Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wegenverkeerswet 1994 in verband met de invoering van een puntenstelsel rijbewijzen (30324), het wetsvoorstel Wijziging van de Wet rijonderricht motorrijtuigen 1993 naar aanleiding van de evaluatie van de doeltreffendheid en de effecten van deze wet in de praktijk (31278) en het wetsvoorstel Wijziging van de Wegenverkeerswet 1994 op een aantal punten van uiteenlopende aard alsmede wijziging van de Wet bereikbaarheid en mobiliteit, de Binnenschepenwet en de Wet wegvervoer goederen op enkele technische punten (31340)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-04 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2008-2009, pag. 174-189

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

03-11-2008

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

nr. 4, pagina 174-189

21-10-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 30324Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 31340Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 31278Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Lijst van besluiten (dinsdag 21 oktober 2008)Pagina 189-189
Presentie en opening (dinsdag 21 oktober 2008)Pagina 173-173
Stemming over het wetsvoorstel Wijziging van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek in verband met verkorting van de adoptieprocedure en wijziging van de Wet opneming buitenlandse kinderen ter adoptie in verband met adoptie door echtgenoten van gelijk geslacht tezamen (30551)Pagina 173-174
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 21 oktober 2008)Pagina 189-191
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wegenverkeerswet 1994 in verband met de invoering van een puntenstelsel rijbewijzen (30324), het wetsvoorstel Wijziging van de Wet rijonderricht motorrijtuigen 1993 naar aanleiding van de evaluatie van de doeltreffendheid en de effecten van deze wet in de praktijk (31278) en het wetsvoorstel Wijziging van de Wegenverkeerswet 1994 op een aantal punten van uiteenlopende aard alsmede wijziging van de Wet bereikbaarheid en mobiliteit, de Binnenschepenwet en de Wet wegvervoer goederen op enkele technische punten (31340)Pagina 174-189
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet milieubeheer (enkele wijzigingen betreffende afvalstoffen) (31337)Pagina 173-173
Noot bij blz. 173: JBZ-instemmingsbesluiten, 21 oktober 2008Pagina 192-192

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 97 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging
van de Wegenverkeerswet 1994 in verband met de invoering van een puntenstelsel
rijbewijzen (30324);het wetsvoorstel Wijziging
van de Wet rijonderricht motorrijtuigen 1993 naar aanleiding van de evaluatie
van de doeltreffendheid en de effecten van deze wet in de praktijk (31278);het wetsvoorstel Wijziging van de Wegenverkeerswet
1994 op een aantal punten van uiteenlopende aard alsmede wijziging van de
Wet bereikbaarheid en mobiliteit, de Binnenschepenwet en de Wet wegvervoer
goederen op enkele technische punten (31340).De beraadslaging wordt geopend.De heer Hofstra (VVD):Voorzitter. De VVD-fractie stelt het op prijs om kort plenair te debatteren
over dit principieel belangrijke wetsvoorstel. Ik doel dan op wetsvoorstel
30324. Dat heeft als werktitel het puntenstelsel. Dat is opmerkelijk, omdat
het alles behalve een puntenstelsel is. Waarom heet het dus zo? Ik ken de
historie wel. Volgens mij is de enige juiste titel: een recidiveregeling voor
ernstige verkeersdelicten.Het wetsvoorstel is in een heel andere vorm ingediend in het jaar 2005,
alweer geruime tijd geleden. Het was lang onderweg. Het amendement-Wolfsen/Weekers
heeft een vrij belangrijke wijziging aangebracht. Het komt erop neer dat wie
binnen vijf jaar weer een overtreding begaat met te veel alcohol achter het
stuur, een promillage hoger dan 0,1, bestuursrechtelijk zijn rijbewijs kwijt
is. Dat naast de bestaande strafrechtelijke regeling en naast het beginnersrijbewijs
dat wij sinds enige tijd kennen en dat de eerste vijf jaar geldt na het behalen
van het rijbewijs.Wij hebben een aantal vragen. Allereerst een over de effectiviteit. Ons
geweten op het terrein van de verkeersveiligheid, de Stichting Wetenschappelijk
Onderzoek Verkeersveiligheid, maakt steeds duidelijk dat wij niet moeten rekenen
dat het heel veel slachtoffers in het verkeer kan voorkomen. Misschien moeten
wij meer aan een preventieve werking denken. Concreet vragen wij ons af of
het automatisch vervallen van het rijbewijs er niet toe kan leiden dat meer
mensen zonder rijbewijs gaan rijden. Wij kennen allemaal de stukjes in de
krant, van mensen die vijftig jaar zonder een rijbewijs rijden. Is daar iets
over te zeggen? Moeten wij bang zijn dat dit op grotere schaal gaat gebeuren?
Lopen andere verkeersdeelnemers het risico dat dit een moeilijker afwikkeling
van de schade geeft? Voor die gevallen bestaat een speciaal fonds. De vraag
is of er een negatieve tendens te zien is op dat punt.Het is de bedoeling dat het punt van alcoholgebruik in de toekomst wordt
uitgebreid naar gebruik van drugs en snelheidsovertredingen. Dat lijkt ons
een goede zaak wat drugs betreft, ook al realiseren wij ons dat het technisch
heel moeilijk is om het goed te meten. Als dat goed en objectief kan, wat
een voorwaarde is, zijn wij daar op zich zeker niet op tegen.Wat betreft snelheid ligt de zaak genuanceerder. Wij zien graag dat het
bij die snelheidsovertredingen om ernstige overtredingen gaat en dus niet
om de bekende 5 kilometer per uur te veel waar zij in Leeuwarden zo rijk van
worden. Het moet ook gaan om verkeerssituaties die te maken hebben met de
directe woon- en verblijfsomgeving. Ons voorstel is om het in elk geval niet
van toepassing te verklaren op wegen buiten de bebouwde kom
en op verkeerswegen binnen de bebouwde kom. Graag de toezegging van de regering
om het te beperken tot ernstige overtredingen in verblijfsgebieden met veel
voetgangers, fietsers enzovoorts.Het principe van deze wet is dat naast de strafrechtelijke aanpak er een
bestuursrechtelijke sanctie komt. Blijft die strafrechtelijke aanpak overigens
ongewijzigd, zo vraag ik de minister van Justitie. Uit de schriftelijke antwoorden
blijkt dat het geen straf is met een minimummaat. Dat moeten wij ons goed
realiseren. In onze interpretatie is het zo dat wie zijn rijbewijs kwijt is
opnieuw examen moet doen. Dat kan in sommige gevallen binnen een, twee of
drie maanden. Geldt er ook een minimumtermijn voor de ontzegging of is die
alleen gebonden aan het opnieuw halen van het rijbewijs?Koninklijk Nederlands Vervoer, een organisatie waarbij veel vervoerders
zijn aangesloten, wijst op de bijzondere omstandigheden voor mensen die beroepshalve
veel onderweg zijn. Strafrechtelijk is er de mogelijkheid in de verkeerswetgeving
om die mee te wegen. Net zo goed als strafrechtelijk bij het opleggen van
boetes ook met de draagkracht van de persoon in kwestie rekening gehouden
kan worden. Zien wij het juist dat, waar het gaat om de bestuursrechtelijke
kant, dit helemaal geen rol meer speelt? Of bestaat de mogelijkheid om op
de een of andere manier daar toch rekening mee te houden?Ook voor veel burgers is de vraag hoe het nu precies gaat. Krijgen de
overtreders in deze categorie een aanslag in de bus, net zoals van de Belastingdienst,
met daarop een stempel dat men vijf jaar, tot dan en dan, het rijbewijs kwijt
is? Hoe wordt dat gecommuniceerd? Wat is de samenloop, wellicht wat theoretisch,
met de vijfjarentermijn van het beginnersrijbewijs? Daarbij kan sprake zijn
van een samenloop, zij het dat bij het beginnersrijbewijs alcohol geen toetsingspunt
is. Misschien dat daarover nog iets kan worden gezegd.Wij gaan ervan uit dat dit alleen geldt voor motorvoertuigen en niet voor
fietsers, voetgangers of de berijders van tractoren of Segways. Over dat nieuwe
vervoermiddel wil collega Schouw graag spreken. Kan bevestigd worden dat het
uitsluitend geldt voor motorvoertuigen? Hoe gaan voorlichting en communicatie
te werk?Een ander punt is de Europese en de internationale dimensie. Verkeer is
bij uitstek iets waarbij grenzen worden overschreden. De minister van Verkeer
en Waterstaat heeft een Europees verleden als parlementariër. Hoe gaat
dit precies? Het gaat bij de handhaving niet om auto's en dus niet om kentekens,
maar om personen en rijbewijzen. Hoe wordt gehandhaafd dat een Nederlander
die zijn rijbewijs kwijt is ook in het buitenland niet meer mag rijden? Omgekeerd
kan ook, als een buitenlander die zijn rijbewijs kwijt is naar Nederland komt.
Wat zijn daar precies de consequenties? Er is strafrechtelijk een mogelijkheid.
Komt er met de wet ook een mogelijkheid? In het algemeen willen wij de zaken
meer naar elkaar toe laten groeien in Europa. Dan zeg ik: niet alleen het
zuur, maar ook het zoet. Als ik op de Franse A31 rijd, wat veel Nederlanders
geregeld doen, of de Duitse A3 en ik achteraf een snelheidsbekeuring krijg,
dan is dat prima zolang ik dan ook mijn apk-keuring in Spanje en Frankrijk
kan laten doen en een auto in Duitsland kan kopen voor € 10.000
minder. Ik hoor graag van de minister hoe dat gaat in Europa. Welke termijnen
gelden hiervoor? Kunnen wij afspreken dat dat een beetje met plussen en minnen
gaat zodat de burger zich ook in Europa herkent en er niet alleen een soort
Leeuwardens instituut op Europees niveau ontstaat.Twee wetsvoorstellen lopen parallel aan het onderhavige wetsvoorstel.
Het ene betreft een veegwetje op stuk nr. 31340. Mijn fractie kan instemmen
met het principe van die kosten die in bepaalde gevallen worden verhaald en
in andere gevallen zelf moeten worden bepaald. Daarbij gaat het weer om alcoholgebruik
en mogelijk gebruik van drugs. Mijn vraag is: over wat voor kosten spreken
wij daarbij?Het andere wetsvoorstel heeft als stuk nr. 31278 en betreft de herziening
van de Wet op de rijinstructie. Mijn fractie vindt het eigenlijk wel heel
erg dat er zoveel ingewikkelde ambtelijke regelingen nodig zijn om iets simpels
als rijopleidingen in dit land te regelen. Mijn enige vraag op dat punt betreft
denk ik vooral de minister van Verkeer en Waterstaat. Hem zijn de klachten
van de laatste tijd bekend over de kwaliteit van rijscholen in dit land, de
goede niet te na gesproken. Is deze wetswijziging voldoende om dat probleem
op te lossen of moet daar nog iets heel anders voor gebeuren?De heer Janse de Jonge (CDA):Mevrouw de voorzitter. De CDA-fractie stelt allereerst vast dat het wetsvoorstel
inzake het puntenrijbewijs op stuk nr. 30324 een bewogen voorgeschiedenis
heeft gehad. Het juridische en principiële probleem zat met name in de
wijze waarop in het oorspronkelijke wetsvoorstel werd omgegaan met straftoemeting
en ontzegging van de rijbevoegdheid. Dit laatste punt kan weer worden onderverdeeld
in de verplichte ontzegging van de rijbevoegdheid en de ongeldigheid van rechtswege
bij rijontzeggingen van twee jaar of meer dan wel een jaar of meer bij recidive.
In het oorspronkelijke voorstel werd het geldende stelsel van straftoemetingsvrijheid
van de rechter doorbroken omdat de regering voorstelde slechts specifieke
strafmaxima en een algemeen strafminimum op te nemen in de wet. Dit voorstel
wekte grote verbazing bij onze fractie. Daar kwam nog bij dat de vaststelling
van de verkeersdelicten waarvoor rijontzegging moet worden opgelegd en van
de bandbreedtes van de duur van de rijontzegging niet bij wet in formele zin,
maar in ongeclausuleerde vorm aan de lagere wetgever bij AMvB op voordracht
van de ministers van Justitie en Verkeer en Waterstaat zou worden gedelegeerd.Ook de Raad van State was in zijn advies zeer kritisch over dit voorstel.
Gelukkig is het kabinet dankzij de Tweede Kamer tot het inzicht gekomen dat
dit niet de juiste aanpak is van deze problematiek. Door amendering –
stuk nrs. 11 en 12 – van de leden Wolfsen en Weekers van de Tweede Kamer
is het voorstel ingrijpend gewijzigd en opnieuw voor advies voorgelegd aan
de Raad van State. Kortgezegd heeft het wetsvoorstel vanaf dat moment geen
betrekking meer op het puntenrijbewijs maar een op een vorm van puntenstelsel
dat gevolgen verbindt aan recidive voor het rijden onder invloed van alcohol.
Als de rijbewijshouder twee keer is veroordeeld binnen vijf jaar wegens rijden
onder invloed, verliest hij zijn rijbewijs van rechtswege. Het gaat dus om
een bestuursrechtelijke sanctie. Gelukkig is de passage verdwenen dat de rechter
in beginsel verplicht is om deze rijontzegging op te leggen. Daarmee wordt
de straftoemetingsvrijheid van de rechter niet langer beperkt. Dit laatste
vormde voor onze fractie ook een principieel bezwaar tegen het
oorspronkelijke wetsvoorstel.Wij onderschrijven de doelstelling van het wetsvoorstel: een samenleving
kan niet tolereren dat houders van een rijbewijs onder invloed van alcohol
strafbare feiten begaan die mogelijk tot dramatische gevolgen kunnen leiden.
Het inleveren van het rijbewijs na twee overtredingen binnen vijf jaar is
een passende maatregel. Voor mijn fractie resteert evenwel nog een aantal
vragen aan de bewindslieden. In de eerste plaats lijkt het wetsvoorstel te
leiden tot de introductie van de tweewegenleer zoals wij dat omschreven hebben
in het voorlopig verslag. De Wegenverkeerswet kent immers al een uitgebreide
procedure tot invordering van het rijbewijs te komen; artikelen 130-133 van
de Wegenverkeerswet. Het gaat hier om een bestuursrechtelijke intrekkingsprocedure.
In voorliggend wetsvoorstel wordt echter sterk gehamerd op de strafrechtelijke
sanctie. Het onderscheid is wat ons betreft ook na de schriftelijke beantwoording
door de regering nog niet helemaal helder. De beveiliging van het verkeer
is immers iets anders, een algemeen belang, dan het toevoegen van een strafsanctie
als punitieve maatregel gericht op het individuele gedrag van de chauffeur.
Door scherp te onderscheiden, ontstaat ook in de organisatie van het toezicht
en handhaving naar de individuele burger toe meer helderheid over de rechtsgrond
van de sanctie, want die is principieel verschillend. Ook de uitvoering is
daarmee geholpen. Die zal immers voortdurend een afweging moeten maken tussen
straf- dan wel bestuursrechtelijk optreden. Dat vergt een heel goede afstemming
bij de uitvoeringsorganisaties. Wij vragen de bewindslieden om nog eens in
te gaan op dit vraagstuk. Als iemand twee keer binnen vijf jaar een overtreding
begaat, dan is hij zijn rijbewijs kwijt. Daar kan geen rechter iets aan veranderen
en dat is dus redelijk dwingend van de wetgever. Dat kan alleen anders liggen
als de ontzegging van de rijbevoegdheid als straf strikt wordt onderscheiden
en ook procedureel wordt gescheiden van de intrekking van het rijbewijs als
bestuursrechtelijk besluit. Deze benadering geeft tevens ruimte aan de rechter
om rekening te houden met een individueel geval. Dat zou dan met zich mee
moeten brengen dat intrekking van het rijbewijs op de grond van een tweede,
in de wet gekwalificeerde overtreding van het verbod op rijden onder invloed,
door de bestuursrechter kan worden getoetst. Voorts zou het besluit dan moeten
worden aangemerkt als een niet-punitief besluit. Dat lijkt ons ook zeer wel
verdedigbaar, aangezien het doel van het bestuursbesluit beveiliging van het
verkeer – algemeen belang – zou moeten zijn, niet speciale of
generale preventie, die meer op afschrikking is gericht. Onderschrijven de
bewindslieden deze voordelen?Het tweede vraagpunt dat wij de bewindslieden willen voorleggen, is het
volgende. De voorgestelde maatregelen beogen – mede – herhaling
te voorkomen. Het feitelijk intrekken van het rijbewijs en vervolgens gewoon
weer opgaan voor het "volgende" rijbewijs door de overtreder leidt
niet tot stelselmatige verbetering van het gedrag van de overtreder. Zo hebben
wij het voorbeeld genoemd van de notoire alcoholist. Hoe kan herhaling voorkomen
worden? Begrijp ik het goed dat de regering overweegt, een verplichte alcoholcursus
in te voeren? Is dat de zogenaamde "educatieve maatregel alcohol en verkeer
(EMA)"? Vinden wij dat terug in de AMvB tot wijziging van het reglement
rijbewijzen in verband met de invoering van twee nieuwe educatieve maatregelen?
Ik wijs in dit verband op de brief van de minister van Verkeer en Waterstaat
van 10 maart jongstleden. Daarin spreekt de minister van Verkeer en Waterstaat
echter van "te kunnen laten deelnemen" voor beginnende bestuurders
aan een educatieve maatregel, op pagina 4. Wat is het verplichtende karakter
van deze maatregelen? Is de sanctie bij niet-deelname ongeldigverklaring van
het rijbewijs en wanneer kan men dan weer op voor het rijexamen? De overtreder
kan immers drie jaar wachten om aan deze eisen te ontkomen. In het verlengde
hiervan vragen wij aan de bewindslieden of het denkbaar is dat er voorwaarden
worden verbonden aan het rijbewijs dat dan in tweede instantie wordt verleend
aan een overtreder zodat wordt voorkomen dat hij in herhaling valt.Mevrouw de voorzitter. De pakkans is heel belangrijk in het wetsvoorstel
en in het algemeen in de rechtspraktijk. Uit onderzoek van het SWOV –
zie Trema, oktober 2008, bijlage straftoemetingsbulletin, het artikel van
Goldenbeld en Van Schagen – blijkt dat afschrikking niet werkt, wat
ook duidelijk wordt uit de inmiddels verdampte effecten van de fors hogere
boetes die in 1992 zijn ingevoerd voor rijden onder invloed, maar met name
de subjectieve pakkans wel. Invoering van een puntenstelsel is zoals blijkt
uit dit onderzoek zeker effectief. Kunnen de bewindslieden aangeven welke
prioriteit het rijden onder invloed krijgt bij het vervolgingsbeleid van het
OM? Notoire overtreders, in het jargon ook wel aangeduid als "hufters
in het verkeer" gaan immers gewoon door. Ook zonder rijbewijs rijdt men
gewoon door. De heer Hofstra wees daar zojuist terecht ook al op. Dat gebeurt
vanwege de geringe pakkans; met name de pakkans bij de tweede overtreding
binnen vijf jaar is in de praktijk minimaal. Hoe pakt de regering deze zware
misbruikers aan?Uit onderzoek blijkt verder dat cursussen gericht op het tegengaan van
rijden onder invloed in Duitsland en Engeland effectief zijn. Het aantal recidivisten
in de eerste drie jaar blijkt na het volgen van zo'n cursus 30% tot
50% lager te liggen. Kunnen de bewindslieden iets zeggen over het effect
in ons land van dit soort maatregelen en de educatieve maatregel verkeer?
Ook is de vraag aan de orde of lTS, intelligente transportsystemen, effect
sorteren. Het alcoholslot is daarvan een goed voorbeeld. Is het denkbaar dat
andere technologische snufjes, zoals het inbouwen van een zogenaamde "black
box", effect kan hebben op het voorkomen van recidive bij rijden onder
invloed? Daar komt nog het volgende bij. Ondanks alle maatregelen is de problematiek
het grootst bij rijders tussen 18 en 24 jaar. Ik doel daarbij vooral op jongens
in het verkeer die toch vaak last hebben van een te hoog testosterongehalte.
Deze categorie maakt zes maal zoveel brokken in het verkeer dan alle andere
leeftijdsgenoten. Dit, gevoegd bij het feit dat alcoholinname onder de jeugd
enorm is toegenomen, maakt de vraag naar toezicht en handhaving nog pregnanter.
Heeft de regering oog voor de categorie automobilisten en hoe ziet zij de
aanpak van deze categorie probleemveroorzakers? Helpt een lager alcoholpromillage
voor deze categorie tot nu toe, sinds de aanpassing bij wet in 2005, of zien
de bewindslieden kansen bij de toepassing van lTS? Ik verwijs hierbij naar
de reactie van de minister van Verkeer en Waterstaat in zijn brief van 9 juni
2008, stuk nr. 30324, 20. Wij wachten met belangstelling de reactie van de bewindslieden af.Mevrouw Haubrich-Gooskens (PvdA):Mevrouw de voorzitter. In de visie van onze fractie ligt het zwaartepunt
van de drie wetsvoorstellen die wij vandaag hier bespreken toch wel bij de
recidiveregeling alcoholgebruik. Dit wetsvoorstel is dankzij het amendement-Wolfsen/Weekers
toch nog tot een juridisch consistente wet getransformeerd. Het oorspronkelijke
wetsvoorstel kende een aantal behoorlijke juridische hobbels. Ten eerst noem
ik de verknoping van bestuursrechtelijke afdoening en strafrechtelijke afdoening
van verkeersdelicten. Ook het CBR kan immers een rijbewijs intrekken. Er zou
een hardheidsclausule worden opgenomen, een tot op heden strafrechtelijk ongekend
fenomeen. De Wet Mulder zou daarbij natuurlijk blijven bestaan en ook de Wet
OM-afdoening zou een rol blijven spelen. Ten tweede was er het novum van de
wettelijke minimumstraf, hetgeen in strijd is met de straftoemetingsvrijheid
van de rechter in ons strafrechtstelsel. Volgens het oorspronkelijke wetsvoorstel
zou de rechter verplicht zijn om minimaal twee jaar rijontzegging op te leggen.
Ten derde was er het probleem van de zogenaamde "ongeclausuleerde delegatiebepaling".
Een van onze rechtsbeginselen is immers dat geen handeling of gedraging strafbaar
is zonder een daaraan voorafgaande wettelijke bepaling. Dat omvat niet alleen
de handeling zelf, maar tevens strafsoort en strafmaat.Met hun amendement hebben Wolfsen en Weekers het wetsvoorstel van de ondergang
gered. Ik kan mij namelijk niet voorstellen dat het oorspronkelijke wetsvoorstel
deze Kamer had kunnen passeren. Kan de minister eens op de juridische kwaliteit
van de oorspronkelijk gekozen constructies ingaan? Wat kunnen wij in de toekomst
nog verwachten aan dit soort noviteiten? Mijn fractie tilt met name zwaar
aan de straftoemetingsvrijheid van de rechter. Op dit moment lijkt het bon
ton om die softe en eigenwijze rechters eens een lesje te leren. Ook aan de
overkant horen wij met enige regelmaat dergelijke flinkpraat. Wij doen daar
vooralsnog niet aan mee. Ik hoor daarop graag uw reactie.Ik moet erkennen dat van de reikwijdte van het oorspronkelijke wetsvoorstel
niet veel meer over is. Andere ernstige verkeersmisdrijven zoals rijden onder
invloed van drugs en hard rijden op plaatsen waar mensen- en kinderlevens
in groot gevaar worden gebracht, blijven weliswaar niet onbestraft, maar het
ontnemen van het rijbewijs bij recidive is niet meer aan de orde. Recent verscheen
in het nieuws, dat het Nederlands Forensisch Instituut zou hebben aangetoond,
dat een "gewone" joint in het verkeer aanmerkelijk riskanter is
dan alcohol. Eén joint zou gelijk zijn aan een alcoholpromillage van
1,1, ruim twee maal zo veel als toegestaan. Misschien is dat een overdreven
bericht, maar dat je als junk niet in het verkeer moet rijden, lijkt wel duidelijk.In een tweetal moties is in de Tweede Kamer is dan ook terecht aangedrongen
op snel onderzoek naar de wijze waarop deze twee ernstige verkeersdelicten
voldoende objectiveerbaar kunnen worden vastgesteld en aan individuele personen
toerekenbaar kunnen worden gemaakt zodat zij eveneens onder deze recidiveregeling
kunnen worden gebracht. De minister heeft in de memorie van antwoord aangegeven
dat de uitkomst van deze onderzoeken eind 2008 of begin 2009 kan worden verwacht.
Kan de minister van Verkeer en Waterstaat aangeven welke vorderingen inmiddels
met deze onderzoeken zijn gemaakt?Een derde punt waar ik nog op in zou willen gaan, is de effectiviteit
van deze wet. Worden zware drinkers, en mogelijk straks junks, door deze wet
er werkelijk van weerhouden om na een eerste veroordeling opnieuw dronken
dan wel stoned achter het stuur te kruipen? En als hun rijbewijs daadwerkelijk
is vervallen als gevolg van recidive, kruipen zij dan niet weer, maar dan
zonder rijbewijs en mogelijk zelfs weer onder invloed, achter het stuur? De
minister weet ongetwijfeld – de heer Hofstra zei daar ook al iets over –
dat bijvoorbeeld het SWOV die effectiviteit sterk betwijfelt. Het SWOV stelt
dat maatregelen als ontzegging van de rijbevoegdheid en ongeldigverklaring
van het rijbewijs een vrij grote generaal-preventieve werking hebben op potentiële
rijders onder invloed, al is niet bekend hoe groot het effect precies is.
Op dat moment is deze regeling kennelijk nog preventief. Maar er is inmiddels
internationaal een indrukwekkende hoeveelheid bewijs verzameld dat de specifiek-preventieve
werking van zulke maatregelen, namelijk op al één maal betrapte
overtreders, uiterst gering is. Dit blijkt met name uit onderzoeken naar de
effectiviteit van alcoholslotprogramma's (ASP's).Nu zouden wij kunnen redeneren: ach, beter iets dan niets. Een half ei
is immers meer dan een lege dop. Maar zo is het niet. Eerder het tegendeel
is het geval. Ik zal proberen dit duidelijk te maken: alcoholslotprogramma's
blijken de kans op recidive onder betrapte rijders onder invloed veel sterker
te reduceren dan deze recidiveregeling. Het is dus terecht dat deze minister
van Verkeer en Waterstaat voorbereidingen treft voor het invoeren van een
ASP. Maar het SWOV waarschuwt voor de gevaren van een regime waarbij naast
de onderhavige recidiveregeling tegelijkertijd een ASP wordt ingevoerd. Uit
onderzoek in Noord-Amerika blijkt namelijk dat een voorafgaande ontzegging
van de rijbevoegdheid leidt tot een lage deelnamegraad aan het ASP. Want wat
gebeurt er: tijdens de ontzegging gaan veel, te veel, bestuurders toch rijden.
De minister heeft zelf een percentage genoemd van 30 tot 40. De relatief kleine
pakkans zorgt er vervolgens voor dat zij liever zonder rijbewijs blijven rijden
dan geld uitgeven aan een ASP.Hier komt onze verantwoordelijkheid als Eerste Kamer om de hoek kijken.
De twee regimes tegelijkertijd naast elkaar laten bestaan, blijkt contraproductief
voor de verkeersveiligheid. Hoe gaat de minister van Verkeer en Waterstaat
op een slimme wijze de invoering van een alcoholslotprogramma combineren met
deze recidiveregeling? Gaat hij het ASP verplicht stellen bij de eerste de
beste ernstige alcoholovertreding? Of gaat hij in deze wet het alcoholpromillage
waarbij het rijbewijs van rechtswege zal vervallen omhoog brengen, zodat voor
geringere overtredingen een ASP kan worden voorgeschreven? Of komt er, zoals
het SWOV wel suggereert, in deze wet de mogelijkheid om het rijbewijs voorwaardelijk
te ontzeggen indien aan een ASP wordt deelgenomen? Natuurlijk zal in deze
wet dan het bestuursrechtelijk vervallen van het rijbewijs weer moeten worden
vervangen door een rechterlijke ontzegging. Dan zijn we weer terug bij af,
maar mogelijk is dat uiteindelijk de meest effectieve oplossing als de recidiveregeling
naast het ASP moet blijven bestaan. Ik heb nog een ander punt met betrekking tot de effectiviteit. Andere
sprekers hebben daar al over gesproken. De effectiviteit van deze wet staat
of valt bij een degelijke, structurele handhaving. Hoe staat het met de concrete
toezeggingen op dit gebied vanuit de betrokken ministeries, dus Verkeer en
Waterstaat, Justitie en BZK? Het sneller invorderen van een rijbewijs werkt
namelijk niet als je daarna nooit wordt gecontroleerd.Wat betreft dit wetsvoorstel wil ik vooral de nadruk leggen op twee door
mij genoemde punten. Het eerste is de vraag of de minister van Justitie wil
toezeggen dat indien algemene regels of uitgangspunten inzake ons rechtssysteem
moeten worden aangepast – ik doel hierbij onder andere op minimumstraffen,
de hardheidsclausule of een ongeclausuleerde delegatiebepaling – daarover
een meer principiële discussie wordt gevoerd, voordat de wijziging in
wetsvoorstellen daadwerkelijk wordt toegepast. Het tweede punt waarop ik nadruk
wil leggen is de vraag hoe de minister van Verkeer en Waterstaat de contraproductieve
effecten van een tegelijkertijd bestaan van deze recidiveregeling en het komende
ASP wil gaan aanpakken.Ik kom nu op het tweede wetsvoorstel, namelijk het veegwetje met dossiernummer
31340. Ik heb maar één vraag daarover. Hoe gaat de minister
de veelvuldige diefstal van landbouwtractoren voorkomen, nu de tractoren omwille
van vermindering van de administratieve lasten zonder kenteken en dus vogelvrij
gebleven zijn? Hebben wij het goed begrepen dat gestolen tractoren nu niet
in het Mobiele Objecten Register (MOB) kunnen worden opgenomen?Ik kom nu op het wetsvoorstel met dossiernummer 31278, de wijziging van
de Wet rijonderricht motorrijtuigen 1993. De fractie van de PvdA heeft met
enige zorg kennisgenomen van het feit dat bij de evaluatie van deze wet in
2003 werd geconstateerd dat tien jaar Wet rijonderricht motorvoertuigen niet
veel verbeteringen had opgeleverd. Er kan dus worden geconcludeerd dat aanpassing
van deze wet noodzakelijk is. Dan moet het echter wel goed gebeuren. Het zou
jammer zijn als wij in 2018 opnieuw zouden moeten concluderen dat er weer
te weinig is verbeterd. De doelstelling van de minister om de verkeersveiligheid
in Nederland nog verder te verbeteren wordt op zo'n manier wel vertraagd.
Er zijn vier zaken waarover ik wil spreken, namelijk de stage, de bijscholing,
het overaanbod aan rijscholen en de leerdoelen.De aanvankelijke stage van 100 uur is teruggebracht naar een stage van
40 uur. Doen leerlingen daarmee wel voldoende leservaring op? Hebben wij goed
gelezen dat leerlingen gedurende deze 40 uur niet zelf les mogen geven, maar
op de achterbank de verrichtingen van hun stagebegeleider moeten waarnemen?
Waarom is er niet voor gekozen om een leerling in vervolg op zo'n achterbankstage
nog even zo veel uren actief praktijkervaring te laten opdoen, uiteraard onder
toezicht van de stagebegeleider? En gaat de minister van het IBKI een werkplan
vragen over de wijze waarop het in de praktijk het daadwerkelijk doorlopen
van de stage-uren gaat controleren? Waarom zou daarbij het leugenbriefje onmogelijk
worden? Hoe zeker is de minister ervan dat er voldoende stageplaatsen beschikbaar
zullen komen? Is het niet te veel gevraagd van rijschoolhouders om aldus hun
toekomstige concurrenten gratis op te leiden? Zou in dat verband een betaalde
stage geen betere remedie tegen een stageplaatsentekort zijn? Onze fractie is tevens bezorgd over de daadwerkelijke naleving van de
bijscholingsverplichting. Vanuit de branche wordt mij gemeld dat er nu een
enorme wildgroei is van rijscholen die een eigen opleidingsinstituut voor
instructeurs starten. Als al die rijopleidingsinstituten niet kunnen worden
verplicht om hun deskundigheid te bewijzen met kwaliteitscertificering, hoe
is de maatschappij er dan straks van verzekerd dat de rijinstructeurs aan
wie zij hun jonge mensen toevertrouwen kwalitatief juist worden bijgeschoold?
Gaat hier een nieuw circuit van leugenbriefjes ontstaan?Wij spreken hier over een wat aparte bedrijfstak. Er bestaat op veel plaatsen
een moordende concurrentie. Dat komt de kwaliteit van het rijonderricht niet
altijd ten goede. Als je moet beknibbelen op alle mogelijke uitgaven omdat
je anders het hoofd niet boven water houdt, heeft dat gevolgen voor de arbeidsvoorwaarden,
de kwaliteit van het materieel en de kwaliteit van je product, in dit geval
het lesgeven. Ook dan is de vraag aan de orde hoe de maatschappij ervan verzekerd
kan zijn dat de rijinstructeurs aan wie zij haar jonge mensen toevertrouwt
behoorlijk onderricht krijgen in deugdelijk materieel. Het lijkt ons dringend
noodzakelijk dat rijscholen moeten zijn gecertificeerd, net als dat bij de
taxibranche is gebeurd. Soms moet de overheid ingrijpen en de gewenste maatregel
afdwingen. Als de beroepsgroep de verantwoordelijkheid niet oppakt en zelf
aan een fatsoenlijke certificering begint, zal de minister moeten ingrijpen.Er is nog een meer fundamentele vraag met betrekking tot de leerdoelen
die ons bezighoudt. Jonge startende automobilisten, die net de rijopleiding
hebben afgerond, lopen het meeste gevaar bij een ongeluk betrokken te raken.
Dat is mogelijk niet te wijten aan een gebrek aan technische rijvaardigheid
en -ervaring, maar aan een gebrek aan besef hoe gevaarlijk en risicovol hun
rijgedrag en rijstijl kunnen zijn. De ANWB geeft aan dat het hier niet alleen
gaat om een gebrekkig besef, maar tevens om een tekortschietende mentaliteit:
normen en waarden vervagen. Dat maakt het wel urgent dat rijinstructeurs competenties
en vaardigheden verwerven om jonge leerlingen niet alleen dit begrip van risicovol
gedrag bij te brengen, maar ook de mentaliteitskwestie aan te pakken. Zijn
de leerdoelen van de rijopleiding juist ook op deze vaardigheden ingericht
en, zo nee, wat denkt de minister daaraan te gaan doen?De heer Van den Berg (SGP):Voorzitter. Deze bijdrage spreek ik uit namens de fracties van de ChristenUnie
en de SGP. Onze bijdrage zal zich toespitsen op het wetsvoorstel met dossiernummer
30324.Verkeer en vervoer nemen in onze samenleving een belangrijke plaats in.
De automobilist is, zo lijkt het nog al eens, heer en meester over de weg.
Dat kan wel eens een van de belangrijkste redenen zijn van de verkeersonveiligheid.
Het blijkt noodzakelijk om een uitgebreid stelsel van verkeersregels te hebben.
Helaas weten wij ook dat verkeersregels veelvuldig worden overtreden. Dat
dit ernstige gevolgen kan hebben, weten wij ook. Onze fracties hebben dan
ook waardering voor het wetsvoorstel zoals dat nu voorligt.Het wetsvoorstel is, zo constateren onze fracties, eenvoudiger dan puntenstelsels
in veel andere landen. Dat heeft onder andere te maken met de beperkte reikwijdte ervan. Het richt zich namelijk uitsluitend op het herhaald
alcoholgebruik in het verkeer. Wij vinden dat zeker een stap in de goede richting.
Wel betreuren wij het dat er toch allerlei beperkingen zijn. Ik sprak al over
de reikwijdte, dus dat andere ernstige verkeersdelicten er niet onder vallen.Sinds 2002 hebben wij in ons land een puntenstelsel voor beginnende bestuurders.
Wie in de eerste vijf jaar van het rijbewijsbezit drie ernstige overtredingen
begaat – dat zijn overtredingen waarbij sprake is van een staandehouding –
moet een rijtest doen. Graag vernemen wij van de bewindslieden of er al onderzoek
is verricht naar het effect van het beginnersrijbewijs. Wij vinden het als
fracties van belang om te weten of een stelsel zoals nu wordt voorgesteld
inderdaad een positief effect zal hebben op de verkeersveiligheid. Er wordt
verondersteld dat verkeersdeelnemers die de verkeersregels vaker overtreden,
ook vaker betrokken zijn bij ongevallen. Is dit juist?Het draagvlak voor de invoering van een puntenstelsel om de verkeersveiligheid
te bevorderen is groot onder de bevolking, zo blijkt uit onderzoeken. Onze
Nederlandse bevolking is van mening dat dit tot een grote verbetering van
de verkeersveiligheid zal leiden. Wetenschappelijk onderzoek is daar veel
genuanceerder over. Wordt dit optimisme van onze bevolking door de minister
gedeeld? In ieder geval vinden onze fracties het positief dat als lopende
onderzoeken positief zijn afgerond, de bewindslieden bereid zijn met voorstellen
te komen tot uitbreiding van de reikwijdte.Ik kom tot een afronding. Er is in Nederland de afgelopen jaren hard gewerkt
aan de verbetering van de verkeersveiligheid. Het aantal slachtoffers daalde
gelukkig aanzienlijk. Wij hopen dat door dit wetsvoorstel het aantal slachtoffers
ook zal verminderen. Het is echter de vraag wat de effectiviteit van de maatregelen
is, hoe de handhaving zal plaatsvinden en of er voldoende bemensing is voor
een goede handhaving. Onze fracties vinden het een ethische plicht sterk in
te zetten op vermindering van het aantal slachtoffers. Met waardering hebben
wij dan ook kennisgenomen van de inzet van de minister van Verkeer en Waterstaat
om op de lange termijn het aantal verkeersdoden nog verder terug te brengen.De vergadering wordt van 16.24 uur tot 16.35 uur geschorst.Minister Hirsch Ballin:Voorzitter. Het wetsvoorstel dat nu door uw Kamer wordt besproken, samen
met twee andere, met rugnummer 30324, wordt genoemd het voorstel van wet tot
wijziging van de Wegenverkeerswet 1994 in verband met de invoering van een
recidiveregeling voor ernstige verkeersdelicten. De heer Hofstra heeft hieraan
de vraag verbonden of dit ook een puntenstelsel mag heten. Dit is een vraag
die de Tweede Kamer ook heeft beziggehouden. Het staat er tussen haakjes nog
achter, als een soort monument uit het verleden voor de oorspronkelijke aanduiding
van het wetsvoorstel. Het wetsvoorstel heeft geen citeertitel, dus op het
moment dat het wet is, is het wet, bevat het wijzigingen van andere wetten
en verdwijnt het achter de horizon van de parlementaire geschiedenis. Het wetsvoorstel houdt in dat de rijbewijshouder die binnen vijf jaar
na een eerdere strafrechtelijke afdoening opnieuw onder invloed van alcohol
rijdt zijn rijbewijs definitief en vanzelf kwijtraakt, op het moment waarop
ook dit tweede delict strafrechtelijk wordt afgedaan. Dat is een strenge maatregel,
die naar de overtuiging van ons kabinet uit het oogpunt van verkeersveiligheid
gerechtvaardigd is. Dank dus voor de positief getoonzette bijdragen van de
verschillende sprekers over dit wetsvoorstel. Mijn collega van Verkeer en
Waterstaat en ik zullen op de verschillende vragen ingaan. Ik zal mij in het
bijzonder richten op de juridische kant van de recidiveregeling, in het licht
van het bestaande onderscheid tussen de strafrechtelijke en de bestuursrechtelijke
handhaving, en op de pakkans. Mijn collega zal ingaan op de andere onderwerpen,
met name op de reikwijdte van de recidiveregeling en de verhouding van die
regeling tot het voorgenomen alcoholslotprogramma.Eerst nog even iets over de juridische vormgeving van de voorgestelde
recidiveregeling. De heer Janse de Jonge heeft daarover een paar opmerkingen
gemaakt die ook van belang zijn voor de plaatsing van dit wetsvoorstel in
het geheel van de wetgeving, gericht op de bestuursrechtelijke en strafrechtelijke
rechtshandhaving. Kunnen wij daar als het ware spreken van een tweewegenleer?
Dat is een interessante gedachte, ook in het besef dat er meer twee wegen
zijn en dat wij hiermee vier wegen bedoelen, dus de bestuursrechtelijke en
de civielrechtelijke twee wegen, het vakgebied van de heer Janse de Jonge.
Hij gaf daarbij aan dat het onderscheid tussen enerzijds de bestuursrechtelijke
intrekking van het rijbewijs – de vorderingsprocedure – en anderzijds
de recidiveregeling nog wel wat verheldering behoeft. Ik zal graag proberen
daaraan te voldoen, en daarbij ook ingaan op de opmerking van de heer Janse
de Jonge dat er een scherper onderscheid in de wetgeving zou moeten worden
gemaakt tussen de bestuursrechtelijke intrekkingsprocedure, gericht op het
algemeen belang van de verkeersveiligheid en anderzijds de bestraffing van
de individuele rijbewijshouder. Ik zie de heer Janse de Jonge nu non-verbale
tekenen van instemming geven. Dit heb ik dus goed begrepen.Wij kunnen zeggen dat de Wegenverkeerswet 1994 dat onderscheid al kent
in de bestuursrechtelijke vorderingsprocedure, gericht op preventie. Uiteindelijk
kan het rijbewijs in die bestuursrechtelijke procedure ongeldig worden verklaard
als de rijbewijshouder niet meer blijkt te beschikken over de vereiste rijvaardigheid
of geschiktheid, dus een gevaar is voor de verkeersveiligheid. Los daarvan
kan de rijbewijshouder die een verkeersdelict begaat daarvoor strafrechtelijk
worden vervolgd. Die twee procedures kunnen los van elkaar worden ingezet.
Dan zijn er dus twee wegen. Het gaat wel nog steeds over die ene weg waarop
te hard of te onvoorzichtig is gereden.Dit betekent niet dat het algemeen belang van de beveiliging van het verkeer
geen nevendoelstelling zou zijn van de strafrechtelijke procedure. Die dient
ten slotte, zoals vaak bij strafrecht het geval is, ook een veel groter belang
van de samenleving als geheel. De wegpiraat die zonder rijbewijs rijdt en
grote brokken maakt in het verkeer, is daarvan zeker een treffend voorbeeld.
Rijontzegging en/of een gevangenisstraf kan evenzeer in het belang zijn van
de verkeersveiligheid. In die zin kunnen strafrechtelijke en bestuursrechtelijke
handhaving ook niet strikt van elkaar worden gescheiden langs de lijnen
van preventie en bestraffing. Zij kunnen wel worden onderscheiden. Dat doet
de Wegenverkeerswet 1994 ook.De strafrechtelijke ontzegging brengt mee dat het rijbewijs voor de duur
van de rijontzegging – dus tijdelijk – ongeldig is. De bestuursrechtelijke
intrekking van het rijbewijs maakt het rijbewijs definitief ongeldig, maar
de betrokkene kan wel een nieuw rijbewijs aanvragen. Aldus zijn er inderdaad
twee wegen en hoeft er bij het volgen van die twee wegen geen aanrijding te
ontstaan.Mij lijkt dus dat het onderscheid tussen die twee wegen onverlet wordt
gelaten door dit wetsvoorstel. Dat voegt hieraan een sluitstuk toe, namelijk
dat bij een tweede veroordeling ten gevolge van een alcoholverkeersdelict
het rijbewijs automatisch ongeldig wordt zonder dat een intrekkingsbesluit
nog nodig is. Het CBR trekt het rijbewijs van rechtswege in. Het betreft dan
ook geen bestuursbesluit waartegen men in beroep kan gaan. De grondslag hiervoor
is de wettelijke veronderstelling dat iemand die onder de recidiveregeling
zijn rijbewijs kwijtraakt niet langer voldoet aan de vereisten voor het rijbewijs,
te weten een voldoende mate van rijvaardigheid en geschiktheid. Het kan overigens
voorkomen dat het CBR voordat de tweede veroordeling onherroepelijk wordt
het rijbewijs al ongeldig heeft verklaard. Daardoor bijten de recidiveregeling
en de bestuursrechtelijke vorderingsprocedure elkaar niet.Wij kunnen zo de verschillende benaderingen als het ware in het gelid
zetten. Dat lijkt mij nuttig. Ik ben dan ook dankbaar voor deze vragen en
ik meen dat het goed is voor de verdere ontwikkeling van de wetgeving om dit
hier verhelderd te hebben.Mevrouw Haubrich spreekt een ander punt aan, dat met de juridische vormgeving
van het wetsvoorstel te maken heeft. Zij vroeg mij nog in te gaan op de juridische
kwaliteit van het oorspronkelijke wetsvoorstel, waarin zij een wettelijke
minimumstraf las. De strafsoort en strafmaat zou worden bepaald bij lagere
regelgeving. Ik wil hierover wel iets, maar niet te veel zeggen. Ten slotte
verdedig ik hier het wetsvoorstel zoals het er ligt, na nota's van wijziging
en amendering. Het lijkt mij niet echt zinvol om terug te gaan naar de vorige
kabinetsperiode, waarin het wetsvoorstel al aanhangig was op het moment dat
ik de verantwoordelijkheid ervoor op mij nam. Mevrouw Haubrich zinspeelt natuurlijk
op een meer algemene discussie, die ook in de Tweede Kamer vaak oplaait van
de kant van de PVV als het gaat om minimumstraffen. Neen, daar zijn wij geen
voorstander van, dat heb ik ook meer dan eens gezegd. Dat past niet in onze
benadering van de rechterlijke straftoemetingsbevoegdheid.Naar de pakkans hebben mevrouw Haubrich en de heer Janse de Jonge gevraagd.
Ik wijs op het onderzoek van de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid.
Het effect van het puntenstelsel op de verkeersveiligheid kan worden vergroot
door het stelsel strenger te maken en/of door de pakkans te vergroten. Over
strengere puntenstelsels, zoals de recidiveregeling van het wetsvoorstel,
schrijft de SWOV dat er naar schatting jaarlijks enkele doden minder in het
verkeer zullen vallen. Daarbij is een aanvangseffect direct na invoering niet
meegerekend, dat komt er dus nog bij. Op basis daarvan verwachten mijn collega
van Verkeer en Waterstaat en ik dat de recidiveregeling wel degelijk een verkeersveiligheidseffect
teweeg zal brengen, ook al is niet voorzien in extra inspanningen die daarop
gericht zijn, maar door het systeem zelf, dus door de manier waarop dit wetsvoorstel
het sanctiepatroon versterkt.Er zijn trouwens ook afspraken gemaakt met de politie over de wijze van
aanlevering van gegevens uit het rijbewijzenregister over personen die zijn
geconfronteerd met een maatregel met betrekking tot het rijbewijs. Ik denk
dat wij zo de beschikbare opsporingscapaciteit gerichter kunnen inzetten,
waardoor de pakkans wordt vergroot.De heer Janse de Jonge heeft gevraagd naar de prioriteiten. De aanpak
van alcohol kent een onverminderd hoge prioriteit bij het OM en bij de onder
het gezag van het OM werkzame politie. De inzet van speciaal toegeruste politieteams
door het Bureau Verkeershandhaving van het Openbaar Ministerie noem ik in
dit verband. Dit is dus een aanvulling op de normale opsporingstaak. Daarnaast
noem ik de oprichting van de Centrale Verwerkingseenheid van het Openbaar
Ministerie ten behoeve van een efficiënte en snelle verwerking van aanzienlijke
aantallen alcoholverkeersdelicten.De heer Janse de Jonge heeft verder nog gevraagd hoe wij wegmisbruikers
kunnen aanpakken die zonder rijbewijs rijden. Rijbewijssancties treffen deze
lieden per definitie niet; het vorderen van een vrijheidsstraf ligt daar meer
in de rede. Het maakt het natuurlijk des te erger als je je op de weg misdraagt
zonder ooit een rijbewijs te hebben bezeten of als je het niet meer bezit.
Wij zullen daarop bij de evaluatie letten.De heer Hofstra heeft gevraagd of deze regeling er niet juist toe leidt
dat er nog meer mensen zonder rijbewijs de weg op gaan. Dit raakt uiteraard
het punt waarop ik net heb gereageerd, dus strenge bestraffing ligt in de
rede. Wij zullen kijken of dit hierdoor toeneemt. Ik neem aan dat het voor
iedereen duidelijk zal zijn dat het zeer ernstig is om zonder rijbewijs de
weg op te gaan, en dat het dus ook past om daar des te strenger in de zin
van bestraffing op te reageren.De kosten van een nieuw rijbewijs komen geheel ten laste van de aanvrager,
maar het is denkbaar dat er bij de oplegging van een vermogenssanctie rekening
wordt gehouden met aspecten van de draagkracht.Als de betrokkene het rijbewijs voor het werk nodig heeft, is er naar
mij lijkt des te meer reden om op je gedrag te letten. Wanneer als gevolg
van de recidiveregeling het rijbewijs ongeldig wordt met het tweede verkeersdelict
maken wij dus geen onderscheid – ik zie ook geen reden om dat te doen –
tussen degenen die voor hun plezier of voor hun beroep reden terwijl zij zich
misdroegen. Ik meen dat dit gerechtvaardigd is, ook uit een oogpunt van verkeersveiligheid.
Voor de slachtoffers maakt het ook weinig uit. Het kan natuurlijk zijn dat
bestuurders die veel kilometers rijden daardoor als het ware aan hun pakkans
bijdragen. Ook daarvoor geldt dat voor iedereen geldt dat hij of zij zich
altijd en overal moet houden aan de regels die wij hebben gesteld ter bescherming
van de verkeersveiligheid en de levens van andere weggebruikers.Het buitenlandse rijbewijs wordt door het ongeldig worden van een Nederlands
rijbewijs niet getroffen. Wel kan aan zo'n automobilist bij de veroordeling
een rijontzegging worden opgelegd. Dan moet hij voortaan om Nederland heen
rijden.Een Nederlandse automobilist in het buitenland die onder invloed van alcohol
rijdt, telt tot nu toe niet mee in de Nederlandse recidiveregeling. Zou er
iets voor te zeggen zijn om dit mogelijk te maken? Om dat te
kunnen doen, zouden wij een volledig automatisch verlopende uitwisseling van
gegevens nodig hebben over veroordelingen tussen de lidstaten. Ik neem de
suggestie die in de vraag van de heer Hofstra besloten lag graag mee voor
de toekomstige ontwikkeling op dit terrein. Ik begrijp de wenselijkheid hiervan,
want wij rijden over de grens. Dan is ook een gelijkelijk strenge aanpak aangewezen.
Wij hebben intussen wel een ontwerpkaderbesluit over de uitwisseling van gegevens
uit het strafregister tussen de lidstaten. Ik zal graag bezien of dit mogelijkheden
biedt om de door de heer Hofstra gesuggereerde weg in te slaan.De heer Hofstra (VVD):Ik had daar wel een suggestie bij gedaan van zuur en zoet. Dat lijkt mij
vrij principieel. Ik bedoel dat de boetes ons niet achternakomen, maar dat
wij er ook gebruik van kunnen maken als de andere kant een keer gunstiger
is. Ik weet niet of minister Eurlings hierop gaat antwoorden.Minister Hirsch Ballin:Dit lijkt mij inderdaad meer iets voor collega Eurlings. Buitenlandse
rijbewijssancties hebben inderdaad in Nederland geen rechtsgevolgen. Bij de
verdere ontwikkeling van de samenwerking op dit terrein in het belang van
de verkeersveiligheid zal ik dit graag in het oog houden. Of dit nu "zuur"
moet heten betwijfel ik. Ik spreek liever van een bij dit soort gedrag passende,
krachtige wetshandhaving. Dus houdt u het maar op krachtig en zoet, of op
krachtig en krachtig, dat vind ik eigenlijk nog beter dan zuur en zoet, met
uw goedvinden. Wij willen hiermee echt iets doen aan de verkeersonveiligheid
door ernstig wangedrag op de weg. Houdt u daarbij altijd de slachtoffers voor
de geest, dat helpt een stuk bij het besef van het belang van deze maatregelen.Minister Eurlings:Voorzitter. Ik dank de leden van de Senaat voor hun bijdrage in eerste
termijn. Mij past een klein excuus in uw richting en in die van mijn ambtgenoot
van Justitie. Ik heb de pauze wat opgerekt. Ik genoot van het prachtige uitzicht
op uw zaal vanaf de publieke tribune. Ik hoop dat ik met een snelle sprint
naar beneden mijn eerste strafpunt als beginnend bestuurder heb kunnen voorkomen.Ik ben zeer verheugd dat wij vandaag in deze Kamer kunnen spreken over
dit wetsvoorstel voor een recidiveregeling. Het is een wetsvoorstel tot wijziging
van de Wegenverkeerswet en enkele andere wetten. Ook spreken wij hier over
het wetsvoorstel tot wijziging van de Wet rijonderricht motorrijtuigen 1993.
Ik begin met uw welnemen uit het oogpunt van verkeersveiligheid met het wetsvoorstel
op stuk nr. 30324, de recidiveregeling, waarop de ambtgenoot van Justitie
zojuist uitgebreid is ingegaan. In aanvulling op wat hij zei, zeg ik het volgende.
Mensen moeten goed beseffen dat een eenmaal behaald rijbewijs niet betekent
dat men daarop onder alle omstandigheden levenslang recht heeft. Dit zullen
wij altijd proberen uit te dragen. Het is geen eeuwigdurend verworven recht,
een recht dat niet zou kunnen worden aangetast. Dat klopt niet. Het rijbewijs
moet veeleer worden gezien als een soort van vergunning die kan worden ingetrokken
als je als automobilist niet meer aan de voorwaarden voldoet. Het voorliggende voorstel voor de recidiveregeling voor ernstige verkeersdelicten
geeft naast de maatregelen die al in het kader van het strafrecht en in het
kader van de vorderingsprocedure bestaan, een belangrijk signaal. Dat signaal
is dat rijden onder invloed van alcohol echt niet kan. Als men dat wel doet,
kan en zal dit nadrukkelijk gevolgen hebben voor de geldigheid van het rijbewijs.
Het werd door velen gememoreerd: als iemand voor de tweede keer binnen vijf
jaar wordt veroordeeld wegens rijden onder invloed, waarbij een promillage
is geconstateerd van 1 of meer, dan is hij zijn rijbewijs kwijt. Tijdens de
behandeling door de Tweede Kamer heb ik eerder schriftelijk aangegeven dat
wij dat signaal belangrijk vinden. Wegens dit belang vinden wij het prettig
dat de behandeling hier zo snel kan plaatsvinden. Wij hopen dat ook snel een
besluit kan worden genomen. Vervolgens, zo zeg ik de leden toe, zullen wij
met gezwinde spoed verder werken aan de voorbereiding van de noodzakelijke
lagere regelgeving en in het verlengde hiervan natuurlijk van de inwerkingtreding.Ik kom toe aan de beantwoording van de gestelde vragen. Ik sluit mij graag
aan bij de woorden van dank die door de minister van Justitie in de richting
van de verschillende woordvoerders zijn uitgesproken voor hun steun. Zo heb
ik dat eveneens ervaren: uit hun bijdragen kwam brede steun voor de voorstellen
en voor de gedachten achter de voorstellen, naar voren. De heer Hofstra vroeg
wat gedaan wordt om tegenover de samenleving helder te maken dat nieuwe wetgeving
plaatsvindt. Ik ben het zeer met hem eens dat hierover heel helder moet worden
gecommuniceerd. Het moet voor alle bestuurders helder zijn dat het voor de
werking van de recidiveregeling niet uitmaakt met welke categorie motorrijtuig
het alcoholdelict is begaan. De regeling heeft ook betrekking op de bestuurders
van bromfietsen, voeg ik daaraan nadrukkelijk toe. Ook moet duidelijk worden
gecommuniceerd wanneer het gevolg van ongeldigheid van rechtswege intreedt,
dit mede in het kader van de preventieve werking: weet wat je boven het hoofd
hangt en voorkom het liever. Tevens moet duidelijk zijn dat het gevolg van
ongeldigheid van rechtswege alle categorieën zal betreffen waarvoor het
rijbewijs geldig was.Ik begrijp waar de opmerking van de heer Hofstra over mensen die beroepstechnisch
een rijbewijs nodig hebben, vandaan komt. Hij memoreerde het KNV. Ik vind
wel dat wij moeten beseffen hoe serieus de overtredingen zijn, hoe serieus
het is als iemand meerdere malen grof over de alcohollimiet heen gaat. Enerzijds
kan men erop wijzen hoe groot de gevolgen zijn als iemand zijn vrachtwagenrijbewijs,
dat hij nodig heeft voor zijn beroep, kwijt is, maar evengoed kan men er anderzijds
op wijzen hoe groot de gevolgen zijn als wordt getolereerd dat iemand die
met een zware vrachtauto de weg opgaat en door wijken heen rijdt, schijnbaar
denkt zich zulk gedrag te kunnen permitteren. Wij hebben het laatste belangrijker
gevonden dan het eerste. Juist omdat het een zo belangrijke overtreding betreft,
hebben wij dan ook de ongeldigheidsverklaring alle categorieën laten
betreffen. Ik zeg de heer Hofstra toe dat ik samen met de ambtgenoot van Justitie
zal bezien op welke wijze de relevante doelgroepen kunnen worden geïnformeerd
over de strekking en reikwijdte van de recidiveregeling, opdat niet alleen
duidelijk is wat bestuurders boven het hoofd hangt, maar vooral ook opdat
de kans dat mensen zich door deze regeling anders gaan gedragen
voordat zij gestraft worden, zo groot mogelijk wordt.De heer Hofstra (VVD):De minister zegt dat bromfietsen er ook onder vallen. Bromfietsen hebben
wij in soorten. Geldt dit voor alle soorten? Daarnaast zijn er landbouwtractoren.
Die hebben geen kenteken en je hebt er geen rijbewijs voor nodig. Die vallen
er naar mijn smaak niet onder, of wel? Graag krijg ik hierover duidelijkheid.Minister Eurlings:Dit zal gelden voor alle categorieën waarvoor een rijbewijsplicht
zal gelden. Zoals men weet, zal deze voor de bromfiets voor de meeste categorieën
worden ingevoerd. Voor die categorieën zal dit dus gelden. In lijn met
de motie-Atsma die in de Tweede Kamer der Staten-Generaal is aangenomen, is
ervoor gekozen om niet over te gaan tot kentekening van landbouwvoertuigen.
Zoals men weet was de vorige regering wel van plan om hiertoe over te gaan.
Er staat ook al zo'n vrachtautosymbool op het moderne rijbewijs. Op dit moment
is er wel discussie over de vraag of er niet toch wat moet gebeuren voor de
verkeersveiligheid van landbouwvoertuigen. Die discussie heeft geresulteerd
in een soort onderzoek samen met de sector en verkeersveiligheidsorganisaties
in de provincie Zeeland. In het verkeer met de Tweede Kamer hebben wij afgesproken
dat wij dit zullen afwachten alvorens samen met de Kamer te bezien of er een
soort maatwerkoplossing zou moeten zijn. Zolang er geen kentekenplicht en
dus ook geen rijbewijsplicht is voor het besturen van een landbouwvoertuig,
geldt dit dus voor deze categorie niet. Het hangt dus precies samen met de
vraag waarvoor een rijbewijs nodig is en waarvoor niet.Voorzitter. De heer Janse de Jonge vroeg hoe herhaling van overtredingen
kan worden voorkomen. Hij vroeg of de regering overweegt om een verplichte
alcoholcursus in te voeren. Hij vroeg tevens naar het verplichtende karakter
van deze educatieve maatregelen. Zoals ik zojuist in mijn algemene inleiding
heb proberen uit te spreken, ben ik het zeer met de heer Janse de Jonge eens
dat wij moeten proberen om herhaling zo veel mogelijk te voorkomen. Daarin
moet een groot stuk van de kracht van dit soort voorstellen zitten. Alle huidige
maatregelen met betrekking tot het rijbewijs, strafrechtelijk of bestuursrechtelijk,
hebben als hoofddoel het voorkomen van herhaling van het rijden onder invloed.
Een doelstelling van de rijbewijssanctie is voorts om de betrokkene, indien
deze na verloop van tijd weer de weg opgaat, ertoe aan te zetten om het begaan
van verkeersdelicten voortaan na te laten. Daarnaast zal de in het wetsvoorstel
voorgestelde ongeldigheid van rechtswege een bijdrage kunnen leveren aan het
voorkomen van herhaling, omdat de betrokkene die voor de tweede keer een ernstig
alcoholdelict begaat, opnieuw zal moeten bewijzen dat hij voldoet aan de vereisten
om weer een rijbewijs te kunnen verkrijgen. Ik zeg dat zo nadrukkelijk omdat
wij niet moeten vergeten met welke categorie automobilisten wij hierbij te
maken hebben. Voor een notoire alcoholist zal het geen sinecure zijn, zo verzeker
ik de Kamer, om overtuigend te bewijzen dat hij deze rijvaardigheid inderdaad
bezit, met andere woorden om de test te doorstaan. Voor dit soort mensen zal
dit nadrukkelijk een hobbel zijn om het rijbewijs weer te verkrijgen.In reactie op de vragen van de heer Janse de Jonge over de educatieve
maatregelen plaats ik de volgende opmerkingen. Per 1 oktober 2008, dus
zeer recent, zijn twee nieuwe educatieve maatregelen ingevoerd, enerzijds
de Educatieve Maatregel Gedrag en verkeer, voor zowel ervaren als beginnende
bestuurders, anderzijds de Lichte Educatieve Maatregel Alcohol en verkeer,
waarvoor vooralsnog alleen de beginnende bestuurders in aanmerking komen.
Hiermee is uitvoering gegeven aan een zeer dringende wens van de Tweede Kamer.
Op termijn zal de Lichte Educatieve Maatregel Alcohol en verkeer ook worden
ingevoerd voor de ervaren bestuurder. Dat zeg ik bij dezen toe, zoals ik het
eerder in de Tweede Kamer heb toegezegd.De educatieve maatregelen hebben een verplichtend karakter, in die zin
dat het niet-meewerken aan een opgelegde educatieve maatregel per ommegaande
zal leiden tot de ongeldigverklaring van het rijbewijs. Men zal die maatregel
dus moeten uitvoeren; anders is men zijn rijbewijs automatisch kwijt. Als
de betrokkene binnen drie jaar na de ongeldigheidsverklaring weer in het bezit
wil komen van een rijbewijs, zal hij alsnog moeten deelnemen aan de opgelegde
maatregel. Alleen als betrokkene pas na drie jaar opnieuw in bezit wil komen
van het rijbewijs, is volgens de huidige regeling het alsnog doorlopen van
de educatieve maatregel niet aan de orde, maar hij moet dan wel voldoen aan
alle voorwaarden om weer een rijbewijs te verkrijgen. Zoals ik zojuist zei,
zal juist voor deze categorie bestuurders het doorstaan van de rijvaardigheidstest
echt geen sinecure zijn. Er zal nadrukkelijk worden bekeken of de persoon
echt in staat is om zijn notoire alcoholverleden achter zich te laten. Voor
beide nieuwe educatieve maatregelen die in oktober zijn ingevoerd, is nadrukkelijk
aansluiting gezocht bij de systematiek die al bestond ten aanzien van de Educatieve
Maatregel Alcohol en verkeer, de EMA. In alle gevallen zal de betrokken rijbewijshouder
dus niet zonder meer direct zijn rijbewijs terugkrijgen, zeg ik met nadruk.De heer Janse de Jonge vroeg aandacht voor de aanpak van zware verkeersovertreders
die doorrijden zonder rijbewijs. Ik sluit mij in mijn beantwoording van harte
aan bij datgene wat minister Hirsch Ballin hierover reeds heeft gezegd. De
heer Janse de Jonge vroeg tevens naar het effect van de Educatieve Maatregel
Alcohol en verkeer, de EMA, in ons land, en naar de effecten van het alcoholslot.
Hierop kan ik antwoorden dat uit het onderzoek van DHV uit 2005 naar het effect
van de EMA blijkt dat een afname met ongeveer vier doden per jaar zou kunnen,
uitgaande van ongeveer 20% minder recidivisten. Signalen uit het buitenland,
evenals een eerste gevoelen bij de EMA zoals die in ons land werkt, brengen
de hoop met zich mee dat dit eerder meer dan minder dan 20% kan zijn.
Wij hebben goede hoop dat wij een stuk meer kunnen bereiken in het beperken
van de recidive. Laat ik voorzichtig zijn in mijn uitspraken, maar ik heb
er vertrouwen in dat wij op deze manier het aantal doden kunnen beperken.Uit internationaal onderzoek blijkt overigens ook dat het alcoholslot
een gunstig effect heeft op het voorkómen van de recidive. Dit is een
belangrijke toevoeging, als men beseft dat juist voor dit soort automobilisten
het zomaar afnemen van het rijbewijs een fermere maatregel lijkt dan hij in
werkelijkheid is. Inderdaad gaan mensen dan namelijk vaak zonder rijbewijs
achter het stuur zitten. Daarom zijn deze educatieve aanpak en een alcoholslot
als toevoeging daarop volgens ons belangrijke extra schakels
in de keten. Ik kom zo terug op de vragen die de fractie van de PvdA in dezen
heeft gesteld.De heer Janse de Jonge vroeg of de regering aandacht heeft voor de jonge
bestuurders in de leeftijd van 18 tot 24 jaar. Hij vroeg in hoeverre het lagere
alcoholpromillage dat voor deze groep geldt, werkt, en of er voor deze groep
kansen zijn voor de toepassing van ITS. Ik kan bevestigen dat er grote aandacht
is voor deze groep van jonge bestuurders, een groep die ondanks alles nog
steeds zeer kwetsbaar blijkt. Te vaak is deze groep betrokken bij verkeersongevallen.
Juist daarom is specifiek voor de beginnende bestuurder reeds een aantal maatregelen
genomen, zoals de vernieuwing van het rijexamen, een aparte regeling voor
de beginnende bestuurder, de Lichte Educatieve Maatregel Alcohol en verkeer,
die ik zojuist al noemde, en een lagere alcohollimiet, 0,2 promille in plaats
van de voor de overige bestuurders geldende 0,5 promille. De gedragseffecten
van deze lagere limiet zijn nog niet geëvalueerd, maar uit voorlopige
cijfers over 2007 kan worden opgemaakt dat de jonge beginnende bestuurder,
dus de bestuurders tussen grosso modo 18 en 24 jaar, minder vaak met alcohol
op achter het stuur zitten dan de groep van bestuurders die ouder met het
rijbewijs begint, mensen die vanaf hun 25ste of 26ste jaar hun eerste rijervaring
opdoen.Verder wordt, zoals de heer Janse de Jonge suggereerde, voor de langere
termijn gekeken naar mogelijkheden om de verkeersveiligheid juist ook bij
deze categorie, de jonge bestuurders, verder te verbeteren met behulp van
technische mogelijkheden. In het verkeer met de Tweede Kamer is dit ook een
aantal keer gewisseld. Ik vind het van belang om te bekijken hoe wij deze
kwetsbare groepen van verkeersdeelnemers extra kunnen beschermen. In de industrie
wordt hieraan eveneens gewerkt. Ford is bezig met "opvoedsleutels",
sleutels waarmee de snelheid van de auto kan worden beperkt. Ook "trip
recorders" zijn vaker genoemd. Hoe het ook zij, wij houden dit nadrukkelijk
in de gaten. Als er mogelijkheden zijn, zullen wij daarvoor zeker niet de
ogen sluiten. Ik voeg toe dat deze technologie met name ook tegenover de notoire
overtreders, de "rotte appels", onparlementair gezegd, hulp kan
bieden. Het alcoholslot is een van de maatregelen. Dat is eerder ook in de
Tweede Kamer geopperd. Zou je niet voor mensen die keer op keer veel te hard
rijden, een soort van snelheidsbeperker in de auto kunnen inbouwen? Wij kijken
daarnaar met open vizier en weten dat ook in de Europese Unie dit soort ontwikkelingen
zeer proactief worden gevolgd.De heer Janse de Jonge (CDA):Ik ga ervan uit dat de minister klaar is met het beantwoorden van mijn
vraag. Ik vroeg niet specifiek naar het verschijnsel van de black box, maar
naar een mechanisme dat je in de toekomst in auto's inbouwt, een soort computertje.
Daarmee houd je de notoire overtreders in de gaten. Dit zelfstandig piepsysteem
registreert dan te hard rijden of te veel alcohol. Ik zie daarin veel kansen.
Ik zou het verwelkomen als de minister dat wil meenemen en wij in Nederland
openstaan voor dat soort ontwikkelingen.Minister Eurlings:Absoluut. Ik zeg dit van ganser harte toe. Ik wil dit koppelen aan een
opmerking van de heer Schouw. Ik vind het ook een ethische plicht, als ik
dit zo mag zeggen, om de lat heel hoog te leggen op het vlak van verkeersveiligheid.De voorzitter:De minister bedoelt de heer Van den Berg?Minister Eurlings:O sorry, excuseer mij, mijnheer Van den Berg. Ik wil de lat heel hoog
leggen, omdat wij nooit mogen accepteren en ons er nooit bij mogen neerleggen
dat, ondanks dat wij op een klein eiland na misschien wel het beste land ter
wereld zijn op het vlak van de verkeersveiligheid, wij vorig jaar nog altijd
791 verkeersdoden te betreuren hadden. Ik denk dat iedereen hier zo'n sterfgeval
in zijn kennissen- of vriendenkring kent. Als je als verantwoordelijk bewindspersoon
met zo'n geval te maken krijgt, gaat dit je niet in de koude kleren zitten.
791 vriendengroepen en familiekringen moeten voor de rest van hun leven zwaargewond
verder. Ik vind dat wij heel ver moeten gaan in het aanpakken van de rotte
appels, om het nog maar eens zo uit te drukken. Mijnheer Van den Berg, excuseert
u mij. De jetlag van het vliegen door de nacht heen raakt mij wat meer dan
ik had gehoopt. U had zeer gelijk met uw oproep om het als een ethische plicht
te zien.Mevrouw Haubrich vroeg waarom de reikwijdte van het voorliggend wetsvoorstel
beperkt is tot alleen alcoholovertredingen. Zij vroeg daarbij ook hoe ik omga
met de eventuele wenselijkheid van verdere uitbreiding in de toekomst. Zij
vroeg ook naar de stand van zaken van de pilots.Het wetsvoorstel dat bij de Tweede Kamer is ingediend, had betrekking
op verschillende soorten verkeersdelicten. Voor de zorgvuldigheid zeg ik dat
drugs niet onder de werking van het ingediende wetsvoorstel viel, vanwege
het ontbreken – of mag ik hoopvol zeggen: nóg ontbreken –
van betrouwbare en praktisch bruikbare voorselectiemiddelen op basis van speeksel.
Door het amendement-Wolfsen/Weekers is het wetsvoorstel beperkt tot rijden
onder invloed van alcohol. Bij de wijziging, voorgesteld door de regering,
is de reikwijdte weer iets uitgebreid met alcoholgerelateerde verkeersdelicten,
zoals het weigeren mee te werken aan alcoholonderzoek en het veroorzaken van
een ongeval onder invloed van alcohol.Wij kijken verder. Bij de door de regering voorgestelde wijziging heeft
het kabinet ook aangekondigd te onderzoeken of de regeling kan worden uitgebreid
met forse snelheidsovertredingen binnen de bebouwde kom. Voorts heeft het
kabinet in een afzonderlijke brief aangegeven dat het wenselijk is om het
rijden onder invloed van drugs onder de werking van de regeling te brengen,
maar dat daartoe eerst onderzoek zal worden gedaan naar praktisch bruikbare
en betrouwbare drugstests. Deze voornemens heeft de Tweede Kamer ondersteund
met een tweetal moties. In een van deze moties wordt bovendien verzocht te
onderzoeken welke meetbare verkeersovertredingen, naast de forse snelheidsovertredingen
in de bebouwde kom, nog meer onder de regeling zouden kunnen vallen. Het uitgangspunt
hierbij is dat een bestuurder die bewust grote verkeersrisico's neemt op locaties
waar de verkeersveiligheid extra kwetsbaar is, een stevige aanpak verdient.Hoe het onderzoek ook zal uitpakken, het gaat hierbij inderdaad om forse
overtredingen op de meest kwetsbare gebieden. Ik benadruk dit in lijn met
hetgeen de heer Hofstra heeft betoogd. Ter uitvoering van de Kamermoties
beginnen mijn ambtgenoot van Justitie en ikzelf met een pilot om te bekijken
of de speekseltesten als voorselectiemiddel de opsporing van het drugsgebruik
in het verkeer vergemakkelijken. Wij streven ernaar, deze pilot nog deze maand
van start te laten gaan.Ook de voorbereiding op het onderzoek naar de vraag welke ernstige, meetbare
verkeersdelicten onder de werking van de regeling kunnen worden gebracht,
is inmiddels ter hand genomen. Ik hoop dat dit onderzoek volgende maand, dus
in november 2008, van start kan gaan. De uitkomsten van beide onderzoeken
verwachten wij in het voorjaar van 2009. Daarna kunnen wij bezien of en wanneer
de uitbreiding van de reikwijdte mogelijk en wenselijk is. Hierbij zullen
wij er nadrukkelijk rekening mee houden dat er inmiddels vele maatregelen
bestaan met betrekking tot het rijbewijs, respectievelijk in voorbereiding
dan wel in uitvoering zijn. Hoewel wij in principe positief staan tegenover
het vergroten van de reikwijdte, kijken wij nadrukkelijk naar het effect van
het totaal van de maatregelen.Ik zeg dit ook omdat mevrouw Haubrich haar zorg uitte over de afstemming
van het alcoholslotprogramma en de recidiveregeling. Zij vroeg daarbij ook
of het de bedoeling is om het alcoholslotprogramma verplicht te stellen bij
de eerste de beste ernstige alcoholovertreding. Verder deed zij de suggestie
om het rijbewijs voorwaardelijk te ontzeggen indien aan het alcoholslotprogramma
wordt deelgenomen. In reactie op de zorg van mevrouw Haubrich zeg ik dat het
alcoholslotprogramma verplicht is voor "first offenders" die worden
betrapt met een promillage van 1,3 of hoger. Bij deze groep treedt in principe
geen interferentie op met het puntenstelsel. Samenloop zou wel mogelijk zijn
bij recidiverende bestuurders. Voor het alcoholslotprogramma is natuurlijk
een rijbewijs nodig. Om deze samenloop zo veel mogelijk te voorkomen, zal
later in het wetsvoorstel tot invoering van het alcoholslotprogramma worden
voorgesteld om de nu opgenomen grens van 1 promille te verleggen naar 1,3
promille, zodat veel recidiverende bestuurders aan het alcoholprogramma kunnen
deelnemen zonder opnieuw examen te doen. Op die manier denken wij inderdaad
aan de door mevrouw Haubrich geschetste zorg tegemoet te kunnen komen. Als
de voorstellen tot wet worden verheven en in werking treden, krijgen alleen
bestuurders die voor de tweede keer worden veroordeeld voor het rijden met
meer dan 1,3 promille straks te maken met ongeldigheid van rechtswege van
het rijbewijs. Alleen zij zullen opnieuw moeten aantonen dat zij aan alle
voorwaarden voldoen. Het zomaar afpakken van het rijbewijs klinkt soms fermer
dan het in werkelijkheid uitwerkt. Daarom zijn deze extra maatregelen, educatie
en het alcoholslotprogramma, een goede toevoeging. Je moet echter voorkomen
dat het negatief met elkaar gaat interfereren.Mevrouw Haubrich suggereerde verder dat het voorstel tot invoering van
het alcoholslotprogramma zou moeten voorzien in de mogelijkheid van een voorwaardelijke
rijontzegging. Een voorwaardelijke rijontzegging kan nu al op basis van de
huidige regelgeving door de rechter worden opgelegd. Wetswijziging is daarvoor
dus niet nodig. De samenloopkwesties die Mevrouw Haubrich noemde, zal ik in
lijn met wat ik heb toegezegd, bezien.Ik heb nog een aantal vragen van de heer Van den Berg niet beantwoord.
Hij sprak zijn vertrouwen uit in de maatregelen. Dank daarvoor. Ik deel dit
optimisme en vertrouwen. Hij vroeg of er nu zicht op is dat mensen die meer
overtredingen begaan, ook meer verkeersonveiligheid veroorzaken. Dit is op
zich een relevante vraag. Het gaat natuurlijk om de verkeersveiligheid. Het
aanpakken van de overtreding is een middel om het doel van verkeersveiligheid
te bereiken. Er is heel veel onderzoek naar gedaan. Wij spreken vandaag indringend
over alcohol. Naar mijn hoop en verwachting spreken wij in de nabije toekomst
ook over drugs.Laat ik drugs en alcohol nu bij de kop vatten, maar wel met de omzichtigheid
waarmee je onderzoek en theorie altijd moet bezien. Van de 791 slachtoffers
die wij vorig jaar nog te betreuren hadden, zouden om en nabij 200 slachtoffers
door alcohol zijn omgekomen. Dit zijn dus alcoholgerelateerde doden. Dit is
majeur, heel erg stevig. Bij drugs is ook een beeld aanwezig. Ik zeg dit met
grote omzichtigheid. Het is allemaal theorie. 80 doden zouden drugsgerelateerd
kunnen zijn. In Nederland is om ethische redenen bepaald dat wij geen postmortemonderzoek
doen. In landen waar wel postmortemonderzoek wordt gedaan, zoals Australië,
blijkt het relatieve aantal slachtoffers dat drugsgerelateerd is, nog een
stuk hoger te liggen dan de schatting die wij in Nederland doen. Nu wil ik
twee landen op twee uiteinden van de aardbol niet te gemakkelijk met elkaar
vergelijken, maar ik geef alleen maar aan dat postmortemonderzoek in een land
als Australië laat zien dat drugs een heel groot probleem is. Als ik
dit zeg, meen ik hieruit te mogen afleiden dat alcohol en drugs inderdaad
leiden tot onveiligheid en onnodige slachtoffers in het verkeer. Daarom hebben
wij de ethische plicht om hier hard tegen in te gaan.Mijn optimisme is trouwens ook gestoeld op andere verkeersveiligheidsorganisaties,
die zeggen dat je het aantal doden wel degelijk kunt terugbrengen. Natuurlijk
is dit een onderdeel van veel maatregelen. De ene maatregel moet goed inwerken
op de andere. De communicatie en preventie, waarvoor de heer Hofstra pleitte,
zijn daarbij van groot belang.Verschillende woordvoerders hebben gevraagd wat de gevolgen zijn van de
invoering van de recidiveregeling voor het nu al bestaande beginnersrijbewijs.
Het beginnersrijbewijs heeft kort gezegd alleen betrekking op bestuurders
die vijf jaar of korter hun rijbewijs hebben, mits het rijbewijs is afgegeven
na 30 maart 2002. Als bij een betrokken bestuurder binnen vijf jaar drie
strafrechtelijke afdoeningen geregistreerd staan wegens bepaalde delicten,
volgt de mededeling door het Openbaar Ministerie aan het CBR en een onderzoek
naar de rijvaardigheid. Wordt de betrokkene vervolgens niet rijvaardig geacht,
dan wordt zijn rijbewijs ongeldig verklaard. Deze beginnersregeling heeft,
juist om de jonge categorie mensen beter te beschermen, geen betrekking op
alcoholdelicten, maar op forse snelheidsovertredingen, bumperkleven, het veroorzaken
van een ongeval en gevaarzettend rijgedrag. De in het wetsvoorstel voorgestelde
recidiveregeling heeft alleen betrekking op alcoholdelicten. Niet alleen de
ervaren bestuurders vallen daaronder, maar ook de beginnende bestuurders.
Ook zij kunnen op grond van deze recidiveregeling hun rijbewijs kwijtraken.Slechts in zeer uitzonderlijke gevallen kan sprake zijn van een mogelijke
samenloop tussen beide maatregelen, met name wanneer een beginnende bestuurder
onder invloed van alcohol een ongeval heeft veroorzaakt. Dit verkeersdelict
zal, nadat het in het kader van het strafrecht onherroepelijk is afgedaan,
bij deze beginnende bestuurder kunnen leiden tot zowel het tweede punt in
het kader van de recidiveregeling als het derde punt in het kader van de regeling
voor de beginnende bestuurder. Wij bekijken hoe dit verder werkt, maar het
zal slechts in zeer uitzonderlijke gevallen plaatsvinden. Ik vind het van
belang om met deze maatregel, de recidiveregeling, in de praktijk ervaring
op te doen. Wij zullen ook evalueren hoe dit werkt en bekijken of wij dit
verder kunnen aanscherpen en of wij uiteindelijk tot een samenvloeiing van
deze twee maatregelen zouden kunnen komen.Is het opnieuw afleggen van een examen niet een overdreven last voor met
name de houders van rijbewijzen voor vrachtwagens en bussen? Ik heb de heer
Hofstra daarover al geantwoord. Ik begrijp de opmerking die hij maakt en die
door het KNV naar voren is gebracht, maar juist omdat de delicten zo ernstig
zijn en de gevolgen juist bij een vrachtwagenbestuurder of een busbestuurder
met heel veel mensen in de bus zo dramatisch kunnen zijn, was het veiligheidsaspect
hierbij doorslaggevend.Waarom moeten rijbewijshouders de kosten van het onderzoek naar hun rijgeschiktheid
zelf betalen? Omdat het hier gaat om het rijden onder grote invloed van alcohol,
met een promillage van 1,8 en hoger en 1,3 en hoger voor de beginnende bestuurder
en de gevallen waarin de mededeling is gedaan in verband met drugs. Wij vinden
dat de afschrikkende werking hierbij groot moet zijn. Wij vinden het niet
meer dan rechtvaardig dat mensen die denken ook in deze tijd nog met drugs
of alcohol op achter het stuur te kunnen kruipen en daarmee de regels grotesk
te overtreden, stevig in de beurs worden geraakt. De kosten zijn € 907,91.
Deze zullen worden vastgelegd in de Regeling maatregelen rijvaardigheid en
geschiktheid. Verder zal, net als bij de educatieve maatregelen, worden voorzien
in een indexeringsclausule, op basis waarvan elk jaar de kosten van het onderzoek
worden verhoogd.De heer Van den Berg vroeg naar de effecten van het beginnersrijbewijs.
Recent onderzoek naar het beginnersrijbewijs heeft geen betrekking gehad op
de effecten, maar richtte zich met name op de procedure. De centrale vraag
was waarom er minder processen-verbaal waren dan zou moeten. De ervaring wijst
wel uit dat in de meeste gevallen de bestuurders blijven steken op één
punt. Dat vind ik een belangrijke observatie. Je ziet dat een redelijke groep
nog één punt haalt, maar dat de afschrikkende werking van de
dichterbijkomende grens van drie punten schijnbaar groot is, want het aantal
mensen dat doorslaat naar twee punten is heel erg klein. Ik weet dat dit in
de ons omringende buitenlanden die met dit soort systematieken zijn begonnen –
Frankrijk was volgens mij het land dat het spits afbeet – aan het begin
van de regeling een gevoel gaf dat deze wel degelijk werken. Wij zullen het
nader evalueren, maar dit wil ik u wel ter onderbouwing van ons optimisme
meegeven.Dan kom ik op het punt van de landbouwtractoren. Ik heb zojuist al gezegd
dat na het uitvoeren van de motie-Atsma c.s. in de Tweede Kamer er op dit
moment niet gekozen is voor kentekening en dus rijbewijsplicht. In de provincie
Zeeland vindt wel een onderzoek plaats door de sector en verkeersveiligheidsorganisaties
naar wat er op een andere manier kan worden gedaan om te voorkomen dat er
onveiligheid is. Ik wil niet vooruitlopen op de conclusies van dit onderzoek.
Mevrouw Haubrich vraagt of het klopt dat deze landbouwvoertuigen niet in het
MOB worden opgenomen. Ik kan haar geruststellen. Het MOB is juist in het leven
geroepen om diefstal van niet-gekentekende voertuigen aan te pakken. Omdat
de landbouwvoertuigen nu niet gekentekend zijn, worden zij dus juist wel in
dit MOB opgenomen. Zowel de gegevens van de reeds gestolen landbouwtractoren
als ook niet-gestolen landbouwtractoren worden geregistreerd, zodat het traceren
van de eigenaar mogelijk is bij diefstal, maar ook heling van gestolen voertuigen
aanmerkelijk wordt bemoeilijkt. Aangezien er geen kenteken is, is het met
name het chassisnummer daarbij het herkenningspunt.Ik denk dat ik hiermee de vragen over het wetsvoorstel recidiveregeling
heb beantwoord. Ik wil nu kort een aantal vragen beantwoorden die gesteld
zijn naar aanleiding van het wetsvoorstel tot wijziging van de Wet rijonderricht
motorrijtuigen 1993 (stuk nr. 31278).Mevrouw Haubrich stelde een aantal vragen over de stage. Als ik deze vragen
in mijn eigen woorden mag samenvatten, wil zij weten of leerlingen wel voldoende
ervaring opdoen in een stage van 40 uur, of leerlingen gedurende deze 40 uur
zelf moeten lesgeven, hoe de controle van de stage is geregeld, en hoe is
geregeld dat er voldoende stageplekken beschikbaar zullen komen. Dit is een
belangrijke discussie en ik herken vandaag de discussie die ik in de Tweede
Kamer over dit onderwerp heb gevoerd.Tijdens de stage van 40 uur moet de kandidaat-instructeur zich met alle
aspecten van het geven van rijonderricht bezighouden. Hij doorloopt daardoor
een volledige lescyclus en doet daarmee in die tijd voldoende leservaring
op. Ik kan mevrouw Haubrich verzekeren dat de uitwerking van de stage en de
uitvoeringsregeling zodanig zal zijn dat het accent juist wél op het
actief lesgeven ligt. Een kandidaat-instructeur moet van de 40 uur stage ten
minste 35 uur zelf lesgeven. Hij zit daarbij niet op de achterbank, hetgeen
mevrouw Haubrich vreesde, maar zal voornamelijk op de bestuurdersstoel zitten,
natuurlijk wel onder toezicht van de stagementor.Voor de controle geldt dat het exameninstituut IBKI onaangekondigd en
steekproefsgewijze inspecties uitvoert bij de stagebiedende rijscholen. Vooraf
dient door het instituut te worden doorgegeven wie wanneer een stage volgt.
Dit is met name de reden dat de regering geen noodzaak ziet bij het IBKI het
werkplan op te vragen. Wanneer bij een steekproef blijkt dat de stage niet
aan de gestelde eisen voldoet, kan de stagementor zijn bevoegdheid verliezen
en wordt het deel van de stage dat tot dan toe is gevolgd ongeldig verklaard.
Uiteindelijk worden aan het einde van de stage ook de competenties van de
kandidaat als rijinstructeur nadrukkelijk door het exameninstituut beoordeeld.
Je moet dus door die test heen komen. Leugenbriefjes lijken ons daarom echt
niet aan de orde. Als een kandidaat in die 40 uur, waarvan 35 uur zelf lesgeven,
niet voldoende heeft gewerkt, zal hij naar onze overtuiging bij de competentietest
door de mand vallen. Zo wordt het gevaar van de leugenbriefjes, waarvoor wij
niet blind zijn, voorkomen.Wat betreft de vraag of er voldoende stageplaatsen zijn, kan ik mevrouw
Haubrich verzekeren dat de branche zelf verwacht dat bij een stage van 40
uur in plaats van de eerdergenoemde 100 uur er voldoende stageplekken zullen zijn. Het is daarbij wel in het belang van de opleidingsinstituten
om de kandidaat-instructeurs een volledig pakket aan te bieden, dus inclusief
stage en stageplaats. Ongeveer de helft van de opleidingsinstituten heeft
inmiddels gezegd bereid te zijn om rijscholen per aan te nemen stagiair een
financiële bijdrage te geven. Hierdoor zal het aantal stageplaatsen bij
rijscholen naar onze overtuiging toenemen. Ik voeg hier wel aan toe dat het
een punt van zorg is. Wij kunnen wel verwachtingen hebben, maar in de praktijk
zullen die nog moeten blijken. Ik zal de ontwikkelingen daarom nauwlettend
volgen en bezien of de maatregelen echt tot voldoende stageplekken leiden.
Bij een volgende evaluatie of zoveel eerder als nodig, zodra wij signalen
krijgen dat het niet goed gaat, zal ik hier op eigen initiatief op terugkomen.
Wij houden dus echt de vinger aan de pols.Mevrouw Haubrich vraagt verder hoe verzekerd kan worden dat de kwaliteit
van de opleidingsinstituten die bijscholingscursussen verzorgen voldoende
is, zonder dat wordt overgegaan tot kwaliteitscertificering. Er bestaat naar
mijn overtuiging geen noodzaak voor kwaliteitscertificering, het certificeren
van opleidingsinstituten die de bijscholingscursussen verzorgen. De kwaliteit
wordt voldoende geborgd doordat de theoretische cursussen, dus de opleidingen
zelf, worden gecertificeerd door het instituut IBKI. Certificering van de
instituten in plaats van de cursus zou bovendien leiden tot extra regelgeving
en toezicht, de daarbij behorende beroepsmogelijkheden en – ik zeg het
nadrukkelijk – ook tot administratieve lasten en nalevingslasten. Dit
staat haaks op het streven van deze regering om tot deregulering te komen,
minder toezichtrelaties te hebben en de administratieve lasten significant
terug te dringen. Daarom is ervoor gekozen om niet het opleidingsinstituut
maar de bijscholingscursus te certificeren.Mevrouw Haubrich-Gooskens (PvdA):Ik kom nog heel even terug op de achterbankstage. Ik heb begrepen dat
je pas instructie mag geven op de rechtervoorstoel op het moment dat je in
bezit bent van een instructiecertificaat. Wanneer ontvangt de leerling zijn
instructiecertificaat? Naar mijn idee is dat pas nadat hij 40 uur stage heeft
gelopen op die achterbank.Minister Eurlings:Ik denk dat mevrouw Haubrich daarin gelijk heeft. Ik heb zojuist echter
al gezegd dat die 35 uur onder begeleiding van een stagementor plaatsvinden.
Het is dus geen onafhankelijke instructie, het is volstrekt onder de begeleiding
van een mentor. Het is alleen niet zo – en daarom maakte ik mijn opmerking –
dat de stagiair 40 uur lang passief toekijkt hoe de rijinstructie wordt gegeven.
Van de 40 uur is hij minstens 35 uur actief. Alleen de stagementor kijkt mee
en heeft een grote verantwoordelijkheid.Mevrouw Haubrich-Gooskens (PvdA):Wellicht kan dit nog een keer worden nagezocht. "Dat zoeken wij op",
lijkt mij zo, want ik heb deze informatie gekregen van een rijopleider die
erg duidelijk was dat men pas op de rechtervoorstoel mag zitten als men zijn
certificaat heeft. Ik zou niet weten hoe je actief rijinstructie moet geven
zonder op die rechtervoorstel te zitten. Kijkt u er nog eens naar, mijnheer
de minister. Het wordt ook aanbevolen om na die 40 uur achterbankstage toch
nog enige praktische rijervaring op te doen. Het is een aanbeveling die mogelijkerwijs
tot verbetering van de opleiding kan leiden.Minister Eurlings:Ik herhaal de overtuiging van onze kant. Wij denken, en met ons de branche
in den brede, dat je in die 40 uur voldoende kunt meegeven. De check van competenties
vormt extra zekerheid. De kandidaat moet aan het einde van de opleiding bewijzen
dat hij geschikt is. Voor ons is van belang, mevrouw Haubrich maakte terecht
dit punt, dat de kandidaat dus niet passief is, maar van die 40 uur minstens
35 uur actief lesgeeft. Ik wil heel precies zijn in mijn antwoord hoe het
juridisch zit met het certificaat. Ik zeg toe dat ik na afloop van het debat
hierop schriftelijk terugkom. Ik ben hier heel precies in. Ik herhaal echter
nogmaals: minstens 35 uur wordt er actief lesgegeven. Dat is de kern waar
het ook mevrouw Haubrich om gaat, denk ik.Voorzitter. Ik kom nog even terug op de certificering. Als wij niet de
cursussen maar de instituten certificeren, speelt daarbij, los van het feit
dat dit tot extra lasten en regeldruk leidt, ook artikel 23 van de Grondwet
een rol. Dit artikel regelt de vrijheid van onderwijs. De mogelijkheden van
het Rijk om de kwaliteit van de opleiding te beïnvloeden door zelf, door
middel van een erkenningsregeling, een beperking te stellen aan die vrijheid
zijn hierdoor beperkt. Dat is een verschil met andere branches. Het staat
de branche overigens vrij om zelf een erkenningsregeling voor instituten op
te stellen.Mevrouw Haubrich vraagt aandacht voor de noodzaak om te komen tot een
certificeringssysteem van rijscholen om zo tot kwaliteitsverbetering te komen.
Zij noemt de taxi's.Mevrouw Haubrich-Gooskens (PvdA):Ik ben wat verbaasd dat het feit dat als er bepaalde kwaliteitseisen aan
een opleidingsinstituut, een onderwijsinstituut dus, worden gesteld, dit in
strijd zou zijn met artikel 23 van de Grondwet. Aan het basisonderwijs en
het middelbare onderwijs wordt toch ook gevraagd om bepaalde leerdoelen te
realiseren? Een school krijgt toch pas een erkenning als deze aan bepaalde
kwaliteitseisen voldoet? Waarom het in strijd zou kunnen komen met artikel
23 van de Grondwet is mij volstrekt niet duidelijk.Minister Eurlings:Er zijn waarschijnlijk best mogelijkheden te vinden om tot een soort van
certificering over te gaan. Zoals ik zojuist al zei, kan de branche zelf tot
een soort van erkenningsregeling/kwaliteitsstempel komen. Het is alleen niet
gemakkelijk. Het is extra moeilijk omdat het om onderwijsinstituten gaat.
Ik heb dit als een extra argument gegeven. Dit komt bovenop het voor ons zeer
zwaarwegende argument dat de kwaliteit van de opleiding gegarandeerd is omdat
ten eerste de cursus is gecertificeerd, ten tweede er 40 uur stage wordt gelopen
waarvan ten minste 35 uur actief en ten derde er een competentiecheck is aan
het einde van de stage. Dat zijn voor ons drie belangrijke polen, die afdoende
garanderen dat hier dezelfde doelen worden bereikt op een gemakkelijkere manier
die minder lasten en problemen met zich meebrengt. Het was een sluitstuk van
mijn discussie en niet de kern.Voorzitter. Ik denk dat ik hiermee aan het einde van de beantwoording
ben gekomen. Mijn ambtelijke staf werkt zeer snel, waarvoor ik dankbaar ben.
Ik kan mevrouw Haubrich dan ook melden dat een stagiair een tijdelijke bevoegdheid
krijgt om rijonderricht te kunnen geven tijdens de stage, onder
toezicht van de stagementor. Dat laatste is dus een voorwaarde voor het kunnen
uitoefenen van die tijdelijke bevoegdheid. Zij heeft gelijk met wat zij stelde
over het certificaat, maar door deze tijdelijke bevoegdheid kan dus wel degelijk
die 35 uur actief rijonderricht worden gegeven.Dank u wel.De voorzitter:Ik dank de minister.Wij komen hiermee toe aan de tweede termijn van de Kamer. De minister
van Justitie wordt verwacht door Hare Majesteit de Koningin. Heeft een van
de woordvoerders nog een vraag specifiek voor hem? Ik zie dat dit het geval
is. Dan stel ik voor dat die als eerste wordt gesteld, waarna de minister
meteen reageert. Ik verzoek om enige clementie vanwege de tijdsdruk waaronder
de minister verkeert. Ik zie dat de aanwezige woordvoerders ermee akkoord
gaan dat deze vraag als eerste aan de minister wordt gesteld waarna hij de
zaal kan verlaten.Het woord is aan mevrouw Haubrich-Gooskens.Mevrouw Haubrich-Gooskens (PvdA):Voorzitter. Het was misschien handiger geweest als ik deze vraag bij interruptie
had gesteld. Ik dank overigens die minister van Justitie hartelijk voor zijn
beantwoording. Hoewel het enigszins buiten het bestek van het onderhavige
wetsvoorstel valt, heb ik toch een vraag. Kan de minister in het algemeen
uitspreken dat als er nieuwigheden zijn met betrekking tot beginselen die
raken aan onze rechtsstatelijke uitgangspunten, hij daar eerst een algemeen
debat over zal entameren, voordat deze nieuwigheden tersluiks via een wetsvoorstel
bij beide Kamers terechtkomen?Minister Hirsch Ballin:Voorzitter. Ik begrijp de vraag van mevrouw Haubrich goed, ook gelet op
de discussie die wij in de Tweede Kamer hebben gevoerd over een bepaalde variant
die in discussie is geweest, die zou kunnen lijken op minimumstraffen. Ik
heb meermalen in de Tweede Kamer mijn standpunt daarover naar voren gebracht.
Ik begrijp ook dat er overeenstemming is tussen mevrouw Haubrich en mij dat
wij die weg niet moeten opgaan.Dit wetsvoorstel draagt een specifiek karakter door bepaalde gevolgen
van rechtswege te verbinden aan een recidiveren op het punt van delicten met
de door mijn collega en mij omschreven risico's van de verkeersveiligheid.
Een stelselwijziging die aan de uitgangspunten van ons strafrecht zou tornen,
zou ik niet willen verdedigen. Maar als het ooit in mijn hoofd zou opkomen,
zo zeg ik u graag toe, dan zal ik u de kans geven om mij dat weer uit het
hoofd te praten.De voorzitter:Dank u wel. Wij wensen u een prettige avond.De heer Hofstra (VVD):Mevrouw de voorzitter. Ik dank de ministers van Justitie en van Verkeer
en Waterstaat voor hun uitvoerige beantwoording, maar een paar punten wil
ik nog onderstrepen. Wij zijn niet tegen uitbreiding met drugs, maar het moet wel goed kunnen
en op een verantwoorde manier. Wat de snelheid betreft herhaal ik wat de minister
van Verkeer en Waterstaat zei: het gaat om forse overtredingen en binnen de
bebouwde kom. Het lijkt mij heel goed om daar op voorhand een beperking te
hebben.Ik heb van de minister van Verkeer en Waterstaat nog wel een antwoord
te goed over wat ik deze week het zuur en het zoet heb genoemd, wat later
door de minister van Justitie geamendeerd is tot nog een keer krachtig. Maar
beter is misschien: krachtig en prettig. Dus wat betreft de bekeuringen thuisgestuurd
krijgen van overtredingen op de A3 en A31, de auto om de hoek keuren, in Zuid-Frankrijk
de apk en een auto goedkoper in Duitsland kunnen kopen krijg ik graag een
toezegging dat de regering haar best doet om die balans naar voren te krijgen.Het punt van de bijzondere omstandigheden heb ik inderdaad in eerste termijn
opgebracht. Ik heb er toen geen waardeoordeel aan toegevoegd, maar een feit
is dat in de huidige strafrechtelijke wetgeving het begrip "bijzondere
omstandigheid" geldt. Ik deel echter de mening van de regering dat het
hier om zodanig ernstige zaken gaat, dat er alle aanleiding is om die bijzondere
omstandigheid niet te laten meewegen bij de toevoeging die met deze wetswijziging
wordt ingevoerd. Dat lijkt mij verstandig, ook al betekent het wel dat vrijwillig
een hogere pakkans wordt gerealiseerd omdat zeer veel kilometers worden gemaakt.Voorlichting is heel belangrijk. Wij hebben niet alleen deze regeling,
maar ook de regeling voor het beginnersrijbewijs. Burgers hebben af en toe
moeite om alles binnen de overheid goed te volgen. Ik leg daar dus nog eens
de nadruk op.Wat de rijopleiding betreft betwijfelen wij of alle wijzigingen nu voldoende
zijn om die echt goed te krijgen. Er zijn zorgen in die sector, maar wij hebben
de hoop dat door zelfregulering en goede ondernemers die een kwalitatief goede
opleiding verzorgen, de zaak vooruit kan worden gebracht.De heer Janse de Jonge (CDA):Mevrouw de voorzitter. Ik dank de bewindslieden voor hun adequate en uitvoerige
antwoorden. Vooral het antwoord van de minister van Justitie over de tweewegenleer
raakte mij bijna persoonlijk, zult u begrijpen. Ik had nog de aardige anekdote –
de minister is inmiddels vertrokken – dat ik het afgelopen weekend met
de familie in de kop van Noord-Holland was. Wij kwamen langs Limmen. Mijn
vrouw en ik hebben toen een discussie gevoerd over Limmen/Houtkoop. Over tweewegenleer
gesproken! Maar dat is alleen een grap die juristen begrijpen, zeg ik er meteen
bij.De minister van Justitie zei duidelijk dat de finale afronding van de
notoire wetsovertredingen vooral strafrechtelijk zal zijn. Ik kan daarmee
instemmen. Het zijn en blijven twee procedures: een administratiefrechtelijke
en een strafrechtelijke. Finaal ligt het ingrijpen aan de strafrechtelijke
kant, vooral voor de rijbewijslozen. Dat is namelijk de ergste categorie die
zonder rijbewijs gewoon doorrijdt.De minister van Verkeer en Waterstaat zei dat mensen, als zij iedere keer
de regels overtreden, opnieuw op moeten en moeten voldoen aan de vereisten
voor het rijbewijs. Dat is correct en terecht, maar die vereisten
staan in principe vast. Die zijn bekend, die zijn redelijk statisch. De minister
kan eraan denken – en dat geldt ook bij weigering van de licht-educatieve
maatregel – om voorwaarden te verbinden aan het rijbewijs voor die zware
categorie, maar daarvoor moet hij wel de wet aanpassen. Aan die suggestie
kan misschien in de toekomst nog eens gedacht worden, want het gaat om een
zware categorie wetsovertreders.Gelet op de antwoorden van de bewindslieden zal ik een zeer positief advies
aan mijn fractie geven.Mevrouw Haubrich-Gooskens (PvdA):Mevrouw de voorzitter. Ik dank de minister van Verkeer en Waterstaat voor
zijn uitvoerige beantwoording.Nog één punt is overgebleven. Laat ik vooropstellen dat
wij van harte, meer dan van harte onderschrijven dat het rijbewijs vervalt
voor alle categorieën en misschien wel juist voor mensen die beroepshalve
op de weg zitten. Juist voor hen zou er des te meer reden kunnen zijn om het
in te trekken. Des te betreurenswaardiger is het daarom dat een dergelijke
sanctie niet bestaat voor mensen die tractoren besturen. Tractoren rijden
ook vaak binnen de bebouwde kom. Als mensen dronken op een tractor zitten,
kun je dit soort maatregelen niet treffen. Misschien is het aanbevelenswaardig
om toch eens te spreken over het opnemen in het kentekenregister van tractoren
en de vervolgens daaraan verbonden rijbewijsplicht.De heer Van den Berg (SGP):Mevrouw de voorzitter. Namens onze fracties zeg ik de beide ministers
hartelijk dank voor de grondige beantwoording.De minister van Justitie heeft ons gerustgesteld op het punt van handhaving
en voldoende capaciteit. Dat komt goed.De minister van Verkeer en Waterstaat heeft nog eens nadrukkelijk gezegd
dat wij niet moeten denken dat een rijbewijs een vanzelfsprekend recht is
dat te allen tijde geldt. Dat is een goede insteek.Over het beginnersrijbewijs heeft hij gezegd dat het werkt. Dat is heel
positief en dat stelt ons gerust. Er komt nog een evaluatie. Te zijner tijd
horen wij daar wel over.Ik kan in tweede termijn kort zijn, omdat de ambtelijke ondersteuning
zo perfect is. De minister heeft al heel veel beantwoord. Er blijven geen
vragen over. Wij hebben er goede nota van genomen dat er, zodra het mogelijk
is, een uitbreiding zal komen naar onder andere het rijden na gebruik van
drugs.Minister Eurlings:Mevrouw de voorzitter. Ik dank de woordvoerders voor hun wederom positieve
insteek en de conclusies in tweede termijn van de Senaat.Ik begin bij de heer Hofstra. Ik ben het volstrekt met hem eens dat de
test op drugs op een verantwoorde manier moet kunnen. Daarom – ik zeg
het hoopvol – zetten wij in op de proef om te kijken of de speekseltest,
die voorbeelden uit het buitenland, op een doelmatige en zekere manier kan
worden ingezet. Mocht dit erbij komen en zijn het overtredingen, dan worden
het forse overtredingen, ook in lijn met wat de heer Hofstra in eerste termijn
aanhaalde. Het eerste beeld was dat mochten wij tot uitbreiding overgaan,
het met name forse overtredingen zijn in de bebouwde kom. Ik heb in eerste
termijn gezegd dat de Tweede Kamer het net iets ruimer heeft geïnterpreteerd,
waardoor ik op basis van de uitspraak van de Tweede Kamer niet direct kan
zeggen dat ik nu kan garanderen dat het alleen in de bebouwde kom is. Het
moet echter wel gaan om forse overtredingen in kwetsbare gebieden, dus niet
een paar kilometer snelheidsovertreding en dergelijke. Op dat punt zitten
wij dus op één lijn.Laten wij dan nu toekomen aan het zoet en allereerst de boetes in Nederland.
Wij betalen in Frankrijk en dus betalen de Fransen ook hier. Ik vind dat een
belangrijk punt. Het is redelijk onverkwikkelijk, als je over verkeersveiligheid
praat en ook vanwege het gevoel van rechtvaardigheid, dat in een Europese
Unie zonder binnengrenzen nog steeds heel wat mensen hier kunnen rijden en
weten dat zij hun boetes waarschijnlijk niet hoeven te betalen als zij te
hard rijden. Nederland is voorloper op dit gebied, niet alleen omdat wij veel
bilaterale verdragen met andere landen zijn aangegaan waardoor de rekening
aan beide kanten van de grens moet worden betaald, maar ook omdat wij met
de RDW een systeem hebben ontwikkeld dat erg vernuftig is. Wij proberen dat
te internationaliseren. Twee weken geleden hebben wij tijdens de Transportraad
in Luxemburg nog eens nadrukkelijk aangedrongen op een Europese systematiek
waarbij de rekening bij mensen op de deurmat valt, waar zij ook hebben gereden
in de 27 landen. Dat heeft te maken met verkeersveiligheid, maar ook met een
rechtvaardigheidsgevoel. Dit uitgangspunt wordt breed gedeeld. Een aantal
landen trekt dan wel de formele kaart en wijst op de bevoegdheden in de eerste
pijler, de derde pijler et cetera. Namens de Nederlandse regering heb ik het
standpunt ingenomen dat wij linksom of rechtsom gewoon pragmatisch een oplossing
moeten vinden. Het moet geregeld worden. Dit soort zware principiële
discussies moeten het bereiken van dat doel niet in de weg staan. De discussie
wordt echter vervolgd. De race is nog niet gelopen in het Europese.Wij werken er inderdaad aan om over de grenzen heen Nederlandse auto's
te kunnen laten keuren. Wij zijn daarmee op een aantal plekken in België
aan de slag. Zolang er nog geen Europese aanpak op dit vlak is, is het niet
gemakkelijk om het overal te doen. Wij zijn echter bezig met een uitbreiding.
Ik zie namelijk het punt. Als je in de buurt van de grens woont, zie je dat
het op heel veel problemen stuit bij mensen die over de grens met een Nederlandse
auto rijden en weer terug moeten voor de keuring.Er zijn goede ontwikkelingen aanstaande voor het kopen van auto's in het
buitenland, mijnheer Hofstra! Zoals u weet, gaan wij met de kilometerbeprijzing
de bpm naar nul zetten en afschaffen. Zie daar het perspectief: wij kunnen
straks zonder die ellendige belemmeringen die de bpm nu nog oplevert, vrij
in het buitenland kopen en importeren. Maar goed, ik ken uw jarenlange enthousiasme
over de kilometerbeprijzing. Wij mogen hoopvol zijn dat ook hier het zoet
naar ons toe zal komen.Met de voorlichting gaan wij aan de slag.De heer Hofstra vroeg of het wetsvoorstel nu echt voldoende is voor de
kwaliteit en of de kwaliteit van de rijscholen voldoende wordt verbeterd.
Wij verwachten echt dat de kwaliteit voldoende zal zijn. Uit
de evaluatie van de WRM is een aantal verbeterpunten naar voren gekomen: competentiegericht
examineren, het invoeren van de stage, de verplichte bijscholing, zowel in
theorie als praktijk, en de invoering van het basiscertificaat. Dit wetsvoorstel
voorziet daar heel nadrukkelijk in. Het wetsvoorstel is tot stand gekomen
vanuit regulier overleg met de branche. Wij zullen nadrukkelijk – ik
zeg het nogmaals toe – monitoren hoe het in de praktijk werkt. Mochten
wij op onverwachte negatieve ontwikkelingen stuiten, dan zullen wij de wet
aanpassen. Wij hebben echter wel degelijk het vertrouwen dat de kwaliteit
voldoende is gewaarborgd.Tegen de heer Janse de Jonge zeg ik dat wij zullen monitoren hoe het zit
met de vereisten om het rijbewijs weer terug te krijgen. Zijn die vereisten
stevig genoeg? In de systematiek die zal gelden voor iemand die zich in het
verleden slecht heeft bewezen op het vlak van alcoholovertredingen, zal wat
de rijvaardigheid betreft specifiek worden bekeken of die persoon ervan af
is en in staat is om zich eraan te houden of dat wij met een notoire alcoholist
te maken hebben die geen geschiktheidsverklaring mag krijgen. In die zin wordt
vanuit het verleden van de automobilist kwalitatief gekeken hoe die persoon
ervoor staat. Daar is dus al sprake van die kwalitatief scherpe aanpak. Wij
zullen echter monitoren of die voldoende is en of er nog meer moet gebeuren.
Ik kom erop terug bij de technologische toepassingen, die ik ermee in lijn
wil zien. Het denken staat niet stil. Ook niet na het hopelijk door uw senaat
aannemen van dit voorstel.Ik dank ook mevrouw Haubrich voor haar positieve bewoordingen. Ik begrijp
haar opmerkingen inzake de tractoren. Zolang er echter geen rijbewijsplicht/kentekenplicht
is voor tractoren, heeft het geen zin om daar een bevoegdheid te ontzeggen.
Ook op dat vlak staat het denken echter niet stil. Het is in het parlement
vaak onderwerp van discussie. Het zal ongetwijfeld terugkomen, ik verwacht
binnen een aantal maanden. Zolang de situatie is zoals die is, valt dit dus
buiten de regeling.Mevrouw Haubrich-Gooskens (PvdA):Misschien is het te overwegen dat toch iemands rijbewijs voor alle categorieën
vervalt als hij op een trekker betrapt wordt met te veel alcohol op.Minister Eurlings:Dat is juridisch niet gemakkelijk te regelen, want waar leg je dan de
grens? Immers, waarom zou het dan niet gelden als iemand zich misdraagt op
een ander "niet-rijbewijsplichtig" voertuig? Ik begrijp het punt
van mevrouw Haubrich wel. De door de Kamer aangenomen motie waarin wordt verzocht
om de administratieve lasten voor de landbouwsector niet op te voeren, heb
ik uitgevoerd. Wij zitten wel met een uitdaging want ook veel jonge mensen
rijden op die tractoren, en niet alleen op de wei maar ook op de openbare
weg. Met een tractor kan vrij hard worden gereden. Ik denk dat men in de sector
om die reden overweegt of er toch iets moet veranderen. Daar wordt in het
Zeeuwse met ondersteuning door mijn ambtsvoorganger Peijs hard aan gewerkt.
Ik kan hier niet op vooruitlopen, maar ik kom er nog op terug. Er bestaat
echter een reële kans dat op dit vlak dingen aangepast zullen worden.Ik dank de heer Van den Berg voor zijn positieve bewoordingen. Wij zullen
inderdaad monitoren hoe het in de praktijk met deze regeling en met het eerder
in werking getreden rijbewijs voor beginnende bestuurders gaat. Daar kom ik
op terug als daar aanleiding voor is.De voorzitter:Ik bedank de minister van Verkeer en Waterstaat.De beraadslaging wordt gesloten.De wetsvoorstellen worden zonder stemming aangenomen.Sluiting 18.55 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20082009-174-189.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl