Behandeling van het wetsvoorstel Samenvoeging van de gemeenten Echt en Susteren en toevoeging van de kern Nieuwstadt aan Sittard-Geleen (28012)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2001-2002, pag. 4403-4425

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

19-04-2002

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

nr. 66, pagina 4403-4425

10-04-2002

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 28012Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Behandeling van het wetsvoorstel Goedkeuring van de opzegging van het op 14 februari 1972 te Rabat ondertekende Algemeen Verdrag inzake sociale zekerheid tussen het Koninkrijk der Nederlanden en het Koninkrijk Marokko, en het op 3 november 1972 te Rabat ondertekende Administratief Akkoord betreffende de wijze van toepassing van het Algemeen Verdrag inzake sociale zekerheid tussen het Koninkrijk der Nederlanden en het Koninkrijk Marokko, met overgangsvoorziening (Wet sociale zekerheidsrelatie Marokko)Pagina 4431-4438
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 4 april 2002 over UMTSPagina 4425-4427
Presentie en opening (woensdag 10 april 2002)Pagina 4403-4403
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet fonds economische structuurversterking (28119)Pagina 4427-4431
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (woensdag 10 april 2002)Pagina 4466-4467
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op het primair onderwijs, de Wet op de expertisecentra en de Leerplichtwet 1969 in verband met onder meer de wijziging van enkele leeftijdsgrenzen (28085)Pagina 4446-4466
Behandeling van het wetsvoorstel Samenvoeging van de gemeenten Echt en Susteren en toevoeging van de kern Nieuwstadt aan Sittard-Geleen (28012)Pagina 4403-4425
Behandeling van het wetsvoorstel Regels betreffende openbaarmaking van gegevens per werkgever met betrekking tot verkrijging van rechten op WAO-uitkeringen door werknemers (Wet instroomcijfers WAO) (28159)Pagina 4438-4446
Regeling van werkzaamheden (woensdag 10 april 2002)Pagina 4425-4425

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 127 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Samenvoeging
van de gemeenten Echt en Susteren en toevoeging van de kern Nieuwstadt aan
Sittard-Geleen (28012).De algemene beraadslaging wordt geopend.De heer Hoekema (D66):Mevrouw de voorzitter. Het vergt enige geestelijke lenigheid om van een
onderwerp dat ook met een s begint en waarmee ik mij enige uren heb beziggehouden
vanochtend vroeg, naar de herindeling van Susteren en Echt over te schakelen.
Het is echter van belang dat wij vandaag het wetsvoorstel op een goede wijze
afhandelen.Ook dit plan is een postzegelplan. Het woord komt vaak in de stukken terug.
Hoe oordeelt de minister daarover? Kan hij ons informeren over de verdere
aanpak door de provincie Limburg, ook wel het gouvernement genoemd, van de
andere gebieden in de provincie in verband met herindelingen? Er is een visitatiecommissie
ingesteld en een sterkteanalyse gemaakt. Kan de minister ons zeggen hoe dat
loopt en hoe hij oordeelt over de voortgang?In de stukken die de minister ons heeft toegestuurd, staat dat de gemeente
Susteren-Echt een krachtige landelijke gemeente wordt met een hoge landschappelijke
waarde. Dat is geheel juist. Er staat ook dat het een herindelingsinitiatief
is van de betrokken gemeenten en dat de minister in beginsel voorstander is
van dergelijke vrijwillige herindelingen. Ik ben dat met hem eens. Ik had
mijn bijdrage nu kunnen stoppen, ware het niet dat er toch nog wel wat meer
over te zeggen is en een kleine complicatie een rol speelt. Die complicatie
is de kern Nieuwstadt.De minister schrijft terecht dat ook bij vrijwillige herindelingen een
inhoudelijke beoordeling nodig is van het wetsvoorstel. De Kamer is niet een
soort stempelmachine die elk plan dat van onder opkomt, automatisch
goedkeurt. Dat geldt ook voor de minister in zijn verantwoordelijkheid. Ik
vind het van belang dat nog eens vast te stellen. Daarom is het goed, te spreken
over de inhoudelijke redenen waarom de minister het onderhavige voorstel aan
de Kamer doet, namelijk de oriëntatie van de kern Nieuwstadt op de gemeente
Sittard-Geleen en de verwevenheid daarmee van die kern.In feite heeft ook de minister een beweging gemaakt. Bij de behandeling
van het wetsvoorstel over de herindeling van Sittard en Geleen in 2000 wees
de minister nog wel op die verwevenheid en de betrokkenheid van Nieuwstadt
bij Sittard-Geleen, maar vond op dat moment geen voldoende reden om al definitieve
conclusies te trekken. Hij is opgeschoven in zijn denken. Kan hij daar iets
meer over zeggen?Het voorstel heeft een geschiedenis, maar ook een probleem. De geschiedenis
is bekend. In 2000 bij de diverse herindelingsvoorstellen die wij toen hebben
behandeld, waaronder dat van Sittard-Geleen, speelde de mogelijke toevoeging
van de kern Nieuwstadt aan de gemeente Sittard-Geleen. Er was een amendement
in voorbereiding. Er is uiteindelijk een motie ingediend, die niet in stemming
is gebracht. Onder die motie stonden de namen van ondergetekende, de heer
De Cloe en de heer Balemans. De volgorde van de laatste twee namen is misschien
niet correct, maar hun namen stonden er wel onder.De minister heeft toen gezegd: luister vrienden, wij hebben te maken met
een initiatief van Susteren en Echt, dat is nu bij het gouvernement in behandeling,
wacht daar even op. De Kamer heeft zich door de minister ervan laten overtuigen
dat het beter was, die motie niet in stemming te brengen. Wij hebben ons in
eerste instantie al laten overtuigen dat het amendement geen goede weg was,
omdat de provincie volop bezig was met het voorstel. Dat is in september 2000
tot een afronding gekomen met de herindeling van Susteren en Echt. De minister
heeft bijna letterlijk gezegd: de provincie zit op de tribune, zij luistert
goed mee, ik kan niet zoveel met een opdracht van de Kamer aan de provincie,
dus provincie luister en doe uw werk. Daarom is de motie waar ook de heer
Balemans toen van harte achter stond, niet in stemming gebracht. Het was wel
de wens van de drie fracties die achter de motie stonden en misschien ook
wel van andere fracties, het die kant te laten opgaan. Wij hebben uit eerbied
voor het proces in de provincie en het proces van samenvoeging van Echt en
Susteren afgezien van het doorzetten van dat plan. Dat plan is overigens al
twintig jaar of ouder. Ook in 1981 speelde het al een rol. De minister schrijft
ook in de stukken dat een en ander in 1981 al plaats had kunnen vinden, ware
het niet dat men toen meende dat de gemeente Susteren-Roosteren de kern Nieuwstadt
nodig had voor de toenmalige vorming van een zelfstandig Susteren.De minister geeft in de stukken een duidelijke argumentatie om Nieuwstadt
ook toe te voegen aan Sittard-Geleen, niet zozeer vanwege de behoefte aan
uitbreiding van de nieuwe gemeente Sittard-Geleen maar vanwege de verwevenheid
en de oriëntatie. Er zijn ook andere argumenten te geven. De minister
noemt die ook. Ik wijs op de argumenten die liggen in de sfeer van het industrieterrein
NedCar en het grensbeloop daaromheen, wat duidelijk wijst op toevoeging van
Nieuwstadt aan Sittard-Geleen vanuit het oogpunt van een integrale regie.De argumenten liggen er. De minister heeft een goed voorstel gepresenteerd.
Wij hebben echter een probleem. Ik doel op de bestuurlijke consequenties van
de door de minister voorgestelde operatie. De minister wilde de kern Nieuwstadt
aanvankelijk zonder verkiezingen aan Sittard-Geleen toevoegen. Er kwam echter
een advies van de Raad van State, waarop de minister zich heeft beraden. De
consequenties in bestuurlijk zin voor de gemeente Sittard-Geleen zijn kennelijk
zodanig dat die gemeente, in tegenstelling tot eerdere positiebepalingen,
van mening is een cadeau aangereikt te krijgen dat als vervelende consequentie
nieuwe verkiezingen heeft, twee jaar na de vorige herindelingsverkiezingen.
Mijn fractie heeft op zichzelf begrip voor die argumenten. Het is vervelend
om in een bestuurlijk proces van een gecompliceerde samenvoeging met veel
gevolgen reeds na twee jaar opnieuw verkiezingen te moeten houden. De vraag
is echter of dit een doorslaggevend bezwaar moet zijn. Mijn fractie deelt
de argumentatie van de minister dat het zou moeten kunnen. De minister schrijft in de stukken dat hij zich zeker ook andere opties
kan voorstellen. Ik wil hem vragen, op die andere opties in te gaan. Hij noemt
twee opties. Zo kan men het herindelingsvoorstel een jaar later laten ingaan,
waaraan duidelijke voordelen en nadelen kleven. Het heeft gevolgen voor de
aandacht voor de kern Nieuwstadt van de gemeente Susteren. Het heeft ook gevolgen
voor het personeel. Ik zeg uitdrukkelijk dat de gemeenteambtenaren van Susteren
en Echt nog een tijdje in onzekerheid zullen verkeren. Het geeft ook onzekerheid
voor Sittard-Geleen. Een andere oplossing is: geen verkiezingen en doorgaan
tot het jaar 2006. Dan komt het probleem naar voren van de democratische legitimatie
en het democratisch tekort. Mijn fractie onderkent dit duidelijk als een nadeel.
De mensen zouden dan een aantal jaren niet gerepresenteerd worden. Dat kan
getracht worden op te vangen met een dorpsraad of andere vormen van directe
inspraak. De schoonheidsprijs verdient deze oplossing echter niet. Toch vraag
ik de minister uitdrukkelijk om vandaag te filosoferen over mogelijkheden
om de gemeente Sittard-Geleen tegemoet te komen in de op zichzelf begrijpelijke
wens tot enige bestuurlijke rust en continuïteit. Wij willen daaraan
graag meedoen.Zonder reeds een definitieve conclusie te trekken, zeg ik nu dat de oplossing
van een herindeling die een jaar later ingaat wellicht de minst slechte oplossing
is. Het argument dat de VVD laat horen, namelijk dat de Raad van State gevolgd
moet worden, deel ik niet. De Raad van State is gelukkig niet de baas in Nederland.
Ik heb groot respect voor de Raad van State. Wij leven hier echter niet onder
de dictatuur van de Raad van State.De heer Balemans (VVD):Ik ga er niet van uit dat de heer Hoekema denkt dat de VVD wil leven onder
de dictatuur van de Raad van State.De heer Hoekema (D66):De heer Balemans heeft een- en andermaal blijk gegeven van groot respect
voor de Raad van State. Dat deel ik. Wij moeten als Kamer de vrijheid hebben
om de belangrijke adviezen van de raad af te wijzen. Wij zijn hier de baas,
als ik het even in simpele Jip en Janneke-taal mag zeggen. Als er een aangepast
voorstel ligt om bijvoorbeeld de herindeling een jaar later
in te laten gaan, zouden wij misschien tegemoet kunnen komen aan de bestuurlijke
zorgen bij Sittard-Geleen en, kennelijk, enige fracties in dit huis. Het heeft
mij zeer verbaasd dat ik een week of drie geleden uit de regionale pers vernam
dat de heer Balemans een amendement heeft ingediend dat tot strekking heeft
om de kern Nieuwstadt niet toe te voegen aan Sittard-Geleen, maar aan de nieuw
te vormen gemeente Susteren-Echt. De tweede ondertekenaar van dat amendement
is de heer Rietkerk van de CDA-fractie. Ik kan dat niet anders kwalificeren
dan als bestuurlijk overspel. De heer Balemans en zijn fractie zijn weggelopen
van de afspraken die een aantal jaren geleden zijn gemaakt. Zeker op een dag
als vandaag vind ik het moeilijk om met zwaar beladen termen te komen, maar
ik voel mij toch wel een beetje verraden door de heer Balemans.De heer Balemans (VVD):Dat had ik gisteren al in de wandelgangen gehoord. Ik vind dat u hier
wel iets te zware termen gebruikt: overspel en dictatuur. Dat gaat mij te
ver. Indertijd is in de ingetrokken motie over Sittard-Geleen gevraagd om
een onderzoek. Dat kan altijd naar twee kanten uitvallen: je bent het eens
met de conclusies van dat onderzoek of niet.De heer Hoekema (D66):Ik moet de eerste termijn van de heer Balemans nog horen, maar uit het
onderzoek blijkt dat er alleen argumenten zijn voor Sittard-Geleen. Er is
geen enkel argument voor een andere oplossingsrichting. Het enige argument
is de bestuurlijke consequentie dat er nieuwe verkiezingen moeten komen in
Sittard-Geleen, als gevolg van de bepalingen in de Gemeentewet en de Wet Arhi
en het overschrijden van de grens van 100.000 inwoners. Ik heb begrip voor
die zorg, maar dat is werkelijk het enige argument dat tot een andere conclusie
zou kunnen leiden. U moet maar eens hardmaken waarom u wegloopt van de conclusies
die u drie jaar geleden zelf hebt getrokken.De heer Balemans (VVD):Volgens mij hoef ik niets hard te maken. De minister komt met een voorstel
en dat beoordelen wij op een andere manier dan de fractie van D66. U suggereert
dat u alles uit de pers heeft moeten vernemen. Kunt u zich nog herinneren
dat wij op 7 maart als coalitiepartners een gesprek hebben gehad? Toen heb
ik gezegd dat ik grote moeite had met dit wetsvoorstel en dat ik niet van
plan was om ervoor te stemmen.De heer Hoekema (D66):Het is erg nuttig en leerzaam voor de minister, de heer Pitstra, de heer
Rietkerk en de heer Slob dat u de deuren van dit minitorentje openzet.Minister De Vries:De regering was daar niet bij betrokken.De heer Hoekema (D66):Daar heeft de minister gelijk in. Dit minitorentje zonder regering heeft
inderdaad plaatsgevonden. Het is overigens opmerkelijk dat u verwijst naar
dat gesprek. Uit het verslag bleek ook dat u problemen zag, maar dat dit zou
leiden tot een amendement dat dwars staat op het wetsvoorstel heb ik uit de
krant moeten vernemen en dat stelt mij teleur.De heer Balemans (VVD):U kunt dus niet concluderen dat u het louter en alleen uit de pers hebt
gehaald.De heer Hoekema (VVD):Dat uw amendement niet echt als een komeet aan heldere hemel is verschenen,
kan ik niet ontkennen. De conclusie dat u bestuurlijk overspel hebt gepleegd
en dat u de afspraken die wij in 2000 hebben gemaakt niet nakomt, houd ik
staande.Voorzitter. Ik rond af. Ik vraag de minister om nog eens in te gaan op
de mogelijkheid om het voorstel te handhaven. Ik neem aan dat dit ook zijn
inzet is, want anders had hij het voorstel niet gedaan. Is hij bereid om te
zoeken naar een creatieve oplossing voor de bestuurlijke problemen die reëel
genoemd kunnen worden?De heer Slob (ChristenUnie):U suggereert nu dat het goed zou zijn om het wetsvoorstel een jaar later
te laten ingaan met het argument dat het beter is met het oog op de verkiezingen
die dan eventueel gehouden moeten worden. Hebt u ook rekening gehouden met
de consequenties daarvan voor de gemeentelijke organisaties van Echt en Susteren
die nu al zo lang wachten op een besluit?De heer Hoekema (D66):Ik heb al eerder aangegeven dat ik die problemen zie. Bij het nemen van
beslissingen gaat het om afwegingen. Dit is een volstrekt logische keuze en
een grote meerderheid van de bevolking ter plaatse wil het zo. Ook u zult
kennis hebben genomen van de enquêtes en de e-mails. Iedereen zegt dat
wij het zo zouden moeten doen, maar dan doen wij het niet vanwege een bestuurlijk
probleem dat, tegen een zekere prijs, oplosbaar is. Dan ben je als wetgever
verkeerd bezig. Ik zeg dan ook tegen de heer Balemans en de heer Rietkerk:
bezint eer ge begint. Het kan nog. Dit is een goed voorstel en zo moeten wij
het doen.De heer De Cloe (PvdA):Mevrouw de voorzitter. Het lijkt erop dat de provincie Limburg nog steeds
geen samenhangend beleid voert voor de herindelingen. Collega Hoekema sprak
net over "postzegelplannen". Iedere keer wordt een afzonderlijk stukje gekozen
en wij wachten nog steeds op wat meer samenhang. Het is wel lastig dat de
provincie geen samenhangende visie heeft op het beleid, want dit maakt een
afweging steeds moeilijker. Wij hebben dit twee jaar geleden gezien bij de
herindeling van Venlo-Tegelen en van Sittard-Geleen. De Tweede Kamer heeft
die wetsvoorstellen verbeterd. Bij Sittard-Geleen is dit gebeurd door Born
daaraan toe te voegen door middel van een amendement van de Partij van de
Arbeid. Collega Balemans heeft het initiatief genomen om in één
klap de gemeente Belfeld toe te voegen aan Venlo. Wij hebben dit voluit gesteund.
Met andere woorden: de voornemens zijn wel gecorrigeerd, maar dit gebeurt
steeds met kleine stukjes.Zo is nu weer volop discussie over het voornemen om de gemeente Hunsel
tot een grote plattelandsgemeente te maken. Een van de varianten is een gemeente
met zo'n 47.000 inwoners en dat is zeer fors voor een plattelandsgemeente.Daarom wil ik de minister vragen naar de stand van zaken in Limburg. De
commissie-De Zeeuw heeft eerder advies uitgebracht, er zijn kwaliteitsmonitoren
opgesteld en er is gepleit voor een actieve rol voor de provincie.
Ik heb op dit moment echter niet de indruk dat er veel tempo wordt gemaakt.
Zit er een beetje schot in het streven naar samenhang bij de herindeling in
Limburg? De minister heeft in zijn brief over de werkzaamheden van de commissie-De
Zeeuw geschreven dat de betreffende gebieden binnen een bepaalde termijn zouden
moeten rapporteren over de stand van zaken. Ik ben daarnaar benieuwd, want
ik hoor alleen maar over individuele situaties zoals in Hunsel.Het initiatief voor de herindeling van de gemeenten Echt en Susteren is
afkomstig van de gemeentebesturen. Het is dan naar mijn oordeel de taak van
de provincie om te bezien of dit plan past in het grotere geheel. Je kunt
de vraag stellen of die gemeenten dit initiatief hebben genomen om te voorkomen
dat bij de herindeling Sittard-Geleen heel Susteren of de kern Nieuwstadt
bij die nieuwe gemeente zou worden gevoegd. Ik kan niet aan de indruk ontkomen
dat dit mede een motief zou kunnen zijn geweest om versneld samen te gaan.De minister neemt het voorstel van de provincie Limburg over, behalve
wat betreft de positie van de kern Nieuwstadt. Wij staan positief tegenover
het voorstel om de gemeenten Echt en Susteren samen te voegen, maar wij zijn
het ook eens met het voorstel van de minister om Nieuwstadt over te laten
gaan naar Sittard-Geleen. De kern Nieuwstadt is erg sterk georiënteerd
op Sittard-Geleen en deze oriëntatie is nog versterkt door de toevoeging
van de gemeente Born – inclusief het bedrijventerrein van NedCar –
aan Sittard-Geleen. Het is dan ook logischer om Nieuwstadt aan Sittard-Geleen
toe te voegen, zeker ook nu opnieuw uit de reacties van de bevolking blijkt
dat men een voorkeur heeft voor toevoeging aan Sittard-Geleen. De maatschappelijke
oriëntatie is daarop ook gericht. Ik zeg niet dat dit in alle gevallen
zaligmakend is, maar wanneer alle pijlen die richting op wijzen, moet je sterke
papieren hebben om daar dwars tegen in te gaan.Bovendien zijn Susteren en Echt zonder de kern Nieuwstadt stevig genoeg
om met zijn tweeën een nieuwe gemeente te vormen. Eerder in de jaren
tachtig toen ook werd gesproken over de herindelingen in Zuid-Limburg, kwam
de toenmalige minister van Binnenlandse Zaken, de heer Wiegel, met een fantastisch
en grootscheeps herindelingsplan voor Zuid-Limburg. Dat heeft het niet geheel
gehaald. Toen al heeft de Partij van de Arbeid de gedachte geopperd om de
toen nog zelfstandige gemeente Nieuwstadt toe te voegen aan Sittard. Dit is
niet gebeurd, omdat de dan nieuw te vormen gemeente Susteren te klein zou
zijn. Dit argument geldt nu niet meer, want de nieuw te vormen gemeente is
groot genoeg.Ook in juni 2000 hebben wij dit opnieuw aan de orde gesteld en collega
Hoekema heeft een motie ingediend om aan de provincie te vragen om die mogelijkheid
serieus te overwegen. Collega Balemans en ik hebben die motie gesteund. Aanvankelijk
heeft de provincie dat niet gedaan, hetgeen mij verbaasde. Ook de minister
verbaasde zich daarover, getuige zijn antwoord in de stukken. De minister
kan dan wel zeggen: er zat iemand van de provincie op de tribune en ik dacht
dat die het wel had gehoord, maar schijnbaar was die persoon doof. De minister
heeft dat in ieder geval nog eens expliciet in een brief moeten vragen. Een
wat vreemde gang van zaken, maar dat past wel bij het postzegelachtige van
de aanpak.De minister heeft het wetsvoorstel ingediend. De PvdA-fractie volgt de
lijn daarvan en wil Sittard-Geleen nog steeds versterken met de kern Nieuwstadt.
De fracties van de VVD en het CDA wijken van die lijn af. De duidelijkheid,
durf en daadkracht die door de heer Balemans in het debat in 2000 namens de
VVD werd bepleit bij dit soort onderwerpen, is een beetje als sneeuw voor
de zon verdwenen. Eerder zette ook hij zijn handtekening onder de motie-Hoekema,
maar van die eerdere ideeën lijkt hij nu toch weg te lopen door ervoor
te pleiten om Nieuwstadt bij Echt-Susteren te voegen. Bij het opheffen indertijd
van de gemeente Belfeld waren sociale en economische oriëntatie van de
bevolking en van het bedrijfsleven, de versterking van de centrumstad –
dat was Venlo – en het feit dat de centrumstad goed voor het landelijk
gebied kon zorgen, belangrijke argumenten voor de VVD om Belfeld bij Venlo
te trekken. Nu zouden die argumenten plotseling niet meer gelden. Ik zou van
collega Balemans wel eens willen horen waarom de argumenten die toen zo'n
belangrijke rol speelden bij het in één klap voegen van Belfeld
bij Venlo, nu plotseling niet meer opgaan. Van die duidelijkheid, daadkracht
en durf van toen is kennelijk weinig meer over.De heer Hoekema (D66):Ik wil de heer De Cloe nog wel een handje helpen om in een hogere versnelling
te komen. Heeft hij ook een oordeel over die opstelling van de VVD-fractie?De heer De Cloe (PvdA):Ik vind dat de fractie van de VVD hiermee de rug niet recht houdt en dat
ze heel slappe knieën heeft.De heer Balemans (VVD):Is de heer De Cloe het niet met mij eens dat de aanwezigheid van duidelijkheid,
durf en daadkracht bewezen wordt in de vorm van een amendement dat ertoe strekt
om iets niet te doen? Het amendement is toch duidelijk?De heer De Cloe (PvdA):Ik heb aangegeven dat de argumenten die u destijds gebruikte om Belfeld
in één klap toe te voegen aan Venlo, nu ook van toepassing kunnen
zijn op Nieuwstadt. In dat eerdere debat heeft de heer Rietkerk – hij
is nu uw compaan – gezegd dat de bevolking het niet wil. Welnu, nu wil
de bevolking het ook niet. Het is de heer Rietkerks eigen verantwoordelijkheid
om dwars tegen de wil van de bevolking in te gaan, maar van de heer Balemans
had ik andere argumenten verwacht.De heer Balemans (VVD):Een deel van de bevolking wil het niet, te weten de inwoners van de kern
Nieuwstadt. Dat is een deel van de gemeente Susteren. Het zijn dus niet alle
inwoners.De heer De Cloe (PvdA):Dan wijs ik u erop dat het in de motie-Hoekema niet ging om de hele gemeente,
maar om de kern Nieuwstadt.De heer Balemans (VVD):Bij de discussie over Belfeld is er sprake van geweest dat Belfeld nadrukkelijk
aan de orde was in de procedure rondom Venlo. Daarom behoefde een amendement
van die strekking niet onverwacht te zijn, ook niet in strikt juridische zin.
Hier is het echter zo, dat in de aanloop naar de besprekingen rondom de herindeling
van Sittard-Geleen de kern Nieuwstadt niet in overweging is geweest.De heer De Cloe (PvdA):U slaat de spijker compleet mis.De heer Balemans (VVD):Neen, ik sla 'm juist precies op de kop!De heer De Cloe (PvdA):Neen, u slaat echt compleet mis. Bij de discussie over Venlo is Belfeld
namelijk zijdelings betrokken, terwijl bij de discussie over Sittard-Geleen
door verschillende gemeenten steeds is gezegd dat Nieuwstadt daarbij zou moeten
worden getrokken. Vanuit Sittard is dat steeds benadrukt. Op de hoorzitting
heeft de burgemeester van Susteren zelfs het woord gekregen om toe te lichten
waarom hij dat een onzalig plan vond. Met andere woorden: bij die herindeling
is dat volop in discussie geweest. Ik kan nog meer argumenten bedenken, maar
ik zie dat de heer Balemans op zijn plaats blijft zitten. Het zal dus wel
goed zijn.In het definitieve voorstel geeft de regering aan toch verkiezingen te
willen in de nieuwe gemeente Sittard-Geleen als Nieuwstadt daaraan wordt toegevoegd.
Ik merk dat de gemeente Sittard-Geleen plotseling niets meer voelt voor de
toevoeging van Nieuwstadt. Verkiezingen worden zelfs in een brief ontoelaatbaar
en maatschappelijk onverantwoord genoemd. Ze zouden ernstige gevolgen en risico's
voor de nieuwe gemeente hebben. De PvdA begrijpt dat verkiezingen een extra
druk leggen op het fusieproces, maar om dat onverantwoord en ontoelaatbaar
te noemen, is natuurlijk grote onzin. Een gemeente met bijna 100.000 inwoners
moet toch tegen een stootje kunnen! Zij moet een dergelijk proces kunnen ondergaan
en verkiezingen houden. Of spelen andere argumenten een rol waarom men liever
geen verkiezingen heeft?Het feit dat verkiezingen gehouden moeten worden komt niet omdat, zoals
gebruikelijk, het aantal inwoners met meer dan 10% stijgt. Neen, er moeten
verkiezingen worden gehouden omdat het inwoneraantal van Sittard-Geleen door
toevoeging van Nieuwstadt boven de 100.000 inwoners komt. De gemeente valt
in een andere categorie wat het aantal raadsleden betreft. Als de gemeente
Sittard-Geleen met de toevoeging van Nieuwstadt onder de 100.000 inwoners
was gebleven, waren er geen verkiezingen gehouden. Als deze gemeente al 100.000
inwoners had gehad, zonder de toevoeging van Nieuwstadt, waren er ook geen
verkiezingen gehouden. Met andere woorden: er worden verkiezingen gehouden
alleen maar omdat een bepaalde grens is overschreden.Ook de regering erkent dat het bij herindeling of bij grenscorrecties
regelmatig voorkomt dat inwoners niet direct via verkiezingen zijn vertegenwoordigd
in het bestuur van de nieuwe gemeente. Denk maar aan de Vinex-wijken Leidschenveen
en Ypenburg die aan Den Haag zijn toegevoegd. Er zijn toen geen verkiezingen
gehouden, in Den Haag niet en in die wijken niet. De verkiezingen zijn op
6 maart gehouden omdat dit de planning was, maar er had net zo goed drie of
vier jaar tussen kunnen zitten.Hiermee is naar mijn oordeel aangetoond, en de regering zegt dat ook,
dat de regels om nieuwe verkiezingen bij een herindeling voor te schrijven
het beeld vertonen van een zekere willekeur. Voor de PvdA-fractie is de toename
van het aantal raadsleden een te willekeurige grond voor het houden van verkiezingen
in een gemeente waar een herindeling is geweest. Hieruit volgt dan ook onze
suggestie om artikel 52 van de Wet Arhi aan te passen, zodat een toename van
het aantal gemeenteraadsleden geen argument meer is voor het houden van verkiezingen.
Er worden immers ook geen tussentijdse verkiezingen gehouden als een gemeente
uit zichzelf boven zo'n grens groeit. De minister gaf zelf al aan dat hij
de gevolgen van artikel 52, tweede lid, onderdeel c, nog eens zal bekijken.
Wij nodigen hem nadrukkelijk dat te doen. Ik kan hem daarin eventueel steunen
door een Kameruitspraak te vragen.De gemeenten Echt en Susteren hebben tijdens gesprekken met de vertegenwoordigers
van gedeputeerde staten van de provincie Limburg, maar ook in raadsmoties,
aangegeven aansluiting te willen zoeken bij de regio Zuid-Limburg. De provincie
Limburg heeft geadviseerd om wat de politie betreft aan te sluiten bij de
regio's Midden- en Noord-Limburg. De minister neemt dit over. Ik wil graag
horen waarom deze nieuwe gemeente toegevoegd moet worden aan Midden- en Noord-Limburg.
Is er zicht op de kosten die dit met zich brengt? Er zullen ontvlechtingskosten
ontstaan omdat men niet meer bij de regio van Zuid-Limburg hoort. Wie moet
die kosten betalen?De heer Balemans (VVD):Voorzitter. Gemeentelijke herindeling is vaak moeizame proces, omdat het
direct de mensen in gemeenten en gemeenschappen raakt en wordt ervaren als
een fundamentele ingreep in het leven van de inwoners van de vertrouwde gemeente.
Toch is het regelmatig noodzakelijk over te gaan tot gemeentelijke herindeling.
De VVD hanteert bij de beoordeling van wetsvoorstellen over gemeentelijke
herindeling altijd een aantal uitgangspunten. Ik zal ze niet allemaal noemen,
maar wel een aantal dat betrekking heeft op dit wetsvoorstel.Het instrument van gemeentelijke herindeling is voor mijn fractie niet
het beginpunt van de discussie, maar de laatste mogelijkheid om te komen tot
bestuurskrachtige gemeenten die voor de middellange en lange termijn in staat
zijn om effectief en efficiënt de hun toebedeelde taken, verantwoordelijkheden
en bevoegdheden optimaal te gebruiken in het belang van de inwoners. Binnen
het huis van Thorbecke is de gemeente voor de VVD de primaire bestuurslaag.
Het is de gemeente die het dichtst bij de mensen staat en die het best in
staat moet worden geacht om de burgers te dienen. Het bestuur is er immers
voor de mensen en niet omgekeerd.Het doel van de gemeentelijke herindeling is zorgdragen voor een bestuurskrachtige
gemeente. Als het goed is, behoren de inwoners daar minimaal niets van te
merken, tenminste niet in hun dagelijks leven. De VVD streeft echter niet
naar het minimale, maar naar het maximale. Dat betekent dat de inwoners er
ook in bestuurlijk opzicht op vooruit moeten gaan in die zin dat de lokale
overheid de problemen sneller en beter kan aanpakken en oplossen. Voorts wenst
de VVD in dit kader maatwerk te leveren en daarmee flexibiliteit te bieden
aan de nieuw te vormen gemeente. Een minimumaantal inwoners is voor mijn fractie
geen criterium, al onderken ik dat er een zekere ondergrens is om een bestuurskrachtige
gemeente te vormen.Een volgend uitgangspunt dat zeker ook bij dit wetsvoorstel speelt, is de vrijwilligheid. Nu is het vrijwillige karakter van een samenvoeging
op zichzelf geen expliciet vereiste voor de VVD bij herindeling, maar wij
hanteren wel de stelregel dat vrijwillige herindelingen in beginsel kunnen
rekenen op een positieve houding van de VVD-fractie.Tot slot hebben wetsvoorstellen inzake herindelingen over het algemeen
raakvlakken met andere wetten. De VVD hecht er zeer aan dat ook andere regelgeving
niet dusdanig geweld wordt aangedaan dat daarmee de rechten van anderen te
zeer worden beperkt.Het wetsvoorstel over de gemeentelijke herindeling van Echt en Susteren
kent een bewogen en ook lange geschiedenis, te lang in de ogen van de VVD-fractie.
Het had allemaal best sneller gekund. Waarom heeft het eigenlijk zo lang moeten
duren? Had de minister dit wetsvoorstel niet al een jaar geleden naar de Tweede
Kamer kunnen sturen?Met dit wetsvoorstel om Echt en Susteren samen te voegen beoogt de minister
de vorming van een krachtige landelijke plattelandsgemeente met een hoge landschappelijke
waarde. De VVD kan zich er goed in vinden.De heer De Cloe (PvdA):U vraagt aan de minister waarom het zo lang heeft geduurd. U heeft die
vragen vorig jaar ook schriftelijk gesteld, twee keer achter elkaar; het is
eigenlijk vragen naar de bekende weg. Kunt u zich ook indenken dat het heel
lang heeft geduurd bij de provincie Limburg? Hebben zij niet toevallig de
maximale termijn gebruikt en gewacht totdat wij hier klaar waren met de herindeling
van Sittard-Geleen voordat zij aan de slag gingen? Kan dat ook een reden zijn
geweest waarom het zo lang heeft geduurd?De heer Balemans (VVD):Dat kan ik mij heel goed voorstellen. Het is ook geen verwijt aan de minister.
Ik vraag of hij kan uitleggen waardoor die vertragingen zijn veroorzaakt.
Het is niet arrogant bedoeld, maar de ervaring leert dat de Kamer de wetsvoorstellen
over het algemeen vrij snel afhandelt. In het voortraject zie je toch wel
eens dat zaken blijven liggen. De heer De Cloe heeft dat overigens in eerdere
debatten ook gezegd, dus misschien zijn wij het vandaag op dat punt wel eens.De vorming van Echt-Susteren tot een krachtige plattelandsgemeente juichen
wij op zichzelf toe, maar door de afsplitsing van de kern Nieuwstadt wordt
dat oogmerk in onze ogen toch geweld aangedaan. Tijdens de hoorzitting die
de Tweede Kamer heeft gehouden, is overigens door de gemeente Sittard-Geleen
erkend dat het aardig zou zijn om Nieuwstadt erbij te krijgen. Zoals de heer
Hoekema heeft gezegd: je krijgt een cadeautje, maar je moet wel zelf de rekening
betalen. Het zou aardig zijn om Nieuwstadt erbij te voegen, maar het is niet
noodzakelijk voor de bestuurskracht van deze al op 1 januari 2001 gevormde
gemeente. Sterker nog, de gemeente Sittard acht het niet ondenkbaar dat de
lopende bestuurlijke processen als gevolg van de herindeling die op 1 januari
2001 heeft plaatsgevonden, kunnen worden verstoord. Ik deel die vrees. Wat
mij betreft, moet je een broedende kip niet storen.Daar staat tegenover dat het naar alle waarschijnlijkheid wel negatieve
gevolgen zal hebben voor de bestuurskracht van de nieuwe gemeente Echt-Susteren.
Het inwonertal van Nieuwstadt is immers meer dan 10% van dat van Echt en Susteren
en zelfs 25% van dat van de gemeente Susteren. Wij doen dus niet zomaar iets.
Er kan niet langer gesproken worden van een gewone wijziging, het is een amputatie
die in schril contrast staat met het oorspronkelijke, vrijwillige karakter
van deze herindeling.Ook de VVD-fractie realiseert zich dat een deel van de inwoners van Nieuwstadt
in het dagelijks leven voor werk, boodschappen en school een band heeft met
Sittard-Geleen, maar daarin is Nieuwstadt absoluut niet uniek. Dat geldt voor
meerdere kernen die nu onderdeel uitmaken van de gemeenten Susteren en Echt.De heer Hoekema (D66):De heer Balemans maakt er nu echt een potje van. Hij gebruikt de herindelingsargumenten
zeer selectief. Hij komt opeens met een 10%-regel, op grond waarvan het niet
meer is toegestaan dat er bij een herindeling 3000 inwoners afgaan van een
gemeente van 30.000 inwoners. Waar haalt de heer Balemans dat vandaan?Verder noemt hij het weghalen van Nieuwstadt bij Susteren-Echt nu een
amputatie, terwijl hij er twee jaar geleden nog wel een gedachte aan wilde
wijden.De heer Balemans (VVD):Ik heb de 10% niet genoemd in relatie tot de Wet Arhi, waarin een grens
wordt gesteld ten aanzien van het juridisch kader van herindelingen. Ik heb
het percentage genoemd om aan te geven dat het niet zomaar een kleine kern
is die wij nu gaan afsplitsen. Voor de bestaande gemeente Susteren, maar zeker
ook voor de nieuw te vormen gemeente gaat het om een substantiële aderlating.
Het gaat dus niet om de 10% van de Wet Arhi. Misschien had ik beter van 9,9%
kunnen spreken.De tweede vraag ben ik even kwijt.De heer Hoekema (D66):Dat was de belangrijkste, politieke vraag. De heer Balemans gebruikt het
grote woord "amputatie". Waarom had hij dat twee jaar geleden nog niet bedacht?
Het inwonertal van de desbetreffende gemeenten is niet zodanig gestegen, dat
het thans om heel andere getallen gaat. De minister geeft een lawine aan argumenten
voor zijn voorstel, maar de heer Balemans komt tot een andere conclusie. Wat
is er in die twee jaar bij hem gebeurd?De heer Balemans (VVD):In die twee jaar zijn twee substantiële dingen gebeurd. In de eerste
plaats is er duidelijk zicht ontstaan op de herindeling van Echt en Susteren.
In de tweede plaats is naar aanleiding van de ingetrokken motie een onderzoek
verricht op grond waarvan een duidelijke keuze is voorgelegd. Onze afweging
van de argumenten is daarop de andere kant uitgevallen.De heer Hoekema (D66):Kan de heer Balemans één inhoudelijk argument noemen anders
dan dat het voor Echt en Susteren jammer is om een paar duizend inwoners kwijt
te raken?Voorzitter: CornieljeDe heer Balemans (VVD):Op de kaart is te zien dat er plannen zijn om een provinciale weg aan
te leggen onder de zuidgrens van Nieuwstadt. Nieuwstadt heeft een landelijk
karakter, ook al zijn er veel woningen gebouwd. Wij willen tussen het gebied
van Sittard-Geleen, zeg maar Zuid-Limburg, en Roermond een fatsoenlijke, stevige plattelandsgemeente zien ontstaan, waarbij het landelijk karakter
een grote rol speelt. Dat is in onze ogen beter afgedekt door de kern Nieuwstadt
bij Echt-Susteren te houden.De band die men vanuit Nieuwstadt voelt met Sittard-Geleen, heeft sterk
te maken met de centrumpositie van deze gemeente. Het komt vaker voor. Bij
andere herindelingen hebben wij bepaalde gedeeltes niet toegevoegd aan de
centrumgemeente. Je ontkent niet dat sprake is van een relatie tussen kernen
of randgemeenten met een centrumgemeente, maar je zegt erbij dat dat niet
de reden is om die kernen altijd maar over te hevelen. Er moet natuurlijk
ook nog een stevig platteland overblijven. Daar verschillen wij niet over
van mening. De argumenten van de minister zijn voor mij onvoldoende om de
kern Nieuwstadt over te hevelen naar Sittard-Geleen. Daar komt nog iets bij.
Voor Sittard-Geleen is de kern Nieuwstadt een ongewenst kind.De heer De Cloe (PvdA):Dat ongewenste kind is van betrekkelijke datum; ik zie in dezen een relatie
met verkiezingen.De heer Balemans (VVD):Ik heb er wél mee te maken.De heer De Cloe (PvdA):Jawel, maar u was vóór die tijd volgens mij al tegen. Het
gaat vooral om de volgende vraag. Er worden een aantal argumenten genoemd
in relatie tot het landelijk gebied. Ik kijk ook naar de argumenten die u
heeft gebruikt toen u in één klap de gemeente Belfeld heeft
opgeheven en heeft toegevoegd aan Venlo, zoals ook gold voor een deel van
de gemeente Grubbevorst. Uw argument was toen dat ook een centrumgemeente
goed voor het landelijk gebied kan zorgen; dat heeft u letterlijk gezegd.De heer Balemans (VVD):Dat klopt.De heer De Cloe (PvdA):U noemde ook het argument van de sociaal-economische oriëntatie op
zo'n centrumgemeente. Al die argumenten spelen nu ook een rol, maar nu komt
u tot een andere conclusie. U moet dan toch goede argumenten hebben om tot
die andere conclusie te komen. U zegt dat er een weg loopt, maar er zijn wel
meer wegen die overal dwars doorheen lopen. Waar loopt uw weg eigenlijk?De heer Balemans (VVD):Er is een verschil tussen de positie van Venlo als centrumgemeente en
de positie van Sittard-Geleen als centrumgemeente. Wij hebben Belfeld indertijd
toegevoegd aan Venlo, omdat Venlo naar onze overtuiging anders niet haar positie
als centrumgemeente kon blijven behouden. Bij Sittard-Geleen concludeert mijn
fractie dat zij met de huidige centrumfunctie vooruit kan voor een groot aantal
jaren en dat daarvoor Nieuwstadt niet nodig is. Dat is een substantieel verschil
tussen die twee centrumgemeenten.De band die de kern Nieuwstadt heeft met Sittard-Geleen blijkt vooral
ingegeven te zijn door de centrumpositie en niet echt te bestaan uit een gemeentegrens.
In het dagelijks leven zijn gemeentegrenzen van relatieve betekenis. De barrières
die een gemeentegrens in de vorige eeuw opwierp, gelden al lang niet meer.
Mensen doen boodschappen in een andere gemeente als daar de producten goedkoper
zijn of als daar beter bij het winkelcentrum kan worden geparkeerd.Minister De Vries:Mag dat allemaal tegenwoordig?De heer Balemans (VVD):Natuurlijk, dat mag allemaal.Het oordeel van de Raad van State laat aan duidelijkheid niets te wensen
over. De raad concludeert dat het thans voorliggende wetsvoorstel niet meer
gedragen wordt door de initiatiefnemers, de gemeenten Echt en Susteren, dus
dat het vrijwillige karakter niet meer kan gelden als dragende grond voor
het wetsvoorstel. Voorts constateert de Raad van State dat de argumentatie
voor deze ingreep niet wordt gegeven. Naar de mening van de VVD-fractie is
er inhoudelijk en in relatie tot de bestuurskracht van de gemeenten Echt en
Susteren en Sittard-Geleen onvoldoende noodzaak is om de kern Nieuwstadt te
doen overgaan naar Sittard-Geleen. Vandaar dat ik samen met collega Rietkerk
van het CDA een amendement heb opgesteld om de kern Nieuwstadt toe te voegen
aan de nieuwe gemeente Echt-Susteren of, zo u wilt, daar te behouden.Naast de inhoudelijke afweging die de VVD-fractie bij dit wetsvoorstel
heeft gemaakt, is er ook nog een juridische complicatie. Die is additioneel
en niet primair. Op grond van artikel 52, onderdeel c, van de Wet Arhi dienen
in dit geval ook tussentijdse verkiezingen plaats te vinden in Sittard-Geleen.
Nadat de Raad van State dit krachtig had bevestigd in zijn advies aan de minister,
heeft de minister het wetsvoorstel conform het advies van de Raad van State
gewijzigd. Dat siert de minister, maar het creëert wel een ander probleem
als het voorstel tenminste ongewijzigd de Kamer passeert. Voor Sittard-Geleen
betekent dit dat er in een tijdsbestek van vier jaar driemaal gemeenteraadsverkiezingen
hebben plaatsgevonden: eerst de reguliere van 1998, vervolgens de herindelingsverkiezingen
van eind 2000 en dan wederom herindelingsverkiezingen in eind 2002. Ik kom
overigens later nog op die laatste termijn terug. Mijn vraag is of hiermee
in de ogen van de minister niet zowel de lopende bestuurlijke eenwordingsprocessen
als de beleidsvorming door een gemeenteraad en college van burgemeester en
wethouders ernstig geweld wordt aangedaan. Wat heeft het beleid van de gemeenteraad
of van het college in de afgelopen paar jaar dan betekend? Had de minister
dit niet op voorhand kunnen voorzien, gelet op de duidelijke tekst van artikel
52 van de Wet Arhi?De voorzitter:De heer Hoekema heeft nog een vraag over het voorlaatste punt.De heer Hoekema (D66):Heeft de heer Balemans ook het commentaar van het kabinet op het advies
van de Raad van State gelezen? Dat wordt meestal in de stukken bijgevoegd,
maar misschien niet in zijn exemplaar. Als de bestuurlijke problematiek afwezig
zou zijn geweest, zou hij dan wel voor het toevoegen van de kern Nieuwstadt
aan Sittard-Geleen zijn geweest?De heer Balemans (VVD):Nee. Ik heb net gezegd dat ik het wetsvoorstel op inhoudelijke gronden
niet kan steunen. Ik heb ook gezegd dat de juridische complicatie van de verkiezingen
voor mij additioneel is en niet primair.De heer De Cloe (PvdA):Kunt u aangeven wat de consequente lijn is van de VVD,
gezien de steun van de VVD voor de herindeling van Belfeld bij de centrumgemeente
Venlo en het nu niet steunen van de toevoeging van Nieuwstadt aan de centrumgemeente
Sittard-Geleen? Heeft u daar zelf een idee van?De heer Balemans (VVD):Natuurlijk heb ik dat. Ik heb de indruk dat u wilt dat ik dat ontken.
Het gaat om wat het verschil is tussen de centrumpositie en de toekomstverwachtingen
van Venlo, en van Sittard-Geleen, in deze situatie. Wij hebben daarbij andere
afwegingen gemaakt. Mijn fractie hanteert twee kernbegrippen, die in alle
herindelingsdebatten zijn gebezigd – u kunt dat nalezen – namelijk
maatwerk en flexibiliteit.Sittard-Geleen en Echt en Susteren hebben roerige en onzekere tijden achter
de rug. Die onzekerheid wenst de VVD-fractie niet langer te laten voortduren.
Vandaar dat wij, met inachtneming van de tijdelijke referendumwet, de ingangsdatum
van 1 januari 2003 willen zien gehandhaafd. Een amendement met die strekking
is dan ook door collega Rietkerk ingediend, en door mij medeondertekend. De
tweede nota van wijziging over artikel 14, waarbij dit wetsvoorstel in werking
treedt op een bij KB te bepalen tijdstip, vindt mijn fractie te vrijblijvend.
Ik heb zeker geloof in de goede bedoelingen van de minister, maar dit kan
betekenen dat ook in 2003, ja zelfs misschien in 2004 of 2005, de verkiezingen
zouden kunnen plaatsvinden over effectuering van de herindelingen. Gemeentelijke
herindelingen hebben vlak na kabinetsformaties, zo blijkt uit het verleden,
niet altijd de hoogste prioriteit. Mijn fractie vindt dat het nu tijd is voor
duidelijkheid. Linksom of rechtsom, maar wel vandaag.De heer Hoekema (D66):Ik wil nog even terugkomen op het tweede amendement, over de ingangsdatum.
Vertrouwt u de Eerste Kamer niet? Daarbij kan ik mij, gelet op het verleden,
overigens nog wel iets voorstellen. Vertrouwt u de minister niet, of de combinatie
daarvan, of de kabinetsformatie die te lang gaat duren? Waarom zou je een
ingangsdatum in een wet gaan vastleggen, terwijl de verwachting is dat die
wet keurig wordt ingevoerd?De heer Balemans (VVD):Nee, het is geen kwestie van vertrouwen. Ik heb alle vertrouwen in deze
minister, en ik heb er alle vertrouwen in dat de Eerste Kamer daarmee op een
gepaste wijze om zal gaan. Maar ik wil voorkomen dat dit door onvoorziene
omstandigheden – kabinetsformaties of welke andere omstandigheden dan
ook – te lang wordt uitgesteld. Ik ben erg benieuwd wat de minister
daarvan vindt.De heer De Cloe (PvdA):Stimuleert u uw partijgenoten in het kabinet om bijvoorbeeld het herindelingsvoorstel
voor Eindhoven voortvarend aan te pakken?De heer Balemans (VVD):Ik zit noch in het kabinet, noch in de boezem daarvan. De minister heeft
een wetsvoorstel over Eindhoven in gang gebracht, zo begrijp ik uit de media,
welk proces wij als Tweede-Kamerfractie gewoon rustig afwachten. We hebben
een duaal stelsel.De heer De Cloe (PvdA):U bent buitengewoon selectief bij uw argumenten!De heer Balemans (VVD):Absoluut niet! Ik ga nog steeds uit van het adagium "de regering regeert
en de Kamer controleert", wat ik op het gepaste moment doe. Ik moet het wetsvoorstel
van het kabinet afwachten. Hoe zich dat binnen het kabinet afspeelt, zal mij
eerlijk gezegd een zorg zijn. Het gaat mij erom dat wij hier oordelen over
de wetsvoorstellen die worden ingediend. Selectief winkelen? Absoluut niet!
Ik zou het zelfs inconsequent vinden om niet nu een datum te prikken. In ieder
wetsvoorstel over herindelingen staat een ingangsdatum. Waarom dan hier niet?De heer Rietkerk (CDA):Voorzitter. Met het herindelingsvoorstel dat wij nu bespreken –
de samenvoeging van de gemeenten Echt en Susteren – wordt beoogd, een
krachtige landelijke gemeente te vormen, met een hoge landschappelijke waarde.
Het betreft hier een herindelingsinitiatief van de betrokken gemeenten zelf.
De samenvoeging van de gemeenten Echt en Susteren is naar onze mening een
goed voorbeeld van vrijwillige gemeentelijke herindeling. De betrokken gemeentebesturen
zijn het met elkaar eens. Het betrokken provinciebestuur steunt het voorstel.
Toch heeft de minister om hem moverende redenen gemeend, de kern Nieuwstadt
uit de door gemeenten en provincie goedgekeurde regeling te moeten lichten.
De minister heeft onze fractie niet kunnen overtuigen van de noodzaak om de
kern Nieuwstadt bij Sittard-Geleen te voegen. Overigens heeft de fractie van
het CDA bij de behandeling van de gemeentelijke herindeling Sittard-Geleen
ook aangegeven Nieuwstadt niet bij Sittard-Geleen te willen voegen. Wat dat
betreft, trekken wij een heel consistente en heldere lijn. Ook de beoordelingen
van herindelingsvoorstellen in hun algemeenheid laten wij los op dit herindelingsvoorstel.Ik kom toe aan onze motivatie. Het verlies van Nieuwstadt, met zo'n 3500
inwoners, is belangrijk voor het draagvlak van de nieuwe gemeente Echt-Susteren.
Kijk je naar de relatie van Nieuwstadt tot Sittard-Geleen, puur verhoudingsgewijs,
dan kun je constateren dat er slechts sprake is van een geringe toevoeging.
Verder biedt Nieuwstadt geen ruimtelijke uitbreidingsmogelijkheden voor de
gemeente Sittard-Geleen. Dat is ook vastgelegd in het streekplan en in een
aantal omgevingsplannen. Het stedelijk gebied en het landelijk gebied kennen
een heel logische grens in de vorm van de nieuwe autosnelweg tussen Nieuwstadt
en Sittard-Geleen. Nieuwstadt blijft deel uitmaken van het landelijk gebied.
De groenstructuur in dat gebied kan prima worden versterkt door compensatie
in verband met de ontwikkelingen rond NedCar. Dat blijkt ook uit het Provinciaal
ontwikkelingsplan Limburg.De Raad van State stelt in zijn advies heel duidelijk dat het wetsvoorstel
van de minister, gelet op de wijziging en de correctie met betrekking tot
de kern Nieuwstadt, eigenlijk niet meer wordt gedragen door de initiatiefnemers
zelf. In het advies staat dat het initiatief in de huidige vorm ook niet meer
kan gelden als dragende grond voor het wetsvoorstel. Overigens leidt het wetsvoorstel
tot tussentijdse verkiezingen. De minister heeft dat advies van de Raad van
State overgenomen. Op dit punt steunen wij de minister. Uit de brief van het
college van B&W van Sittard-Geleen blijkt dat men de herindeling,
gecorrigeerd door de minister, dus het wetsvoorstel met Nieuwstadt naar Sittard-Geleen,
met tussentijdse verkiezingen, niet steunt. Roermond en andere centrumgemeenten
steunen het oorspronkelijke initiatief met betrekking tot Echt en Susteren,
dus inclusief Nieuwstadt, echter wel.Alles afwegend en kijkend naar het proces dat bestuurders samen met de
bevolking en andere betrokkenen hebben doorgemaakt, zien wij onvoldoende reden
de kern Nieuwstadt af te splitsen van de nieuwe gemeente Echt-Susteren. Vandaar
dat wij het amendement met als eerste ondertekenaar de heer Balemans hebben
medeondertekend. Naar ons idee heeft een en ander overigens ook te lang geduurd.
Dat hebben anderen ook al gezegd. Dat ligt echter niet alleen aan deze minister.
Laat dat duidelijk zijn. Het heeft ook te maken met processen in de gebieden
zelf, want die zijn niet altijd even gemakkelijk geweest.De heer De Cloe (PvdA):Voorzitter. De heer Rietkerk verwees naar de gemeente Roermond die ook
een bepaald standpunt heeft. Ik ken dat niet, want ik heb geen brief van de
gemeente Roermond over dit wetsvoorstel ontvangen. Misschien kan de heer Rietkerk
dat nader duiden. Ik heb wel het gerucht gehoord dat de VVD-wethouder uit
Roermond stelt dat de behandeling van het wetsvoorstel eigenlijk geen doorgang
zou moeten vinden. Dat is de heer Van Rey, onze oud-collega. Doelt de heer
Rietkerk daarop, of gaat dat om iets anders?De heer Rietkerk (CDA):Dat is een open deur. Ik doel op iets anders. Het gaat mij er niet om
dat een individuele wethouder iets zegt. Als je de stukken goed bestudeert,
ook de bijlagen en de behandeling in provinciale staten van Limburg, dan kun
je constateren dat de colleges van Sittard-Geleen, Roermond en uiteraard Echt
en Susteren in het voortraject op dat punt hebben gereageerd. Toen was er
nog sprake van het wetsvoorstel inclusief de kern Nieuwstadt bij Echt-Susteren.
Dat werd gedeeld door de bestuurlijke vertegenwoordiging van Roermond. Ik
heb het niet over een aparte brief van de laatste dagen. Het zit in het dossier.
Ik heb dat zeer serieus doorgenomen.De heer De Cloe (PvdA):Dat is het dossier waarin wordt voorgesteld dat, als het industrieterrein
in het noorden van Echt naar Roermond zou moeten gaan, er twee andere kernen
voor in de plaats terug zouden moeten komen. Op die manier wordt in dat dossier
koehandel bedreven met kernen.De heer Rietkerk (CDA):In dat dossier zal nog wel meer staan. De heer De Cloe heeft het over
koehandel. Kennelijk is zijn oog daarop gevallen. Wellicht kan hij er nog
andere voorbeelden van noemen. Ik vind het geen koehandel. Ik kijk gewoon
naar de dossiers die nu voorliggen en naar het proces. Ik constateer dat de
bestuurlijke vertegenwoordigers daar, vanuit hun verantwoordelijkheid en na
overleg met de bevolking, tot die keus komen.De heer Hoekema (D66):Voorzitter. Het CDA is verkeerd bezig, maar wel consistent verkeerd. Dat
geef ik de heer Rietkerk toe. Hij heeft argumenten genoemd voor het amendement
dat de heer Balemans en hij hebben ingediend. In een poging nog een wig te
drijven in dat nieuwe, goede huwelijk met de heer Balemans, vraag ik de heer
Rietkerk of bij hem de inhoudelijke argumenten de doorslag geven of de zorg
over de verkiezingen en het feit dat Sittard-Geleen het eigenlijk niet wil.
Wat weegt nu het zwaarste?De heer Rietkerk (CDA):Kennelijk hebt u niet goed naar mij geluisterd, want anders had u deze
vraag niet gesteld. Ik heb een aantal argumenten kort samengevat. Ik ben daarbij
met de inhoud begonnen en heb aangegeven wat de uitgangspunten voor de CDA-fractie
zijn inzake herindeling in het algemeen. Ik ga die hier niet meer noemen,
want u kent ze en dan zult u zeggen dat u ze al gehoord hebt en dat ik over
de inhoud moet spreken.Vervolgens heb ik het advies van de Raad van State besproken. Ik heb ook
gesproken over de rol van het bestuur in Limburg in dat hele proces. Ik heb
daarbij rekening gehouden met de verantwoordelijkheid van het bestuur naar
de burgers toe; het kan daar eens in de vier jaar of bij tussentijdse verkiezingen
op worden afgerekend. Zo heb ik het totale overzicht gegeven. Ik heb aangegeven
dat het college van Sittard-Geleen dit wetsvoorstel niet steunt, omdat er
tussentijdse verkiezingen zijn. Dat staat zwart op wit in een tussenzin. Dat
hebt u gelezen en dat heeft men bij de hoorzittingen kunnen horen. Vervolgens
heb ik, alles overwegend, gezegd dat de kern Nieuwstadt niet afgesplitst moet
worden van de nieuwe gemeente Echt-Susteren.De heer Hoekema (D66):Als de minister had voorgesteld om de kern Nieuwstadt bij Susteren-Echt
te voegen, was u daarvóór geweest. De inhoudelijke argumenten
geven bij u de doorslag. Daar bent u tenminste consistent in.De heer Rietkerk (CDA):Inhoudelijk, vrijwillig van onderop... Nou ja, ik ga ze niet allemaal
meer noemen. Dat is ook niet gevraagd.Voorzitter. Het moet duidelijk zijn dat de CDA-fractie ziet dat de inwoners
van de kern Nieuwstadt maatschappelijk zijn georiënteerd op de gemeente
Sittard-Geleen. Laten wij daar niet voor weglopen. Die oriëntatie geldt
overigens niet alleen voor de kern Nieuwstadt. Als oriëntatie op een
centrumgemeente het leidende argument is, kunnen wij hier achter een tekentafel
met een grote viltstift heel wat kernen rondom Sittard-Geleen bij die gemeente
voegen. Dat is voor ons absoluut niet van doorslaggevend belang. Omdat er
een maatschappelijke oriëntatie is, vinden wij het wel van belang om
te bekijken hoe de inwoners van de kern Nieuwstadt ook een prima positie kunnen
krijgen in die nieuwe sterke, prachtige plattelandsgemeente. Via dit debat
vraag ik ook aan de vertegenwoordigers van de nieuwe gemeente Echt-Susteren
om die betrokkenheid van de mensen in die kern Nieuwstadt nadrukkelijk te
betrekken bij de verdere uitwerking. Dat kan heel goed met wijkraden of andere
vormen van binnengemeentelijke decentralisatie. Ik vind dat die nieuwe gemeente
dat prima zelf kan invullen. Dat hoeven wij hier niet in Den Haag te bedenken;
het is maatwerk in de nieuwe gemeente zelf.In die nieuwe gemeente, vooral vanuit het oude Susteren, is wat onrust
ontstaan over de indeling van veiligheidsregio's in Noord-Limburg. Dat maak
ik op uit de brieven en andere informatie die wij hebben ontvangen. Ik benadruk
dat wij een goede, congruente indeling van veiligheidsregio's
voor rampenbestrijding van belang vinden. Mijn collega Th.A.M. Meijer heeft
daarover een motie ingediend en is erop ingegaan bij debatten over bijvoorbeeld
de cafébrand in Volendam. Kan de minister nog eens uiteenzetten of
hij de voorliggende indeling werkbaar en goed vindt? Ik ga ervan uit dat hij
in zijn argumentatie ook ingaat op de financiële consequenties. Op die
manier, door de woorden van de minister, kan in het gebied wat onrust weggenomen
worden.De heer De Cloe (PvdA):Wilt u die onrust wegnemen, of vindt u een en ander niet logisch en zegt
u dat het anders moet? Als u onrust wilt wegnemen bij de bevolking van Nieuwstadt,
moet u die kern bij Sittard-Geleen willen voegen. Als u vindt dat een bepaalde
lijn niet klopt, zijn wij het grotendeels eens. De oriëntatie op Zuid-Limburg
is waarschijnlijk sterker dan op Midden- en Noord-Limburg, bijvoorbeeld wat
betreft de politieregio.De heer Rietkerk (CDA):Dan had u een amendement over de gemeente Susteren moeten indienen, want
de hele gemeenschap van Susteren, niet alleen die van de kern Nieuwstadt,
heeft vragen. Ik merkte indirect op dat hele gebiedje vanwege alleen veiligheidsrisico's
bij Sittard-Geleen gevoegd zou moeten worden. Dat is omgekeerde wereld. Je
begint met te kijken naar de sociale verbanden en te beoordelen waar de sterke
gemeenschappen zitten. Zoals altijd op grenzen van regio's te zien is, zie
je dat men zich afvraagt of het verstandig is als men bij het noordelijk,
het zuidelijk of het middendeel gevoegd wordt. Ik vraag de minister alleen
of hij kan ingaan op onrust bij mensen in de huidige gemeente Susteren, dus
niet alleen in de kern Nieuwstadt. Daarnaast wil ik graag weten wat de financiële
effecten zijn van de oplossing die men nu gevonden heeft. Nogmaals, ik zie
wel in dat de besluitvorming over de indeling van regio's niet in eerste instantie
een taak van deze Kamer is. De provincie bepaalt na overleg met de gemeenten
welke veiligheidsregio's er zijn.De heer De Cloe (PvdA):U zei eerder dat u de onderliggende stukken goed hebt gelezen. Dan had
u kunnen lezen wat de resultaten zijn van het gesprek dat de vertegenwoordigers
van het gemeentebestuur van Echt en Susteren gevoerd hebben met gedeputeerde
staten ter voorbereiding van het herindelingsvoorstel. Beide gemeenteraden
spreken uit dat de oriëntatie veel meer op Zuid-Limburg gericht is.De heer Rietkerk (CDA):Dat is een goede correctie. Er is wel een nuanceverschil als het gaat
om Echt, omdat de vertegenwoordigers van die gemeente daarover van mening
verschillen. Susteren is daar wat duidelijker in. Ik ga in die zin met u mee,
dat het wat breder is. Ik stel voor dat wij de minister de kans geven om in
te gaan op de vragen die zowel door u als door mij op dit punt zijn gesteld.
Dan zal in tweede termijn blijken of dat antwoord effect heeft op onze standpuntbepaling.Voorzitter. Gedeputeerde staten van Limburg hebben al in september 2000
een herindelingsregeling Echt en Susteren, voorzien van hun goedkeuringsbesluit,
gezonden aan de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Ik
heb geen vragen over de lange duur van het proces, maar ik heb het wel wijs
geacht om een amendement in te dienen op de datum van inwerkingtreding, medeondertekend
door mijn collega Balemans. Dat betekent niet dat wij geen vertrouwen hebben
in de minister of in de besluitvorming in de Eerste Kamer. Het is heel normaal
om in wetsvoorstellen duidelijkheid te geven over inwerkingtreding. Ook bij
andere herindelingsvoorstellen is dat wel gedaan. Wij vinden het nodig om
die duidelijkheid ook nu te verschaffen.De heer Pitstra (GroenLinks):Voorzitter. De GroenLinks-fractie in Echt heeft tegen de fusie van Echt
en Susteren gestemd, omdat besluitvorming hierover in hun ogen in gesloten
achterkamertjes plaatsvond en de gemeenteraad er in het begin nauwelijks bij
werd betrokken, laat staan de bevolking. De GroenLinks-fractie in de Tweede
Kamer beschouwt deze vrijwillige herindeling van onderop tussen Echt en Susteren
als een feit dat zij wil accepteren. Hoewel wij twijfels hebben en houden
bij de tendens naar schaalvergroting – uit een artikel in Binnenlands
Bestuur blijkt dat het er in ieder geval niet goedkoper op wordt – steunen
wij nu wel dat er een krachtige, groene plattelandsgemeente ontstaat in dit
smalste stukje van Nederland: 4,8 kilometer smal.Hoofdpunt van de discussie vandaag is de positie van Nieuwstadt. Nieuwstadt
was tot 1982 zelfstandig, maar werd samengevoegd met de gemeente Susteren
die samen met Roosteren een nieuwe gemeente ging vormen. Toen al speelde de
discussie om Nieuwstadt bij Sittard te voegen. Ook toen waren er krachtige
argumenten voor, maar de doorslag gaf toen dat zonder de kern Nieuwstadt –
zo'n 3600 inwoners – de nieuwe gemeente te klein werd. Eigenlijk speelt
dat argument nu weer, maar wat minder sterk. Van Sittard-Geleen is het 3%
van de bevolking en van de nieuwe gemeente Echt-Susteren is het een dikke
10%. Maar goed, er is wel een substantieel verschil. Ook toen al speelde het
argument dat Nieuwstadt op Sittard was georiënteerd en als een wijk van
Sittard kon worden gezien. Ook toen al was het tegenargument dat dit voor
veel meer kernen en plaatsen in de omgeving van Susteren geldt. Dat was dus
geen overtuigend argument voor deze kern. Dan zou je veel meer mensen aan
Sittard kunnen toevoegen. Dezelfde redenering zou ook op kunnen gaan voor
veel meer plaatsen in het land. Dat zou kunnen leiden tot enorme herindelingen.De heer Hoekema (D66):Ik moet toegeven dat er veel kernen in de omgeving van Susteren en Echt
zijn waar dit voor geldt, maar deze kern ligt als het ware in Sittard-Geleen.De heer Pitstra (GroenLinks):Ja, maar dat geldt voor veel meer kernen. Zelf kom ik uit Groningen en
je fietst daar zo door naar Haren. Je hebt niet eens door dat je in Haren
bent, maar toch heb ik nooit bepleit dat Haren bij Groningen moet. Je hebt
het hier ook met Voorburg en Rijswijk. Ik ben er ook niet voor die kleine
stukjes op te slokken onder het motto dat het een wijk van Den Haag is.Er is een heel sterk argument om Nieuwstadt wel bij Sittard te voegen,
namelijk dat de meerderheid van de bevolking in twee enquêtes heeft
aangegeven dit te willen. Dat is een sterk argument. Ik geef toe dat wij vanuit
onze basale democratische standpunten daarmee een beetje mee
in onze maag zitten. Dit argument moet wel gerelativeerd worden en vooral
worden afgewogen tegen andere argumenten.De eerste relativering is dat volgens de lokale media veel bewoners vrij
cynisch zijn over de politiek. In het Limburgs Dagblad lazen wij dat je vooral
op die partijen moet stemmen die je de laatste keer hebben bedrogen, want
dan word je het minst teleurgesteld. Een dergelijke houding van de bevolking
nodigt niet uit daaraan eens wat te doen. Minister De Vries wijst erop dat
er nauwelijks reacties zijn gekomen op het voorstel.Een andere relativering is dat uit andere enquêtes blijkt dat de
bewoners van Nieuwstadt behoorlijk tevreden zijn over de gemeentelijke dienstverlening
van de gemeente Susteren en dat alle inwoners van Susteren voor het oude,
vrijwillige herindelingsvoorstel waren dat door de provincie, inclusief onze
fractie in de staten, is gesteund. Deze relativeringen nemen het argument
dat de meerderheid van de bewoners van Nieuwstadt tegen deze herindeling is,
niet volledig weg. Eigenlijk zou je in dit soort kwesties objectieve enquêtes
moeten houden. Vaak zijn het actiemiddelen. Dat pleit voor standaardisering
zodat je echt weet wat de bewoners willen. Ik denk wel dat de meesten vinden
dat het beter is dat zij bij Sittard-Geleen komen.Er zijn nog andere argumenten voor de fractie van GroenLinks van belang.
Misschien zijn dat de "sterke papieren" waarop de heer De Cloe heeft gewezen.
Het eerste argument is dat het gemeentebestuur van Sittard-Geleen-Born, inclusief
onze wethouder en onze fracties, op het standpunt staan dat Nieuwstadt weliswaar
bij Sittard hoort, maar dat de prijs voor deze keuze, namelijk nieuwe verkiezingen,
te hoog is. De nieuwe gemeente is net op stoom. Men bevindt zich in een precair
proces dat veel energie kost. Dat proces wordt verstoord door noodzakelijke,
nieuwe verkiezingen. De regering heeft even overwogen die verkiezingen achterwege
te laten, maar gelukkig heeft zij ingezien dat dit onacceptabel is. Nieuwstadt
zou dan immers tot 2006 zonder democratische vertegenwoordiging zijn. Nieuwstadt
afschepen met een dorpsraad zou ook niet ons idee zijn.Door sommigen wordt gezegd dat deze bestuurlijke overwegingen van het
gemeentebestuur Sittard-Geleen-Born zijn ingegeven door angst voor nieuwe
verkiezingen. Ik kan dat niet helemaal beoordelen, maar ik geloof wel dat
het ten dele waar is. Ik kan zonder meer zeggen dat dit voor GroenLinks in
deze gemeente geen enkele rol heeft gespeeld. Integendeel, men is daar dol
op verkiezingen. Ik concludeer dat ook uit de notulen van de raadsdebatten.
Er is zelfs een hele discussie geweest of wij die notulen mochten inzien.
Ik heb ze gelezen. Uit de notulen van die raadsdebatten heb ik de conclusie
getrokken dat onze lokale mensen dit geen enkel probleem vinden. Met name
de activistische traditie in Geleen, waar wij 20% tot 30% van de stemmen hebben
gehaald, staat er borg voor dat dit argument dat GroenLinks er geen verkiezingen
zou willen, geen enkele rol heeft gespeeld in onze overwegingen. Of dat bij
andere fracties ook zo is geweest, kan ik niet overzien.De heer De Cloe (PvdA):Geldt dat ook voor de aanvoerder van die activisten: de wethouder in het
college?De heer Pitstra (GroenLinks):Ja, voor hem speelt het geen enkele rol. Volgens de taxatie zou GroenLinks
bij nieuwe verkiezingen er beter uitspringen. Wij zouden dan zelfs een sterkere
positie in het college krijgen. Voor GroenLinks speelt dat argument geen rol.
Ik geef toe dat er analyses zijn dat het bij andere fracties wel een rol speelt.
Als het een rol speelt, is er echter sprake van een oneigenlijk argument.
Wat vindt de minister hiervan?De heer Rietkerk (CDA):Voor alle duidelijkheid, het college, inclusief de wethouder van GroenLinks,
heeft in de brief aan de Kamer en in de hoorzitting de stelling verdedigd
tegen de tussentijdse verkiezingen te zijn.De heer Pitstra (GroenLinks):Mijn conclusie is dat de fractie van GroenLinks in de Tweede Kamer dit
argument van het college van B&W en van de raadsfractie van GroenLinks
respecteert. Wij zitten op één lijn met onze raadsfractie en
wethouder aldaar. De heer Rietkerk gaat in tegen de CDA-fractie van Sittard-Geleen-Born.
Dat kan. Die fractieleden hebben de analyse dat er partijen zijn in het college –
niet GroenLinks – die dit niet willen omdat zij bang zijn voor verkiezingen.
Zij denken dat het CDA grote winst gaat boeken bij nieuwe verkiezingen. Ik
heb geconstateerd dat de heer Rietkerk dat allemaal niet interessant vindt.
Men hoeft zich ook niets aan te trekken van lokale fracties. Wij hoeven ook
geen ruzie te maken. De heer Rietkerk en ik zitten op één lijn.De heer Rietkerk (CDA):Dat doet mij goed. Daar gaat het uiteindelijk om. De heer Pitstra verdraait
echter een feit. De wethouder van GroenLinks zou niet tegen tussentijdse verkiezingen
zijn. Dat is niet waar. De wethouder van GroenLinks heeft nadrukkelijk aangegeven
tegen tussentijdse verkiezingen te zijn en daarmee tegen het voorstel.De heer Pitstra (GroenLinks):Dat heb ik ook gezegd. Misschien heb ik mij onduidelijk uitgedrukt. Onze
wethouder is tegen nieuwe verkiezingen. Onze raadsfractie ook. De reden daarvoor
is echter niet de angst om stemmen te verliezen. Wij zijn erop tegen omdat
het de precaire verhoudingen in Sittard-Geleen-Born, die net bezig zijn met
een reorganisatie, verstoort. Het verstoort het reorganisatieproces.Een tweede argument is dat de nieuwe gemeente Susteren-Echt zich profileert
als een groene, landelijke gemeente en als een buffer tussen de stedelijke
gebieden. Het gaat om natuurgebieden, een groot landschapspark, waterwingebieden
en beken zoals de Roode beek, de Vloedgraaf en de Geleenbeek, die een integrale
benadering nodig hebben. Dat is natuurlijk ook mogelijk met allerlei samenwerkingsverbanden
Een integrale aanpak door een groene, krachtige gemeente is gewoon beter.
Misschien dat dit "groene" argument de heer Hoekema kan verleiden om hiervoor
te kiezen.De heer Hoekema (D66):Vertrouwt de heer Pitstra, die zich ontpopt tot de Maurice de Hond van
de westelijke mijnstreek, de wethouder van GroenLinks in het college van Sittard-Geleen
niet om zorg te dragen voor goed beheer van het groene Nieuwstadt bij Sittard-Geleen?De heer Pitstra (GroenLinks):Die vertrouw ik zeker. Een belangrijk argument om destijds
voor de herindeling te kiezen, was juist om de groene ruimte ten opzichte
van DSM te kunnen bevechten. Een grote stad heeft ruimte nodig. Volgens het
streekplan mag dat niet. Er zijn echter ook in Nieuwstadt geluiden te horen
van "groene" mensen die zeggen niet bij Sittard-Geleen te willen horen, omdat
men bang is dat de groene, landelijke ruimte wordt opgesoupeerd. Die vrees
bestaat er dus. Het is overigens zeker waar dat GroenLinks in die plaatsen
daar krachtig tegen opponeert. Wij hebben daar lang niet altijd een meerderheid.
In Susteren zitten wij niet eens in de gemeenteraad.Het derde argument is de nieuwe autoweg naar Duitsland. Die snijdt Nieuwstadt
af van Sittard. Dat lijkt mij een logische grens. De redenering van de minister
dat deze weg de verbondenheid tussen Nieuwstadt en Sittard moet aangeven,
is te zot voor woorden. Dat is gewoon naar een conclusie toe redeneren. Er
komt een weg dwars tussen te liggen. Die vormt een planologische begrenzing.Deze drie argumenten zet ik tegenover het argument dat de bevolking van
Nieuwstadt het wel wil. Een subjectief argument is dat ik familie in Zuid-Limburg
heb wonen. Die heb ik gevraagd wat zij ervan vinden. Zij wonen in Hoensbroek.
Wellicht spreekt de minister dat aan. Zij zeggen dat Sittard de noordelijke,
stedelijke poort is naar Zuid-Limburg, zodat het landelijke gebied daarbij
niet betrokken moet worden. Mijn drie eigen argumenten worden dus gesteund
door wat meer subjectieve argumenten uit de familie, waarmee ik maar wil aangeven
dat het geen al te dwaas gevoel is.Een ander punt is dat de provincie bezig is met een toekomststudie voor
heel Midden-Limburg. In Nieuwstadt vreest men nu al dat men in de toekomst
toch naar Roermond moet. In april zou hierover iets gepubliceerd worden. Hoe
staat het met die bestuursmonitor? Ik las ergens iets over het Pakt van Bergh.
Er wordt dus een soort koehandel bedreven. In de schriftelijke voorbereiding
gingen wij er nog van uit dat het beter zou zijn om eerst te beslissen over
de toekomst van dat gebied en pas daarna een besluit te nemen over deze herindeling.
Onze raadsfractie in Echt heeft dit ook bepleit, maar de minister wijst dit
van de hand en de mensen in Susteren en Echt natuurlijk ook. Dat leidt ertoe
dat wij nu moeten kiezen. In Echt en Susteren is al veel gang gezet. Die gemeenten
zullen een groot reorganisatieverlies leiden als het allemaal wordt uitgesteld,
terwijl zij vrij ambitieuze plannen hebben.Nu komt de keuze neer op het voorstel van minister De Vries of het oude
voorstel van vrijwillige herindeling. Dat is het vierde argument in deze discussie.
Door de amputatie van Nieuwstadt is het geen echt vrijwillige herindeling
meer.De heer De Cloe (PvdA):Dat klopt, maar dat is niet altijd de maatstaf voor de GroenLinks-fractie.
Uw fractie heeft tenslotte ook gestemd voor Born bij Sittard-Geleen. Kunt
u mij vertellen wat uw fractie in Echt voor grootse plannen voor het gebied
heeft? U hebt niet gezegd wat men daar wil.De heer Pitstra (GroenLinks):In Echt was men tegen deze fusie, met name ook vanwege de procedure. Het
is door VVD-prominenten in achterkamertjes in elkaar gefrutseld en de bevolking
is er helemaal buiten gehouden. Op dit moment is het standpunt van onze fractie
in Echt dat het beter is om de herindeling voor Midden-Limburg af te wachten,
maar dat vind ik een vlucht voorwaarts en dat advies hebben wij niet overgenomen.
In goed overleg hebben wij besloten om vandaag het oorspronkelijke voorstel
te steunen. Ook een actiecomité in Nieuwstadt heeft ons geadviseerd
om het anders te doen, maar dat heeft niet de doorslag gegeven. Onze redenering
leidt tot de conclusie dat wij achter het oorspronkelijke voorstel van de
provincie gaan staan. Wij zullen het amendement-Balemans dus steunen.Er zijn nog twee belangrijke punten. Het eerste punt is de binnengemeentelijke
decentralisatie. Wij hebben er net een heel debat over gehad. In Den Haag
zijn wij er allemaal erg voor. Nu las ik dat het gemeentehuis in Susteren
wordt verkocht en dat er in Echt een vleugel moet worden aangebouwd. Mensen
uit Susteren moeten dus afstanden van meer dan 20 kilometer afleggen om hun
paspoort in Echt op te halen. Dat lijkt mij totaal verkeerd. Wat vindt de
minister daarvan? Hij kan natuurlijk zeggen dat het een kwestie van lokale
autonomie is en dat men dat zelf moet weten, maar dat past natuurlijk niet
in de lijn van binnengemeentelijke decentralisatie. Als de minister zegt dat
hij daar niet over gaat, dan moet ik toch constateren dat het Haagse pleidooi
voor binnengemeentelijke decentralisatie slechts vrome woorden zijn. Ik roep
de minister op om op te treden.Minister De Vries:Was uw familie daar ook voor?De heer Pitstra (GroenLinks):Ik heb geen familie in Susteren, maar als ik daar familie zou hebben,
dan is mijn voorspelling dat zij er erg tegen zou zijn om zover te moeten
reizen voor een paspoort. Ik neem aan dat de minister wel had begrepen dat
het verhaal over mijn familie een aanvullende anekdote is en geen echt hard
argument.Minister De Vries:Ik wil wel graag een lijst hebben van de plaatsen waar uw familie woont,
want daar kan ik in de toekomst eventueel rekening mee houden.De heer Pitstra (GroenLinks):Het was natuurlijk achtergrondinformatie, maar ik kan die lijst wel eens
geven.Het laatste punt heeft ook de heer De Cloe al ter sprake gebracht, namelijk
de indeling in de politieregio's. Men is ingedeeld bij het noorden, terwijl
de gemeente op het zuiden is georiënteerd. Dat vind ik gek. Misschien
kan de minister uitleggen waarom hij daarvoor gekozen heeft.De heer Slob (ChristenUnie):Voorzitter. Echt en Susteren liggen in een gebied dat ook wel de groene
taille van Limburg wordt genoemd. De samenvoeging van beide gemeenten is niet
echt omstreden. De discussie concentreert zich vooral op de positie van de
kern Nieuwstadt en het voorstel van de minister om die over te laten gaan
naar de gemeente Sittard-Geleen.Dit levert wat commotie op, ook tussen de coalitiefracties. Het was interessant
om daarvan iets mee te krijgen en ook dat er vooroverleg is geweest. Het heeft
mij trouwens verbaasd dat D66 daaraan heeft meegedaan, want ik heb begrepen
dat die fractie bezwaren heeft tegen dergelijk overleg.De heer Hoekema (D66):De minister van Binnenlandse Zaken herinnerde mij er vriendelijk
maar ook terecht aan dat het geen torentjesoverleg in de strikte zin van het
woord was, maar een overleg van coalitiepartijen. Daartegen bestaat toch geen
bezwaar?De heer Slob (ChristenUnie):Torentjes kun je overal optrekken; die hoeven niet direct aan de vijver
te staan. De heer Hoekema kan doen wat hij wil, maar het was interessant om
hiervan iets mee te krijgen. Dit geldt ook voor de belevenissen binnen GroenLinks.
Ik heb geen familie in Limburg en wij hebben er ook geen fracties. Dit laatste
moet natuurlijk veranderen, maar wij proberen objectief ons standpunt te bepalen,
met name over de kern van het wetsvoorstel, namelijk de positie van Nieuwstadt.Ik ben het eens met de minister en anderen die hebben gezegd dat het feit
dat Echt en Susteren zelf de wens hebben geuit om Nieuwstadt bij zich te houden,
onverlet laat dat zowel de regering als de Kamer een eigen verantwoordelijkheid
hebben en eigen keuzes moeten maken. De Tweede Kamer is geen stempelmachine;
zij moet steeds blijven meedenken.Ik verwijs echter naar de discussies in het verleden over de samenvoeging
van Sittard en Geleen. De minister heeft toen duidelijk aangegeven hoe hij
dacht over de toevoeging van Nieuwstadt aan Sittard-Geleen. Ik hoorde de heer
Hoekema zeggen dat er toen nog geen echte conclusies zijn getrokken door de
minister, hoewel hij wel wat afhoudend was. Ik heb uit de stukken een andere
indruk gekregen. In de nota naar aanleiding van het verslag staat het volgende:
"Het kabinet heeft zich inzake de kern Nieuwstadt op het standpunt gesteld
dat er weliswaar een ruimtelijke relatie tussen deze kern en de huidige gemeente
Sittard bestaat, maar daarbij overwogen dat Nieuwstadt onvoldoende meerwaarde
voor de centrumgemeente Sittard-Geleen zou opleveren. De toevoeging van de
kern Nieuwstadt kan in de ogen van het kabinet geen grote bijdrage leveren
aan de versterking van de centrumgemeente en het bieden van ontwikkelingsmogelijkheden
daarvan. Omgekeerd ondervindt de kern Nieuwstadt geen negatieve gevolgen op
maatschappelijk en sociaal gebied door de voorgestelde herindeling. Dit blijft
onveranderd wanneer de gemeenten Susteren en Echt in de toekomst definitief
besluiten samen te willen gaan."De heer Hoekema (D66):Ik heb natuurlijk ook, vannacht, de stukken opnieuw gelezen. Ik heb de
minister geprezen voor het voortschrijdend inzicht waarvan hij heeft blijk
gegeven, want in de stukken bij dit wetsvoorstel geeft hij een hele reeks
argumenten die ervoor pleiten dat Nieuwstadt aan Sittard-Geleen wordt toegevoegd.De heer Slob (ChristenUnie):De vraag is of de argumenten die nu worden genoemd, indertijd geen rol
hebben gespeeld bij de afweging van het kabinet en zijn beslissing om Nieuwstadt
niet toe te voegen aan Sittard-Geleen. Wij waren het toen met de minister
eens. Wij hebben ons van harte achter hem geschaard, ook toen hij de motie
van de leden Hoekema, De Cloe en Balemans over dit onderwerp ontraadde. In
dat opzicht zijn wij hier verbaasd over. Daarom hoor ik graag van de minister
waarom hij nu stelt dat de toevoeging van Nieuwstadt aan Sittard-Geleen een
logische afronding is van de samenvoeging van deze gemeenten. Mijn fractie
is geneigd de stelling van de provincie Limburg te steunen, dat het verlies
van Nieuwstadt groter is voor Echt en Susteren dan de meerwaarde voor Sittard-Geleen.
Om het in mijn eigen woorden te zeggen: de taille in dat mooie gebied behoeft
niet smaller te worden dan strikt noodzakelijk. Tegen die achtergrond hebben
wij duidelijk sympathie voor het amendement van de collega's Balemans en Rietkerk.
Ik ben benieuwd naar de reactie van de minister hierop, die wij zullen meenemen
in onze uiteindelijke afweging op dit punt. Mocht dit amendement worden aangenomen,
dan is de discussie over het houden van verkiezingen in één
keer opgelost. Mocht het niet worden aangenomen, dan steunen wij de opvatting
van de minister dat er nieuwe verkiezingen moeten worden georganiseerd. Wij
moeten onze eigen regelgeving toch serieus nemen. Ik zie er overigens heel
weinig in om in dat geval de herindeling verder door te schuiven. Zijn argumenten
snap ik wel, maar als ik mij daartegenover realiseer hoe verlammend dit kan
werken in gemeentelijke organisaties – en die hebben al grote problemen
omdat er al zo lang wordt gewacht – lijkt het mij niet juist om een
definitieve beslissing nog weer een jaar op te schorten.Ik sluit mij aan bij vragen over de verdere voortgang van het proces van
herindeling en samenvoeging in Limburg. Ook wij krijgen een beetje het gevoel
dat wij hier heel fragmentarisch en ad hoc bezig zijn. Daar zijn argumenten
voor aan te voeren, maar voor het gebied in zijn totaliteit is dit niet goed.
Het mondt uit in voortdurend grote onrust. De gemeenten in Limburg hebben
er recht om nu eens echt uit te gaan bouwen en niet voortdurend in zorg te
zitten over de vraag wat er nu weer op ze afkomt.De vergadering wordt van 11.43 uur tot 11.55 uur geschorst.Minister De Vries:Voorzitter. Ik dank de leden voor hun grondige behandeling van het voorliggende
wetsvoorstel. Ik kan de heer Pitstra verzekeren dat, als je niet in Limburg
geboren bent, het beste wat je kan overkomen is dat je er op zijn minst familieleden
hebt wonen! Een van de zegeningen van deze behandeling was dat wij vandaag
enkele uren bij de prachtige provincie Limburg konden verwijlen.De regering en de Kamer staan achter de samenvoeging van Echt en Susteren.
Men is er blij mee dat de gemeentebesturen het initiatief hebben genomen om
deze samenvoeging in betrekkelijke pais en vree tot stand te laten komen.
Het feit dat het voorstel voorligt, betekent niet dat wij daar zomaar een
stempel op zetten. Wij moeten nu tot een inhoudelijke beoordeling komen. Thans
ligt een voorstel voor dat ertoe strekt dat Nieuwstadt naar Sittard-Geleen
gaat. Deze stelling is in eerdere stukken inderdaad niet altijd duidelijk
betrokken. Het heeft afweging gevergd. Van belang waren een eerdere gedachtewisseling
in de Kamer bij een andere herindeling in Limburg en de toen ingediende motie
die na enige overredingskracht van mijn kant van tafel verdween. Misschien
had die motie moeten blijven liggen. Wellicht was het beter geweest als men
een amendement had ingediend. Dan was de heer Balemans vandaag misschien wat
meegaander geweest. Er is, wat betreft de herindelingen in Limburg, over postzegelplannen
gesproken. Ik vind dat niet zo herkenbaar. Er is een integrale visie gegeven
op wat men wil. Met de provincie Limburg voer ik hierover gesprekken. Net
als aan andere provinciebesturen heb ik nadrukkelijk gevraagd om mogelijke
samenwerking in kaart te brengen met het oog op versterking van de bestuurlijke
structuur.Waarom kwam ik tot de conclusie dat het beter is om Nieuwstadt naar Sittard-Geleen
over te brengen? Ik heb mijn familie hierover niet geconsulteerd, maar Nieuwstadt
is ruimtelijk en sociaal zeer verweven met de grote stad. Het is bijna een
woonwijk van Sittard-Geleen. Nieuwstadt hoort als deel van het stedelijke
gebied bij Zuid-Limburg. De bewoners van Nieuwstadt zijn in overwegende mate
op Sittard-Geleen georiënteerd. Terecht stelt de heer Balemans dat je
in dit land overal boodschappen mag doen en naar school mag gaan, maar als
er sprake is van een organische vervlechting tussen bewoning in een bepaalde
wijk en een andere gemeente, ligt het voor de hand om te bezien of dit congruent
kan worden gemaakt. Mij is ook gebleken dat de bewoners voorstander zijn van
aansluiting bij Sittard-Geleen. Alhoewel dit niet doorslaggevend mag zijn,
kijk ik er wel altijd nadrukkelijk naar. Als dat mijn eigen opvatting bevestigt,
tel ik het als een zwaar argument.Het wetsvoorstel kent een lange voorgeschiedenis. Die is al aan de orde
geweest. Ik wil die niet herhalen, want het discussiepunt vandaag is de vraag
wat wij met Nieuwstadt doen. In de discussie in de Kamer is gebleken dat die
vraag verschillend kan worden beantwoord. Bij de aankondiging dat de heer
Balemans en de heer Rietkerk met een amendement zullen komen, heb ik mijzelf
afgevraagd of het te maken kan hebben met een argumentatie die niet de kern
van de afweging betreft dan wel of met de vraag of het misschien lastig is
voor Sittard-Geleen om opnieuw verkiezingen te houden. Wij hebben in navolging
van het advies van de Raad van State gezegd dat dit eigenlijk wel zou moeten.
Ik vind dat ook de inwoners van Nieuwstadt moeten kunnen stemmen. Naar aanleiding
van de argumentatie van de Raad van State heb ik dat in het wetsvoorstel opgenomen.
Nieuwstadt kan daar niet te lang van verstoken blijven. Die inwoners hebben
er recht op om mee te doen aan verkiezingen. Dan moeten wij het ongerief dat
er misschien voor deze of gene uit voortvloeit maar voor lief nemen. Ik heb
van die argumentatie van Sittard-Geleen niet veel begrepen. Ik heb er ook
niet zoveel gevoel bij. Misschien geeft het wat rompslomp en zijn er heel
precaire processen. Dat is dan een goed moment om nog eens aan de bevolking
te vragen: wat vindt u van onze precaire processen? In andere landen worden
veel vaker verkiezingen gehouden dan bij ons. Ik vind het dan ook geen echt
argument. Het is alleen jammer dat Sittard-Geleen zich van die omweg heeft
bediend. Ik heb begrepen dat het bij GroenLinks in goede aarde is gevallen,
althans bij de heer Pitstra en bij de wethouder. Ik ken de verhoudingen niet
zo goed, maar ik heb er zelf geen warme gevoelens bij. Verkiezingen zijn verkiezingen,
een herindeling is een herindeling. Als een deel van de gemeenten Echt en
Susteren niet heeft mogen meedoen aan verkiezingen omdat wij hebben gezegd
dat er later over zal worden besloten, dan hoort daarbij dat wij de bezwaren
van Sittard-Geleen in dit opzicht niet zo zwaar tellen. Overigens wens ik
Sittard-Geleen veel sterkte met die precaire problemen, want die moeten natuurlijk
stevig worden opgelost. Ik weet dat Sittard-Geleen meeluistert. Ik hoop dat
zij niet te veel tijd verspillen aan besprekingen in Genk en Aken en aan FC
Limburg. Dat is ook heel belangrijk, maar het gaat naar ik aanneem toch om
echte bestuurlijke problemen.Ik heb al aangegeven waarom ik tot een bepaalde afweging ben gekomen.
Daar staan andere afwegingen tegenover. Ik heb er niet veel behoefte aan om
dat met u op het scherp van de snede met u door te nemen, want de argumentatie
is duidelijk. Die hebben wij uitvoerig geleverd in de stukken. Ik had ook
stellig de indruk dat een meerderheid in de Kamer het gevoelen had dat Nieuwstadt
bij Sittard-Geleen zou moeten horen. Ik memoreer nog eenmaal de motie, die
zelfs is ingetrokken omdat men zegt dat het allemaal wel goed komt. Ik heb
daarentegen begrepen dat het voor de heer Balemans een inhoudelijke kwestie
is. Hij heeft het allemaal nog eens gewogen en gezien wat de provincie daarvan
zegt, waarna hij tot zijn conclusie komt. De Kamer moet dan maar de knoop
doorhakken. De argumenten zijn bekend.Mij dunkt dat de aantallendiscussie niet het allerbelangrijkste hoeft
te zijn: krijgt Sittard-Geleen er 3000 mensen bij of Susteren-Echt 3000 mensen
minder? Ik vind dat een heel wonderlijke discussie. Die mensen blijven in
alle omstandigheden net zo belangrijk. Daar gaat het om, niet om de bestuurlijke
problemen. Ik kan mij eigenlijk ook niet voorstellen dat het voor de vitaliteit
van de nieuwe gemeenten veel uitmaakt. Het gaat om een betrekkelijk kleine
groep inwoners. Wat voor mij het zwaarst heeft gewogen, heb ik daarnet uiteengezet.
Ik begrijp dat sommigen de argumentatie van anderen, bijvoorbeeld van het
provinciebestuur, sterker vinden of zich daar onder de huidige omstandigheden
meer door laten aanspreken. De Kamer moet daarover gewoon een besluit nemen.
Ik zie geen enkele reden om af te zien van mijn eigen voorstel en wacht met
spanning het oordeel van de Kamer af.Voordat het amendement dat ertoe strekt om Nieuwstadt bij Echt-Susteren
te houden in stemming wordt gebracht, moet overigens nog even naar de techniek
van de kaart worden gekeken. Anders zouden de bewoners aldaar wel eens met
een wonderlijk grensverloop te maken kunnen krijgen. Het gaat bijvoorbeeld
om een te vervallen gemeentegrens, maar in het amendement is daarvan natuurlijk
geen sprake.De verkiezingen hebben een grote rol in het debat gespeeld. Wat staat
er normaal in een wet? De heer Rietkerk meent dat normaal gesproken in een
wetsvoorstel staat op welke datum de wet in werking treedt. Voor een hele
hoop wetten is dat het geval, maar bij herindelingswetten nu juist niet. Herindelingswetten
kennen altijd bepalingen als "treedt in werking de dag na" of "treedt in werking
een aantal weken na". Er wordt geen concrete datum genoemd, omdat de behandeling
van een wetsvoorstel wel eens zo lang kan duren dat de concrete datum verstreken
is. In het amendement van de heren Rietkerk en Balemans staat dat het op 1
januari 2003 in werking moet treden. Als de Eerste Kamer besluit om het pas
in februari 2003 te behandelen, zouden wij een herindeling met terugwerkende kracht hebben en dat kan natuurlijk niet.Wij hebben te maken met de nouveauté van de tijdelijke referendumwet.
Er moet altijd een periode zijn om te kijken of er een inleidend verzoek voor
een referendum komt voordat de wet echt van kracht wordt. Vandaar dat de formulering
gekozen is, die voortaan standaard in herindelingsvoorstellen zal zijn opgenomen,
dat bij koninklijk besluit wordt beslist wanneer de wet in werking zal treden.
De belangrijkste vraag is of het snel gaat. Ik zou wensen dat het zo was en
hoop dat wij vóór aanstaande dinsdag de stemming hier gehad
kunnen hebben. Als de Kamer beslist heeft, gaat het wetsvoorstel naar de overzijde.
Ik zie niet in waarom de Eerste Kamer dit niet vóór de zomer
kan afhandelen. Daarna komt dan de genoemde periode voor de tijdelijke referendumwet,
waarin men een inleidend verzoek kan doen. Als die periode verstrijkt zonder
dat zo'n verzoek wordt gedaan, treedt de wet in werking en is er nog tijd
genoeg voor verkiezingen en voor de feitelijke fusie op 1 januari. Het bezwaar
van inwerkingtreding op een bepaalde datum is ook dat pas na de genoemde datum
verkiezingen kunnen worden gehouden.Het is dus zaak om in de hele procedure zo snel mogelijk een moment van
inwerkingtreding van de wet te kiezen. Ik hoop dat de indieners niet alleen
in mijn intentie vertrouwen hebben, maar ook onderschrijven dat de procedure
zodanig is dat na afhandeling in deze Kamer de Eerste Kamer betrekkelijk snel
haar oordeel kan geven. Het lijkt mij niet iets waarop men nog maanden moet
studeren, alhoewel dat aantrekkelijk kan zijn omdat het om Limburg gaat. Dan
zou je er bijvoorbeeld heen kunnen gaan om alles nog eens even te bekijken.
Maar goed, ik denk dat de Eerste Kamer in staat moet worden geacht om het
betrekkelijk snel af te handelen. Het zou mij zelfs niet verbazen als de Eerste
Kamer van mening is dat zij niet al te veel heeft toe te voegen aan de gedachtewisseling
in deze Kamer. Ik raad de indieners dan ook sterk aan om hun amendement in
te trekken in de wetenschap dat dit de enige methode is om het zo snel mogelijk
te doen. Misschien kunnen wij daar in tweede termijn nog verder over spreken. De heer Hoekema vroeg nog wat wij met de herindelingsverkiezingen moeten.
Kunnen wij die nog voor ons uit schuiven door de herindeling een tijdje langer
te laten duren? Mijn overtuiging is dat wij het wetsvoorstel zo snel mogelijk
moeten afhandelen. Er is een hele tijd over nagedacht en alles is wel zo'n
beetje gewisseld. De gemeenten staan klaar om aan de slag te gaan. Het lijkt
mij niet goed om de herindeling nu een jaar uit te stellen. Als de bezwaren
van een deel van de Kamer tegen de herindeling, inclusief het voorstel voor
Nieuwstadt, waren geweest dat dit voor Sittard-Geleen te moeilijk zou zijn,
dan hadden wij daar in nader overleg een oplossing voor kunnen zoeken die
dan misschien inging tegen de wens van de Raad van State. Dat zou niet fraai
zijn geweest, maar het zou wel mogelijk zijn geweest. Ik constateer nu echter
dat er een inhoudelijke argumentatie achter zit. Ik wil het dan ook niet aanbevelen
om daar nu nog veel tijd aan te besteden.Ik heb al het een en ander gezegd over de inwerkingtreding. De planning
is er van mijn kant op gericht om de herindeling per 1 januari a.s. te effectueren.
Ik zet er de grootst mogelijke spoed achter. Ik heb ook de overtuiging dat
het traject redelijkerwijs tot zo'n afhandeling kan leiden. Er is ook geen
begin van een indicatie dat wie dan ook dit wetsvoorstel in de verdere procedure
voor controversieel zou verklaren; dat zou dan de Eerste Kamer moeten doen.
Men kan het de komende maanden rustig afhandelen. Ik houd mij daar tot de
kabinetsformatie voor beschikbaar en misschien ook wel daarna.Er zijn voorts vragen gesteld over de politieregio; daarbij moeten belangrijke
afwegingen worden gemaakt. Ik heb in navolging van de provincie de keuze laten
vallen op indeling bij de politieregio Limburg-Noord. Is dat nu de enige optie
die denkbaar is? Dat is absoluut niet het geval. Er is zorgvuldig en langdurig
gesproken over andere mogelijkheden; in de stukken heb ik daar ook veel aandacht
aan besteed. De afweging is uiteindelijk geweest dat er geen klemmende argumenten
waren om tot indeling in een bepaalde regio te komen. Ik neem de wens van
de betrokken gemeenten wel serieus, maar wij hebben het hier wel over regio's
die over veel meer gemeenten gaan. In een evenwichtige toedeling van verantwoordelijkheden
moeten wij streven naar evenwichtige veiligheidsregio's. Door de toevoeging
van Echt-Susteren aan Limburg-Zuid zou naar mijn smaak een onevenwichtige
situatie ontstaan. Dat is ook het oordeel van de provincie. Ik vind het dus
beter om voor indeling bij Limburg-Noord te kiezen. Is dat met het oog op
de aan de orde zijnde problematiek een goede keuze? Ik meen dat dat wel het
geval is, gezien de risico's waarbij met name de gemeente Echt-Susteren betrokken
is. Ik denk dat die in de regio Limburg-Noord op een goede manier kunnen worden
aangepakt, zowel voor rood (brandweer), wit (hulpdiensten) als blauw (politie).
Het is verder evident dat zowel in Limburg-Noord als in Limburg-Zuid de bereidheid
moet bestaan om in een crisissituatie hand in hand samen te werken. Het lijkt
wel alsof Limburg een heel grote provincie is, maar dat is vooral in ons hart
zo. Fysiek zijn de afstanden natuurlijk klein. Als daar iets misgaat, moeten
de korpsen uit Limburg-Noord en Limburg-Zuid naadloos met elkaar samenwerken.
Daar zullen zij ook op moeten oefenen. Als er bij DSM iets gebeurt, is Noord-Limburg
daar ook bij betrokken. En als er verder iets gebeurt, zal men de hulptroepen
uit Limburg-Zuid nodig hebben. Om ervoor te zorgen dat er een min of meer
evenwichtige toedeling komt en er niet een te zwakke politieregio Limburg-Noord
ontstaat, met de daarmee gepaard gaande grote problemen – naarmate de
regio kleiner is, ontstaat een relatief grote overhead, die de operationaliteit
voor de voeten loopt – ben ik het eens met de provincie dat het verstandiger
is, de indeling door te voeren zoals ik thans heb voorgesteld.Er zal geen kwaliteitsverandering in de hulpverlening plaats mogen vinden,
noch op korte, noch op lange termijn. Er zijn afspraken tussen Limburg-Noord
en Limburg-Zuid, die zullen moeten worden aangepast. Maar dat kan alleen maar
geschieden onder de randvoorwaarde dat de wijziging geen nadelige consequenties
heeft voor de kwaliteit van de hulpverlening. De heer De Cloe, die daarover
veel zorgen heeft, zeg ik toe dat ik erop zal toezien dat men deze overgang
zeer zorgvuldig begeleidt en implementeert, en dat de kwaliteit van de hulpverlening
op niveau blijft en voorzover mogelijk wordt verbeterd.De heer De Cloe (PvdA):Ik heb nog gevraagd of de verandering kosten met zich meebrengt. Verder
relativeert u het feit dat het voor een deel naar het noorden schuift, omdat
die twee gebieden toch moeten samenwerken. Maar dat geldt natuurlijk voor
al dat soort gebieden. Als beide gemeenteraden heel nadrukkelijk bij Zuid-Limburg
willen blijven, moet daar rekening mee worden gehouden.Minister De Vries:Dat is op zich een plausibele redenering. Ik ben echter wel gehouden,
naar de sterkte en de performance van regio's te kijken. Het kan dan wel zijn
dat er, zoals in dit geval, twee fuserende gemeentes in een regio vinden dat
zij bij een andere regio zouden willen horen, maar dat kan niet de doorslag
geven. Wij moeten er namelijk voor zorgen dat er evenwichtige veiligheidsregio's
komen. Er zijn meer gebieden waar dat speelt, waarbij ik denk aan de congruentieproblematiek
rond Deventer. Daar stevenen wij op een oplossing af. Wij hebben dezelfde
problematiek in de Haarlemmermeer, waar wij ook naar een oplossing zoeken.
Wij verkeren daar in de laatste stadia van besluitvorming. Wij moeten ervoor
zorgen dat de hulpverlenings- en veiligheidsregio's aan een goede performance
kunnen komen, en dat niet de ene regio te veel wordt aangedikt, en de andere
te dun wordt gemaakt. Een van de problemen is dat we, door de keuzes die gemaakt
zijn voor heel veel veiligheidsregio's – het zijn er 25 – ervoor
moeten zorgen dat al die regio's hun partijtje kunnen meeblazen. In dit geval
is een afweging aan de hand van de vraag wat verstandiger is: versterking
van de regio Zuid, of versterking van de regio Noord? Dat bestuurlijk wegend,
geloof ik dat de provincie daarbij de goede keuze maakt.Tegen de heer De Cloe zeg ik dat de komende jaren ongetwijfeld de vraag
aan de orde zal komen of de samenwerking van die regio's niet veel meer moet
worden geïntensiveerd. Ons land is natuurlijk wel erg groot, maar 25
politieregio's is ook wel erg veel. Daar kun je met samenwerking de slagkracht
verbeteren. Dat is het streven van de regering. Zoals bekend ben ik bezig,
in de Politiewet de gemeenschappelijke regeling mogelijk te maken tussen korpsen,
waarmee het mogelijk wordt op publiekrechtelijke wijze ervoor te zorgen dat
men samenwerkt, en daaraan op een goede manier gestalte kan geven. Dat kan
op het ogenblik nog niet helemaal.De heer De Cloe (PvdA):Voorzitter. Ik vind dat heel interessant. Wij vernemen nog wel van de
minister hoe het verder gaat met die laatste ontwikkeling. Dit past ook in
de congruentie met betrekking tot de veiligheidsregio's. De brandweer en de
ambulancezorg hebben er ook mee te maken. Volgen die hetzelfde spoor op den
duur?Minister De Vries:Ja, het is de bedoeling eerst de situatie van de politieregio's in het
land congruent te maken, zodat wij precies weten waarover wij het hebben.
Het gaat niet aan dat de politie in het ene gebied optreedt, terwijl de brandweer
aan het andere gebied is opgehangen en de hulpdiensten nog weer ergens anders
optreden. Dezer dagen wordt de opvatting van het kabinet op dit punt aan de
Kamer toegestuurd. Als dat is geregeld, dan is de volgende stap, waarover
iedereen het eens is, het optimaliseren van de samenwerking over de grenzen.
Daar zijn al verschillende zaken voor in gang gebracht. Het voert te ver om
dat nu uiteen te zetten, maar er zijn al veel beleidsinitiatieven genomen
om ervoor te zorgen dat hulpverleningsdiensten, politie en brandweer snel
en goed met elkaar kunnen samenwerken. Dat betekent samenwerking tussen de
verschillende meldkamers, gebruik maken van dezelfde communicatieapparatuur,
een van de belangrijkste discussiepunten van de afgelopen jaren, en samen
oefenen, want er kan in Nederland geen grootschalige ramp plaatsvinden, of
er zijn meer regio's bij betrokken.De voorzitter:Ik stel voor dat dit punt later wordt bediscussieerd, als het stuk bij
de Kamer is gekomen. Het heeft niet zozeer betrekking op dit herindelingvoorstel.De heer De Cloe (PvdA):Voorzitter. Ik ben dat niet met u eens. Het gaat ook over de rampen, want
er is naar de indeling op dit punt gevraagd. De minister heeft daar een andere
opvatting over.De voorzitter:De algemene discussie over de regio-indeling wil ik laten rusten.De heer De Cloe (PvdA):Dat is goed, voorzitter. Ik wil de minister er alleen op wijzen dat de
Kamer deze week een motie heeft aangenomen om de ambulancezorg in dit traject
mee te nemen.Minister De Vries:Absoluut. Dat is mij niet ontgaan. Het is mij ook niet onwelkom.Er is ook gevraagd naar de financiële consequenties. Met een ontvlechting
zijn altijd wel kosten gemoeid, maar die kwestie wordt snel aangepast via
het verleggen van delen van budgetten. Dat brengt niet veel zorg met zich.Er is voorts gevraagd naar de bestuurskrachtmonitor. Men is zeer geïnteresseerd
in de bestuurskracht in Limburg. Ik heb binnenkort een afspraak met het provinciebestuur
van Limburg daarover; overigens ook met andere provincies. Ik zal de Kamer
na afloop van die gesprekken graag op de hoogte stellen van de bevindingen
aldaar. In alle overleggen die ik met de commissarissen van de Koningin heb
gehad, is dit een thema van enige betekenis.Dan de binnengemeentelijke decentralisatie. De Kamer heeft daar altijd
veel aandacht voor. Ik herinner wat dat betreft aan de inspanningen van de
heren De Cloe en Hoekema op dit punt en de studies die op verzoek van de Kamer
zijn uitgevoerd. Ik kan mij niet voorstellen dat een nieuwe gemeente licht
zal omgaan met een vraagstuk als binnengemeentelijke dienstverlening. Ik pleit
er nadrukkelijk voor, al ga ik daar niet over, dat het nieuwe gemeentebestuur
er straks voor zorgt dat de mensen in de verschillende kernen van de nieuwe
gemeente op een intensieve wijze worden betrokken bij de beleidsvorming. Dat
moet niet alleen via de verkiezingen gebeuren, want dat is normaal. Het is
heel belangrijk dat er in kernen wordt gezocht naar wegen om de mensen die
er wonen zeer dicht te betrekken bij wat hen het meest aangaat. Ik heb dat
bij andere onderwerpen ook bepleit. Ik heb aandacht geschonken aan eerder
gemaakte opmerkingen over de verplichting voor het provinciebestuur in de
Wet Arhi om daarover te rapporteren. Ik heb er ook gevolg aan gegeven en hoop
de Kamer daarover binnenkort nader te kunnen informeren.Summa summarum willen wij met het voorliggende wetsvoorstel iets goeds;
daar zijn wij het allemaal over eens. De regering heeft voorgesteld om het
voorstel nog iets beter te maken en daarover zijn wij het niet eens. De argumenten
daarover zijn ampel gewisseld. Ik heb commentaar gegeven op de verschillende
amendementen, waarbij met name dat over de tijdsbepaling kritische aandacht
verdiende. Naar mijn gevoel kan dat namelijk zo niet. Als de argumenten gewisseld
zijn, zou de Kamer tot besluitvorming moeten komen, opdat wij deze wet voorspoedig
tot stand kunnen brengen in de hoop op een voorspoedige samenvoeging van beide
gemeenten. Dat willen wij immers allemaal.De heer Hoekema (D66):Ik dank de minister voor zijn goede antwoord. Ik ben blij met zijn aandacht
voor de binnengemeentelijke decentralisatie. Op dat punt heb ik inderdaad
mijn handtekening mede gezet. Ik kijk met belangstelling uit naar de rapportages
die hij heeft gevraagd aan de provincies die bij gebrek aan een experimentenfonds
op dit punt naast de gemeenten zelf de trekker zullen zijn. De minister heeft
sterk ingezet op "best practices" bij dit onderwerp. De gemeenten Susteren
en Echt moeten serieus werk maken van binnengemeentelijke decentralisatie,
hoe de behandeling van dit wetsvoorstel ook afloopt.Ik heb mij laten overtuigen door het antwoord van de minister op het punt
van de rampenindeling. Evenmin als de provinciegrenzen heilig zijn, zijn de
grenzen tussen politieregio's dat. Er moet goed samengewerkt worden, gegeven
de lokatie van bijvoorbeeld Holtum-Noord en het NedCar-terrein tussen de politieregio's
Noord- en Zuid-Limburg. Alles afwegend vind ik de argumenten om Susteren in
te delen bij Noord doorslaggevend. Ik pleit daarnaast sterk voor een congruentie
van de verschillende onderdelen van de rampenbestrijding, zoals politie, brandweer
en ambulance.Er liggen twee amendementen voor waarover wij volgende week stemmen. Het
oordeel van mijn fractie over het amendement op stuk nr. 8 van de heren Balemans
en Rietkerk is uiteraard negatief. Ik vind dat de bewijslast is aan degenen
die zo'n amendement voorstellen. De minister heeft de argumenten voor zijn
eigen voorstel duidelijk uiteengezet. Ik prijs de heer Rietkerk van de CDA-fractie
voor de consistentie in de visie van die fractie ten opzichte van twee jaar
geleden. Met bijvoorbeeld indeling van onderop en vorming van landschappelijke
gemeenten heeft zij een heel duidelijke lijn. Ik had het vermoeden dat de
heer Rietkerk die consistente lijn zou voortzetten, zodat ik hem ook nergens
van kan beschuldigen en dat doe ik ook niet. Ik houd hem alleen voor om nog
eens te luisteren naar de bevolking van Nieuwstadt te luisteren. In zijn visie
is luisteren naar de bevolking een element geweest.De heer Balemans heeft ons zeer in de steek gelaten. Ik ben daar verdrietig
over. In eerste termijn heb ik daarvoor een aantal kwalificaties gegeven.
Ik vind de inhoudelijke argumentatie van de VVD-fractie zwaar onder de maat,
dat moet ik onderstrepen. Consistentie is in de opstelling van de VVD-fractie
absoluut afwezig. Twee jaar geleden hield zij een pleidooi inzake Belfeld
bij Venlo en nu, in een enigszins vergelijkbare situatie, trekt zij een volledig
andere conclusie. De heer Balemans wijst het wetsvoorstel af op voor mij niet
geheel duidelijke, opportunistische gronden.Van het amendement op stuk nr. 9 van de heren Rietkerk en Balemans heeft
de minister op knappe wijze totaal gehakt gemaakt. De indieners kunnen geen
andere conclusie trekken dan het amendement in te trekken; het dient namelijk
geen enkel nuttig doel. De minister heeft duidelijk aangegeven dat dit ten
opzichte van het zijn eigen voorstel zelfs een verslechtering betekent voor
de inwerkingtreding.Inzake de kwestie van de bestuurlijke complexiteit heb ik geprobeerd via
de minister een handreiking te bieden aan degenen die bestuurlijke zorgen
hadden over dit voorstel, zoals de heren Balemans en Pitstra. De minister
heeft duidelijk aangegeven dat dit zelfs een verslechtering betekent voor
de inwerkingtreding van dit wetsvoorstel ten opzichte van het oorspronkelijke
wetsvoorstel. Ik denk dan ook dat dit amendement van tafel zal gaan.Dan de kwestie van de bestuurlijke complexiteit. Ik heb nog via de minister
een handreiking trachten te geven aan degenen die bestuurlijke zorgen hadden
over dit voorstel, zoals de heren Balemans en Pitstra. De minister heeft gezegd –
en ik moet hem daarin navolgen – dat niemand bang hoeft te zijn voor
democratie. Deze opvatting siert de minister. Alles afwegende vind ik dat
de alternatieve opties, zoals een jaar uitstel of het houden van verkiezingen
in 2006, bezwaren oproepen. In 1981-1982 heeft het land het ook overleefd
dat er twee verkiezingen binnen een jaar werden gehouden. Zo zal de gemeente
Sittard-Geleen een verkiezing eens in de twee jaar ook wel overleven. Voor
democratie hoeft niemand bang te zijn en zeker de fractie van GroenLinks niet.
Mijns inziens biedt het wetsvoorstel van de minister veruit de beste oplossing.
Mijn fractie zal dat wetsvoorstel dan ook voluit steunen.Ten slotte moet het mij van het hart dat de heer Pitstra van GroenLinks
zich nu namens zijn fractie sprekend, heeft ontpopt tot een aanhanger van
het CDA. De argumentatie van de heer Pitstra is voor een deel gebaseerd op
de nieuw aan te leggen weg. Derhalve constateer ik dat de fractie van GroenLinks
zeer is opgeschoven – en dat belooft veel voor de toekomst – in
de richting van het CDA, de partij van het gezin, de familie en het asfalt.De heer De Cloe (PvdA):Voorzitter. Ik dank de minister voor zijn beantwoording. Ik zal de heer
Pitstra en ook de minister niet melden waar mijn familie woont. Dat probeer
ik toch maar voor mezelf te houden. Eigenlijk was ik het al voor de behandeling
met de minister eens over de inhoud van het voorliggende wetsvoorstel. Hij
heeft daar vandaag niet veel aan toegevoegd. De fractie van de PvdA kiest
ervoor dat er in Nederland sterke gemeenten zijn en vindt dat er goede argumenten
moeten zijn om bepaalde gemeenten samen te voegen. Als de bevolking dezelfde
lijn kiest als de overheid, versterkt dat alleen maar de argumentatie, zo
heeft de minister uitgelegd. In de eerste plaats moeten er inhoudelijk goede
argumenten zijn. Als de bevolking die steunt, versterkt dat alleen het besluit
om tot samenvoeging over te gaan. Dus dat betekent niet dat altijd moet worden gedaan wat de bevolking zegt. Dat was één van de vragen
die de heer Rietkerk stelde bij het debat over Venlo aan de heer Balemans,
waarin hij de heer Balemans verweet niet naar de bevolking te luisteren. Voor
de fractie van de PvdA is dat niet altijd het argument. Er moeten eigen argumenten
zijn voor een bepaalde herindeling. Dan kun je soms tegen de bevolking ingaan.
Dat zien wij hier, nu in het amendement van het CDA en de VVD tegen de bevolking
van Nieuwstadt wordt ingegaan. De wens van de bevolking van Nieuwstadt is
immers om bij Sittard-Geleen betrokken te worden.De heer Rietkerk (CDA):Ik vraag mij af of de heer De Cloe breder kijkt dan alleen naar de kern
Nieuwstadt. Het gaat hier om de gemeente Echt-Susteren waar veel meer mensen
wonen, waar bestuurlijk verantwoordelijke personen een bepaald initiatief
hebben genomen. Nu spitst het zich toe op een kern. Bij de samenvoeging van
andere gemeenten vond de heer De Cloe dit argument niet zo relevant. Ik denk
aan de discussies in Heino en Avereest. Zo kan ik er nog een aantal noemen.De heer De Cloe (PvdA):Ik heb zojuist aangegeven dat mijn hoofduitgangspunt is dat je zelfstandige
argumenten moet hebben om twee gemeenten samen te voegen of delen van gemeenten
samen te voegen met een andere gemeente. Dat moet je inhoudelijk beoordelen.
Dat kan gaan om de versterking van de ene gemeente. Als de bevolking dat ook
vindt, is dat meegenomen en versterkt dat alleen die argumentatie. Maar het
is niet alleen het motief. Ik heb dit genoemd, omdat u bij de discussie over
Venlo, toen de heer Balemans voorstander was van opheffing van Belfeld, juist
naar de bevolking heeft verwezen. Nu laat de fractie van het CDA de bevolking
van Nieuwstadt in de kou staan. Als argument voert u aan dat het om een deel
van de gemeente gaat. Dan zeg ik: het is wel vaker voorgekomen dat wij delen
van gemeenten afhalen. Wij hebben bijvoorbeeld Ommen zelfstandig gelaten,
terwijl het provinciaal bestuur een voorstel had gemaakt voor één
gemeente. Wij hebben indertijd een deel van Grubbenvorst toegevoegd aan Venlo.
Dergelijke situaties komen met een grote regelmaat voor. Daar heeft u in het
verleden soms voor en soms tegen gestemd.De heer Rietkerk (CDA):Bij Belfeld gaf ik niet alleen het argument dat de mensen daar tegen waren.
Naar ons idee was het bestuur van Belfeld, de vertegenwoordigers van de bevolking,
er te laat bij betrokken. Dat was één van de argumenten om tegen
die samenvoeging te zijn.De heer De Cloe (PvdA):U heeft toen in de discussie met de heer Balemans heel nadrukkelijk het
argument gebruikt dat de burgers en de organisaties in Belfeld tegen een samenvoeging
met Venlo waren. De heer Balemans is consequent. Hij heeft destijds gezegd
niet te kunnen luisteren naar de burgers en de organisaties en te kiezen voor
samengaan met Venlo. Hij zegt nu ook tegen de burgers van Nieuwstadt niet
naar hen te luisteren. Dat is consequent. Men zal mij niet horen zeggen dat
de VVD niet consequent is.De heer Balemans (VVD):Het wordt langzamerhand een leuk, suggestief debatje. Ik heb niet gezegd
dat ik niet naar de inwoners luister. Ik luister wel naar hen, maar de politiek
maakt in dit huis een eigen afweging van alle argumenten. Als je luistert
naar mensen, betekent dat nog niet dat je met een wetsvoorstel moet doen,
wat zij ervan vinden. Politici maken een eigen afweging.De heer De Cloe (PvdA):Ik geef toe dat u naar de mensen luistert, maar u verbindt er geen consequenties
aan.De heer Balemans (VVD):U ook niet.De heer De Cloe (PvdA):Mijn stelling is dat je zelf eerst inhoudelijke argumenten moet hebben
waarom gemeenten moeten worden samengevoegd of waarom bepaalde keuzen gemaakt
moeten worden. Tegelijkertijd bekijk je of dat spoort met de wensen van de
burgers. Dat kan niet altijd samengaan. Daarom kunt u niet van de Partij van
de Arbeid verwachten dat wij bij de herindeling de voorkeur van de bevolking
altijd volgen. Dat geldt ook voor andere partijen. Ik zeg dat met name tegen
het CDA dat vaak zegt dat de wens van de bevolking voorop staat. Nu kiest
het CDA voor de bestuurders en niet voor de bevolking van Nieuwstadt.De heer Pitstra (GroenLinks):De eigen wens van de bewoners geeft bij u niet de doorslag, maar uw eigen
analyse. De minister zegt dat ook. Die eigen analyse is dat de bewoners van
Nieuwstadt georiënteerd zijn op Sittard. Daar staat tegenover dat dit
voor veel meer van die kernen geldt. Als je dat echt serieus neemt, moet je
de hele gemeente Susteren opheffen en bij Sittard voegen en Echt bij Roermond.
Dat doet u niet. Dat argument is niet sterk!De heer De Cloe (PvdA):U heeft wel een punt. Uw grootschalige gedachte om heel Susteren op te
heffen of het hele gebied anders in te delen volgens de ideeën van uw
partijgenoot in die gemeente, is een mogelijkheid. Ik heb er al op gewezen
dat de provincie Limburg een meer samenhangend beleid zou moeten voeren. Wij
hebben dat van meer kanten gehoord. Het beleid is te incidenteel. Het zijn
postzegelplannen. Dan is er een vrijwillige herindeling hier, dan weer daar.
Dan is er een zogenaamd C20-beleid waarbij wat bij Venlo wordt gevoegd en
wat bij Sittard-Geleen. Nu is het deze vrijwillige herindeling. Ik heb verwezen
naar Hunsel waar plannen bestaan om tot een plattelandsgemeente te komen van
47.000 inwoners. Als al die initiatieven zelfstandig vorm krijgen, is de samenhang
zoek. Dat geldt ook voor het onderhavige wetsvoorstel.Op de vraag van de heer Pitstra antwoord ik dat ik het niet helemaal toevallig
vond dat de twee gemeenten Susteren en Echt plotseling samengingen toen er
een discussie werd gevoerd over Sittard-Geleen. Ik heb destijds hetzelfde
gezegd bij Venlo, toen Grubbenvorst met Horst in discussie was. Dat waren
geen toevallige vrijwillige herindelingen in mijn visie. Ik zeg niet dat zij
bij voorbaat verkeerd zijn, maar soms dienen zij om iets anders te voorkomen.
In dat kader moeten zij gezien worden.Ik heb al gezegd dat de fractie van de VVD consequent is in haar opstelling,
maar niet in de ondersteuning van onze motie. De fractie van het CDA kiest
voor de bestuurders en niet voor de bevolking. De heer Rietkerk maakte de
interessante opmerking dat zonder Nieuwstadt het draagvlak
voor de nieuwe gemeente te klein is. Welk nieuw criterium ontwikkelt hij voor
een draagvlak voor gemeenten? Waarmee moeten wij dan in het vervolg rekening
houden in Limburg of andere delen van het land?De heer Rietkerk (CDA):Heeft de heer De Cloe geluisterd naar mijn argumentatie en naar de inwoners?
Ik neem stelling tegen zijn uitspraak dat het CDA kiest voor bestuurders en
niet voor mensen.De heer De Cloe (PvdA):Die vraag kan ik met ja beantwoorden: ik heb zijn inbreng gehoord.Ik wil afsluiten met enkele korte opmerkingen. De minister heeft gezegd
dat de regio-indeling samenhang moet vertonen. Er staat nog meer op de rol,
zoals het versterken van de samenwerkingsarrangementen binnen de politie.
Daarbij zijn tevens brandweer en geneeskundige hulpverlening betrokken. De
minister vroeg zich daarbij af of er niet te veel politieregio's zijn. Deze
opmerking zal wel doorwerken in Limburg en andere delen van het land. Deze
vraag moet serieus onder ogen worden gezien, wil men efficiënt werken.
Dat zal dan wel moeten samenlopen met de congruentie, om te voorkomen dat
er weer afzonderlijke trajecten ontstaan. Wat vindt de minister hiervan? Voor
de Partij van de Arbeid valt over dit soort gedachten en veranderingen te
praten. Het spoor van congruentie moet daarin verweven worden. Anders maken
wij een verkeerde start.Ik ben blij met de opmerking van de minister over de binnengemeentelijke
decentralisatie.De vraag is wanneer er verkiezingen moeten komen bij een gemeentelijke
herindeling. In de wet staan twee argumenten genoemd: als 10% van de bevolking
overgaat van het ene naar het andere gebied en als het aantal inwoners boven
de grens komt van toename van het aantal raadsleden. Dat zijn vaste gegevens
die leiden tot vaste consequenties. Deze argumenten zijn vrij willekeurig.
Zo liggen de stappen aan de onderkant van de gemeenten dicht bij elkaar en
liggen die stappen aan de bovenkant, bij de grotere gemeenten, ver uit elkaar.
Ik heb de minister niet horen zeggen dat hij dit wil onderzoeken. In het wetsvoorstel
staat dat hij erover na wil denken. Om die reden wil ik op dit punt een motie
indienen.Minister De Vries:Ik wil met een goed geplaatste interruptie die motie voorkomen. Ik zal
dat niet alleen onderzoeken, maar ik zal bovendien bevorderen dat het gewijzigd
wordt.De heer De Cloe (PvdA):Gemeen overleg leidt tot veel vrucht op dit moment. Ik had de minister
willen vragen om te onderzoeken of toename van het aantal gemeenteraadsleden
grond mag zijn voor het houden van verkiezingen. Daar gaat het in feite om.
Ik kan die motie nu achterwege laten.Tot slot kom ik toe aan een waardering van de beide amendementen. Het
eerste amendement deugt niet en het tweede ook niet.De heer Balemans (VVD):Voorzitter. Er zijn zware woorden gesproken aan het adres van de VVD,
vaak ingegeven door teleurstelling over een mogelijk niet consistente lijn.
Speculaties over de amendementen of de motie van twee jaar geleden, "als dit,
als dat", zijn mooi voor een zomeravond. Zij zetten echter geen zoden aan
de dijk. Als de hemel invalt, hebben wij immers allemaal een blauwe hoed.
De VVD is absoluut overtuigd van de eigen consistente lijn. Ik voel mij daarbij
extra gesterkt door de opmerkingen die de heer Slob heeft gemaakt. Hij stelde
dat juist het kabinet is afgeweken van de consistente lijn van twee jaar geleden
bij de herindeling van Sittard-Geleen. D66 verbaast mij daarbij hogelijk.
De heer Hoekema zegt bij interruptie dat het kabinet gebruik mag maken van
voortschrijdend inzicht, terwijl hij dat ontzegt aan de VVD-fractie. Ik kan
dat niet plaatsen. De heer Hoekema huilt in zijn teleurstelling mee met de
wolven in het bos. Bij de herindeling van de gemeente Ommen heeft de heer
Hoekema bovendien gezegd niet te luisteren naar de argumenten van de inwoners.
Hij wilde Ommen bij de gemeente Hardenberg voegen. De heer Hoekema is hypocriet
en waait met alle winden mee. Hij toont zich, net als de heer De Cloe, een
slecht verliezer in dit debat.De heer Hoekema (D66):Ik heb nooit gezegd dat het oordeel van de bevolking van een gemeente
die bij een herindeling betrokken is, op zichzelf doorslaggevend is. De VVD
sprak twee jaar geleden uit dat de kern Nieuwstadt zeer dicht bij de nieuwe
centrumgemeente Sittard-Geleen is gelegen en in sterke mate op Sittard-Geleen
is georiënteerd. Ik verwijt de VVD-fractie dat zij, anders dan de CDA-fractie,
geen inhoudelijk argumenten presenteert voor het amendement van de heer Balemans.
Dat heeft de heer Balemans vandaag niet kunnen wegnemen.De heer Balemans (VVD):Ik kan bij u sowieso niets wegnemen, want u had al een standpunt ingenomen
over dit wetsvoorstel. U hebt de heer Rietkerk verweten dat hij niet luistert
naar de inwoners, maar dat vind ik hypocriet, want dat doet u zelf ook niet
bij andere herindelingen. U hebt het over een consistente lijn. Ik heb de
motie die indertijd is ingetrokken, zo geïnterpreteerd dat het onderzoek
een bepaalde richting zou uitgaan. Een onderzoek kan altijd naar twee kanten
uitvallen: je bent het eens met de conclusies of niet. Er is ook gerefereerd
aan een onderzoek dat de heer De Cloe graag wilde laten doen naar artikel
52 van de Wet Arhi. Hij gaf daarbij aan dat hij de intentie had om iets te
bevorderen, maar ook dan kan de eindconclusie tweeledig zijn: óf het
één óf het ander.De heer Hoekema (D66):U hebt die motie ondertekend en u kent het onderzoek. De heer Rietkerk
heeft altijd gezegd dat hij naar de bevolking luistert en dat dit voor hem
ongeveer doorslaggevend is. U hebt vandaag echter niet inhoudelijk beargumenteerd
waarom het wetsvoorstel niet aanvaardbaar is en daar heb ik problemen mee.
Ik snap wel dat u komt met de bestuurlijke problematiek en de verkiezingen,
maar u hebt verder geen enkel inhoudelijk argument genoemd.De heer Balemans (VVD):Dan hebt u niet goed geluisterd. Ik raad u aan om het verslag van deze
plenaire zitting nog eens na te lezen. Ik heb gezegd dat het gaat om maatwerk
en flexibiliteit. Een onderzoek kan twee kanten uitwerken en onze conclusie
is dat wij niet kunnen instemmen met het wetsvoorstel dat de minister heeft
ingediend. Uw conclusie is anders, maar dat respecteer ik.De heer De Cloe (PvdA):U hebt gelijk dat je ergens anders kunt uitkomen. Bent
u daartoe gekomen na de discussie daarover of al eerder?De heer Balemans (VVD):Ik ben daartoe gekomen nadat ik gesprekken heb gevoerd met mensen uit
de provincie Limburg. Het is vrij logisch dat een Kamerlid zich laat bijpraten
over wat er leeft. Ik heb ook gecorrespondeerd met mensen uit Nieuwstadt.
Ik heb steeds gezegd dat wij onze eigen afweging zouden maken en bij ons is
die een andere kant uitgevallen dan bij u.De heer De Cloe (PvdA):Dat had ik al begrepen. Ik was vorig jaar in het gebied om mij te oriënteren
op dit wetsvoorstel en toen ving ik al het signaal op dat de VVD tegen dit
voorstel zou zijn.De heer Balemans (VVD):Ik weet niet over welke VVD u dan praat. Ik neem over het algemeen pas
een standpunt in nadat alle feiten op tafel liggen, dus nadat de provincies
een duidelijke visie hebben neergelegd. In feite gebeurt dat nu bij de behandeling
van het wetsvoorstel.De heer Rietkerk (CDA):Mijnheer de voorzitter. Allereerst dank ik de minister voor de duidelijke
antwoorden die hij heeft gegeven. Ik wil alle mensen die betrokken zijn geweest
bij dit proces in Limburg – bestuurders en ambtenaren – hiermee
complimenteren. Ik merk nog op dat er een correctie zal plaatsvinden die hopelijk
snel geëffectueerd zal worden, wat overigens ook de intentie van de minister
is. Ik hoop dat ik het volgende niet tegen dovemansoren richt. Dan kijk ik
met name naar de heer De Cloe en in mindere mate naar de heer Hoekema. Ieder
herindelingsdebat begin ik met inhoudelijke argumenten, waarbij de bestuurlijke
posities van gemeenten en de geluiden die uit de bevolking naar voren komen,
ook belangrijk zijn. Die drie onderdelen zijn voor ons van belang. Wij maken
een afweging op basis van onze uitgangspunten. Die verschillen van die van
andere fracties. Dit geldt vooral voor het uitgangspunt van de fractie van
de PvdA die als credo heeft: grootschaliger, groot, groter. Wij kijken allereerst
naar sociale verbanden en naar mensen. Dit is een principieel verschil. Ik
respecteer het uitgangspunt van de heer De Cloe en ik hoop niet dat hij opnieuw
met de stelling komt: het CDA luistert alleen naar de mensen en neemt dit
als uitgangspunt voor de beoordeling van herindelingen. Dit is veel te kort
door de bocht. De mening van de mensen is niettemin een belangrijk uitgangspunt.
In dit wetsvoorstel is niet alleen het belang van de 3500 inwoners van Nieuwstadt
in het geding – dit gaat mij zeker aan het hart – maar ook van
de duizenden mensen die in de nieuwe gemeente Echt-Susteren wonen. Hun lokale
bestuurders en het provinciaal bestuur hebben hun verantwoordelijkheid genomen.
De heer De Cloe diskwalificeert met zijn opstelling de besturen in Echt-Susteren,
de provincie Limburg en eigenlijk ook het kabinet dat anderhalf jaar geleden
in de nota naar aanleiding van het verslag nadrukkelijk heeft aangegeven dat
de kern Nieuwstadt bij Echt-Susteren moet blijven.De heer De Cloe maakt nu gebruik van enquêtes, omdat dit hem uitkomt.
Ik wijs hem erop dat in februari 2000 in Echt en Susteren een Intomart-onderzoek
is uitgevoerd. Hieruit blijkt dat 51% tegen herindeling is en niet voor herindeling
bij Sittard-Geleen, want dat was niet de vraag. Verder vond 42% het voldoende
om te fuseren. Uit andere enquêtes blijkt dat maar een klein deel meedoet.
Ik schuif dit niet weg en ik heb ook aangegeven dat wij hiervoor oog moeten
hebben, maar gelet op alle belangen hebben wij onze eigen afweging gemaakt.De heer De Cloe (PvdA):De Partij van de Arbeid hanteert nooit het motto: groot, groter, grootst,
maar wel het motto goed, beter, best. Wij hebben dit ook zo uitgesproken tijdens
het algemene debat over gemeentelijke herindeling.De heer Rietkerk heeft gezegd dat zijn partij bij herindeling altijd luistert
naar de inbreng van de bevolking. Dit is niet het enige uitgangspunt van zijn
partij, maar wel een heel belangrijk uitgangspunt. Hij heeft de heer Balemans
verweten dat hij dit onvoldoende heeft gedaan toen de herindeling van Belfeld
aan de orde was. Ik zeg nu dat wij de mening van de bevolking niet altijd
als eerste uitgangspunt nemen. Wij kijken naar de inhoudelijke argumenten.
Daarna luisteren wij naar de bevolking en als dit met elkaar spoort, wordt
het proces versterkt en verbeterd. Je kunt echter niet altijd precies doen
wat de bevolking zegt. Als de heer Rietkerk dit ook duidelijk zo zou zeggen,
is hij een stuk geloofwaardiger.Ik wil hem nog een concrete vraag stellen. Hij zegt dat hij ook naar de
provinciale besturen kijkt. Doet hij dit altijd? De uitkomst is dan toch heel
wisselend. Het is toch beter om eigen uitgangspunten te formuleren en daaraan
een wetsvoorstel te toetsen dan de ene keer de argumenten van een provinciaal
bestuur te laten meewegen in de besluitvorming en de andere keer de argumenten
van een gemeentebestuur en een volgende keer de argumenten van de bevolking?De heer Rietkerk (CDA):De heer De Cloe heeft mij opnieuw niet goed begrepen. Ik ben begonnen
met de inhoudelijke argumenten en heb daarna gesproken over de afweging daarvan
door de bestuurders. Natuurlijk hebben wij een eigen verantwoordelijkheid,
anders zouden wij ook niet hierover debatteren. In die debatten is altijd
sprake van een wisselende afweging. Ik hoef maar op de discussie over de Dubbelstad
te wijzen. Uit een enquête bleek overduidelijk dat de bevolking daartegen
was, maar de heer De Cloe vond het gelet op zijn eigen argumenten nodig om
dit wel te doen. Zo komt ieder op basis van zijn eigen inhoudelijke argumenten
tot een eigen oordeel. De heer De Cloe heeft de stelling van groot, groter,
grootst geponeerd, al is dit zo niet letterlijk geciteerd. En hij suggereert
dat het CDA alleen maar naar de bevolking luistert. Die suggestie bestrijd
ik. Ik wijs erop dat er van de 1390 formulieren 550 zijn ingevuld en dat op
basis daarvan percentages worden genoemd. Dit zijn nuances. Natuurlijk nemen
wij die mee in de totale afweging.De minister heeft zich duidelijk uitgesproken over het amendement op stuk
nr. 9. Wij hebben dit ingediend met het oog op de effectuering van het wetsvoorstel
in 2003. De minister heeft mij met zijn argumentatie overtuigd van het feit
dat dit amendement niet goed is. Ik zal nagaan of dit moet leiden tot wijziging
of tot intrekking van dit amendement.Ik heb de motie van collega Meijer aangehaald waarin wordt gepleit voor een goede samenhang tussen politie-, ambulance- en brandweerregio's.
De minister heeft aangegeven dat hieraan wordt gewerkt en dat de Kamer hierover
schriftelijk zal worden geïnformeerd. Wij wachten die brief af. Belangrijk
zijn de bereikbaarheid, snelheid en kwaliteit in de regio. Ik heb goed naar
de minister geluisterd die zegt dat niet alleen moet worden gekeken naar de
omvang van een regio, maar ook naar de situatie tussen regio's om te kunnen
vaststellen hoe de bereikbaarheid, snelheid en kwaliteit kunnen worden gegarandeerd.
Er zou een onevenwichtiger situatie ontstaan – dat voert ook de provincie
aan – wanneer de nieuwe gemeente Susteren naar Zuid zou worden verplaatst.
Daarop wilde ik een toelichting hebben. Blijft overeind dat in crisissituaties
moet worden samengewerkt. Bij iedere grens moet goed worden bekeken hoe samenwerking
kan worden geoptimaliseerd. Van de minister heb ik begrepen dat bij het vormgeven
van veiligheidsregio's zal worden bezien hoe in grensgebieden niet alleen
wordt samengewerkt, maar ook samen wordt geoefend. Laten wij daarom samen
snel dit wetsvoorstel verder brengen, met een goed resultaat.De heer Pitstra (GroenLinks):Voorzitter. De argumenten zijn gewisseld en er ligt een redelijk overzichtelijk
verhaal voor ons. Dat geldt echter niet voor de humor van D66, dat wij de
familie en asfalt zouden volgen. Dat slaat natuurlijk nergens op. De familie
vindt juist dat ik door al dat politieke werk daar veel te weinig op bezoek
kom.De minister geeft er blijk van geen enkel respect te hebben voor de bestuurlijke
argumenten vanuit Sittard-Geleen-Born. De discussies in de gemeenteraad vindt
hij kennelijk allemaal flauwekul. Drie verkiezingen achter elkaar moet een
gemeente maar kunnen verwerken volgens hem. Wij zijn het daar niet mee eens
en delen de zorgen die onze lokale mensen hebben geuit. Op zich is dit nog
niet volstrekt doorslaggevend – dat weet je overigens nooit bij dit
soort keuzes – maar het is wel een belangrijk argument. Het zou anders
zijn geweest als men in Sittard-Geleen dit niet naar voren had gebracht en
men had gezegd: wij willen het er gewoon bij. Dan zou het allemaal wat wankeler
hebben gelegen.De heer Hoekema (D66):Is GroenLinks zo aan het pluche gehecht dat zij bestuurlijke continuïteit
stelt boven democratie? Dan bent u wel diep gezonken.De heer Pitstra (GroenLinks):Integendeel. Ik heb juist gezegd dat de verdenking is dat dit bij andere
fracties in de gemeente Sittard-Geleen een rol speelt. Voor GroenLinks speelt
het echter geen enkele rol. Integendeel, de activistische traditie in Geleen
staat er borg voor dat wij bij volgende verkiezingen een nog veel beter resultaat
boeken. In die zin kijken ze daar zelfs uit naar nieuwe verkiezingen; ze worden
er alleen maar sterker door.Minister De Vries:En u wilt ze daarin dwarsbomen!De heer Pitstra (GroenLinks):Neen, hun argument om er niet voor te zijn is niet dat zij bang zijn voor
verkiezingen. Zij voeren aan dat ze nu druk zijn met het op poten zetten van
de nieuwe gemeente en dat het te veel wordt om dit er nu allemaal weer bij
te slepen. De minister bagatelliseert dat allemaal, maar zo ligt het volgens
de mensen die erover gaan. Wie ben ik om het beter te weten.Ik heb ook andere argumenten genoemd die wij belangrijk vinden tegenover
het argument van de wens van de bewoners. Wij willen een sterke groene gemeente
die de bufferfunctie kan waarmaken. Denk aan de waterwingebieden en de integrale
bekenaanpak. Dat is een groen argument. Voor D66 was dat in het verleden nog
wel eens interessant. Het verlies van die nieuwe groene gemeente is groter
dan de winst voor Sittard-Geleen. Dan is er nog het argument van de autoweg.
Begrijp mij goed, wij zijn daar niet voor. Daar trekken wij geen stuiver voor
uit. Het enige asfalt dat wij willen, is dat voor fietspaden. Dat laat onverlet
dat die weg er komt. Een autoweg tussen Nieuwstadt en Sittard-Geleen vormt
een fysieke barrière. De minister kan dit niet wegpoetsen. Deze argumenten,
gevoegd bij die van Sittard-Geleen-Born, zijn voor ons voldoende gewichtig
om het andere argument te passeren. De minister zegt dat hij achter de bewoners staat omdat zij de eigen analyse
versterken. De eigen analyse heeft echter maar een argument. De kern Nieuwstadt
is op Sittard georiënteerd. Dat weet iedereen, maar dit geldt dus ook
voor Beek, Stein, enz. Als je dat argument de doorslag voor je eigen analyse
wilt laten geven, wees dan een vent en maak er één grote gemeente
van. GroenLinks is niet voor een grootschalige herindeling, zonder die duizend
van Fortuyn te bepleiten omdat dit weer een heel andere kant opgaat.Het amendement over de datum gaat waarschijnlijk van tafel. Ik vond de
argumenten van de minister hiertegen redelijk overtuigend. Als een referendum
over dit besluit wordt genomen, wordt het dan een referendum in heel Nederland?
Hoe zit dat? Het stadhuis in Susteren zou gesloten en verkocht worden. Dit
is in strijd met onze verhalen over binnengemeentelijke decentralisatie. De
minister heeft hierop niet gereageerd. Hij zegt dat hij hier niet over gaat,
maar ik wil hierover een indringend gesprek voeren.Omdat er evenwichtige regio's moeten komen, zouden wij ons niets aantrekken
van de wensen van de twee gemeenten. Ik ben er niet van overtuigd dat dit
moet, maar wij wachten de stukken af. Ik vind de beweging naar Noord-Limburg
niet logisch.Ik heb over familie gesproken om het verhaal een beetje grappig te maken.
Wij zijn het echter over een ding eens. Het is leuk als je daar familie hebt.
Ik verheug me er erg op om straks, als ik meer tijd heb, naar het mooie Zuid-Limburg
te gaan.De heer Hoekema (D66):Dat gun ik de heer Pitstra van harte. Hij sprak daarnet over kernen. De
kern Nieuwstadt ligt voor mij duidelijk op de kaart, maar wat bedoelde hij
met de kernen Beek en Stein? Zijn dat voorbeelden van kernen elders in Limburg
die misschien bij een grote stad kunnen horen?De heer Pitstra (GroenLinks):Dit zijn kernen die daarop georiënteerd zijn. Dit is logisch. Alle
kernen zijn op de centrumgemeenten georiënteerd. De kinderen gaan daar
naar school en men doet daar zijn boodschappen. Als je dit doorslaggevend
laat zijn, maak je enorme grote gemeenten. Je kunt dan allerlei plattelands gemeenten opheffen. In Groningen is alles op de stad georiënteerd.
Moet daar dan één grote gemeente van worden gemaakt? Dat is
toch onzin?De heer Slob (ChristenUnie):Voorzitter. Ook ik dank de minister voor zijn bijdrage. Ik heb goed geluisterd
naar zijn motivering om het wetsvoorstel op deze wijze in te dienen en naar
de argumenten van de collega's. Als ik de discussies van twee jaar geleden
vergelijk met deze, merk ik dat de argumenten niet wezenlijk veranderd zijn.
Wel constateer ik dat er wat grensverkeer heeft plaatsgevonden pro en contra
toevoeging van Nieuwstadt aan Sittard-Geleen. Het is mogelijk dat de geografische
ligging van deze kern hiermee te maken heeft. Dit betekent dat er enkele spelers
in het spel van positie zijn veranderd. Ik heb de indruk dat de regering op
het verkeerde been is gezet door de destijds ingediende motie. Hoe het zij,
dit kan gebeuren. Het is mogelijk dat men tijdens het traject andere inzichten
verwerft. Wij respecteren dit en ik heb er geen behoefte aan om hier zware
woorden aan te wijden. Wij maken dat hier wel vaker mee. Ik heb het in het
afgelopen jaar meegemaakt, toen mijn collega Van Middelkoop een motie indiende
om de uitzending van Apache-helikopters, de Koenders-helikopters, tegen te
gaan. Op de donderdag dat de motie werd ingediend, stond ook D66 daaronder.
Toen wij dinsdag gingen stemmen, was D66 weg. Zij hebben toen ook tegen de
motie gestemd, die zij eerst samen met ons hadden ingediend. Nogmaals, het
kan gebeuren.Nu ik de argumenten voor onszelf op een rijtje zet en constateer dat er
geen nieuwe argumenten bij zijn gekomen, wil ik toch vasthouden aan de consistente
lijn van mijn eigen fractie. Dat betekent dat wij steun zullen geven aan het
amendement van de heren Balemans en Rietkerk, al ga ik ervan uit dat er nog
een kleine correctie van de grenzen plaatsvindt. Anders krijgen wij misschien
problemen die wij liever niet hebben. Het zou wel eens kunnen betekenen dat
onze steun voor het amendement de doorslag geeft en dat het over de streep
komt. Het is toch altijd heuglijk om daaraan te kunnen bijdragen. Gehoord de sterke argumentatie van de minister, ga ik ervan uit dat het
amendement op stuk nr. 9 van de heren Rietkerk en Balemans wordt ingetrokken.
Ik meen dat de toezegging van de minister om er alles aan te doen dat de wet
in januari 2003 in werking kan treden, voor ons afdoende moet zijn.De heer De Cloe heeft met recht de vinger gelegd bij de argumentatie om
al dan niet over te gaan tot tussentijdse verkiezingen. Hij wilde daartoe
een motie indienen die wij zeker zouden hebben gesteund; niet medeondertekend,
want bij een dergelijk onderwerp kun je problemen à la Balemans krijgen.
Wij willen ons niet vastleggen op de uitkomsten daarvan. De minister heeft
al aangegeven daarmee aan het werk te gaan. Hij zei wel het met kracht te
zullen bevorderen. Dat gaat mij weer iets te ver. Wij willen er graag een
discussie over voeren, omdat de heer De Cloe terecht de vinger heeft gelegd
bij een inconsistentie in de wetgeving. Op een ander en rustiger moment moeten
wij de argumenten nog eens uitwisselen.Minister De Vries:Voorzitter. De leden van de Kamer hebben vooral van deze termijn gebruik
gemaakt om hun eigen standpunten te verhelderen en toe te lichten. Mij zijn
betrekkelijk weinig vragen gesteld. Tot de heer Hoekema zeg ik dat wij in
dit kader zeker binnengemeentelijke decentralisatie zullen bepleiten. Hij
heeft een opmerking gemaakt over de rampenbestrijding en de indeling. Ik ondersteun
de opmerkingen die daarover in de Kamer zijn gemaakt.Volgens de heer De Cloe heb ik gezegd dat wij te veel politieregio's hebben.
Ik hoop dat ik het niet zo cru heb gezegd. Ik heb gezegd dat wij er heel veel
hebben in een klein land en dat daarom een veel intensievere samenwerking
noodzakelijk is. Dat klinkt positiever. Het is ook mijn intentie. Ik heb bij
interruptie al kans gezien om een motie van de heer De Cloe tegen te houden.
Ik zal dat allemaal uitvoeren.De heer Balemans sprak over winnaars en verliezers in dit debat. Ach,
ik zou het niet zo willen zien. De overweging blijft toch dat wij een nieuwe
gemeente krijgen die er beter bij staat. Ik denk dat alle leden van de Kamer
dat goedvinden. Ik ben de indieners van het amendement over het tijdstip van inwerkingtreding
heel erkentelijk dat zij er nog eens over nadenken of het moet worden gehandhaafd
dan wel gewijzigd. Het is namelijk nog erger dan ik in eerste termijn kennelijk
heb aangegeven. Dit wetsvoorstel moet niet voor 1 januari 2003 in werking
zijn getreden en tot wet zijn verheven, maar zelfs voor 20 september 2002.
Anders gaan wij verkiezingen houden in Echt en Susteren. Wij hebben een voorstel
van wet tot samenvoeging van de gemeenten Echt en Susteren en er is ook een
wetsvoorstel over de verlenging van de zittingsduur. Het moet voor de zomer
rond zijn. Dat is eigenlijk mijn boodschap. Dan hebben wij nog zeven weken
om handtekeningen op te halen voor het nationale referendum dat hierover kan
plaatsvinden volgens D66. Dat zal dan op de campings moeten gebeuren. Daarna
kunnen wij kijken of het in werking treedt. Er zijn heel veel campings in
Limburg.De heer Hoekema (D66):Ik ben blij dat de minister al een goede bestemming voor mij na het Kamerlidmaatschap
heeft gevonden.Minister De Vries:Ik zal u altijd daarbij helpen.In het andere amendement zit nog een kleine schoonheidsfout. Dat spijt
mij. Terwijl de Kamer debatteerde, heb ik de stukken nog bestudeerd. Bij mij
kwam de vraag op waarom wij eigenlijk een kaartbeeld nodig hebben, als wij
twee bestaande gemeenten willen samenvoegen. Waar die gemeenten precies liggen,
is allemaal beschreven. In artikel 2 van het wetsvoorstel wordt van een kaartbeeld
gesproken. Als het kaartbeeld uit het amendement wordt gehaald, hoeven wij
niet ingewikkeld te doen. Ik stel voor om in de opmaat naar de stemming nog
wat afstemming te hebben met indieners van amendementen, opdat het technisch
allemaal perfect loopt.De heer Pitstra zei dat ik meer oog moet hebben voor de precaire processen
in Sittard. Ik zou daar te makkelijk over doen. Ach, mijnheer Pitstra, bij
elke verkiezing die in aantocht is, is er wel ergens een precair proces en
dat is nooit een reden om maar niet te gaan stemmen. Integendeel, het moment
van een precair proces vind ik een goed moment om wél te gaan stemmen. Ik heb niet gezegd dat ik mij er niets van aantrek. Ik
heb er veel oog voor, maar als er verkiezingen nodig zijn en er is een datum
voor gekozen, dan moeten die verkiezingen ook gehouden worden en dan moet
je niet zeuren. Ik zeg niet dat de heer Pitstra dat doet, maar ik hoorde wat
gezeur over het feit dat er verkiezingen moesten komen. Al die precaire processen,
ach, een beetje stevige bestuurder kan er heel wat aan.Tot slot rest mij de conclusie dat het hoofdpunt van het wetsvoorstel,
de samenvoeging van deze twee gemeenten, bijna unaniem ondersteund wordt.
Ik ben de Kamer zeer erkentelijk voor die steun. Vanaf deze plaats wil ik
beide gemeenten veel succes wensen in de samenwerking. Ik spreek de hoop uit
dat ze vanuit hun positie een betere, stevige bijdrage kunnen leveren aan
de kwaliteit van het bestuur in de provincie Limburg.De algemene beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ervan uitgaande dat het amendement op stuk nr. 8 technisch zal zijn aangepast
en er duidelijkheid is ontstaan over het al dan niet intrekken van het amendement
op stuk nr. 9, stel ik voor, morgen over het wetsvoorstel te stemmen.Daartoe wordt besloten.De vergadering wordt van 13.12 uur tot 14.00 uur geschorst.Voorzitter: Van NieuwenhovenDe voorzitter:De ingekomen stukken staan op een lijst die op de tafel van de griffier
ter inzage ligt. Op die lijst heb ik voorstellen gedaan over de wijze van
behandeling. Als aan het einde van de vergadering daartegen geen bezwaren
zijn ingekomen, neem ik aan dat de Kamer zich met de voorstellen heeft verenigd. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20012002-4403-4425.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl