Voortzetting van de behandeling van de wetsvoorstellen: - Harmonisatie van inkomensafhankelijke regelingen (Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen) (29764); - wetsvoorstel Wijziging van een aantal wetten in verband met de invoering van de Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen (Aanpassingswet Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen) (29765)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2004-2005, pag. 2676-2711

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

31-01-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

nr. 40, pagina 2676-2711

20-01-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 29765Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 29764Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter ter zake gedane voorstellen (donderdag 20 januari 2005)Pagina 2711-2712
Behandeling van het wetsvoorstel Nieuwe regeling voor het toelaten van rassen, het in de handel brengen van teeltmateriaal en het verlenen van kwekersrecht (Zaaizaad- en plantgoedwet) (29650)Pagina 2655-2655
Regeling van werkzaamheden (donderdag 20 januari 2005)Pagina 2675-2676
Presentie en opening (donderdag 20 januari 2005)Pagina 2655-2655
Noot 1: BIJVOEGSEL, Schriftelijke antwoorden van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid op de door mevrouw Noorman-den Uyl gestelde vragen in de eerste termijn van de behandeling van het wetsvoorstel Awir (29764) en de Aanpassingswet Awir (29765)Pagina 2713-2723
Voortzetting van de behandeling van de wetsvoorstellen: - Harmonisatie van inkomensafhankelijke regelingen (Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen) (29764); - Wijziging van een aantal wetten in verband met de invoering van de Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen (Aanpassingswet Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen) (29765)Pagina 2655-2675
Voortzetting van de behandeling van de wetsvoorstellen: - Harmonisatie van inkomensafhankelijke regelingen (Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen) (29764); - wetsvoorstel Wijziging van een aantal wetten in verband met de invoering van de Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen (Aanpassingswet Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen) (29765)Pagina 2676-2711

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 290 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van:het wetsvoorstel Harmonisatie van inkomensafhankelijke regelingen (Algemene
wet inkomensafhankelijke regelingen) (29764);het wetsvoorstel Wijziging van een aantal wetten in verband met de invoering
van de Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen (Aanpassingswet Algemene
wet inkomensafhankelijke regelingen) (29765).De algemene beraadslaging wordt hervat.Minister De Geus:Voorzitter. Ook ik dank de Kamer voor haar constructieve inbreng, die
ons in een interessante dialoog over dit wetsvoorstel brengt. Ik ga daar graag
op in, nadat wij vanochtend al een heel levendig stuk van het debat hebben
meegemaakt. Ik sluit mij aan bij de opmerking van collega Wijn dat wij er
eigenlijk best een beetje trots op zijn dat wij nu zover zijn dat wij over
de Awir knopen kunnen doorhakken. Dat geeft aan dat het kabinet niet alleen
met grote nieuwe plannen komt om in de materiewetten van alles te veranderen,
maar dat wij ook kijken naar datgene wat nuttig is of wat eenvoudiger, transparanter
of efficiënter kan. Dat is echt een motief en een leidraad voor het kabinet.
Wat dat betreft, sta ik hier met hetzelfde gevoel als bij de behandeling van
de wetgeving op het punt van de administratieve lastenverlichting in de sociale
zekerheid, beter bekend als Walvis en SUB.Deze Awir maakt de zaken dus echt inzichtelijker voor de burger: één
loket, eenduidige definities, één aanvraagformulier voor de
huur en de zorg en straks ook voor de kinderopvang. De Awir is dus ook van
groot belang voor het beleidsterrein van werk en inkomen. Voor het inkomen
is zij van groot belang omdat de belangrijkste inkomensafhankelijke regelingen
daardoor beter aansluiten op de werkelijke draagkracht. Ook helpen de grotere
transparantie en het ene loket bij het terugdringen van niet-gebruik, want
door de Awir weten de mensen eerder wat hun recht is en is eenvoudiger te
zien waar zij dat recht kunnen halen. De Awir is ook belangrijk voor werk,
omdat zij zorgt voor harmonisatie van de inkomensbegrippen en daardoor een
beter zicht geeft op de armoedeval. Wij kunnen nu beter zien waar de marginale
druk stapelt en waar knelpunten ontstaan. Bovendien wordt met dit wetsvoorstel
de marginale druk van de huursubsidie, een regeling met een relatief hoge
marginale druk, substantieel verlaagd.Ik begin bij de inkomenseffecten. De Awir betekent een overgang naar nieuwe
begrippen. Dat heeft effect voor sommige huishoudens. Vaak is het effect gunstig,
soms is het helaas ongunstig. Hoe komt dat? Een aantal huishoudens valt nog
onder een regime, de erfenis van de belastingwijziging in 2001, waarin met
bepaalde forfaits wordt gewerkt. Ik noem het inactievenforfait, het arbeidskostenforfait
en de zelfstandigenaftrek. Die komen niet meer in de wetgeving voor. De voordelen
zijn echter destijds niet een-op-een afgeschaft. Dat betekent dat afschaffing
op enig moment en dus gelijkschakeling met mensen met eenzelfde inkomen een
ongunstig inkomenseffect heeft.Die ongunstige effecten blijven in aantal en omvang in de ogen van het
kabinet acceptabel. Waar die effecten onverwachts toch te ingrijpend blijken
te zijn, hebben wij een reparatie voorgesteld. Daarover hebben wij de Kamer
vorige week bericht.De vragen uit de Kamer betreffen in de eerste plaats de inkomenseffecten
van afschaffing van de correctie op het verzamelinkomen. Die aanpassing heeft
betrekking op de bestaande regelingen van huursubsidie, WTOS en studiefinanciering.
Als erfenis van de belastingherziening 2001 werd voor deze regelingen het
toetsingsinkomen vanaf dat jaar telkens aangepast met een correctiefactor.
Die factor schaffen wij af. Dat vereenvoudigt de zaken enorm. Zonder verder
ingrijpen zouden alle toetsingsinkomens echter stijgen en zouden de tegemoetkomingen
dalen. Vandaar dat wij tegelijkertijd de variabelen van de regeling zodanig
aanpassen dat die stijging zo min mogelijk gevolgen heeft voor de hoogte van
de tegemoetkoming. De inkomenseffecten blijven binnen de perken.Bij deze operatie is een spreiding van effecten onvermijdelijk. Dat komt
omdat de omvang van de toegepaste correctie afhankelijk is van de verschillende
inkomstenbronnen in een huishouden. Werkende alleenverdieners hebben een andere
correctie dan twee partners waarvan de een werkt en de ander zelfstandig is
of een arbeidsongeschiktheidsuitkering ontvangt. Dat heeft te maken met de
zo-even genoemde forfaits. Die zitten nu niet meer in de wetgeving. Zeker
bij huursubsidie, waar het inkomen van de medebewoners meetelt, zijn er talloze
combinatiemogelijkheden waarvoor wij niet volledig kunnen compenseren.
Het kabinet heeft daarop ingespeeld en heeft de Kamer voorstellen gedaan.Hoe pakt het uit bij de WTOS en de WSF? Daar is een spreiding van effecten
te zien over drie jaar. Het kunnen immers behoorlijke effecten zijn. Voor
de WTOS, de tegemoetkoming in het onderwijs, de aanvullende beurs en de studiefinanciering
geldt dat er negatieve koopkrachteffecten kunnen ontstaan als het toetsinkomen
uit twee inkomens bestaan die samen tegen modaal aan zitten. Dat geldt voor
7% van de huishoudens die WTOS krijgen en voor 13% van de studenten, die een
lagere aanvullende beurs krijgen. Het effect in het kader van de WSF bedraagt
gemiddeld 195 euro en maximaal 550 euro. Het effect ontstaat als de correctie
op het verzamelinkomen sterk afwijkt van de realiteit van het actuele inkomen.
Dat effect spreiden wij over drie jaar om te grote gevolgen tegen te gaan.De SGP-fractie heeft gevraagd om reële gegevens op dit punt. Zijn
er geen mogelijkheden voor aanvullende maatregelen? Binnen de grenzen van
de eis van budgetneutraliteit en harmonisatie zien wij hiervoor geen alternatieven.
Het gaat om de situatie waarin mensen, zonder de erfenis van de vroegere forfaits,
geen voordeel meer hebben. Het geleidelijk aan afbouwen van dit onbedoelde
voordeel wordt dus rechtgetrokken in de tijd.Over de effecten voor ontvangers van huursubsidie is de Kamer apart per
aanvullende brief geïnformeerd. Door verschillende fracties is gevraagd
om een nadere toelichting op deze brief. In het rapport van de interdepartementale
werkgroep die de verschillende mogelijkheden heeft onderzocht is een fout
gemaakt. Ten aanzien van de spreiding van de inkomenseffecten voor 65-minners
zijn maandcijfers als jaarcijfers gepresenteerd. In de memorie van toelichting
is daardoor een te positief beeld geschetst. De gemiddelden kloppen, maar
er zijn meer en grotere negatieve uitschieters dan wij dachten.De VVD-fractie heeft gevraagd hoe dit soort fouten kan ontstaan. Rechttoe,
rechtaan: dit is een menselijke fout. Het bijgestelde, correcte beeld gaf
het kabinet wel aanleiding tot reparatie. Er is een nieuwe aanpassingsvariant
ontwikkeld die het gemiddelde beeld verbetert en de negatieve uitschieters
dempt. Het gemiddelde beeld laat in het gewijzigde voorstel alleen nog maar
neutrale of positieve effecten zien. De winst in termen van een lagere marginale
druk wordt behouden. Kijken wij naar de spreiding, dan hebben de positieve
effecten de overhand. 5% van de huishoudens met personen jonger dan 65 jaar
ervaart negatieve effecten van meer dan 60 euro per jaar.Mevrouw Verburg heeft mij gevraagd daar nader op in te gaan. Het gaat
voor 31.000 huishoudens om gemiddeld 150 euro per jaar. Het precieze effect
is afhankelijk van een aantal factoren, zoals hoogte van de huur, hoogte van
het inkomen en samenstelling van het huishouden. Nogmaals, het effect dat
nu tenietgedaan wordt, is het voordelige effect dat sommige mensen met dat
inkomen x hadden als zij vanuit het verleden nog een erfenis, een extra voordeeltje,
hadden omdat zij voor 2001 konden profiteren van de forfaits die ik net genoemd
heb. Deze mensen zijn dus lang behandeld alsof zij dat forfait nog hadden.
Dat wordt in deze situatie rechtgetrokken.De oorzaak van de spreiding ligt in een bovengemiddelde correctiefactor
die nu wordt toegepast en waarvoor wij niet volledig kunnen compenseren. Dat
geldt voor huishoudens met ten minste één inkomen uit werk,
hetzij loondienst, hetzij werk als zelfstandige. Het gaat niet om huishoudens
op het minimum; het gaat ook niet om uitkeringsgerechtigden. Met de variant
waarvan de kosten 20 mln euro bedragen, blijven de inkomenseffecten naar de
overtuiging van het kabinet acceptabel. De vraag van mevrouw Gerkens wie de
rekening betaalt, is hiermee ook beantwoord. Het zit zowel in budgettaire
kosten als in negatieve inkomenseffecten voor een beperkte groep.Mevrouw Verburg (CDA):Ik heb u gevraagd uit te leggen hoe die groep van 31.000 huishoudens eruit
ziet. U hebt gezegd dat die huishoudens niet op het minimum zitten en ook
niet in een uitkeringssituatie. Dan denk ik dat u ook kunt zeggen waar zij
wel zitten. Hoe zijn die huishoudens samengesteld?Minister De Geus:Wij hebben daarnaar gekeken. Het is bar moeilijk om daar een totaaloverzicht
van te geven. Dat komt omdat er voor de huursubsidie meer inkomens meetellen.
Voor elk van die personen kan een van die forfaits aan de orde zijn. In het
totale huishouden kan er dus een combinatie van effecten optreden. Het gaat
om die drie voormalige forfaits: de zelfstandigenaftrek, het inactievenforfait
en het arbeidskostenforfait. Ook bij de inactieven gaat het altijd om een
combinatie van forfaits.Mevrouw Verburg (CDA):Hebben wij het dan over huishoudens met een inkomen van 130% van het wettelijk
minimumloon of meer?Minister De Geus:Wij hadden gehoopt dat wij zouden kunnen zeggen dat het mensen zijn met
in ieder geval een bepaald inkomen, maar dat kunnen wij niet. Mensen die een
zelfstandigenaftrek hadden, kunnen nu op elk inkomensniveau zitten. Dat weten
wij niet precies. Wij weten wel dat het om mensen gaat met een inkomen tot
26.000 euro, omdat dit de grens is voor de huursubsidie.Mevrouw Verburg (CDA):Hoe kunt u dan zeggen dat het niet om huishoudens gaat met een inkomen
onder het wettelijk minimumloon en ook niet om uitkeringsgerechtigden?Minister De Geus:Volgens mij tellen deze forfaits niet bij de huishoudens op het minimumniveau.
De belastingdruk is dan zodanig dat die forfaits weinig doen. Ik weet alleen
niet zeker of dat juist is. Anders lijkt het mij goed om deze vraag schriftelijk
te beantwoorden.Mevrouw Verburg (CDA):Is het mogelijk om die vraag heel kort te beantwoorden? Kunnen wij dat
antwoord voor de tweede termijn krijgen?Minister De Geus:Het kabinet heeft aangegeven dat het moeilijk is om die 31.000 huishoudens
wat inkomensniveau betreft te categoriseren om te kunnen aangeven dat dit
niet boven de 26.000 ligt. Ik heb ook gezegd dat de herleiding naar de forfaits
die in het geding zijn, met zich meebrengt dat dit huishoudens zijn die in
het verleden een combinatie van forfaits hebben gehad, zoals het inactievenforfait,
het arbeidskostenforfait en de zelfstandige aftrek. Ik heb verder gezegd dat het niet om huishoudens op het minimum gaat en ook niet om uitkeringsgerechtigden.
Mevrouw Verburg vraagt welke garantie er is dat het niet om mensen op of rond
het minimum gaat, nu wij wel weten wat de bovengrens is en er verder een heel
scala van situaties is.Mevrouw Verburg (CDA):Wij willen op grond daarvan een afweging maken van het risico.Minister De Geus:Ik zal ervoor zorgen dat uw vraag voor de tweede termijn is beantwoord.Mevrouw Noorman-den Uyl (PvdA):In hoeverre komt de doelgroep die onder deze aanpassing valt, overeen
met de doelgroep die door de VNG wordt opgevoerd, namelijk de mensen die door
de voorgestelde wijziging van de huursubsidie worden geconfronteerd met een
inkomensverlies dat kan oplopen tot 2003 euro? Is de minister van mening dat
met deze wat meer generieke maatregel zodanig maatwerk wordt geleverd dat
mensen het recht krijgen op de huursubsidie die zij op grond van hun inkomen
nodig hebben?Minister De Geus:Die laatste afweging hebben wij inderdaad gemaakt en ik kan die vraag
positief beantwoorden.De vraag of de voorgestelde maatregelen ook effect zullen hebben voor
de doelgroep die de VNG noemt, kan ik niet zo maar beantwoorden. Misschien
dat mijn ambtenaren mij dit gedurende mijn termijn kunnen aanreiken. Anders
stel ik voor dat wij dit bewaren voor de tweede termijn.Mevrouw Gerkens (SP):Ik heb een vraag over de zelfstandigenaftrek, want die verdwijnt dus ook.
Volgens mijn informatie was die zelfstandigenaftrek relatief hoog. Als er
twee zelfstandigen zijn in een gezin, is de overgangsregeling dan wel voldoende?Minister De Geus:De vraag of die al of niet voldoende is, hangt natuurlijk samen met de
appreciatie van een voordeel dat eigenlijk al niet meer bedoeld is in de huidige
wetgeving. Het betreft mensen die uit het verleden nog een bepaalde vorm van
aftrek meenemen. Er zijn ook zelfstandigen die niet langer profiteren van
het naijlen van dit effect en die met een zelfde inkomen nu in een onvoordeliger
situatie verkeren. De effecten kunnen behoorlijk zijn, zeker naarmate er meer
personen met een zelfstandigenaftrek in een huishouden zijn.Mevrouw Gerkens (SP):Ik begrijp de reden waarom u de aftrek afschaft, maar u kiest toch niet
voor niets voor een overgangsregeling. Mensen kunnen dan langzaam aan de situatie
wennen, maar in een gezin met twee zelfstandigen is de overgangsregeling niet
voldoende. Zij worden niet in de gelegenheid gesteld om te wennen aan de nieuwe
situatie.Minister De Geus:Ik begrijp de zorg van mevrouw Gerkens, maar ik wijs er wel op dat met
de belastingverlaging van 2001 en de maatregelen sindsdien voor zelfstandigen
een forse lastenverlichting tot stand is gekomen. Ten opzichte van de thans
voorgestelde correctie van onbedoeld voordeel staat dus sinds die tijd een
forse lastenverlichting. Wij hebben het dus niet over een groep mensen die
voortdurend door de fiscus wordt gepakt, om het zo te zeggen.Mevrouw Gerkens (SP):De minister zegt dus: ja het probleem is er en nee, ik vind het geen probleem?Minister De Geus:Ik heb gezegd dat dit effect zich voordoet en de weging van dit effect
heeft tot een bepaalde correctie geleid. Dit is in de brief weergegeven. Ik
zie dan ook niet in waarom een verdere correctie ten opzichte van huishoudens
die bestaan uit twee werkenden, noodzakelijk zou zijn.De woordvoerder van de VVD-fractie heeft gevraagd of er nog andere mogelijkheden
zijn overwogen. Wij hebben gekeken naar een afbouw van de correcties op het
verzamelinkomen gedurende meerdere jaren. De regering heeft niet voor deze
technische optie gekozen, omdat het structurele effect van deze vorm van afbouw
hetzelfde is. Verder zou de afbouw een geïntegreerde uitvoering van de
huursubsidie en de zorgtoeslag door de Belastingdienst per 1 januari
2006 echt in gevaar brengen. Naast deze twee argumenten is er natuurlijk ook
het argument dat het een voordeel betreft ten opzichte van huishoudens met
hetzelfde inkomen dat een aantal jaren heeft bestaan en nu zal worden beëindigd.De huursubsidie voor 65-plussers wordt bijna geheel gecorrigeerd voor
de effecten van de afschaffing van de correctie van het verzamelinkomen. Een
uitzondering op deze regel zijn huishoudens waarvan een van de partners, vaak
jonger dan 65, nog werkt. Deze groep krijgt te maken met combinaties van correctiefactoren
waarvoor wij niet geheel kunnen compenseren. Deze groep bestaat uit ongeveer
10.000 à 20.000 huishoudens. Het gemiddelde effect voor deze groep
is ongeveer 77 euro per jaar.De heer Weekers vraagt of de effecten onevenwichtig zijn, gezien de uiteenlopende
effecten voor actieven en inactieven en of "fine tuning" mogelijk is. De uiteenlopende
effecten zijn inherent aan deze operatie, omdat de correctie verschilt naar
de inkomensbron. Voor inactieven is deze correctie lager dan voor zelfstandigen
en voor werkenden is hij het hoogst. Werkenden verliezen in die zin dus het
meest. Dat verlies is gecorrigeerd, maar dat laat onverlet dat er voor inactieven
grotere plussen ontstaan. Dat is een gevolg van het feit dat het generiek
beleid is voor alle inkomens. Een precies passende correctie, de "fine tuning",
is alleen mogelijk als wij een verschil maken tussen actieven en inactieven,
maar dat zou de beoogde vereenvoudiging ondergraven.De heer Weekers heeft verder gevraagd wat de regering gaat doen wanneer
de inkomenseffecten onverhoopt toch negatiever uitvallen voor bepaalde groepen
dan voorzien. Is de regering dan bereid om voor deze groepen extra geld uit
te trekken? In de zomer van 2005 stellen wij een verwachting op van het inkomensbeeld
voor 2006. Als dat beeld niet evenwichtig is, zal het kabinet bezien welke
maatregelen genomen kunnen worden om alsnog tot een evenwichtig inkomensbeeld
voor 2006 te komen. Ik ga ervan uit dat de Kamer van mij verwacht dat ik ook
hier inzet op een evenwichtig inkomensbeeld.Mevrouw Noorman-den Uyl (PvdA):In de schriftelijke ronde heb ik gevraagd om een overzicht van de uitgangspunten
die worden gehanteerd bij de verschillende inkomensmaatregelen,
die worden gebruikt om te bepalen of er sprake is van een evenwichtig beeld.
Op deze vraag heb ik geen antwoord gekregen, behalve dan dat mij is geschreven
dat de regering in april en mei meer inzicht kan geven in de inkomensplaatjes.
Ik herhaal daarom mijn vraag of het mogelijk is om mij een overzicht te geven
van de gecumuleerde gegevens die worden gebruikt voor het opstellen van de
inkomensplaatjes. Ik denk dat u mij een dergelijk overzicht moet kunnen geven,
omdat u dat overzicht ook nodig heeft om het CPB een opdracht te kunnen geven.Minister De Geus:De gegevens waarnaar u vraagt, komen te zijner tijd beschikbaar, maar
zijn dat op dit moment nog niet omdat wij daarvoor over onvoldoende informatie
beschikken. Mijn antwoord luistert overigens zeer nauw, omdat u mij vraagt
wanneer ik welke gegevens aan u ter beschikking kan stellen.Wij hebben geprobeerd om in de stukken een zo goed mogelijk overzicht
te geven van de effecten van dit wetsvoorstel. Uit dit overzicht kunt u opmaken
dat er sprake is van spreiding. Om die gegevens in te kunnen passen in het
bredere beeld van de verwachte ontwikkelingen voor 2006 is meer informatie
nodig. In het voorjaar van 2005 krijgen wij al wel een eerste beeld van de
inkomensontwikkeling en de ontwikkeling van de belastingtarieven en de premies
in 2006. Maar dat wordt pas in de zomer verder vastgesteld. Het is de goede
gewoonte dat de spreiding van het totaal aan maatregelen in september wordt
aangegeven. Bijvoorbeeld in presentaties van het Centraal Planbureau wordt
per inkomensgroep aangegeven dat het gemiddelde bijvoorbeeld rond +0,5% ligt.
Daaromheen zie je vervolgens een bepaalde spreiding ontstaan. Dat is ook het
moment waarop wij dat voor het eerst doen, want het zou natuurlijk heel dwaas
zijn om met een paar variabelen de suggestie te wekken van een spreiding van
de individuele effecten. Dat kunnen wij niet doen en dat hebben wij ook niet
gevraagd. Ook in dit debat zou ons dat niet verder voeren, omdat de Awir als
zodanig natuurlijk ook niet over het totale inkomensbeeld gaat. Dat neemt
niet weg dat wij de Awir moeten beoordelen op de mate waarin de effecten die
inherent zijn aan de Awir, zich voordoen en of die effecten wel of niet redelijk
zijn. Dat heeft het kabinet ook gedaan.Mevrouw Noorman-den Uyl (PvdA):Ik heb u gevraagd met de gegevens die nu beschikbaar zijn – iets
anders kan ik ook niet vragen – een beeld te geven van de inkomenseffecten
van de huursubsidie geaccumuleerd met de zorgtoeslag. Dat hebt u bij de zorgtoeslag
twee maanden geleden ook gedaan en dat kunt u bovenop elkaar leggen. Wat stuurt
u mij? U stuurt mij het stuk over de zorgtoeslag van twee maanden geleden,
terwijl u op uw vingers kunt natellen dat ik dat stuk al heb. U stuurt bovendien
een stuk dat u al eerder hebt gestuurd. Ik had u echter gevraagd om die gegevens
op elkaar te leggen waardoor wij een beeld krijgen van de problematiek die
mogelijk ontstaat en die u vervolgens gaat proberen te repareren. Overigens
heb ik waardering voor dat laatste. De gevraagde gegevens krijgen wij echter
niet, terwijl deze gegevens bij dit debat horen, zoals de gegevens over de
zorgtoeslag bij het debat over de zorgtoeslag hoorden. Ik vraag u dus niet
om nieuwe gegevens, want die zijn er nog niet, maar om de bestaande grafieken
gecumuleerd. Op die manier kunnen wij zien waar de problemen zich voordoen
en wat het effect is van de maatregelen die u vóór het weekeinde
hebt genomen.Minister De Geus:Eigenlijk heeft mevrouw Noorman behoefte aan een partieel integraal beeld.
Zij vraagt mij een beeld te geven van de spreiding als je de effecten bij
elkaar neemt. Dat kunnen wij echter niet. Het probleem zit vooral in de huursubsidie.
De oorzaak van de spreiding ligt in een bovengemiddelde correctiefactor die
nu wordt toegepast, waarvoor wij niet volledig kunnen compenseren. Het precieze
effect is afhankelijk van heel veel factoren, zoals de hoogte van de huur,
de hoogte van het inkomen en de samenstelling van het huishouden. Omdat wij
die gegevens niet hebben, kunnen wij geen realistische cumulatie per persoon
maken. Voor een puntenwolk wordt een totaal aan effecten gematcht op een geselecteerde
massa, dus niet op iedereen, waarop die effecten met een bepaalde kans worden
toegelaten. Daaruit komt dat beeld. Deze operatie, die hier niet aan de orde
is, zouden wij kunnen uitvoeren als wij zouden weten om welke groepen het
precies gaat. Omdat wij dat niet precies weten, kunnen wij de effecten van
de verschillende correcties ook niet cumuleren.De gegevens die wij wél hebben, staan in de brief van hedenochtend.
In deze brief zijn de ambtenaren tot het uiterste gegaan met wat er nu naar
voren gebracht kan worden. Er bestaat geen misverstand over dat dit een technische
tussenstand is in de politieke afweging van het evenwichtige koopkrachtbeeld
2006. Op het moment dat de gegevens er zijn en wij er breder over beschikken,
hebben wij met elkaar de verantwoordelijkheid om ons een oordeel te vormen
over het evenwichtige inkomensbeeld voor 2006.Mevrouw Noorman-den Uyl (PvdA):Wanneer beschikt u wel over de kennis om dat beeld te kunnen maken? Ik
heb het dan niet alleen over puntenwolken, want ook die zijn behoorlijk abstract.
Het gaat mij om gegevens waarmee je vergelijkenderwijs met de berekeningen
die voor de zorgtoeslag zijn gemaakt, de effecten voor de huursubsidie zichtbaar
maakt. Wanneer krijgt de Kamer die gegevens?Minister De Geus:Er zijn twee markante momenten. Het eerste is in het voorjaar, wanneer
er een globale schatting wordt gemaakt van een aantal macro-ontwikkelingen.
Op dat moment komen wij dus al een stuk verder. Het CPB heeft dan ook een
inschatting van de inkomenseffecten gemaakt. Het tweede markante moment –
maar dat is nog vrij algemeen – ontstaat bij de presentie van de begroting
in september. Daarbij zijn ook de macro-economische verkenningen aan de orde.
Bij de dan bekende gegevens wordt zeker de realisatie van Awir betrokken,
als het parlement het behaagt om de desbetreffende wetsvoorstellen goed te
keuren. Ook de spreiding daarvan wordt opgenomen in het totaal van het inkomensbeeld.De staatssecretaris heeft al het zijne gezegd over de armoedeval. Ik hecht
eraan dat wij daarbij hand in hand optrekken. In dit kader is het hele werkgelegenheidsbeleid
zeer gebaat bij een minimale armoedeval. Toch weten wij dat een armoedeval
vaak het gevolg is van een uit andere hoofde gewenste inkomensafhankelijke
bescherming van degenen met lagere inkomens tot en met die met de middeninkomens.
Wij zetten met dit wetsvoorstel een eerste stap op een lang traject.Bij de huursubsidie komen wij uit op een verlaging van de marginale druk
voor eenpersoonshuishoudens van 16 procentpunt en voor meerpersoonshuishoudens
van 5 procentpunt. Dit is een echte verlaging en geen boekhoudkundige exercitie.Onder anderen de heren Vendrik en Weekers hebben hun zorgen uitgesproken
over de op pagina 98 van de nota naar aanleiding van het verslag gepresenteerde
ontwikkeling van de marginale druk voor de modale alleenstaande ouder en de
alleenverdiener met kinderen. Voor deze groep zal de marginale druk in 2006
ook substantieel verlaagd worden via de voorgenomen stroomlijning van de fiscale
kinderkorting. Voor deze groepen geldt nu nog dat zij bij het overschrijden
van de inkomensgrens net niet meer in aanmerking komen voor de aanvullende
kinderkorting. Die verliezen zij dus volledig. In 2006 wordt deze scherpe
inkomensval echter vervangen door een veel geleidelijker verloop. De staatssecretaris
heeft dit al zeer overtuigend uitgelegd. Dit zijn voorbeelden van de wijze
waarop het kabinet de armoedeval daadwerkelijk wil aanpakken in plaats van
het probleem vooruit te schuiven.De keuze in de Awir voor draagkrachtmeting op basis van het actuele inkomen
is bewust door het kabinet gemaakt. Daardoor worden de inkomensafhankelijke
regelingen echte vangnetten. Zij voorzien in inkomensaanvulling bij onvermijdbare
kosten, als het werkelijke inkomen tekortschiet. Dit leidt niet tot een nieuwe
armoedeval, maar het maakt de bestaande armoedeval wel zichtbaar. Het gaat
om een belangrijke stap om de armoedeval echt aan te pakken. In 2006 zetten
wij in het kader van de huursubsidie een eerste stap; dit geldt ook voor de
stroomlijning van de fiscale kinderkorting.De geachte afgevaardigde Bakker informeerde naar de visie van het kabinet
op de richting waarin de inkomensafhankelijke regelingen zich moeten ontwikkelen.
Moeten die zich bijvoorbeeld richten op de onderkant van het inkomensgebouw
of niet? In het algemeen dienen inkomensafhankelijke regelingen zich te richten
op inkomensondersteuning waar dat nodig is, zonder dat de arbeidsparticipatie
wordt ontmoedigd. Daarin wordt een balans gezocht. Wij richten ons dus op
een goede verhouding tussen kosten en draagkracht, inkomensbescherming en
marginale druk. Dit staat voorop en niet de onderkant of juist de middengroepen
van het inkomensgebouw.Bij de voorbereiding van dit debat ben ik nog nagegaan op welke wijze
dat gebeurt in de drie grote categorieën: zorgtoeslag, kindertoeslag
en huurtoeslag. Daarin kennen wij al verschillende inkomenstrajecten die daarvan
profiteren. Men kan zeggen: harmoniseer dat verder en maak het allemaal hetzelfde.
Dan zou je echter voorbij gaan aan het feit dat elk van de inkomensondersteunende
maatregelen op de eigen merites beoordeeld moet worden. Je kunt aan de onderdelen
wonen, zorg en kinderen een verschillend gewicht toekennen. Van tevoren is
niet gezegd dat men aanspraak maakt op de eerste, de tweede of de derde soort
toeslag tot een bepaald inkomensniveau. Aan de minima en veel mensen in de
middengroep, een zeer grote categorie, moet compensatie worden gegeven voor
de onvermijdelijke kosten van wonen, zorg en kinderen.Ik zei al dat ik niet voor een vangnet was. De Algemene wet inkomensafhankelijke
regelingen sluit zo nauw mogelijk aan bij de actuele situatie. Zo voorziet
het Rijk in een werkelijk vangnet voor kosten die te hoog zijn voor de draagkracht
van mensen. Een extra vangnet bij de gemeenten is dus niet meer nodig. Wij
hebben niet meer te maken met mensen die tussen wal en schip vallen, doordat
het systeem vroeger uitging van een peilmoment in het verleden. Het systeem
biedt de mogelijkheid tot overbrugging. Het vangnet is dus niet meer nodig,
want tussentijdse aanpassingen kunnen meteen worden verwerkt. De staatssecretaris
heeft gezegd dat ik terug zou komen op het vangnet in de vorm van de bijzondere
bijstand. Dat vangnet is niet meer nodig. Laat ik daar mede in reactie op
vragen van de VVD-fractie nog aan toevoegen dat de overheid ondersteunt waar
het actuele inkomen te kort schiet. Het is ongewenst om de burger in dat geval
weer naar de bijzondere bijstand te sturen en te maken te laten krijgen met
twee loketten, want met de Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen wordt
juist beoogd om het aantal loketten te verminderen. Verder heeft de bijzondere
bijstand een gedecentraliseerd karakter. Divergentie tussen gemeenten hoort
daar dus bij. Als wij voor een vangnet weer naar de bijzondere bijstand gaan,
ondergraaft dat de harmonisatie die wij met de Algemene wet inkomensafhankelijke
regelingen nastreven. Wij proberen dus om de Algemene wet inkomensafhankelijke
regelingen te laten aansluiten bij het actuele inkomen en de actuele draagkracht.
Daardoor nemen wij afscheid van de situatie waarin het nodig was om het verschil
tussen actuele draagkracht en gepeilde draagkracht te compenseren via bijzondere
bijstand. Daardoor is het niet meer nodig. Ik zeg niet dat bijzondere bijstand
nooit nodig is; dat kan best, maar dan uit andere hoofde. Nu hebben wij het
alleen over de verandering die door de Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen
worden doorgevoerd.De Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen managed het risico dat
er een groot verschil in het inkomen op het peilmoment en het actuele inkomen
zat. Daarom hebben wij dus geen vangnetregeling meer nodig en zijn er geen
voorstellen voor.Mevrouw Noorman-den Uyl (PvdA):Ik ben het eens met de minister dat de bijstand op het actuele inkomen
is gericht. De bijstand gaat niet uit van inkomensjaren, maar van het actuele
inkomen, zoals de minister weet. Ten gevolge van de keuze voor het peiljaar
en niet voor het actuele inkomen treedt er een probleem op het vlak van de
huursubsidie op. Je kunt aan het begin van het jaar een hoog inkomen hebben
gehad en later een inkomen op bijstandsniveau of vlak daarboven doordat je
werkloos bent geraakt. Het kan zijn dat je baas failliet is gegaan. Als je
jaarinkomen eerst boven de relevante huursubsidiegrens lag, kan het zijn dat
je onder het bestaansminimum komt doordat je daadwerkelijke inkomen daaronder
is komen te liggen en de rest van het jaar zal liggen. Krijgt iemand wel bijzondere
bijstand als zijn of haar actuele inkomen aan de criteria voldoet om ervoor
in aanmerking te komen?Minister De Geus:In geen enkele situatie is bijzondere bijstand uitgesloten. De aard ervan
maakt dat de gemeente bevoegd is om die al dan niet toe te kennen. De casus
die u noemt, gaat meer specifiek in op de huursubsidie. Het lijkt mij dus
beter dat mijn collega van het ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer hierop ingaat. Het is voor een goed begrip en een
goed inzicht in het debat belangrijk dat collega Dekker dat doet. Over het
fenomeen van verschuivingen in het inkomen binnen het jaar heeft de Kamer
vanochtend zeer uitvoerig gedebatteerd met staatssecretaris Wijn. Ik zal reageren
op de vraag over de bijzondere bijstand. Daarop geef ik twee antwoorden. Allereerst
is men nooit op voorhand uitgesloten van het recht op bijzondere bijstand.
De bijzondere bijstand is naar haar aard namelijk individueel maatwerk. Het
tweede is dat een belangrijk deel van het beroep op de bijzondere bijstand
door deze wet wordt weggenomen, namelijk daar waar de gepeilde draagkracht
afwijkt van de actuele.Mevrouw Noorman-den Uyl (PvdA):In het memorie van antwoord heeft de minister aangegeven dat het artikel
van de Wet werk en bijstand van toepassing is waarin wordt bepaald dat de
huursubsidie naar haar aard passend is en dat op grond daarvan geen bijzondere
bijstand kan worden verstrekt. Ik beluister nu dat de minister die woorden
terugneemt.Minister De Geus:Nee. De vraag is of het al dan niet verkrijgen van huursubsidie als zodanig
aanleiding kan zijn voor het verstrekken van bijzondere bijstand. Op die vraag
moet het antwoord natuurlijk nee zijn. De bijzondere bijstand is naar zijn
aard absoluut niet bestemd om het inkomensbeleid zoals dat gestalte krijgt
in de huur-, zorg- en kindertoeslag nogmaals te corrigeren. Dat zou daadwerkelijk
doorkruisend zijn.De heer Vendrik (GroenLinks):Dit begrijp ik niet. Wij hebben twee achtereenvolgende jaren gekend waarin
het kabinet uiteindelijk, na veel druk vanuit de Kamer, aan gemeenten de opdracht
gaf alsnog een laatste zwik bijzondere bijstand te geven met als doel nog
wat inkomenseffecten te repareren. Hoe kan de minister dit antwoord dan geven?Minister De Geus:Die discussie is natuurlijk bekend. Als de heer Vendrik bedoelt te zeggen
dat wij dat nog eens moeten overdoen, vind ik dat ook goed. Ik weet wel dat
hij dat ook op een geweldige manier heeft gesteund, maar dat doet niets af
aan het feit dat wij het inkomensbeleid naar zijn aard vormgeven met algemene
regelingen. De bijzondere bijstand is er dus niet voor bestemd om imperfecties
in het huursubsidiebeleid of iets dergelijks te corrigeren. De bijzondere
bijstand heeft tot doel bijzondere omstandigheden in het individuele geval
te helpen. Daarom heb ik zojuist gezegd dat er geen enkele casus denkbaar
is waarin mensen op voorhand worden uitgesloten van de gang naar de bijzondere
bijstand.Mevrouw Noorman-den Uyl (PvdA):Ik heb een casus aan de minister voorgelegd. Daarin voorziet het nieuw
voorgestelde beleid niet in de mogelijkheid van het verstrekken van huursubsidie,
terwijl op grond van de inkomenstoets in het kader van de Wet werk en bijstand
ten aanzien van het recht op bijzondere bijstand die vorm van bijstand moet
worden toegekend. De vraag is dus wat wij gaan doen. Komt er voor iets dergelijks
een vangnetconstructie? Dat is mogelijk. In dat geval leggen wij het terug
bij het systeem. Dan is het systeem wel passend. Een andere mogelijkheid is
dat de minister zegt dat hij die imperfectie van het systeem accepteert en
dat hij de wijze van suppleren vervolgens aan de gemeente overlaat.Minister De Geus:Ik twijfel hardop of de opties die mevrouw Noorman-den Uyl noemt alleen
voorliggen. Staatssecretaris Wijn heeft vanochtend namelijk al aangegeven
dat wij voor de draagkrachtmeting echt uitgaan van het jaar. Voor de landelijke
regeling en het inkomensbeleid geldt dat wij voor de draagkracht uitgaan van
het jaar. Wij kunnen dat niet anders doen, tenzij wij ons systeem volledig
overhoop halen.Daarbij komt dat wij weten dat bij de beoordeling van aanvragen voor bijzondere
bijstand niet in alle gevallen alleen van het jaar zal worden uitgegaan. De
draagkrachtmeting van de bijzondere bijstand is naar haar aard natuurlijk
een andere. Het is dus niet juist dat de schets van mevrouw Noorman-den Uyl
automatisch zou moeten resulteren in een vangnetconstructie.Mevrouw Noorman-den Uyl (PvdA):Nee. Je kunt kiezen voor een vangnetconstructie omdat je erkent dat het
systeem een imperfectie heeft. Naar het oordeel van mijn fractie is dat het
geval. Als de minister echter zegt dat dit mogelijk is maar dat hij dat niet
in het systeem wenst op te lossen, moet hij erkennen dat de wijze waarop de
gemeente op grond van de WWB bijzondere bijstand dient te berekenen ertoe
leidt dat iemand in een dergelijk geval ook een recht heeft. Het systeem voorziet
naar zijn aard namelijk niet in compensatie van dat inkomen onder het bijstandsniveau.Minister De Geus:Laat ik het in alle scherpte zo zeggen. Het is niet de bedoeling dat de
gemeenten bijzondere bijstand zullen geven met het argument dat de betrokkene
te weinig huursubsidie krijgt. In alle scherpte is dat naar mijn mening het
beleidskader dat mevrouw Noorman bedoelt.Inmiddels is mij het antwoord op de opzoekvraag aangereikt. Mevrouw Noorman
heeft gevraagd of de groep die is bedoeld in de VNG-brief dezelfde groep is
waarbij sprake was van het afschaffen van de correctie. De VNG bedoelde niet
deze groep. De VNG spreekt over mensen die een inkomensval hebben door een
andere situatie in verband met werk, partner of iets dergelijks. Dit laat
onverlet dat zich een inkomensterugval kan voordoen bij iemand uit de 5% van
de doelgroep van de huursubsidie die te maken heeft met een teruggang. Overlap
is niet uit te sluiten, maar het betreft twee verschillende zaken. Het is
dus niet de groep die in de brief van de VNG aan de orde is gesteld.Ik kom op de cumulatie van effecten, mede in reactie op een vraag van
de VVD-fractie. De afschaffing van de correctie op het verzamelinkomen heeft
alleen effect voor huishoudens in het afbouwtraject van deze regelingen. Voor
de WTOS en de WSF betreft het mensen met een modaal inkomen. Zij hebben geen
huursubsidie en de cumulatie is daar dus nihil.De cumulatie van WTOS en WSF wordt beperkt doordat in de uitvoering van
de WSF bij de draagkrachtbepaling al rekening wordt gehouden met huishoudens
die een bijdrage op grond van de WTOS ontvangen en waarvan een van de kinderen
een aanvullende beurs aanvraagt.Over de cumulatie van afschaffing van de correctie enerzijds en de andere
aspecten anderzijds kunnen wij nog geen algemene uitspraken doen. Daarop is
de individuele situatie van invloed. Individuele factoren als meer of minder
gaan verdienen, het al of niet aanwezige spaargeld in een groenfonds of een
partnerschap, bepalen soms of iemand tot de doelgroep behoort en of de tegemoetkoming
hoger of lager is. Van het totale effect in individuele gevallen is langs
deze weg dan ook geen inzicht te geven.Er is een aantal vragen gesteld over de reikwijdte van de Awir en de mogelijke
uitbreiding daarvan. Ik heb niets toe te voegen aan wat de staatssecretaris
daarover heeft gezegd. Ik vind dat daarover afdoende toezeggingen zijn gedaan
en ik schaar mij achter hetgeen de staatssecretaris daarover heeft gezegd.Mevrouw Noorman-den Uyl (PvdA):Ik heb gevraagd of de definities binnen de Awir van partner, kind en samenwonen
ook gelden voor inkomensafhankelijke regelingen van andere overheden. Andere
overheden kunnen zelf beslissen hoeveel zij geven. Is een partner dat ook
voor de gemeente als hij een partner is binnen de Awir?Minister De Geus:Die vraag is aangehaald in mijn spreekschets. Ik heb zojuist het citeren
van de vraag overgeslagen en ben begonnen het antwoord te geven. De vraag
ging over de definities binnen verschillende wetten. De vraag was eigenlijk
of de begripsbepaling binnen de Awir dominant is ten opzichte van die binnen
andere wetten.Voor de eigen bijdrage volgens de WMO zal het Rijk de grenzen voor de
gemeenten vaststellen, zodat een gemeentelijk inkomensbeleid zal worden voorkomen.
De definities van de begrippen dienen geen manier te zijn waarop de gemeenten
de grenzen van het Rijk kunnen ontduiken. Wij zullen dus een keuze moeten
maken waarmee een evenwicht wordt gevonden tussen onze wens tot harmonisatie
enerzijds en de uitvoerbaarheid door gemeenten anderzijds. Dit is lastig,
want de Awir en de WWB lopen niet synchroon. Dit betekent dat wij bij de WMO
een keuze moeten maken. Daarover zal de staatssecretaris van VWS de Kamer
nader informeren bij het indienen van een wetsvoorstel WMO. Dan moet een keuze
worden gemaakt. Vooralsnog lopen Awir en WWB niet synchroon en daarvoor is
ook reden, zoals u zult begrijpen. Mevrouw Noorman-den Uyl heeft gevraagd
om een vergelijking tussen de Nederlandse en de Belgische situatie. De staatssecretaris
is daar uitvoerig op ingegaan, evenals op de rapportage die van de expertgroep
wordt verwacht.Over het fenomeen marginale druk maak ik twee slotopmerkingen, die beschouwend
zijn ten opzichte van het debat van vanmorgen. Ik begrijp dat bij de Kamer
een net zo grote behoefte leeft als bij de regering om de marginale druk zoveel
mogelijk terug te dringen. Dat betekent dat wij wat hier vanochtend is gezegd,
goed in ons moeten opslaan voor het geval er weer discussies worden gevoerd
over de volksverzekeringen AOW en AKW. Daarvoor zijn de regelingen momenteel
inkomensonafhankelijk. Ik herinner mij dat mevrouw Verburg vragen stelde over
het belang van de inkomensonafhankelijkheid van de kinderbijslag en de Algemene
kinderbijslagwet. De zorg die vanochtend is geuit over het risico van armoedeval
en marginale druk vanuit de inkomensafhankelijke regelingen, is voor ons een
waarschuwend signaal in de discussie over de verdere alternatieve vormgeving
van inkomensafhankelijkheid, dan wel inkomensonafhankelijkheid.Mijn laatste opmerking gaat over de informatievoorziening. De Kamer heeft
van de staatssecretaris kunnen horen dat de Belastingdienst zijn beste beentje
heeft voorgezet. De staatssecretaris heeft gerefereerd aan de informatiepunten
voor de huursubsidie. Ik heb begrepen dat de huurtoeslaginformatiepunten de
kokette afkorting HIP krijgen. Ik verheug mij erop – dat zeg ik met
een kwinkslag naar de uitvoerders – dat de Belastingdienst wat de kindertoeslagen
betreft in de toekomst kan samenwerken met de zogenaamde KIP, de kindertoeslaginformatiepunten.
Het stelsel wordt gecompleteerd met de zorgtoeslaginformatiepunten. Naast
de Belastingdienst hebben wij dan te maken met de HIP, de KIP en de ZIP. Of
dat allemaal werkelijkheid wordt en of wij dat wel willen, laat ik nu in het
midden. Hiermee beëindig ik mijn bijdrage.Mevrouw Gerkens (SP):Mijn vraag over letselschade is na de beantwoording door de staatssecretaris
en de minister onbeantwoord gebleven. Als mensen een uitkering krijgen vanwege
letselschade, hoe wordt dat dan meegewogen in hun inkomen?Minister De Geus:Ik kan deze vraag niet zelf beantwoorden. Wat de staatssecretaris mij
influistert, kan hij beter zelf zeggen. Ik kan mij voorstellen dat de voorzitter
mij toestaat bij feitelijke vragen van rol te wisselen. De zaken die nu kunnen
worden beantwoord, hoeven dan niet te wachten tot de tweede termijn.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik stel mijn vraag aan de meest verantwoordelijke bewindspersoon. De motie-Verburg
wordt morgen in het kabinet besproken. De motie gaat over het inkomensbeleid
en de verantwoordelijkheid die deze minister nu nog heeft. Het brandscherm
rond de fiscaliteit, de uitkering van de ouderenkorting en de vraag hoe lastig
dat is voor het inkomensbeleid, is een probleem dat de buurman van de minister
heeft veroorzaakt. Is het de inzet van de minister dat in de toekomst wordt
geregeld dat ook een aanvullende ouderenkorting gewoon wordt uitgekeerd? Kan
de motie-Verburg recht worden gedaan?Minister De Geus:Ik begrijp de nieuwsgierigheid van de heer Vendrik. Hij kan mij echter
niet verleiden tot het doen van uitspraken. Hij is erbij geweest toen wij
een debat voerden over de motie-Verburg. Ik heb daarop zeer consistent geantwoord.
De ingediende en aangenomen motie is nu bij het kabinet in beraad. De heer
Vendrik kent zelfs de agenda van het kabinet niet. Het moment waarop het kabinet
erover beslist is altijd pas achteraf bekend.De heer Vendrik (GroenLinks):Halverwege zijn betoog over die beroemde pagina 98 kondigde de minister
aan dat het probleem van onder andere modale alleenverdieners met kinderen
waarschijnlijk wel losloopt. Hij kondigde ook aan dat de marginale druk, naar
ik vermoed, onder de 100% komt vanwege de herziening van het fiscale kinderkortingensysteem.
Hoe zit het dan bij die werkloosheidsval? Daarbij is sprake van zo'n hoge
marginale druk dat bijvoorbeeld alleenverdieners met kinderen erop achteruit
gaan als zij vanuit een minimumuitkering gaan werken voor het minimumloon.
Geldt daarvoor dezelfde ambitie? Het gaat wel over de verantwoordelijkheid
van deze minister voor goed arbeidsmarktbeleid. Zal ook daarmee in 2006 iets
stevigs gebeuren?Minister De Geus:De stevigheid op dit punt voor volgend jaar heeft rechtstreeks te maken
met een stroomlijning van kindertoeslagen. Die zijn natuurlijk naar hun aard
onafhankelijk van de vraag of de ouders werken. Dat heeft niets te maken met
werken of werkloosheid. Het gaat helemaal niet om de werkloosheidsval, maar
om de marginale druk in een bepaalde inkomensgroep. Wat dat betreft is het
in deze casus door de heer Vendrik gemaakte onderscheid ten opzichte van de
stroomlijning van kindertoeslagen echt irrelevant.De heer Vendrik (GroenLinks):Dat was precies mijn punt. De minister zei dat de marginale druk voor
bepaalde groepen rond modaal verzacht wordt in verband met de herziening van
de fiscale kinderkortingensystematiek. Goed, dat verhaal wordt vervolgd. Wat
gebeurt er dan in die werkloosheidsval voor alleenverdieners met kinderen?
Daarop ziet het systeem nu juist niet toe.Minister De Geus:Er is ook sprake van een werkloosheidsval. Dat lossen wij met de Awir
echt niet op. Wij maken de armoedeval en ook de werkloosheidsval inzichtelijker.
Ik heb aangegeven dat wij ook bij het terugdringen van die vallen stappen
zetten. Die zetten wij in de huursubsidie door die 16%-verlaging c.q. de 5-procentpuntverlaging.
Voor gezinnen met kinderen doen wij dat door een x-aantal kindertoeslagen
te stroomlijnen. Dat was het punt van de heer Vendrik; hij legde de vinger
op een situatie die vanuit de Awir gekend wordt zoals die in de tabel heeft
gestaan. De kindertoeslagenstroomlijning leidt tot een gunstiger situatie.De heer Vendrik (GroenLinks):Dat is mij helder. Mijn vraag gaat niet over de marginale druk rondom
modaal, die is mij helder. Het gaat mij erom wat er in 2006 voor dat andere
probleem, de werkloosheidsval, gaat gebeuren. Ook daar is sprake van een marginale
druk hoger dan 100%. Wie vanuit een uitkering op het sociaal minimum gaat
werken op het wettelijk minimumloon gaat erop achteruit. De minister wil met
grote ambitie iets doen aan de marginale druk. Daar heeft hij mijn steun voor.
Gaat hij met dezelfde ambitie iets doen aan dat andere probleem, namelijk
die werkloosheidsval?Minister De Geus:Wij zijn voortdurend bezig te kijken hoe wij die stappen kunnen zetten.
Als zich een mogelijkheid voordoet om hierin een goede stap in alle evenwicht
te zetten, zullen wij dat uiteraard niet laten. Ik begrijp dat het voor de
heer Vendrik aantrekkelijk is om een aantal situaties aan te duiden waarop
het kabinet concrete toezeggingen inclusief jaartal kan doen. Dat kan nu echter
niet. Wij hebben het over de Aanpassingswet Awir. De verdere aspecten van
de bestrijding van de werkloosheids- en armoedeval moeten op een ander moment
aan de orde komen. Ik kan best aangeven datgene waartoe al besloten is, maar
ik kan niet aangeven wat er verder voor 2006 nog op de agenda staat.De heer Vendrik (GroenLinks):Dus wel zeggen wat je wel gaat doen en niet zeggen wat je niet gaat doen.Minister De Geus:Misschien doet zich een gelegenheid voor. De heer Vendrik is een creatief
denker op dit gebied. Wij houden ons aanbevolen voor nuttige inbreng. De richting
is duidelijk: inkomensbescherming waar nodig en mogelijk met de minst ongunstige
effecten op de participatie en alles wat met armoedeval en werkloosheidsval
te maken heeft.De heer Vendrik (GroenLinks):Maar dan moet de minister zijn buurman nog maar eens driftig in de ogen
kijken, want die zegt voortdurend nee tegen wat wij op dat punt voorstellen.Minister De Geus:Soms is er De Geusook reden voor, namelijk als die voorstellen niet in
alle opzichten passen binnen de beleidskaders. Ik zal mijn buurman in de ogen
kijken met een kwalificatie die ik er zelf bij zal zoeken. En dat zal vast
niet zo driftig zijn als de heer Vendrik wellicht hoopt.Mevrouw Noorman-den Uyl (PvdA):Ik heb in mijn eerste termijn een vraag gesteld over de koppeling van
bestanden, zowel om het niet-gebruik tegen te gaan – dat is het doel
van de Awir – als ook om fraude te bestrijden. Collega Weekers onderstreepte
dat ook uitbundig. De minister is echter niet ingegaan op die vraag. Ik zou
het erg op prijs stellen als hij dat alsnog deed.Minister De Geus:Ik meen te veronderstellen dat de staatssecretaris erop is ingegaan. Ik
meen ook te weten dat u vanochtend de volledige eerste termijn van de staatssecretaris
heeft bijgewoond.Mevrouw Noorman-den Uyl (PvdA):De staatssecretaris heeft gezegd dat hij bereid was om met één
opgavesysteem te komen, maar ik heb het nu over de koppeling van bestanden.
Neem bijvoorbeeld de langdurigheidstoeslag. De gemeenten weten nog steeds
niet wie van hun burgers in aanmerking komen voor die toeslag. Er zijn tot
nu toe slechts twee experimentgemeenten die er gebruik van kunnen maken en
de overige gemeenten dus niet. Bij de koppeling van bestanden gaat het dus
niet alleen over de drie functionaliteiten waar wij het hier over hebben.
Ik ga ervan uit dat Awir op het gehele terrein van de sociale zekerheid komt
tot bestandskoppeling met heel goede privacybescherming. Ik heb gevraagd naar
de bereidheid van de minister om dat te bewerkstelligen. Ik heb er overigens
ook nog een motie over.Minister De Geus:Waar wij technische mogelijkheden zien om het uitvragen van informatie
te vereenvoudigen en de werking van instituten en stelsels meer efficiënt
te maken, zullen wij die benutten. Stap voor stap, naar de maat van doelmatigheid
en kosten-batenanalyses en gedreven door de politieke ambitie tot transparantie
en vereenvoudiging zullen wij die weg bewandelen. Dat het een weg is die niet
in één keer kan worden afgelopen, houdt overigens niet in dat
er politieke reserves zouden zijn bij de regering om die weg in te slaan.
Zo wijs ik er op dat wij met een open oog kijken naar het Belgische systeem
en de mogelijkheden die dat biedt. Wij hebben daadwerkelijk de ambitie om
ook te kunnen leren van de ervaringen van anderen.Het is dus een stapsgewijs proces. Wat nu voorligt is een stap. De Walvisregelgeving
was een stap, evenals de harmonisatie van begrippen en het uitwisselbaar maken
van informatie. Het zijn allemaal zaken die wij als kabinet voortvarend oppakken.
Het raakt ook aan onze doelstelling van efficiencywinst en vermindering van
belasting- en regeldruk. Soms wordt die belasting- en regeldruk te zeer alleen
vertaald naar administratieve lastendruk voor bedrijven of naar een echte
financiële opbrengst voor de overheid. Ik wil hier benadrukken dat de
opbrengst voor de burgers daarbij ook nooit uit het oog mag worden verloren.
Wellicht dat die opbrengst voor hen dan niet zozeer in financiële zin
geldt als wel in de zin van het streven dat zij financiële informatie
op een zo klein mogelijk aantal momenten behoeven te verstrekken. Op die manier
werken wij dus in de geest van de vraag van mevrouw Noorman. De motie die
zij in gedachten heeft op dat punt, lijkt mij dan ook eigenlijk overbodig.Mevrouw Noorman-den Uyl (PvdA):Bent u dan bereid de opdracht aan de commissie-Koopmans die nu aan het
werk is, zodanig op te rekken dat daarvan ook onderdeel uitmaken de bestandskoppeling
en de privacybescherming? Dat is namelijk de strekking van mijn motie.Minister De Geus:Dan krijgt de motie wel een andere lading, want dan gaat het om de vraag
of wij het werk van deze commissie, die een duidelijke taakopdracht heeft,
zouden moeten uitbreiden met iets dergelijks of niet. Ik vind dat wij dat
op zijn eigen merites moeten beoordelen. Dat heeft ook te maken met de vraag
of de commissie daar voldoende voor is toegerust, met het tijdsbestek waarin
zij werkt en met de relatie met andere trajecten. Ik denk niet dat het in
het kader van de commissie-Koopmans moet gebeuren. U kunt beter even geduld
hebben. Natuurlijk zullen wij dit op het moment dat wij ons standpunt bepalen
over de commissie-Koopmans, beschouwen als een aanmoediging om op die weg
verder te gaan. Het gaat echter een slag verder om de commissie-Koopmans een
extra vraagstelling mee te geven, waarbij sprake is van de nodige aarzeling.Mevrouw Noorman-den Uyl (PvdA):Bent u, zonder dit te verbinden aan de commissie-Koopmans, bereid om de
Kamer voor de zomer te rapporteren op welke wijze u verder gaat met de koppeling
van bestanden en de privacybescherming in dat kader?Minister De Geus:Misschien is het goed dat de staatssecretaris daarop ingaat. Hij moet
toch ook nog antwoord geven op een vraag van mevrouw Gerkens. Hij kan namelijk
beter overzien in hoeverre wij een constructief antwoord kunnen geven als
het gaat om het tijdstraject dat u noemt.Minister Dekker:Voorzitter. Ik vind het prettig dat ook ik hier kan staan om enige toelichting
te geven en vragen te beantwoorden. Ik wil beginnen met het onderwerp informatie
en communicatie. Mijn collega De Geus heeft het daar ook al over gehad. Er
zijn op dit moment 650 huursubsidie-informatiepunten (HIP's), zowel bij corporaties
als bij gemeenten. Die hebben wij de laatste twee jaar tot stand gebracht.
Dat is een goede stap om de burgers met vragen over huursubsidie, te informeren.
Men kan met vragen terecht bij zo'n HIP. De informant achter de PC kan direct
on line inloggen bij de uitvoeringsorganisatie van de huursubsidie. Iedere
betrokkene, iedere burger die huursubsidie krijgt of meent daarvoor in aanmerking
te komen, krijgt dan rechtstreeks informatie over hoe het staat met de behandeling
van het dossier. Dat punt wordt ook behouden bij de overgang van de huursubsidie
naar de Awir. Verder zullen er huursubsidie-informatiebrieven blijven, zodat
de betrokkene goed op de hoogte blijft van de ontwikkelingen.Daarnaast is er een telefonische helpdesk die de kortetermijnvragen beantwoordt.
Dat wordt ook overgenomen. De informatieverstrekking aan en ondersteuning
van mensen die nu al huursubsidie ontvangen, gaat dus gewoon door. Verhuurders
en huurders beoordelen die HIP's zeer positief. Zij vinden het snel gaan.
Bovendien is zo'n punt in de buurt en kan men altijd terecht. De overdracht
is dan ook efficiënt. Dat past prima in het streven van de Awir, namelijk
het onder één dak brengen van de uitvoering en
de betrokkenheid van de burger onderstrepen en overeind houden. Daar hoeven
de betrokkenen dus geen zorgen over te hebben.De heer Weekers en mevrouw Noorman hebben vragen gesteld over de onderzoeken
van de gemeenten Amsterdam en Rotterdam, waarin een groter beroep op de bijstand
als realistisch scenario wordt geschetst. In de nota naar aanleiding van het
verslag is al aangegeven dat deze onderzoeken geen representatief beeld lijken
te geven. Er zijn verschillende methodes gebruikt. Door het hanteren van een
jaarinkomen werken inkomensdalingen en -stijgingen voor een bepaald gedeelte
van het jaar naar verhouding door in de bijdrage die over een heel jaar wordt
genoten. Dat is inderdaad een feit. Daarbij valt nog op te merken dat momenteel
bij een substantiële daling van het inkomen met minder dan 20% geen aanspraak
gemaakt kan worden op de vangnetregeling, terwijl dat bij de Awir-systematiek
wel het geval kan zijn. Een groter beroep op de bijstand, waarover daarnet
vragen zijn gesteld, acht de regering dan ook uitgesloten, omdat er in onze
ogen sprake is van een toereikende en passende voorziening.Mevrouw Noorman-den Uyl (PvdA):Het verbazende, of misschien juist niet verbazende, is dat de onderzoeken
van de gemeenten Amsterdam en Rotterdam precies dezelfde uitkomsten hebben,
terwijl zij gaan over een grote populatie. Zoals bekend zitten in Amsterdam
en Rotterdam samen 25% van alle mensen die huursubsidie krijgen. Mijn vraag
is of de minister van VROM het zelf acceptabel vindt dat er als gevolg van
de nieuwe regeling mensen zijn die er tot 2000 euro per jaar op achteruitgaan,
als het gaat om huursubsidie, omdat zij tussen wal en schip vallen.Minister Dekker:Het is waar dat een groot aantal van de huursubsidiegerechtigden, rond
25%, in de grote steden is. Nogmaals, ik moet echt zeggen dat de onderzoeken
van Amsterdam en Rotterdam zo verschillend zijn dat ik vind dat zij geen goed,
representatief beeld geven. Dan nog is de vraag wat de effecten zijn. Staatssecretaris
Wijn, collega De Geus en ik hebben uitgelegd hoe wij omgaan met de vangnetregeling.
Natuurlijk kijken wij naar situaties die heel bijzonder zijn, maar de vraag
is dan waar dat vandaan komt. Dat wil ik dan toch nog wel even weten. Omdat
deze onderzoeken geen voldoende representatief beeld geven, acht ik het van
belang om nog eens heel kritisch naar dat onderzoek te kijken.Mevrouw Noorman-den Uyl (PvdA):U zegt niet hoe het kan dat twee zeer ervaren gemeenten, met een grote
deskundigheid en een grote populatie, die misschien nog meer inzicht hebben
in deze problematiek dan VROM zelf, niet representatief zijn. Hoe ziet u dat?Minister Dekker:Dat zal ik u vertellen. De gemeente Amsterdam heeft een onderzoek gedaan
op basis van dossiers. De gemeente Rotterdam heeft een aantal aannames toegepast
wat betreft de periode waarin de inkomensdaling zich voordoet. De totale omvang
van de landelijke populatie is weer wat anders. In afstemming met staatssecretaris
Wijn is aan de Belastingdienst gevraagd om daarover contact te leggen, om
inzicht te krijgen in deze situaties in Amsterdam en Rotterdam. Daar wordt
nu aan gewerkt. Het is van belang dat die gegevens ook ter tafel komen.Mevrouw Verburg (CDA):Het is een belangrijke toevoeging van de minister dat zij inzicht wil
hebben in de werkelijke situatie. Ik heb het onderzoek inmiddels bekeken,
daartoe aangemoedigd door mevrouw Noorman-den Uyl, maar het is de moeite waard.
De minister zegt dat wij niet weten of de aannames correct zijn en wat de
gevolgen daarvan zijn. Dit kan toch een belangrijk onderdeel zijn bij de stembepaling
over onderdelen van de besluitvorming. Is het mogelijk om hierover aan de
hand van een paar concrete voorbeelden voor aanstaande dinsdag meer inzicht
te verschaffen? De minister heeft dit blijkbaar uitgezet, dan moet het mogelijk
zijn om dat te achterhalen.Minister Dekker:Mag ik mevrouw Verburg vragen om hierover voor de tweede termijn even
contact te hebben, dan kan ik exact vertellen of dat realistisch is, als ik
het antwoord geef in tweede termijn.Mevrouw Verburg (CDA):Graag.Minister Dekker:Tot zover de onderzoeken en de vangnetregeling.De heer Weekers heeft gevraagd hoeveel personen van 65 jaar of ouder positieve
effecten van de gewijzigde vermogenstoets ondervinden. Het is niet precies
te zeggen om hoeveel personen het gaat. Er wordt geschat dat het om enkele
duizenden mensen gaat. De hoogte van het voordeel per persoon zal variëren
aan de hand van de samenstelling van het huishouden, het inkomen en de hoogte
van de huur. De gemiddelde bijdrage per huishouden van 65 jaar en ouder wordt
op 1700 euro gesteld. Naar verwachting zal dat het voordeel zijn dat optreedt
per huishouden waarop de verruiming van toepassing is. Wij hebben dat ook
al structureel ingeboekt, want dat kunnen wij waarnemen.De heer Van der Vlies heeft gevraagd of er mogelijkheden zijn om te komen
tot meer uniformiteit in de data. Hij zegt dat het zinloos zou zijn om te
kiezen voor uniforme regels, omdat de praktijk leert dat er per 1 juli
standaard een nieuwe berekening van het huursubsidiebedrag moet plaatsvinden.
Dat is natuurlijk waar. Wij kennen de jarenlange traditie dat de jaarlijkse
huurverhogingen in principe per 1 juli ingaan. Verhuurders zijn overigens
vrij om dat moment te bepalen, maar meestal sluit men aan bij die datum van
1 juli. Ook voor de uitvoering van de huursubsidieregeling onder het
regime van de Awir is dat overigens geen probleem. De systematiek is berekend
op tussentijdse aanpassingen van het voorschot. Het voordeel van de huurverhoging
per 1 juli is dat voorafgaand aan de vaststelling van het voorschot voor
een nieuw berekeningsjaar geen uitwisseling van de huurgegevens nodig is,
want de piekdrukte in de maanden die voorafgaan aan het nieuwe berekeningsjaar,
vermindert. Ik zie dan ook geen aanleiding om te stimuleren dat verhuurders
de datum van de jaarlijkse huurverhoging verschuiven naar 1 januari.
Dat zou opnieuw een verandering zijn. Bovendien is bij de voorgestelde systematiek
geen nadeel voor de burger aan de orde. Dat is van groot belang. Het wordt
dus opgevangen in de uitvoering van de nieuwe regeling.De heer Van der Vlies (SGP):Ik ben de minister erkentelijk voor waarnemingen en mededelingen. De datum
berust op traditie: die datum ligt nu eenmaal zo en dat zijn wij zo gewend.
Met de logistieke functies en de huidige apparatuur zal dit bovendien tot
weinig problemen leiden, maar vanuit het oogpunt van synchronisatie, stroomlijning
en vereenvoudiging vraag ik mij af wat het dwingende karakter is van het handhaven
van een ooit daar neergelegde datum.Minister Dekker:Ik kan mij die principiële vraag wel voorstellen, maar tegelijkertijd
gaat het om datgene waaraan men gewend is. Laten wij dat dan even zo behouden.Mevrouw Verburg heeft gevraagd of er met de beoogde transparantie en vereenvoudiging
niet gewerkt zou moeten worden aan een eenduidige naamstelling. Er is sprake
van een zorgtoeslag; zou je dat dan niet zo moeten noemen? Wij hebben heel
bewust gekozen voor handhaving van de naamgeving, met name in de Huursubsidiewet.
Een aantal begrippen in de huidige Huursubsidiewet worden geharmoniseerd.
Met die andere inkomensafhankelijke regeling en de uitvoering, die overgaat,
staat het al zo mooi in de titel van dat onderdeel van de Belastingdienst,
namelijk de Belastingdienst/Toeslagen. Het instrument van de huursubsidie
als zodanig blijft echter materieel ongewijzigd. Het hanteren van de term
huurtoeslag zou op dit moment tot misverstanden over de uitgangspunten kunnen
leiden. Dat willen wij van harte voorkomen.Mevrouw Verburg (CDA):Wij hebben vandaag de eer om drie bewindspersonen te ontvangen. Die spreken
met één mond. Ik meen echter gehoord te hebben dat de minister
van Sociale Zaken sprak over een vorm van harmonisatie bij de begrippen. Dus
zorgtoeslag, huurtoeslag en kindertoeslag. Ik zeg het niet om flauw te zijn.
Het gaat om de herkenbaarheid voor de burger. Waarom zouden wij kiezen voor
een Belastingdienst/Toeslagen als mensen de ene keer om een kinderkorting
moeten vragen, een andere keer om een zorgtoeslag en weer een andere keer
om huursubsidie? Maak het eenvoudig. Pak het in een keer mee. Laat het begrip
inburgeren.Minister Dekker:Ik begrijp wat mevrouw Verburg bedoelt. Ik begrijp ook haar streven. Wij
verschillen absoluut niet wat intentie en streven betreft. Het gaat erom een
moment daarvoor te markeren. De mensen zijn op dit moment gewend aan de term
huursubsidie. Ik wil het dan ook even daarbij laten. Ik zal met de collega's
bekijken op welk moment en in welk jaar het aan de orde kan zijn.Mevrouw Noorman-den Uyl (PvdA):Onderkent de minister dat er een probleem ontstaat bij de huursubsidie
als iemand in de tweede helft van een jaar op een inkomen op bijstandsniveau
uitkomt en vervolgens geen recht heeft op huursubsidie onder verwijzing naar
het toetsverzamelinkomen? Onderkent de minister dat iemand daarmee onder het
bestaansminimum kan komen, gezien de hoge huurlasten? Heeft de minister niet
het idee dat zij een vangnetregeling moet ontwikkelen?Minister Dekker:Wij hebben de keuze gemaakt voor een actueel jaarinkomen. Daaruit vloeit
een schatting voort. Als er in de tussentijd feitelijk iets anders gebeurt,
zoals in het voorbeeld van mevrouw Noorman, ontstaat een nieuwe situatie.
De vangnetregeling was nodig omdat de huursubsidie over een voorafgaand jaar
werd berekend. Dat was het uitgangspunt. Ik heb begrepen dat de terugval gedurende
een bepaalde periode van het jaar hier niet wordt opgevangen. Dan ontstaat,
zoals gezegd, een nieuwe situatie. De staatssecretaris heeft de kwestie van
de vangnetregeling overigens uitgebreid toegelicht. Ik heb daar weinig aan
toe te voegen. Dat iemand in zo'n situatie terechtkomt, ligt niet alleen aan
de huursubsidie.Mevrouw Noorman-den Uyl (PvdA):Door het gekozen systeem ontstaat een gat. Iemand kan tijdens een lopend
peiljaar uitkomen op een inkomen op bijstandsniveau. Hoge huurlasten verander
je bovendien niet van de ene dag op de andere. Op grond van de huidige wet
en het genoemde inkomen, zou er recht op huursubsidie ontstaan. Omdat er echter
naar het gehele jaar wordt gekeken, bestaat dat recht niet. Het gaat hier
om iemand onder het bestaansminimum. Nu is het van tweeën een. De staatssecretaris
zorgt ervoor dat mensen in deze situatie via welke constructie dan ook huursubsidie
ontvangen of deze mensen hebben recht op bijzondere bijstand. Op dat moment
ligt het feitelijke inkomen onder het sociale minimum. De bijstand kent geen
jaarinkomen, alleen een actueel inkomen. De woonlasten hoor je mee te nemen
bij de beoordeling van het recht op bijstand. Onder het bijstandsniveau heb
je een te laag besteedbaar inkomen. Gaat de minister dat oplossen of laat
zij dat door de gemeenten doen? Zo ja, vindt zij dan ook dat de gemeenten
vanuit die woonkostentoeslag meer moeten doen dan zij anders had gedaan in
de huursubsidieregeling?Minister Dekker:Wij hebben alle drie iets gezegd over de vangnetregeling. Ik heb al uitgelegd
hoe het bij de huursubsidie is geregeld. Er is gekozen voor een actueel jaarinkomen.
Dat heeft met die schatting te maken. Er is geen vangnetregeling en er is
nu geen aanleiding om dat bij te stellen. Bovendien heb ik de indruk dat dit
voorbeeld nu voor de derde keer de revue passeert. U vraagt mij nu om dat
te repareren, maar ik kan alleen maar hetzelfde antwoord geven als mijn collega's.
Dit is de systematiek en die verdedig ik. Als een dergelijke situatie zich
voordoet, komt de vangnetregeling in ieder geval niet aanmerking. Die is in
feite overbodig. Verder heeft minister De Geus die vraag duidelijk beantwoord.
Het zit in ieder geval niet in deze systematiek.De heer Omtzigt heeft gevraagd hoe het zit met het vermogen dat een pleegkind
inbrengt. In de Huursubsidiewet is de situatie als volgt geregeld. Het kind
of het pleegkind is medebewoner en het vermogen van het kind speelt dan ook
een rol. De eerste 900 euro van het vermogen van het kind tot 23 jaar wordt
buiten beschouwing gelaten. Voor het hele gezin, inclusief het kind of het
pleegkind, geldt een vermogensgrens van 37.600 euro. Dan is de vraag hoe het
volgens de Awir zit. Het pleegkind is dan nog steeds medebewoner en zijn vermogen
speelt dan ook een rol. Het vermogen van het kind is vrijgesteld tot een bedrag
van 19.500 euro, box 3 van de inkomstenbelasting. Overschrijdt het vermogen
deze grens, dan vervalt het recht op huursubsidie. Omdat het vermogen van het kind meestal niet aan het kind zelf maar aan de ouders wordt
toegerekend, kan hiervoor gebruik worden gemaakt van een meestal hogere vrijstelling
voor partners, 37.000 euro. Dat is gelijk aan de huidige grens in de huursubsidie.
Ik kan dit antwoord de Kamer nog schriftelijk doen toekomen.De heer Omtzigt (CDA):Ik dank de minister voor de toezegging om deze vraag nog schriftelijk
te beantwoorden. Ik had nog een vraag gesteld over de huurtoeslaginformatiepunten.
Zijn de mensen daar straks ook in staat om de zorgtoeslag uit te leggen?Minister Dekker:Uit de humor waarmee mijn collega De Geus dit al heeft onderstreept, kunt
u opmaken dat wij ons zullen inspannen om ervoor te zorgen dat mensen zoveel
mogelijk bij één loket terecht kunnen voor deze inkomensafhankelijke
regelingen. Ook de Belastingdienst is daar al volop mee bezig. Het vraagt
echter wel enige tijd.De heer Weekers (VVD):In eerste termijn heb ik een vraag gesteld over de fysieke controle op
de woonsituatie. De staatssecretaris is daar weliswaar op ingegaan, maar ik
krijg ook graag nog een antwoord van de minister. Ik begreep tijdens de schorsing
dat de capaciteit van de opsporing bijzonder beperkt is. Kan de minister daar
wat meer over zeggen? Kan zij samen met haar collega een ambitie formuleren
om de opsporingscapaciteit te vergroten?Minister Dekker:De fysieke controle op de woonsituatie is een van de aandachtspunten van
de VROM-IOD-inspectie. Er zijn nu twee controles uitgevoerd in de grote steden
en die leverden echt iets op. In een uitstekende samenwerking tussen de inspectie,
de Belastingdienst en de gemeentelijke sociale dienst wordt er letterlijk
bij de bewoners aangebeld en wordt de feitelijke situatie vastgesteld. Tijdens
het laatste onderzoek werd vastgesteld dat er in 35% van de gevallen niet
werd voldaan aan de opgegeven situatie. Ik ken het percentage niet meer uit
mijn hoofd, maar in een aantal gevallen is de huursubsidie onmiddellijk stopgezet.
Verder is in een aantal gevallen vastgesteld dat er sprake is van illegale
bewoning. Een dergelijk onderzoek zet dus echt zoden aan de dijk. Het is dan ook
onze intentie om hiermee door te gaan. Wij moeten nog wel bezien hoe wij dit
zullen doen, beperkt gericht zou ik willen zeggen. Wij zullen onze ambitie
nog uitspreken. De VROM-IOD werkt aan een plan op welke moment en op welke
manier wij zullen verdergaan. Ik zal dit dan weer afstemmen met de staatssecretaris.Mevrouw Verburg (CDA):De minister is nog niet ingegaan op mijn vraag hoe zij zal omgaan met
de verandering van het vrijgelaten vermogen en de vermogenstoets. Het bedrag
wordt nu 20.000 euro en ik heb gevraagd of er een gewenningsperiode van twee
jaar mogelijk is voor zittende huurders die nu nog uitgaan van 25.000 euro.Minister Dekker:Ik zou dit punt graag in de schorsing met mijn meest ervaren collega willen
afstemmen. Dit lijkt mij van belang in verband met de relatie met de fiscaliteit.
Ik kom hier nog op terug.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik verkeerde in de veronderstelling dat de minister nog iets zou zeggen
over mijn amendement over de vermogenstoets. Komt zij hier nog op?Minister Dekker:Doelt u dan op de relatie met de vrijstelling van de beleggingen? Gisteren
zei u dat het niet opnemen daarvan wel eens een bedrag van 80 mln euro zou
kunnen opleveren. Dit getal heeft al eens eerder gecirculeerd, als ik goed
ben geïnformeerd al in 1997. De effecten van de fiscale vrijstelling
voor maatschappelijk beleggen en beleggen in durfkapitaal zijn moeilijk te
schatten. Wij hebben dit toch gedaan; voorzichtigheidshalve is er voor het
eerste jaar een bedrag van 5 mln euro opgenomen en voor het tweede jaar een
bedrag van 15 mln euro. Dit is niet structureel. Wij zullen dit blijven volgen.
Wij komen hierop terug als er aanleiding is voor een meer structurele maatregel.De heer Vendrik (GroenLinks):Het ingewikkelde is natuurlijk dat wij spreken over een toekomst die wij
niet kunnen voorspellen. De mate waarin potentiële huursubsidiegerechtigden
gebruik zullen maken van deze vrijstelling kennen wij niet. Ik heb het bedrag
van 80 mln euro gekoppeld aan maximaal calculerend gebruik waarbij iedereen
die de subsidie zou kunnen aanvragen, dat ook doet. Dit zal waarschijnlijk
niet helemaal het geval zijn. Maar het zou wel eens om tienduizend of meer
mensen kunnen gaan, mensen die wel huursubsidie aanvragen maar hierop geen
recht hebben. Als het om twintig of vijftig mensen gaat, zou ik niet zeuren
en denken: laat maar. Maar het is nu juist het probleem dat het wel eens om
heel veel mensen zou kunnen gaan.Minister Dekker:Maar wij weten het gewoon niet! Staatssecretaris Wijn heeft voorgesteld
om het in kaart te brengen. Ik denk dat dat de zuiverste manier is om hiermee
om te gaan. Verder ben ik u ook tegemoetgekomen door u duidelijkheid te verschaffen
over onze taxatie van de effecten.Staatssecretaris Wijn:Voorzitter. Dank u wel dat u mij in de gelegenheid stelt om mijn eerdere
bijdrage aan te vullen. Wellicht winnen wij hierdoor tijd.Tegen de heer Vendrik zeg ik nogmaals dat wij de omvang niet precies kennen.
Wij zullen het alsnog in kaart brengen. Ik heb u mijn excuses aangeboden voor
het feit dat het automatiseringstechnisch niet mogelijk is om het al in 2006
in kaart te brengen. Ik sluit mij verder aan bij de opmerking van de minister
dat u terecht een principieel punt aan de orde heeft gesteld.Ik stel u voor dat wij de Kamer een brief sturen, waarin wij het aantal
in kaart brengen. U hebt gelijk dat er gedragseffecten kunnen ontstaan. Door
een simpele zoekopdracht aan de computer te geven kunnen wij het aantal achterhalen.
Als uit deze gegevens blijkt dat het om een grote groep belastingplichtigen
gaat met een laag inkomen en een groot vermogen in box 3 in combinatie met
durfkapitaal, kunnen wij u dat vervolgens snel meedelen. Als wij vervolgens
concluderen dat er een probleem is, zijn wij bereid om naar een oplossing
te zoeken. Die oplossing kan vervolgens wel pas in 2007 worden ingevoerd.Wij zullen gezamenlijk moeten afwegen of de extra formulieren dan niet
te ingewikkeld worden doordat er wordt afgeweken van de directe fiscale
beoordeling van box 3. Wij denken dus graag met u mee. Het is niet mogelijk
om het nu te doen, maar er is tijd genoeg om het voor 2007 te regelen. Hierover
wordt u schriftelijk geïnformeerd. Als de Kamer, de regering of wij allemaal
dat noodzakelijk achten, vinden wij in de belastingwetgeving ongetwijfeld
een wet die het procedureel mogelijk maakt om dit aspect alsnog mee te nemen.
Ik reageer hiermee nogmaals op uw amendement en ik hoop dat ik het verhaal
van minister Dekker hierdoor op een duidelijke manier heb aangevuld.De heer Vendrik (GroenLinks):De uitleg van de minister over de vermogenstoets was de reden dat ik er
zo nadrukkelijk op wees dat het om heel veel mensen zou kunnen gaan. Ik begrijp
de redenering van de staatssecretaris en ik zal dan ook niet zeuren over 2006.
Als het om een paar honderd mensen zou gaan, wegen de verzwaring van de administratieve
lasten en het papierwerk voor mij niet op tegen mijn principiële afkeer
van de onrechtvaardigheid dat mensen geld krijgen waarop zij geen recht hebben.
Wij weten nu al dat het waarschijnlijk om meer dan tienduizend mensen gaat.Staatssecretaris Wijn:Ik ben de heer Vendrik erkentelijk voor zijn reactie op mijn opmerkingen
over 2006.Hij heeft verder gelijk dat het aantal van 10.000 een eerste schatting
is. 80 mln is wel heel veel geld, maar of het om 5 of 25 mln gaat weten wij
domweg niet. Het is niet gelukt om die gegevens nu al boven tafel te krijgen
en daarom heb ik u gezegd dat wij de Kamer hierover schriftelijk zullen informeren.
Wij delen in ieder geval de inschatting dat hier wel eens sprake zou kunnen
zijn van een relevant probleem.Als dat probleem in kaart is gebracht, kunnen wij gezamenlijk de politieke
afweging maken of de oplossing van dit probleem wel of niet proportioneel
is. Het is vervelend dat wij het risico lopen dat wij in 2006 niet kunnen
ingrijpen. Of dat heel erg is, weten wij nu nog niet, maar wij denken dat
het allemaal wel te overzien is. Hoewel het afwijkt van de fiscaliteit, vind
ik ook in meer principiële zin dat de heer Vendrik een punt heeft. Ik wil graag nog even terugkomen op een aantal vragen van mevrouw Noorman-den
Uyl. Wij hebben het over inkomenswisselingen tijdens het jaar gehad. Ik wil
niet terugkomen op de rechtvaardigheidsvraag, want daarover hebben wij het
gehad. Wij kunnen politiek gezien van mening verschillen, maar dat punt hebben
wij uitgediscussieerd. Naar ik later begreep, heeft mevrouw Noorman bedoeld
te vragen: wat zou het betekenen als je niet meer met jaarinkomen werkt, maar
met tijdvakken? Ik hoop dat ik haar goed begrijp, want ik wil echt recht doen
aan haar vraag. Als wij dat zouden doen, moeten wij de hele fiscaliteit in
kwarten gaan opdelen. Dat betekent bijvoorbeeld dat zelfstandigen hun winst
per kwartaal moeten aangeven en dat zij een verlies- en winstrekening en een
balans op kwartaalbasis moeten gaan maken. Dat zou ook betekenen dat wij de
buitengewone uitgaven op kwartaalbasis moeten gaan doen. Dat betekent dat
wij het vermogen in box 3 in kaart moeten brengen op 1 januari, 1 april,
1 september en 31 december.Het zou kortom betekenen dat wij ons hele fiscale systeem moeten omgooien.
De principiële keus om aan te sluiten bij de fiscaliteit om het overzichtelijk
te maken, heeft ook tot gevolg dat je op dat jaar gaat zitten. De rechtvaardigheidsdiscussie
hoeven wij volgens mij niet opnieuw te voeren. Als je doordenkt, zijn de consequenties
op het gebied van administratieve lasten en de uitvoering ontzettend groot
en ingewikkeld. De gevolgen zijn zelfs dusdanig dat wij niet eens kunnen uitrekenen
hoeveel het zou kosten. Als je kiest voor een kwartaalbenadering, kun je bijna
zeggen dat de variabele kosten met een factor vier vermenigvuldigen. Als je
kiest voor een halfjaarbenadering, is dat een factor twee. Op dit moment zijn
er op jaarbasis 8 miljoen aanslagen. Als je voor een kwartaalbenadering kiest,
kom je op jaarbasis op 32 miljoen aanslagen. Ik hoop dat dit de technische
vraag van mevrouw Noorman of het überhaupt mogelijk is, iets beter beantwoordt.
Het zat mij namelijk niet lekker.Met betrekking tot het rechtvaardigheidsprincipe merk ik op dat je onbedoelde
effecten in de zin van manipulatie kunt krijgen. Het gaat bijvoorbeeld om
de vraag wanneer je vakantiegelden of een dertiende maand betaalt. Je zit
met seizoenswerkers bij wie wij dit natuurlijk ook op jaarbasis willen bekijken.
Kortom: wij zien al dat men strategisch gedrag vertoont rondom jaargrenzen.
Veel mensen schuiven bijvoorbeeld met hun ziektekosten om de drempel voor
buitengewone uitgaven te halen. Wij zouden dat op deze manier nog verder vergroten.
Ik wijs hierop omdat ik hoop dat wij elkaar op deze manier nóg beter
verstaan. Wij zijn het niet eens, maar begrijpen elkaar wellicht beter.Mevrouw Noorman-den Uyl (PvdA):Ik begrijp die problemen. Ik zie de knelpunten ook. Er zitten echter onrechtvaardigheden
in. Om in ieder geval een oplossing te vinden voor de meest schrijnende onrechtvaardigheden
die dit systeem met zich meebrengt, is het wenselijk om een deel van een jaar
te kunnen verbijzonderen. Dat doet de staatssecretaris in de voorstellen ook
als het bijvoorbeeld gaat om een vertrekkende partner of overlijden. Het kan
dus in principe wel. Ik heb het dan niet over 32 miljoen aanslagen, maar over
incidentele situaties. Dat kan toch wel? Wat zijn dan de randvoorwaarden?Staatssecretaris Wijn:Op het moment dat iemand overlijdt, kappen wij het jaar als het ware af.
Wij maken het jaar dan niet meer vol. Het vertrekken van een partner lijdt
tot fundamentele wijzigingen in de huishoudsamenstelling. Daarin ben ik de
Kamer al tegemoet gekomen. Met betrekking tot het rechtvaardigheidselement
kom ik toch terug op het verhaal van het inkomen van iemand die begint op
100 en eindigt op 50. Deze persoon zou in dat geval meer krijgen dan iemand
die gemiddeld op 75 zit. Dat is de keuze die de regering maakt. Wij vinden
dat het voor een deel de eigen verantwoordelijkheid van mensen is om zich
voor te bereiden op dit soort onverhoopte situaties. Het is een kwestie van
smaak. Met betrekking tot de beoordeling of iets onrechtvaardig is of niet,
kiest de regering nadrukkelijk voor de jaarbenadering. Daar is sprake van
een politiek verschil van mening. U moet maar in uw afweging over de totale
wet bekijken of u vindt dat wij het maar zo moeten proberen of dat u het niet
aandurft. Wij zitten inmiddels in dat stadium.De heer Omtzigt (CDA):U zegt dat de uitvoering van het amendement-Noorman-den
Uyl/Vendrik moeilijk is. Hoe veel moeilijker is de uitvoering van dit voorstel
dan die van de huidige vangnetregeling in de huursubsidie? Daarbij wordt toch
ook gekeken naar een forse val van het inkomen en wordt gerekend op maandbasis
in plaats van op jaarbasis?Ik heb nog een opmerking voor bij de latere behandeling. De meeste CAO's
betalen één tot drie maanden loon door na het overlijden van
iemand. Ik ben benieuwd hoe dat straks wordt meegenomen in de systematiek
bij de herleiding van het jaarinkomen. Het zou kunnen betekenen dat er een
forse terugbetaling van huurtoeslag moet plaatsvinden als iemand is overleden.
Wellicht kunt u daar de Kamer op een later moment over informeren.Het gaat nu over de huurtoeslag die nu een vangnetregeling kent die ook
niet makkelijk is uit te voeren. Waarin zit precies het verschil in moeilijkheidsgraad
tussen de huidige vangnetregeling en het voorstel van mevrouw Noorman.Staatssecretaris Wijn:Het verschil in moeilijkheidsgraad komt doordat wij nu gaan aansluiten
bij de fiscale systematiek, bij de ICT-infrastructuur en bij het fiscale denken.
Ik ben u al tegemoetgekomen op het gebied van de inkomenswijziging bij een
partner. Wij hebben bij de bespreking van uw amendement over het vangnet gezegd
dat er in box 3 het een en ander zou kunnen worden gedaan. Een integraal onderdeel
van het complex dat ontstaat door rechtsfeit van het overlijden van een partner
wordt de fiscale afhandeling en de afhandeling van toeslagen. Ik ben u veel
tegemoetgekomen en volgens mij begrijpen wij elkaar wel.Mevrouw Noorman had een vraag over de koppeling van de bestanden. Op dit
moment is er de Stichting RINIS. Dat is eigenlijk een kruispuntbank in het
klein. Daarnaast is er Gemnet. Die twee gaan wij aan elkaar koppelen. Dat
zal gebeuren bij de wetgeving over de basisregistraties. Alle organisaties
zullen gegevens met elkaar uitwissen. Wij gaan dan toe naar eenmalige opgaven.
Ik kan u al verklappen dat de Belastingdienst de aangewezen partner wordt
in het geheel voor het centrale inkomensbegrip. Wij komen dan uiteindelijk
tot een koppeling van al die netwerken die per saldo veel omvattender is dan
de kruispuntbank omdat daar de Belastingdienst bijvoorbeeld niet aan meedoet.
U krijgt dus uiteindelijk wat u wilt. Het is allemaal in beweging; er is ook
al in voorzien. U hebt gelijk, als u zegt dat wij gaan naar een systeem waarin
een gegeven slechts één keer uitgevraagd mag worden. Het grote
voordeel van het Nederlandse systeem ten opzichte van het Belgische is het
volgende. Als er allemaal verschillende definities van gegevens zijn, moet
je heel veel keren uitvragen. Wij harmoniseren evenwel de begrippen. Als straks
dat alles aan elkaar gekoppeld wordt, wordt er in Nederland per saldo minder
uitgevraagd. Dit is natuurlijk niet van vandaag op morgen gerealiseerd. Collega
De Graaf, die dit op basis van het project Andere overheid coördineert,
komt daar nog uitgebreid bij de Kamer op terug.De voorzitter:Er is in de eerste termijn uitvoerig van gedachten gewisseld. Het komt
mij dan ook voor dat dit debat straks in een korte tweede termijn afgerond
kan worden. In een schorsing kan de tweede termijn voorbereid worden. Na de
tweede termijn zijn wij klaar.Mevrouw Noorman-den Uyl (PvdA):Ik kan hiermee akkoord gaan op voorwaarde dat na ommekomst van alle toegezegde
stukken een derde termijn aanstaande dinsdag niet is uitgesloten.De voorzitter:De Kamer heeft natuurlijk altijd het recht om nog een termijn te vragen.
Mijn uitgangspunt is dat wij vandaag de beraadslaging over dit onderwerp sluiten
na de tweede termijn.De vergadering wordt van 15.55 uur tot 16.15 uur geschorst.Mevrouw Noorman-den Uyl (PvdA):Voorzitter. Aan de orde is een wetsvoorstel dat voor de burgers in Nederland
zeer verstrekkende consequenties heeft. Aan de ene kant stemt de fractie van
Partij van de Arbeid van harte in met de uitgangspunten van het wetsvoorstel.
Zij vindt het belangrijk dat de armoedeval wordt tegengegaan, dat het niet-gebruik
van inkomensafhankelijke regelingen wordt bestreden, dat er sprake is van
beperking van administratieve lasten, dat een hele berg formulieren in de
papierversnipperaar verdwijnt en dat de burgers meer recht wordt gedaan. Dat
vindt mijn fractie zeer belangrijk. Dat uitgangspunt deelt zij ook met de
regering. Tegelijkertijd ziet zij in dat de oplossing waar de regering voor
heeft gekozen, een aantal kwetsbare kanten bevat. Die zullen een aantal burgers
behoorlijk raken. Als je probeert om het gelijk te trekken door een aantal
begrippen anders te definiëren, heeft dat natuurlijk effecten die nu
eens positief, dan weer negatief zijn. In ieder geval zal er in een aantal
situaties iets veranderen. Dat spreekt vanzelf. Dat je niet iedereen te vriend
kunt houden, ligt ook voor de hand. Te vriend houden is misschien wat sterk
uitgedrukt; je kunt niet iedereen een plezier doen. Sommige mensen zullen
er negatieve effecten van ondervinden. Zelfs dat vind ik nog wel acceptabel,
want over het algemeen gaan de mensen erop vooruit. De fractie van de Partij
van de Arbeid acht het alleen een dure plicht van de overheid om te zorgen
voor adequate vangnetvoorzieningen en desnoods, als ultimum remedium, voor
bijzondere bijstand indien er sprake is van grote kwetsbaarheden. Daarmee
kan de inkomenspositie van mensen worden beschermd. Die bescherming hebben
wij in de Grondwet vastgelegd.Van dit wetsvoorstel springt de keuze voor een verandering in de peildatum
van inkomensafhankelijke maatregelen het meest in het oog. Die verandering
leidt ertoe dat bestaande en nieuwe regelingen voor de zorgtoeslag worden
gebaseerd op het actuele jaarinkomen. Voor de nieuwe regeling op de zorgtoeslag
is dat inmiddels een feit, denken wij. Die zal de drager wel worden. Vergeleken
met de huursubsidie, is de marginale druk van de zorgtoeslag beperkt. Daardoor
zijn de inkomenseffecten iets beperkter voor mensen die te maken hebben met
een veranderend inkomen. De keuze voor het actuele jaar brengt is in zekere
zin rechtvaardig. Mensen krijgen namelijk een inkomensafhankelijke toeslag
bovenop hun werkelijke inkomen. Dat is op zichzelf goed. Er zit alleen een
negatieve kant aan. Er is namelijk voor gekozen om het actuele inkomen over
een vol jaar in de belastingsystematiek op te nemen. De staatssecretaris
heeft zich in alle mogelijke bochten gewrongen om maar te betogen dat er niet
aan dat jaar mag worden getornd, ondanks mijn grote aandrang. Hij ziet geen
mogelijkheid om uit te gaan van andere tijdsbestekken dan het gehele peiljaar
bij de beoordeling van het inkomen waarop een inkomensafhankelijke regeling
is gebaseerd. In ieder geval in een groot deel van de 2,3 miljoen mutaties
dat zich jaarlijks voordoet, zal sprake zijn van een wijziging van de informatie
van de staatssecretaris die betrekking heeft op de inkomensafhankelijke maatregelen.
Als mensen daarbij in de plus gaan, moeten zij een deel van hun toeslag terugbetalen
die zij op grond van die inkomensafhankelijke maatregel hebben ontvangen.
Een andere mogelijkheid is dat het bedrag dat zij daarna ontvangen, wordt
gekort. Mensen die in de min gaan, hebben de kans dat zij ook meteen die compensatie
krijgen. Dat is het positieve aspect van deze regeling.Ik kom bij de vraag hoe zwaar wij het moeten wegen dat mensen tijdens
een lopend begrotingsjaar geld terug dienen te betalen of een schuld opbouwen.
Dat doen zij namelijk als zij een hoger inkomen hebben. In de regeling is
aangegeven dat men na 1 oktober niet meer een wijziging kan doorgeven,
maar moet wachten. Het effect is dan meteen aan het eind van het jaar zichtbaar.
Dan heeft men in ieder geval te maken met een schuld of met een terugbetaling.
Die schuld of die terugbetaling kan beperkt zijn. In dat geval spreken wij
daar naar mijn idee niet over. Het is echter ook mogelijk dat het een zeer
substantieel bedrag is en dan is dat voor veel mensen een probleem.Zowel de staatssecretaris als de minister heeft gezegd dat, in het geval
dat het actuele peiljaar als heel jaar wordt genomen, het niet rechtvaardig
zou zijn als mensen die te maken hebben met een inkomensstijging en daardoor
met een terugbetalingverlichting iets meer zouden kunnen krijgen dan anderen.
Daarbij verliezen de bewindslieden echter het feit uit het oog dat mensen
die aan het begin van het jaar met de beste bedoelingen aangeven wat hun inkomen
is en die dat ook gewoon besteden, niet de financiële ruimte hebben om
die extra terugbetaling zomaar daarvan af te halen op het moment dat sprake
is van een verlaging van die subsidie. Hun inkomen is daar niet op ingericht
en dat meerinkomen weegt nauwelijks op tegen die subsidie. Mensen die bijvoorbeeld
huursubsidie krijgen, hebben niet een dikke portemonnee; anders hadden zij
die subsidie immers niet nodig. Het is dan niet onredelijk daaraan iets te
doen.Ik heb de meest schrijnende situatie als voorbeeld gebruikt. Ik doel dan
op het voorbeeld van mensen die halverwege het jaar op het bestaansminimum
terechtkomen en geen huursubsidie ontvangen. Het ontbreekt in die gevallen
aan een vangnet, maar desondanks zegt het kabinet dat er niets wordt gedaan.
De minister van Sociale Zaken ziet namelijk ook de bijzondere bijstand in
dat kader niet zitten, zeker niet als het een grote groep betreft. Ik ben
daarvan geschrokken. Ik heb de minister en de staatssecretaris naar elkaar
zien wijzen en ik heb heel goed geconstateerd dat de staatssecretaris van
Financiën opmerkte dat hij de bevoegdheid heeft om een hardheidsclausule
op te nemen. Die clausule wordt slechts benut binnen een veel smaller domein
waardoor het niet mogelijk is het door mij gesignaleerde probleem op te lossen.
Het amendement van de heer Omtzigt in dat kader is naar mijn idee overigens
uitstekend. Dat zal ik dan ook steunen.De minister van VROM zei dat het kabinet dit op deze manier heeft afgesproken,
dat het nu anders is, dat zij dus geen vangnet meer heeft en dat zij maar
kijkt naar de minister van Sociale Zaken. Tevens merkte zij op dat zij van
mening is dat het niet nodig is. Toch is het een feit dat dit probleem zich
voordoet.De minister van Sociale Zaken zegt dat hij niet bereid is voor een groep
iets te doen als blijkt dat het systeem hem tekort doet. Hij is van mening
dat individuele gemeenten, als er een beroep wordt gedaan op de bijzondere
bijstand, zelf moeten nagaan of zij daaraan al dan niet iets doen. Dat kan
echt niet.Ik ben ook van mening dat de regering het probleem dat aan het oude systeem
vastzit, te eenvoudig wegwuift en dat zij daarvoor het gekozen systeem als
argument gebruikt. Met de staatssecretaris heb ik stevig van gedachten gewisseld
over de armoedeval in het lopende begrotingsjaar. De staatssecretaris weigert
dat zo te noemen, maar daarvan is wel degelijk sprake. Als de staatssecretaris
een verschijnsel niet de juiste naam wil geven, maakt dat niet dat dit ophoudt
te bestaan. Het is een feit dat mensen in dit nieuwe systeem minder overhouden
van hun inkomensverbetering en vervolgens te maken krijgen met een armoedeval.
Dat kan je niet leuk vinden, maar zeg dat dan. Dat nemen wij dan voor lief.
De PvdA-fractie vindt dat daarvoor een oplossing moet komen. De staatssecretaris
zegt dat hij dat niet gaat doen met zijn hardheidsbevoegdheid, de minister
van VROM zegt dat zij niet van plan is daaraan iets te doen en de minister
van Sociale Zaken zegt dat hij niets structureels wil doen. De gemeenten moeten
het zelf maar zien; zij hebben immers hun eigen bevoegdheden. In deze gevallen
kwijt het kabinet zich niet van zijn taak om op een fatsoenlijke manier om
te gaan met de burgers en hun kwetsbaarheden. Dat vindt de PvdA-fractie een
hoogst ernstige zaak. Ik heb daarom een amendement ingediend op stuk nr. 20.
De bedoeling daarvan is om een vangnet te creëren voor de situaties waarin
het inkomen daalt tot 130% van het relevante bijstandsniveau. Dat is namelijk
de draagkrachtgrens voor de bijzondere bijstand. Daaronder zou een voorziening
kunnen worden getroffen. Dat kan via de vangnetregeling.Ik zeg dit eens te meer omdat ik net een berichtje van de VNG kreeg dat
de gemeente Rotterdam onderzoek heeft gedaan, waaruit blijkt dat er een grote
groep is met een aanzienlijk inkomensprobleem, dat gewoon niet wordt opgelost
in de regelgeving. Het is plezierig dat de minister van VROM heeft gezegd
dat zij met Amsterdam en Rotterdam in overleg is daarover. Op vragen van mevrouw
Verburg zal zij ons daarover voor of uiterlijk op dinsdag berichten. Ik ben
benieuwd naar de resultaten daarvan. Ik verwacht dat het kabinet alsnog zelf
met een vangnetconstructie komt. Anders is er het amendement van de fractie
van de PvdA.Ik heb al heel wat keren schriftelijk en mondeling helderheid gevraagd
over de koopkrachteffecten van de huursubsidie, op basis van de huidige gegevens.
In het interruptiedebatje met de minister van Sociale Zaken ben ik behoorlijk
gefrustreerd geraakt. De minister zegt op een gegeven moment
dat hij niet in staat is om nu cijfers te geven, terwijl ik heb gezegd dat
hij geen nieuwe cijfers hoeft te geven. Hij moet alleen de cijfers die hij
heeft op dezelfde manier groeperen als hij heeft gedaan voor de zorgtoeslag.
Als het voor de zorgtoeslag kan, kan het ook voor de huursubsidie. Het lijkt
mij weinig fatsoenlijk om een wet te maken zonder te weten wat de inkomenseffecten
voor de mensen zijn. De minister zegt dat er in het voorjaar wel wat komt,
maar dat dit globaal is. Daarin is het niet te zien. Wat ik er meer van zou
moeten weten, weet ik dan ook niet. Ik ken dan wel een aantal punten als de
begroting wordt behandeld, maar de exacte effecten ken ik niet. Ik vraag mij
af of dat politieke onwil is. Is de minister niet bereid om de Kamer naar
eer en geweten te vertellen wat de inkomenseffecten van de voorstellen zijn?
Kan hij het echt niet?De minister heeft aangekondigd dat er dit jaar nog drie toepassingswetten
komen, eentje voor de zorg, eentje voor de huur en nog eentje. Zo'n toepassingswet
moet een heel gedetailleerde wet zijn, waarin precies wordt aangegeven hoe
het principe van Awir wordt omgezet in de huursubsidie. Ik maak mij sterk
dat de minister op dat moment mijn vragen precies zal beantwoorden. Dat moet
hij of zijn collega doen. Ik spreek hem in dit geval even aan voor de hele
regering. Ik vraag hem om de toezegging dat voorafgaand aan de behandeling
van de toepassingswet die nodig is voor de huursubsidie precies, zowel qua
inkomensgroepen als qua gezinssamenstelling, wordt aangegeven wat de huidige
inkomenseffecten van de huursubsidie zijn en wat er gewijzigd is, inclusief
de meest recente aanpassingen die hij heeft doorgevoerd. Ik vind echt dat
de huursubsidie niet zo fundamenteel overhoop kan worden gehaald, zonder dat
wij een scherp zicht hebben op de inkomenseffecten. Met de wet worden voor
de mensen inkomenseffecten gerealiseerd. De minister is op dit moment niet
in staat daarin inzicht te geven. Dat betreur ik zeer.Ik had met de minister van Sociale Zaken een ander interruptiedebatje,
waarin ik vroeg om een overzicht van een aantal koppelingen en de daarbij
behorende privacyregelingen op het gebied van sociale zaken en van volksgezondheid,
wat mij betreft naar dat domein toe en vanaf dat domein naar buiten. Ik weet
heel goed dat er een project elektronische overheid gaande is, maar dat heeft
eigenlijk een te hoog macrogehalte voor mijn vraag. Ik weet ook dat de commissie-Koopman
een onderzoek instelt, maar dat gaat net niet precies hierover. Ik heb een
knelpunt genoemd – ik zou er meer kunnen noemen – waarbij koppeling
van bestanden van groot belang is om te voorkomen dat voorzieningen niet gebruikt
worden, om administratieve lasten te beperken en om fraude tegen te gaan.
Het gaat bijvoorbeeld om een koppeling van bestanden van gemeenten met die
van de rijksoverheid of met die van door de overheid gestuurde organisaties.
Ik wijs nogmaals op een brief van een VVD-wethouder uit Groningen en een PvdA-wethouder
uit Utrecht, die nadrukkelijk om een dergelijke koppeling van bestanden vragen
om hun werk goed te kunnen doen, zeker ook in verband met fraudebestrijding.
Daarom vraag ik de minister of hij bereid is om nog voor de zomer een notitie
aan de Kamer voor te leggen over de mogelijkheden van verdergaande koppelingen
van bestanden, met de bijbehorende bescherming van de privacy, zoals met het
fantastische systeem in België. Ik heb in eerste termijn gevraagd of
het niet wijs zou zijn, een commissie in te stellen, eventueel een onderkamer
van het College bescherming persoonsgegevens, die meedenkt, toetst en toezicht
houdt in het domein van sociale zaken. Aan de ene kant is er immers behoefte
aan een koppeling van bestanden, maar aan de andere kant aan waarborgen voor
het juist bewaren van gegevens. Ik zal hiervoor geen motie indienen, maar
ik zou een notitie hierover erg op prijs stellen.Ik heb ook gevraagd of het niet verstandig zou zijn om in de huursubsidie
en in de kinderopvang de inkomenstreden gelijk te stellen. Het zijn immers
beide domeinen van de Awir. Er zijn dan wel subtreden mogelijk, maar waarom
zouden die treden allemaal moeten verschillen? Elke berekening van koopkrachteffecten
is tot nu toe zeer ingewikkeld geweest, omdat alle regelingen op dit punt
verschillend waren. Graag alsnog een reactie op deze vraag. De regering heeft net als de CDA-fractie altijd gezegd dat de sterkste
schouders de zwaarste lasten moeten dragen. Uit de stukken blijkt dat de regering
met inkomensafhankelijke maatregelen, zoals de zorgtoeslag, de huursubsidie
en de kinderkorting, een miljard uittrekt voor de inkomens boven modaal. Dit
geld hebben de mensen met zo'n inkomen niet per se nodig, al erken ik dat
de marginale druk er voor hen niet altijd mooi uitziet. Maar hoeveel trekt
de regering uit voor de inkomens onder modaal? Als de regering dit aangeeft,
weten wij welke sterke schouders de zwaarste lasten dragen.Ik heb in het verslag een vraag gesteld over de situatie van iemand die
in een huis woont samen met iemand met wiens verblijfsvergunning iets mis
is; ik noem zo iemand niet op voorhand illegaal. De heer Vendrik is er later
ook nog op ingegaan. Ik ben hier met de staatssecretaris niet zo goed uitgekomen,
maar de heer Rouvoet nam het stokje over en de staatssecretaris heeft beloofd,
hierop nog een nadere toelichting te zullen geven. Ik ben daar heel benieuwd
naar, want het gaat mij erom of het redelijk is om bijvoorbeeld bij de zorgtoeslag
of de tegemoetkoming in de kosten van kinderopvang iemand te korten omdat
er in hetzelfde huis iemand woont van wie de verblijfsvergunning niet in orde
is. De vraag is dan ook of er gekort moet worden op alleen dat deel dat op
grond van de Awir aan deze persoon wordt toegeschreven, terwijl hij daar geen
recht op heeft. Hij kan bijvoorbeeld geen goede verblijfsvergunning hebben.
Of kort je in dat geval ook op de inkomsten van de Nederlander die zich van
geen kwaad bewust is? De heer Rouvoet en ik hebben gezegd dat er een verschil
is tussen het een en het ander. Er is bijvoorbeeld verschil tussen iemand
die huursubsidie ontvangt en een alleenstaande moeder met een schoolgaand
kind of een onderverhuurder. Ik ben benieuwd naar het antwoord van de minister.
Schriftelijk heb ik geen antwoord gekregen, maar ik ga ervan uit dat ik het
straks krijg. Als het antwoord voor mij niet bevredigend is, zal ik geneigd
zijn een voorstel voor aanpassing van dit wetsvoorstel te doen.Wij hebben gesproken over de manier waarop de werking van de wet
straks verantwoord moet worden. De staatssecretaris deed in dat verband een
aantal toezeggingen. Die klonken mij prima in de oren. Het beleid van de fractie
van de Partij van de Arbeid op dit punt is geïnstigeerd door het advies
van de Raad van State en het advies van tal van andere organisaties alsmede
door het advies van de Kamer zelf. Daarbij denk ik aan VBTB. Dat beleid houdt
in dat wij bij elke wet het doel van die wet vastleggen. Vervolgens moeten
wij aangeven hoe de uitvoering verantwoord moet worden. Met het amendement
op stuk nr. 19 ben ik daarover heel gemakkelijk geweest. Voor het doel van
de wet heb ik hetzelfde opgeschreven als wat de regering zelf heeft vermeld.
Als ik mij niet vergis, heb ik daarbij zelfs dezelfde woorden gebruikt. Voor
de verantwoording heb ik de ministeriële regeling genoemd. Met die regeling
zal de staatssecretaris of de minister ruimte hebben voor de nadere invulling.
Het gaat er echter om dat in het verkeer tussen Kamer en regering de mores
worden aangegeven, zodat duidelijk wordt wat het doel van de wet is en op
welke manier daarover verantwoording zal worden afgelegd. Dat dient op papier
te staan, zodat wij de praktijk daaraan kunnen toetsen. Verder ben ik niet
gegaan, maar ik meen wel dat wat ik heb voorgesteld, passend is. In eerste
instantie wilde de staatssecretaris aanneming van mijn amendement op dit punt
ontraden. Ik verzoek hem evenwel hierover nog eens na te denken. Het biedt
hem alle ruimte en wij zouden op deze manier doen wat wij hebben afgesproken
ten aanzien van de wetssystematiek. Inmiddels handelen wij op de aangegeven
manier bij het overgrote deel van de wetten die wij hier behandelen.Wij zullen het amendement van de heer Omtzigt over de hardheid steunen.
Zelf heb ik op stuk nr. 15 een amendement ingediend dat ertoe strekt om de
uitbetaling van de onkostenvergoeding voor kinderopvang te doen aan de ouder
die de kinderbijslag ontvangt. De staatssecretaris vroeg zich af of dit wel
zou moeten. Hij gaf daarbij als overweging dat het soms de andere partner
die van de werkgever de vergoeding krijgt. Verder geldt dat de vergoeding
soms indirect wordt betaald. Mijnheer de staatssecretaris, u zult het niet
geloven, maar u hebt mij overtuigd: ik trek dit amendement in.Mevrouw Verburg (CDA):Lang leve de Koningin!Mevrouw Noorman-den Uyl (PvdA):Dat is te veel eer.De voorzitter:Het amendement-Noorman-den Uyl (stuk nr. 15) is ingetrokken.Mevrouw Noorman-den Uyl (PvdA):Voorzitter. Ik heb ook een amendement ingediend dat ertoe strekt uitstel
te geven voor het indienen van een aanvraag voor een inkomensafhankelijke
toeslag. Ik heb aangeboden het amendement te wijzigen. Ik hoor graag of die
wijziging het amendement voor de staatssecretaris interessanter maakt. De
fractie van de Partij van de Arbeid blijft wel vinden dat je in de gelegenheid
moet zijn om na het ontvangen van de aanslag alsnog het recht op huursubsidie
te laten gelden. Na het ontvangen van de aanslag kan namelijk blijken dat
de betrokkene daar recht op heeft of dat hij of zij recht heeft op kinderopvangcompensatie.
In zo'n geval moet je naar mijn mening in de gelegenheid zijn om alsnog een
aanvraag in te dienen. Daarom handhaaf ik mijn amendement op dit punt. Ik
heb gezegd dat de betrokkene een jaarlang zijn recht kan laten gelden, maar
ook drie maanden nadat hij of zij de definitieve aanslag van de Belastingdienst
heeft ontvangen. Ik ben zelfs bereid om het woord "jaar" te schrappen en om
dus te zeggen: je hebt het recht om drie maanden na de definitieve aanslag
alsnog een aanvraag in te dienen. Daar gaat het mij om. De rest van de tekst
van het amendement kan blijven staan.Ik heb het amendement van de heer Vendrik over het groene vermogen en
de snelle jongens medeondertekend. Ik ben blij dat de staatssecretaris hier
niet onwelwillend tegenover staat, zij het dat dit pas in 2007 kan. Daar kan
ik begrip voor hebben. Ik ga ervan uit dat dit een begaanbare weg is.Het amendement van de heer Weekers over de boete vind ik goed. De heer
Weekers en ik vinden elkaar wel vaker als het gaat om een wat strakkere hand.
Aan de ene kant wil ik graag gul zijn, maar aan de andere kant ben ik streng
als het nodig is. Dat weet de heer Weekers ook. Het is mogelijk dat mevrouw Verburg een motie indient over de wijze waarop
men iets moet aanvragen. Op zichzelf lijkt mij dat een goed idee.Ik heb een aantal amendementen ingediend waarin wordt voorgesteld om de
AMvB's voor te hangen. Bij een nieuwe wet zou dit gebruikelijk moeten zijn,
want in de algemene maatregelen van bestuur zijn veel aanvullende regelingen
opgenomen. In eerste termijn hebben wij vastgesteld dat het van groot belang
is om te weten op welke wijze via ministeriële regelingen nadere bepalingen
worden gesteld. Als deze AMvB's tijdens de behandeling in concept op tafel
hadden gelegen, zou ik er minder moeite mee gehad hebben. Dat is echter niet
het geval, vandaar mijn amendementen. Ik heb overigens gekozen voor de lichte
voorhangprocedure, zodat er zo min mogelijk vertraging ontstaat.Ik heb al gezegd dat mijn fractie moeite heeft met een vitaal onderdeel
van het wetsvoorstel, namelijk de nieuwe systematiek voor de huursubsidie.
De introductie van het actuele jaar leidt tot een armoedeval en dat is een
groot probleem. Het huidige, goedwerkende systeem van de IHS wordt overhoop
gehaald. Daar komt bij dat er een gat valt dat verstrekkende inkomenseffecten
heeft voor grote groepen mensen. Dat vind ik onverteerbaar. Ik heb al eerder
gezegd dat op korte termijn heel veel moet worden gewijzigd. Wij hebben niet
altijd even positieve ervaringen met dergelijke majeure operaties. De staatssecretaris
heeft gezegd dat de Belastingdienst daar goed mee om kan gaan, maar dan vraag
ik mij af waarom de definitieve aanslag over 2003 er nog niet is. Die komt
pas in februari. Hoe goedwillend een bedrijf ook is, er zullen altijd fouten
worden gemaakt en computerstoringen zijn niet te vermijden. Met deze operatie
zijn miljarden gemoeid. De toeslagen moeten juist berekend worden en op tijd
bij de mensen komen, omdat zij een vitaal onderdeel vormen van hun inkomen.
Het is dan ook niet verantwoord om de huursubsidie op deze manier in de operatie
te betrekken. Ik heb een aantal varianten genoemd, zoals uitstel met een jaar
van de huursubsidie of het vasthouden aan de huidige peildatum. Op die manier
kunnen fouten bij de implementatie beperkt worden. Tot nu toe zijn de bewindslieden daar niet ontvankelijk voor gebleken. De betrokken burgers
krijgen het lopend begrotingsjaar te maken met een armoedeval, met een gat
in hun inkomen. De bewindslieden wijzen in reactie hierop vooral naar elkaar,
maar de betrokkenen kunnen nergens terecht. Dat vind ik onverteerbaar. Daarom
heb ik ervoor gekozen de Kamer de volgende motie voor te leggen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat door de keuze van het actuele inkomen voor het peiljaar
voor de vaststelling van de grondslag voor de huursubsidie er een nieuwe armoedeval
ontstaat indien tijdens het peiljaar het inkomen hoger wordt;overwegende dat eerdere ervaringen met grootschalige wijzigingen in de
huursubsidie de implementatie daarvan voor de burger met zeer grote risico's
voor hun inkomenszekerheid gepaard gaat;overwegende dat de implementatie van de hoogte ziektekostenpremie in combinatie
met de introductie van de zorgtoeslag bij de invoering ook tot zeer hoge risico's
en daarmee inkomensonzekerheid kan leiden;van mening dat een combinatie van deze factoren als al te risicovol moet
worden beschouwd;verzoekt de regering om de implementatie van de huursubsidie in de Awir
één jaar op te schorten, dan wel de omzetting van het peiljaar
van de huursubsidie in 2006 op te schorten,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Noorman-den Uyl. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 24(29764,29765).Mevrouw Noorman-den Uyl (PvdA):Voorzitter. Ik zal te zijner tijd verzoeken om de motie voorafgaand aan
de behandeling van het wetsvoorstel in stemming te brengen. Voorzitter. Het spijt mij zeer dat er bij een wetsvoorstel met zoveel
ambitie – waarbij de ambitie door de PvdA gedeeld wordt; laat daar geen
misverstand over bestaan – iets is ingeslopen dat er naar het oordeel
van mijn fractie niet in had mogen staan. Wij zullen nog wel zien of dat consequenties
ten principale heeft. Zover ben ik niet. Wel wil ik in ieder geval gezegd
hebben dat mij is opgevallen dat de bereidheid van de regering om te erkennen
dat er echt een probleem is en om oplossingen te vinden om dat probleem te
tackelen, mij is tegenvallen. Eigenlijk geeft "tegengevallen" niet aan wat
ik bedoel. Wat maakt het namelijk uit of het de PvdA tegenvalt. Waar het echt
om gaat zijn de mensen die door deze regering op dit onderdeel tekortgedaan
worden. Natuurlijk zijn er situaties waarin de subsidie onterecht verstrekt
wordt, zoals in het voorbeeld van de staatssecretaris van de student die huursubsidie
krijgt terwijl hij er allang geen recht meer op heeft. Dat probleem is echter
ook op een andere manier op te lossen. De huursubsidie is een vitaal onderdeel
van het inkomen als mensen een kwetsbaar inkomen hebben. Het verdriet mij
zeer dat het kabinet de huursubsidie in dit proces meeneemt en daarbij niet
bereid is de kwetsbare kanten op te lossen.De heer Weekers (VVD):Ik heb een korte vraag aan mevrouw Noorman. Wat moet er in tweede termijn
nog concreet gebeuren om de PvdA-fractie te bewegen om voor de wet te stemmen?Mevrouw Noorman-den Uyl (PvdA):In eerste termijn heb ik gezegd dat er problemen liggen en dat daar verschillende
oplossingen voor zijn, grote en kleine. De vangnetregeling zou een deel van
de problemen op kunnen lossen, in ieder geval de ernstigste. Met die vangnetregeling
wordt het een stuk gemakkelijker. Het blijft een probleem dat dit systeem
van huursubsidie wordt ingevoerd. Het is een slechte zaak dat er geen vangnetregeling
is, dat iedereen naar elkaar wijst. Ik ga het voorbeeld niet nog een keer
oplepelen, want het is al tien keer over tafel gegaan. Het is politiek fatsoen
om dat gewoon op te lossen. Dat zou deze Kamer moeten doen.De voorzitter:Ik heb de Kamer nog twee mededelingen te doen. In de eerste plaats heeft
de heer Rouvoet gevraagd hem te verontschuldigen in verband met andere verplichtingen.
In de tweede plaats heeft de minister van VROM mij gevraagd of het goed is
dat de twee andere bewindslieden namens haar antwoorden. Ik heb daar "ja"
op gezegd, vooruitlopend op wat de Kamer daarvan zou vinden. Ik vrees dat
het nu niet meer terug te draaien is. Het is mijn verantwoordelijkheid. Er
is echter ook niets over gezegd toen ik het niet gemeld had. Zij is nu weg
en niemand heeft er het afgelopen halfuur iets over gezegd.De heer Omtzigt (CDA):Dat vind ik iets te kort door de bocht. Zij heeft voor de beantwoording
van een aantal vragen naar de tweede termijn verwezen. Ik vind deze gang van
zaken niet netjes.De voorzitter:De staatssecretaris of de minister zal antwoorden.Mevrouw Gerkens (SP):Ik zal een motie indienen waarop ik graag een reactie van haar krijg.
Ik stel voor dat zij dat schriftelijk doet.De voorzitter:Akkoord.Mevrouw Verburg (CDA):Dat geldt wellicht ook voor andere punten.Voorzitter. Ik dank de vertegenwoordigers van het kabinet voor de uitvoerige
beantwoording. De bedoeling van de wet, namelijk vereenvoudiging, transparantie,
minder administratieve lasten, meer maatwerk, meer kijken naar wat er aan
de hand is en de zaak actualiseren, is vandaag goed besproken. Er is hiervoor
een breed draagvlak in de Kamer. Wij zijn ook blij met het heldere onderscheid
dat wordt gemaakt tussen beleid en uitvoering. De inhoudelijk minister blijft
verantwoordelijk voor het beleid en de uitvoering wordt opgedragen en uitgevoerd
door het departement van Financiën via de nieuwe dienst, de Belastingdienst/Toeslagen.
De minister van VROM blijft verantwoordelijk voor wonen/huren, de minister
van Sociale Zaken blijft verantwoordelijk voor het inkomensbeleid en de minister
van OCW blijft verantwoordelijk voor het onderwijsdeel en alles wat daar annex
aan is. De staatssecretaris heeft dat helder uiteengezet. Wie de chef "leed"
kan worden, zo stelde hij, is mijn pakkie-an. Ik waag dat te
betwijfelen want ik wens hem veel plezier toe bij de uitvoering van deze belangrijke
en voor veel burgers essentiële taak. Ik wens hem ook veel wijsheid toe.
Het kan zelfs zijn dat hij niet alleen binnen zijn eigen diensten met smilies
hoeft te werken, maar dat hij ook van burgers af en toe iets krijgt toegestuurd.
Hij kan als slogan hiervoor hanteren: makkelijker gaan wij het maken, doorzichtiger
ook.Ik stel naar aanleiding van mijn opmerkingen in eerste termijn nog enkele
punten aan de orde. De minister van Sociale Zaken heeft iets gezegd over de
samenstelling van de genoemde 31.000 huishoudens. Wij hebben er begrip voor
dat hij nu nog geen volledige helderheid kan bieden, maar ik vraag hem, daar
nog eens goed naar te kijken, want wij willen vermijden dat door gebrek aan
transparantie op dit moment, huishoudens toch in de problemen komen. Dat geldt
in versterkte mate voor het onderzoek waarop mevrouw Noorman heeft gewezen,
dat is uitgevoerd door de gemeenten Amsterdam en Rotterdam. Wij hebben daar
inmiddels kennis van genomen. Ik heb de opmerking van de minister van VROM
dat daar nogal wat op valt af te dingen, goed begrepen. Mijn collega Omtzigt
en ik hebben dat ook gezegd, gegeven de aannames en de berekeningen. Er valt
wel iets af te dingen op de methode en de conclusies. Wij willen echter voorkomen
dat onbedoeld en onvoorzien huishoudens in de problemen worden gebracht. De
minister van VROM heeft dit zojuist al min of meer toegezegd, maar ik vraag
haar om ons voor de stemmingen van aanstaande dinsdag een nadere duiding van
de 31.000 huishoudens te doen toekomen.In tweede termijn zou de minister van VROM reageren op de aanpassing van
de vermogensgrens van 25.000 naar 20.000. Ik kan mij voorstellen dat dit is
overgedragen aan een van de twee aanwezige bewindspersonen. Graag krijgen
wij daarop nog een reactie.Ik heb een verschil geconstateerd in de naamgeving. De minister van Sociale
Zaken heeft duidelijk gezegd dat het voor burgers, maar ook voor de eenheid
van beleid en voor het eenduidig optreden van belang is dat er eenheid is
in naamgeving. Krijgt een burger te maken met de belastingdiensttoeslagen,
dan moet het gaan om een toeslag die betrekking heeft op kinderen, huur of
zorg. Wij stellen voor om dat aspect in de naam terug te laten komen. Kan
de minister dat hier bevestigen? Wij schrikken er anders niet voor terug om
nog dit weekend op dat punt een amendement in te dienen. Hierop wil ik dus
graag een antwoord van het kabinet.Een van de belangrijke speerpunten van dit kabinet is het bereiken van
een vermindering van de administratieve lastendruk voor het bedrijfsleven,
de werkgevers en de burgers. Een belangrijk onderdeel daarvan kan worden bereikt
doordat dezelfde gegevens niet vaker dan één worden opgevraagd.
De staatssecretaris heeft vanmorgen terecht opgemerkt dat wij een ander wijze
van aanpak en een ander stelsel hebben dan de Kruispuntbank, waar mevrouw
Noorman en ik al naar hebben verwezen. Dat erkennen wij, maar wij vinden het
toch van belang om serieus werk te maken van het terugdringen van het aantal
keren dat dezelfde gegevens worden opgevraagd en aangeleverd. Om deze reden
dien ik de volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat burgers en werkgevers verantwoordelijk zijn voor het tijdig
en correct aanleveren van benodigde gegevens in het kader van de Awir en de
operatie Walvis;van mening dat gegevens die reeds door de werkgever worden verstrekt,
niet nogmaals door burgers behoeven te worden verstrekt en andersom;verzoekt de regering, de communicatie en informatisering in het kader
van gegevens benodigd voor de Wet Awir, maar ook voor de operatie Walvis zodanig
vorm te geven dat dezelfde gegevens niet vaker dan eenmaal door de werkgever
of de werknemer behoeven te worden verstrekt,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Verburg, Weekers, Bakker, Van
der Vlies, Noorman-den Uyl, Vendrik en Gerkens.Zij krijgt nr. 25(29764,29765).Mevrouw Verburg (CDA):Voorzitter. Dit is het begin van de operatie die ervoor zorgt dat een
en ander eenvoudiger, transparanter en gemakkelijker wordt voor burgers, werkgevers,
enzovoort. Het kan niet allemaal in een keer, maar dit is een betekenisvolle
eerst stap. Wij nodigen het kabinet uit om ambitieus en voortvarend verder
te gaan, ook gedurende deze kabinetsperiode, maar wij willen wel graag dat
dit op een zorgvuldige wijze gebeurt. De uiteindelijke doelstelling is dat
zoveel mogelijk regels die kunnen worden samengevoegd, ook worden samengevoegd.
Daardoor krijgen burgers en werkgevers meer overzicht. Doordat mensen bang
zijn voor dingen of zelfs niet op de hoogte zijn van regels en de rechten
die daaruit verkregen kunnen worden, worden regels niet gebruikt. Dat willen
wij terugdringen.Wij hopen dat hiermee een eerste stap is gemaakt en dat er nog heel veel
stappen volgen. Wij wensen het kabinet alle succes toe om dat voortvarend,
maar zorgvuldig te doen.De heer Omtzigt (CDA):Voorzitter. Ook ik dank de regering voor de uitvoerige beantwoording van
de vele vragen van de Kamer. Bij zo'n omvangrijke operatie als deze kan dat
niet anders. Het geeft echter eerder aan dat het kabinet ambitie en lef heeft
dan dat wij veel vragen hebben. De operatie is immers behoorlijk uitgebreid.
Bijna al mijn vragen zijn beantwoord. Ik beperk mij daarom tot het maken van
een aantal opmerkingen.Kan het kabinet ons een lijst met implementatiedata doen toekomen? Ik
hoop dat wij een tijdpad kunnen krijgen van nu tot 1 januari 2006 zodat
wij weten wanneer welke stappen worden genomen en wanneer welke systemen operationeel
zullen zijn. Ik dank de staatssecretaris voor de uitnodiging om in september
eens te komen kijken bij zijn dienst. Een dergelijke openheid zie ik graag
vaker bij de regering.Kan de staatssecretaris zo snel mogelijk met een notitie te komen over de partnerdefinitie? Nog dit parlementaire jaar zal de inkomstenbelasting
2001 worden geëvalueerd en daarbij zal ook de partnerdefinitie ter sprake
komen. Onze voorkeur gaat er naar uit om dat te betrekken bij de evaluatie
van de IB 2001.Wij wachten met spanning op het antwoord op de vraag naar de eenheid van
rechtsgang.Het is een goede zaak dat de huurtoeslaginformatiepunten gebruikt worden
om over zorgtoeslag, huur en kinderregelingen informatie te verstrekken. Zullen
de maatschappelijke organisaties, die nu vaak door de Belastingdienst goed
worden geïnformeerd, ook tijdig op de hoogte worden gebracht? Ik denk
aan de ouderenbonden die mensen helpen bij het indienen van de aanvragen.
Dit lijkt mij cruciaal bij het terugdringen van het niet gebruiken van de
regelingen.Voorzitter, wat betreft mijn amendement het volgende. Er hoeft niet uitgebreid
gebruik te worden gemaakt van de ministeriële bevoegdheid, maar in bepaalde
gevallen – ik denk aan de mijnwerkers en oorlogsgetroffenen –
zouden de inkomensbestanddelen moeten worden uitgezonderd van de huursubsidie,
kinderenregelingen en zorgtoeslag. Onze voorkeur gaat er naar uit om dit via
de Awir te regelen en niet in alle materiewetten daaronder apart te regelen.
Mijn collega Verburg heeft al enkele opmerkingen gemaakt over de gevolgen
van een plotselinge inkomensdaling.De Awir is een fantastisch project dat precies laat zien waar sprake is
van armoedevallen en wiggen. Het geeft een uitstekend handvat om armoedevallen
aan te pakken. Wij willen het kabinet graag aansporen om dat zo goed mogelijk
te doen. Daarom dien ik mede namens de leden Weekers en Bakker de volgende
motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat belastingen, sociale premies en toeslagen gericht en rechtvaardig
moeten worden opgelegd en toegekend;overwegende dat de harmonisatie in de Awir armoedevallen en wiggen inzichtelijk
maakt;overwegende dat de hoge marginale druk thans in het bijzonder een probleem
is voor de middeninkomens en bij de overgang van een uitkering naar een baan;verzoekt de regering, voor 1 juni 2005 met een overzicht van de marginale
druk en werkloosheidsvallen te komen die verschillende huishoudens en inkomensniveaus
ondervinden;verzoekt de regering, tegelijkertijd met dat overzicht een meerjarige
aanpak te presenteren met daarin concrete voorstellen voor een substantiële
vermindering van de marginalelastendruk,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Omtzigt, Weekers en Bakker. Naar
mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 26(29764,29765).De heer Vendrik (GroenLinks):Is het de bedoeling van de indieners dat het kabinet doelstellingen formuleert?De heer Omtzigt (CDA):Ja.De heer Vendrik (GroenLinks):Dus u vervat in een motie wat ik in het debat met de staatssecretaris
er niet helemaal uit kreeg. Moet ik het zo zien?De heer Omtzigt (CDA):Voorzitter. De heer Weekers, de heer Bakker, De heer Vendrik, mevrouw
Noorman, mevrouw Verburg, de heer Van der Vlies, de heer Rouvoet en ik hebben
allemaal gezegd dat erop moet worden gelet dat de marginale lastendruk op
bepaalde trajecten niet te hoog wordt. Ik vond dat een bijzonder nieuw geluid
van een aantal woordvoerders. Dat is zeer positief. Hiermee geven wij expliciet
een opdracht aan de regering. Zij kan dan ook aangeven waar het te hoog is.
De heer Vendrik heeft een aantal voorbeelden genoemd. Als het boven de 100%
is, dan zijn wij het er allemaal over eens: dat kan dus gewoon niet. Laat
de regering daar dus ook meer iets aan doen! Laat de regering inderdaad maar
in het plan van aanpak aangeven waar zij die marginale lastendruk het meest
problematisch vindt!De heer Vendrik (GroenLinks):De heer Omtzigt spreekt zich daar nu helder over uit. Heeft de CDA-fractie
zelf een idee over de doelen die de regering moet nastreven. Hij spreekt van
een marginale druk van boven de 100% die eigenlijk onaanvaardbaar is. Wat
zou hij dan bijvoorbeeld ook willen voorstellen op het punt van de werkloosheidsval?De heer Omtzigt (CDA):De werkloosheidsval dient in principe niet meer plaats te vinden. Wij
gaan ervan uit dat de regering zich zal inzetten. Wij begrijpen dat het heel
moeilijk is. Maar wij gaan ervan uit dat de overgang van een uitkering naar
een baan in principe dient te lonen.Mevrouw Noorman-den Uyl (PvdA):Ik ben het heel erg eens met de heer Omtzigt. Als hij langs was gekomen,
had ik graag dat krabbeltje gezet. Ik heb echter nog wel een vraag. Als hij
het heeft over de marginale lastendruk, dan heeft hij het dus over de overgang
van een uitkering naar een baan. De staatssecretaris heeft een nieuw meetpunt
voor marginale druk geïntroduceerd. Hij zegt dat dan naar het verzamelinkomen
van het hele jaar moet worden gekeken. Pas als je dat hebt gezien, kun je
spreken over het al dan niet bestaan van een marginale druk. Ik heb bestreden
dat dit de norm is van marginale druk. Wat is de interpretatie van de heer
Omtzigt? Hoe moet ik de motie lezen? Ik zou fijn vinden als die vraag beantwoord
wordt.De heer Omtzigt (CDA):U dient de motie als volgt te lezen. Als u het ene jaar een uitkering
hebt en in het volgende jaar een baan, dan dient u erop vooruit te gaan.Mevrouw Noorman-den Uyl (PvdA):De motie beoogt dus niet dat als je in maart een baan aanvaardt, je er
dan in april of mei, of in de rest van dat jaar, op vooruit behoort te gaan?De heer Omtzigt (CDA):In standaardsituaties dient u erop vooruit te gaan. Dat zijn situaties
die niet voorkomen in uw berekeningen. Ik kan altijd een situatie bedenken
Omtzigtwaarin dat niet het geval is. Dat kunt u ook. Dat is bijvoorbeeld iemand
die een hoog salaris had en die na het ontvangen van een 70%
loongerelateerde uitkering een baan aanvaardt tegen de helft van dat bedrag.
Dat begrijpen wij allemaal. Maar in principe dient iemand die een hoger salaris
krijgt dan de uitkering, er gewoon op vooruit te gaan.Mevrouw Noorman-den Uyl (PvdA):Ik vind dit heel belangrijk. Uw bewering is immers veel verstrekkender
dan datgene wat de staatssecretaris bereid was toe te geven. Ik praat nu even
over een alleenstaande ouder die een baan aanvaardt. Daarbij was immers sprake
van die vreselijke marginale druk. Daarvan zijn er 300.000 in Nederland. Dat
is dus tamelijk normaal. Als je als alleenstaande ouder een baan aanvaardt,
dan mag de marginale druk voor de rest van dat jaar op je inkomen ten opzichte
van de vorige maanden waarin je nog een uitkering ontving, dus niet meer zijn
dan 100%.De heer Omtzigt (CDA):Dat is het streven dat wij hier het kabinet duidelijk meegeven.Mevrouw Noorman-den Uyl (PvdA):Zet u mijn naam er dan maar onder!De heer Omtzigt (CDA):Ik dank u hartelijk voor uw steun. Ik heb de motie echter al ingediend.Mevrouw Gerkens (SP):Voorzitter. Ik dank de bewindslieden voor de beantwoording in eerste termijn.
Mijn fractie heeft na deze uitgebreide beantwoording toch nog een aantal kanttekeningen.Ik wil allereerst iets zeggen over de zelfstandigen. Bij gezinnen met
twee of meer zelfstandigen worden deze door het verlies van de aftrek zwaar
getroffen. De minister zegt nu dat dit weliswaar zo is, maar dat het in zijn
ogen een kleine ingreep is en dat het een kleine groep betreft. Maar ja, helaas
pindakaas! Ik wil hem toch vragen om nog eens naar het probleem te kijken.
Het is waar dat deze groep in 2001 een aanzienlijke lastenverlichting heeft
gehad, maar deze wet treedt vijf jaar na 2001 in werking. Voor die groep is
dat volgens mij dus toch nog een behoorlijke klap.De PvdA heeft indrukwekkende pleidooien gehouden voor diverse situaties
waarin de Awir ongunstig zou kunnen zijn. Het scenario waarin iemand een halfjaar
lang een minimuminkomen heeft – eerst een hoog inkomen, dan een laag –
maar een ander verzamelinkomen, vind ik onwenselijk. Het zou goed zijn als
er voor deze groep een vangnetregeling kwam.Ten derde ons amendement. Ik heb van de staatssecretaris geen overtuigende
argumenten gehoord om niet aan te sluiten bij de driejaarstermijn waarbinnen
de inspecteur een belastingaanslag kan opleggen. De staatssecretaris zegt
eigenlijk: vraag je het niet aan, dan heb je het niet nodig. De groep die
het niet aanvraagt, kan zich echter mede daardoor wel in de schulden steken.
Laat ik de staatssecretaris nog een argument in handen geven om het wel te
doen: hij heeft zelf de doelstelling om het niet-gebruik omlaag te brengen.
Daar kan dit een goede bijdrage aan leveren.Tot slot de jaarlijkse huurverhoging. De minister zegt dat handhaving
mogelijk is. Mijn fractie is van mening dat we die datum wel moeten verschuiven,
alleen al omdat het voor de aanvragers zoveel prettiger is en het ook een
hoop bureaucratische rompslomp scheelt. Ik geef in overweging dat veel van
die processen automatisch gaan, maar dat dit met name bij de private verhuurders
niet het geval is. Daarmee kunnen we het niet-verbruik verminderen. Ik heb
daartoe een motie:De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat vereenvoudiging en terugdringing van het niet-gebruik
doelstellingen zijn van de Algemene Wet Inkomensafhankelijke Regelingen;overwegende dat verschuiving van de jaarlijkse huurverhoging van 1 juli
naar 1 januari voor burgers een administratievelastenverlichting inhoudt;verzoekt de regering, te streven naar een verschuiving van de jaarlijkse
huurverhoging van 1 juli naar 1 januari en bij deze verschuiving
te voorkomen dat dit leidt tot een eenmalige extra huurverhoging,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Gerkens. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 27(29764,29765).De heer Weekers (VVD):Voorzitter. Ik dank de regering voor de uitvoerige beantwoording en de
constructieve houding. Er zijn op een aantal punten toezeggingen gedaan. Mijn
fractie is natuurlijk niet op alle punten tevreden, maar dat verandert ons
positieve eindoordeel niet.Wat betreft de evaluatie het volgende. Van de tussentijdse rapportages
tot het daadwerkelijke startschot kan de Kamer behoorlijk de vinger aan de
pols houden: lukt het allemaal op tijd en ordentelijk, worden de in de wet
nagestreefde doelen bereikt? De staatssecretaris van Financiën heeft
hierover een goede toezegging gedaan.De staatssecretaris sprak ook over verkenningen naar wat er in de toekomst
nog in de Awir ondergebracht kan worden. Het is mij nog niet helder wanneer
de staatssecretaris daar zijn ei op legt; misschien kan hij daar in tweede
termijn nog even kort op ingaan. In ieder geval vind ik het interessant om
na te gaan waar het onnodig rondpompen van geld kan worden voorkomen; als
voorbeeld noemde ik het schoolgeld en de kinderbijslag. Deze gedachte spreekt
de regering aan, maar ik zie daar graag een nadere verkenning van.De staatssecretaris gaf ook aan dat er een strikte waterscheiding is tussen
de Belastingdienst als collecterende instantie en als uitvoerende instantie
van een aantal inkomensafhankelijke regelingen – dus subsidieverstrekking.
Diverse collega's hebben opmerkingen gemaakt over de naamgeving: zo wil mevrouw
Verburg de huursubsidie omdopen in "huurtoeslag" en mevrouw Noorman "Belastingdienst"
weghalen bij deze toeslagendienst. Ik zou daarover toch graag een nader oordeel
van de regering horen. In elk geval is het van belang dat het voor de burger
duidelijk is dat dit niet de gewone Belastingdienst is, maar echt de dienst
die de inkomensafhankelijke regelingen uitvoert, de dienst
die de subsidies verstrekt. Vervolgens zou het aardig zijn als de termen wat
meer met elkaar zouden overeenstemmen. Ik heb wel begrip voor de reactie van
minister Dekker. Zij wees erop dat iedereen nu gewend is aan de term huursubsidie
en vroeg of het niet onnodige onrust in het land brengt als dat op dit moment
wordt veranderd. Dat zou de VVD-fractie niet willen.Voorzitter. Die strikte waterscheiding tussen Belastingdienst als collecterende
instantie enerzijds en uitvoerende instantie anderzijds is ook van groot belang
als het gaat om het amendement, waarin ik de boetebepaling voor derden heb
willen regelen. Ik dank overigens de staatssecretaris voor zijn ondersteunende
woorden, evenals de collega's in de Kamer. Naar mijn mening is dat onlosmakelijk
verbonden met de taak van de Belastingdienst bij het verstrekken van inkomensafhankelijke
subsidies. Ik wil absoluut niet vooruitlopen op de fiscale discussie die dit
voorjaar nog gevoerd zal worden tussen de staatssecretaris van Financiën
en de fiscale woordvoerders over bijvoorbeeld dwangsommen. Die twee discussies
mogen niet verward worden, al heb ik in de wandelgangen begrepen dat diverse
fiscale woordvoerders deze zaken wel aan het verwarren zijn. Dat is echter
niet mijn bedoeling en het is ook absoluut niet mijn bedoeling om een precedent
te scheppen. Ik zou het op prijs stellen als de staatssecretaris dat zo meteen
zou willen beamen.Voorzitter. Ik heb ook een amendement ingediend met betrekking op de mogelijkheid,
af te wijken van het begrip van het gezinsinkomen. De staatssecretaris is
inmiddels snel, zoals wij hem kennen, samen met de minister van OCW met een
brief gekomen, waarin hij stelt dat het amendement voor die doelstelling niet
nodig is. Daarom overweeg ik, het amendement in te trekken. De staatssecretaris
heeft echter ook gezien dat mijn amendement een bredere mogelijkheid opent.
Ik zal er van het weekeinde nog eens goed over nadenken of ik die bredere
mogelijkheid wil handhaven. Het urgente probleem dat de VVD-fractie zag, betrof
de studiefinanciering en de terugbetaling van de lening en dat punt is opgelost,
zeg ik met dank aan de staatssecretaris. De VVD-fractie heeft nog wel een aantal zorgen. Ik zal ze niet allemaal
noemen, maar enkele zorgen wil ik hier nog wel uitgesproken hebben. In de
eerste plaats is dat de problematiek van de vangnetconstructies, die vanochtend
uitvoerig is besproken. Ik ben in dubio, zeg ik u heel eerlijk. Aan de ene
kant volg ik het betoog van de regering. Als mensen met wisselende inkomens
te maken hebben, moet je hen dan elke keer compensatie geven wanneer zij bijvoorbeeld
een maand lang door de bodem zakken, terwijl zij in andere maanden een wellicht
twee of drie keer zo hoog inkomen hebben? Dat betoog volg ik helemaal en ik
ben dus geneigd om de systematiek van een jaarinkomen te volgen en de zaak
maar uit te middelen over het hele jaar. Tegelijkertijd zie ik het probleem
dat mensen soms niet kunnen voorzien dat zij met een inkomensachteruitgang
te maken krijgen, omdat zij werkloos worden of in de bijstand terechtkomen.
Dan zou je zeggen: wij hebben het systeem van de huursubsidie, wij hebben
het systeem van de zorgtoeslag, wij hebben het systeem van de inkomensafhankelijke
kinderregelingen en dat soort zaken meer, om maatwerk te bieden op de diverse
onderdelen wanneer het inkomen ontoereikend is voor deze specifieke kosten.
Ik ben daar nog niet helemaal uit. De staatssecretaris zegt dat het niet zo'n
probleem is. De minister van SZW zegt dat de bijzondere bijstand absoluut
niet is afgesloten en dus kunnen gemeenten in individuele gevallen voorzieningen
treffen. De vraag is of het gebeurt en of een gemeente niet snel achterover
zal leunen en zal zeggen: er zijn voorzieningen als huursubsidie, zorgtoeslag
en dergelijke en daar hebt u het maar mee te doen. Ik wil niet dat mensen
straks extra in de schulden komen als gevolg van de wijziging van deze systematiek.
Aan de andere kant wil ik ook niet de deur openzetten om overal waar even
sprake is van pech, die pech onmiddellijk weg te nemen. Ik heb sympathie voor
de collega's die een vangnetregeling hebben bepleit.Mevrouw Verburg (CDA):Ik kom even terug op een vorig punt uit uw betoog, namelijk het pleidooi
voor boetes. Welke effecten kan dit hebben? Kan de invoering van boetes niet
betekenen dat daarmee een heleboel extra administratie wordt opgetuigd, met
informatieplicht en dergelijke? Hebt u daarover nagedacht? Dit moet toch voor
u een zekere rem zijn?De heer Weekers (VVD):Dat zou voor ons een zekere rem moeten zijn; op dat punt hebt u de liberale
fractie goed begrepen. Wat de informatieplicht betreft: De regering heeft
die zelf in deze wet geformuleerd. Ik wil de regering een stok achter de deur
bieden, voor de situatie waarin degene aan wie een informatieplicht is opgelegd,
zich daar geen bal van aantrekt. Er is aansluiting gezocht bij de Wet kinderopvang,
die een paar maanden geleden door deze Kamer is geaccordeerd. Iedereen vond
dat toen een goed idee, en ik mag aannemen dat zowel regering als Kamer er
toen ook goed over hebben nagedacht. Het zou vreemd zijn om die stok achter
de deur nu ineens weg te halen. Dat is de redenering erachter.Mevrouw Verburg (CDA):Ik begrijp dus goed dat u niet een voorstel doet voor een aanvullende
informatieplicht voor andere en nieuwe derden?De heer Weekers (VVD):Dat hebt u heel goed begrepen. Sterker nog: wij machtigen de regering
tot het opleggen van informatieplichten bij ministeriële regeling of
algemene maatregel van bestuur, maar ik vraag de regering om daarbij uiterste
terughoudendheid te betrachten.Ik heb zojuist een dilemma geschetst rond de vangnetregeling. Kan de regering
daarop ingaan, evenals op de hardheidsclausule? Ik heb begrepen dat de staatssecretaris
van Financiën eigenlijk niet veel voelt voor een hardheidsclausule en
niet straks voor allerlei groepen aan het inkomensbegrip wil sleutelen. Ik
voel met de staatssecretaris mee en ik heb gehoord dat hij een handreiking
deed wat betreft het begrip vermogen en de hardheidsclausule. Mijn fractie
zou daar goed mee kunnen leven.Wat het inkomen betreft wil ik nog op het volgende punt ingaan. De regering
kan, geaccordeerd door de Kamer, af en toe in bijzondere gevallen een specifieke
regeling treffen voor een zeer specifieke groep. Het gaat dan om zeer uitzonderlijke
gevallen. Ik doel bijvoorbeeld op de regeling voor asbestslachtoffers
of een regeling voor de mijnwerkers met silicoseproblematiek. Een ander voorbeeld
is de regeling die een paar jaar geleden is getroffen voor de Joodse gemeenschap
en andere oorlogsgetroffenen. Ik wil niet dat dergelijke specifieke uitkeringen,
die eigenlijk het karakter hebben van smartengeld, door de werking van de
Awir ineens onder het inkomensbegrip komen te vallen. Als er wordt gesproken
over een hardheidsclausule voor groepen, denk ik met name aan dit soort groepen.
Daarvoor zou ik eventueel wel een opening willen bieden. Ik wil echter niet
de deur open zetten voor allerlei andere categorieën waar een vlekje
aan zit, waarover wij dan in de Kamer weer een heel debat zouden moeten voeren,
om ze ook maar onder de hardheidsclausule te brengen. Dat zou mijn fractie
te ver gaan.Ik weet niet of hiervoor iets speciaals moet worden gecreëerd. Meent
het kabinet dat in een eventuele regeling heel simpel kan worden afgesproken
dat de Awir hierop niet van toepassing is? Ik zou dat dan graag horen in tweede
termijn.Ik heb zorgen geuit over de armoedeval, de werkloosheidsval en de marginale
druk in het inkomensbeeld. De heer Omtzigt heeft zojuist mede namens mijn
fractie een motie daarover ingediend. Ik bespeur wel bij de regering het gevoel
dat de problematiek van de armoedeval moet worden aangepakt. Ik mis echter
de urgentie bij dat gevoel. De regering wordt met de motie aangespoord om
het probleem in de huidige kabinetsperiode op een fatsoenlijke, substantiële
manier op te lossen. Werken moet lonen en meer werken moet meer lonen.In eerste termijn heb ik de fraude met de huursubsidie aan de orde gesteld.
De staatssecretaris van Financiën heeft gezegd dat de opsporingsdiensten,
die de fysieke controle uitvoeren, dat alleen doen als er een vermoeden van
misbruik van bepaalde regelingen is. Ik zou eerlijk gezegd nog een stapje
verder willen gaan. Daarom ben ik niet zo blij met de constructie waarin straks
alleen de FIOD en de Economische Controledienst fysieke acties uitvoeren.
Voor de huursubsidie moeten ook anderszins fysieke controles worden uitgevoerd.
Wij krijgen klachten van gemeenten dat de rijksoverheid, VROM, eigenlijk te
weinig doet om fraude met huursubsidie op te sporen. Je kunt wel uitgaan van
een bepaalde papieren werkelijkheid. Je kunt er straks met een koppeling van
bestanden, waarvoor mevrouw Noorman een suggestie deed, die ik heb ondersteund,
heel wat uit halen. Volgens mij kan echter nog een aantal stappen verder worden
gezet. Uit onderzoeken blijkt dat er in Amsterdam en Rotterdam in 35% van
de onderzochte gevallen sprake is van misbruik. Dan vallen mij de schoenen
uit. Het loont dan de moeite om daar een verhoogde capaciteit op te zetten.
Dat kost in het begin misschien wel wat, maar uiteindelijk levert het ook
het nodige op. Sterker nog, het gevoel van rechtvaardigheid van de burger
zal erdoor worden vergroot als alleen degenen die echt recht hebben op dit
soort voorzieningen, ze ook krijgen.De heer Vendrik heeft een amendement ingediend om de vermogenstoets voor
65-plussers aan te passen. Hij wil in elk geval de Agaathregeling en de groene
beleggingen eruit halen. Op zichzelf vind ik dat een heel sympathieke gedachte.
De staatssecretaris is er wel op ingegaan, maar mij is nog niet helemaal duidelijk
of het amendement van de heer Vendrik op technische bezwaren stuit. Als dat
het geval is, vraag ik de staatssecretaris welk alternatief er zou zijn. Ook
mijn fractie acht het niet wenselijk dat alleen vanwege de specifieke vorm
waarin de centen zijn belegd, je ineens veel en veel meer vermogen mag hebben
en toch in aanmerking kunt komen voor huursubsidie.De heer Van der Vlies (SGP):Voorzitter. Hartelijk dank aan de bewindslieden voor hun antwoorden. In
eerste termijn heb ik al gezegd dat onze fractie positief staat tegenover
dit wetsvoorstel; dit is niet veranderd. Het is een technische wet met mogelijk
politiek gevoelige effecten. Daarom is het goed om er precies naar te kijken
en ik denk dat dit in dit debat gebeurd is.Er zijn inkomenseffecten, waarbij het gaat om de mate waarin een armoedeval
optreedt en waar die optreedt. De marginale druk en de middeninkomens hierbij
zijn belangrijke onderwerpen. Er zijn twee soorten inkomenseffecten. De eerste
wordt gevormd door onbedoelde voordelen, die geleidelijk aan en zorgvuldig
worden teruggenomen. Deze voordelen zijn ontstaan door eerdere regelingen.
Het is verantwoord om deze terug te nemen, zeker als het zorgvuldig wordt
gedaan. De tweede bestaat uit onontkoombare effecten, effecten die ontstaan
door bijvoorbeeld stroomlijning. Als je een getrapte lijn vervangt door een
vloeiende, ontstaan er aan weerszijden van die lijn de beroemde "driehoekjes".
Het kan hierbij gaan om voordelen, maar ook om nadelige effecten. En het is
natuurlijk de politieke hamvraag of deze effecten proportioneel, redelijk
en billijk zijn. Ook ik ben nieuwsgierig naar het resultaat van de nadere
exercitie om meer duidelijkheid te verkrijgen omtrent de positie van de genoemde
31.000 gevallen.Of optredende effecten redelijk en billijk te achten zijn, moet worden
afgewogen tegen de verbeteringen en de voordelen van deze synchronisatie.
Ik heb respect voor de vasthoudendheid waarmee enkele van mijn collega's in
dit debat deze mogelijke effecten tegen het licht hebben gehouden. Ik heb
hier respect voor, zoals ik ook respect heb voor het geduld waarmee de regering
hier telkens opnieuw op is ingegaan. Het is volstrekt legitiem om volgens
een model te redeneren, maar het is mij opgevallen dat hoe het straks precies
zal gaan, in hoge mate in termen van waarschijnlijkheden moet worden aangeduid.
Cruciaal en van politieke betekenis is de keuze van het actuele inkomen; dit
is het zuiverste wat je kunt bedenken, maar ik heb wel laten merken dat ik
aarzelingen heb bij de precieze betekenis hiervan. Levert dit geen bureaucratie
op, wordt het hierdoor niet toch ingewikkeld en worden de voordelen ervan
niet ingehaald door de nadelen? Ik heb hierop een helder antwoord gekregen,
dat erop neerkomt dat men met de beschikbare logistieke functies, communicatiesystemen,
databanken enz. in staat is om mutaties langs heel korte lijnen te verwerken.
Deze keuze hoeft dus niet te leiden tot een onaanvaardbare toeneming van de
administratieve lasten en de werkdruk, ook niet voor de cliënten. Ik
ben bereid om dit af te wachten. Flexibiliteit en maatwerk vind ik de grote
winstpunten; wat het precies voor de burger zal betekenen,
zullen wij nog bezien. Het gaat om transparantie, bereikbaarheid en communicatie
met de burger. Daar is de overheid verantwoordelijk voor. De overheid dient
ervoor te zorgen dat hierbij optimaal en prudent gehandeld wordt.De medaille heeft evenwel ook een andere kant en ik hecht eraan dat te
onderstrepen. Burgers hebben namelijk een eigen verantwoordelijkheid. Zij
hebben belang bij een bepaalde regeling en daarom zullen zij gemotiveerd zijn
om zich zo adequaat mogelijk in te zetten. Voor velen kunnen de wijzigingen
waarover ik zojuist sprak wat betekenen. Ongetwijfeld verdienen veel burgers
steun bij het participeren in het systeem. Echter, diezelfde burgers kunnen
ook op hun eigen verantwoordelijkheid worden aangesproken. In dit verband
denk ik aan de discussie die wij hebben gevoerd over de 100 euro gedurende
negen maanden en de 135 euro gedurende drie maanden. Over een jaar gaat het
afgerond om 109 euro per maand. Op de korte termijn kun je financieel nadelen
ondervinden, maar voor de langere termijn is het beeld anders. Dat moeten
wij tegen diezelfde burgers toch ook willen zeggen en daarbij eveneens het
systeem in aanmerking nemen. Ik vind dat dit met nadruk gesteld mag worden.Voorzitter. Ik vond dat de staatssecretaris van Financiën ten aanzien
van het invoeringstraject een zeer constructieve toezegging aan de Kamer deed.
Hij zei dat hij de maandrapportage de Kamer zal overleggen. Zo nodig weten
wij elkaar te vinden. Over de uitvoering zijn verschillende vragen gesteld.
Als het gaat om de uitvoering sec zou naar mijn mening de Kamer op afstand
moeten staan. Natuurlijk heeft zij een controletaak. Er zijn evenwel evaluatiemomenten.
Die moeten wij benutten en verder is dit een zaak voor degenen die voor de
uitvoering politieke verantwoordelijkheid dragen.De formulieren en de sites zouden zo eenvoudig mogelijk moeten zijn. Verder
zouden de systemen zoveel mogelijk moeten worden gesynchroniseerd. Daarmee
kan men nog verdergaan. Mevrouw Gerkens heeft over de data van de IHS een
motie ingediend. De minister van VROM zei dat het niet veel zin heeft op dit
punt veranderingen aan te brengen. Ik wijs er evenwel op dat voor degene die
subsidie aanvraagt het gestelde wel degelijk van belang kan zijn. Herhalingen
kun je voorkomen met synchronisering. Dat geldt ook voor allerlei andere administratieve
systemen. Daarom heb ik de motie van mevrouw Verburg medeondertekend.In het kader van de Awir zullen nog regelingen worden opgesteld. Mijn
fractie heeft veel belangstelling voor die regelingen. Er is sprake van een
proces en wij hebben nu een eerste stap gezet. Belangrijke stappen zullen
volgen. Denk eens aan de thematiek van de schoolkosten, de kindgebonden budgetten
enzovoorts. Zoals de bewindslieden weten, heeft de SGP-fractie veel interesse
voor deze onderwerpen. Wij zullen de ontwikkelingen op dit punt dan ook nauwlettend
volgen. Ik ga ervan uit dat in voorkomende gevallen niet alleen rekening wordt
gehouden met het gezins- of jaarinkomen, maar ook met de leeftijd van de kinderen,
het al dan niet naar school gaan enzovoorts. Dergelijke parameters zijn wel
degelijk van belang.Als mevrouw Noorman-den Uyl haar zin krijgt, zullen veel AMvB's verschijnen.
Ik zeg ook in dit verband: bij de uitvoering zou de Kamer op afstand moeten
staan. Dat vind ik althans. Bij kaderwetgeving is dat anders. Dan maak je
wel het voertuig, maar je moet met een AMvB nader bepalen wat naar de burgers
wordt vervoerd. Zo nu en dan is dat hier ook het geval. Over vier AMvB's heb
ik iets gelezen. Bij twee ervan dacht ik: daar zit wat in. Bij de twee andere
dacht ik: moeten wij dat nu niet overlaten aan de mensen van vak K en die
van het departement?Mevrouw Noorman-den Uyl (PvdA):Ik ben het met u eens dat een ministeriële regeling goed genoeg is
als het puur om de uitvoering gaat. De Awir is echter in wezen een kaderwet.
De ministeriële regelingen die daarin zijn opgenomen, hebben verstrekkende
effecten. Het gaat mij met name om het invoeringstraject. Als de staatssecretaris
bereid is om de ministeriële regelingen ter zake aan de Kamer voor te
leggen, kan ik wellicht enkele amendementen intrekken. Ik ben daar zeker ontvankelijk
voor. Ik hoor ook graag welke amendementen u nog wel aantrekkelijk vindt.De heer Van der Vlies (SGP):Ik heb ze niet bij de hand, dus dat kan ik niet aangeven. Ik kan mij voorstellen
dat de Kamer betrokken wordt bij voornemens die de burgers raken en nog nader
gedimensioneerd moeten worden. Dat geldt echter niet voor de bestuurlijk-technische
voorzieningen. Daarop kunnen wij terugkomen in het kader van onze controlerende
functie en bij de evaluatie. Ik had er behoefte aan om deze staatsrechtelijke
invalshoek naar voren te brengen.Mevrouw Noorman-den Uyl (PvdA):Daar kan ik mij in vinden. Ik vraag u dan ook om aan te geven tegen welke
amendementen u bezwaar heeft. Ik ben graag bereid om naar uw kanttekeningen
te luisteren.De heer Van der Vlies (SGP):Voorzitter. Ik wil graag een opmerking van mevrouw Noorman uit de tweede
termijn onderstrepen. Zij wil royaal zijn ten opzichte van de burgers die
dat nodig hebben, maar tegelijkertijd is zij streng als er iets gebeurt wat
niet hoort of niet hoeft. Wellicht dat wij alleen een verschil van mening
krijgen over de mate van royaliteit. Deze uitspraak is ook tekenend voor de
inzet van de SGP-fractie ten aanzien van fraude en boete. Ik voeg eraan toe
dat ook wij het amendement van collega Weekers zullen steunen.Ik heb sympathie voor het amendement van collega Vendrik. Het is jammer
dat dit in 2006 nog niet mogelijk is. Het doel van deze amendering wordt door
mijn fractie gesteund.De heer Vendrik (GroenLinks):Voorzitter. Ik zal namens mijn fractie in tweede termijn kort zijn, want
ik weet dat u van kort, snel en hevig houdt.Ik dank de bewindslieden voor de beantwoording en dan met name de staatssecretaris.
Hij heeft zich als chef Awir gemeld en het leeuwendeel van de beantwoording
voor zijn rekening genomen. Ik moet hem een compliment maken, want dat heeft
hij adequaat gedaan.In het kader van deze wet is vaak gesproken over de betekenis van inkomensafhankelijke
regelingen. De heer Bakker heeft opgemerkt dat het niet de bedoeling is dat
straks de gehele bevolking aan het infuus van een inkomensafhankelijke
regeling hangt. Dat ben ik met hem eens, maar helaas is er drie maanden geleden
met steun van de coalitie een regeling ingevoerd waardoor 6,1 miljoen huishoudens
ineens aan het infuus van de zorgtoeslag komen te liggen. Dat is een gemiste
kans. Ik onderschrijf het uitgangspunt dat zoveel mogelijk voorkomen moet
worden dat via inkomensafhankelijke regelingen inkomenspolitiek wordt bedreven.
Inkomenspolitiek voer je via de fiscaliteit en via de premies. Dat had ook
in de zorg moeten gebeuren. Als het aan GroenLinks ligt, was er gekozen voor
fiscalisering van de zorgpremies en dan hadden er geen 6,1 miljoen huishoudens
aan dat infuus gelegen.De heer Bakker (D66):Ik wil zeker niet de discussie van gisteren herhalen, maar voor de Handelingen
wijs ik erop dat in de gezondheidszorg alles doordrongen was van inkomenspolitiek.
Dat gold voor de beslissingen hier tot en met het premiestelsel. Omdat sprake
was van allerlei onevenwichtigheden waren wij genoodzaakt om de inkomenspolitiek
uit het zorgstelsel te halen. Ik weet dat wij daar verschillend over denken,
maar ik moest dit hier toch even vermelden.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik constateer alleen maar dat het inkomenspolitieke element in het hele
debat over de zorg veel groter is geworden dan nodig en dat dit ook in uitvoeringstechnische
zin – hoeveelheid ambtenaren die ermee gemoeid zijn; het praten over
de regeling – maximaal is geëxplodeerd door de keuze die het kabinet,
gesteund door de fractie van D66, heeft gemaakt. Zonde, jammer! Had niet gehoeven!
Tijd materieel en energie verspild aan een onnodige keuze.Voorzitter. Mijn tweede opmerking is aan het adres van de staatssecretaris.
Het betreft de grondslag van Awir. Hoe moet dat nu verder? Ik heb het principe
namens mijn fractie van harte ondersteund. Ik heb het uiteindelijk geradicaliseerd.
Mijn fractie is al jarenlang voorstander van een negatieve inkomstenbelasting.
Nu vind ik dat de staatssecretaris vanmorgen adequaat heeft geantwoord, maar
ik was het helemaal niet met hem eens. Ik vind het wel een goede zaak dat
hij voor het regime rondom een inkomensafhankelijke regeling zoveel mogelijk
aansluiting zoekt bij de fiscaliteit, met nog wel een aantal markante uitzonderingen,
zoals het inkomensbegrip waar de heer Weekers een beetje puistjes van krijgt
als dat al te veel explodeert. Ik ben het wat dat betreft wel met de heer
Weekers eens. Vervolgens laat de staatssecretaris echter een enorm brandscherm
neer tussen wat er in de fiscaliteit kan en wat er op het gebied van inkomensafhankelijke
regelingen gebeurt. Hij verwijst zelfs naar de scheiding van inkomsten en
uitgaven. Zelfs dat wordt erbij gehaald om maar vast te houden aan dat brandscherm.
Eigenlijk is dat onzin. Laten wij wel wezen, in de inkomsten zitten allerlei
belastinguitgaven verscholen plus ook nog eens een aantal regelingen, bijvoorbeeld
de hypotheekrenteaftrek, die dat karakter eigenlijk hebben maar nog steeds
niet als zodanig erkend worden. Laten wij het eens hebben over de kortingen.
Dat is inkomenspolitiek. Het zijn eigenlijk toeslagen op het inkomen, maar
die worden via de fiscaliteit gegeven.Voorzitter. Dat brandscherm is echt een muurtje van papier geworden. Het
gaat ook een keer verdwijnen. In dit verband noem ik de motie van mevrouw
Verburg. Het is jammer dat zij er nu niet is.Mevrouw Verburg (CDA):Ik ben er wel!De heer Vendrik (GroenLinks):O, zij is er wel. Dan ben ik dubbel blij, want ik wil haar nogmaals een
compliment maken voor die motie. Die motie is een soort koevoet onder dat
brandscherm. Nu is de vraag wat de minister van Sociale Zaken binnenkort in
het kabinet doet. Trekt hij die koevoet er onderuit, waardoor dat brandscherm
neerknalt en er weer niks gebeurt in het land of gebruikt hij die als een
hefboom om de wat merkwaardige scheiding die de staatssecretaris aanbrengt
tussen fiscaliteit en inkomensafhankelijke regeling op te heffen. Dan wordt
het ook mogelijk om al die toeslagen die in de fiscaliteit zitten, die niet
bij de mensen terechtkomen die het nodig hebben vanwege het feit dat zij te
weinig belasting afdragen, dan wel bij die mensen terechtkomen. Zo zouden
wij het systeem verder kunnen vernieuwen. Dan wordt het nog wat met mevrouw
Verburg in dit land. Ik hoop op een positieve reactie van het kabinet op deze
motie, want het is eigenlijk een nucleaire motie die heel veel kan betekenen.Voorzitter. Dan ga ik concreet in op een aantal punten. Ten eerste op
het vermogen. Ik moet zeggen dat de wijze waarop de staatssecretaris daarover
heeft gesproken getuigt van veel politieke charme. Ik moet erkennen dat ik
daarvoor gevoelig ben. Tegelijkertijd baal ik daarvan. Tegelijkertijd denk
ik: dat mag niet. Dus ik moet dat oplossen. Nu heb ik het volgende bedacht.
Voor 2006 denk ik: jammer, helaas, lukt niet, soit! Ik beschouw ook het excuus
van de staatssecretaris aan de Kamer als een erkenning zijnerzijds dat het
eigenlijk zo niet had gemoeten. De staatssecretaris zegt voor de jaren erna:
daar gaan wij nog naar kijken. Waar gaan wij dan precies naar kijken? Dan
komt er nog een "second guess", een tweede ronde, een nader onderzoek. Het
amendement dat ik heb ingediend gaat echter vooral over de kwestie dat er
gedragsreacties uitgelokt worden wanneer dit nieuwe systeem van vermogenstoets
huursubsidie in werking treedt. Daar kunnen wij tot 1 januari 2007 hooguit
een slag naar slaan. Wij weten het niet zeker. Wij weten pas vanaf 1 januari
2007, gesteld dat het amendement dan niet ingevoerd zou zijn en maatschappelijke
beleggingen en durfkapitaalbeleggingen vrijgesteld zijn van de vermogenstoets
uit hoofde van de huursubsidie, of er calculerend gedrag optreedt. Pas in
de jaren daarna zou er eventueel een correctie kunnen plaatsvinden. Moeten
wij dat willen? Ik begrijp best waar de staatssecretaris het over heeft, maar
ik vind dat het eigenlijk niet moet. Ik vind ook dat mensen die vermogen hebben,
hoewel belegd in wat ons betreft favoriete vormen, die fiscaal zijn gefacilieerd,
in principe geen aanspraak moeten kunnen maken op huursubsidie uit hoofde
van een vrijstelling van dat type vermogen. Ik wil het dan ook omdraaien.
Ik wil het amendement in die zin aanpassen dat het in werking treedt per 1 januari
2007. De staatssecretaris hoeft niet zozeer na te gaan wat de effecten zijn
als dit niet gebeurt, want wij zullen pas inzicht daarin hebben als het al
te laat is, ergens in 2009. Ik wil daar niet op wachten, want dat kost te
veel. Ik kan mij niet voorstellen dat het amendement uitvoeringstechnisch
zo lastig is, dat dit opweegt tegen het risico van calculerend
gedrag, waardoor tientallen miljoenen aan huursubsidie verdwijnen naar mensen
die daar in principe helemaal geen recht op hebben. Ik wacht de nadere bevindingen
van de staatssecretaris graag af. Als hij bijvoorbeeld in het kader van het
Belastingplan 2006 stelt dat het uitvoeringstechnisch zo ingewikkeld is, dat
hij er nog eens over wil spreken, ben ik daar graag toe bereid. De invoeringsdatum
van 1 januari 2007 biedt daarvoor ruimte. Wij nemen het principe dan
wel al in de wet op. Ik proef zowel bij het kabinet als bij verschillende
fracties, bijna geen enkele uitgezonderd, grote sympathie voor het principe
van het amendement. De uitkomst van dit debat is dan dat wij het vandaag regelen.
Ik wacht graag het antwoord van de staatssecretaris in tweede termijn af.Mijn complimenten aan het kabinet betreffen ook de zekere royaliteit waarmee
een aantal verbeteringen is aangebracht. Ik noem de kwestie van de partnerbreuk
en verlaging van 20 naar 10%, de hardheidsclausule, het herstellen van de
rekenfout, waarbij meteen 20 mln is uitgetrokken voor het mitigeren van de
effecten en de gegevensverstrekking van derden. Dat zijn toch wel goede verbeteringen.
Ik heb dat met groot genoegen mogen aanschouwen.Ik vind het wel jammer dat de staatssecretaris voor een harde opstelling
kiest ten opzichte van het amendement van mevrouw Kant. Het is 1 april
in het jaar +1 waarin een aanvraag kan worden gedaan voor het jaar. Dat zou
wel iets royaler mogen. Wellicht kan de staatssecretaris een tussenweg vinden.Over de inkomensconsequenties zijn nog niet alle vragen beantwoord. Wij
zullen daarover schriftelijk worden geïnformeerd. Ik vraag, met de heer
Van der Vlies, hoe dat zit.Ik heb met genoegen geconstateerd dat het amendement van mevrouw Noorman
en mij over de vangnetconstructie bij verschillende fracties op sympathie
kan rekenen. Wij moeten dat debat voortzetten. Het gaat wat mijn fractie betreft
vooral om mogelijk rechthebbenden op bijvoorbeeld huursubsidie die in een
jaar een forse inkomensdaling doormaken. Daarop is door de bank genomen niet
altijd gerekend. De huursubsidie wordt daardoor relatief te laag vastgesteld
omdat het gehele jaarinkomen in beschouwing wordt genomen. Dat geldt met name
voor degenen die ergens in mei, juni, juli, augustus een inkomensklap maken.
Men heeft dan een aantal maanden een hoger inkomen gehad, waarna een klap
komt waarop niet altijd is gerekend. Dat kan de nodige problemen opleveren.
Met een bescheiden vangnetconstructie, zoals voorgesteld in het amendement,
kan dit worden ondervangen.Andersom, dus als een rechthebbende op huursubsidie er in inkomen op vooruit
gaat, vind ik minder problematisch. Dan is inderdaad sprake van een behoorlijke
marginale druk, omdat (een deel van) de eerder toegekende huursubsidie wegvalt.
Dat is echter inherent aan inkomensafhankelijke regelingen. In inkomenspolitieke
zin is dat voor de fractie van GroenLinks altijd second best. Gisteren heb
ik in eerste termijn nog gezegd dat het primaat van de inkomenspolitiek niet
via de inkomensafhankelijke regeling hoort te worden gevoerd. Die hoort met
name bij de fiscaliteit en het premiestelsel. Daar hoor je inkomenspolitiek
te voeren. Inkomensafhankelijke regelingen zouden een uitzondering moeten
zijn, maar zolang ze er zijn, ontkom je niet aan het probleem van de marginale
druk indien in een jaar het inkomen toeneemt en een deel van de tegemoetkoming
uit hoofde van welke regeling dan ook, wegvalt. Dat is onvermijdelijk. Dat
probleem kunnen wij bespreken. De marginale druk moet bijvoorbeeld lager worden.
Daarover is een heel interessante motie ingediend, waar ik zo-even nog iets
over wil zeggen. Die marginale druk moeten wij bij de behandeling daarvan
bespreken. Dat kunnen wij niet in het kader van de Awir oplossen.Dan kom ik op de motie. In het vinnige, pittige debatje met de staatssecretaris,
dat ik toch wel waardeer, kreeg ik het idee dat ik het probleem maak: ik blaas
het op, ik maak het te groot. Ik begrijp echter dat de coalitie het ook opblaast
of te groot maakt. Ik ben daarom heel benieuwd naar de reactie van de staatssecretaris
op die motie. Het is dus geen opgeblazen probleem. Er is dus wel degelijk
sprake van een noodzaak. Dat wordt parlementair gevoeld en ik steun dat zeer.
Er wordt wel degelijk actie ondernomen. Door de indiener van de motie wordt
gesproken over een gebrek aan urgentie. Ik begrijp dat sentiment wel. Daar
voel ik wel in mee. Dat is toch ook geen slechte ontwikkeling in dit debat?Dit is een majeure operatie. Ik kan mij goed voorstellen dat mijn fractie
ertoe besluit, steun te geven aan deze operatie en dit wetsvoorstel. Het is
voor ons van belang dat wij ons ervan verzekerd weten dat de uitvoering op
tijd gebeurt en adequaat, kraakvrij en vriendelijk voor burgers is. De staatssecretaris
kan niet garanderen dat er niet af en toe iets fout zal gaan. Dat begrijp
ik. Het zal niet helemaal, tot op de laatste gerechtigde op een regeling,
kraakvrij verlopen, maar onze ambities op dat punt zijn hoog. Naar onze mening
wordt het al snel te gek. Ik heb dat gisteravond in het debat het de heer
Brinkhort over de energiebedrijven ook verteld. De heer Brinkhorst zegt dat
het maar om een paar procent gaat, maar die paar procent zijn wel ongeveer
30.000 mensen. Die mensen hebben grote problemen.De voorzitter:Dat debat hebben wij gisteren gevoerd.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik wil met deze staatssecretaris over ruim een jaar niet ook zo'n debat.
Dan wordt het ons snel te veel. Dat zeg ik er eerlijk bij. Ik stel het op
prijs dat wij maandelijks worden geïnformeerd over de invoering van het
geheel, de bevindingen van de staatssecretaris en het risico dat hij inschat.
Hoe gaat het, zijn wij nog op tijd, gaat het lukken, zijn de burgers goed
geïnformeerd? Het hele complex is prima, maar ik verlang van de staatssecretaris
dat hij er zoveel aandacht aan geeft dat per 1 januari 2006 slechts een
fractie van de burgers in Nederland in negatieve zin iets van deze wet merkt.
Anders zal mijn fractie daar echt iets over gaan zeggen, en ik denk dat mijn
fractie dan niet de enige fractie is.De staatssecretaris was en blijft chef Awir. De vraag "welk koppie past
in het stroppie?", is dus beantwoord. Dat zullen wij ons over een jaar heel
goed herinneren.De heer Bakker (D66):Voorzitter. Ik dank het kabinet voor de buitengewoon heldere antwoorden.
Naar ik meen, heeft het wetsvoorstel daardoor sterk aan draagvlak
gewonnen.In eerste termijn heb ik voor een aantal zaken aandacht gevraagd. Daar
kom ik nu kort op terug. Een belangrijk thema in mijn eerste termijn waren
de middeninkomens, in combinatie met de marginale druk. In de vijftien minuten
schorsing die wij zo-even hadden, bleek dat er drie moties waren voorbereid:
een door de heer Weerkers, een door de heer Omtzigt en een door mij. Toevallig
lagen deze moties heel dicht bij elkaar. Het was dus niet zo moeilijk om deze
moties in elkaar te schuiven. Het resultaat is de motie-Omtzigt c.s. De heer
Omtzigt had een mooie formulering: een gebrek aan urgentie. Daarmee bedoelde
hij dat het zo niet door kan gaan. In 2005 zakken de minima te veel door de
vloer. Er moeten dus maatregelen worden bedacht om dat te compenseren. Daarvan
zie je de lasten altijd weer in het bijzonder bij de middeninkomens terechtkomen.
Die komen niet terecht bij de hoge inkomens, zoals de minister van Sociale
Zaken in de zomer nog wel eens suggereerde, maar die komen terecht bij de
middeninkomens. En dat stapelt maar verder! Wij hebben de afgelopen maanden
heel veel grote wetten behandeld. Wij zijn met deze wet een beetje aan het
eind van het grote wetgevingsprogramma van het kabinet tot nu toe. Ik wil
het kabinet niet toewensen dat wij het dan vervolgens de laatste twee jaar
een beetje laten vieren. Dat is met eerdere kabinetten wel eens gebeurd. Nee,
er moet geregeerd worden. Er zijn nog grote problemen en dit is er één
van. De motie lijkt mij derhalve buitengewoon actueel en dringend.Wanneer kies je nu voor inkomensafhankelijke regelingen en hoe voorkom
je dat te veel mensen aan de infusen komen? Ik heb daarover zojuist al even
een discussie gevoerd met de heer Vendrik. Zowel de staatssecretaris van Financiën
als de minister van Sociale Zaken was hierover een klein beetje vaag. Het
is een beetje zoals het ons allemaal vergaat in de afweging. Dat bleek ook
maar weer bij de afweging voor het inkomensbeleid voor dit jaar. Aan de ene
kant wil je een armoedeval enzovoorts voorkomen en aan de andere kant moet
je toch wat doen voor bijvoorbeeld de minima als het met de koopkracht niet
goed gaat. Tussen die vaak elkaar tegensprekende wensen en doelstellingen
is het nogal eens een beetje schipperen. Het is van jaar op jaar een beetje
schipperen, maar dat veroorzaakt en bouwt natuurlijk wel gestaag aan het probleem.Naar mijn mening moet de doelstelling wel blijven dat wij alleen rondpompen
als het strikt noodzakelijk is. Een inkomensafhankelijke regeling kan soms
ook helemaal afgeschaft worden. Ik noem het schoolgeld en de kinderbijslag.
Wij weten allemaal dat er een zeker bedrag zit tussen wat je nu kwijt bent
aan tegemoetkomingen daarvoor en wat je binnenkrijgt aan schoolgeld Dat valt
overigens in dit geval nog wel mee. Maar er is ook sprake van ontzettend veel
administratie, ontzettend veel ergernis en gedoe en effecten op marginale
druk, werkloosheidsvallen, armoedevallen, herintredingsvallen en noem maar
op! Je kunt er soms ook voor kiezen om zoiets helemaal af te schaffen en tegen
elkaar weg te strepen. Ik wil uitdrukkelijk stellen dat mijn voorkeur daarnaar
uitgaat.Ik wil nog iets zeggen over de integratie van allerlei regelingen en de
uitvoering door de Belastingdienst Toeslagen. Wat ons betreft, mag het verder
geïntegreerd worden. Dat moet dan niet alleen door regelingen op een
goed moment toe te voegen aan deze Awir, met dus de kanttekening dat ervoor
moet worden gezorgd dat niet iedereen straks aan het infuus ligt, maar ook
door de stap te zetten en te zeggen: waarom moet het nu nog een afzonderlijke
toeslagenzaak zijn, waarom kun je het tertiaire inkomensgebouw eigenlijk niet
integreren in het secundaire inkomensgebouw, dus in dat van de belastingen
en de premies? Dan moet je wel gaan werken met negatieve inkomstenbelastingen.
Daarvoor zijn voor- en tegenstanders. Wij behoren op dat punt tot de voorstanders.Er is al even gesproken over de naam voor zo'n nieuwe Belastingdienst
Toeslagen. Misschien kan ik nog een kleine suggestie doen om die het Saskia
Noorman-instituut te noemen. Zij is immers de verpersoonlijking van inkomensafhankelijke
regelingen. Dan wil dat misschien weer betekenen dat de PvdA-fractie voor
deze wet stemt. Maar dat laat ik verder maar aan de staatssecretaris en mevrouw
Noorman. Voorzitter. Ik zit een beetje in dubio met het punt van de inkomensteruggang.
Het gaat mij om de inkomensteruggang op het moment dat het een forse inkomensschok
is. Ik heb in eerste termijn al gezegd dat het mogelijk is dat je bij een
inkomenstoename van maand tot maand een val voelt. Daar vind ik het echter
niet onredelijk, want het gaat uiteindelijk om die inkomenstoename die over
het hele jaar gezien wel degelijk leidt tot een inkomensvooruitgang. Voor
een deel is het overigens ook een probleem van andere elementen van marginale
druk. Daarover gaan wij het nog hebben. De inkomensterugval kan een probleem
zijn. Er ligt een amendement-Noorman-den Uyl/Vendrik waarin wordt gesproken
over de situatie dat het inkomen teruggaat tot onder de 130% van het bijstandsniveau.
Bij mijn weten kan zich dat dus ook voordoen als je 132% verdiende en teruggaat
naar 129%. Ook dan is er sprake van een inkomensschok die onder de werking
van het amendement valt. Dat kan volgens mij niet de bedoeling zijn. Ik hoor
hier graag meer over waaraan ik nog de vraag koppel of het per se 130% moet
zijn. Zou je het niet – ook om het een beetje overzichtelijk te houden –
op een wat lager niveau kunnen stellen, bijvoorbeeld 110%? Er moet niet weer
een breed uitwaaierende regeling komen die de facto leidt tot een vangnetregeling.
Het moet een regeling zijn die een oplossing biedt voor schrijnende gevallen.Mevrouw Noorman-den Uyl (PvdA):Mensen die er vlak boven zitten, krijgen sowieso huursubsidie. Daarvoor
heb je geen vangnet nodig. Dat is alleen nodig als mensen geen recht op huursubsidie
hebben terwijl ze wel een grote inkomensterugval doormaken. Dat is dus een
veel kleinere groep.De heer Bakker (D66):Volgens mij is 130% van het minimumloon niet de huursubsidiegrens. Ik
zie ook het probleem van mensen die een plotselinge en omvangrijke inkomensterugval
meemaken en bijvoorbeeld geen recht hebben op een werkloosheidsuitkering.
Als je plotseling op bijstandsniveau terecht komt, kan dat een wezenlijk probleem
zijn. Mij lijkt dat moeten worden geformuleerd aan welke voorwaarden moet
worden voldaan om daarvoor iets te kunnen regelen. Er moet
sprake zijn van een grote inkomensterugval en dan is de formulering "onder
130% van het minimumloon" niet toereikend. Dat zou anders moeten worden geformuleerd.Mevrouw Noorman-den Uyl (PvdA):Uiteraard heb ik bij de formulering van mijn amendement ambtelijke bijstand
gevraagd, maar daar wil ik het nu even niet over hebben. Uiteraard sta ik
open voor suggesties met betrekking tot de vormgeving van het vangnet. Iemand
zei al dat er wellicht ook een ondergrens moet worden genoemd zodat mensen
niet voor 50 euro gebruik maken van het vangnet. Ik denk dat wij het eens
zijn over de bedoeling van mijn amendement; ook de VVD en het CDA zoeken nog
naar een oplossing voor de echt schrijnende gevallen. Het gaat dus niet om
de tamelijk reguliere gevallen en ook is het niet bedoeld voor mensen die
qua inkomen hoppen.De heer Bakker (D66):Misschien dat de staatssecretaris hierover straks ook nog iets kan zeggen
en dan kunnen wij er de komende dagen nog even over nadenken.De heer Weekers heeft een amendement ingediend met betrekking tot het
individueel inkomen. De brief van de minister van OCW en de staatssecretaris
maakt duidelijk dat voor de studiefinanciering de Arwi niet nodig is. Geregeld
kan worden dat de terugbetaling op individuele grondslag plaatsvindt. Overigens
kan dat overal in de materiewetten worden geregeld. Als wij over een paar
maanden over de studiefinanciering spreken, moet echter niet worden gezegd
dat de koppeling met de Arwi, waarin wordt gerept van huishoudinkomens, ertoe
leidt dat het bij de studiefinanciering ook in de sfeer van de huishoudinkomens
moet worden geregeld. Indachtig de mogelijkheid dat er in de toekomst nog
meer regelingen aan worden vastgebreid, zou wellicht moeten worden overwogen
om het individueel inkomen als toetsingsgrondslag op te nemen, als een soort
"kapstok".Het debat met de minister van Economische Zaken van gisteren indachtig,
zal ik met grote interesse luisteren naar de discussie over de "chaos" bij
de uitvoering van de elektriciteitsmarkt – ook zo'n majeure operatie –
en letten op hoe de kopjes en stropjes hangen. Ik zal in het bijzonder naar
de stropjes luisteren.De vergadering wordt van 18.15 uur tot 18.30 uur geschorst.Staatssecretaris Wijn:Voorzitter. Wij hebben vandaag een marathonzitting over dit wetsvoorstel.
Ongetwijfeld zullen sommige fracties tussen nu en de stemming het debat nog
eens op zich laten inwerken. Ik kan mij voorstellen dat zij dan nog nadere
informatie willen hebben over bepaalde zaken of behoefte hebben aan een nadere
toelichting. Welnu, de regering is altijd bereid om een toelichting te geven
naar aanleiding van vragen die er nog leven, namelijk wanneer woordvoerders
zeggen: ik kan de portee van bepaalde zaken nu nog niet helemaal precies overzien.
Wij behandelen het wetsvoorstel nu op één dag, maar mochten
er zaken zijn waarover de Kamer nog nadere informatie wil, via ambtelijke
sferen bijvoorbeeld, zijn wij daartoe te allen tijde bereid. Daarmee begin
ik mijn bijdrage in tweede termijn, want de "pressure cooker" van een debat
als dit kan nog wel eens op het laatst tot vragen leiden, en dat is heel normaal.De PvdA-fractie vroeg ons, terug te komen op de koppelingen die gelegd
kunnen worden. Wij komen daarop terug via de Wet op de basisregistraties.
Ik heb toegezegd dat wij ervoor gaan zorgen dat Belastingdienst, UWV, CWI,
Inlichtingenbureau, zorgverzekeraars, SVB, IB-groep, gerechtsdeurwaarders
en gemeenten, dat wil zeggen alle uitvoeringsinstanties die hier iets mee
te maken hebben, straks met elkaar kunnen gaan praten via ICT. Natuurlijk
doen wij dat volgens de privacywet.Dan kom ik nu toe aan het amendement dat betrekking heeft op de vraag
wat er gebeurt als er een inkomensval is, bijvoorbeeld aan het einde van het
jaar. Staat u mij toe nog eens een poging te doen om heel goed toe te lichten
waar het hier om gaat. Met deze wet willen wij het jaarinkomen centraal stellen.
Bij de inkomstenbelasting doen wij dat ook; wie in januari heel veel verdient,
en in december heel weinig, betaalt inkomstenbelasting gemiddeld over het
jaar. Omdat het bij dit wetsvoorstel om uitkeringen gaat, kun je anders tegen
dat principe aankijken. De principiële vraag is deze. Stel dat iemand
in het begin van het jaar 150 heeft, aan het einde van het jaar 100, en gemiddeld
125, kun je dan tegen iemand die het gehele jaar op 125 per maand zit, zeggen
dat de persoon die op het einde van het jaar op 100 zit en dus een inkomensteruggang
heeft, maar gemiddeld uitkomt op 125, over het brede front meer toeslagen
krijgt? Uit oogpunt van rechtvaardigheid is dat heel moeilijk uit te leggen.
Vervolgens is dan de vraag: komen mensen in acute geldnood? Dat is natuurlijk
ook van belang. De werking van de voorlopige teruggavesystematiek die wij
invoeren, is zodanig dat dit niet het geval hoeft te zijn. In de maanden waarin
men geen recht heeft op toeslag of op een lage toeslag, krijgt men geen toeslag,
of die lage toeslag. Heeft men daarna recht op een hogere toeslag, dan krijgt
men in de laatste drie maanden het hogere bedrag op basis van het jaargemiddelde,
als er sprake is van inkomensdaling. Over een jaar gerekend heb je cashmatig
gezien dat probleem dus niet. Dan moet je wel tegen burgers zeggen: als u
een dergelijke inkomensval hebt, meldt het ons dan meteen, want dan gaat ook
de toeslag op dat moment omhoog. Bij grote inkomensvallen betekent dit dat
het gemiddelde via de toeslag, via de laatste drie maanden van het jaar, eveneens
weer omhoog gaat, omdat je de gemiddelden aan het slot van het jaar corrigeert.
Dat is de basissystematiek die hier achter zit. Neem het theoretische geval –
wij weten dat de praktijk niet theoretisch is – van mensen die hun inkomen
in de eerste tien maanden van het jaar binnenhalen en zichzelf een nulinkomen
geven voor de maanden elf en twaalf. Dan voel je al aan wat er gaat gebeuren.
Als je niet blijft vasthouden aan het principe van het jaarinkomen, dan zet
je een ontzettend grote deur open voor allerlei soorten fraude met fiscale
toeslagen, in dit geval nieuwe toeslagen. Eveneens van belang is de rechtvaardigheid.
Als je kijkt naar het gehele jaar, dan is dat heel moeilijk uit te leggen
aan de persoon die hetzelfde verdient, maar dan netjes uitgesmeerd over het
hele jaar. Dan komt de eigen verantwoordelijkheid van mensen in beeld. Mensen
met een hoge terugval krijgen een hogere toeslag. Cashmatig
moet dat kunnen. Daar waar het niet kan, moet er sprake zijn van zo'n forse
inkomensachteruitgang dat de persoon in kwestie wel van een dusdanig hoog
niveau komt, dat men ook maar zelf iets van een buffertje had moeten opbouwen
om dat een beetje op te kunnen vangen. Als wij de principiële overgang
naar het actuele jaarinkomen openzetten voor maandinkomen of voor kwartaalinkomen,
dan krijgen wij echt iets over ons heen... Laat ik het zo zeggen: dit raakt
te veel aan de kern van wat wij hier juist willen doen en waar wij hier juist
naartoe willen gaan. Ik meen dat wij ons met het amendement van de PvdA-fractie –
volgens mij is het dat op stuk nummer 22 – op een hellend vlak begeven.
Daarbij krijgen wij ongerechtvaardigde verschillen bij vergelijkbare inkomens
binnenéén jaar, wij krijgen ontzettend veel manipulatiemogelijkheden,
wij krijgen het vraagstuk van de toerekening en voorts, dat heb ik proberen
te betogen, is het ook vanuit de totaliteit van een jaarinkomen niet te verklaren
aan mensen die op dat gemiddelde inkomen zitten.Mevrouw Noorman-den Uyl (PvdA):Ziet u hetzelfde probleem als dat plotseling verlaagde inkomen een WW-,
een Wajong-, een WAO- of een bijstandsuitkering is?Staatssecretaris Wijn:Nou, voor de bijstand zou dat zeker kunnen. Wajong lijkt mij in dit geval
niet aan de orde, omdat wij dan over een jonggehandicapte praten. Op het moment
dat je praat over WW of WAO, is dat weliswaar een inkomensval, maar in die
gevallen kun je juist zeggen: dan is het reëel om het gemiddelde jaarinkomen
te nemen. Dan krijg je immers niet met gevallen te maken waarin je op een
onacceptabele manier door vloeren zakt in die maanden waarin je in de WW of
WAO terechtkomt en die toeslagen krijgt.Mevrouw Noorman-den Uyl (PvdA):Dat is de hoogte van het bijstandsniveau of iets anders.Staatssecretaris Wijn:In de periode daarvoor zat men er boven.De heer Bakker (D66):Laten wij aannemen dat men de hogere toeslag c.q. een toeslag die men
eerder niet had, krijgt bij een terugval in inkomen naar het bijstandsniveau.
Dat geldt alleen als het op dat moment geschatte jaarinkomen, dus een gemiddelde,
onder de huursubsidiegrens uitkomt. Nu is het inkomen van de huursubsidiegrens
niet een riant inkomen. Het is goed denkbaar dat de mensen daar een stukje
boven zaten, omdat zij een baan hadden. Zij hebben echter ook allerlei kosten,
bijvoorbeeld doordat zij schoolgaande kinderen hebben enz. Vervolgens komen
zij echter doordat zij geen recht op WW hebben of wat dan ook in de bijstand
terecht. Zij blijven misschien toch nog boven de huursubsidiegrens en hebben
dan in dat jaar geen recht, ook niet voor de maanden waarin de plotselinge
inkomensval zich voordoet.Staatssecretaris Wijn:Ja, maar dat is toch niet onrechtvaardig?De heer Bakker (D66):U vindt dat die mensen in de tijd dat zij een beter inkomen hebben maar
wat opzij moeten zetten?Staatssecretaris Wijn:Ja, maar ik kan er iemand naast zetten die gelijkmatig op hetzelfde inkomen
uitkomt. Daaraan kan ik toch niet uitleggen dat hij minder toeslag krijgt
dan de ander, omdat het inkomen van die ander verschillend verdeeld is over
het jaar? Met argumenten van rechtvaardigheid en gelijkheid is dat niet uit
te leggen. Je moet kijken naar hetgeen gedurende het jaar is gebeurd met de
bankrekening van de persoon met de inkomensteruggang. Het probleem is niet
zodanig onoverkomelijk, gelet op de eigen verantwoordelijkheid van de mensen.
Er hoeft niet van de gekozen systematiek voor het jaarinkomen, met alle voordelen
daarvan, te worden afgeweken.De heer Vendrik (GroenLinks):In het door de staatssecretaris gekozen voorbeeld word je bij een inkomensval
van 150 naar 100 behandeld alsof je in het hele jaar 125 hebt gehad, als de
inkomensval per 1 juli plaatsvond. Zo moet ook vanuit het beginsel van
rechtvaardigheid worden gekeken naar de toeslag waarop men recht heeft.Er kan ook anders worden geredeneerd. Het is vreemd dat iemand die per
1 juli een inkomensval doormaakt van 150 naar 100 per 1 juli een
lagere toeslag krijgt dan iemand die gedurende het hele jaar op 100 zit.Staatssecretaris Wijn:Men krijgt dan juist vanaf 1 juli een hogere toeslag.De heer Vendrik (GroenLinks):Misschien leg ik het niet goed uit. Ik ging uit van de vergelijking die
u ter rechtvaardiging van uw systeem maakte. Bij een inkomensdaling wordt
door de bank genomen de toeslag hoger. De staatssecretaris vergelijkt dat
met iemand die gedurende het hele jaar dat inkomen van 125 heeft. Je kunt
vanuit de rechtvaardigheidsoptiek ook redeneren, dat de toeslag waarop iemand
in het geval van een inkomensdaling per 1 juli van 150 naar 100 recht
heeft dezelfde moet zijn als die van iemand die gedurende een periode van
zeg een jaar een inkomen van 100 heeft. Je kunt daarover twisten.Misschien kunnen wij het wat praktischer maken. Er is natuurlijk een relatie
met het opbouwtraject voor de regeling. In hoeverre wordt bij een inkomensdaling
werkelijk door de staatssecretaris getoetst of de toename van de inkomensvoorziening
bij een inkomensdaling voldoende is om de klap van de inkomensdaling voldoende
op te vangen? Mevrouw Noorman-den Uyl heeft dat aangekaart. Daar heb ik gevoel
voor. Wij weten niet altijd zeker of dat het geval is. Daar gaat het amendement
over.Staatssecretaris Wijn:Wij hebben nu een voorbeeld genomen waarbij de overgang op 1 juli
plaatsvindt, maar naarmate de inkomensval dichter bij het begin van het jaar
optreedt, wordt het probleem kleiner. De toeslag is dan immers voor de rest
van het jaar juist weer veel hoger. En naarmate de inkomensval meer aan het
eind van het jaar optreedt, wordt het probleem kleiner, want de toeslag wordt
dan per 1 januari ineens hoger. Daar komt bij dat ik heb aangegeven dat
wij in gevallen waarin men geld moet terugbetalen, soepele betalingsregelingen
zullen treffen. Wij zullen dan natuurlijk bekijken of iemand het geld wel
kan terugbetalen. En via de nota van wijziging hebben wij een oplossing aangegeven
voor gevallen waarin er een verandering in het huishouden zelf optreedt, zoals
bij een echtscheiding, waardoor er geen sprake meer is van
een partner die een stukje zou kunnen opvangen. Bij het amendement van de
heer Omtzigt gaat het erom dat je ook nog zou kunnen kijken naar bepaalde
ontwikkelingen in het vermogen. Er zou bijvoorbeeld misschien enige ruimte
geboden moeten worden aan iemand die bij letselschade smartengeld krijgt en
daardoor in box 3 terechtkomt.Wel, dan heb je al met al een rechtvaardig en net systeem, maar je maakt
wel de stap naar het jaarinkomen. Je kunt dat in stukjes hakken, maar dan
verlaat je de gekozen systematiek. Dit is een marathondebat en iedereen moet
het allemaal ook nog op zich laten inwerken, dus ik wil voorzichtig zijn met
zware woorden, maar dan haal je toch eigenlijk wel de kern uit de systematiek
van de Awir.De heer Weekers (VVD):Voorzitter, ik krijg steeds meer begrip voor de argumentatie van de staatssecretaris.
Ik heb daarstraks ook aangegeven wat mijn dilemma is. Hij stelde dat vergelijkbare
gevallen gelijk moeten worden behandeld en hij gaf het voorbeeld van een familie
die in de eerste helft van het jaar 150% van het minimumloon verdient, en
in de tweede helft 100%. Die zou je moeten kunnen vergelijken met een familie
met een inkomen van 125% gedurende het hele jaar. Klopt het nu dat beide families,
als zij vergelijkbare huurhuizen hebben, in zo'n jaar evenveel huursubsidie
zouden moeten krijgen?Staatssecretaris Wijn:Ja, dat is 100% juist.De heer Weekers (VVD):En klopt het dan ook dat je met de jaarsystematiek alsnog huursubsidie
over de eerste helft van het jaar krijgt, als je daar eerst niet voor in aanmerking
kwam, maar door het gemiddelde jaarinkomen wel?Staatssecretaris Wijn:Ja. Aan het begin van het jaar geef je je inkomen op, waarop de jaartoeslag
wordt gebaseerd. Die krijg je in 12 partjes. Als je inkomen op 1 augustus
verandert, verandert het gemiddelde jaarinkomen. Het verschil met de toeslag
die je op grond daarvan over het hele jaar zou moeten krijgen, wordt verrekend
in die laatste maanden. Er is dus een dempende werking, een soort voortschrijdend
gemiddelde. Daarom pakt het ook tamelijk sympathiek uit op je bankrekening.
Heb ik het nu inzichtelijk genoeg gemaakt?De heer Weekers (VVD):Inderdaad, ik kijk wat moeilijk. Stel dat de situatie voor de persoon
met het lagere inkomen voortduurt tot in het volgende kalenderjaar en vervolgens
constant blijft. Krijgt die persoon dan een subsidiebedrag dat hoger is dan
het gemiddelde in het voorafgaande jaar?Staatssecretaris Wijn:Ja. Ik wijs er wel op dat je een meetmoment moet kiezen. Dat meetmoment
is: 1 januari. Stel dat iemand 11 maanden lang een bedrag 10 verdient,
maar hij verdient in maand 12 een bedrag 9. Dan doen wij: 11 keer 10 plus
9 gedeeld door 12. Op die manier wordt de jaartoeslag berekend. Stel dat je
geen toeslag kreeg in de maanden 1 t/m 11. Dan krijg je in maand 12 het berekende
bedrag. Vervolgens wordt het januari. De desbetreffende persoon heeft een
ander inkomen. Vanaf januari krijgt hij de veel hogere toeslag. Dus naarmate
je later in het jaar een inkomensval hebt, ben je sneller bij het moment waarop
je recht krijgt op een hogere toeslag.De heer Weekers (VVD):Dat snap ik, maar dan klopt de eerdere vergelijking van de twee families
niet.Staatssecretaris Wijn:Die klopt wel.De heer Weekers (VVD):Ik begrijp u zo dat het gemiddelde jaarinkomen in aanmerking wordt genomen,
maar dat de bijbehorende huursubsidie pas wordt verstrekt vanaf het moment
waarop de inkomensduikeling zich voordoet.Staatssecretaris Wijn:Hoe is de regeling? Op 1 januari wordt het jaarinkomen en de bijbehorende
jaartoeslag in aanmerking genomen. Vervolgens wordt de toeslag in 12 partjes
verdeeld. Stel dat er op 1 oktober iets gebeurt voor de desbetreffende
persoon. Op dat moment berekenen wij weer het jaarinkomen en de jaartoeslag.
Voor oktober, november en december, dus voor de laatste drie maanden geldt
een hogere toeslag. Die zorgt ervoor dat men over het hele jaar gemeten de
toeslag krijgt waar men recht op heeft. Op 1 januari geldt het nieuwe
jaarinkomen als basis voor de berekening en krijgt men de daarop gebaseerde
toeslag. Die toeslag bestaat dan uit dat nieuwe, dat hogere bedrag gedeeld
door 12.Mevrouw Noorman-den Uyl (PvdA):U spreekt over een inkomensval. Ik noem het een armoedeval. In de tweede
helft van het jaar krijg je namelijk een lager bedrag aan huursubsidie, omdat
je in de eerste helft van het jaar een hoger inkomen had. Dat brengt met zich
dat de kosten voor het wonen vergeleken met het inkomen niet proportioneel
zijn. Met het huidige systeem had men de volle mep aan huursubsidie gekregen.
Met uw systeem wordt de huursubsidie verlaagd.Ik wil daarom een vangnet. Stel dat iemand helemaal geen compensatie krijgt
voor dat heel lage inkomen. Dat kan het gevolg zijn van de hoogte van het
loon dat hij gemiddeld verdiende. Daardoor komt hij net boven een bepaalde
grens. Echter, hetgeen men voorheen meer verdiende is op, terwijl men wel
dat lage inkomen heeft en hoge huurlasten. Met het huidige persoon had die
persoon gewoon huursubsidie gekregen. Dan was er dus sprake van een vangnet.
Met het voorgestelde systeem krijgt hij niets.Staatssecretaris Wijn:Dat hangt af van de voorgeschiedenis. Echter, met het voorbeeld dat u
schetst gaat het om iemand die in bijvoorbeeld de eerste tien maanden zoveel
heeft verdiend dat het niet meer noodzakelijk is dat het Rijk hem een toeslag
geeft. Om voor een bijdrage van het Rijk in aanmerking te komen moet er namelijk
sprake zijn van een grote inkomensachteruitgang. Deze persoon heeft gedurende
tien maanden blijkbaar zoveel verdiend dat hij geen toeslag kon krijgen. Met
zijn inkomen zakte hij zover dat hij nog steeds geen recht heeft op een toeslag.
In zo'n geval heeft hij in de eerste tien maanden wel zoveel verdiend, dat
het niet redelijk is om nog een toeslag te geven. In dit verband breng ik
ook nog het rechtsgelijkheidsbeginsel onder de aandacht. Je moet in dit geval
ook de persoon in aanmerking nemen die over het hele jaar hetzelfde heeft
verdiend.Mevrouw Noorman-den Uyl (PvdA):Ik heb het voorbeeld gegeven van iemand met een inkomen boven de huursubsidiegrens die zijn inkomen plotseling met 40% ziet dalen.
Uitgesmeerd over een jaar blijft het inkomen net boven de huursubsidiegrens,
ook al heeft betrokkene een zeer laag inkomen en hoge woonlasten. In dat geval
komt men onder het bestaansminimum terecht. Voor die gevallen wil ik een vangnet.Staatssecretaris Wijn:De minister zal ook nog op dit voorbeeld ingaan. Blijkbaar heeft de betrokkene
een gemiddeld jaarinkomen boven de huursubsidiegrens. U suggereert een omvangrijke
inkomensachteruitgang, dus moet hij daarvoor een inkomen fors boven de huursubsidiegrens
hebben gehad. Als iemand gedurende 10 maanden een inkomen heeft van 132% WML,
moet zijn inkomen zeer sterk zakken om nog voor een toeslag in aanmerking
te komen. Het kan zelfs zijn dat hij dan in aanmerking komt voor een bovengemiddelde
toeslag, omdat in onze systematiek in de resterende maanden het inkomen gedurende
het gehele jaar gecompenseerd wordt.Mevrouw Noorman-den Uyl (PvdA):Maar...De voorzitter:Ik begrijp best dat u opheldering wilt, maar volgens mij wordt u het niet
eens. Ik wijs erop dat ik zal schorsen voor een dinerpauze als wij voor 19.30
uur het debat niet afgerond hebben.De heer Vendrik (GroenLinks):Wij hebben nog weinig zicht op het effect van het afbouwen van de verschillende
regelingen. Ik weet niet of de staatssecretaris daar nog nader op ingaat.Ik kom nog even terug op het voorbeeld van de staatssecretaris over de
rechtvaardigheid. Als de inkomensdaling van 150 naar 100 per 1 januari
van het volgende jaar plaatsvindt, is de betrokkene aanmerkelijk beter uit
dan de persoon in het voorbeeld van de staatssecretaris. Het is afhankelijk
van het moment waarop de inkomensdaling plaatsvindt of en, zo ja, hoeveel
de overheid voor iemand kan betekenen. Dat lijkt mij niet rechtvaardig.Staatssecretaris Wijn:Iemand die in januari fors in inkomen achteruitgaat ten opzichte van december
van het voorgaande jaar, krijgt het hele jaar een hoge toeslag. Iemand die
in december deze inkomensachteruitgang heeft, krijgt die maand een lagere
toeslag omdat hij de maanden daarvoor genoeg verdiend heeft. In januari van
het volgende jaar krijgt hij echter meteen de hoge toeslag. Als de inkomensdaling
later in het jaar plaatsvindt, heeft men meer tijd om die zelf te overbruggen.
Als de inkomensdaling eerder in het jaar plaatsvindt, heeft men recht op een
hoge toeslag. Waarom begon ik met de metafoor van de belastingen? Zo doen
wij dat natuurlijk ook bij de inkomstenbelasting. Dan kijken wij ook naar
wat er gemiddeld is gebeurd in een jaar. Dan zeggen wij ook niet dat er sprake
was van een ongelijke verdeling in dat jaar. Hetzelfde geldt voor de voorlopige
teruggave bij de hypotheekrenteaftrek. Dat doen wij op precies dezelfde manier.Misschien is het aardig om nog eens nader in te gaan op die voorlopige-teruggavesystematiek
bij de hypotheekrenteaftrek. Daar gebeurt hetzelfde. Dus die systematiek is
al bekend. Zodra het 1 januari is, krijg je meteen een hogere toeslag
als er sprake is van inkomensachteruitgang.De heer Vendrik (GroenLinks):Met een hoger inkomen krijg je meer aftrek.Mevrouw Gerkens (SP):Daar ben ik het mee eens. Daarom vind ik het ook geen sterk voorbeeld.
De staatssecretaris gaf de afgelopen twintig minuten een aantal indrukwekkende
voorbeelden. Het ging voor mij echter wat te snel. Zou hij die voorbeelden
op schrift willen stellen en voor aanstaande dinsdag aan de Kamer te sturen?Staatssecretaris Wijn:Ik zal de Kamer die voorbeelden doen toekomen, zodat die systematiek van
het voortschrijdende gemiddelde extra duidelijk wordt. Ik maak er wel een
kanttekening bij. Het is de vraag of de polsstok voor rechtvaardigheid gevonden
wordt. Gaat de Kamer ermee akkoord dat dit een jaar is? Dat is de cruciale
vraag. Dat is ook de crux van dit wetsvoorstel. In dit wetsvoorstel wordt
het rechtvaardigheidsbeginsel op een kalenderjaar gezet. Ik heb al toegelicht
dat het soms kan gebeuren dat er gemanipuleerd wordt door dingen net even
voor of na 1 januari te doen. De beer is echter helemaal los als die
periode korter dan een jaar zou zijn. Dat is Wijnde reden waarom hiervoor
gekozen is. Mijn stelling is dat het gelijkheidsbeginsel moet gelden. Dat
houdt in rechtvaardigheid, maar dan moet ook bekeken worden wat er cash op
een bankrekening gebeurt. Tegen die achtergrond is dit een fatsoenlijk systeem. Minister De Geus zal hier ook nog op ingaan.Dan kom ik bij de vraag over illegalen. De stelling die cruciaal is voor
uitvoering van de Awir luidt dat een illegaal in Nederland niet indirect mag
meeprofiteren van inkomensafhankelijke tegemoetkomingen. Daarbij geldt dat
een illegaal altijd recht heeft op noodzakelijke medische zorg. Kinderen van
illegalen mogen naar school. Je kunt ervan vinden wat je ervan vindt, maar
zo hebben wij dat in dit land geregeld. Dat indirect meeprofiteren van de
toeslag kan alleen als een Nederlander een illegale partner heeft. Dat mag
niet gebeuren. In die situatie wordt helemaal geen toeslag verstrekt. Als
je elkaar als partner opgeeft, mag je van elkaar toch weten of je hier illegaal
bent of niet. Eén telefoontje naar de IND of de Vreemdelingenpolitie
en je weet het.Mevrouw Noorman-den Uyl (PvdA):Voorzitter. Je komt er in dit land niet meer van af als je jezelf ooit
als fiscaal partner hebt opgegeven. Met de komst van de wet Awir kom je er
niet meer van af, tenzij je echtscheiding aanvraagt of iets dergelijks. Dat
geldt niet alleen voor wonen of voor fiscale bundeling, maar ook voor de zorgtoeslag
en de kinderopvang. Bij de huursubsidie kan ik mij daar wel iets bij voorstellen,
want tenslotte deel je de woning. De zorgtoeslag deel je echter niet. Ook
de kindertoeslag hoef je niet te delen. Het probleem is dat dit in de Wet
op de zorgtoeslag niet is geregeld, terwijl dat de materiewet is.Staatssecretaris Wijn:Als je partner illegaal wordt, is de oplossing van het probleem precies
wat wij van die persoon verwachten, namelijk het land verlaten. Dan is er
geen discussie meer over de vraag of de partner deel uitmaakt van het huishouden.
Er is dan automatisch ook niet meer de plicht op basis van de Awir om die
persoon als partner aan te merken. De persoon behoort dan niet meer als partner
bij je in te wonen en overigens liever ook niet als onderhuurder. Als een
illegaal in Nederland verblijvende partner het land heeft verlaten, geldt
op basis van de tweede nota van wijziging vervolgens de keurige regeling ingeval
van echtscheiding of partnerverbreking. Een partner kan dus niet illegaal
in Nederland blijven en vervolgens nog indirect profiteren van een toeslag.Mevrouw Noorman heeft gevraagd om voor de ministeriële regeling een
voorhangprocedure in te stellen. Ik ontraad dat. De Kamer krijgt haar de eerste
keer toegestuurd en kan daarop dan commentaar geven. Voor het overige wil
ik bestuurlijke flexibiliteit. De komende jaren kan er veel flexibiliteit
nodig zijn in verband met het vragen van informatie elders. Publicaties daarover
zijn altijd openbaar en verschijnen tijdig. De fiscale woordvoerders weten
dat alle besluiten meteen ingezien kunnen worden.Mevrouw Noorman-den Uyl (PvdA):Bedoelde u de Awir-woordvoerders?Staatssecretaris Wijn:De systematiek is hetzelfde.Mevrouw Noorman-den Uyl (PvdA):Het gaat in dit geval om de Awir-woordvoerders. Ik hecht eraan dat regelingen
die toeslagen van de Belastingdienst betreffen, worden gecommuniceerd met
de Awir-woordvoerders.Staatssecretaris Wijn:Vanzelfsprekend, want ik communiceer met de gehele Kamer.Mevrouw Noorman-den Uyl (PvdA):Ik wil toch een specificatie. Als u toezegt, de regeling voor te zullen
leggen aan de Kamer, wil ik de AMvB wel laten lopen. Geldt dit voor alle voorstellen
ten aanzien waarvan ik om een AMvB met voorhangprocedure heb gevraagd? Dat
scheelt een hoop amendementen.Staatssecretaris Wijn:Voor de eerste keer zal ik dat toezeggen.Diverse woordvoerders hebben gezegd dat dit project risicovol is. Ik ontken
dat ook niet. Toen de heer Vendrik sprak over welk koppie in het stroppie
moet, werd ik bijna bang. Ruud Lubbers, Frits Bolkestein of ik weet niet wie
zei: politiek is niet voor bange mensen. Dit hervormingskabinet durft een
aantal dingen te doen die inderdaad risico's met zich brengen. Als politicus
kun je twee dingen doen: helemaal niets, dat is lekker veilig en daarmee kom
je goed je tijd door, maar je kunt ook de ambitie hebben om het een beetje
beter te maken, in dit geval voor de burger. Ik zeg tegen de heer Vendrik,
tegen iedereen dat ik bijna zeker weet dat er dingen fout zullen gaan. Zit
dan mijn koppie in een stroppie? Dat is mogelijk, dat is aan de Kamer, maar
ik durf het wel aan, al weet ik dat er dingen fout zullen gaan. Ik weet na
anderhalf jaar buitengewoon prettige samenwerking met mensen van de Belastingdienst
dat als er dingen fout gaan, er oplossingen worden gezocht. De heer Vendrik
verwacht van het kabinet dat het dingen durft. Ik ben dan ook niet geïntimideerd
als hij van tevoren zegt dat het kabinet grote problemen krijgt als het fout
gaat. Wij durven dingen te veranderen. Elke woordvoerder heeft gezegd dat
ons beleid in dezen visionair is. Er gaan dingen fout. Dat kan ik nu al vertellen,
maar wij zullen die ook proberen op te lossen en dat gaan wij op een nette,
fatsoenlijke manier doen. De Kamer mag mij aanspreken op de uitvoering en
op de manier waarop wij de problemen, die zullen komen, gaan oplossen. Dat
kom ik hier graag toelichten. Het vertrouwen in mij moet te zijner tijd maar
worden bekeken. Het aannemen van de motie van mevrouw Noorman, waarin zij
zegt dat een combinatie van de genoemde factoren als te risicovol moet worden
beschouwd, moet ik ontraden.Mevrouw Noorman heeft op het amendement op stuk nr. 19 een soort VBTB-artikel
ingediend. Een uitvoerder kan niet geheel verantwoordelijk worden gesteld
voor zaken die ook te maken hebben met de materiewet. Dat feit zorgt voor
een spanning in dit amendement. Op verzoek van mevrouw Gerkens heb ik een
zeer ruimhartige evaluatie toegezegd. Daarbij worden alle elementen die de
woordvoerders hebben genoemd, betrokken. Daar zit de VBTB dus al in. Het is
niet nodig om een motie in te dienen waarin mij wordt gevraagd om de Kamer
te informeren. Dat heb ik allemaal al toegezegd. De heer Vendrik zei dat het
kabinet dat met veel largesse heeft gedaan. Daarvoor dank ik hem.De motie-Verburg op stuk nr. 25 beschouw ik als een ondersteuning van
het beleid van de regering. Toch is deze motie niet overbodig. Als het ergens
stroef gaat, kan dat extra duwtje ons helpen. Dan weten wij in ieder geval
heel goed naar voren te brengen wat de Kamer van ons wil.De heer Omtzigt vroeg ons een tijdpad toe te sturen. Dat zeg ik toe.Dan kom ik op de harmonisatie van partnerdefinitie. Bij de IB 2001 komen
wij daar nog op terug. Wij doen het zo snel mogelijk. Ik heb al gezegd dat
het dit kalenderjaar wordt. Redden wij eerder, dan is dat zo, maar ik denk
van niet. Het is in ieder geval mogelijk om bij de IB 2001 met het kabinet
te bespreken hoe de verandering van het begrip partner – van het oude
IB-stelsel naar de IB 2001 – bepaalde overhevelingen en individualiseringen
hebben uitgepakt. Een verdere harmonisatie is echter een iets ander onderwerp.De rechtsgang is in overleg met de Raad voor de rechtspraak tot stand
gekomen. Een en ander heeft te maken met de vakexpertise van de rechters.
Dit onderwerp wordt helemaal bij de evaluatie betrokken. Daarom wordt even
de tijd genomen om te bekijken hoe het gaat. Vraagt een burger zich af bij
wie hij met zijn klacht moet zijn, dan kan hem dat via de belastingtelefoon
meteen worden verteld. Het is best helder. Op elke beschikking zal worden
aangegeven via welke rechtsgang men van zijn rechten gebruik kan maken.De heer Omtzigt (CDA):Dit antwoord is duidelijk, maar er is nog een probleem. Komt in de bezwaar-
en beroepskolom het een los te staan van het ander? Moet je op twee manieren
de confrontatie met de rechterlijke macht aangaan? Aan de ene kant kan de
belastingdienst het inkomen te hoog hebben vastgesteld. Als je dat lager wilt
hebben, krijg je een navordering. Aan de andere kant kan in het kader van
de Awir geconstateerd worden dat het inkomen wel netjes is vastgesteld, waarna
onmiddellijk een terugvordering volgt. Dat gebeurt via een andere kolom. De
staatssecretaris kan nu aangeven dat dit aspect bij de belastingdienst moet
blijven of dat men in dat geval coulant moet zijn met terugvorderen. Het lijkt
mij onwenselijk dat iemand op dat moment op twee verschillende rechtstrajecten
rechtszaken heeft lopen terwijl er eigenlijk maar één probleem
is, namelijk de hoogte van het inkomen.Staatssecretaris Wijn:Ik zal daar even naar laten kijken. Op het moment dat je echt praat over
één rechtsvraag, louter over de vaststelling van het inkomen,
dan volgt een aantal zaken automatisch. Dit is wel een heel specifieke, heel
nauwe casus. Ik zou mij kunnen voorstellen dat een alomvattende beschikking
mogelijk is dan wel dat wij een soort bepaling opnemen – als die er
niet al in zit – dat er een aantal automatische rechtsgevolgen zitten
in het ene domein als er een eenduidige, heldere beslissing is genomen in
het andere domein. Ik laat er even naar kijken, want ik snap uw punt.Ik kom te spreken over de hardheidsclausule in het amendement op stuk
nr. 13 van de heer Omtzigt. Dit raakt aan de discussie die wij hebben gevoerd
over het amendement van mevrouw Noorman. Dat is voor iedereen duidelijk. Ik
wil daar nog iets bij zeggen. Hardheid op het gebied van het inkomen kan via
de fiscaliteit lopen. Op het moment dat er bijvoorbeeld hoge buitengewone
uitgaven zijn, heeft dat automatisch effect op het verzamelinkomen. Als je
het inkomen als draagkrachtbeginsel wilt hebben, dan moet je, als je vindt
dat er iets niet deugt, dat inkomen wat dan je draagkracht wordt, via de fiscaliteit
aanpassen. Dat heeft dan z'n doorwerking hier. Anders krijg je toch weer een
uiteenlopen van die twee.Nu ligt het ook een beetje aan de wijze waarop het amendement wordt toegelicht.
Ik heb in ieder geval begrepen dat hij het bedoeld heeft voor individuele
gevallen, en niet voor categorieën. Op het moment dat het geldt voor
individuele gevallen, hebben wij dus een discretionaire bevoegdheid die niet
te maken heeft met een bezwaar- en beroepsgang, omdat het dan echt gaat om
de specifieke individuele omstandigheden van het geval.Ik zeg tegelijkertijd dat ik een hardheidsclausule wel acceptabel zou
vinden op het gebied van vermogen. Dat is het voorbeeld van mevrouw Gerkens.
Als iemand iets niet langs de kant van inkomen krijgt, bijvoorbeeld een uitkering
wegens letselschade in de immateriële sfeer, dus niet ter vervanging
van inkomen, dan is dat gewoon draagkracht. Maar als dat bijvoorbeeld gebeurt
wegens immateriële schade, kan ik voorstellen dat er een hardheidsclausule
wordt gehanteerd. Maar dan doe je in feite hetzelfde. Dat is de systematiek
die erachter zit. Hoe doe je dat met ontslagvergoedingen die je in enen krijgt?
Hoe doe je dat met uitkeringen die je in enen krijgt in verband met een afgenomen
inkomen? Daarvoor hebben wij in de fiscaliteit een keurige regeling. Als dat
in één keer wordt belast, ben je er daarna van af. En als je
het in partjes krijgt, wordt het verdeeld. Dat heeft dan direct een één
op één doorwerking in de toeslag. Ik kan mij dus voorstellen
dat de heer Omtzigt voor vermogen iets van een hardheidsclausule wil hebben.
Ik verzoek hem nogmaals vriendelijk om nog eens naar dat amendement te kijken
en te heroverwegen of dat misschien alleen op vermogen zou kunnen worden gedaan,
omdat de rechtvaardigheid in het draagkrachtprincipe via het inkomen al in
de fiscaliteit is geregeld.Ik krijg net een kleine nabrander van mijn ambtenaren. Als de Belastingdienst
langs de fiscale rechtsgang het inkomen door de rechter heeft moeten aanpassen,
zal de Belastingdienst Toeslagen de toeslag ambtshalve, dat wil zeggen automatisch,
zonder nadere discussie, aanpassen. Ik zeg er overigens wel bij: for better
and for worse. In de meeste gevallen zal het ongetwijfeld "for better" zijn.De heer Omtzigt (CDA):Dat is de eerste helft van het antwoord. Dank daarvoor. De termijnen zijn
echter zodanig dat het wel een poosje kan duren en als men het er niet mee
eens is, kan het zijn dat men een terugvordering, een aanmaning en een dwangbevel
krijgt. Dat betekent dus dat je, als je het er niet mee eens bent, naar verschillende
rechters moet en dus ook verschillende advocaten moet inschakelen. Het lijkt
mij dat dat moet worden voorkomen. Natuurlijk moet in voorkomende gevallen
het instrument van de aanmaning of dwangbevel worden gehanteerd, maar het
kan niet de bedoeling zijn dat er twee advocaten moeten worden ingehuurd die
in twee verschillende rechtszalen staan. Ik zeg niet dat u dat beoogt, maar
het kan wel een feitelijk gevolg zijn.Staatssecretaris Wijn:Het zal sowieso niet voorkomen dat je twee advocaten in twee rechtszalen
nodig hebt voor een en dezelfde kwestie. Ik kan mij niet voorstellen dat dat
zal gebeuren, maar ik zal het nog even op schrift stellen in de veronderstelling
dat ik de meeste zorgen bij u heb weggenomen. Ik hoop dat ik ook al voldoende
ben ingegaan op uw amendement op stuk nr. 13.Mevrouw Gerkens heeft een motie ingediend over de jaarlijkse huurverhoging.
Het Burgerlijk Wetboek bepaalt dat het de verhuurder vrijstaat om de datum
van de jaarlijkse huurverhoging te bepalen. De datum van 1 juli is min
of meer historisch bepaald, maar juridisch mag de verhuurder het ook op andere
data doen. De voorliggende systematiek sluit daarop aan. De motie gaat echter
veel verder, want al bij de huurovereenkomst moet worden bepaald op welke
datum de huurverhoging plaatsvindt. Overigens wisselt thans al 90% van de
verhuurders automatisch huurverhogingsgegevens uit met de Belastingdienst.Mevrouw Gerkens (SP):Ik vraag de regering, te streven naar een verschuiving van de datum waarop
de jaarlijkse huurverhoging plaatsvindt. U zegt dat de verhuurders dat zelf
mogen bepalen, maar de minister kan natuurlijk met de verhuurders in overleg
treden over de mogelijkheden op dit punt. Ik vraag u nu of zich daarvoor wilt
inzetten.Staatssecretaris Wijn:De motie kan ook anders worden gelezen, namelijk dat het verzoek wordt
gedaan om het Burgerlijk Wetboek te wijzigen. De motie kan echter ook zodanig
worden verstaan dat met de woningbouwcorporaties moet worden overlegd over
de mogelijkheid om de huurverhoging op een ander moment te laten ingaan.Mevrouw Gerkens (SP):In de motie staat niet voor niets: te streven naar. Ik ben al blij als
het kabinet toezegt dat te zullen doen. Laten wij eerst maar eens bezien hoe
ver wij komen met praten.Staatssecretaris Wijn:Bij afwezigheid van de minister van VROM zal ik het oordeel van het kabinet
over de motie schriftelijk aan de Kamer meedelen.De heer Weekers vroeg om een verkenning van wat wij verder zouden kunnen
doen met de Belastingdiensttoeslagen. Dat vind ik wel grappig, want op deze
manier laat hij blijken dat hij die toeslagen een goede zaak vindt. Dat stel
ik op prijs. Ik vind het prettig om dat van een VVD-woordvoerder te horen.
Ik heb al gezegd dat het als een auto is, waarvoor je op termijn accessoires
kunt kiezen. Ik zeg het volgende toe: in de loop van 2006, bijvoorbeeld vóór
het zomerreces zodat het eventueel kan worden meegenomen in de verkiezingsprogramma's
voor 2007 en er tegelijk enige ervaring is opgedaan, zal ik de Kamer een brief
sturen met ideeën over wat nog meer met de toeslagendienst zou kunnen
worden gedaan, los van de motie-Verburg over armoedevallen waarop minister
De Geus zal ingaan.Verder zei de heer Weekers: hou het onderdeel toeslagen van de Belastingdienst
goed gescheiden van de Belastingdienst in enge zin. Het is vergelijkbaar met
de douane: die is deel van de Belastingdienst en tegelijk een apart onderdeel.
Op dezelfde wijze zal de toeslagensectie deel van de Belastingdienst uitmaken.
Het worden dus separate organisaties die op managementteamniveau op M0 –
wij spreken van "M1" en "M0" – zullen samenkomen. Dat heeft te maken
met de efficiencyslag die mogelijk wordt. Organisatorisch worden het twee
aparte onderdelen, maar met ICT-infrastructuur, duidelijkheid voor de burger,
eenloketgedachte zullen we de synergie waar mogelijk benutten. Ik beaam dat
hiermee geen voorschot is genomen op derdeninformatieverstrekking, boetes
en dwangsommen in het fiscale domein. Boetes bij derdengegevensverstrekking
in het Awir-domein doen we wel, maar er staat een schotje tussen. Ik heb hierbij
bevestigd dat hiermee niet is vooruitgelopen op een andere discussie.De brief van minister Van der Hoeven en mijzelf is een mooi voorbeeld
van samenwerking tussen departementen. De Kamer kreeg het nog tijdens het
debat, inclusief de handtekening van een drukbezet minister – terwijl
één genoeg zou moeten zijn, want het kabinet spreekt met één
mond. Er stond in: een wijziging van de Awir op dit punt is dan ook overbodig.
Ik kan bevestigen dat dit in bredere zin ook het geval is. Dit was de zorg
van de heer Bakker. De Kamer blijft de bevoegdheid en ruimte houden in elke
materiewet. Een Kamermeerderheid heeft overigens altijd de bevoegdheid om
wetten te veranderen.De opmerkingen van de heer Van der Vlies over eigen verantwoordelijkheid
waren mij uit het hart gegrepen. Het was een mooi filosofisch betoog, waarvoor
ik hem dank zeg. Ik zal het nalezen om het zelf ook zo mooi te leren zeggen.Het debat met de heer Vendrik werd bijna klef: we gingen elkaar aan alle
kanten charmant noemen. Ik heb dezelfde warme gevoelens bij de heer Vendrik
als hij bij mij, maar toch wil ik hem verzoeken het amendement niet in te
dienen, ook niet met die ingangsdatum. Hij wil in feite een soort omkering
van de bewijslast: staatssecretaris, bewijs maar dat het niet nodig is; ik
denk dat het nodig is, dus bewijs maar. De aard van de discussie ging echter
niet over bewijslastverdeling, maar over de proportionaliteitsvraag. Ik zeg
hem toe dat ik in kaart zal brengen over hoeveel mensen en welke vermogensomvang
het gaat. De discussie kan dan volgen. Sowieso zal ik monitoren of er al te
veel durfals en groenliefhebbers dit doen. Ik vond zijn verhaal goed, ik hoop
dat hij het mijne ook goed vond. We komen hierop terug, maar nu liever niet.
Ik stel zijn geste voor 2006 op prijs. Er is tijd genoeg om het voor 2007
te doen. Ik zend een brief over de omvang. We praten niet over bewijslast,
ik kom hier eigener beweging op terug.Mevrouw Verburg heeft een vraag gesteld over de vermogenstoets bij de
huursubsidie, die van 25.000 euro naar 20.000 euro verschuift. Dat blijkt
het geval te zijn bij een heel kleine groep, namelijk nog geen 0,5% van de
huursubsidiepopulatie. Om te voorkomen dat wij daarvoor twee systemen zouden
moeten bijhouden, dan wel een gewenningssysteem zouden moeten invoeren, verzoek
ik haar vriendelijk, om redenen van uitvoering en eenvoud, dit kleine effectje
voor lief te nemen. Het gaat om mensen die wij noch bij 25.000 euro nog bij
20.000 euro op het gebied van vermogen, na de vrijstelling, in een ultiem
kwetsbare positie moeten plaatsen.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik vind het jammer, maar volgens mij worden wij het net niet helemaal
met elkaar eens. Ik heb een gewijzigd amendement klaar liggen. Het gaat om
het amendement op stuk nr. 18, ondertekend door alle woordvoerders. Zij zijn
het met mij eens dat dit amendement op 1 januari 2007 in principe van
kracht zou moeten worden. Ik herhaal dat het niet zozeer gaat om omkering
van de bewijslast, als wel om de vraag hoe een wet eruit zou moeten zien.
De budgettaire winst van het amendement zou 15 mln zijn; dat
moet uiteraard nog nader worden bekeken. Ik vind dat al meer dan genoeg. Als
de uitvoeringslast heel groot is, ben ik zeer ontvankelijk voor een nader
debat daarover, maar ik dien het amendement wel in gewijzigde vorm in.Staatssecretaris Wijn:Dat zal natuurlijk nooit de wederzijdse warme gevoelens die er tussen
ons bestaan dusdanig kunnen beïnvloeden dat de temperatuur ook maar iets
daalt. Ik heb u blijkbaar niet kunnen overtuigen, maar daar gaan wij geen
groot probleem van maken. Wij hebben erover gediscussieerd. U bent mij iets
tegemoet gekomen en ik heb geprobeerd u tegemoet te komen. Wij zullen het
in de gaten houden. Zo loopt dit politieke debat, en dat vind ik prima. De
zaak heeft te maken met de proportionaliteit. De hele figuur waarvoor wij
hier pleiten en die wij o zo graag overeind willen houden, is dat wij zoveel
mogelijk het begrippenkader uit de fiscaliteit kunnen toepassen in de Awir.
Ik zal daarvoor ontzettend mijn best doen. Dat was ook de strekking van mijn
verzoek aan de heer Omtzigt betreffende het amendement op stuk nr. 13. Ik
begrijp wel dat je soms wel degelijk verschillen wilt hebben tussen fiscale
begrippen en Awir-begrippen, maar wij moeten proberen die verschillen zoveel
mogelijk te voorkomen. Daarbij moeten wij heel goed de proportionaliteit in
de gaten houden. Ik kan echter billijken dat u het amendement toch indient.Ik dank voor wat betreft mijn aandeel de Kamer voor deze intensieve, maar
wel prettige gedachtewisseling. Als er woordvoerders zijn die, gehoord deze
discussie, nadere informatie willen hebben of technisch van gedachten willen
wisselen, bijvoorbeeld op ambtelijk niveau, in aanvulling op wat ik heb toegezegd
de Kamer nog te zullen toesturen, staan wij daar natuurlijk voor open. Het
is verstrekkende wetgeving. Wij doen hier met zijn allen iets fantastisch,
dus ik kan mij heel goed voorstellen dat er na zo'n marathondag misschien
nog een vraagje opkomt, als men dit nog even op zich laat inwerken.De voorzitter:Mevrouw Noorman-den Uyl heeft zich om 19.30 uur verontschuldigd. Zij is
dus niet meer aanwezig bij het debat.Het woord is aan de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Ik
sta geen interrupties toe.Minister De Geus:Voorzitter. Ik denk dat ik mij in tweede termijn kan beperken tot een
viertal opmerkingen, naar aanleiding van vragen van mevrouw Noorman, mevrouw
Verburg en de heer Weekers. Ik zal ook nog iets zeggen over de motie op stuk
nr. 26 en over het amendement op stuk nr. 22, waarover zojuist uitvoerig is
gedebatteerd. Ik wil echter van mijn kant graag het beeld compleet maken.Mevrouw Noorman heeft nog gevraagd of bij de toepassingswetten de gedetailleerde
informatie over individuele inkomenseffecten aan de orde zou kunnen komen.
Het antwoord daarop moet nee zijn, omdat de toepassingwetten daar naar hun
aard niet over gaan. De gedetailleerde informatie waar zij om vroeg, is beschikbaar
op de momenten die ik in mijn eerste termijn heb genoemd. Het zou dus een
illusie zijn om te denken dat dit op een ander moment toevallig bij een dergelijke
toepassingwet aan de orde zou kunnen komen. Ik denk dat wij er helder over
moeten zijn dat dit op dat moment niet aan de orde kan komen. Ik hoop dat
mevrouw Noorman daar begrip voor heeft. Het kan naar de aard van de toepassingswetten
niet.Mevrouw Verburg heeft nogmaals haar zorgen geuit over mensen die als gevolg
van de wijzigingen in de huursubsidie koopkrachteffecten ondervinden. Zij
heeft met name gewezen op het onderzoek van de gemeenten Amsterdam en Rotterdam
daarover. Ik wil graag toezeggen dat wij daar nog even precies naar kijken
en dat ik u voor het beoogde moment van stemming daarover nog schriftelijk
rapporteer. Dan kunnen wij de zorgen die zij heeft daarover in relatie brengen
tot de feiten die uit de genoemde onderzoeken naar voren komen. Ik zal u meedelen
wat daarover het oordeel van de regering is, ook in relatie tot de voorstellen
die er nu liggen. Die toezegging doe ik aan mevrouw Verburg.Mevrouw Verburg en de heren Weekers en Omtzigt, maar eigenlijk ook de
heren Bakker, Van der Vlies en Vendrik hebben hun wens geuit om bij het terugdringen
van de armoedeval te komen tot een meerjarige aanpak. Dat raakt niet alleen
het terrein van de staatssecretaris, maar ook het terrein van werk en inkomen.
De motie op stuk nummer 26, die daarover is ingediend, is qua strekking een
heel geschikte motie. Toch ga ik u nu al aankondigen dat het moment om die
motie uit te voeren voor de regering de presentatie van de begrotingsstukken
2006 is. Dat is net een aantal weken later dan het gevraagde moment van 1 juli.
Ik zal u zeggen waarom dat zo is. Het heeft te maken met het feit dat de armoedevallen
en de wiggen, zoals die hier worden genoemd, heel duidelijk in relatie staan
tot de inkomensbeschermingskant. Ik heb in mijn eerste termijn ook betoogd
dat je daarbij altijd een evenwicht moet zoeken, maar ik wil u graag toezeggen
dat wij daarover een helder verhaal zouden kunnen geven zoals het in de motie
gevraagd wordt bij de begrotingsstukken voor 2006. Dan ontvangt u het een
kleine drie maanden later dan u voorstelt, maar dan krijgt u een gedegen stuk,
in samenhang met het werkgelegenheidsbeleid en het inkomensbeleid. Dat lijkt
mij ook wat waard. Het geeft ons de mogelijkheid om er ook in die samenhang
over te spreken, als wij erover spreken. Het antwoord op de vraag van de heer
Weekers, of wij nog iets verder zouden kunnen gaan met de Algemene kinderbijslagwet
en de WTOS, kunnen wij daarbij direct betrekken. Het gaat om hetzelfde punt:
in hoeverre kun je regelingen met een marginale druk nog vereenvoudigen. Die
vraag nemen wij dan gelijk mee bij de uitvoering van deze motie.Hiermee beantwoord ik ook de vraag van de heer Weekers of hij bij de regering
wel het juiste gevoel van urgentie proeft. Wij zien die urgentie, wij werken
er stap voor stap aan, wij gaan nu deze stappen nemen en ik zeg u toe dat
wij het gevraagde bij de begrotingsstukken 2006 mee zullen nemen. Als dat
aspecten heeft die andere departementen raken, zullen wij dat netjes aangeven.
Zoals u weet, worden de begrotingsstukken collegiaal besproken en vastgesteld.
Mocht er nog actielijnen bij de andere departementen liggen, dan praten wij
daar gezamenlijk over. Dat is wat mij betreft een verfijning van de toezegging
die de staatssecretaris zojuist al gedaan heeft op hetzelfde
punt. Dat is mijn commentaar op de motie op stuk nummer 26.Over het amendement op stuk nr. 22 is zojuist uitvoerig gedebatteerd.
Ik heb respect voor de geoefendheid waarmee van twee kanten, door de Kamer
en door mijn collega de staatssecretaris van Financiën, het debat is
gevoerd. Het lijkt mij goed er nog een paar dingen aan toe te voegen. Ik zal
eindigen met de toezegging dat wij de Kamer hierover nog een gedegen brief
sturen. Ik kan dat doen omdat sowieso is gevraagd om het op schrift stellen
van een aantal concrete voorbeelden, hetgeen de staatssecretaris heeft toegezegd.
Het is goed om dan ook de totale redenering nog eens terug te laten komen.
Ik heb vandaag gemerkt dat wij bij de voorbereiding van het debat de exacte
portee van deze discussie nog niet zodanig schriftelijk hebben behandeld,
dat wij de Kamer van dienst zouden zijn als wij dat alsnog op schrift stellen.Op dit moment is het inkomen in het jaar 2004 maatgevend voor de huursubsidie
in het tijdvak van 1 juli 2005 tot 1 juli 2006. Dat betekent dat
wat uiterlijk in juni 2006 kan gebeuren zelfs steunt op eventuele missers
of misvattingen over het inkomen dat in 2004 misschien heel snel is gewijzigd.
Dat betekent dat wij op dit moment over een hele tijd terugkijken. De regering
heeft erop gemikt dat door een enorme inhaalslag in de tijd te maken het aantal
gevallen waarvoor nu de vangnetregeling bedoeld is zo beperkt is, dat wij
de problematiek daarmee eigenlijk grotendeels afvangen. Op dit moment zijn
er 30.000 "vangnetgevallen" per jaar. In de proportionaliteit wordt de 2½
jaar teruggebracht tot 1 jaar. Daarmee is statistisch gesproken al 40% van
het aantal frequenties ondervangen. Voorts is de strekking van het effect
veel kleiner. Voor wat zich in 2½ jaar heeft voorgedaan aan inkomensterugval
is een flink vangnet nodig.De rechtsgelijkheid, genoemd door de staatssecretaris, de fraudegevoeligheid,
de geharmoniseerde systematiek in een jaartoets, de uitvoeringslast –
de vangnetregeling is op dit moment superbewerkelijk – de proportionaliteit
die ik zojuist noemde en die geweldig wordt teruggebracht en de omstandigheid
dat het echt gaat om hogere inkomens die terugzakken naar een heel laag niveau,
rechtvaardigen de nieuwe regeling. De huursubsidiegrens ligt bij 26.000 euro.
Het modale inkomen is 30.000 euro. De mensen die van boven de 30.000 euro
naar beneden 26.000 euro gaan doen mee. Er zijn ook mensen die ver boven 26.000
euro zitten en met een inkomensterugval van een paar duizend euro per jaar
nog steeds boven de huursubsidiegrens uitkomen. De casuïstiek zal dat
verder duidelijk maken. Het gaat echt om een beperkt aantal gevallen.Ik zal nog nader ingaan op de relatie met de bijstand. In eerste termijn
heb ik daar al over gesproken. De reguliere bijstand is inkomensvervangend.
De bijzondere bijstand ziet op tegemoetkoming in een last ten gevolge van
bijzondere kosten. De bijzondere bijstand is naar zijn aard niet bedoeld voor
een inkomensderving. De bijzondere bijstand is er ook niet om een voorliggende
voorziening naar haar aard te corrigeren. Wij kunnen iemand die niet in aanmerking
komt voor een andere regeling niet compenseren via de bijzondere bijstand.
De bijzondere bijstand is er wel altijd om in geval er sprake is van extreme
kosten, waardoor de bestaanszekerheid van een gezin wordt aangetast, maatwerk
te bieden. Die functie van de bijzondere bijstand kan ook in dit soort gevallen
aan de orde zijn. Ik heb dat absoluut niet uitgesloten. Dat is echter iets
anders dan dat de bijzondere bijstand nu het vangnet kan zijn zoals er voor
de huursubsidie was.Wij voegen voorbeelden toe. Wij zullen dit debat in een gedegen brief
terugbrengen tot de juiste proporties. Het is dan uiteraard aan de Kamer om
daar een afweging over te maken. Wij hebben er in de loop van de dag ook zelf
weer meer inzicht in verkregen. Al met al zijn wij nu op het punt dat wij
daar een brief over kunnen schrijven. Wij zullen aan de hand van rechtsgelijkheid,
fraudegevoeligheid, harmonisatie, uitvoeringslast, proportionaliteit, de relatie
met de bijstand en met voorbeelden de voorstellen goed kunnen verdedigen.De algemene beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik dank de deelnemers aan dit debat en ook onze medewerkers en de medewerkers
van de bewindslieden voor hun geduld op deze lange vergaderdag en ik stel
ten slotte nog voor, de stemmingen in verband met dit wetsvoorstel op een
nader te bepalen moment te houden.Daartoe wordt besloten.Sluiting 19.50 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20042005-2676-2711.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl