Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 2002 (28000 XVI)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2001-2002, pag. 2362-2380

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

11-12-2001

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

nr. 32, pagina 2362-2380

05-12-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 28000-XVIToon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 2002 (28000 XVI)Pagina 2381-2390
Presentie en opening (woensdag 5 december 2001)Pagina 2357-2357
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 2002 (28000 XVI)Pagina 2362-2380
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (woensdag 5 december 2001)Pagina 2390-2391
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 13 november 2001 over het huurbeleidPagina 2359-2361
Regeling van werkzaamheden (woensdag 5 december 2001)Pagina 2380-2381
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 14 november 2001 over het landenbeleidPagina 2357-2359
Noot 1 (zie blz. 2362): Schriftelijke antwoorden van de minister en de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, op vragen gesteld in de eerste termijn van de behandeling van de begroting van Volksgezondheid, Welzijn en Sport voor het jaar 2002 (28000 XVI)Pagina 2392-2408

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 123 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten
van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar
2002 (28000 XVI).(Zie vergadering van 4 december 2001.)Voorzitter: WeisglasDe voorzitter:Door mij zijn schriftelijke antwoorden ontvangen van de minister en de
staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport op vragen, gesteld
in eerste termijn. Deze antwoorden zullen worden opgenomen in een bijvoegsel
bij de Handelingen van deze vergadering.(Het bijvoegsel is opgenomen aan het eind van deze editie.)1De voorzitter:Alvorens ik de minister het woord geef, verzoek ik de leden om de minister
in staat te stellen om haar algemene inleiding zonder interrupties af te maken.
Bij de meer specifieke onderwerpen daarna zullen wij een combinatie van mildheid
en strengheid betrachten bij het toestaan van interrupties, opdat wij op deze
bijzondere dag op een redelijk tijdstip klaar zijn.De algemene beraadslaging wordt hervat.Minister Borst-Eilers:Voorzitter. De laatste VWS-begroting van dit paarse kabinet,Veel focus op problemen, ook hier en daar een loftrompet.Een goed moment om vooruit te blikken,Maar ook om nog eens op Paars
1 te klikken.De knelpunten waaraan u aandacht besteedde,Zal ik thematisch behandelen in een niet te lange rede,Want om tot
na vijven te vergaderen lijkt me wat dwaasOp deze verjaardag van
Sinterklaas.Wij hebben veel bereikt en veel in gang gezet,Van vraaggestuurde zorg tot meer handen aan het bed.Maar voorzitter,
zo houd ik het niet vol dus, welaan,Ik zal in proza verdergaan.Voorzitter. Ik begin met een algemene inleiding, die tevens een van de
hoofdonderwerpen van gisteren als thema heeft; ik zal terugblikken en iets
zeggen over hoe de zorgsector er nu voorstaat en ik zal ook verhalen over
de sturing, de overgangsperiode, de verantwoordelijkheidsverdeling en de deregulering.
Als ik daarmee klaar ben, dan zal ik dat vermelden en aan de meer specifieke
onderwerpen beginnen.De Kamer heeft naast aandacht voor positieve ontwikkelingen uiteraard
ook aandacht gevraagd voor de problemen die in de beeldvorming over de zorgsector
vaak centraal staan, zoals tekorten aan personeel en te lange wachttijden.
Een aantal Kamerleden schetste naar mijn mening echter een te eenzijdig beeld
van de toestand in de zorg. In mijn antwoord wil ik proberen om een wat evenwichtiger
beeld neer te zetten.De gezondheidszorg heeft lang in het teken gestaan van een beheerste ontwikkeling
van de kosten. Dat was van belang voor de gezondmaking van de overheidsfinanciën
en de economie. In die periode is de doelmatigheid in de zorgsector onder
druk van die kostenbeheersing vergroot en de zorgsector heeft daarmee een
belangrijke bijdrage geleverd aan de gezondmaking van onze overheidsfinanciën.
Zonder dit terughoudende uitgavenbeleid en zonder het succes van de kostenbeheersing
zou het de afgelopen drie jaar niet mogelijk zijn geweest om zoveel extra
geld uit te trekken; zoveel dat sprake is van een reële groei van 3,5%
per jaar. Die 3,5% is nog eens wat anders dan die sobere 1,3% per jaar waarmee
ik zeven jaar geleden begon; ik hoop dat een volgend kabinet dit groeitempo
weet vast te houden. Maar wij beseffen dat al die extra ruimte nog steeds
onvoldoende is om drie majeure ontwikkelingen het hoofd te bieden: de hogere
eisen die burgers aan de zorg stellen, de versnelling in de groei van de vraag,
ook door nieuwe behandelmogelijkheden, en de verkrapping van de arbeidsmarkt
en het personeelsaanbod.De heer Buijs merkte op dat ik in 1998 zou hebben voorspeld of toegezegd
dat de wachtlijsten aan het einde van deze kabinetsperiode zouden zijn opgelost.
Dat was echter niet mijn voorspelling, maar een toezegging van de sector,
die samen met werkgevers en werknemers een plan had gemaakt voor het wegwerken
van te lange wachtlijsten. Zij hebben toen de garantie gegeven dat zij met
130 mln gulden per jaar extra, gedurende een periode van vijf jaar, die te
lange wachtlijsten in vijf jaar zouden wegwerken. Zij meenden
dat toen oprecht, maar wij weten inmiddels dat zij zich danig hebben vergist.Wat zie ik als mijlpalen van dit kabinet voor de zorg? Een belangrijke
mijlpaal is zeker dat er veel meer geld is uitgetrokken. Mevrouw Van Vliet,
mevrouw Van Blerck en de heer Oudkerk zeiden het ook al. In het regeerakkoord
werd uitgegaan van een totaalbedrag aan intensiveringen van 5,6 mld gulden.
Met de extra volume-intensiveringen voor 2002 lopen de totale volume-intensiveringen
voor de zorg tijdens Paars 2 echter op naar een totaalbedrag van 10 mld gulden
of 4,5 mld euro in 2002.Bij de aanpak van de wachtlijsten hebben wij het nieuwe principe geïntroduceerd
van de outputfinanciering. Alleen als instellingen aantoonbaar extra zorg
leveren, krijgen zij een extra budget. Met dat extra geld is veel bereikt.
De wachttijden bepalen nog in belangrijke mate het beeld van de sector, maar
de zorg die wordt geleverd, is in kwalitatief opzicht aanzienlijk verbeterd.
U kent de voorbeelden: meer privacy in verpleeghuizen; meer behandelingen
en daardoor meer leefkwaliteit op hoge leeftijd; veel nieuwe en betere werkzame
geneesmiddelen, die direct in het pakket worden opgenomen en niet meer in
de wachtkamer hoeven; minder opnames en meer poliklinische behandelingen en
dagbehandelingen en meer maatwerk in het zorgaanbod, denkt u aan het PGB.
Zo kan ik nog wel even doorgaan. Dit zijn indrukwekkende verbeteringen die
ertoe bijdragen dat de kwaliteit van leven voor veel mensen aanzienlijk is
toegenomen. Het zijn hele wezenlijke vernieuwingen en verbeteringen. Ik zeg
dat in het bijzonder tegen mevrouw Hermann.Daarmee wil ik natuurlijk absoluut niet wegpoetsen dat er nog grote problemen
zijn. De twee grootste, die ook samenhangen, zijn de wachtlijsten en de personeelstekorten.
Wij zijn in een soort schaarbeweging terechtgekomen van een heel snel groeiende
vraag en hogere verwachtingen aan de ene kant en een verkrappend arbeidsaanbod
aan de andere kant. Het arbeidsaanbod verkrapt als gevolg van de veranderde
maatschappelijke opvattingen over werk en privé en de combinatie van
arbeid en zorg. Het aantal parttimers in de zorg is heel snel toegenomen.
De duur van de volle week is tegelijkertijd afgenomen van 40 naar 36 uur.
De Arbeidstijdenwet heeft verder ook een bijdrage geleverd.Vroeger kenden wij allemaal de medisch specialist als de man die meer
dan 70 uur per week werkte. Tegenwoordig werkt diezelfde specialist 40 uur
en heeft meer aandacht voor zijn of haar privé-leven. Dat is een ontwikkeling
waar veel goeds over te zeggen valt, maar waardoor de specialistische werkkracht
vrijwel is gehalveerd. Sommige van deze ontwikkelingen hebben wij inderdaad
onvoldoende voorzien.Ik ben met mevrouw Van Blerck van mening dat wij onze ramingsmethoden
moeten verbeteren. Daar wordt zeker hard aan gewerkt, ook door de planbureaus
gezamenlijk. Mevrouw Hermann merkte dat terecht in een interruptie op. De
Kamer heeft de gezamenlijke raming van deze bureaus van de toekomstige volumegroei
onlangs ontvangen. In de Kamer is verder ingegaan op de zorginhoudelijke ramingen
van het project Volksgezondheid toekomstverkenning, dat wordt gecoördineerd
door het RIVM in samenwerking met vele andere instituten in Nederland. Men
probeert daar om de ontwikkelingen in de ziektepatronen zo goed mogelijk te
schetsen. Verder zijn de ontwikkelingen in de vraagpatronen belangrijk die
los staan van de feitelijke zieke, het vraaggedrag van burgers. Prof. Klasinga
heeft hierover onlangs een interessante studie gepubliceerd.Een belangrijk terugkerend onderwerp was gisteren, mede naar aanleiding
van de besteding van de extra wachtlijstmiddelen, hoe de verantwoordelijkheidsverdeling
en de sturing in de zorg zouden moeten zijn; welk beleid daarop zou moeten
gevoerd en hoe er leiding zou moeten worden gegeven aan het overgangsproces.
Iedereen is het er namelijk over eens dat wij ons in een overgangsproces bevinden.Om met het leiderschap te beginnen: er zijn de nodige metaforen gebruikt.
De minister was een kapitein op een schip, een juffrouw voor de klas en ook
nog een danspartner. Die beelden zeggen iets over de opvattingen van de sprekers.
De heer Buijs en mevrouw Hermann zien de zorg misschien idealiter nog steeds
als centraal geleid, maar wij hebben geen national health service, maar al
eeuwen een privaat georganiseerde gezondheidszorg. De heer Buijs sprak zichzelf
tegen, want die kapitein moest het schip ook weer loslaten. Wij zijn in een
overgangsperiode, de overgang van centrale aanbodsturing naar decentrale vraagsturing.
In die periode zie ik het als mijn rol om de decentrale partijen te stimuleren
om hun nieuwe rol op zich te nemen. Ik ben daarmee al enige tijd systematisch
bezig. Mevrouw Van Blerck sprak in soortgelijke termen: niet alles vasthouden,
maar ook niet alles in een keer loslaten en in de tussenperiode stimuleren
en regisseren, waren haar woorden. In 1998 is Paars 2 gestart met het maken
van een meerjarenafspraken met de verschillende partijen in de zorg. Afgesproken
is dat het extra geld dat ten opzichte van Paars 1 beschikbaar was gesteld,
met voorrang zou worden besteed aan het verkorten van wachtlijsten en het
verminderen van de werkdruk. Maar toen in 2000 bleek dat dit beleid onvoldoende
resultaat ging opleveren in dat groeiende spanningsveld tussen aanbod en vraag,
zijn er een paar tandjes bij gezet. Die intensivering is tot uitdrukking gekomen
in het actieplan Zorg verzekerd. Zorgverzekeraars werden nog meer verantwoordelijk
voor de regie van de zorg in combinatie met het perspectief van extra budgettaire
speelruimte. Het boter-bij-de-visprincipe werd geïntroduceerd. Hieruit
blijken twee dingen. Ten eerste, wij hebben niet achterovergeleund, wij hebben
de vinger aan de pols gehouden. Toen het nodig was, hebben wij het beleid
bijgesteld. In de tweede plaats is bij het urgente beleid ten aanzien van
de wachtlijsten consistentie betracht met de langeretermijnvisie op de sturing
in de zorg. In die visies zat immers centraal meer verantwoordelijkheid bij
zorgverzekeraars voor de regie en bij de aanbieders bij het inrichten van
de zorg. Ik zie het geven van verantwoordelijkheid en speelruimte aan partijen
als een noodzakelijke bestuursvorm voor een complexe sector als die van onze
gezondheidszorg. Ik zeg dat met name in de richting van mevrouw Hermann. Een
minister zou uiteindelijk niet meer moeten willen weten waarom ziekenhuis
A meer met hetzelfde geld doet dan ziekenhuis B. Dat moeten
de partijen weten die de zorg bij de ziekenhuizen contracteren en die de zorg
bij de patiënten moeten brengen.Uiteraard betekent meer verantwoordelijkheid ook meer financiële
speelruimte, dus meer bevoegdheid. Die speelruimte is er voor de wachtlijsten
gekomen, maar partijen moeten er wel wat voor doen. Net als u kan ik ook nog
niet over de gehele linie tevreden zijn over de uitwerking. Ik houd het vooralsnog
op een zekere onwennigheid om die geboden ruimte te benutten. Toch ben ik
optimistisch, net als de heer Oudkerk. Ik baseer mij hierbij op de vele goede
initiatieven en projecten die de staatssecretaris en ik zien op onze werkbezoeken.
Ik noem als voorbeelden het ontwikkelen van steeds meer ketenzorg, zoals bij
de CVA. Zorgkanteling niet alleen voor mensen met borstkanker, maar voor alle
vormen van kanker. Ik noem verder de gezondheidscentra. Het zijn projecten
en initiatieven die erop gericht zijn om door aanpassing in het zorgproces
meer productie mogelijk te maken met dezelfde menskracht. Juist in een tijd
waarin het personeel schaars is, moet het beschikbare personeel optimaal worden
ingezet. Er moet ook gestreefd worden naar een zodanige arbeidssatisfactie
bij het personeel dat het ziekteverzuim naar beneden gaat. Er moet ingezet
worden op betere logistiek, goede ondersteuning met ICT. Hoe stimuleer ik
als minister dit soort verbeteringen? Het begint met initiatieven aan de basis.
Dat wil ik nadrukkelijk beklemtonen: het zijn de mensen in de zorgsector zelf
die al die nieuwe manieren van zorgverlening met elkaar bedenken. Als ik denk
dat het een leuk initiatief is, dan wil ik een aantal projecten financieren
en die dan verder uitwerken. Zij moeten een evaluatie ondergaan om te zien,
wat het positief effect is. Dat gebeurt meestal onder coördinatie van
ZON. Bij de ketenzorg CVA zeg je: het werkt goed. Het moet dan uitgedragen
worden, geïmplementeerd en de kennis moet worden verspreid. Dat is een
moeilijke fase. Ik heb daarvoor het kwaliteitsinstituut CBO met de uitdrukkelijke
opdracht om goede projecten van betere zorgverlening breder te implementeren.
Hoe doen zij dat dan? Dat doen zij via benchmarking, conferenties en dat soort
zaken. Op een gegeven moment zeg je: wat ooit een project was, is nu gewoon
new practice. Zo moet het overal in Nederland zijn. Op dat moment gaat de
inspectie op de kwaliteit toetsen, uitgaande van het feit dat als het niet
zo gaat het beneden de maat is. Zo werkt dat proces. Het begint in de sector
zelf en ik denk dat dit heel goed is. Ik ben er trots op dat de sector dat
presteert. Het betekent ook dat je draagvlak hebt.Dat de gemaakte afspraak, mijnheer de voorzitter, op basis van het actieplan
Zorg verzekerd onduidelijk zou zijn, werp ik echt ver van mij. Dat geldt ook
voor de opmerking van de heer Buijs dat het kabinet op twee gedachten zou
hinken. Ieder heeft zijn rol. Verzekeraars en aanbieders komen met plannen
om meer mensen te helpen. Het kabinet buigt zich twee keer per jaar met een
positieve grondhouding over de financiële haalbaarheid van die plannen
en over de vraag of er om ze realiseren nog geld bij moet. Daar is geen woord
Chinees bij. Ik zou het jammer vinden als de benutting van de geboden ruimte
zou verzanden in een soort zwartepietenspel. Een paar jaar geleden waren partijen
heel enthousiast over het actieplan Zorg verzekerd. Zaken die men nu soms
als problemen presenteert, waren toen al bekend. Ik vind het te makkelijk,
nu te roepen dat het alleen allemaal maar kan als er helemaal geen budgettaire
randvoorwaarden meer mogen gelden of, zoals sommige koepelvoorzitters steeds
harder roepen: alleen als het budgettair kader zorg wordt afgeschaft, kunnen
wij doen wat wij doen moeten. Dat is overdreven. Er is op het ogenblik ruimte
genoeg om al heel veel te doen. Er is bovendien geen enkel terrein in de publieke
sector waarvoor ik denk dat enige budgettaire randvoorwaarden zomaar definitief
kunnen worden losgelaten.Daarmee, voorzitter, maak ik een opstapje naar het beleid voor de langere
termijn. Zoals ik al gezegd heb, is daarbij een sleutelrol weggelegd voor
de zorgverzekeraars. De heer Oudkerk twijfelt er een beetje aan, misschien
zelfs een beetje boel, of de zorgverzekeraars dat allemaal wel aankunnen en
willen. De heer Buijs zegt: het gaat te langzaam. Hij verwijt het kabinet
de kunst van het loslaten niet goed te beheersen. Mevrouw Van Blerck acht
het niet verantwoord, verzekeraars in een keer de volle verantwoordelijkheid
te geven en bepleit een meer begeleide overgang. Ook ik vind – ik zei
het al – dat dit aan de orde is. Wat ik ook vind, is dat zorgverzekeraars
hun sturende rol wel wat traag oppakken. Anders gezegd: de danspasjes van
de heer Wiegel zijn soms heel kleine pasjes.Op de vraag of ik er vertrouwen in heb dat de zorgverzekeraars dat kunnen,
zeg ik volmondig ja. Ik baseer dit op de vele goede voorbeelden die ik ook
bij de zorgverzekeraars zie en waaruit ik concludeer dat het dus wel kan.
Ik wijs op het voorbeeld van de zorgbemiddeling waarbij men echt initiatiefrijk
is. Een ander voorbeeld vormen de verzekeraars die afspraken met huisartsen
weten te maken over voorschrijfgedrag, die daar geld mee vrijspelen en daar
een soort bonus voor de huisartsen mee genereren, waarover de heer Oudkerk
het gisteren had. Ik wijs ook op het financieren van transmurale zorgprojecten
waar sommige verzekeraars heel soepel, heel constructief en heel initiatiefrijk
in zijn. Wat ook belangrijk is, is dat steeds meer zorgverzekeraars gezondheidscentra
faciliteren en financieren. Als men alle advertenties in het tijdschrift De
huisarts naloopt, zal men zien dat veel huisartsen worden gevraagd en dat
er heel vaak bij staat: de zorgverzekeraar organiseert de avond- en weekenddiensten,
helpt u met de problemen bij de praktijkkosten of financiert het gezondheidscentrum
waarin u kunt gaan werken. Ik blijf dus optimistisch. Maar wij moeten blijven
stimuleren om het tempo erin te houden. Het moet een wervelende dans worden
die de heer Wiegel ons gaat laten zien!Ik kom tot de nota Vraag aan bod. Het kabinet heeft over de sturing en
verantwoordelijkheidsverdeling de afgelopen zomer een samenhangende visie
neergelegd in deze nota. In die nota beschrijven wij onder welke voorwaarden
verzekeraars hun regierol zouden willen en kunnen waarmaken. Alle taken die
de heer Oudkerk heeft genoemd inzake zorgplicht, acceptatieplicht, risicoverevening,
toezicht enz. – clausules, zoals hij dat noemde; mevrouw Van Blerck
had het er ook over – staan erin. Het is zeker niet de bedoeling –
ik hoop dat ik de heer Oudkerk daarmee geruststel – dat wij van een
aanbodgestuurde zorg door de overheid terechtkomen in een aanbodgestuurde
zorg door de verzekeraars. De verzekeraars moeten uitgaande van de vraag regisseren
en daarvoor is inderdaad enige financiële speelruimte nodig. Een plan
inzake vraagaanbod, dat natuurlijk voor een belangrijk gedeelte afhankelijk
is van het gedrag van partijen, is uiteraard altijd met enige onzekerheid
omgeven maar dat is iets anders dan twijfels. Twijfels aan de juistheid van
dat plan heb ik niet. Die heb ik ook niet waar het gaat om het uiteindelijk
draagvlak van de vele partijen die de zorg een warm hart toedragen. Nogmaals,
een complexe sector als de gezondheidszorg kan niet blijvend tot tevredenheid
van de zorgvragers centraal worden bestuurd. Wél is van groot belang
dat de overgang goed wordt voorbereid en begeleid. Daarin schuilt inderdaad
de kunst van het loslaten, zo zeg ik de heer Buijs na; dat is een evenwichtskunst
en evenwichtskunsten zijn nooit eenvoudig.Mevrouw Van Vliet brengt naar voren dat voor haar nog niet duidelijk is
welke fasering het kabinet precies gaat hanteren bij de introductie van marktwerking.
Dat kan ik begrijpen, voorzitter, want daarvoor hebben wij geen blauwdruk
neergelegd. In de nota Vraag aan bod is de fasering afhankelijk gemaakt van
deelmarktonderzoeken. Deze zijn nu in volle gang. Ik zal de Kamer daarover
in het komende voorjaar informeren. Deze deelmarktgewijze aanpak is een illustratie
van de noodzakelijke geleidelijkheid in het overgangsproces: niet alles tegelijk
maar deelmarkt na deelmarkt. Op die manier kan er onderweg worden bijgestuurd.
Het blijft dus gaan om een geleidelijkheid die het evenwicht houdt tussen
voorzichtigheid en overzicht. Wij moeten partijen de nodige tijd geven om
de hun toebedachte rol waar te maken. Als je een jong plantje iedere keer
weer uit de grond trekt om te kijken of de worteltjes al aan het groeien zijn,
gaat dat plantje dood.Vervolgens ga ik in op de WEZ en de WTG, die alles te maken hebben met
deze sturings- en verantwoordelijkheidsproblematiek. Voorzitter. Ik kan mij
goed vinden in de woorden die mevrouw Van Blerck over de overgangsperiode
heeft gesproken, met name waar zij het heeft gehad over het wettelijke instrumentarium
dat in een overgangstraject faciliterend zou moeten worden gehanteerd. Ze
zei echter óók dat het haar een doorn in het oog is dat met
de WEZ de overheid nog meer in de exploitatie van zorginstellingen kan ingrijpen
dan nu al het geval is onder de WZV. Zonder nu een voorschot te willen nemen
op de behandeling van het wetsvoorstel WEZ, wil ik het volgende voorstellen.Voorzitter. Het gaat erom, met de WEZ een wet neer te zetten die bedoeld
is om het proces van deregulering beheerst en weloverwogen te laten verlopen,
hetgeen overeenkomt met datgene wat ook mevrouw Van Blerck wil. Het aangrijpingspunt
komt te liggen waar dat beleidsmatig het meest effectief is, namelijk bij
de exploitatie en niet zozeer bij de bouw. De WEZ is naar mijn mening een
noodzakelijk tussenstation tussen de bestaande aanbodsturing en de beoogde
totale vraaggerichte benadering.Voorzitter. De WTG moet van mevrouw Van Blerck een andere insteek krijgen
en daarmee snijdt ze een goed punt aan. De minister heeft meer mogelijkheden
om van de WTG gebruik te maken. Waarom geen aanwijzingen gebruikt? Waarom
geen boter bij de vis voor andere zaken? Waarom niet deze periode een experimenteerartikel
in de wet opgenomen? Voorzitter. Op verzoek van de Kamer is haar op 12 mei
2000 een notitie over de WTG aangeboden, onder de titel "Speelruimte en verantwoordelijkheid".
Deze notitie bevat voornemens en maatregelen die moeten leiden tot vergroting
van de speelruimte en de verantwoordelijkheid van de individuele zorgaanbieders
en de individuele zorgverzekeraars. Zij moeten in hun regio een voor de patiënt
doelmatige zorgorganisatie tot stand brengen. Zij moeten de bekostiging van
de instellingen aanpassen met het oog op een betere aansluiting op de werkelijke
kostenstructuur. Verder gaat de notitie over meer transparantie en ruimte
voor onderhandelingen over prijs, doelmatigheid en kwaliteit, over de beperking
van de reikwijdte van de WTG, over deregulering, over groot onderhoud, waaronder
de invoering van een experimenteerartikel, en over afstemming op de mededingingswetgeving.
Als uitvloeisel van deze notitie zijn twee wetsvoorstellen in voorbereiding.
Het eerste handelt over de wijziging van het overeenkomstenstelsel, het tweede
over de herijking van de WTG waarin ook een experimenteerartikel is opgenomen.Het noemen van het wettelijke instrumentarium, voorzitter, is een goede
overstap van het abstracte overgangsproces naar het concrete. De aanpassing
van het wettelijk instrumentarium is een illustratie van de wijze waarop de
transitie stapsgewijze en zorgvuldig kan plaatsvinden. Wij hebben inmiddels
de nodige voorstellen tot deregulering bij de Kamer ingediend, maar over sommige
daarvan hebben wij helaas nog niet van gedachten kunnen wisselen. Deze voorstellen
hebben te maken met de bouwwetgeving, een tarievenbeleid op basis van contracten,
modernisering van de AWBZ, modernisering van de curatieve zorg en vereenvoudiging
van het persoonsgebonden budget.Het kabinet is ook voornemens, in zijn laatste parlementaire jaar op dit
vlak nog zoveel mogelijk af te ronden en daarmee de noodzakelijke bouwstenen
voor de toekomst stevig neer te leggen. Zo heeft het kabinet op 9 november
jl. het voorstel van wet Herziening overeenkomstenstelsel vastgesteld en ter
advisering aan de Raad van State voorgelegd. Verder zijn de eerste stappen
gezet op weg naar ontmanteling van het geneesmiddelenvergoedingssysteem. Binnenkort
spreken wij nog apart over ons voornemen om per 1 januari 2002 ook de Regeling
hulpmiddelen te vereenvoudigen. Dit zijn allemaal stappen in de richting van
een meer vraaggerichte sturing, meer decentraal georganiseerd en met een verschuiving
van verantwoordelijkheden. Naast deze directe deregulering wordt er ook op
veel fronten gewerkt aan het scheppen van goede randvoorwaarden voor het overgaan
van een centraal gestuurd systeem naar een decentraal en vraaggericht systeem.Per 1 januari a.s. zal er ook een belangrijke verbetering gerealiseerd
worden in het systeem van ziekenfondsbudgettering; een maand geleden heb ik
de Kamer hierover ingelicht. Instellingsbudgettering wordt omgebouwd tot praktijkbekostiging.
Over de voortgang van dit project, het DBC-project ziekenhuizen, en over de
persoonsgerichte bekostiging bij de gehandicaptenzorg is de Kamer eveneens
geïnformeerd. Instellingsgerichte aanspraken worden omgebouwd tot functionele
aanspraken in de AWBZ. En dan is er sprake van nieuw toezicht
op verzekeraars, verantwoording afleggen door verzekeraars en de eis van goed
verzekeraarschap.Al deze veranderingen vergen tijd en vragen om een verantwoorde aanpak.
De Eerste Kamer heeft onlangs in het grote debat over de uitgaven in de zorg
bij mij nadrukkelijk aandacht gevraagd voor het dereguleringsvraagstuk. Zij
heeft ook verzocht, daarbij zo snel mogelijk voortgang te maken. Aan mij zal
het niet liggen.Voorzitter. Ik meen hiermee te hebben geïllustreerd dat ik op dit
moment inderdaad leiding geef aan een beheerst overgangsproces. Voor het afsluiten
van dit deel van mijn antwoord kies ik de metafoor van de tuinman die ervoor
wil zorgen dat er uiteindelijk duizend bloemen zullen bloeien en die daarvoor
afwisselend moet sproeien, bemesten en wieden.De heer Van der Vlies (SGP):Voorzitter. Ik vind het een goede stap om een omslag te maken van een
aanbodgestuurd systeem naar een vraaggestuurd systeem. Er is ook geen enkel
misverstand over dat dit allemaal zorgvuldig moet gebeuren. Voor het perspectief
hierop ben ik echter een beetje geprikkeld door de stellingname van de VVD-fractie.
De heer Blok zei dat vraagsturing in wezen impliceert dat je niet van planning
per regio uitgaat. Dit vond ik toch wel een nieuw element in de discussie,
want wij zijn nu juist bezig geweest met het ontwikkelen van een visie per
regio. Overigens zou ik er ook wel van af willen, maar om een andere reden,
namelijk in verband met de positie van de bovenregionale en de landelijke
voorzieningen. Dat zou via vraagsturing natuurlijk heel goed kunnen.Minister Borst-Eilers:De staatssecretaris fluistert mij toe dat zij in haar antwoord uitgebreid
aandacht zal geven aan de regionale ordening, dus ik zal er nu niet te diep
op ingaan. De regiovisie is voor ons een licht instrument; het is wel een
zwaarwegend advies aan de bewindslieden, maar het heeft geen wettelijke, absolute
status. Er is natuurlijk enige ordening in de gezondheidszorg nodig. Bij de
ziekenhuiszorg zie je een aantal grote, centrale interventieziekenhuizen,
met daaromheen zorg die minder intensief wordt naarmate ze er verder van verwijderd
is. De ziekenhuiszorg moet weer samenhang vertonen met de verpleeghuiscapaciteit.
Wij hebben straks met steeds meer oudere mensen te maken, die ook verschillende
vormen van zorg tegelijk nodig hebben. Je moet dus ook je bevolking goed kennen
in haar opbouw, qua leeftijd bijvoorbeeld, maar ook in ziektepatronen. Ik
vind het derhalve heel verstandig dat daar een regionale visie voor ontwikkeld
wordt. Ik zou verder naar het betoog van de staatssecretaris willen verwijzen.
Ik wil niet van het regiobegrip afstappen, zoals de heer Blok dit zo enthousiast
wilde doen.De heer Van der Vlies (SGP):Is er ook een argumentatie gelegen in het feit van de beheersbaarheid
van budgetten, in het oude probleem?Minister Borst-Eilers:Nee, dat gaat op een heel andere wijze. Als je het hebt over het geld,
dan gaan wij toe naar de vraagsturing en de zorgverzekeraarsregie, met alle
spelregels van het actieplan Zorg verzekerd.Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Ik heb de antwoorden van de minister gehoord op een aantal vragen die
ook ik gesteld heb over de voortgang in het proces van aanbodsturing naar
vraagsturing. Ik kan die antwoorden voor een belangrijk deel delen. Ik vind
alleen de conclusie van de minister, over die tuinman en de duizend bloemen
die moeten bloeien, iets te los neergezet en ik zou haar daar nog wat nader
op willen bevragen. Ik zou de vergelijking willen maken met de manier waarop
deze minister omgaat met medisch-ethische onderwerpen, waarbij zij een natuurlijk
gezag uitstraalt. Ik zou haar willen vragen om dat natuurlijke gezag ook te
gebruiken bij al die moeilijke organisatorische processen die te maken hebben
met de overgang van aanbod- naar vraagsturing.Minister Borst-Eilers:Er is inderdaad een verschil met het zijn van juffrouw voor de klas of
kapitein op het schip. Dat zijn beelden die mij niet bevallen als ik het heb
over de modernisering van de gezondheidszorg. Je bent echter wel als minister
in een positie dat je kunt proberen mensen sterk te beïnvloeden om de
goede kant uit te gaan – wat ook wel eens management by speech wordt
genoemd. Nu bent u natuurlijk niet bij al die stimulerende en sturende gesprekken
die ik voer met de verschillende partijen. Dat is niet alleen met de koepels,
want koepels hebben maar een beperkt gezag over hun leden; het gebeurt ook
decentraal, wanneer je in het veld komt. Ik beschouw het als een hartelijke
aansporing om door te gaan met waar ik mee bezig ben. Ik kan mij echter voorstellen
dat u het niet altijd zo ziet, omdat het zich vaak binnenskamers afspeelt.Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):De minister haalde zelf het voorbeeld aan van de tuinman en die duizend
bloemen. Daarvan denk ik dat dit beeld iets te weinig het natuurlijke gezag
weergeeft dat de minister in zich heeft op andere terreinen en dat kennelijk
op dit terrein net even een zetje meer mag hebben.Minister Borst-Eilers:Dat is uw oordeel. Overigens is het bekend uit de tuinenwereld dat de
meest natuurlijke tuin, waarvan iedereen zegt dat het er zo prachtig natuurlijk
uitziet, vaak de tuin is waar enorm veel uren van de tuinman in zitten en
ook heel veel sturingskunst van die tuinman.De voorzitter:Het woord is aan de heer Buijs voor het stellen van een vraag. De mooiste
tuinen vind je volgens mij in Zeeland!De heer Buijs (CDA):Op het punt van tuinen, voorzitter, zal de minister weten dat het ook
een geweldige rotzooi kan worden, vol met onkruid en brandnetels en noem maar
op.Om even bij het voorbeeld van de tuinman te blijven – ik zou ook
iets kunnen zeggen over een kapitein op een zeilschip – merk ik op dat
ik het idee heb dat de minister de tuinman meer ziet als toeschouwer: laat
maar bloeien, laat maar gaan. Ik kan de minister echter verzekeren dat als
zij wil dat de tuin er mooi bij ligt, er onkruid gewied moet worden, dat er
een plan moet zijn en dat er moet worden gezaaid en geoogst, en dat rekening
gehouden moet worden met seizoensinvloeden. Kortom, dat is de vraag en tevens
de kritiek. Haar theoretische beschouwingen kan de CDA-fractie grotendeels
onderschrijven, maar het gaat juist om dit transformatieproces waarbij de
tuinman een goed plan moet hebben dat goed uitgevoerd wordt en ook goed
onderhouden wordt. Daar ontbrak het naar onze mening de afgelopen periode
aan. De minister heeft de tuin een beetje laten verloederen.De voorzitter:Ik hoor niet veel vragen in deze interruptie en geef daarom nu het woord
aan mevrouw Hermann voor het stellen van een vraag.Mevrouw Hermann (GroenLinks):Over die sturingsfilosofie heb ik toch wel vragen aan de minister, met
name wat betreft haar karakterisering van mijn vraag in eerste termijn, namelijk
dat "schooljuffrouw" bij het centrale systeem hoort. Minister, wij hebben
toch in het onderwijs van vandaag het studiehuis? Dat betekent dat al die
participanten er zelfstandig zijn en het programma volgen, maar dat de leerkrachten
weten wat zij doen en, wellicht ongemerkt, sturen welke kant het opgaat, naar
het gestelde doel. Dat is nu net waar de minister en ik van mening verschillen.
Hoe ziet zij in dit verband de voortdurende verschillen van inzicht tussen
haar en de Rekenkamer? Als de Rekenkamer in tal van rapporten zegt dat de
minister eigenlijk onvoldoende gegevens heeft voor haar beleid en zij zegt
dat de Rekenkamer dat verkeerd ziet, gaat het dan om hetzelfde verschil?Minister Borst-Eilers:Het door de heer Buijs gebruikte begrip "verloedering" werp ik natuurlijk
verre van mij. Ik herken daar niets in. Ik herken wel iets in het beeld van
de leerkracht die niet al te nadrukkelijk maar wel heel degelijk stuurt en
weet waar het naartoe moet. Wij weten ook waar wij naartoe willen. Als u onze
toekomstgerichte nota's Vraag aan bod, Modernisering cure en Modernisering
AWBZ leest, ziet u ook dat wij een duidelijk beeld hebben. De gezondheidszorg
is echter ongelooflijk ingewikkeld. Ik heb gezien hoeveel voorgangers hun
tanden erop hebben stukgebeten met het te snel willen invoeren van een nieuwe
blauwdruk. Ik heb daarom gekozen voor stap voor stap. Dit wordt een dwaaltocht
als je niet precies weet waar je heen wilt. Wij weten dat echter wel en geloven
daar ook in.De Algemene Rekenkamer is een kritisch orgaan, wat prima is. Ik krijg
zelden een alleen maar positief rapport. Mijn grote bezwaar tegen het laatste
rapport van de Rekenkamer over de hulpmiddelen is dat het een periode betreft
waarin het hulpmiddelenbeleid maar één doel had, namelijk kostenbeheersing;
de kosten gierden namelijk de pan uit. Na 1999 zijn wij veel meer gaan letten
op de kwaliteit en de klantvriendelijkheid, hoewel de patiënten ook tijdens
de kostenbeheersingsperiode niet tekort zijn gekomen. De Rekenkamer heeft
daarop dus kritiek uitgeoefend, maar zij zegt ook dat de minister niet van
iedere steunkous weet waar die precies blijft. Eerlijk gezegd wil ik dat ook
niet weten. Daarover heb ik een verschil van mening met de Rekenkamer. Ik
vind dat verantwoording in veel globalere zin moet plaatsvinden. Als in het
nieuwe model de zorgverzekeraars binnen de hun beschikbare geldmiddelen tot
tevredenheid van de klanten – daarop moet natuurlijk goed worden gelet –
voor hulpmiddelen zorgen, hoef ik niet te weten hoeveel steunkousen, zakjes
en spulletjes er precies uitgegaan zijn.Mevrouw Hermann (GroenLinks):De Rekenkamer zegt niet dat u van iedere steunkous het hoe en wat moet
weten, maar dat de ingebouwde controlemechanismen binnen de sector zodanig
zijn dat er op uitvoeringsniveau geen zekerheid te krijgen is waar de premiemiddelen
blijven. Dat is het echte verschil van inzicht.Minister Borst-Eilers:Wij hebben uitgebreid schriftelijk gereageerd. Bij het algemeen overleg
over de hulpmiddelen zullen wij er nog wel dieper op kunnen ingaan. In het
rapport van de Rekenkamer staat al dat het beleid dat later ingezet is, klopt
met haar aanbevelingen. Het is dus een beetje een gemengd rapport: enerzijds
een kritische toon en anderzijds de melding dat de minister doet wat de Rekenkamer
wil.Mevrouw Kant (SP):De minister zegt: je moet sproeien, je moet wieden, je moet zaaien. Het
is nog steeds een miskenning van de problemen dat je ze met een beetje sproeien
kunt oplossen. In mijn termijn heb ik gezegd dat sprake is geweest van een
drooglegging van de zorg en dat wij een drainage nodig hebben om het weer
op orde te krijgen. Mijn vraag gaat over het wieden. De minister sprak in
haar inleiding over de rol van de zorgverzekeraars in de toekomst. Op een
droge bodem groeit soms ook onkruid. Het onkruid dat nu bijvoorbeeld groeit,
zijn zorgverzekeraars die investeren in privé-klinieken, in plaats
van in de reguliere gezondheidszorg voor iedereen. Wat vindt de minister daarvan?
Is zij van plan daarin te gaan wieden?Minister Borst-Eilers:Mijn beleid ten opzichte van die klinieken is bekend. De zelfstandige
behandelcentra moeten uit kwaliteitsoverwegingen een relatie hebben met een
ziekenhuis. Als ze kans zien om doelmatig zorg te verrichten – dat is
vaak, bijvoorbeeld bij die oogklinieken het geval – en ze voor iedereen
openstaan, dan laat ik dat element onder condities in die tuin toe.Mevrouw Kant (SP):Maar het is toch eigenlijk onbegrijpelijk dat de zorgverzekeraars, die
de regie in de gezondheidszorg moeten voeren en daarin moeten investeren,
dat doen in privé-klinieken? Dat geld gaat naar een privé-kliniek
die naast die poot ook commerciële zorg biedt, waarin een zorgverzekeraar
ook investeert. Waarom zou diezelfde investering niet in de reguliere gezondheidszorg
kunnen worden gedaan? Waarom kan die oogarts die nu vrijdag in een privé-kliniek
opereert omdat de OK in het ziekenhuis dicht is, niet gewoon op vrijdag in
het ziekenhuis opereren? Als dat de weg is die u toestaat, leidt dat er toch
niet toe dat we de gezondheidszorg voor iedereen op orde krijgen?Minister Borst-Eilers:De weg waarover ik het wil hebben, is dat al de noodzakelijke zorg gelijk
toegankelijk is voor iedereen die is verzekerd. Als zorgverzekeraars gaan
spelen met de mogelijkheden om de zorg wat doelmatiger te verlenen, geef ik
ze daartoe de gelegenheid. Zij moeten straks immers als regisseurs weten wat
werkt en wat niet werkt. Er bestaan ook nog luizen in de pels, die de zaak
soms fantastisch kunnen opjutten.Mevrouw Kant (SP):Accepteert deze minister dat zorgverzekeraars geld investeren in privé-klinieken
dat ook is bestemd voor commerciële doeleinden, en dus voor een deel kan belanden in de zakken van aandeelhouders van privé-klinieken?Minister Borst-Eilers:Dat geldt ook voor de algemene ziekenhuizen. Daar wordt derdecompartimentszorg
verleend. Dat kunt u commercieel noemen, maar ik zie daarin niet veel verschil.De heer Oudkerk (PvdA):Mijn eerste vraag is in het kader van "'s avonds een vent, 's morgens
een andere vent". Hoe beoordeelt u de inbreng van de heer Buijs, die gisteren
een vurig pleidooi hield voor het leren loslaten – hij haalde er zelfs
kinderen en zwembaden bij – en vandaag zegt dat u moet sproeien, zaaien,
oogsten en heen en weer rennen? Ik snap dat niet.Minister Borst-Eilers:Ik heb voor het een en ander doorgeleerd, maar niet voor het karakter
van de heer Buijs, die deze vraag wellicht zelf kan beantwoorden.De voorzitter:De vragen aan de heer Buijs zijn voor de tweede termijn.De heer Oudkerk (PvdA):Dit is natuurlijk de essentie van het debat van gisteren, althans over
dit onderwerp. Gaat u loslaten, of gaat u de touwtjes wat aantrekken? Dat
gedoe over die tuin zegt mij niet zoveel.Minister Borst-Eilers:Misschien moeten we de tuin verlaten en gewoon op de openbare weg verder
debatteren. Ik zie de huidige periode als een overgangsperiode, waarin ik
als rol voor mijzelf zie om partijen zoveel mogelijk te stimuleren –
liever stimuleren dan sturen – om de nieuwe rollen te gaan vervullen.
De aanbieders en de verzekeraars zijn daarvan goede voorbeelden. Dan kun je
via vergelijkingen, uitdagingen en benchmarking het zover krijgen dat iedereen
mee zal gaan doen. Maar het duurt altijd lang voordat de laatste het been
bijtrekt. Dán kun je pas echt helemaal loslaten.De heer Oudkerk (PvdA):U heeft vertrouwen in het feit dat verzekeraars dat kunnen, waarvan u
een aantal voorbeelden noemt, die mij terecht lijken. Sommige verzekeraars
doen het volgens u al heel goed. Tevens zegt u dat koepels een beperkt gezag
over hun leden hebben. Hoe beoordeelt u de continue stroom berichten vanuit
Zeist, lees: de heer Wiegel, over het feit dat wij juist willen dat die nieuwe
regisseurs met elkaar concurreren? Vaak heb ik het idee dat vanuit Zeist niet
bepaald in concurrerende sfeer aan u wordt bericht. Ik vind dat een belangrijke
vraag, omdat wij in het kader van die vraagsturing willen dat die verzekeraars
ten faveure van de patiënt gaan concurreren. Hoe beoordeelt u dat?Minister Borst-Eilers:Ik doe heel veel zaken met de zorgverzekeraars apart. Ik doel op gesprekken
met hen over hoe ze zaken anders en beter zouden kunnen doen. Ik prijs ze
als ze het goed doen en ik vraag hen of ze dat met de collega's willen bespreken.
Je hebt in Nederland eigenlijk voortdurend dat spanningsveld om in bestuurlijke
zin met de koepels te spreken, waarbij je er altijd voor moet zorgen dat je
ook zelf met de leden van de achterban contact hebt, omdat in dat directe
contact vaak veel versnelling is te bereiken.De heer Oudkerk (PvdA):U begrijpt natuurlijk de achtergrond van mijn vraag. Als het echt de bedoeling
is dat ze concurreren – dat is echt mijn bedoeling, op kwaliteit, service
en wellicht zelfs op prijs – zijn al die afspraken die in Zeist worden
gemaakt daarmee enigszins in tegenspraak. Hoe ziet u de bevordering van die
concurrentie in het kader van het feit dat de koepel niet bepaald concurrentiestimulerende
brieven stuurt?Minister Borst-Eilers:Die koepel heeft natuurlijk nog een achterban, die bij de zorgverzekeraars
ook nog ingewikkeld is. Men is er bang voor dat bij snelle processen te veel
marktverstorende elementen optreden. De zorgverzekeraars zien het als hun
taak om in de gesprekken met mij het toch daarheen te leiden dat het voor
alle leden een beetje leefbaar blijft. Denkt u aan het steeds meer risicodragend
maken van de ziekenfondsen; ik vind dat ik dat bereik. Maar ik vind het ook
natuurlijk gedrag als men waarschuwt tegen grote marktverstoringen. Zo gaan
wij samen door het leven.De heer Buijs (CDA):Ik spreek liever over productietuinen dan over bloementuinen, oftewel
een tuin waarin allerlei producten geteeld worden. Het proces zie ik theoretisch
voor ogen. Het kan echter niet zo zijn dat de overheid de kerndoelen, de kwaliteit,
de bereikbaarheid en de betaalbaarheid van de zorg, loslaat. Onder die voorwaarde
moet de minister een proces op gang brengen waarbij de aanbodsturing overgeheveld
wordt naar vraagsturing. Als de minister dan terugkijkt naar bijvoorbeeld
het proces dat nog steeds loopt, namelijk dat ellendige gebeuren met de ambulances,
kan zij dan zeggen dat dat proces door haar goed is begeleid?Minister Borst-Eilers:In de ambulancesector is heel goed werk verricht. Het laatste rapport
laat ook zien dat die sector een heel hoog cijfer krijgt. Het personeel behoort
tot de best opgeleide mensen van Nederland. Er is dus heel veel positiefs
over te zeggen, maar in de financiering is steeds sprake geweest van een spanningsveld.
Er was eigenlijk geld tekort. Sommige provincies hebben het tot hun verantwoordelijkheid
gerekend om daar ook aan bij te dragen, maar andere provincies niet. Als ik
in 1994 al onbeperkt geld had gehad of in ieder geval heel veel meer geld
dan wij toen hadden, had ik de sector misschien al eerder tevreden kunnen
stellen. Men is nu heel lang uitgedaagd om zelf zoveel mogelijk doelmatigheidswinst
te realiseren. Gelukkig is per 1 januari dat volle bedrag van 45 mln gulden,
waarvan het rapport zegt dat dat erbij moet, beschikbaar.Voorzitter. De heer Buijs vroeg om een toelichting op het wisselend beeld
dat is te zien bij de gemiddelde wachttijden bij verschillende specialismen
in de curatieve zorg. Dat is inderdaad een wisselend beeld. De gemiddelde
wachttijd hangt namelijk af van een aantal factoren. De vraag van patiënten
verschilt per specialisme, evenals de mate van urgentie, het aanbod en de
beschikbare capaciteit. Verder zijn van belang de benodigde operatiekamertijd,
de hoeveelheid aanwezige specialisten met de vereiste vaardigheid en routine,
de in-, door- en uitstroomtijden. Bovendien is de logistiek in het ene ziekenhuis
beter geregeld dan in het andere. In maart 2000 zijn inderdaad de gemiddelde
wachttijden voor longziekten, kindergeneeskunde, gynaecologie
en dermatologie opgelopen, hoewel zij de Treeknorm nauwelijks overschrijden.
Alleen gynaecologie dagopname overschrijdt de Treeknorm. Voor een aantal andere
specialismen zijn de wachttijden weer gedaald, zoals cardiologie, chirurgie,
neurochirurgie en orthopedie. Het kan ook zijn dat de zorgvraag wijzigt of
dat men andere prioriteiten in de ziekenhuizen heeft gesteld. Kortom, het
is een vrij ingewikkeld probleem. Ik vind het een goed beleid in het ziekenhuis
als specialismen met problematische wachttijden, waarbij het echt gaat om
mensen die eigenlijk helemaal niet te lang mogen wachten, voorgaan. Dan ontstaat
er soms een nieuw evenwicht en kunnen de andere specialismen weer wat meer
ruimte krijgen. Het is en blijft echter ingewikkeld.De heren Oudkerk en Rouvoet hebben opmerkingen gemaakt over de rol van
de verzekeraars in relatie tot de wachtlijsten in de ziekenhuizen. Belangrijker
dan zwarte pieten, ook al is het 5 december, zijn de volgende constateringen.
Ten eerste is het probleem van de wachtlijsten natuurlijk vooral veroorzaakt
door de sterk gestegen vraag in combinatie met een krapper wordende aanbodkant.
Ten tweede geldt bij de aanpak van wachtlijsten door een individueel ziekenhuis
dat de keten zo sterk is als de zwakste schakel. Dat wil zeggen dat het niet
alleen gaat om geld, maar ook om goed management, dat medewerkers moet weten
te inspireren om de beste prestaties te leveren. Dit constaterende, maak ik
duidelijk dat ziekenhuizen en verzekeraars zich de nodige inspanningen moeten
getroosten bij dit probleem. Anderzijds is duidelijk dat de overheid moet
inzetten op deregulering, het versterken van de opleidingen, het vergroten
van de opleidingscapaciteiten en transparantie.Deze opmerkingen over de capaciteit brengen mij op het onderdeel arbeidsmarkt
en capaciteitstekorten. Dat is het andere grote knelpunt naast de wachttijden.
Ze hangen natuurlijk samen. Ook hier gaat het om het juiste perspectief. Er
zijn tekorten, maar in vergelijking met de rest van de arbeidsmarkt doet de
zorgsector het goed. Enkele van de geachte afgevaardigden hebben daar voorbeelden
van genoemd. Het kabinet neemt dit en volgend jaar extra maatregelen om de
zorgsector aantrekkelijk te houden. Hierover heeft de Kamer de nodige informatie
ontvangen.De heer Oudkerk, mevrouw Van 't Riet, de heer Buijs, mevrouw Hermann en
de heer Van der Vlies hebben gevraagd naar een stimuleringsfonds voor de opleiding
van verpleegkundigen in ziekenhuizen en de rol van niet-bestede wachtlijstmiddelen
daarbij. Mevrouw Arib heeft vorig jaar een motie over deze thematiek voorgesteld,
waarbij het ook ging om wervingskosten voor extra personeel. Ik ben al een
poosje in gesprek met de NVZ over een soort opleidingsfonds waar opleidingsgelden
centraal terechtkomen en waaruit ziekenhuizen dan geld kunnen krijgen volgens
het boter-bij-de-visprincipe: wie opleidt krijgt geld, wie niet opleidt niet.
Dat is inderdaad een beter systeem dan opleidingsgelden in de budgetten op
te nemen, omdat sommige ziekenhuizen weinig belangstelling hebben voor opleiden,
zo leert de ervaring. Vaak hebben zij het gevoel dat zij toch maar opleiden
voor een ander ziekenhuis.Op dit ogenblik krijgen ziekenhuizen langs diverse kanalen geld voor het
opleiden van verpleegkundigen: uit de sectorfondsen, de Van Rijn-gelden, de
fiscale tegemoetkoming van 5000 gulden per leerling en geld uit de zogenaamde
BBL-stimulansregeling. Bovendien zit er nog geld in de budgetten uit het opleidingssysteem
dat wij voor 1997 kenden. In totaal zit er 230 à 280 mln gulden in
de gezamenlijke ziekenhuisbudgetten voor het opleiden. De NVZ zegt echter
dat er voor het extra opleiden van vooral gespecialiseerde verpleegkundigen
voor de operatiekamer, intensive care en anesthesie en van radiotherapielaboranten
meer geld nodig is.Toen Zorgverzekeraars Nederland mij in oktober meldde dat er dit jaar,
waarschijnlijk als gevolg van personeelstekort, geld zou overblijven van de
wachtlijstmiddelen voor ziekenhuizen, heb ik natuurlijk direct de voor de
hand liggende gedachte gehad om dat geld voor een opleidingsfonds te bestemmen.
Na enige discussie vond ik in het kabinet uiteindelijk sympathie voor deze
gedachte. In de richting van de heer Oudkerk merk ik op dat ik dit het eerste
vond bij de heer Zalm. Het beeld van de heer Zalm die 's nachts aan mijn ziekbed
verschijnt om het infuus een beetje dicht te draaien, is totaal verkeerd.
Ik heb de heer Zalm inmiddels zover dat hij het infuus juist een beetje opendraait
als hij 's nachts langskomt. Ik zeg de Kamer dan ook toe dat ik het daarheen
zal leiden dat per 1 januari a.s. extra opleidingsmiddelen beschikbaar komen
voor de ziekenhuizen volgens het boter-bij-de-visprincipe. De dekking daarvoor
vind ik inderdaad in de onbestede wachtlijstmiddelen, waarvan ik de omvang
op dit moment overigens nog niet precies ken.De heer Oudkerk (PvdA):Hartelijk dank voor deze voorlopige toezegging. U heeft de heer Zalm kennelijk
goed opgeleid. In de eerste jaren had ik namelijk sterk de indruk dat hij
zodanig bezig was met het infuus dat u wel eens moest lijden onder zijn behandeling,
om het beleefd uit te drukken. Is dat een foute constatering?Minister Borst-Eilers:Ik heb niet geleden onder een behandeling van de heer Zalm. Ik ben lid
geweest van de kabinetten van Paars 1 en 2. Ik heb mijn handtekening gezet
onder de daarbij behorende regeerakkoorden. In Paars 1 was er inderdaad een
heel krappe groeiruimte voor de zorgsector met een ontsnappingsclausule. Het
was first things first. Het ging toen om werkgelegenheid en het gezond maken
van de overheidsfinanciën. Daar heb ook ik voor gekozen.De heer Oudkerk (PvdA):Mij gaat het erom dat er geen tijd verloren gaat. Hoeveel geld gaat er
nu naar dat opleidingsfonds naast het geld dat de ziekenhuizen er zelf in
stoppen, zodat al die mensen kunnen worden opgeleid?Minister Borst-Eilers:Snelheid is belangrijk, maar het is ook belangrijk dat wij overeenstemming
bereiken over de cijfers. Het gaat niet alleen om het bedrag dat beschikbaar
is, maar vooral om wat er nog bij moet. Het lijkt mij niet verstandig, eerst
alle bestaande middelen in een pot te stoppen, want dan weet je wel hoe lang
dat allemaal gaat duren. Het extra geld en de Van Rijn-gelden moeten wel in
een pot komen. De vraag is wat het bedrag per opgeleide verpleegkundige is.
De NVZ heeft daar ideeën over. Ik heb daar al eerder met
de academische ziekenhuizen overeenstemming over bereikt. Wij zullen er snel
uit zijn. De NVZ heeft het aanvankelijke voorstel van 240 mln al weer aangepast.
Met minder kon men niet toe, werd toen gezegd. Ik heb een nieuwe brief ontvangen
voor die vier specifieke categorieën. 53 mln erbij is een goede start.
Mijn stellige verwachting is dat dit waarschijnlijk wel uit de onbestede wachtlijstmiddelen
gegenereerd kan worden nu ik iets van de zorgverzekeraars daarover gehoord
heb. Het idee is dat met deze middelen vanaf 1 januari gewerkt kan worden.
Ik zal de Kamer in januari een brief sturen hoe wij dat gaan aanpakken.Mevrouw Van Vliet (D66):Ik ben onder de indruk van de overtuigingskracht van de minister bij minister
Zalm zodat dit nu gelukt is.De minister heeft in eerste instantie gezegd dat de ongebruikte wachtlijstmiddelen
worden ingezet voor de opleiding. Zij schetst een beeld hoe zij zich dit voorstelt.
In een tweede zinsnede zei zij: volgens het principe boter bij de vis. Wat
bedoelt zij daarmee? Er is iedere keer discussie over de kip en het ei: waar
begin je om uiteindelijk meer behandelingen te kunnen doen?Minister Borst-Eilers:Laat ik als richtbedrag noemen wat de NVZ vraagt: 53 mln gulden. Men kan
dat bedrag optrekken. Als men tien OK-verpleegkundigen opleidt en tien IC-verpleegkundigen,
dan heeft men met deze mensen een opleidingscontract. Het enige wat moet gebeuren,
is een kopie daarvan opsturen naar de potbeheerder. Die potbeheerder zou de
NVZ kunnen zijn of het CTG. Dat technische punt moet nog even worden uitgewerkt.
Dat is het systeem. Zo wil men het zelf ook graag. Je moet dan wel weten wat
het kost om één OK-verpleegkundige op te leiden. Daarvoor zijn
bedragen genoemd die wij nu doorlichten.De heer Van der Vlies (SGP):Uit de correspondentie van de NVZ had ik begrepen dat deze opleidingen
niet alleen zo snel mogelijk van start moeten kunnen gaan, maar ook zo breed
mogelijk. Over zo snel mogelijk heeft de minister zich uitgesproken. Dat is
prachtig. Mijn complimenten voor het feit dat men echt van start kan gaan
per 1 januari a.s. Nu gaat het mij nog om een zo breed mogelijke opleiding.
Het betreft vooralsnog vier opleidingstrajecten met specialismen. Hoe ziet
de minister die verbreding?Minister Borst-Eilers:De ziekenhuizen hebben al veel geld gekregen, bijvoorbeeld voor stagebegeleiding.
Dat zijn Van Rijn-gelden. Het totale bedrag aan Van Rijn-gelden voor de ziekenhuizen
voor de opleiding en stagebegeleiding is niet zo groot: 10 mln gulden. Ik
kan mij voorstellen dat men vindt dat daar wat meer bij moet. De fiscale tegemoetkoming
en de stimulansregeling zijn ook belangrijk. Uit de sectorfondsen komen ook
enkele tientallen miljoenen. Laten wij beginnen met die opleidingen waar de
knelpunten zitten voor het wegwerken van de wachtlijsten. Wij kunnen dan in
januari verder kijken wat de reële tekorten zijn bij de andere verpleegkundigen.Ik heb gesproken over de ziekenhuizen, maar het is ook belangrijk om te
kijken naar de andere sectoren, zoals de caresector. De wervingskosten moeten
daarbij in beeld komen. De motie van mevrouw Arib betrof niet alleen de opleidingskosten.
Als je een beetje krap in je budget zit, kan het prohibitief zijn om flink
te werven. Als het maar wachtlijstgerelateerd is, zouden uit niet-bestede
wachtlijstmiddelen ook dat soort dingen betaald kunnen worden. Eigenlijk werkt
dat preventief. De wachtlijstmiddelen zijn immers niet besteed, omdat er onvoldoende
personeel is. Mijn voorstel is dan ook om te beginnen met die gelden in de
personele sector te investeren. Het moet wel wachtlijstgerelateerd zijn, want
wij gaan er geen cao's en dergelijke mee betalen.De heer Van der Vlies (SGP):Ik begrijp dat de minister prioriteiten stelt en ook dat die wachtlijstgerelateerd
zijn. Mag ik haar evenwel zo verstaan dat zij openstaat voor vervolgtrajecten,
binnen de randvoorwaarden die zij zojuist stelde, als er goede plannen worden
ingediend voor die verbreding?Minister Borst-Eilers:Wil de heer Van der Vlies concretiseren wat hij verstaat onder "verbreding"?
Ik wil geen toezegging doen waarvan ik later spijt krijg.De heer Van der Vlies (SGP):Ik doel Borst-Eilersop beroepen binnen de sfeer van de verpleging anders
dan de vier geprioriteerde groepen.Minister Borst-Eilers:Natuurlijk. De mensen die ik nu noem, zijn allemaal bij de directe behandeling
betrokken. Daarna komt er nog een verplegings traject en ook
daar moeten mensen aan het bed staan. Dit moet echter wel wachtlijstgerelateerd
zijn, want daarvoor zijn die gelden beschikbaar gesteld.Mevrouw Arib (PvdA):Laat ik vooropstellen dat ik ontzettend blij ben met de uitvoering van
de motie en met de instemming van minister Zalm. Dat lijkt mij echt een doorbraak
in de aanpak van de wachtlijsten en het personeelstekort. De minister heeft
het over twee moties, waarvan de een wat breder was en de ander echt was gericht
op het plan van de Nederlandse vereniging voor ziekenhuizen. Nu de wachtlijstmiddelen
worden ingezet voor de aanpak van het personeelstekort, is het mij niet geheel
helder of ook werving daaronder valt. In de eerste motie werd namelijk duidelijk
omschreven dat het ook om werving gaat, waarmee veel instellingen nu problemen
hebben.Minister Borst-Eilers:Ik wil daar graag op reageren, want die motie ging daar inderdaad over
en er is, met name in de caresector, aandacht voor gevraagd. In principe zijn
kosten voor werving inbegrepen in tarieven, maar de staatssecretaris en ik
willen de komende weken bezien in hoeverre de huidige tarieven toereikend
zijn, met name gelet op de stijgende kosten voor werving. Op de huidige krappe
arbeidsmarkt vergt het aantrekken van personeel veel meer dan tien jaar geleden.
Als wij tot de conclusie komen dat daar echt een deficit is, kan het geld
ook daarvoor worden ingezet.Mevrouw Arib (PvdA):Uit het veld bereiken mij signalen dat de huidige tarieven ontoereikend
zijn. Laat ik hieruit concluderen dat als in het overleg met de veldpartijen
blijkt dat dit inderdaad onvoldoende is, wachtlijstmiddelen ook worden ingezet
voor werving van nieuw personeel.Minister Borst-Eilers:Als dat nodig is om de wachtlijstproblematiek op te lossen, is het antwoord
"ja".De heer Buijs (CDA):Ik ben blij dat de minister nu langzaam maar zeker wat ruimhartiger wordt
als het gaat om deze pot geld. Ik wijs er overigens op dat dit al vanaf februari
speelt. Ik ben ook blij dat de minister na de motie van 22 november jl. actief
bezig is om met de NVZ te kijken of zij tot een oplossing kan komen. Ik heb
hierover toch nog een paar opmerkingen. Ten eerste gaat het nu om specifieke
categorieën, maar ik had begrepen dat daarmee een bedrag van 83 mln gulden
was gemoeid en niet van 56 mln gulden. Ten tweede heb ik duidelijk gehoord
dat het stimuleringsfonds er per 1 januari a.s. ook daadwerkelijk komt en
hiermee aan de slag gaat. Ten derde heeft de minister toegezegd dat zij dat
stimuleringsfonds wel degelijk samen met de NVZ verder wil vullen voor de
verbreding van de opleiding. Ik wijs erop dat verpleegkundigen, ook als zij
zijn opgeleid, kunnen worden geteld en dat je dan weet hoeveel productie er
is. Wij zijn toch "penny wise, pound foolish" bezig, als wij hiermee niet
zeer voortvarend te werk gaan? De maatschappelijke schade door de wachttijden
is in geld uitgedrukt een veelvoud van het bedrag dat de minister nu moet
investeren. Ik wil de minister wat dat betreft opjutten en stimuleren, maar
ik ben blij dat zij de weg is ingegaan die zij zojuist beschreef.Minister Borst-Eilers:Hartelijk dank voor deze stimulerende woorden. Ik heb de laatste brief
van de NVZ van 28 november jl. in mijn handen. Daarin wordt voorgesteld om
een gefaseerde aanpak te volgen, te beginnen met de specifieke gespecialiseerde
verpleegkundige categorieën en daarvoor wordt 53,3 mln gulden geclaimd.De heer Buijs (CDA):De laatste brief die ik heb, dateert van 4 december jl. De minister heeft
die ongetwijfeld ook in haar bezit, want hij is naar alle woordvoerders gestuurd.
In die brief wordt gesproken over een bedrag van 83,4 mln gulden.Minister Borst-Eilers:Misschien illustreert dit een beetje de uitspraak van de heer Buijs dat
het allemaal wat eerder had gekund. De NVZ was in het begin niet transparant
bezig met heel grote bedragen. Nu ontstaat er geleidelijk wat meer transparantie,
waarbij er toch sprake is van een zeker wiebeleffect. Ik zal mij dus vanmiddag
in die brief van 4 december verdiepen. Wij kunnen in ieder geval starten met
53 mln. Het is duidelijk dat het daarbij niet kan blijven, maar laten wij
in ieder geval starten.De heer Buijs (CDA):Ik had nog een aantal andere vragen: over de kosten, over de vraag of
het ook daadwerkelijk wordt opgericht – het antwoord hierop was "ja" –
en over een zo snel mogelijke verbreding van het aantal opleidingen.Minister Borst-Eilers:Ik heb al enige keren gezegd dat voor de werving en opleiding van personeel,
essentieel voor het wegwerken van de wachtlijsten, ook de middelen voor wachtlijsten
kunnen worden ingezet.Mevrouw Kant (SP):Voorzitter. Langzaam maar zeker komt er helderheid, al mag er wel wat
meer duidelijkheid komen over het bedrag. Eén ding snap ik nog niet.
Het geld voor de wachtlijsten wordt volkomen terecht ook gebruikt, maar hoe
zit het met het boter-bij-de-visprincipe? Komt er nieuwe boter als de boter
op is? Er zijn namelijk bedragen gereserveerd voor de wachtlijsten, maar dat
geld kan niet worden gebruikt omdat er geen personeel is. Hopelijk is dat
er straks wel, dus dan is nieuwe boter nodig voor het wegwerken van de wachtlijsten.Minister Borst-Eilers:Het actieplan Zorg verzekerd geeft de systematiek aan van de wachtlijstmiddelen:
er worden plannen gemaakt door de aanbieders, zorgverzekeraars moeten die
accorderen, vervolgens worden die plannen uitgevoerd en als men geld tekortkomt,
is het kabinet bereid om daarnaar twee keer per jaar met een zeer positieve
grondhouding te kijken. Overigens geldt het principe van het opleidingsfonds
mutatis mutandis ook voor de kraamzorg, maar daarop kom ik terug.Een ander aspect van de capaciteit is het aantal artsen. De heer Buijs
sprak gisteren van het "afknijpen" van de opleidingscapaciteit in het begin
van Paars, maar de opleiding tot arts is sinds 1994 echt regelmatig uitgebreid
naar de mate waarin de middelen dat toelieten; dat is toch echt iets anders
dan afknijpen. Ook de capaciteit van de opleidingen tot huisarts, klinisch
specialist en verpleeghuisarts is in de loop van de jaren negentig vergroot.
Voor de specialistenopleiding heeft het Capaciteitsorgaan vorige week een
nieuw capaciteitsplan uitgebracht, waarin niet voor alle specialismen samen,
maar per specialisme precies is aangegeven hoeveel meer specialisten er zullen
moeten worden opgeleid om te voldoen aan de capaciteit. Er
zijn verschillende varianten, zoals een lage en een hoge combinatievariant
en ook variaties in de mate waarin rekening wordt gehouden met arbeidsduurverkorting
in de toekomst, namelijk 2,5 of 5%. Het Capaciteitsorgaan zelf vindt de lage
combinatievariant in combinatie met 5% arbeidsduurverkorting het meest wenselijk.
Voor sommige specialismen zullen dan inderdaad veel meer mensen moeten worden
opgeleid, voor andere weer niet. Ik zal de Kamer dit plan, voorzien van mijn
opvattingen, toesturen. Het principe is: maximale inzet waar de absorptiecapaciteit
van de specialistische opleidingen het toelaat, zodat de getallen zo dicht
mogelijk worden benaderd.Mevrouw Hermann vroeg wat ik zal doen met het advies om vier maal zoveel
oogartsen op te leiden. Volgens het Capaciteitsorgaan is dit advies echter
drie maal zoveel, namelijk 305%, waarbij rekening is gehouden met een arbeidsduurverkorting
van 5%. Dat is fors. Aan de acht opleidingsclusters in Nederland heb ik gevraagd
om samen een plan op te stellen voor een haalbare verdeling en spreiding van
de extra te realiseren opleidingsplaatsen, waarbij rekening wordt gehouden
met de goed onderbouwde prioriteiten van het Capaciteitsorgaan. Het plan is
bijna klaar en de Orde van medisch specialisten heeft de absorptiecapaciteit
zo goed mogelijk in kaart gebracht. Het Capaciteitsorgaan raamt de gewenste
uitbreiding van het aantal oogartsen op ongeveer 43. Dat is fors. De orde
schat de absorptiecapaciteit op 16. Dat is minder dan 42. Met partijen is
overeengekomen dat de absorptiecapaciteit het komende jaar leidend moet zijn.
Je moet snel kijken hoe die capaciteit kan worden uitgebreid, bijvoorbeeld
door in ziekenhuizen waar nu niet wordt meegewerkt aan specialistische opleidingen,
toch stages te laten plaatsvinden, gesuperviseerd vanuit de opleiding in het
meer centrale ziekenhuis. Daarnaast heeft het Oogplatform een mooie visie
neergelegd op een nieuwe taakverdeling tussen iedereen die met oogzorg te
maken heeft. Hierdoor kunnen meer patiënten worden behandeld. Verder
is er de import. Het is alle hens aan dek om sommige van deze aantallen binnen
afzienbare termijn te halen.Mevrouw Hermann (GroenLinks):Ik dank de minister voor de uitgebreide beantwoording als het gaat om
de oogartsen. Het oude verhaal van de A- en B-opleidingen staat ons toch nog
voor ogen. Op bladzijde 13 van de schriftelijke beantwoording staat: "Tot
nu toe is geen keuze gemaakt voor een van de ramingscenario's die het Capaciteitsorgaan
noemt." Ik herinner de minister aan haar toezegging in het algemeen overleg
van 4 juli afgelopen zomer, dat haar keuze was het laag-laag-combinatiescenario
met 2,5% arbeidstijdverkorting. Als ik die getallen van het Capaciteitsorgaan
van maart 2001 leg naast wat er staat in het plan van aanpak, dan kloppen
die cijfers niet.Minister Borst-Eilers:Ik zal u het nieuwe capaciteitsplan toesturen met een aangepast standpunt.Ik kom te spreken over de huisartsen. De heer Buijs stelde dat de nieuwe
opzet voor de praktijkkosten conform de voorstellen van de commissie-Tabaksblat
flexibilisering vergt van de WTG-regels. Hij vraagt waarom daar zo lang op
moet worden gewacht. Ik verwijs naar mijn brief van 30 november over de modernisering
huisartsenzorg. Per 1 januari gaan er een paar dingen gebeuren. In de eerste
plaats gaan de zorgverzekeraars zorgen voor een verbetering van het honorarium
voor de avond-, nacht- en weekenddiensten. Ik heb daarover overeenstemming
bereikt. Daarnaast zullen onder regie van mijn ministerie de LHV, de NAG en
Zorgverzekeraars Nederland dat standpunt van het kabinet zo snel mogelijk
gaan omwerken tot een plan van aanpak. Ik wil dat in het voorjaar gereed hebben.
De huisartsen weten waar zij op dat punt aan toe zijn. Ten slotte heb ik de
verzekeraars toegestaan om met ingang van 1 januari een lokale kostencomponent
toe te passen. Het betreft de praktijkonkosten. Het gaat om uitwerking van
het systeem van Tabaksblat: scheiding van inkomen en praktijkkosten. Het is
niet een, twee, drie geregeld. Per 1 januari wil ik een paar stappen zetten.De heer Oudkerk heeft een boeiend betoog gehouden over de zorginhoudelijke
modernisering van de eerste lijn. Hij had het over gezondheidscentra, de goede
samenwerking. Mensen kunnen regelrecht naar de maatschappelijk werker of naar
de fysiotherapeut. Als er een goede verpleegkundige in de praktijk zit die
de triage doet, wordt de huisarts veel bespaard. Ik deel het enthousiasme
van de heer Oudkerk over deze vorm van samenwerking, maar ik zeg tegen mevrouw
Van Blerck dat het geen blauwdruk is voor de eerste lijn. De huisarts solist
mag wat mij betreft blijven bestaan.Tevens vroeg de heer Buijs hoe de zorgkloof tussen zorgvraag en zorgaanbod
in de huisartsenzorg kan worden opgelost. In de eerste plaats door uitbreiding
van de opleidingscapaciteit. In de tweede plaats door de maatregelen die in
de brief van 30 november staan. Een nieuwe taakverdeling is belangrijk. Verder
avond-, nacht- en weekenddiensten waardoor de overbelasting teruggebracht
wordt. Een oudere huisarts kan ervoor kiezen om helemaal niet meer mee te
doen aan die avond-, nacht- en weekenddiensten. Dit zijn allemaal maatregelen
die naar wij hopen, leiden tot het behoud van meer huisartsen. Het sleutelbegrip
daarbij is "lokale differentiatiemogelijkheid", waarbij de zorgverzekeraar
de vrijheid heeft dat begrip toe te passen.De huisarts moet natuurlijk zoveel mogelijk doen wat des huisarts is.
De districtshuisartsenverenigingen gaan zich meer bezighouden met het de huisartsen
uit handen nemen van allerlei administratieve problemen, net zoals de verloskundige
districtsplatforms dit voor de verloskundigen doen en wat heel goed bevalt.De heer Buijs sprak over de NMa en zei: er dreigen grote problemen te
ontstaan. Sommige huisartsen zouden het alleen al daarom voor gezien houden,
in de zin van: de boze NMa komt eraan en dus stop ik maar. Dat lijkt mij echt
overdreven. Waarom het gaat, is dat de vanzelfsprekendheid van de eenheidsworst
van contracten wordt doorbroken. Huisartsen die iets extra doen, moeten zich
kunnen onderscheiden en moeten een ander contract kunnen afsluiten met de
verzekeraar. Het staat ze vrij, de onderhandelingen daarover uit te besteden,
als degene aan wie zij die uitbesteden maar geen verkapte collectieve onderhandelaar
is, waardoor het allemaal opnieuw eenheidsworst wordt. In oktober 1999 heeft
de NMa voor het eerst aangegeven hoe zij tegen deze huisartsenproblematiek
aankijkt. Tot 1 januari a.s. geldt een overgangstermijn om een eind te maken
aan de collectieve, alles dichtschroeiende onderhandelingen,
maar ik blijf de situatie nauwlettend volgen. Zowel voor de LHV als voor de
NMa is dit een nieuwe tak van sport. Geen van beide is erop uit de ander het
leven onmogelijk te maken. Misschien is hier en daar een beetje massage nodig
om het allemaal goed te laten lopen. De taak van de NMa is duidelijk en op
zichzelf heeft het bestuur van de LHV daar ook alle begrip voor.De heer Buijs (CDA):Ik heb begrepen dat de minister heeft gezegd: ik wil samen met de LHV
nagaan op welke manier wij deze complexe zaak kunnen oplossen. Het is niet
allemaal niks. Dat van de NMa grijpt diep in. Daarbij komen nog de grote tekorten,
de nieuwe honoreringsstructuur en de perikelen inzake de bereikbaar van de
ziekenhuizen. Kortom, het transformatieproces van de huisartsgeneeskunde is
in volle gang. Ik denk dat de stuurman of de kapitein samen met de bemanning,
waarbij ik denk aan de huisartsen, moet proberen dat goed af te ronden. Ik
heb brieven en signalen gehad waaruit blijkt dat men het zat is. Wij hebben
nu al tachtig plaatsen zonder huisarts. Ik roep de minister op om datgene
wat zij nu zegt, waar te maken.Minister Borst-Eilers:Voorzitter. Ik heb gezegd dat ik het in de gaten zal houden. Ik wijs erop
dat het twee volwassen partijen zijn die het er met elkaar over eens moeten
worden. Overigens zijn wij de komende tijd vrij intensief met de LHV bezig
op het gebied van de uitwerking van Tabaksblat. In die gesprekken kan men
alle problemen, ook met de NMa, naar voren brengen.De voorzitter:De heer Buijs mag nog een keer interrumperen. Ik herinner hem overigens
aan de prijs die de Kamervoorzitter gisteren in het vooruitzicht heeft gesteld.De heer Buijs (CDA):Die is al binnengehaald, voorzitter.De minister wijst op Tabaksblat, maar ik probeer aan te geven dat allerlei
processen door elkaar lopen. Ik wijs op de herstructurering van de honorering,
de bereikbaarheid in de avond, nacht en weekeinden en de NMa. Ik vraag de
minister samen met de beroepsorganisatie daar een soort taskforce op te zetten
om tot een oplossing te komen.Minister Borst-Eilers:Wij gaan aan de gang met de modernisering van de huisartsenzorg en in
dat kader mag u spreken over een taskforce. De gesprekken tussen LHV en NMa
zijn duidelijk geweest. Het gaat om twee volwassen partijen met een duidelijke
taak. Als de LHV zegt dat zij met de NMa ergens tegenaan loopt, weet zij mij
heus wel te vinden en kan ik proberen de zaken glad te strijken. De NMa heeft
overigens een wettelijke taak die glashelder is.Mevrouw Hermann (GroenLinks):De vakante praktijken vormen dagelijks een direct probleem voor degenen
die daarmee te maken krijgen. De zorgverzekeraar schrijft hen in als "NONI",
niet op naam ingeschreven. Dat doet mij denken aan "Nemo", het oude verhaal
van Odysseus: ik heet Nemo, niemand; ik ben er niet meer. De zorgverzekeraar
heeft zorgplicht, maar er zijn zorgverzekeraars die dit niet als zodanig opvatten.
Bent u bereid om nog eens duidelijk aan te geven dat het de zorgverzekeraar
is die moet zeggen hoe mensen aan een nieuwe huisarts of aan een vervanger
kunnen komen?Minister Borst-Eilers:Ik ben graag bereid om de zorgverzekeraars daar nog een keer op te wijzen.
Ook hier kunnen overigens goede voorbeelden worden gegeven, waaronder de situatie
in Den Haag, laatst beschreven in Medisch Contact. Daar doen drie huisartsen
de praktijken van vijf huisartsen, mét financiële en praktische
steun van de zorgverzekeraar.Mevrouw Hermann (GroenLinks):U gaf zojuist aan: als het ergens goed gaat, is dat mooi. Ik vraag mij
af: wanneer is het zover dat dat overál de regel is? Ik zou het zeer
op prijs stellen wanneer u zou zeggen: dit gaat heden in en het is per 1 januari
de regel.Minister Borst-Eilers:Natuurlijk is het de regel dat men zorgplicht heeft. Nogmaals, ik zal
de zorgverzekeraars daar wederom op wijzen.Voorzitter. Ik kom bij het blokje geestelijke gezondheidszorg en maatschappelijke
opvang. Mevrouw Van Vliet vraagt of ik de beleidsregel van het CTG over het
macrobudget van de GGZ ga goedkeuren. Met de beleidsregel wachtlijsten van
het CTG is een bedrag van 258 mln voor de GGZ gemoeid. Dit is op 22 november
vastgesteld en aan mij verzonden. Van een volledige dekking is geen sprake.
Voor het jaar 2002 is op dit moment in de boeken 172 mln beschikbaar. Beleidsregels
van het CTG die wellicht beleidsmatig wel wenselijk zijn – dat geldt
zeker ook voor deze – maar waarvoor geen volledige financiële dekking
is, moeten worden besproken in de ministerraad. Ik breng deze maand in de
ministerraad mijn voorstel naar voren met betrekking tot deze beleidsregel.
Mijn inzet daarbij is om deze beleidsregel onder voorwaarden goed te keuren.
Eén van die voorwaarden zal zijn dat wij de productie over 2001 moeten
kennen. Immers, deze bedragen kennen een bepaalde onzekerheid omdat de productie
in 2001 nog niet bekend is. Pas als die gegevens beschikbaar zijn, kan er
worden geëxtrapoleerd naar 2002, zodat duidelijk wordt wat er nodig is.Overigens is inmiddels de situatie bij de GGZ zodanig dat men inderdaad
kan stellen dat er geen reden is om per 1 juli 2002 de spelregels van het
actieplan Zorg verzekerd niet ook op de GGZ Nederland toe te passen. Er is
nu inderdaad een goede overeenstemming over de indicatiestelling. Bij de care-GGZ
gaat het om het RIO; bij de cure vindt verwijzing via de huisarts plaats.
Men kent dus niet meer de bijzondere situatie die er steeds was. In het kader
van het actieplan Zorg verzekerd geldt dat er ergens een beperking zit met
betrekking tot de uitgavengroei. Daaraan werd door GGZ niet voldaan. Er was
sprake van een eigen indicatiestelling, als gevolg waarvan de bomen zo'n beetje
tot in de hemel groeiden. Per 1 juli 2002 wordt dat anders. Er is dan ook
alle reden om de ministerraad voor te stellen om het actieplan Zorg verzekerd
ook voor de GGZ volledig te laten gelden. Echter, op dit moment kan ik nog
niet zeggen dat ik die beleidsregel heb goedgekeurd.Voorzitter: Van NieuwenhovenMevrouw Van Vliet (D66):Voorzitter. Ik ben blij dat de minister stelt dat het actieplan hierop
moet worden toegepast. Voor de helderheid voor de sector merk ik op dat dit
betekent – als de minister in de ministerraad is geweest –
dat voor de sector de onzekerheid wegvalt, in die zin dat men zich steeds
heeft moeten afvragen of bepaalde projecten wel konden worden voortgezet of
niet, of het daarvoor aangenomen personeel het volgende jaar nog wel nodig
was enz. Mits er productie wordt gedraaid, kan men dat personeel behouden
en de projecten voortzetten.Minister Borst-Eilers:Ja. Dat is wat ik met ze heb besproken. Zoals ik het hier vertel, heb
ik het de vorige week ook besproken met het bestuur van GGZ Nederland.Mevrouw Van Vliet (D66):Nog één andere vraag, voorzitter, naar aanleiding van de
schriftelijke antwoorden. Ik had nog gevraagd of er iets geregeld zou kunnen
worden voor het vervoer van psychiatrische patiënten; daarop is niet
schriftelijk geantwoord, dus misschien zou de minister dit nog even kunnen
aangeven, desnoods in tweede termijn.Minister Borst-Eilers:Als de reactie van de staatssecretaris op dit punt voor u nog onvoldoende
is, kunt u er morgen op terugkomen en dan zal ik erop reageren.Mevrouw Arib (PvdA):Voorzitter. Ik begrijp uit de antwoorden van de minister dat wachtlijstmiddelen
voor de GGZ ook voor het tegengaan van zorgverschraling kunnen worden ingezet.Minister Borst-Eilers:Dat heb ik niet gezegd. Ik meen dat ik een schriftelijk antwoord over
zorgverschraling heb gegeven. Ik heb daarover gesproken met het bestuur van
GGZ Nederland. Ik heb gevraagd of men mij zou kunnen verzekeren dat het geld
voor een verblijf in een algemeen psychiatrisch ziekenhuis ook volledig aan
deze mensen ten goede komt of dat er bij de grotere gefuseerde instellingen
misschien sprake is van budgetverschuivingen, bijvoorbeeld wat meer in de
richting van de Riagg en wat minder naar de intramurale zorg. Dat zou ik niet
goed vinden. Wel, deze garantie werd mij niet gegeven, dus waarschijnlijk
zal dit hier en daar wel eens gebeuren. Ik heb toen gezegd dat ik aan het
CTG zou vragen, opnieuw een tarief vast te stellen voor het verblijf in een
algemeen psychiatrisch ziekenhuis, en wel zodanig dat het alle kosten dekt
van huishoudelijke zaken waarvoor men nu aparte rekeningen krijgt. Dit zal
erin resulteren dat men het zak- en kleedgeld volledig zelf kan besteden,
terwijl men nu een rekening krijgt voor de was, voor de koffie enz. Deze stap
is dus gezet en verder heb ik GGZ Nederland gevraagd, een plan van aanpak
te maken om er ook zelf iets aan te doen. Het bestuur was ook geschrokken
van het rapport van het Trimbos-instituut.Mevrouw Arib (PvdA):Toch zou ik nog graag wat meer helderheid verkrijgen. Op bladzijde 10
van de schriftelijke antwoorden staat: "De beschikbaarheid van wachtlijstmiddelen
geeft echter de instelling wel degelijk ruimte om met het zorgkantoor over
de inzet van het reguliere budget specifiek productieafspraken te maken die
gericht zijn op de zorg voor langdurig zorgafhankelijken." En even verderop
staat: "De inzet van wachtlijstmiddelen en herschikking van het reguliere
budget is dan ook niet voldoende om de complexe oorzaken van de zorgverschraling
aan te pakken." Ik vind dit een beetje tegenstrijdig.Minister Borst-Eilers:Wel, het eerste deel spreekt voor zichzelf. En het tweede deel is wat
ik zojuist bedoelde, namelijk dat ik het CTG opnieuw een tarief laat vaststellen,
een tarief dat toereikend is voor de kosten van verblijf in een algemeen psychiatrisch
ziekenhuis, opdat de instelling niet nog allerlei rekeningen presenteert waarmee
het zak- en kleedgeld wordt uitgehold. De staatssecretaris zal overigens nog
op het zak- en kleedgeld ingaan.Mevrouw Hermann (GroenLinks):Zal het CTG daarbij dan ook letten op de inzet van de psychiater en van
de psychiatrisch verpleegkundige? Ook bij de bekostiging van behandeling en
verpleging ontstaan immers tekorten en GGZ Nederland meldt ons dat het tekortschieten
van de AMS voor de psychiaters, die vrijwel alle in dienstverband werken,
ook een probleem is. Die dingen zitten dus als bij een kettinkje aan elkaar.Minister Borst-Eilers:Inderdaad, alles zit aan elkaar. Daarom is het heel fijn dat het CTG in
die warwinkel toch altijd toereikende tarieven weet vast te stellen. En daarbij
behoren natuurlijk ook de contactminuten voor de psychiater.Voorzitter. De heer Mosterd heeft gevraagd naar de tekorten bij de maatschappelijke
opvang. Dit is een gedecentraliseerd beleidsterrein; het Rijk kan geen garanties
geven voor de beschikbaarheid van opvangplaatsen in de winter, omdat de centrumgemeenten
hiervoor primair verantwoordelijk zijn. Het Rijk is wel verantwoordelijk voor
het beschikbaar stellen van middelen via de specifieke uitkering voor maatschappelijke
opvang. Sinds 1998 heb ik het budget voor deze uitkering met 30,6% verhoogd.
Er is dus flink in geïnvesteerd en ik acht het om een aantal redenen
niet nodig om te onderzoeken of maatschappelijke opvang direct via de AWBZ
gefinancierd zou kunnen worden. De zorg voor daklozen wordt deels al via de
AWBZ gefinancierd, namelijk via de subsidieregeling van het College voor zorgverzekeringen
voor mensen met een GGZ-indicatie. Verder komen alle ingezetenen van Nederland –
ook daklozen – die een AWBZ-indicatie hebben, in aanmerking voor AWBZ-zorg.
De modernisering van de AWBZ biedt nog een nieuw perspectief voor de zorg
aan daklozen. Zo wordt het voor méér instellingen mogelijk die
aan de eisen voor toelating voldoen, om zelf ook verzorging en verpleging
te leveren.De heer Mosterd (CDA):Toch merken wij dat er enorme problemen zijn bij de maatschappelijke opvang
op dit moment, juist ook vanwege de mensen die men daar binnenkrijgt en de
aantallen die men binnenkrijgt, mensen die eigenlijk thuishoren in de AWBZ.
Zou het dan toch niet beter zijn om eens te kijken hoe je die mensen dáár
beter onder kunt brengen. Dat is wat ik de minister vraag, want nu kan dat
toch niet.Minister Borst-Eilers:Ik denk dat ik mezelf nu ga herhalen. Wanneer deze mensen een indicatie
hebben in het kader van de AWBZ, komen zij in aanmerking voor zorg. Ik vind
dat degenen die hen observeren en begeleiden, daar actief achterheen moeten
gaan, als de mensen dat zelf niet doen.Mevrouw Kant vroeg aandacht voor de maatschappelijk zwakkeren. In het
beleid van dit kabinet besteden wij juist ook extra aandacht aan
noden van sociaal zwakkeren. Zo heb ik, om de opvang en hulp aan daklozen
te verbeteren, sinds 1998 die enorme budgetverhoging gerealiseerd, een verhoging
van de specifieke uitkering. Een ander voorbeeld van maatschappelijk kwetsbaren
zijn psychiatrische of ex-psychiatrische patiënten. Ik vind het belangrijk
dat die ook zoveel mogelijk deelnemen aan het maatschappelijk leven. Ik heb
de taskforce vermaatschappelijking geestelijke gezondheidszorg, onder leiding
van wethouder Thissen, vorig jaar gevraagd om mij erover te adviseren welke
steun en hulp ex-psychiatrische patiënten hiervoor nodig hebben. In januari
aanstaande krijg ik dat advies. Dat zal ik de Kamer vervolgens toesturen met
een standpunt. Ik ben heel benieuwd hoe dit advies gaat luiden.Mevrouw Kant (SP):Dat betreft één groep. Ik had gevraagd of het niet tijd
is voor een noodplan voor deze hele maatschappelijke schande van de dakloosheid.
De minister geeft aan wat er allemaal gedaan is onder Paars, maar de gevolgen
zijn geweest dat het aantal daklozen in ons land stijgt en dat ook het aantal
onder hen dat 's nachts geen plekje kan vinden, stijgt. Mijn eerste vraag
is derhalve of er geen noodplan moet komen.Mijn tweede vraag heeft te maken met het geld voor de maatschappelijke
opvang. De minister heeft schriftelijk gereageerd op mijn amendement waarin
ik 80 mln vraag. Zij zegt daarvan dat zij het gevraagde bedrag buitenproportioneel
vindt. Volgens mij is deze maatschappelijke schande buitenproportioneel en
zijn de omstandigheden van de mensen die werken in de maatschappelijke opvang
en de omstandigheden waaronder mensen opgevangen worden in de maatschappelijk
opvang, buitenproportioneel slecht en zwaar. Hoe kan de minister nu stellen
dat dit bedrag buitenproportioneel is, als zij weet dat de Federatie Opvang
en de grote gemeenten aangeven dat er veel meer nodig is? Dit is slechts de
helft van het bedrag waarvan de Federatie Opvang zegt dat het nodig is.Minister Borst-Eilers:U weet ook dat zowel de VNG, als de Federatie Opvang steeds zegt dit geld
niet allemaal in één keer nodig te hebben, want je moet het
ook kunnen wegzetten. Ik kom nog bij een amendement, op stuk nr. 24, waarin
naar mijn smaak wel een proportioneel bedrag wordt gevraagd, dat ook goed
kan worden weggezet. Daar zal ik zometeen op reageren.Wat betreft de dakloosheid wijs ik er nog op dat hier verschillende verantwoordelijkheden
liggen. Het is mijn verantwoordelijkheid om te zorgen voor een zo goed mogelijke
specifieke uitkering. Tegelijkertijd hebben de gemeenten ook een eigen verantwoordelijkheid
en hebben zij in deze kabinetsperiode, door de enorme investeringen van dit
paarse kabinet, een heel sterke verhoging van het Gemeentefonds gezien. Zij
hebben zelf dus ook meer middelen om prioriteiten te stellen. Ik vind dat
het voor een goed gemeentebestuur dat ziet dat veel van zijn inwoners 's nachts
buiten in de kou moeten overnachten, de hoogste prioriteit zou moeten zijn
om daar iets voor te regelen. Ik ben dan ook blij met de gemeenten die dit
doen.Mevrouw Kant (SP):Ik heb daar twee vragen bij. In de eerste plaats gaat het hier om een
gemeenschappelijke verantwoordelijkheid die wij allemaal voor dit probleem
hebben. Waarom kan er dan niet in gemeenschappelijkheid een noodplan komen
om dit probleem zo snel mogelijk op te lossen?Voorts zegt de minister dat 80 mln buitenproportioneel is en dat dit niet
kan worden weggezet. Welnu, de Federatie Opvang zegt dat zij dat bedrag wel
weg kan zetten. Ook daarop verkrijg ik graag een reactie van de minister.Minister Borst-Eilers:Dan moet ik mijzelf gaan herhalen. Als je kijkt naar het totale bedrag
in relatie tot de groei van het nationale inkomen en de andere prioriteiten
in dit land en deze sector, vind ik een bedrag in de orde van die 15 mln euro
passend. De gemeenten hebben ook steeds tegen mij gezegd dat 40 mln gulden
per jaar, gedurende een aantal jaren, een bedrag is waarmee mooie dingen kunnen
worden gedaan en dat ook kan worden weggezet. Ik wil daarover steeds beginnen,
maar dat lukt nog niet zo erg.Mevrouw Kant (SP):Hoe zit het dan met mijn vraag over de gemeenschappelijke verantwoordelijkheid?Minister Borst-Eilers:Die heb ik beaamd door te zeggen dat een specifieke uitkering mijn verantwoordelijkheid
is. Het lokale bestuur moet het dan verder regelen.Ik ondersteun het amendement van de heer Blok op stuk nr. 24 om 15 mln
euro structureel toe te voegen aan de specifieke uitkering maatschappelijke
opvang, verslavingsbeleid en vrouwenopvang. Ik stel voor om die 15 mln euro
te dekken door het bijstellen van de raming van de uitgaven voor de geneesmiddelen.
Die verlaging acht ik mogelijk doordat ik ervan uitga erin te slagen een extra
"clawback" van kortingen en bonussen te realiseren. Gisteren hebben wij het
er uitgebreid over gehad dat daartoe alle aanleiding is. Ik zal daartoe nog
nader overleg plegen met de KNMP en de verzekeraars. Die hebben echter ook
gehoord wat deze Kamer vindt en zullen zich daar hopelijk iets aan gelegen
laten liggen.Het verlagen van de kosten van het beheer van zorgverzekeringen en het
verlagen van de beheerskosten van ZBO's als dekking, acht ik niet wenselijk.
Tekorten bij ziekenfondsen zullen leiden tot verhoging van de nominale premies.
De zorgkantoren spelen op dit moment een belangrijke, stevige rol bij het
terugdringen van de wachtlijsten. De budgetten van de ZBO's moeten eerder
hoger dan lager worden vanwege aanjaagteams bij het College bouw ziekenhuisvoorzieningen
en de nieuwe taken die zij ook hebben op het gebied van de kleine ziekenhuizen,
de invoering van DBC's en de huisartsendienstenstructuur en de modernisering
van de AWBZ. Ik zoek de dekking dus bij de geneesmiddelen en bied de Kamer
een nota van wijziging aan waarmee de artikelen 1 en 2 uit het amendement
zullen worden doorgevoerd.De heer Oudkerk (PvdA):Dit is een buitengewoon interessante ontwikkeling. De minister doet een
ramingsbijstelling, omdat zij verwacht dat zij het komende jaar 30 mln gulden –
als ik het allemaal goed bij elkaar optel – extra kan halen uit de clawback
van de kortingen en bonussen. Hoe komt zij aan dat bedrag?Minister Borst-Eilers:Dat citeer ik uit het amendement.De heer Oudkerk (PvdA):Zo lust ik er nog wel paar; dan kan ik ook nog wel een amendementje indienen
waaruit de minister kan citeren. Het gaat mij erom dat zij zegt dat zij verwacht
30 mln gulden terug te kunnen halen door middel van clawback bovenop de al
geraamde 425 mln gulden.Minister Borst-Eilers:Minimaal. Het zou ook nog meer kunnen zijn. Het zal u nu niet meer verbazen
met wie ik ook overeenstemming heb bereikt over deze nota van wijziging.De heer Oudkerk (PvdA):Mag ik gokken? Minister Zalm.Minister Borst-Eilers:Heel goed.De heer Oudkerk (PvdA):Hij leert nu met het uur bij. Daarom sta ik hier ook bij de interruptiemicrofoon.
Als 30 mln gulden kan, denk ik dat een veel hoger bedrag ook mogelijk is.
Ik zal mijn tweede termijn gebruiken om dat aan te tonen, anders krijg ik
op mijn kop van de voorzitter. Dit is een interessante ontwikkeling. Het kabinet
neemt een voorschot op iets waarvan het nog niet helemaal zeker weet of het
lukt. Bovendien zit de minister nog met dat convenant.Minister Borst-Eilers:Met dank aan de Tweede Kamer. Gezien het feit dat de kortingen en bonussen
voor sommige geneesmiddelen flink toenemen, kan ik mij niet voorstellen dat
deze beroepsgroep zich er niets aan gelegen laat liggen. Ik ga over het convenant
praten; daar zou echt iets meer uit moeten komen.De heer Oudkerk (PvdA):Ik sta hier met grote verbazing en grote bewondering. Als dit namelijk
lukt, hebben wij een belangrijke slag gewonnen.Minister Borst-Eilers:Met uw steun ga ik ervoor!Mevrouw Van Vliet (D66):Ik wil positief zijn en ga er dus van uit dat het lukt om dit geld terug
te halen. Dan nog bevreemdt het mij dat het vooraf al ingeboekt kan worden.
Dan had ik namelijk graag die 50 mln gulden aan dure geneesmiddelen besteed.
Het gaat mij om de begrotingstechniek die hier wordt gebruikt.Minister Borst-Eilers:Omdat het begrotingstechnisch een bijzondere zaak is, heb ik er tussen
gisteren en nu uitvoerig overleg met de minister van Financiën over gehad.
Begrotingstechnisch klopt alles: je stelt een raming voor de uitgaven aan
geneesmiddelen naar beneden bij. De vraag is alleen, hoe hard dat is onderbouwd.
Daarin bestaat inderdaad nog een kleine onzekerheidsfactor. Ik heb gisteren
van mevrouw Van Vliet nog een interessante suggestie gehoord: stel dat de
KNMP zegt dat het convenant tot 2003 niet meer wordt opengebroken, dan bestaat
er nog zoiets als een jaarlijkse indexatie van inkomens, ook voor apothekers.
Zij suggereerde om eventueel, gezien de nieuwe inkomstenbron van kortingen
en bonussen, die indexering voor één jaar te bevriezen. Dat
is ook nog een optie.Mevrouw Van Vliet (D66):Dat is inderdaad ook nog een optie. Ik ben blij dat de minister daar ook
nog eens naar wil kijken. Blijft staan dat, zolang dat geld niet binnen is,
dat geraamd is. Dan zou je een amendement kunnen indienen om dat geld te gebruiken
voor dure geneesmiddelen in ziekenhuizen. Dat is mogelijk, maar dan zullen
er vele amendementen volgen.Minister Borst-Eilers:Ik verzoek de Kamer, niet mijn probleem in de gesprekken met de KNMP groter
te maken dan nodig is. Ik zal proberen eruit te halen wat erin zit. Maar wanneer
het opeens om grote bedragen in nieuwe amendementen gaat, zou de KNMP zich
op een vervelende manier onder druk gezet kunnen voelen. Wat wij eruit halen,
zal ik gaan inzetten voor goede doelen, uiteraard in volledig overleg met
de Kamer. U moet even geduld hebben.De heer Van der Vlies (SGP):De minister reageert op een amendement van de heer Blok, dat voor ruim
de helft een andere dekking heeft. Zij biedt een nota van wijziging aan. Maar
heeft zij naast minister Zalm ook overleg gehad met de VVD-fractie over deze
nieuwe dekking voor meer dan de helft? Dat zou mij namelijk geruststellen.Minister Borst-Eilers:Ik heb het amendement van de VVD bekritiseerd op het punt van de andere
dekking, waarna ik ben gekomen met een nota van wijziging. Ik hoef dus niet
meer te vragen of de VVD het daarmee eens is. Dat blijkt wel bij de stemmingen.De heer Van der Vlies (SGP):Het zou kunnen dat u dat ook had gecheckt.Minister Borst-Eilers:Door mijn medewerkers is met de indieners gesproken over het probleem
van de dekkingen, die wij niet verstandig vinden.De heer Van der Vlies (SGP):Ik wacht de resultaten af.De heer Buijs (CDA):Het lijkt een beetje nieuw, maar ik herinner mij uit het verleden dat
er ook verwachtingen werden uitgesproken. Nu wordt met de minister van Financiën
een nieuw soort begrotingssystematiek afgesproken: alvast uitgeven, voordat
je het hebt verdiend. Geldt dit ook voor de structurele onderuitputting van
de Zorgnota en de begroting?Minister Borst-Eilers:Nee, zelfs als dit niet doorgaat, zijn er nog andere redenen, kijkend
naar de activiteiten van de verzekeraars op het geneesmiddelenterrein, om
de ramingen wat bij te stellen. De bijstelling van de ramingen gaat niet om
krankzinnige bedragen – zo'n 15 mln euro – en is begrotingstechnisch
en zorginhoudelijk verantwoord, zelfs als deze weg zou mislukken.De heer Buijs (CDA):Over het laatste ben ik het helemaal met u eens. Ik had de hoop dat het
andere ook zou mogen.Mevrouw Hermann (GroenLinks):Bij het begrotingsonderzoek van vorige week werd even gezinspeeld op een
mogelijke onderbesteding van middelen over het jaar 2001. Is er, denkend aan
de zwerfjongeren, de maatschappelijke opvang en allerlei andere doelen, ook
een mogelijkheid om nu een voorstel te doen dat er een fonds voor die zaken
wordt ingericht ten behoeve van wat er overblijft over 31 december?Minister Borst-Eilers:Ik hoor net van de staatssecretaris dat zij bij het begrotingsonderzoek
erop heeft gewezen dat het bij onderuitputting altijd gaat om incidenteel
geld. Daar kun je dus de capaciteit voor zwerfjongeren niet structureel mee verhogen. Met deze 15 mln euro komt er echter toch een substantieel
bedrag bij voor deze doelgroep.Mevrouw Hermann (GroenLinks):Het bestemmen van incidenteel geld voor dit of een overeenkomstig doel
is dus wel een mogelijkheid.Minister Borst-Eilers:Het is wel een mogelijkheid, maar het kan niet zo zijn dat je met incidenteel
geld de capaciteit voor zwerfjongeren gaat uitbreiden en die vervolgens een
jaar later weer moet afbouwen. Dat vinden wij geen gelukkige manier van werken.Voorzitter. Naar mijn mening zijn de amendementen op de stukken nrs. 30
en 31 van mevrouw Arib, die ook gingen over een vergroting van die capaciteit,
met deze nota van wijziging overbodig geworden.De heer Blok heeft vragen gesteld over de doelstellingen van het gezondheidsbeleid.
Zo zou iedereen vanaf 2004 per dag twee stuks fruit en 200 gram groente moeten
consumeren. Het is een voorbeeld, maar aan de hand van dat voorbeeld kun je
het algemener stellen. Het RIVM heeft benadrukt dat een verbetering van de
voedselkeuze van de Nederlander aanzienlijke gezondheidswinst kan opleveren.Mevrouw Arib (PvdA):Ik reageer een beetje traag, maar de minister heeft bij de maatschappelijke
opvang ook de zwerfjongeren betrokken. Zij verwijst daarbij naar mijn amendement.
In dat amendement wordt echter om 10 mln gevraagd voor zwerfjongeren en niet
voor de gehele maatschappelijke opvang.Minister Borst-Eilers:Dan heb ik dat verkeerd begrepen. Ik zal later terugkomen op dit amendement.
Ik heb op de amendementen al schriftelijk gereageerd. Ik zal zorgen dat er
op dit amendement een herziene schriftelijke reactie komt.De voorzitter:Er is echter sprake van een probleem. U heeft in de schriftelijke reactie
over een deel van de amendementen gezegd dat die overbodig zijn. Dat kan echter
alleen maar als ze zijn verwerkt in een nota van wijziging. Een amendement
kan anders namelijk niet overbodig zijn. Ik neem aan dat het allemaal klopt,
maar er moet wel naar gekeken worden. Die term kennen wij namelijk niet in
het gebruikelijke verkeer in de Kamer.Minister Borst-Eilers:Daar heeft u gelijk in. Het is ook meer een suggestie om het amendement
terug te nemen, gezien de nota van wijziging.De voorzitter:Als ze daar allemaal in verwerkt zijn, klopt het.Minister Borst-Eilers:Als het amendement van mevrouw Arib over de zwerfjongeren niet is verwerkt
in de nota van wijziging, geldt dat daar dus niet voor. Ik kan dat nu echter
niet helemaal overzien. Daarom vraag ik enig respijt.Voorzitter. Ik sprak over groente en fruit. Het RIVM schat dat de verhoging
van de consumptie van groente en fruit een gezondheidswinst oplevert, doordat
per jaar bij 13.000 mensen minder kanker zal worden gediagnosticeerd en 2250
minder mensen coronaire hart- en vaatziekten zullen krijgen. Het kabinet ziet
het dan ook als een verantwoordelijkheid om de burger via voorlichtingscampagnes
aan te moedigen tot zulk gezond gedrag. Wij treden natuurlijk niet in de keuze
die de burger uiteindelijk maakt. De heer Blok eindigde zijn betoog met oudjaar
en oliebollen. Oliebollen op oudjaar is prima, maar iedere dag een stapel
oliebollen eten, levert serieuze gezondheidsproblemen op. Zo'n boodschap behoort
de overheid wel aan de mensen te brengen, maar niet met een opgeheven vingertje.
Het gaat om feiten die de burger in staat moet stellen om zijn eigen verantwoordelijkheid
te nemen.De heer Oudkerk zal zijn motie om de bankchipkaart te gebruiken voor de
leeftijdsindicatie bij de verkoop van tabak en alcohol opnieuw indienen. Dat
is begrijpelijk. Zoals ik de Kamer al schriftelijk heb meegedeeld, acht ik
de motie op termijn in beginsel uitvoerbaar. Ik beschouw haar als een ondersteuning
van het beleid ter bescherming van de jeugd. Tijdens de behandeling van de
Tabakswet heb ik toegezegd, te onderzoeken op welke wijze een vergoeding van
een ondersteunende methode om te stoppen met roken op een verantwoorde manier
geregeld kan worden. Gisteren is daar ook over gesproken. Op dit moment wordt
eraan gewerkt via een stoppen-met-roken-experiment. Als dit tot goede zaak
resultaten leidt, moeten wij een en ander in het ziekenfondspakket opnemen.De opeenvolgende kabinetten Borst-Eilershebben veel energie gestoken in
medisch-ethische onderwerpen. De belangrijkste wetgevingsprojecten zijn nu
bijna allemaal voltooid. Het is spijtig dat de fracties van de SGP en de ChristenUnie
hun onvrede hebben uitgesproken over het beleid van dit kabinet op medisch-ethisch
terrein. De opvattingen van het kabinet en van deze beide fracties
liggen op deze terreinen inderdaad vaak ver uiteen. Het gaat echter te ver
om te stellen dat dit kabinet zou willen afrekenen met de christelijke waarden
en normen, zoals ik van de heer Van der Vlies meende te horen. Dat geldt ook
voor zijn uitspraak dat de morele effecten van het paarse beleid tot een kille
maatschappij leiden. Het valt eveneens te bestrijden dat het fundamentele
en onoverbrugbare verschil van opvatting zijn oorsprong vindt in een principieel
tegengestelde visie op het leven, de dood en het lijden, zoals de heer Rouvoet
opmerkte. Voor dit kabinet zijn de christelijke waarden en normen wel degelijk
mede een uitgangspunt voor het beleid, zeker waar het gaat om medisch-ethische
onderwerpen. In onze westerse samenleving vormen die christelijke beginselen
immers in ruime mate de basis voor ons aller moreel handelen. Het kabinet
wil het dan ook verre van zich werpen dat het beleid tot een kille maatschappij
zou leiden. Integendeel, ons staat een samenleving voor ogen waarin de grondrechten
gerespecteerd worden, waarin ruimte is voor verschillende opvattingen, waarin
alle burgers gelijkwaardig zijn, waarin respect bestaat voor menselijk leven
en waarin gezondheid en welzijn van mensen wordt nagestreefd. Zo'n streven
zal nooit leiden tot een maatschappij waarin voor menselijk lijden geen plaats
meer is, zoals de heer Van der Vlies zei. Ook het kabinet beseft dat het lijden
behoort bij het leven.Het streven naar gezondheid ligt wel ten grondslag aan de medisch-ethische
wetgeving waarbij het kabinet nu zo'n opvallende legislatieve haast zou vertonen,
zoals de heer Rouvoet opmerkte. Dat vind ik een wonderlijke kwalificatie.
Stelt het kabinet deze wetgevingsprojecten niet uit en regelt het wat het
van plan was te regelen, dan wordt het "haast" genoemd. Dat wekt verbazing
als wij het horen van een fractie die altijd vroeg om spoedige indiening van
wetsvoorstellen. De regelingen op het terrein dat de heer Rouvoet noemt, zijn
het resultaat van een zorgvuldige en echt niet overhaaste voorbereiding en
een uitgebreide en vaak diepgaande gedachtewisseling in de Tweede Kamer. Bij
al deze onderwerpen ligt de oorsprong van het debat jaren voordat er uiteindelijk
sprake is van wetgeving. Toen het eerste paarse kabinet aantrad, was het proefdier
beter beschermd dan de proefpersoon, was het gebruik van organen voor transplantatie
gebaseerd op één artikel in de Wet op de lijkbezorging, was
het embryo totaal vogelvrij, was het gebruik van foetaal weefsel aan geen
enkele regel gebonden, was de melding van euthanasie een aangelegenheid die
zich nog heel lang in de strafrechtelijke sfeer bevond en werd het afbreken
van een zwangerschap bij een niet-levensvatbaar kind boven de 24 weken nog
als een strafbare handeling beschouwd. Op al deze punten hebben wij het noodzakelijk
geacht om regelingen te maken.De paarse draad in die medisch-ethische wetgeving wordt gevormd door het
stellen van randvoorwaarden, het trekken van grenzen, het bieden van bescherming
en transparantie. Het volgende kabinet zal al die wetgevingstrajecten implementeren,
uitvoeren, evalueren en op grond daarvan zo nodig bijstellen of aanvullen.
Daarbij zal het nieuwe kabinet inderdaad mede gebruik kunnen maken van signalen
van het nieuwe Centrum voor ethiek en gezondheid.Dat centrum kreeg veel belangstelling, ook gisteren. Dank daarvoor. Diverse
woordvoerders spraken erover. Het is een instrument bij uitstek om in te spelen
op medisch-wetenschappelijke en zorginhoudelijke ontwikkelingen, met name
op de normatieve vragen die zulke ontwikkelingen met zich meebrengen. De jaarlijkse
rapporten zullen worden gebruikt voor het opstellen van een agenda voor ethiek
en gezondheid. Die agenda biedt regering en parlement de kans met elkaar van
gedachten te wisselen over ethische kwesties en samen te bepalen welke onderwerpen
prioriteit moeten krijgen in het beleid. De suggesties die gisteren gedaan
zijn voor die agenda zullen hun plaats kunnen krijgen in dat debat.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Het is waar dat op een groot aantal van de genoemde onderwerpen het kabinet
en de fractie van de ChristenUnie tegengestelde visies hadden. Het is ook
waar dat mijn fractie bij herhaling heeft aangedrongen op wetgeving rondom
embryo-onderzoek. Tijdens dat debat is niet voor niets gerefereerd aan de
motie-Leerling die halverwege de jaren tachtig al daarom vroeg. Dat is allemaal
waar.Om verschillende redenen heb ik gesproken over ongekende legislatieve
haast. Zo staat de zomer van 1999 mij nog helder op het netvlies gebrand toen
de voorstellen op allerlei terreinen over elkaar heen buitelden, ook als daar
niet om gevraagd was, in ieder geval niet door mijn fractie. Ik heb die haast
gecontrasteerd met de vertraging van een aantal andere, pijnlijke onderwerpen.
Ik heb die gisteren genoemd en zal ze niet herhalen. Op die terreinen was
naar mijn mening echt actief ingrijpen van de regering nodig.Minister Borst-Eilers:Dit is opnieuw een illustratie van het feit dat de prioriteiten van het
kabinet en de fractie van de heer Rouvoet plegen te verschillen. Met wederzijds
respect moeten wij dat gewoon constateren.Diverse woordvoerders hebben gesproken over de homeopathie. Mevrouw Van
Blerck, de heer Buijs en de heer Van der Vlies vroegen mij met name de mogelijkheid
te bezien, de invoeringsdatum van de registratie van de homeopathische middelen
op te schuiven. Die registratieplicht wordt, zoals bekend, ingevoerd als Europese
regelgeving om consumenten te beschermen tegen onduidelijke en onveilige producten.
Uit de ervaring van de laatste jaren weten wij dat in zaken die onder het
etiket homeopathie verkocht zijn, soms schadelijke stoffen bevatten. Dat was
gelukkig niet vaak zo, maar een enkele keer heeft de inspectie moeten ingrijpen.
Dat heeft niks te maken met de homeopathie te goeder trouw, maar als onder
dat etiket dit soort dingen gebeuren, is dat belangrijk uit een oogpunt van
consumentenbescherming.Het merendeel van alle homeopathische geneesmiddelen die op recept worden
voorgeschreven, kan per 1 januari voldoen aan de gestelde registratie-eisen.
Het geldt echt voor heel veel middelen. Het is niet helemaal 100%, maar het
scheelt niet veel. Wij moeten wel onderscheid maken tussen de middelen die
op recept van een homeopathisch arts verkrijgbaar zijn en middelen die zonder
recept te koop zijn, de zelfzorgmiddelen. De receptmiddelen zijn het probleem
niet. Het probleem wordt gevoeld bij de zelfzorgmiddelen. Daarvan is nog maar een klein deel geregistreerd op dit moment. Er liggen wel heel
veel dossiers. Het college werkt keihard daaraan. De verwachting is dat ook
voor deze categorie een substantieel aantal middelen, zo'n 40%, per 1 januari
geregistreerd zal zijn of vlak daarna.Met het College beoordeling geneesmiddelen heb ik afgesproken medio december,
dus eind volgende week, met hen de stand van zaken door re nemen. Omstreeks
die datum zal nog preciezer bekend zijn welke homeopathische middelen op tijd
kunnen worden geregistreerd. Als blijkt dat voor een substantieel aantal middelen
1 januari niet gehaald wordt, maar de dossiers wel netjes zijn aangeleverd,
dan zal de inspectie daar vanzelfsprekend in redelijkheid mee omgaan. Zo zal
ik het ook met de inspectie bespreken. De beschikbaarheid van die middelen
waarvan de complete dossiers dus wel netjes zijn aangeboden in de overgangsperiode
behoeft dus niet in gevaar te komen. Ik hoop dat ik daarmee geruststellende
woorden heb gesproken aan het adres van al die mensen die toch gewend zijn
homeopathische zelfzorgmiddelen te gebruiken en die zich daar goed bij voelen.Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):In de motie die ik in tweede termijn wil indienen, stel ik voor om de
registratietermijn te verlengen tot 1 januari 2003. Als de minister bereid
is om toe te zeggen dat de middelen tot die datum in de schappen kunnen blijven
staan, dien ik de motie niet in.Minister Borst-Eilers:Ik vind 1 januari 2003 heel ver weg van 1 januari 2002. Ik heb de druk
bewust op de ketel gehouden omdat ik uit ervaring weet dat als er heel vroeg
wordt aangekondigd dat een maatregel wordt uitgesteld, iedereen rustig de
tijd neemt. Het devies blijft dat het complete dossier op 1 januari 2002 bij
het college moet liggen. Als er dossiers zijn waaraan het college echt niet
meer toe komt, want de medewerkers daar mogen natuurlijk ook Kerstmis vieren,
vind ik het reëel dat de inspectie daarvan geen probleem maakt. Die dossiers
zullen dan toch in het eerste kwartaal van 2002 zijn afgewerkt, dat kan het
college gemakkelijk aan. Ik vind 1 januari 2003 dus te ver weg. Dat is mijn
antwoord en dan weet mevrouw Van Blerck waar zij aan toe is.Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD):Als ik nu de datum 1 januari 2008 had genoemd, had ik de minister kunnen
volgen. In Europees verband zou dit overigens zelfs nog mogen. Ik vind de
toezegging van de minister zeer beperkt en daarom denk ik dat ik in tweede
termijn mijn conclusies trek.Minister Borst-Eilers:Dat zullen wij dan zien. Iedereen spreekt over die andere landen, maar
die zijn hiervoor fors berispt door de Europese Commissie. Ik weet niet hoeveel
ze dat gaat kosten, maar wij vonden in ieder geval dat wij het maar eens netjes
moesten doen. Bovendien moeten mensen weten wat zij kopen en ik vind het ook
normaal dat fabrikanten weten wat zij verkopen als het gaat om dingen die
mensen moeten doorslikken.Met betrekking tot het kraamzorgplan van mevrouw Arib waardeer ik de gedachte
om de samenwerking tussen de verschillende partijen – verloskundigen,
kraamzorgaanbieders, wijkverpleegkundigen en consultatiebureauartsen –
te verbeteren. Het is wel een vergaand nieuw model, want er komt een nieuw
centraal instituut tot stand en er wordt een nieuwe toezichthouder geïntroduceerd.
Ik wil dus echt de tijd nemen om dit plan te bestuderen en ik wil het nu niet
in volle omvang omarmen of afwijzen. Bij eerste lezing maakt het plan echter
een heel sympathieke indruk. Er zijn zelfs onderdelen die mij heel erg aanspreken.
Zo heb ik al besloten om de opleidingscomponent van de kraamzorg uit de tarieven
te halen en onder te brengen in een opleidingspot. Hiervoor heeft mevrouw
Arib al langer gepleit. Dat kunt u lezen in mijn brief van 3 december jl.
De tarieven zijn per 1 januari van dit jaar flink verhoogd en zij zijn volgens
de grootste brancheorganisatie op het ogenblik toereikend, ook voor de korte
contracten. Hetzelfde geldt voor de salarissen in de cao voor 2001.Het is zeker een goed idee om te werken met een kraamcentrum bij het ziekenhuis.
Het hangt er een beetje vanaf hoe breed dit wordt toegepast, maar daar waar
de afstand tussen thuis en ziekenhuis te groot is, gebeurt dit nu al. Ik wil
dit plan bespreken met de organisaties van verloskundigen, kraamverzorgenden
en zorgverzekeraars, waarna ik in januari een reactie aan de Kamer geef.Ik wil toch iets zeggen over de toekomst van het Slotervaartziekenhuis,
ondanks het feit dat er volgende week een algemeen overleg over de ziekenhuizen
plaatsvindt. Mij is gisteren gevraagd om vandaag al iets over dit onderwerp
te zeggen. De heer Buijs vroeg mij om klare wijn te schenken. Ik heb vorige
week reeds klare wijn geschonken met mijn brief, waardoor een faillissement
is afgewend en daar ben ik heel blij mee. De bank heeft naar aanleiding van
mijn brief besloten om het krediet enkele maanden te verlengen. Ik moet helaas
constateren dat de exploitatie van het ziekenhuis nog net zo slecht is als
begin dit jaar, toen wij met vertegenwoordigers van het ziekenhuis, ZAO en
de bank om de tafel zaten. Voor het debat van 29 oktober is de indruk gewekt
dat het beter gaat, maar dat is onjuist gebleken. Er moet een vervolgtraject
komen en de continuïteit van de zorg voor de bevolking staat daarbij
centraal. Het Slotervaartziekenhuis moet een doorstart maken naar een nieuwe
vorm: modern en levensvatbaar. Onder dat laatste zet ik een dikke streep.
De verzekeraar blijkt een overgangstraject van drie jaar reëel te vinden.
Uit het gesprek met de raad van toezicht en de raad van bestuur van vorige
week bleek dat zij eind deze week met een conclusie komen, dus die zal bekend
zijn als wij volgende week over dit onderwerp debatteren. Ik stel u voor om
daarop te wachten; dan hebben wij alle informatie voorhanden.Ten slotte ICT in de zorg. Ook ik ben blij dat de gezondheidsportal sinds
vorige week op het net staat. Inderdaad is dit een stap vooruit op het gebied
van toegankelijke, objectieve en goede informatie voor de burger. Met het
besluit van industrie en overheid om op 1 januari a.s. het Nationaal ICT-instituut
zorgsector operationeel te hebben, wordt weer een forse stap vooruit gezet
om de achterstand van de zorgsector weg te werken. Dat wegwerken moet wel
in een stevig tempo gebeuren. Dit besluit is unaniem op 1 november in het
Platform ICT genomen. Inmiddels heb ik een up-to-date rapportage van het platform
ontvangen. De Kamer kan komende week de gevraagde voortgangsrapportage tegemoetzien. Met de heer Oudkerk ben ik van mening dat dit geen topzware organisatie
moet worden, maar een actieve organisatie die het initiatief in de sector
ondersteunt en bundelt. Ook voor mij gaat het niet alleen om de totstandkoming
van een elektronisch patiëntendossier, maar tevens om ICT te benutten
ter ondersteuning en stroomlijning van logistieke processen. Zonder het EPD
tekort te doen, kan ik het belang van de stroomlijning van complexe logistieke
processen in de zorg niet genoeg benadrukken. Enerzijds gaat het erom dat
men straks overal in Nederland de gegevens van een patiënt direct beschikbaar
heeft, uiteraard voorzover men daartoe geautoriseerd is. Alles zal zoveel
mogelijk volgens Europese en wereldstandaarden geschieden en de privacy moet
optimaal beschermd zijn; dat spreekt allemaal vanzelf. Ook wordt met dit soort
maatregelen een solide basis gelegd waarop ICT in de zorg verder kan groeien
en bloeien.De verschillende instituten hebben stevige vorderingen gemaakt, maar het
wordt hoog tijd om de slagkracht eens wat groter te maken door alles in één
instituut te bundelen. Anderzijds gaat het om het steunen en verder tot ontwikkeling
brengen van vernieuwende experimenten. Op verschillende terreinen, zoals diabeteszorg,
IC's, telemedicine en geavanceerde beelddiagnostiek zijn experimenten gestart
met geld van de overheid en het bedrijfsleven. Het is de bedoeling om dit
instituut een stimulerende en ondersteunende rol te laten spelen. Vorig jaar
heb ik de Kamer een boekje gestuurd met voorbeelden van de manier waarop ICT
op verschillende plaatsen in Nederland de zorgprocessen projectgewijs ondersteunt,
vereenvoudigt en versnelt. Maar ook hier is het devies: breed implementeren.
Ook hier gaat die brede implementatie wat langzamer dan ik zou willen.De heer Oudkerk (PvdA):Dat laatste heeft natuurlijk ook te maken met de bereidheid van participanten
om gegevens aan te leveren. Zijn er instrumenten om enigszins dwingend voor
te schrijven dat zulke gegevens ten behoeve van de zorg worden aangeleverd,
mits de privacy wordt beschermd?Minister Borst-Eilers:Bij het DBC-project viel mij op hoe hoog de drempel was voor specialisten
om daaraan te beginnen, maar ook hoe plezierig zij het vonden toen zij die
drempel eenmaal hadden overwonnen. Het eigenbelang is ook hier een belangrijke
drijfveer, in de trant van: als ik eraan meedoe, dan wordt mijn werk gemakkelijker
en minder belastend. Ik stimuleer een en ander via het platform en de financiering
van allerlei experimenten, maar ook de zorgverzekeraars moeten hierbij een
rol spelen. Hij kan straks zeggen: uw ziekenhuis waar alles nog met papier
gaat en eindeloze overdrachten, is zeer ondoelmatig. Ik ga het contract met
u in het teken stellen van het feit dat uw buurman het tien keer zo efficiënt
doet. Door benchmarking en vergelijking komen vanzelf de prikkels.De algemene beraadslaging wordt geschorst.De vergadering wordt van 13.14 uur tot 14.00 uur geschorst.De voorzitter:De ingekomen stukken staan op een lijst die op de tafel van de griffier
ter inzage ligt. Op die lijst heb ik voorstellen gedaan over de wijze van
behandeling. Als aan het einde van de vergadering daartegen geen bezwaren
zijn ingekomen, neem ik aan dat de Kamer zich met de voorstellen heeft verenigd. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20012002-2362-2380.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl