer activiteiten moeten ontplooien. Volgens het jaarverslag
van 1994 van de effectenbeurs is er nog een enorm potentieel aan kleine bedrijven
en familiebedrijven die ter beurze zouden kunnen gaan. Een andere stelling
die daarin geponeerd wordt, is dat beursnotering bijdraagt aan de beschikbaarheid
van risicokapitaal. Hiermee zou de inhaalslag die Nederland op technologisch
gebied moet maken in een hoger tempo gerealiseerd kunnen worden.
 
 Er is nog een andere component die essentieel is voor de versterking van
de thuismarkt. De Nederlander is over het algemeen weinig actief in beleggingen.
Het aandeel van particuliere beleggingen in de aandelenomzet is volgens het
jaarverslag van de effectenbeurs sinds 1992 dalende. In Nederland is het maatschappelijk
draagvlak voor particuliere beleggingen "ijl". Het activeren van het draagvlak
in bredere geledingen in onze samenleving voor verantwoorde beleggingen, is
een goede manier om de thuismarkt van de beurzen te versterken. Het zal niemand
verbazen dat de PvdA-fractie van mening is dat Nederland zwaarder moet inzetten
op het punt van werknemersparticipaties.
 
 De bewindspersonen op het departement van Financiën voeren een zeer
actief beleid op dit punt door de invoering van een aantrekkelijk regime voor
werknemersspaarregelingen. Nu is het wachten op aanvullende stappen van de
zijde van de beurs om met lagere tarieven werknemersparticipaties te stimuleren.
Mijn collega Van der Ploeg heeft reeds in september 1994 schriftelijke vragen
gesteld over de verlaging van de tarieven op de Amsterdamse effectenbeurs.
De ministers van Financiën en van Economische Zaken hebben in antwoord
daarop meegedeeld, de kwestie van de tariefstelling te betrekken bij een nadere
standpuntbepaling over het nieuwe handelssysteem. Hoe staat het daar eigenlijk
mee? Echter, de beurs moet zelf het voortouw nemen als het gaat om de waarborging
van de concurrentiepositie met betrekking tot het creëren van aantrekkelijke
tarieven.
 
 Voorzitter! De fractie van de PvdA stelt het op prijs als de minister
zijn visie op de versterking van de thuismarkt van de beurzen in een notitie
uiteenzet. Hij kan daarbij ook ingaan op het belang daarvan voor de werkgelegenheid
in enge zin – in relatie tot Amsterdam financieel centrum – en
in brede zin, bijvoorbeeld de investeringen in technologische voorzieningen.
Wij willen dan ook graag geïnformeerd worden over de stappen die de beurzen
zelf zetten om de thuismarkt te versterken.
 
 De fractie van de PvdA hecht ook uit andere oogpunten aan de bevordering
van werknemersparticipatie. Werknemers verkrijgen op die manier meer zeggenschap
in het eigen bedrijf. Evenals bij de fraudebestrijding noopt de actualiteit
tot daden op korte termijn. De overheid kan een uitstekende voorbeeldfunctie
vervullen door mede gestalte te geven aan werknemersparticipatie. Ik heb dan
het oog op de introductie op de beurs van te privatiseren staatsbedrijven.
 
 Reeds in 1993 is er kamerbreed een motie aangenomen, waarin de regering
verzocht wordt medewerking te verlenen bij het verwerven van aandelen door
KPN-personeel in het kader van de beursgang. Maar sindsdien is er weinig van
de vorige regering vernomen, of het zouden al de antwoorden moeten zijn op
de vragen die onder andere door de huidige minister van Verkeer en Waterstaat,
toen nog kamerlid mevrouw Jorritsma-Lebbink over deze kwestie gesteld zijn.
 
 Maar dit paarse kabinet krijgt nu een nieuwe kans met betrekking tot het
verwerven van aandelen door het KPN-personeel in het kader van de beursgang
tweede tranche van KPN. Mijn fractie overweegt, samen met anderen, in tweede
termijn een motie op dit punt in te dienen. Graag ontvang ik een reactie van
de minister.
 
 
 
 
 
 De heer Smits (CDA):
 
 Voorzitter! Het onderhavige wetsvoorstel is er een in een lange reeks
van wetswijzigingen die noodzakelijk zijn geworden op grond van de Europese
regelgeving. De verschillende toezichtwetten die gelden voor het verzekerings-,
het effecten- en het bankwezen, worden met een zekere regelmaat geactualiseerd.
De belangstelling voor het "toezichtgebeuren" is de afgelopen jaren toegenomen.
Deze belangstelling is mede voortgevloeid uit de deconfiture die zich heeft
voorgedaan bij een levensverzekeringsmaatschappij waar wij op dit moment als
Kamer een onderzoek naar instellen. De vraag rijst of het niet wenselijk is
om al die verschillende toezichtwetten – ook mevrouw Witteveen sprak
hierover – eens tegen het röntgenapparaat te houden. Is de wetgeving
voldoende toegankelijk en adequaat?
 
 Voorts kunnen we ons de vraag stellen in welke mate wij in de komende
jaren regelgeving vanuit Europa kunnen verwachten op dit terrein. Er moet
toch ooit eens een einde komen aan de lange reeks van richtlijnen en aanbevelingen
die noodzakelijkerwijs weer leiden tot aanpassing van de verschillende toezichtwetten.
 
 Ik wil herhalen wat ik ook bij andere wetgeving ooit naar voren heb gebracht.
De indruk is dat ons land, waar het gaat om de implementatie van Europese
regelgeving – mevrouw Witteveen duidde hier ook al op – vaak voor
de muziek uit loopt. Zo stel ik vast dat belangrijke landen als Duitsland
en Frankrijk de onderhavige richtlijn nog niet in het wetgevingstraject hebben
geïmplementeerd. Is aan te geven wat de reden is dat deze landen de betreffende
Europese richtlijn nog niet hebben geïmplementeerd? Heeft dit misschien
te maken met de overschakeling die beide landen moeten doorvoeren met betrekking
tot het toezichtstelsel, waarover in Brussel een aantal jaren geleden afspraken
zijn gemaakt?
 
 Voorzitter! Nog onlangs heeft in Brussel overleg plaatsgevonden, zo staat
in de nota naar aanleiding van het verslag. Dit overleg heeft geleid tot een nota van wijziging met betrekking tot de wet die thans wordt
behandeld. Tijdens dat overleg is in Brussel door Nederland de vraag gesteld
of artikel 15 van de richtlijn beleggingsdiensten een lidstaat toestaat om
voorwaarden te stellen aan de toegang van buitenlandse beurzen tot het grondgebied
van die lidstaat. Tijdens het overleg van 19 januari te Brussel bleek dat
de aanbieding van faciliteiten niet kan worden beschouwd als de oprichting
van een nieuwe markt, en dat een lidstaat conform het vierde lid van artikel
15 van de richtlijn beleggingsdiensten die aanbieding zonder nadere voorwaarden
dient toe te staan. Blijkbaar werd dus op 19 januari vastgesteld dat geen
enkele kwaliteitstoets noodzakelijk is.
 
 Mijn vraag aan de minister is welk risico je loopt als je dan toch maar
alles moet toelaten. Het kan toch niet zo zijn dat je in Nederland van alles
moet toelaten wat je eigenlijk niet wilt, omdat dit via de omweg van Brussel
mogelijk of zelfs verplicht wordt?
 
 Voorzitter! Interessant is de mededeling in de nota naar aanleiding van
het verslag dat de uitkomst van de discussie in Brussel geen principiële
gevolgen heeft voor het beleid inzake buitenlandse beurzen. Dat beleid heeft
immers als kern dat buitenlandse beurzen aan bepaalde algemene voorwaarden
moeten voldoen alvorens in Nederland actief te kunnen zijn. Er wordt van uitgegaan
dat in elk geval beurzen die in een lidstaat zijn gevestigd, aan die voorwaarden
zullen voldoen zodra de richtlijn beleggingsdiensten en de richtlijn kapitaaltoereikendheid
zijn geïmplementeerd.
 
 Mijn vraag is wat voor harmonisatie er met deze richtlijn zou plaatsvinden.
Is het een harmonisatie naar het laagste niveau of is het een harmonisatie
die op het niveau en volgens de criteria die wij in Nederland kennen?
 
 Bij de nota van wijziging is de mogelijkheid geïntroduceerd van het
verlenen van een niet bij wet geregelde vrijstelling van de erkenningsplicht.
Aangegeven wordt dat de redenen hiervoor dezelfde zijn als de redenen die
gelden voor de introductie in het wetsvoorstel van de ontheffingsmogelijkheid
van de erkenningsplicht. De vraag van de CDA-fractie is of de minister een
aantal voorbeelden wil geven van wat hij hiermee precies bedoelt.
 
 Voorzitter! Verschillende fracties in deze Kamer hebben bij de schriftelijke
voorbereiding van deze wet ook aandacht besteed aan het element van de administratieve-lastenverplichtingen
die voortvloeien uit de wet. Droog wordt in de nota naar aanleiding van het
verslag opgemerkt dat voor zover als gevolg van de richtlijnen nieuwe voorschriften
moesten worden geïmplementeerd, deze tot het minimum zijn beperkt. Op
zich zegt dat niet veel. De aanduiding dat ze tot een minimum zijn beperkt,
kan ook inhouden dat met de onderhavige wetgeving een aanzienlijke verzwaring
van de administratieve lasten wordt geïntroduceerd. Naast het element
van de administratieve verplichtingen mag ook best aandacht worden besteed
aan de complexiteit van de wetgeving. De stroom van additionele Europese regels
vergroot de complexiteit van dit soort wetgeving en zal er noodzakelijkerwijs
tot leiden dat in toenemende mate een beroep op deskundigen zal moeten worden
gedaan.
 
 De minister relativeert in zijn nota naar aanleiding van het verslag de
toename van de extra administratieve belasting door aan te geven dat indien
een effecteninstelling zich aan de voorschriften houdt, zij over een Europees
paspoort kan beschikken als gevolg waarvan in de overige lidstaten niet opnieuw
een vergunning behoeft te worden aangevraagd. Zou de minister kunnen aangeven
wie het Europese paspoort verschaft, wie het bewaakt, wie de kwaliteit bewaakt
en wie verantwoordelijk is?
 
 Interessant zijn de zinsneden in de nota die gaan over de Nederlandse
anti-witwaswetgeving. De minister van Financiën geeft aan, dat de Nederlandse
anti-witwaswetgeving evenals die van andere lidstaten een territoriale toepassing
kent. Er wordt onder meer geduid op de Wet melding ongebruikelijke transacties.
Al heel snel concludeert de minister dat, gelet op de territoriale werking
van de anti-witwaswetgeving, het niet noodzakelijk is om een effecteninstelling
uit lidstaten die de communautaire regelgeving op het gebied van het witwassen
nog niet hebben geïmplementeerd, uit dien hoofde uit Nederland te weren.
Maar dit betekent dan toch dat er geen enkele controle of waarborg is, dat
de stroom van buiten Nederland naar Nederlandse beurzen voor de volle 100%
wit is. In dit kader wil ik de minister van Financiën vragen –
ik heb daarover schriftelijke vragen gesteld, waarop inmiddels een antwoord
is gekomen – om vooral ook haast te maken met de door zijn voorganger
toegezegde evaluatie van de Wet melding ongebruikelijke transacties. In een
gesprek dat nog niet zo lang geleden heeft plaatsgevonden tussen de leden
van de vaste commissie voor Financiën en de Nederlandse vereniging van
banken bleek, dat op grond van de Wet melding ongebruikelijke transacties
klakkeloos elke transactie van meer dan ƒ 25.000 wordt doorgegeven
aan een centraal meldpunt en dat er vervolgens niets mee wordt gedaan. Er
vindt geen enkele selectie plaats en het resultaat schijnt te zijn, dat er
niets meer gebeurt. Met andere woorden: de Wet melding ongebruikelijke transacties
is in de praktijk een wassen neus.
 
 Helder wordt in de stukken bij dit wetsvoorstel aangegeven dat in de structuur
van dit wetsvoorstel een effecteninstelling te maken kan krijgen met meerdere
toezichthoudende instanties. De Nederlandsche Bank voor het solvabiliteitstoezicht
op kredietinstellingen, de SDE voor met name het toezicht op vergunninghouders
en kredietinstellingen, de beurzen als zelfregulerende organisaties voor het
toezicht op hun leden en buitenlandse toezichthouders. Ook hier wil ik herhalen
dat inzake het toezicht sprake is van een zekere mate van complexiteit die
mede wordt veroorzaakt door allerlei bewegingen die op de markt plaatsvinden,
onder andere fusies tussen banken en verzekeringsmaatschappijen. Mede gelet
op een aantal spanningen die zich de afgelopen jaren met betrekking tot het
toezichtgebeuren hebben voorgedaan, kan het wellicht nuttig zijn dat het toezichtinstrumentarium
door middel van een notitie of een nota aan de orde wordt gesteld, zodat wij
dit in de breedte in dit huis kunnen bespreken.
 
 Voorzitter! Ten slotte nog een opmerking over de geheimhoudingsplicht,
waarvan in dit wetsvoorstel en de toelichting daarop melding wordt gemaakt.
De bevoegde autoriteiten die belast zijn met het toezicht, wordt vanuit hun
functie informatie toevertrouwd die in de meeste gevallen
als bedrijfsgevoelig is te karakteriseren. Aangegeven wordt dat zowel de onder
toezicht gestelde instellingen als de bevoegde autoriteiten erop moeten kunnen
vertrouwen, dat op een zeer voorzichtige wijze wordt omgegaan met de verstrekte
informatie. De minister geeft aan, dat het om deze reden is, dat de richtlijn
beleggingsdiensten een strenge geheimhoudingsplicht kent. Toch wil ik opmerken,
dat uiteraard een geheimhoudingsplicht ook haar grenzen kent. Ik zou de minister
willen uitnodigen ook hier nog eens een beschouwing aan te wijden. Dat geldt
zeker waar onder de geheimhouding informaties schuil gaan die strijd opleveren
met andere wettelijke of grondwettelijke bepalingen. De bezitter van een geheimhoudingsplicht
moet in een eigen afweging de onder geheimhoudingsplicht toevertrouwde informatie,
die strijd oplevert met andere wettelijke bepalingen, kunnen doorspelen aan
de bevoegde autoriteiten.
 
 In de toeloop is er in de media een discussie ontstaan over de vraag of
de Nederlandse effectenbeurs eigen bevoegde autoriteit zou moeten zijn. Mevrouw
Witteveen heeft daarover al een aantal indringende vragen gesteld aan de minister.
Zij heeft gezegd dat die problematiek in de onderlinge samenhang zou moeten
worden bediscussieerd. Ook ik wil de opmerkingen die zij daarover heeft gemaakt,
tot de mijne maken, zij het dat ik reeds opmerk dat ik een zekere aarzeling
heb om de effectenbeurs als een bevoegde autoriteit die verantwoordelijkheid
te verlenen. De ervaringen die wij tot op heden hebben opgedaan met het toezicht
op bankwezen en verzekeringswezen, doen mij op dit punt aarzelen. Wij zullen
daar ongetwijfeld in de loop van dit jaar in dit huis mede naar aanleiding
van het parlementair onderzoek nog uitgebreid over discussiëren, maar
het zou toch aardig zijn als de minister daar op dit moment vast een beschouwing
aan wijdt.
 
 En marge meld ik dat ik mede naar aanleiding van de schriftelijke vragen
die zijn gesteld in de affaire-Nusse Brink, niet uitsluit dat de Kamer over
die affaire-Nusse Brink, maar dan op andere wijze, nog met de minister van
gedachten zal wisselen.
 
 Helemaal tot slot wil ik een vraag stellen aan de minister van Financiën
over het toezicht van de Amsterdamse effectenbeurs. In het jaarverslag 1994
wordt aangegeven dat in 1994 het aantal mensen dat werkzaam is bij het controlebureau,
is uitgebreid van een niveau van 4 mensjaren naar 29 mensjaren. Dat is een
aanzienlijk aantal. Ik nodig de minister uit om aan te geven of deze uitbreiding
naar zijn inzichten mede een gevolg is van het feit dat zich een aantal woelingen
hebben voorgedaan in en om de effectenwereld.
 
 
 
 
 
 De heer Hoogervorst (VVD):
 
 Mijnheer de voorzitter! In dit wetsvoorstel wordt de Wet toezicht effectenverkeer,
de WTE, aangepast aan de richtlijn beleggingsdiensten en aan de richtlijn
kapitaaltoereikendheid beleggings- en kredietinstellingen. Het doel van deze
richtlijnen is een vrije Europese markt te creëren voor beleggingsinstellingen
door middel van wederzijdse erkenning van vergunning- en toezichtstelsels.
Het is juist het principe van wederzijdse erkenning dat in de jaren tachtig
tot een doorbraak heeft geleid bij de totstandkoming van de interne Europese
markt. Dit principe van wederzijdse erkenning is dan ook een Europees principe
dat de VVD-fractie van harte kan onderschrijven en zonder enige scepsis. In
de financiële markten komt dit principe tot uiting in het systeem van
"home country control". Het toezicht op vergunninghouders, met name het prudentieel
toezicht, berust primair bij de staat van herkomst. De in eigen land verkregen
vergunning dient vervolgens als Europees paspoort. Het systeem van home country
control veronderstelt een hoge mate van wederzijds vertrouwen in de diverse
nationale toezichtstelsels. Daarom is een zekere harmonisatie van vergunning-
en toezichtregels noodzakelijk. Dat gebeurt dus via deze richtlijnen. Op flexibele
wijze wordt via harmonisatie de Europese markt voor beleggingsinstellingen
geliberaliseerd. Weliswaar worden de vergunningvereisten en de toezichtregels
iets aangescherpt, maar daar staat tegenover dat Nederlandse beleggingsinstellingen
vrije toegang tot de Europese markt krijgen. Daarom is er per saldo sprake
van een heel forse deregulering. Daarom kan de VVD-fractie deze wet van harte
steunen.
 
 Naar het oordeel van de VVD-fractie betekent deze wetswijziging voor de
Nederlandse toezichtstructuur geen radicale verandering. Het zelfregulerende
karakter van de Amsterdamse beurs blijft in belangrijke mate onaangetast,
met toezicht door de Stichting toezicht effectenverkeer en op afstand door
de minister van Financiën. In de aanloop van dit wetsvoorstel is het
belangrijkste twistpunt geweest dat niet de beurs, maar de STE wordt aangewezen
als bevoegde autoriteit. Dat betekent dat de bevoegdheid tot het verstrekken
van vergunningen en daarmee ook van Europese paspoorten bij de STE komt te
liggen. Ook wordt de STE het officiële aanspreekpunt voor buitenlandse
bevoegde autoriteiten bij eventuele uitwisseling van informatie. De Amsterdamse
effectenbeurs heeft deze exclusieve benoeming van de STE tot bevoegde autoriteit
steeds bestreden. De beurs is steeds van mening geweest dat ook zij voor deze
status in aanmerking zou moeten komen.
 
 Het belangrijkste argument dat de minister naar voren heeft gebracht inzake
zijn keuze voor de STE als bevoegde autoriteit, is dat de STE in tegenstelling
tot de Vereniging voor de effectenhandel een onafhankelijke organisatie is.
Onafhankelijk toezicht op de effectenbeurs ziet hij als een essentiële
bouwsteen in een systeem van checks and balances dat is gericht op de handhaving
van een integere, concurrerende en flexibele effectenmarkt. De VVD kan deze
mening delen. Het verlenen van een vergunning die tevens als Europees paspoort
dient, is een belangrijke publiekrechtelijke bevoegdheid. Die bevoegdheid
komt naar onze mening een onafhankelijke instelling toe. De Vereniging voor
de effectenhandel beschikt niet over die onafhankelijkheid, althans niet in
voldoende mate. Het bestuur van de Amsterdamse effectenbeurs vertegenwoordigt
immers ook de commerciële belangen van zijn leden. Daar is op zichzelf
niks mis mee, maar bij het uitoefenen van een publiekrechtelijke taak kan
dit leiden tot belangenconflicten.
 
 Wij mogen ook niet vergeten dat de minister van Financiën, zij het
op enige afstand, politiek verantwoorde lijk is voor het functioneren
van de bevoegde autoriteit. Die politieke verantwoordelijkheid moet heel zorgvuldig
worden vastgelegd. Ook dat pleit ervoor, de bevoegde autoriteit toe te wijzen
aan een onafhankelijk lichaam.
 
 Toewijzing van de bevoegde autoriteit aan de beurs zou naar onze mening
ook strijdig zijn geweest met de geest van de WTE, die immers beoogde een
onafhankelijk toezicht te creëren. Overal, niet alleen op de financiële
markten maar bijvoorbeeld ook bij de sociale zekerheid, streven wij ernaar
om het toezicht en de belangenbehartiging zoveel mogelijk van elkaar te scheiden.
De bevoegdheid tot vergunningverlening komt daarom toe aan de toezichthouder,
zoals ook het geval is bij het verzekeringswezen en bij het bankwezen. Ook
informatie-uitwisseling komt naar onze mening aan de toezichthouder toe. Voor
de informatiebehoefte van de beurs moet volgens ons makkelijk een praktische
oplossing gevonden kunnen worden.
 
 De financiële markten worden door alle technologische en internationaliserende
ontwikkelingen steeds harder en anoniemer. De traditionele sociale controle,
die altijd heeft geheerst op de Amsterdamse beurs, wordt door deze ontwikkelingen
bedreigd. Dat erkent ook de Vereniging voor de effectenhandel. Daarmee worden
ook grenzen gesteld aan datgene wat met strikte zelfregulering kan worden
bereikt. Ook na de aanvaarding van dit wetsvoorstel zal de Amsterdamse beurs
nog met Londen tot de meest zelfregulerende beurzen van Europa behoren. Daar
kunnen wij goed mee leven. Wij willen ook absoluut niet de indruk wekken dat
het een rotzooitje is in Amsterdam. Wel achten wij het een goede zaak dat
de positie van de STE wordt verstevigd door haar nieuwe status als bevoegde
autoriteit.
 
 Ik spreek nog enige zorgen uit over de aanpak van fraude op de financiële
markten. Daarbij maak ik eerst een paar specifieke opmerkingen over malafide
praktijken met termijngoederencontracten vanuit de Duitse en Belgische grensstreek.
Vanuit België en Duitsland opereren nog steeds malafide zogenaamde effectenbemiddelaars,
die argeloze Nederlandse beleggers ertoe overhalen in termijngoederencontracten
te investeren. Ik heb een paar van die dossiers mogen inkijken. Je krijgt
de tranen in de ogen, niet alleen van het gewetenloze van deze bemiddelaars,
maar ook van de argeloosheid van de mensen die erin trappen. Langs de weg
van commissiejagen of regelrechte diefstal blijft van die investeringen uiteindelijk
weinig of niets over. In de Nederlandse WTE is dit type transacties dan ook
onder het toezicht gebracht, maar ondanks inspanningen van de Nederlandse
overheid zijn de termijncontracten niet onder de Europese richtlijnen komen
te vallen. Ik dacht dat dit vooral is veroorzaakt door tegenwerking van het
Verenigd Koninkrijk. Daardoor vindt preventief optreden in onze buurlanden
niet of nauwelijks plaats. Ondertussen blijken ook in Frankrijk en België
beleggers in toenemende mate met deze frauduleuze praktijk te worden geconfronteerd.
Misschien dat er daarom bij onze buurlanden bij nader inzien wat meer sympathie
voor onze benadering gevonden zou kunnen worden. Als het dan niet mogelijk
is het toch nog in een Europese richtlijn verwerkt te krijgen, kan er bij
Duitsland en België misschien op aangedrongen worden dat het in de nationale
wetgeving wordt verwerkt. Duitsland moet dit hele traject nog bewandelen;
daar is dus nog een goede kans. Ik dring dan ook bij de minister erop aan
de kwestie weer op de Europese agenda en desnoods op de bilaterale agenda
met Duitsland, België en eventueel Frankrijk te krijgen. Er kan toch
niets tegen zijn, ook termijngoederentransacties alsnog onder toezicht te
stellen?
 
 Ook ons hebben signalen bereikt dat het openbaar ministerie, de ECD en
de Stichting toezicht effectenverkeer over onvoldoende capaciteit beschikken.
Wij hebben de minister vragen hierover gesteld, die hij vanmorgen schriftelijk
heeft beantwoord. Ik heb de antwoorden vlak voor dit debat snel kunnen inzien.
De minister geeft daarin aan dat de capaciteit bij het controlebureau van
de beurs is uitgedijd van 5 tot 29 personen en bij het onderzoeksteam van
de ECD van 7 naar 15. Bij ons rest de twijfel of er bij het openbaar ministerie
voldoende capaciteit is om deze zaken af te handelen. Ik weet bijvoorbeeld
uit betrouwbare bron dat het erg lang duurt voordat er iets gebeurt in het
geval van termijngoederentransacties, waarover ik zojuist sprak. Ik hoop dat
de minister vandaag onze zorgen kan wegnemen.
 
 Ik heb nog een vraag over de laatste zinnen van zijn antwoord op onze
schriftelijke vragen. Hij schrijft dat er nog naar de controlecapaciteit van
de STE zal worden gekeken. Dat lijkt mij ook nodig, want de STE krijgt nieuwe
bevoegdheden, moet meer werk doen en heeft waarschijnlijk meer mensen nodig.
Volgens de minister komt daarbij tevens aan de orde de afbakening van taken
en bevoegdheden tussen de STE en het controlebureau van de Vereniging voor
de effectenhandel. Moet ik hieruit begrijpen dat er een zekere verschuiving,
ook van menskracht, tussen de STE en het controlebureau zal plaatsvinden?
 
 Mevrouw Witteveen heeft het oude voorstel herhaald om het personeel van
KPN de gelegenheid te geven, met prioriteit aandelen in KPN te verwerven.
Dat is een heel gedegen Thatcheriaans voorstel, dat wij natuurlijk van harte
steunen. Ik hoop dat ook wij een zeer positief onthaal van de regering krijgen.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):
 
 Ik vind het een mooie vergelijking, maar het is toch wel vreemd dat de
Partij van de Arbeid steeds de initiatiefnemer in Nederland is geweest om
de participatie bij KPN te stimuleren.
 
 
 
 
 
 De heer Hoogervorst (VVD):
 
 Dat maakt het niet minder Thatcheriaans.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):
 
 Als dat kan bewerkstelligen dat de VVD het voorstel steunt, is het een
positieve opmerking.
 
 
 
 
 
 De heer Hoogervorst (VVD):
 
 Van ganser harte. Dat zeg ik u hierbij toe.
 
 De voorzitter van de beurs, de heer Van Ittersum, heeft in een openbaar
verhaal gezegd dat door de totstandkoming van de Europese munt de concurrentiepositie
van de Amsterdamse beurs ondermijnd kan worden. Hij had hiervoor een redenering
die ik niet helemaal kan volgen en dus ook moeilijk kan reproduceren. Ik kan
mij echter wel een andere redenering voorstellen. Nu weten buitenlanders die
op de Amsterdamse beurs in Nederlandse effecten beleggen één
ding zeker, namelijk dat zij in een keiharde gulden beleggen. Afgezien van
de marktontwikkeling is dat al meegeno men. Dat bevordert naar
mijn mening de aantrekkingskracht van de Amsterdamse beurs. De gulden is op
dit moment de sterkste munt van Europa. Dat maakt het des te klemmender dat
wij als wij onze gulden inleveren voor een ecu, een franken of hoe die ook
mag weten, een keiharde munt terugkrijgen. Ik hoop dat de minister deze redenering
steunt.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Schimmel (D66):
 
 Voorzitter! Deze wet behelst vooral de implementatie van twee Europese
richtlijnen, die van de beleggingsdiensten en die van kapitaaltoereikendheid.
De totstandkoming en implementatie van deze richtlijnen betekenen dat formele
belemmeringen voor beleggingsondernemingen om in andere lidstaten diensten
aan te bieden, worden weggenomen.
 
 Een kwestie waar D66 en de andere partijen zich in de voorbereiding mee
bezig hebben gehouden is de vraag, wie de bevoegde autoriteit moet zijn om
dat Europese paspoort te verstrekken. Zoals bekend, pleit de Vereniging voor
de effectenhandel ervoor, de vereniging de bevoegde autoriteit te laten zijn
om zelf aan haar leden de vergunning en de verklaring van geen bezwaar te
kunnen verlenen. Daartoe voert zij een aantal argumenten aan.
 
 Er wordt geen inhoudelijke argumentatie – volgens de vereniging –
gegeven om van het principe van zelfregulering van de beurs af te stappen.
 
 Er ontstaat twee loketten waar de beursleden langs moeten. Loket 1 voor
het lidmaatschap van de vereniging en loket 2 voor het Europese paspoort.
 
 Hetzelfde geldt voor de potentiële deelnemers.
 
 De richtlijn beleggingsdiensten stelt slechts als voorwaarde voor de functie
van bevoegde autoriteit, dat de bevoegde autoriteit een lichaam dient te zijn
dat erkend is bij wet.
 
 Ook stelt de richtlijn beleggingsdiensten geen voorwaarden aan bepaalde
kwaliteitseisen, zoals de minister dat wel doet.
 
 De informatie-uitwisseling waartoe de vereniging als bevoegde autoriteit
in staat zou zijn, behelst slechts informatie aangaande leden en remote members
van de vereniging.
 
 Mijnheer de voorzitter! De minister kiest in dit wetsvoorstel uitdrukkelijk
voor de Stichting toezicht effectenverkeer als bevoegde autoriteit. De argumentatie
ontleent hij aan de richtlijn beleggingsdiensten, aan de regeling in andere
lidstaten – met name Duitsland, Frankrijk en België – aan
de regeling van andere toezichthouders die eveneens vergunningverlener zijn
en aan het feit, dat hij problemen verwacht met de informatie-uitwisseling
als de beurs bevoegde autoriteit wordt.
 
 Ik wil ingaan op het eerste argument van de Vereniging voor de effectenhandel.
Zij zeggen dat er geen inhoudelijke argumentatie in het wetsvoorstel wordt
aangegeven om van het principe van zelfregulering af te stappen en zij zijn
van mening dat dit beter had moeten worden aangegeven. Is het duidelijk dat
aan de zelfregulering zoveel haken en ogen zijn geconstateerd, dat er een
verandering in de regulering noodzakelijk is? In antwoord op de vragen de
heer Smits zegt de minister, dat op basis van de door de stichting verstrekte
gegevens er geen aanleiding is tot een verminderd vertrouwen in de kwaliteit
van de wijze waarop de beurs de naleving van zijn regels controleert en dat
er dus geen aanleiding bestaat om daaraan te twijfelen. Overigens merkt de
minister in hetzelfde antwoord op, dat de stichting als toezichthouder op
het effectenverkeer zich nader over de controle en het toezicht op de beursleden
zal beraden.
 
 In antwoord op de vragen van de collega's Witteveen, Hoogervorst, Smits
en mijzelf over beursfraude stelt de minister, dat als gevolg van de WTE 1995
de Stichting toezicht effectenverkeer eigen onderzoek kan doen, los van het
controlebureau waar de deskundigheid en betrouwbaarheid van de bestuurders
van effecteninstellingen. Hieruit blijkt dat de minister toch niet zoveel
vertrouwen heeft in de kwaliteit van de wijze waarop de vereniging de naleving
van haar regels controleert. Aangezien ik toch graag een scherpe argumentatie
wil krijgen waarom van zelfregulering wordt afgestapt, vraag ik de minister
waarop dit is gebaseerd.
 
 De D66-fractie heeft overigens in alle discussies over toezicht –
ik herinner mij bijvoorbeeld de discussie over toezicht in de sociale zekerheid –
altijd de stelling betrokken, dat onafhankelijk toezicht van zeer groot belang
is. Dat geldt ook voor het toezicht op de financiële markten. Het is
in de verhouding Stichting toezicht effectenverkeer en de beurs inderdaad
een vreemde constructie, dat het controlebureau van de beurs als toezichtorgaan
van de Stichting toezicht effectenverkeer optreedt, niet alleen voor bijzondere
onderzoeken, zoals beursfraude, misbruik van voorwetenschap, koersmanipulatie
en dergelijke, maar ook voor het normale toezicht op vergunninghouders en
vrijgestelden. De stichting ontvangt van het hoofd controlebureau een maandelijkse
rapportage over de bevindingen. Als het stichtingsonderzoeken betreft, rapporteert
het hoofd controlebureau direct aan het bestuur van de stichting.
 
 Belangrijk voor het onafhankelijk toezicht lijkt te zijn, dat de stichting
een eigen controlebureau heeft met eigen deskundigheid en voldoende capaciteit.
Toch wil ik het hoofdredactioneel commentaar van de Volkskrant van 31 mei
jl. citeren, dat zegt dat het theoretisch juist mag zijn dat het controlebureau
onder de stichting wordt geplaatst, maar dat het juist de overheid is die
momenteel het meest opzichtig faalt in het toezicht op de beursfraude. Het
openbaar ministerie en de Economische controledienst blijken niet in staat
te zijn, het werk van het controlebureau af te maken. Het lijkt of er zwaar
gezwartepiet wordt. Graag een reactie van de minister.
 
 Wie controleert uiteindelijk de controleurs? Natuurlijk de minister, maar
welke bevoegdheden staan de minister ter beschikking om als uiteindelijke
toezichthouder zijn taak goed te kunnen vervullen? De minister noemt zelf
in de schriftelijke voorbereiding het benoemen, schorsen en ontslaan van bestuurders
van de Stichting toezicht effectenverkeer en het wijzigen van voorwaarden
en beperkingen die aan het toezicht zijn verbonden. Er is ook een wet in voorbereiding
die de positie van de minister op het punt van wijze van toezichtsuitoefening
versterkt. Toch wil ik de minister vragen of dat dan voldoende is.
 
 In reactie op vragen van de leden Witteveen, Hoogervorst, Smits en mijzelf
over fraudebestrijding op de financiële markten, geeft de minister een
overzicht van alle toezichtregelingen, toezichthouders en de onderzoekinstanties
die betrokken zijn bij onderzoek naar beursfraude. Uit de
beantwoording krijg ik de indruk dat de minister de preventieve en repressieve
regelgeving en de capaciteit die voor handhaving daarvan wordt ingezet, voldoende
vindt. De officier van justitie heeft aangegeven dat nieuwe aangiften eerst
dan voor verder onderzoek naar de ECD worden doorgeleid, indien de thans lopende
onderzoeken zo ver gevorderd zijn, dat er voldoende capaciteit vrij is om
zowel de lopende zaken af te werken, als eventueel nieuwe zaken aan te vatten.
 
 Nieuwe afspraken tussen de ECD, het controlebureau en de Amsterdamse effectenbeurs
zijn gericht op een meer efficiënte werkwijze, waarbij de opsporingsambtenaren
van de ECD in een vroeger stadium dan thans betrokken zullen worden en het
controlebureau langer bij onderzoeken van de ECD wordt betrokken.
 
 De minister wil afwachten of deze afspraken in belangrijke mate bijdragen
aan een betere benutting van de capaciteit in de opsporing en de expertise
bij de betrokken instanties en tot bekorting van de doorlooptijden.
 
 Hoe moet ik het een en ander zien als de minister in de beantwoording
van de vragen ook stelt, dat de flexibiliteit van de ECD beperkt is geworden?
Hoe wordt in de opvatting van de minister de flexibiliteit van de ECD vergroot?
Ook het hoofd van het controlebureau stelt dat de ECD meer snelheid in de
onderzoeken zou moeten leggen. Evenals mijn collega's zou ik op dit punt graag
een samenhangende notitie ontvangen, om de interne samenhang in het gehele
toezichtsveld beter te kunnen beoordelen.
 
 Ik sluit mij aan bij de opmerkingen die de heer Smits heeft gemaakt in
reactie op het antwoord van de minister inzake de zaak-Nusse Brink. De heer
Smits vroeg zich af of er naar aanleiding van het antwoord wellicht nadere
vragen moeten worden gesteld. Wellicht kan er een gelegenheid worden gevonden
om daarover van gedachten te wisselen.
 
 De minister kondigt aan dat er een rechtsvergelijkend onderzoek zal worden
verricht naar koersmanipulatie en misbruik van voorwetenschap en dat de vereniging,
de beurs, zal worden gevraagd naar de opgedane ervaring met de door haar geformuleerde
richtlijnen inzake koersbeïnvloeding. Jammer genoeg is dat rechtsvergelijkend
onderzoek niet al eerder begonnen. Er had bijvoorbeeld mee begonnen kunnen
worden naar aanleiding van het advies van de Stichting toezicht effectenverkeer
over dit wetsvoorstel. Wanneer valt er op dit punt een voorstel van de minister
te verwachten?
 
 De STE heeft bij de presentatie van het jaarverslag voorgesteld, in de
modelcode een bepaling op te nemen die de bestuurders en managers dwingt,
transacties en aandelen van de eigen onderneming publiek te maken. De beurs
doet de suggestie om in het jaarverslag mutaties in het aandelenbezit van
bestuur en management op te nemen. In de Verenigde Staten moeten bestuurders
de betrokken transacties laten inschrijven in een openbaar register. Kan de
minister al aangeven aan welk soort oplossingen hij denkt?
 
 Op grond van de EG-richtlijn Insider Trading voor de EG-landen komen er
intussen internationale samenwerkingsverbanden tot stand. Veel merkwaardige
transacties gaan echter via Zwitserland, waarmee op het moment nog geen mogelijkheid
tot informatie-uitwisseling bestaat, waardoor deze onderzoeken doodlopen.
Wat denkt de minister hieraan te doen?
 
 Er zijn signalen dat criminelen en criminele organisaties actief zijn
in de effectenwereld. Voor een effectieve aanpak is het noodzakelijk dat er
een betere samenwerking tot stand komt tussen opsporingsinstanties, zoals
de Centrale informatiedienst, de FIOD en de ECD enerzijds en het controlebureau
anderzijds. Deze samenwerking is thans, gelet op de geheimhoudingsplicht van
die instanties, nog niet goed mogelijk. Zou het voor een effectieve bestrijding
niet noodzakelijk zijn dat alle expertises gecoördineerd samenwerken
en formele belemmeringen worden weggenomen?
 
 Tot slot nog een opmerking over artikel 1 van de voorgestelde wet. Mijn
suggestie om in artikel 1 bepaalde soorten effecten en termijncontracten uit
te zonderen van de toepasselijkheid van hoofdstuk 2 WTE inzake het aanbieden
van effecten, betekent niet dat hoofdstuk 3 inzake het toezicht op de effectenbemiddelaars
en vermogensbeheerders en het toezicht op de beurzen niet onverkort gehandhaafd
wordt. Daarom is de conclusie aan het begin van pagina 19 onjuist. Het toezicht
van de stichting op de effectenbemiddelaars alsmede beurzen blijft onverkort
van kracht. Ook is de conclusie niet juist, in de tiende regel van de tweede
alinea op pagina 18, dat ik ervoor pleit opties en termijncontracten te laten
vervallen uit de opsomming van artikel 1, onder a, WTE. Integendeel, de termijnopties
en rechten op overdracht van goederen kunnen in mijn suggestie onverkort gehandhaafd
worden.
 
 
 
 
 
 De heer Schutte (GPV):
 
 Mijnheer de voorzitter! Ook mijnerzijds wil ik graag een korte bijdrage
leveren aan deze discussie; een discussie geïnspireerd op een wetsvoorstel
gericht op de implementatie van een tweetal richtlijnen in de nationale wetgeving.
 
 Een belangrijk kenmerk van de beide richtlijnen is harmonisatie van vergunning-
en toezichtstelsels. Harmonisatie dus. Tegen die achtergrond vond ik het een
beetje verwonderlijk in de schriftelijke voorbereiding wat belangstellende
vragen te lezen – ik meen van de zijde van de fractie van de PvdA –
over mogelijk één Europese toezichthouder. De minister heeft
daarop geantwoord dat hem niets bekend was over pleidooien in die richting
en dat zal ook wel waar zijn. Eerlijk gezegd vind ik de vraag of die pleidooien
gehouden zijn, niet eens het belangrijkste. Ik vind dat bij deze harmonisatie
van vergunning- en toezichtstelsels één Europese instantie per
definitie niet past. De vergelijking die wel gemaakt is met de Verenigde Staten
van Amerika, geeft meteen aan waarom het niet past. De federale staat Amerika
is wat dat betreft volstrekt niet vergelijkbaar met een Europese Unie, zelfs
niet als die meer body krijgt dan nu het geval is. Ik denk ook dat er inhoudelijk
goede argumenten zijn om de nadruk te blijven leggen op harmonisatie. De minister
heeft in de schriftelijke voorbereiding voorbeelden gegeven van verschillen
in systeem binnen die ene Europese Unie; verschillen die elk hun eigen verklaring
hebben. Wij hebben te maken met cultuurverschillen, tradities, etcetera, die
je zo maar niet wegdoet en die naar mijn gevoel ook niet weg hoeven als er
maar sprake is van een behoorlijke mate van harmonisatie.
 
 Kenmerkend is dat in het wetsvoorstel uitgegaan blijft worden van zelfregulering
van erkende effectenbeurzen. Dat is een goede zaak. De waarde daarvan is in
het verleden bewezen. Er is ook geen reden om daarvan af te stappen. Overigens
past het ook bij de situatie zoals die in Nederland, het Verenigd Koninkrijk
en in zekere zin ook in Duitsland bestaat. Een goede zaak dus, maar wel binnen
de grenzen van de verantwoordelijkheid van de overheid. Die grenzen vloeien
voor een deel voort uit de richtlijnen. Ook los van de richtlijnen vind ik
dat er in dit soort zaken altijd een eigen verantwoordelijkheid van de overheid
is in het kader van het houden van toezicht op belangrijke activiteiten zoals
die binnen het effectenwezen in de effectenhandel plaatsvinden.
 
 De regeling van het toezicht zoals die nu in het wetsvoorstel is opgenomen,
moet inhoud geven aan die ministeriële verantwoordelijkheid. Uiteraard
behoeft de minister het niet allemaal zelf te doen, wel moet de minister van
Financiën de bevoegdheden hebben die nodig zijn om in ultimum remedium
richting te geven aan uitvoerende en toezichthoudende instanties. Daarbij
hoort onlosmakelijk de noodzaak van een onafhankelijke vorm van toezicht op
de effecteninstellingen.
 
 Tegen die achtergrond wil ik enkele opmerkingen maken over de aanwijzing
van de bevoegde autoriteit, de Vereniging voor de effectenhandel en/of de
Stichting toezicht effectenverkeer. Ik heb een uitgesproken voorkeur voor
de laatste, omdat de Vereniging voor de effectenhandel – welke waardering
men daarvoor ook moge hebben – zich toch primair bezighoudt met belangenbehartiging.
Commerciële belangen spelen daarbij een rol. Ik heb daar niets op tegen,
maar juist wanneer dat het geval is, moeten wij erg oppassen aan een dergelijke
instantie bevoegdheden van toezicht en controle te geven. Uiteraard laat dit
onverlet dat, uitgaande van de eigen verantwoordelijkheid van een instelling
als een Vereniging voor de effectenhandel, ook interne vormen toezicht moeten
worden toegepast. Dat is niet een kwestie van uitwerking van de ministeriële
verantwoordelijkheid, het is een kwestie van het eigen belang en de eigen
verantwoordelijkheid van de organisatie zelf. Hoe beter dat interne toezicht
functioneert, hoe minder ook de noodzaak bestaat om een actieve rol toe te
kennen aan het onafhankelijk toezicht. In die zin is er geen sprake van tegenstrijdigheid.
Het kan elkaar op een zinvolle wijze aanvullen, overigens uitgaande van ieders
eigen verantwoordelijkheid.
 
 In de schriftelijke voorbereiding zijn even aan de orde geweest de plannen
met betrekking tot het meer gebruik maken van administratieve boeten. Hoe
passen die plannen in de verantwoordelijkheidsverdeling bij het toezicht op
de naleving? De minister kijkt een beetje bevreemd. Ik kwam ergens een opmerking
tegen. Ik realiseer mij natuurlijk dat het niet primair op het terrein van
Financiën, maar van Justitie ligt. Past dat hierin, als het wetsvoorstel
verder handen en voeten krijgt?
 
 Hoe dan ook, de taakverdeling tussen de vereniging zelf en de stichting
kan niet zo ver gaan dat het toezicht, dat als uitvloeisel van de ministeriële
verantwoordelijkheid moet worden gezien, ook voor een deel wordt gelegd bij
de belanghebbenden. Onafhankelijkheid moet dan ook vooropstaan.
 
 Ik denk dat er ook met het oog op de toekomst een extra argument zou kunnen
zijn. Ik heb begrepen dat de effectenbeurs serieus bezig is met plannen voor
omvorming tot een NV. Vanuit het beursbelang kunnen er heel goede argumenten
voor zijn. Er zal op korte termijn waarschijnlijk niet veel veranderen. Wel
heb ik begrepen dat men eraan denkt om op een termijn van enkele jaren ook
een deel van de aandelen te betrekken uit de kring van de banken en andere
potentiële grote beursleden. Ook daar kunnen best goede argumenten voor
zijn, maar het is natuurlijk wel een proces van verdergaande commercialisering.
Als dat zich voordoet, vind ik dat er extra argumenten zijn om de scheiding
van belangen tussen beurs en toezichthoudende instantie te onderstrepen. Ook
met het oog op de toekomstmogelijkheden van de beurs zelf zijn er argumenten
om te waken tegen een al te vergaande verweving van taken.
 
 SchutteEr is wel een voorwaarde; ook andere woordvoerders hebben erover
gesproken. Zo'n toezicht in het verlengde van de verantwoordelijkheid van
de minister moet in de praktijk wel geëffectueerd kunnen worden en effectief
kunnen zijn. Tegen die achtergrond ben ik niet helemaal gerustgesteld na de
beantwoording van de vele vragen die door de verschillende collega's en door
mij zijn gesteld naar aanleiding van de recente publiciteit. Het lijkt er
nu toch wat op dat de mogelijkheden voor handhaving van het
toezicht in belangrijke mate afhankelijk zijn van de capaciteit van de handhavende
instanties: de STE, het openbaar ministerie en de ECD. Dat is toch een griezelige
gedachte, want het gaat hierbij om relatief zware delicten met een belangrijke
uitstraling naar de samenleving, ook als geheel. De kleinere delicten, voor
zover je daarover kunt spreken, vallen vaak onder de controletaak van de beurs
zelf. Als de STE eraan te pas komt, zal het meestal al om zwaardere zaken
gaan. Als bij een aantal zaken, een stuk of zeven in enkele jaren, kennelijk
al sprake is van een piekdrukte, vraag je je af of de flexibiliteit in het
handhavingssysteem wel voldoende is. Werken wij niet met te kleine organisaties
die onvoldoende flexibel zijn om hierop in te kunnen haken? Is de specialisatie
misschien te ver doorgevoerd om te kunnen reageren op pieken hier en daar?
 
 Voorzitter! Ik heb nog een enkele opmerking over de positie van de beurs
van Amsterdam in verband met de ontwikkelingen op Europees niveau. Er is al
op gewezen dat de totstandkoming van de EMU wellicht effecten zal hebben.
Dat ligt natuurlijk in de lijn van de ontwikkelingen. Ik kan mij er ook wel
iets bij voorstellen. Ik zou graag zien dat de minister ingaat op deze ontwikkelingen.
Is de inschatting juist dat hier risico's liggen voor de beurs van Amsterdam?
Zo ja, wat zou er door de overheid kunnen worden gedaan om die risico's te
beperken of zo mogelijk te voorkomen? Uiteraard ligt de eerste verantwoordelijkheid
bij de beurs zelf, maar ik denk toch dat wij als overheid en medewetgever
hierin een verantwoordelijkheid hebben om ons die vraag te stellen.
 
 In het verslag heb ik een vraag gesteld bij artikel 46 over de stand van
de rechterlijke beoordelingen van de eerste zaak in misbruik van voorwetenschap.
Ik heb begrepen dat nog deze maand een uitspraak van de Hoge Raad wordt verwacht.
Mag ik ervan uitgaan dat, als die uitspraak er is, de minister zo spoedig
mogelijk zijn conclusies trekt en de Kamer meedeelt wat de mogelijke effecten
van een dergelijke uitspraak zullen zijn voor het te voeren beleid?
 
 
 
 
 
 De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.
 
 
 
 
 
 Minister Zalm:
 
 Voorzitter! Ik dank de leden voor hun inbreng. Wij hebben inderdaad een
uitvoerige schriftelijke voorbereiding gehad. Ik denk dat dat nuttig is geweest.
De inbreng proevend, is er nog maar weinig verschil van mening over de kwesties
die thans aan de orde zijn. Dat is winst, zeker als het gaat over een wetsvoorstel
dat nu ook voor het effectenverkeer een Europese interne markt creëert,
terwijl wij tegelijkertijd een adequaat toezicht garanderen. Nederland verkeert
in de gelukkige omstandigheid dat de wijzigingen in zijn toezichtwetgeving
niet al te majeur hoeven te zijn. Sommige landen hebben veel meer problemen
met de wijzigingen. Nederland lag al eerder goed op schema en ook dit wetsvoorstel
lijkt op tijd in het Staatsblad te kunnen komen. In een aantal andere landen
zal dat niet het geval zijn.
 
 Bijna alle sprekers hebben de kwestie aangeroerd van het onafhankelijk
toezicht aan de ene kant en de vergunningverlening aan de andere kant. Als
ik het goed begrepen heb, zijn uiteindelijk alle fracties van mening dat de
STE de beste instantie is voor de vergunningverlening. Desalniettemin zijn
er nogal wat vragen over gesteld.
 
 De diverse afgevaardigden hebben allen hun eigen argumenten gegeven waarom
de vergunningverlening bij de STE zou moeten liggen. Ik kan al die argumenten
onderschrijven. Een apart punt van aandacht is dat het hier om een publiekrechtelijke
bevoegdheid gaat. Naar aanleiding van de rapporten van de Rekenkamer over
de ZBO's hebben wij een hele discussie gehad. De regering is van mening dat
scherpere eisen rond de ZBO's moeten worden gesteld. Wij zullen daarover komen
te spreken met de algemene commissie voor de Rijksuitgaven en de vaste commissie
voor Binnenlandse Zaken. Die eisen gelden de benoeming van het bestuur van
ZBO's, de verantwoordingsplicht, enz. Als wij de lijn op dit vlak heel zuiver
door zouden trekken en de effectenbeurs zouden willen aanwijzen als vergunningverlener,
dan komen wij in een complexe situatie terecht. De effectenbeurs is immers
een particulier initiatief. Zij is geen rechtstreekse verantwoording aan de
overheid verschuldigd. De benoeming van de voorzitter van de beurs is ook
niet in mijn handen. Ook gelet op de nieuwe ZBO-discussie, waarin geprobeerd
wordt een zo zuiver mogelijke scheiding te maken tussen de toezichtsfunctie
en de particuliere activiteit, is de STE een gelukkige keuze.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Schimmel (D66):
 
 Ik vind dit een interessant onderwerp. Ik heb een aantal staatsrechtgeleerden
gevraagd, hierover hun licht te laten schijnen. Zij kwamen tot de conclusie
dat in dit geval kan worden gesproken van een uitbesteding van een overheidstaak.
Naarmate er meer overheidstaken worden uitbesteed, krijgt een privaatrechtelijke
instantie veel meer een publiekrechtelijk karakter. Zij kan dan aangemerkt
worden als een zelfstandig bestuursorgaan. Zolang het echter één
onderdeel betreft, kun je nauwelijks spreken van een zelfstandig bestuursorgaan.
Het gaat dan veel meer om een uitbesteding van een overheidsdienst. Alle verplichtingen
die je aan een zelfstandig bestuursorgaan kunt opleggen, zijn in dit geval
niet te hanteren.
 
 
 
 
 
 Minister Zalm:
 
 Ik heb daar toch wat aarzelingen over. De overheid kan natuurlijk werk
uitbesteden; wegen leggen wij ook niet zelf aan. Het al dan niet verstrekken
van een vergunning of het intrekken van een vergunning kan heel vergaande
consequenties hebben. Het intrekken van een vergunning van een effectenhandelaar
kan zo'n man brodeloos maken. Daarvan bestaan voorbeelden. Een dergelijke
beslissing moet door een onafhankelijke instantie worden genomen. Los daarvan
zijn er nog allerlei praktische overwegingen. Misschien dat wij het, als wij
het over het principe niet eens worden, nog wel eens worden over de praktijk.
Dat lukt volgens mij wel. De STE heeft bijvoorbeeld meer mogelijkheden om
antecedentenonderzoek te verrichten. Cruciaal in het effectenbedrijf is immers
de vraag of de betrokken mensen betrouwbaar en deskundig zijn. In toenemende
mate is ook de vraag van belang of zij een bedrijf kunnen runnen en managementervaring
hebben. Een goede beurshandelaar maakt immers nog geen goed effectenkantoor.
Op dat vlak heeft de STE meer mogelijkheden om informatie in te winnen, bijvoorbeeld
bij justitiële autoriteiten, en het besluit over de vergunning
verantwoord te nemen.
 
 Er is eerder gesproken over de samenhang van de toezichtwetten. Er is
natuurlijk ook een analogie in de sfeer van banken en verzekeraars. De Nederlandsche
Bank is in Nederland degene die de vergunningen afgeeft om als bank te mogen
opereren. Dat laten wij niet over aan de Nederlandse vereniging van banken,
om maar eens een organisatie te noemen waar alle banken die in Nederland opereren
lid van zijn. Misschien heeft het niet zo veel nut om deze discussie te voeren
als wij het over de eindconclusie toch al eens zijn. Ik sta van harte achter
de keuze die in het wetsvoorstel is gemaakt, namelijk dat wij de vergunningverlening
aan de onafhankelijke toezichthouder toekennen.
 
 Ik kom toe aan het andere algemene punt, namelijk de definiëring
van effecten, waarop het amendement van mevrouw Witteveen betrekking heeft.
In de tekst van de wet is sprake van "soortgelijke" zaken. Dat geeft de minister
de vrijheid om, als hij iets soortgelijk vindt, dat onmiddellijk onder het
toezicht te brengen. Ik kan zeggen dat ik geen last heb van overneming van
het amendement van mevrouw Witteveen, omdat ik het nooit zal gebruiken. Maar
als het wordt opgenomen in het wetsvoorstel, moet ik een algemene maatregel
van bestuur opstellen. Die moet ik eerst ontwerpen en dan voorleggen aan het
kabinet en aan de Raad van State. De markten ontwikkelen zich heel snel en
er kunnen financiële instrumenten ontstaan die niet in het lijstje zijn
opgesomd. Via de "soortgelijk"-formule kan ik dan het meest slagvaardig uit
de voeten. Als in het tweede lid de plicht wordt opgenomen om een AMvB op
te stellen om een nieuw effect onder hetzelfde regime te brengen, vrees ik
dat wij daarvan eerder nadeel dan voordeel zullen hebben. Ik geef dit als
een praktisch punt ter overweging. Als wij die opening in de wet hebben geboden
en ik wil iemand die een nieuw financieel instrument heeft bedacht via de
"soortgelijk"-formule onder het toezicht brengen, kan betrokkene tegenwerpen
dat de AMvB-procedure niet voor niets in de wet is voorgeschreven. Hij kan
zeggen: stelt u eerst maar een AMvB op voordat u mij kunt aanspreken. Dat
risico zit er wellicht aan vast. Zoals gezegd, kan ik met de huidige wettekst
uit de voeten. Het amendement van mevrouw Witteveen biedt een toevoeging.
Ik zie er alleen het risico in dat het a contrario gebruikt zal worden tegen
mijn interpretatie van de huidige wettekst, en dan zijn wij verder van huis.
 
 Voorzitter! Mevrouw Witteveen heeft verder aangedrongen op een evaluatie
in Europees verband. Daar wordt al aan gewerkt en daarbij zullen wij zeker
ook de reikwijdte aan de orde stellen. Overigens speelt ook het gegeven een
rol dat in Nederland bijvoorbeeld de goederentermijnmarkten onder de wetgeving
en het toezicht vallen, terwijl dat in andere landen niet altijd het geval
is. Duitsland is überhaupt wat achtergebleven op dit terrein. Het is
naar onze indruk van groot belang dat ook dit in Europa uniform wordt geregeld.
Helaas is daar bij de vorige ronde voor het harmoniseren geen voldoende meerderheid
voor verkregen, maar Nederland zal bij die evaluatie dit aspect zeker weer
inbrengen. Wij kunnen deze markt niet buiten toezicht laten, ook gelet op
de wat dubieuze activiteiten die in sommige landen worden ontwikkeld.
 
 Er is gevraagd naar de fundamentele discussie over het toezichtstelsel
en de onderlinge samenhang. Op zich zijn de huidige drie toezichtwetten juist
heel aardig en samenhangend geformuleerd. Dat geldt zowel voor de kwestie
van de onafhankelijkheid van het toezicht, voor de instrumenten van het toezicht,
als voor de rol van de minister tegenover het toezicht. Binnenkort kom ik
met een wetsvoorstel in deze Kamer naar aanleiding van Vie d'Or, over de ministeriële
verantwoordelijkheid en de mogelijkheid om geheimhoudingsbepalingen in sommige
omstandigheden te doorbreken, als dat noodzakelijk is voor de minister om
zich een oordeel te vormen over de adequaatheid van het gevoerde toezicht
in een van de drie sectoren. De hele constructie van de wetgeving op deze
terreinen – dat valt onder één directie op het ministerie
van Financiën – is juist zo analoog mogelijk.
 
 De standaard internationaal is – er zijn uitzonderingen, zoals Zweden,
waar alle toezicht bij één orgaan is gelegd – dat die
drie toezichtsfiguren, zoals wij die kennen, ten aanzien van banken, verzekeringen
en het effectengebeuren, ook bij drie toezichthouders zijn ondergebracht.
Die toezichthouders hebben internationaal hun clubjes waar ze regelmatig met
elkaar over de toezichtsproblematiek spreken. Er is natuurlijk wel sprake
van enige overlap, bijvoorbeeld omdat banken ook in effecten doen, maar daar
zijn redelijke werkafspraken over te maken. Overigens zullen de problemen
die er nu zijn, omdat er drie toezichthouders zijn, niet automatisch verdwijnen
als er één toezichthouder zou zijn, want dan zal er toch weer
een zekere onderverdeling in het toezicht moeten plaatsvinden en zal er toch
weer een club zijn die zich bezighoudt met banken, een die zich bezighoudt
met effecten en een die zich bezighoudt met verzekeringen. Naar mijn oordeel
is de huidige wetgeving samenhangend. De analogieën, voor zover die mogelijk
zijn, zijn er. Hoewel ik gek ben op fundamentele discussies, zie ik eigenlijk
geen noodzaak om zo'n discussie aan te gaan, te meer niet omdat als je de
aantallen affaires in Nederland vergelijkt met een land als Engeland –
waar wij inmiddels de Lloyd's, de BCCI en dergelijke hebben gehad –
blijkt dat het toezicht in Nederland niet zo slecht functioneert. Het is inmiddels
zelfs zo dat als er toch iets misgaat in deze sector, onmiddellijk wordt gedacht
dat dat dan wel de schuld van de toezichthouder zal zijn. Ook in deze sector
gaat het om bedrijven die activiteiten ontplooien en die eigen verantwoordelijkheden
hebben. Dat geldt natuurlijk a fortiori als wij het over professionals hebben.
De toezichtwetgeving is niet zozeer bedoeld om effectenhuizen of banken tegen
elkaar te beschermen, maar om de gebruiker van die diensten, de belegger en
degene die een bankrekening heeft, te beschermen tegen wantoestanden in het
bank- en effectenwezen. Wij hebben weinig gedupeerde beleggers en spaarders
in Nederland gehad. Als zich dat toch voordoet, is er bovendien een regeling
in de sfeer van banken en van het effectenwezen – er komt binnenkort
een wetswijziging in verband met de Europese afspraken op dat vlak –
om gehele of gedeeltelijke schadeloosstelling te realiseren.
 
 Over de diamantenhandel het volgende. Er wordt natuurlijk veel gezwendeld,
op allerlei terreinen. Er zijn tal van zaken die mogelijk zijn, waarvan je
denkt: dat stinkt. Dat geldt zeker ook voor de mijnheer die
op een bepaalde manier diamanten tracht te slijten. Dan bewaart hij die diamanten
ook nog voor je. Dat kun je ook doen met postzegels, wijn, taxivergunningen
en dergelijke. Dat zijn natuurlijk zaken die op bijna ieder terrein kunnen
voorkomen en waar dit toezichtgebeuren niet voor ontworpen is. In die gevallen
kan er beroep op de civiele rechter worden gedaan of, als er sprake is van
fraude, kan aangifte worden gedaan bij het openbaar ministerie. Verder kan
er nog een klacht worden ingediend bij de Reclamecodecommissie. In het geval
van die diamantenhandel heeft de Diamantenbeurs dat ook snel gedaan. Het is
een kwestie van voorlichting. Het kan niet zo zijn dat het toezichtwezen voor
de financiële sector, waar wij nu over praten, ook bevoegd wordt geacht
om iedere zwendel in Nederland tegemoet te treden. Dan overstrekken wij de
idee van het toezicht. Goede voorlichting is ook van belang op het punt van
de diamantenhandel. Een groot ochtendblad heeft de genoemde kwestie op de
voorpagina gebracht en dat zal veel mensen ervan weerhouden om geld te steken
in dit soort zaken.
 
 Mevrouw Witteveen heeft geconstateerd dat in de afgelopen jaren op het
gebied van intensivering van controle, ook in personele zin, een en ander
is gerealiseerd. Ik kom daar later nog op terug, want ook anderen hebben vragen
gesteld over dit onderwerp.
 
 Mevrouw Witteveen vroeg om een notitie over voornemens, resultaten en
samenhang. Het gaat dan vooral over de relatie tussen de STE, het controlebureau,
de ECD en het openbaar ministerie. Ik doe die toezegging graag. Ik zal die
notitie na het zomerreces aan de Kamer zenden. Dan is ook de uitspraak van
de Hoge Raad over misbruik van voorwetenschap bekend en kunnen wij de kwestie
nader bezien. Ik sta hier natuurlijk enigszins met gebonden handen. Het openbaar
ministerie behoort immers tot de bevoegdheid van de minister van Justitie
en voor de ECD, weliswaar een wat kleinere dienst, geldt min of meer hetzelfde.
Die valt onder de bevoegdheid van de minister van Economische Zaken.
 
 Een aantal geachte afgevaardigden heeft er al op gewezen dat het beter
zou zijn als deze instanties proberen zoveel mogelijk gelijktijdig te opereren
in plaats van volgtijdelijk. Nu wordt eerst het controlebureau ingeschakeld,
dan de STE, dan de ECD en dan nog eens het openbaar ministerie. Op dit punt
kunnen wij veel winst boeken, zodat de zaken niet steeds over de heg worden
geworpen ter verdere afhandeling. Daar worden nu ook afspraken over gemaakt
en wij hebben goede hoop dat dit tot snellere procedures kan leiden.
 
 Diverse woordvoerders zijn ingegaan op de positie van de Amsterdamse effectenbeurs.
Ik zeg graag toe daarover een notitie naar de Kamer te zenden. Ik wijs erop
dat de beurs primair een particuliere organisatie is. Daar staat tegenover
dat de uitstraling van de beurs op Amsterdam als financieel centrum zodanig
is dat een warme belangstelling van de overheid geen kwaad kan. Als de overheid
een positieve rol kan spelen, moet zij dat ook doen. Mevrouw Witteveen heeft
in dit verband een aantal suggesties gedaan, zoals de beursgang van kleinere
bedrijven. Voorzitter! Via verkoop van een aantal aandelenpakketten –
ik noem KPN – proberen wij de omvang van de Amsterdamse beurs verder
te vergroten. In de komende jaren zal, dankzij de verkopen van de overheid,
de omzet stijgen.
 
 Voorzitter! Wij hebben een klacht ontvangen van een bedrijf over de tarieven
van de Amsterdamse effectenbeurs. Deze klacht wordt behandeld door Financiën
en Economische Zaken. Op dit moment worden de partijen gehoord. Als een en
ander is afgerond, zullen wij de Kamer daarover informeren.
 
 Er is gevraagd naar de werknemersparticipatie bij de tweede tranche van
de uitgifte van KPN-aandelen. Bij de eerste tranche is er al iets aardigs
voor de werknemers gedaan. Als ik goed ben ingelicht, heeft men een dubbele
korting gekregen. Daarnaast was er een converteerbare lening in de vorm van
personeelsobligaties. Voorzitter! Dit blijft uiteraard een zaak van het bestuur
van KPN. De Staat moet zich op dit punt terughoudend opstellen. Het zou mij
niet verbazen als ook bij de tweede tranche iets bijzonders voor de werknemers
wordt gedaan.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):
 
 Voorzitter! De minister zegt dus dat hij hier geen actieve rol voor de
regering ziet weggelegd?
 
 
 
 
 
 Minister Zalm:
 
 Voorzitter! De regering staat positief tegenover werknemersparticipatie.
Wij proberen dit in zijn algemeenheid te faciliëren. Ik weet echter niet
of het gepast is dat de overheid – in haar verhouding tot een geprivatiseerde
onderneming – een instructie geeft aan KPN, dat zij naast de algemene
faciliëring van rijkswege bij de beursgang daarenboven nog iets extra's
moet doet voor de werknemers. Als Akzo met een emissie komt, zeggen we als
overheid ook niet: "Je zult bij die emissie wat doen voor je werknemers".
Wij proberen algemeen faciliëring te realiseren. Er is de laatste jaren
natuurlijk veel tot stand gebracht, mevrouw Witteveen, dankzij uw oud-collega
Vermeend die ook tegenwoordig nog verder gaat op dit pad.
 
 Maar ik vind dat we als overheid, als het om een individueel bedrijf gaat,
enigszins voorzichtig moeten zijn om daar al te strikte opvattingen over te
verkondigen.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):
 
 Maar het gaat natuurlijk niet over zo maar een bedrijf, maar over een
staatsbedrijf dat de beurs opgaat. In die zin heeft de regering in mijn ogen
zeker een bepaalde verantwoordelijkheid, te meer daar dit kabinet een heel
actief beleid voert als het gaat om werknemersbetrokkenheid bij het kapitaal
van de onderneming. Ik vind het tamelijk teleurstellend dat de minister een
zeer terughoudende houding aanneemt. Bij de beantwoording van de vragen die
aan het vorige kabinet gesteld zijn, was de houding van het kabinet nog positiever
dan de minister het nu laat voorkomen. Het antwoord was toen: wij zullen de
zaak verder gaan onderzoeken. Maar ik kom hier in tweede termijn ongetwijfeld
op terug.
 
 
 
 
 
 Minister Zalm:
 
 Voorzitter! Er is in ieder geval één verschil met de vorige
keer. Toen waren wij enig aandeelhouder. Nu moeten we ook rekening houden
met de belangen van reeds bestaande andere aandeelhouders, onder wie trouwens
ook weer PTT-werknemers. En uiteindelijk gaat het ook om vermogen dat is opgebouwd
uit belastinggeld van alle Nederlanders, niet alleen van de KPN-werknemers. Het is onze plicht om werknemersparticipatie te bevorderen. Hier
staan wij van harte achter. Ik wil echter op het gebied van instructies geven
aan een individueel bedrijf, ook al is het een bedrijf waar wij nog een fors
stuk van de aandelen in handen hebben, terughoudend zijn. Dat is onze optiek
in een nutshell. Overigens is hier ook de eerste viool weggelegd voor de collega
van Verkeer en Waterstaat. Dat is een aparte complicatie, zij het dat ik mezelf
niet helemaal wil wegcijferen, want ik ben coördinerend bewindsman op
het gebied van verkoop van aandelenpakketten.
 
 Voorzitter! In de richting van de heer Smits zeg ik dat wij naar mijn
oordeel nu een samenhangende toezichtwetgeving hebben. Ik zie niet wat er
nog uit die "röntgenfoto" kan komen. Ik ben dus wat terughoudend met
het toezeggen van een notitie hierover. Het is natuurlijk eenvoudig om een
toezegging te doen, maar dit wekt ook weer verwachtingen, als zou er gebrek
aan samenhang in de toezichtwetgeving zijn.
 
 
 
 
 
 De heer Smits (CDA):
 
 Voorzitter! Ik wil de minister toch uitnodigen om die notitie te maken.
Hij heeft in eerste termijn al gesproken over het verschil in schadeloosstelling
bij de drie verschillende wetten. Hij noemde daar heel nadrukkelijk de Wet
toezicht kredietwezen niet. Die mogelijkheid bestaat daar bijvoorbeeld dus
niet. Ik wil ook nog eens wijzen op de verschillen in financiering van het
toezicht. Ik heb regelmatig aandacht gevraagd voor dit punt. Dit zijn al twee
verschillen die vrij markant zijn en die het de moeite waard maken om hier
in een notitie aandacht aan te besteden.
 
 
 
 
 
 Minister Zalm:
 
 Voorzitter! Als de Kamer het op prijs stelt, doe ik dit natuurlijk zonder
meer. Laten we proberen om in ieder geval te kijken of er een eigenstandige
ratio is voor de verschillen die er zijn in de toezichtstructuur, de methodiek.
Ik zeg de heer Smits toe dat de Kamer die notitie alsnog krijgt.
 
 De heer Smits heeft gevraagd welke Europese regelgeving nog op ons afkomt.
De BCCI-richtlijn, zoals die in de wandelgangen wordt genoemd, is bedoeld
om de toezichthoudende autoriteiten een sterkere positie te geven en het risico
voor de financiële dienstverleningssector te verkleinen. Dit zal ook
moeten worden vertaald in Nederlandse wetgeving. Verder is er de richtlijn
beleggerscompensatiestelsels, nog maar pas door de Ecofin-raad in Brussel
aanvaard. Ze handelt over de schadeloosstelling als een effectenhandelaar
failliet gaat. Ook dit zal tot wijziging van wetgeving moeten leiden. Voor
zover wij het thans kunnen overzien, is het hiermee voor de effectensector
voorlopig afgelopen. Er ontstaat enige rust in de regelgeving. De onrust komt
natuurlijk deels voort uit het feit dat wij op het terrein van de financiële
wetgeving de interne markt echt tot stand willen brengen. Het is geen toeval
dat er nogal wat wetswijzigingen in deze sfeer aan de orde zijn. De interne
markt moet betrekking hebben op alle goederen- en dienstenmarkten, dus ook
op de financiële dienstenmarkten.
 
 Ik kom te spreken over de kwestie van het voor de muziek uit lopen. Op
dit vlak is dat heel prettig. Als wij onze wetgeving hebben geïmplementeerd,
dan zijn de mensen die in effecten handelen vrij om zich overal in Europa
met het Europese paspoort dat wij dan hebben uitgegeven, te vertonen. Omgekeerd:
die landen die de wetgeving nog niet hebben geïmplementeerd zijn niet
vrij om hier binnen te komen wandelen. Zij hebben nog geen Europees paspoort.
Voor onze effectensector is het een pre dat wij snel zijn. Frankrijk en Duitsland
zullen waarschijnlijk de afgesproken termijn van 31 december 1995 niet halen.
In Frankrijk heeft het een en nader stil gelegen vanwege de verkiezingen.
Het is ook merkbaar op andere terreinen dat de verkiezingen tot grote stilte
in de Franse politiek leidden, althans in termen van concreet beleid, niet
in termen van allerlei uitspraken. Duitsland heeft als probleem dat er nauwelijks
enige regelgeving op het gebied van effecten bestaat.
 
 De toegang via schermen tot effectenbeurzen mag zonder erkenning. Er heeft
al een aanzienlijke coördinatie plaatsgevonden op dit vlak. Ik wijs op
de richtlijn die wij thans bespreken. Wij hebben ook een richtlijn voor de
prospectussen, een richtlijn misbruik voorwetenschap en een richtlijn melding
zeggenschap. Voor de diverse beurzen is sprake van een gemeenschappelijke
systematiek. Mocht een verdere harmonisatie voor de beurzen noodzakelijk zijn,
dan moeten wij bezien of in Europees verband niet verdergaand moet worden
geharmoniseerd. Wij laten niet Jan en alleman toe. Het zijn beurzen die ook
in de desbetreffende landen aan de eisen voldoen en onder toezicht staan.
 
 Moet er naar het laagste of hoogste niveau worden geharmoniseerd? Wij
hebben redelijk richting het Nederlandse niveau geharmoniseerd. Dat is een
zeer adequaat niveau. Voor een aantal andere landen betekent het wel een duidelijke
verscherping. Ik noemde Duitsland al. In Europa hebben wij een redelijke oplossing
gevonden, die ook als adequaat kan worden bestempeld. De wijzigingen die wij
vandaag bespreken, beschouwen wij bepaald niet als een verslechtering van
onze toezichtwetgeving. Zeker als het gaat om de vergunningverlening is het
een verbetering.
 
 Wat de administratieve lasten betreft, zie ik in de praktijk daaruit toch
niet al te veel problemen voortvloeien. Er verandert voor de individuele effectenhandelaren
en zeker voor de individuele beleggers toch niet zo gek veel. Er was natuurlijk
al een systeem van toezicht en controle. Dat wordt hier en daar nog wat aangepunt.
Men is in elk geval vrij om in het buitenland zijn handel te bedrijven, zonder
dat men daar een aparte vergunning voor moet aanvragen. Ik zie dus eigenlijk
niet dat er veel verzwaringen voor de marktsector optreden.
 
 Ik kom bij de territoriale werking van de Wet melding ongebruikelijke
transacties. In Nederland is iedereen, ook iemand die primair onder het toezicht
valt van een buitenlandse toezichthouder en ook buitenlandse banken, op het
gebied van de melding van ongebruikelijke transacties verplicht om hier ongebruikelijke
transacties te melden. Het is mij ook bekend dat er bij het bankwezen nogal
wat bezwaren bestaan tegen dat mechanische aanmelden. Wij stellen dat toch
op prijs, ook omdat wij daarmee analyses kunnen maken. Belangrijker is natuurlijk
nog dat men selectief indicaties geeft wat men echt verdachte transacties
vindt. Dat gebeurt ook. Wat dat betreft is de melding niet louter beperkt
tot transacties van ƒ 25.000 en meer, maar worden juist in bepaalde
verdachte omstandigheden die aanleiding geven om daarop apart te attenderen,
die transacties ook apart door de banken doorgegeven. Er zijn
al eerder vragen gesteld over de evaluatie van de Wet MOT. Ik loop daarop
wat vooruit op dit moment. Ik heb begrepen dat er nog afstemming plaatsvindt
tussen Justitie en Financiën over de beantwoording. Daar zult u binnenkort
hopelijk meer helderheid over krijgen.
 
 Over de grootte van de formatie van het controlebureau is gevraagd wat
de redenen daarvoor zijn en of de uitbreiding van het personeelsbestand toch
niet een indicatie is dat er erg veel mis is of dat de problemen groeiende
zijn. Daar speelt toch een aantal zaken. Vijf jaar geleden was de conclusie
voor de beurs eigenlijk al dat de bezetting ontoereikend was. Sindsdien is
de zwaarte in allerlei opzichten toegenomen. Door de interne reorganisatie
van de beurs zelf is de naleving van de beursregels, die vroeger bij verschillende
afdelingen plaatsvond, gecentraliseerd. De omzet van de beurs is verhoogd,
gelukkig. Meer handel betekent ook meer controle. De internationalisatie is
toegenomen. De financiële belangen zijn ook groter geworden. Wij hebben
ook het een en ander gedaan aan aanscherping van wet- en regelgeving in de
sfeer van het witwassen en misbruik van voorwetenschap. Dat betekent ook dat
er meer activiteiten noodzakelijk zijn voor die controle.
 
 Eigenlijk geldt dat ook voor de Economische controledienst, die als je
meer wetgeving realiseert ten behoeve van de integriteit van de financiële
sector, toch ook meer moet controleren. Er is door verschillende afgevaardigden
gewezen op de antwoorden van de minister van Economische Zaken, waarin staat
dat hij de ECD-belasting voorlopig als een piekbelasting kwalificeert. Wij
zijn van plan om nauwgezet de vinger aan de pols te houden. Als blijkt dat
er meer capaciteit bij de ECD moet komen, zal ik mijn collega aanspreken om
de prioriteiten binnen zijn begroting toch wat anders te gaan stellen en meer
capaciteit hiervoor ter beschikking te stellen.
 
 Iets vergelijkbaars geldt voor de capaciteit van het openbaar ministerie.
Wij denken dat door een efficiëntere werkwijze, meer samenwerking en
minder volgtijdelijkheid veel winst te boeken is. Mocht blijken dat dit onvoldoende
is, dan zal ik niet aarzelen om op dit punt mijn collega's aan te sporen om,
evenals ik dit zelf van plan ben bij de STE, de capaciteit verder te vergroten.
 
 De heer Smits probeert mij op dit moment nog te verlokken tot een beschouwing
over de geheimhoudingsbepalingen. Ik denk niet dat hij het erg zal vinden
als ik die verlokking nu even weersta, omdat wij dit aardiger kunnen doen
aan de hand van het wetsvoorstel dat in de pijplijn zit naar aanleiding van
de Vie d'Or-kwestie. Daarbij heeft die geheimhoudingskwestie namelijk een
zeer cruciale rol gespeeld.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):
 
 De minister had het in het begin van zijn betoog even over de ZBO-discussie.
Hij noemde een paar elementen uit een rijtje dat onderdeel is van het minimumpakket
dat de regering wil stellen als het gaat om het verkeer tussen de regering
en de verzelfstandigde bestuursorganen. Hij noemde daarbij niet – ik
denk dat het toeval is – het onderdeel algemeen inlichtingenrecht. Ik
neem aan dat dit minimumonderdeel van het pakket ook gaat gelden voor deze
vormen van zelfstandige bestuursorganen en dat daarmee het verhaal over de
geheimhoudingsplicht toch in een wat ander daglicht komt te staan.
 
 
 
 
 
 Minister Zalm:
 
 Nu de heer Smits zich erbij neerlegt dat hij mij niet kan verlokken, probeert
mevrouw Witteveen mij te verlokken. Uit het oogpunt van gelijke behandeling
moet ik natuurlijk proberen ook deze verlokking te weerstaan. Laat ik er toch
het volgende van zeggen. Het inlichtingenrecht van de Kamer staat uiteraard
buiten kijf. Wie zou ik zijn om daaraan te tornen? Wat echter ook buiten kijf
staat, zijn de internationaal aangegane verplichtingen. Als geheimhoudingsbepalingen
daaruit voortvloeien, kan een minister niet veel kanten op. Wij komen er nog
over te spreken naar aanleiding van het wetsvoorstel dat met name op dit punt
zeer uitvoerig is. Wij hebben er ook in ander verband al discussies over gevoerd.
De Raad van State heeft er in bepaalde opzichten inmiddels al uitvoerig zijn
opvattingen over ten beste gegeven. Toen ging het meer over de rol van de
Rekenkamer. Wij zijn benieuwd wat het advies van de Raad van State zal zijn
bij ons wetsvoorstel, met name op het punt van de geheimhouding.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):
 
 Wij komen daar ongetwijfeld op terug. Misschien doen wij dat aanstaande
donderdag al wel of anders in een later stadium. Het hangt ervan af hoe de
verdere uitwerking van de discussies over de ZBO's zal plaatsvinden. Als wij
vasthouden aan het algemeen inlichtingenrecht – ik zou daar erg tevreden
over zijn – kan ik mij voorstellen dat je de weg bewandelt waarbij je
gewoon afwacht in hoeverre er processen worden aangespannen in het kader van
de internationale regelgeving. Ik zou dat heel erg interessant vinden.
 
 
 
 
 
 Minister Zalm:
 
 Als de Kamer aan de minister vraagt om de wet te overtreden, weet ik eigenlijk
niet wat ik moet doen. Misschien dat de heer Schutte er een oplossing voor
heeft. Ik heb dan de neiging om te zeggen dat de Kamer de wet maar moet wijzigen.
De Kamer moet mij niet vragen om de wet te overtreden. Als de internationale
verdragen mij nopen tot de geheimhouding die mij opgelegd is – ze gaan
zelfs boven de Grondwet uit – dan zit ik daar toch mee.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):
 
 Ik denk dat het niet verstandig is om daar nu verder op in te gaan. Ik
zou het ook wel wat vreemd vinden als ik net deed of ik er geen mening over
had.
 
 
 
 
 
 Minister Zalm:
 
 Die was mij al duidelijk.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):
 
 Ik stel vast dat er verschillende interpretaties mogelijk zijn over de
bedoeling van die artikelen uit de Europese regelgeving. Als er verschillen
in interpretatie mogelijk zijn, is het interessant om het gewoon maar eens
uit te proberen.
 
 
 
 
 
 Minister Zalm:
 
 Ik ben al te veel bezweken voor de verlokking. Ik concludeer dat wij deze
beschouwing ongetwijfeld nog zullen hervatten. Het is in ieder geval een spannend
onderwerp.
 
 De heer Hoogervorst kaartte het probleem van de goederentermijntransacties
vanuit de grensstreek aan. Dat is inderdaad een ergerlijk verschijnsel. Daaruit
blijkt dat onze wetgeving op zichzelf heel goed is. In Nederland
mag je dit soort activiteiten niet zomaar uitvoeren. Je mag niet zomaar goederentermijntransacties
proberen te slijten langs de deur. Wat doen die bemiddelaars dan? Ze gaan
precies over de grens in Duitsland zitten. Van België ken ik de verhalen
niet. De verhalen die ik ken, zijn vooral de verhalen over Duitsland.
 
 Er zijn twee lijnen om te proberen dit verschijnsel in de toekomst uit
te bannen. In de eerste plaats zullen wij proberen de regelgeving die wij
hebben, ook op Europees niveau aan de man te brengen. Op die manier valt ook
dit onder het toezicht. In de tweede plaats zal ik iets proberen bij mijn
Duitse collega. Ik heb begrepen dat men ook daar van plan is de goederentermijntransacties
binnen de toezichtsfeer te brengen. Mochten daarover nog aarzelingen bestaan,
dan zal ik mijn Duitse collega gaarne aanmoedigen om, gelet op de overlast
die wij in Nederland ondervinden, dit serieus te overwegen. Ik zal dus zowel
in Europees verband, wat wellicht bij de evaluatie aan de orde komt, als in
bilateraal verband proberen hier wat aan te doen.
 
 Mevrouw Schimmel vroeg of er geen sprake is van vermindering van zelfregulering.
Ik was al tot de tanden toe gewapend om de aanwijzing van de STE te verdedigen.
Des te erkentelijker ben ik voor haar uiteindelijke afweging om de aanwijzing
van de STE te steunen.
 
 Het voornemen is inderdaad om wijziging te brengen in de uitoefening van
het toezicht door de minister. Dat wil zeggen dat de minister van Financiën
zijn ministeriële verantwoordelijkheid op dit punt wat meer kan waarmaken.
Bij de Vie d'Or-wetgeving hebben wij een verruiming van de bevoegdheid van
de minister van Financiën voorgesteld. Ik kom wat dat betreft dus waarschijnlijk
iets steviger in mijn schoenen te staan, als de wetgeving te zijner tijd door
het parlement geaccordeerd wordt.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Schimmel (D66):
 
 Ik heb gevraagd naar een nadere inhoudelijke argumentatie van de minister
voor de inperking van de zelfregulering. In het antwoord op de vraag van de
heer Smits over Nusse Brink zegt hij dat hij twijfelt aan de kwaliteit van
de controle die het controlebureau heeft verricht en de wijze waarop dit is
gebeurd. Op vragen van mevrouw Witteveen, de heer Hoogervorst en mij antwoordt
hij dat de Stichting toezicht effectenverkeer zich nader beraadt over de wijze
waarop het controlebureau het toezicht uitoefent. Er zit iets geheimzinnigs
in dit dossier.
 
 
 
 
 
 Minister Zalm:
 
 Dat de zaak redelijk op orde is, wil niet zeggen dat wij haar niet verder
kunnen verbeteren. Dit hangt een beetje samen met de discussie over de ZBO's.
Je moet de overheidsverantwoordelijkheid vrij duidelijk afbakenen. Wij hebben
in dit geval, in tegenstelling tot andere bedrijfstakken, gekozen voor een
vrij ruime overheidsverantwoordelijkheid in de sfeer van het toezicht. Er
zijn ook redenen voor om het overheidstoezicht goed af te bakenen en de verantwoordelijkheden
helder te verdelen. In de oude situatie hadden de beursleden een soort ontheffing
van de vergunningplicht. Het is echter niet meer mogelijk ontheffingen te
geven, dankzij de wijziging als gevolg van de richtlijn. Je komt dan voor
de keus te staan wie je de vergunningen laat verlenen. Gelet op de uitoefening
van het toezicht vind ik het verlenen van vergunningen een ideale taak voor
de STE. Het is meer een kwestie van prestige in de discussie tussen de beurs
en de STE dan dat er materieel zoveel op tegen is of dat de beurs er zoveel
slechter op wordt als een tweede toets wordt ingevoerd. Daar komt het immers
op neer. De beurs zal eerst bekijken of zij iemand als lid wil hebben. De
STE heeft dan een extra toets. De extra informatie die de STE heeft, maakt
die tweede toets ook zinvol.
 
 Verder is de beurs een vereniging, en straks misschien een NV. Die vereniging
heeft leden en die leden hebben belangen en kiezen het bestuur. De beurs zal
als eerste doelstelling hebben het behartigen van de belangen van de leden.
De taak die wij als toezichthouder hebben, is niet het behartigen van de belangen
van de beursleden, maar het behartigen van de belangen van beleggers, die
in goed vertrouwen beleggen. Qua opzet is de scope van de vereniging, hoewel
die uit heel brave en goedwillende mensen bestaat, dus anders dan de scope
van de toezichthouder.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Schimmel (D66):
 
 Uw eerste argument is vreemd. U zegt dat het materieel toch de beurs is
die de eerste selectie doet en dat er vervolgens een toets is door de Stichting
toezicht effectenverkeer.
 
 
 
 
 
 Minister Zalm:
 
 Ik denk dat het in de praktijk zo zal gaan.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Schimmel (D66):
 
 Het gaat mij om iets wat ik ook vreemd vind in uw beantwoording van schriftelijke
vragen. U schrijft dat in de WTE de Stichting toezicht effectenverkeer wordt
versterkt doordat zij eigen onderzoek kan verrichten en in feite een eigen
controlebureau kan oprichten. Als ik het bekijk in relatie tot uw eerste argument,
komt het eigenlijk allemaal via het controlebureau van de effectenbeurs naar
binnen. Een gedegen controle is ook in hun belang. Vervolgens komt er nog
een controlebureau van de STE. Het gaat mij er niet om dat de STE niet het
uiteindelijke toezicht houdt, maar materieel gezien is de beurs toch in zekere
mate de instelling die de vergunningen verleent.
 
 
 
 
 
 Minister Zalm:
 
 Zeker, dat is de situatie op dit moment. Uit mijn antwoord op vragen blijkt
echter, dat ik van plan ben te bevorderen dat de capaciteit van de STE wordt
uitgebreid en dat wordt gesproken over de taakverdeling tussen STE en de beurs.
Wat dat betreft, is een vergelijking te maken tussen de Algemene Rekenkamer,
de departementale accountantsdiensten en de centrale accountantsdienst. De
Rekenkamer maakt – uiteraard – gebruik van de gegevens van de
departementale accountantsdiensten maar heeft ook altijd de mogelijkheid om
zelf onderzoek te doen. Zij heeft toegang tot informatie om te kijken of het
allemaal wel adequaat is gebeurd. De vraag hoeveel onderzoekscapaciteit de
Rekenkamer zelf wil hebben dan wel in hoeverre zij vaart op de departementale
accountantsdienst, is een kwestie van weging. Wel kunnen we nu vaststellen
dat de eigen capaciteit van de STE zo minimaal is dat de afhankelijkheid van
het controlebureau wel erg groot is geworden. Bij de oprichting van de STE
in 1988 had men juist dat idee, maar nu blijkt uit allerlei kamervragen, publikaties
en dergelijke dat men de indruk heeft dat zij onder één hoedje
spelen. De STE kan niets en hoe kan de overheid haar toezichtsfunctie waarmaken?
Waar staat de minister? Naar mijn mening zijn er wel degelijk goede
argumenten om de positie van de STE te versterken. Het zal niet vergelijkbaar
worden met de intensiteit en de omvang waarmee De Nederlandsche Bank het bedrijfseconomisch
toezicht op banken houdt, maar zij moet toch een zekere eigen capaciteit hebben
om ook eigen onderzoek te kunnen doen en niet volledig afhankelijk te zijn
van het controlebureau van de beurs. Dat lijkt mij een goede zaak. Daarover
zal echter nog nader beraad met de STE en de beurs moeten komen, ook wat betreft
een eventuele taakafbakening. Alles dubbelop doen, heeft natuurlijk ook weinig
zin.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Schimmel (D66):
 
 Als ik het goed begrijp, is het meer de toezichtsfilosofie die ontwikkeld
wordt omtrent de taakverdeling tussen de twee dan het feit dat er iets grandioos
mis is gegaan bij het controlebureau. Wat vindt u dan van zo'n opmerking in
het hoofdredactionele commentaar in de Volkskrant, dat de overheid eerst maar
eens in eigen huis orde op zaken moet stellen voordat zij met de beschuldigende
vinger wijst?
 
 
 
 
 
 Minister Zalm:
 
 Daar heeft u, respectievelijk de Volkskrant, natuurlijk helemaal gelijk
in. De overheid, de ECD en het openbaar ministerie moeten het tempo ook verhogen.
Voor zover er capaciteitsproblemen zijn bij de STE, zal ik die oplossen. Daar
kan het in ieder geval niet aan liggen, en mochten er capaciteitsproblemen
blijven bestaan bij het openbaar ministerie en de ECD, dan moeten ook die
worden opgelost. Dat zou ook moeten leiden tot beperking van de doorlooptijden.
 
 De flexibiliteit van de ECD is beperkt geworden, zo citeerde mevrouw Schimmel.
Dat is een uitspraak die in mijn beantwoording namens de minister van EZ wordt
gedaan. Hij bedoelde ermee, dat hij wellicht ook extra mensen kan gebruiken
en dat hij dankzij de budgettaire beperkingen daar wat moeilijkheden voorziet.
Maar goed, als het nodig is, zullen wij ook die capaciteit moeten uitbreiden
en een herschikking binnen de begroting moeten realiseren.
 
 Over Nusse Brink komen wij nader te spreken, zo begrijp ik. Het rechtsvergelijkend
onderzoek en de evaluatie ten aanzien van koersmanipulatie zijn in de maak.
Ik heb nog geen opvattingen over de wijze waarop je dit, hetzij via de mutaties
in het aandelenbezit, hetzij via een modelcode, hetzij via een openbaar register,
beter vorm kan geven. Ik laat mij graag eerst adviseren door de deskundigen
respectievelijk primair door de effectenbeurs. Die kwestie van voorkennis
is natuurlijk ook van essentieel belang voor de beurs zelf. Wat dat betreft
lopen het algemeen belang en het belang van de beurs parallel. Voor zover
daar wetgeving voor nodig is, laat ik mij daarover graag door de beurs adviseren.
Maar dan moeten wij ook eerst dat rechtsvergelijkend onderzoek hebben afgerond.
Dan ben ik niet te beroerd om op dit punt wetgeving te realiseren.
 
 Mij is meegedeeld dat het onderzoek naar koersmanipulatie en koersorkestratie
wel enige tijd zal vergen, omdat het een vrij weerbarstige materie betreft.
En dat geloof ik zonder meer. Dat geldt zeker ook voor de gehele empirische
kant, voor de vraag hoe je dat soort zaken kunt vaststellen. Ik denk dat de
Kamer er daarom rekening mee moet houden dat het tot medio volgend jaar zal
duren voor dit onderzoek is afgerond, willen wij dat het onderzoek enigszins
doorwrocht wordt verricht.
 
 Ik vrees dat het verkrijgen van informatie uit Zwitserland een eeuwig
probleem zal blijven. Het bankgeheim is daar ook een onderdeel van de concurrentiepositie
en dat geeft problemen. Zwitserland is ook geen lid van de Europese Unie en
dat maakt het erg lastig om de benodigde informatie uit Zwitserland te verkrijgen.
 
 Ik ben het geheel eens met de heer Schutte, die fundamentele bezwaren
heeft tegen één Europese toezichthouder. Ik ben het graag eens
met zijn standpunt dat harmonisatie voldoende is. Ik denk dat er ook geen
verschil van mening tussen ons beide is over de relatie tussen zelfregulering
en de rol van de overheid daarbij.
 
 De heer Schutte vroeg hoe administratieve boeten in de regelgeving zouden
passen. Naar ik heb begrepen, zou dat zeer goed passen. Als wij dat instrument
ter beschikking zouden hebben, zou dat ook de rechterlijke macht kunnen ontlasten.
Wij zijn in overleg met justitie en de toezichthouders om dit instrument toe
te voegen aan het instrumentarium. Daarmee kunnen wij ervoor zorgen dat het
openbaar ministerie niet ernstiger wordt belast dan noodzakelijk.
 
 Ik heb inmiddels een notitie toegezegd over de positie van de Amsterdamse
beurs, de risico's en het overheidsbeleid ter zake. Ik zeg voorts toe dat
wij ons, als de Hoge Raad uitspraak heeft gedaan over misbruik van voorwetenschap,
zullen beraden over de vraag wat het kabinet daarmee aan moet.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):
 
 Bij zijn oordeel over het amendement komt de minister onder andere met
het argument dat het dan allemaal zo lang gaat duren. Maar voor zover ik het
weet, behoeft een algemene maatregel van bestuur niet voor advies aan de Raad
van State te worden gezonden. Dat was juist de reden waarom ik het op deze
manier heb gedaan. Het gaat er juist om duidelijkheid te verschaffen over
wat nu binnen de reikwijdte van de wet valt. Dat bereik je niet met de formulering
"gelijksoortige papieren als effecten", zoals het er nu staat. Ons is althans
gebleken dat rechters moeite hebben met dit soort begrippen. Dat is voor mij
aanleiding om aanvaarding van mijn amendement te blijven bepleiten.
 
 Ik dank de minister voor alle toezeggingen die hij verder heeft gedaan.
Ik vond zijn beantwoording van de vragen over de werknemersparticipaties bij
het KPN-personeel teleurstellend. Ik had toch wel wat anders verwacht, juist
omdat dit kabinet een heel actief beleid voert op het punt van spaarregelingen
van werknemers. Ik denk dat het een heel goede, concrete aanvulling kan zijn
als de overheid op dat punt een voorbeeldfunctie wil bekleden.
 
 De beantwoording van de minister was zeker ook teleurstellend, als wij
ons herinneren wat het vorige kabinet geantwoord heeft op vragen die hierover
in februari 1994 zijn gesteld. Er was toen toch sprake van een welwillende
houding. Als de minister zegt dat er bij de eerste tranche al zoveel gebeurd
is voor de werknemers, wijs ik erop dat dit niet zozeer kwam door een actieve
houding van de regering, maar dat het de KPN zelf geweest is die nog wat ontwikkeld
heeft. Er zou nu sprake zijn van een principieel andere situatie, omdat er
meer aandeelhouders zijn. Het lijkt mij echter niet dat de
andere aandeelhouders de overheid ervan kunnen weerhouden bepaalde stimulerende
activiteiten te ontwikkelen. Misschien hoeft dat helemaal niet te gebeuren
in de vorm van instructies of welke ingewikkelde reglementen dan ook. Het
onbevredigende antwoord van de minister leidt mij ertoe om samen met de fracties
van VVD en D66 een kameruitspraak te vragen.
 
 
 
 
 De Kamer,
 
 gehoord de beraadslaging,
 
 overwegende, dat de beursgang tweede tranche van KPN wederom een gelegenheid
biedt te bevorderen dat het personeel een aandeel verwerft in het eigen bedrijf;
 
 constaterende, dat de regering een kameruitspraak d.d. 7 december 1993
met een vergelijkbare strekking inzake de eerste tranche van de beursgang
van KNP naast zich neer heeft gelegd;
 
 verzoekt de regering dusdanige activiteiten te ontwikkelen dat in het
kader van de beursgang tweede tranche van KPN het KPN-personeel in de gelegenheid
wordt gesteld op prioritaire wijze aandelen KPN te verwerven,
 
 en gaat over tot de orde van de dag.
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Deze motie is voorgesteld door de leden Witteveen-Hevinga, Hoogervorst
en Schimmel. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.
 
 Zij krijgt nr. 15 (23874).
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 De heer Smits (CDA):
 
 Voorzitter! Mevrouw Witteveen heeft een nogal droevig verhaal uitgesproken.
Het leek wel alsof zij de oppositie representeerde. Ik heb daarentegen reden
voor enige dankbaarheid. Ik ben blij dat de minister een notitie heeft toegezegd
waarin hij een aantal zaken van de verschillende toezichthouders op een rij
zal zetten. Ik denk daarbij aan de financiering en de mogelijke verhaalsacties
op fouten die door de toezichthouders zijn gemaakt. Er zitten namelijk bepaalde
verschillen tussen de drie toezichthouders en de verhaalsmogelijkheden. Misschien
kan in de notitie inventariserend worden meegenomen, in hoeverre de een dan
wel de ander de mogelijkheid kent van een soort garantiefonds of stroppenpot.
Niet dat ik daarvan in het algemeen een voorstander ben. Ik heb echter begrepen
dat die regelingen hier en daar wel bestaan. Ik zou daarin graag inzicht krijgen.
 
 De minister sprak over het controlebureau naar aanleiding van mijn vraag
over het jaarverslag 1994 van de effectenbeurs en het gaan van 4 naar 29 mensjaren.
De minister stelde dat er veel meer regelingen gekomen zijn en er derhalve
veel meer controle is. Ik mis in het jaarverslag de opmerking dat een en ander
heeft geleid tot meer gevallen die niet deugden. Ik neem aan dat dit wordt
verwerkt in de toegezegde rapportage over de effectiviteit van de Amsterdamse
effectenbeurs.
 
 De minister heeft toegezegd dat er antwoorden komen op mijn vragen over
de Wet MOT. Ik zou in dit verband de aandacht willen vragen voor de opmerkingen
van de Nederlandse vereniging voor banken. Die heeft een voorstel gedaan om
op een andere wijze de bedragen van ƒ 25.000 en méér
te melden. Dat zou dan moeten leiden tot een effectievere aanpak van ongebruikelijke
transacties en die gemeld worden in het kader van de Wet MOT.
 
 
 
 
 
 Minister Zalm:
 
 Voorzitter! Laat ik beginnen met het punt van de gelijksoortige papieren
en een eventuele AMvB-procedure. Ik ben geen jurist, doch ik heb uit het instemmend
geknik van mijn ambtenaren begrepen dat een algemene maatregel van bestuur
wel degelijk altijd via de Raad van State moet lopen. Die tijdsfactor zit
er inderdaad tussen.
 
 Wil je flexibel en slagvaardig kunnen optreden, dan heb je meer aan een
wat open formule, die primair ter beoordeling van de minister van Financiën
en de toezichthouders is en niet zozeer van de rechter, dan dat je een procedure
moet starten om het effect dat nog geen naam had, te gaan benoemen. Ik houd
dan ook een sterke voorkeur voor het wetsvoorstel zoals het er nu ligt. Maar
als dat tweede lid erbij komt, laten wij dan hopen dat wij er geen last van
hebben. Zoals ik het nu zie, zal ik er nooit gebruik van maken, omdat dat
mij te veel tijd kost.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):
 
 Voorzitter! Moet de helderheid in de wetgeving, waaraan mijn amendement
bijdraagt, niet de eerste prioriteit zijn? Het kost wat extra tijd; ik ben
ook geen jurist, dus dat was een vergissing van mij. De kwestie is wat je
het belangrijkste vindt. Ik vind de helderheid van de wetgeving het belangrijkst.
Je accepteert dan dat het wat tijd gaat kosten.
 
 
 
 
 
 Minister Zalm:
 
 Voorzitter! Het is wel duidelijk waar dit toezicht voor bedoeld is. Het
is zaak dat je onmiddellijk kunt reageren, als er weer eens een nieuwe formule
wordt bedacht. Vroeger hadden wij geen warrants; die vallen nu ook onder het
toezicht. Als men met een nieuw financieel papier komt en als er ook handel
in gedreven wordt, moet je voorkomen dat het toezicht wordt ontlopen door
dat ook onder het toezicht te brengen. Dat vind ik juist de kracht van de
gelijksoortigheidsbepaling. Ik geef wel toe dat er een zekere spanning is.
Helderheid vereist een limitatieve opsomming. U stelt echter ook niet voor
om het eerste artikel te wijzigen, dus die gelijksoortigheid blijft er toch
in. Flexibiliteit en snelheid vereisen juist een vagere gebiedsaanduiding.
Nu is er bij mijn weten nog nooit voor de rechter geprocedeerd over de definitie
van het begrip "effecten". Het zou dan ook heel raar moeten lopen, willen
wij er problemen mee krijgen.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):
 
 Ik ben op dit idee gekomen, doordat een officier van justitie daarover
opmerkingen heeft gemaakt in de pers. U heeft in de schriftelijke voorbereiding
naar aanleiding van vragen van onze kant wel iets gezegd over warrants, maar
over het begrip "premie-affaires" bestaat naar mijn gevoel toch onduidelijkheid.
Ik geef toe dat de ontwikkelingen, die nieuwe financiële produkten, zo
ontzettend snel zijn dat het heel moeilijk is om de wettekst actueel te houden.
Ik streef liever naar een zo actueel mogelijke wettekst, waarin datgene wat
je nu al weet wel vervat is. Dan moet je de flexibiliteit in ieder geval tijdelijk
zodanig laten functioneren dat de toezichthouder ook verder
kan.
 
 
 
 
 
 Minister Zalm:
 
 Overigens vallen premie-affaires ook onder de definitie van effecten.
Warrants worden expliciet genoemd in de wet. Ik ken die officier niet, maar
ik heb niet de indruk dat het probleem in de praktijk in de sfeer van het
toezicht zit in de definiëringskwestie. Het toezicht is bij mijn weten
nog nooit betwist bij de rechter, in die zin dat wij toezichtsfuncties zouden
uitoefenen over zaken die eigenlijk niet onder de wet vallen. Ik geef in de
afweging van helderheid versus flexibiliteit toch de voorkeur aan snelheid,
zeker gelet op de ontwikkeling van allerlei nieuwe financiële instrumenten.
Wat dat betreft, is er heel wat gezien in de afgelopen jaren. Die officier
had het overigens over misbruik van voorwetenschap.
 
 Wat KPN betreft, zal ik de motie, die keurig paarsgekleurd is, meenemen
en aan mijn collega van Verkeer en Waterstaat overhandigen.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):
 
 Dan ben ik optimistisch, want zij is als kamerlid een groot voorvechtster
hiervan geweest. Ik heb wat dat betreft alle vertrouwen in uw samenwerking
met de minister van Verkeer en Waterstaat.
 
 
 
 
 
 Minister Zalm:
 
 Ik moet dit in het kabinet bespreken, want er zijn natuurlijk ook financiële
belangen van de Staat mee gemoeid. Wij hadden de KPN-opbrengst voor de infrastructuur
bestemd. Als wij die opbrengst niet maximaliseren, dan geven wij een bepaalde
groep een inkomensvoordeel ten laste van de infrastructuur. Dat is mogelijk,
maar het vereist wel een afweging in het kabinet tussen de infrastructuur
en de werkgelegenheid enerzijds en een zeker douceurtje voor werknemers van
KPN anderzijds. Het is een legitieme afweging. Ik begin nu wat te plagen.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Witteveen-Hevinga (PvdA):
 
 Ik denk dat het best zo kan dat het de overheid geen rooie cent hoeft
te kosten.
 
 
 
 
 
 Minister Zalm:
 
 Dan weet ik niet wie het dan betaalt. De overheid is aandeelhouder. Het
zijn de overheidsaandelen die in de verkoop gaan. Als er met bijzondere voordelen,
los van de algemene fiscale faciliëring die wij al kennen, kortingen
worden gegeven aan bepaalde groepen, dan gebeurt dat ten laste van de overheid
als aandeelhouder en dus ten laste van de belastingbetaler. Ik kan het niet
anders zien.
 
 De heer Smits heeft nog even samengevat wat wij hebben afgesproken over
de informatieverschaffing. Wat de stroppenpot betreft, bestaat in de sfeer
van het bankwezen en de effectensector al wel een garantieregeling. Het verzekeringswezen
ontbreekt. Die sector is er zeer op tegen om zo'n regeling te maken. Wij zullen
de verschillen ook op dit punt op een rij zetten. De effectiviteit van het
controlebureau past naar mijn mening overigens niet zo gemakkelijk in deze
notitie, maar ook niet in die over de concurrentiepositie van de beurs. Het
is wel een onderliggende factor. Wij zullen kijken of wij eventueel separaat
indicaties kunnen geven over de vraag of de uitbreiding van het controlebureau
heeft geleid tot een grotere effectiviteit. Over de Wet MOT komen wij nog
te spreken.
 
 
 
 
 
 De algemene beraadslaging wordt gesloten.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Ik stel voor, aanstaande dinsdag over het wetsvoorstel te stemmen.
 
 
 
 
 
 Daartoe wordt besloten.
 
 
 
 
 
 De vergadering wordt van 18.20 uur tot 19.50 uur geschorst.
 
 
 
 
 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19941995-86-5092-5110.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl