Voortzetting van het themadebat over het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Justitie (VI) voor het jaar 2006 (30300 VI), met als thema's: - veiligheid versus fundamentele rechten (inclusief bestrijding terrorisme); - bruikbare rechtsorde (regeldruk, handhaving, vertrouwen in de rechtspraak en de internationale rechtsorde)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2005-2006, pag. 1446-1455

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

28-06-2006

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

nr. 31, pagina 1446-1455

13-06-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 30300-VIToon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Voortzetting van de behandeling van het Voorstel van wet van het lid Luchtenveld tot wijziging van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek en van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering in verband met de invoering van de mogelijkheid van beëindiging van het huwelijk zonder rechterlijke tussenkomst alsmede van een gewijzigde vaststelling en effectieve handhaving van de afspraken en rechterlijke beslissingen die in verband met de ontbinding van het huwelijk of nadien tot stand zijn gekomen over de wijze waarop door beide ouders vorm wordt gegeven aan het voortgezet ouderschap (Wet beëindiging huwelijk zonder rechterlijke tussenkomst en vormgeving voortgezet ouderschap) (29676)Pagina 1437-1441
Behandeling van het wetsvoorstel Goedkeuring van het op 25 april 2005 te Luxemburg tot stand gekomen Verdrag betreffende de toetreding van de Republiek Bulgarije en Roemenië tot de Europese Unie (met Akte, Protocol, Slotakte en Bijlagen); Trb. 2005, 196 (30256, R1800)Pagina 1400-1412
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Goedkeuring van het op 25 april 2005 te Luxemburg totstandgekomen Verdrag betreffende de toetreding van de Republiek Bulgarije en Roemenië tot de Europese Unie (met Akte, Protocol, Slotakte en Bijlagen); Trb. 2005, 196 (30256, R1800)Pagina 1442-1446
Lijst van besluiten (dinsdag 13 juni 2006)Pagina 1455-1456
Wetboek en van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering in verband met de invoering van de mogelijkheid van beëindiging van het huwelijk zonder rechterlijke tussenkomst alsmede van een gewijzigde vaststelling en effectieve handhaving van de afspraken en rechterlijke beslissingen die in verband met de ontbinding van het huwelijk of nadien tot stand zijn gekomen over de wijze waarop door beide ouders vorm wordt gegeven aan het voortgezet ouderschap (Wet beëindiging huwelijk zonder rechterlijke tussenkomst en vormgeving voortgezet ouderschap) (29676)Pagina 1371-1383
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter terzake gedane voorstellen (dinsdag 13 juni 2006)Pagina 1456-1458
Presentie en opening (dinsdag 13 juni 2006)Pagina 1371-1371
Themadebat over het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Justitie (VI) voor het jaar 2006 (30300 VI), met als thema's: - veiligheid versus fundamentele rechten (inclusief bestrijding terrorisme); - bruikbare rechtsorde (regeldruk, handhaving, vertrouwen in de rechtspraak en de internationale rechtsorde)Pagina 1383-1398
Voortzetting van het themadebat over het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Justitie (VI) voor het jaar 2006 (30300 VI), met als thema's: - veiligheid versus fundamentele rechten (inclusief bestrijding terrorisme); - bruikbare rechtsorde (regeldruk, handhaving, vertrouwen in de rechtspraak en de internationale rechtsorde)Pagina 1446-1455
Voortzetting van de behandeling van het Voorstel van wet van het lid Luchtenveld tot wijziging van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek en van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering in verband met de invoering van de mogelijkheid van beëindiging van het huwelijk zonder rechterlijke tussenkomst alsmede van een gewijzigde vaststelling en effectieve handhaving van de afspraken en rechterlijke beslissingen die in verband met de ontbinding van het huwelijk of nadien tot stand zijn gekomen over de wijze waarop door beide ouders vorm wordt gegeven aan het voortgezet ouderschap (Wet beëindiging huwelijk zonder rechterlijke tussenkomst en vormgeving voortgezet ouderschap) (29676)Pagina 1412-1423
Behandeling van de brief van de Tijdelijke Commissie Subsidiariteitstoets van 13 juni 2006 met het advies en bijlagen aan de beide Kamers ter zake van COM (2006) 168 (gewijzigd voorstel voor een EG-richtlijn inzake strafrechtelijke maatregelen ter verzekering van de handhaving van intellectuele eigendomsrechten) (30587)Pagina 1423-1423
Herdenking van de heer M.J.J. van AmelsvoortPagina 1398-1399
Behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op de jeugdzorg alsmede wijziging van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (30344); - het wetsvoorstel Verhoging van de kinderkorting in de Wet inkomstenbelasting 2001 (30434)Pagina 1371-1371
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van titel 7.10 (arbeidsovereenkomst) van het Burgerlijk Wetboek met betrekking tot het concurrentiebeding (28167)Pagina 1399-1400
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Goedkeuring van het op 25 april 2005 te Luxemburg totstandgekomen Verdrag betreffende de toetreding van de Republiek Bulgarije en Roemenië tot de Europese Unie (met Akte, Protocol, Slotakte en Bijlagen); Trb. 2005, 196 (30256, R1800)Pagina 1423-1430
Voortzetting van het themadebat over het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Justitie (VI) voor het jaar 2006 (30300 VI), met als thema's: - veiligheid versus fundamentele rechten (inclusief bestrijding terrorisme); - bruikbare rechtsorde (regeldruk, handhaving, vertrouwen in de rechtspraak en de internationale rechtsorde)Pagina 1430-1437

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 71 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van het themadebat over het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie
van Justitie (VI) voor het jaar 2006 (30300 VI), met
als thema's:- veiligheid versus fundamentele rechten (inclusief
bestrijding terrorisme);- bruikbare rechtsorde (regeldruk,
handhaving, vertrouwen in de rechtspraak en de internationale rechtsorde).De beraadslaging wordt hervat.De heer Witteveen (PvdA):Voorzitter. Ik dank de minister voor zijn opmerkingen. Nou ja, opmerkingen;
het was eigenlijk een heel fraai hoorcollege. Ik hoop dat zich in de toekomst
een moment zal voordoen dat de minister ook aan studenten een hoorcollege
kan geven, want het is van belang voor aankomende juristen dat zij zich op
intensieve wijze bezighouden met de rechtsorde, met de regeldruk en met dat
beroemde citaat van Pascal.Als goede docent haalde hij ook een oude truc uit, namelijk de truc van
Socrates, die altijd bereid was zich te laten ondervragen – dat was
dialectiek – maar uiteindelijk was het toch altijd Socrates die bepaalde
welke vragen aan de orde kwamen en welke niet. Hij had daarbij altijd een
denkbeeldige tegenstander met wie hij de vloer aanveegde. Dat was mijn rol
in dit debat: die denkbeeldige tegenstander. Als het debat afgelopen was,
kwam de vraag op of er wel echt sprake was geweest van een verschil van mening.
Bijvoorbeeld de Platokenners zitten daarmee in de dialoog met Protagoras.
Was Socrates het echt zo met Protagoras oneens en zo ja, waarom heeft Plato
dan die toespraak van Protagoras zo ontzettend fraai gemaakt? Zo heeft de
minister een heleboel dingen gezegd die mij in feite erg aanspreken en waarover
wij het van harte eens zijn, bijvoorbeeld de conclusie over de bruikbare rechtsorde.
Hij concludeert terecht dat het gaat om een langdurig proces, om een cultuuromslag
en om andere manieren van werken met regels. Ik denk zelf dat met de bruikbare
rechtsorde voor het eerst in vijfentwintig jaar serieus werk wordt gemaakt
van een heel andere manier van werken met regels. Maar hij overtuigde mij
weer niet op het punt dat ik aan de orde stelde, namelijk dat die regeldruk
in het strafrecht toenam en op het punt van de miniaturisering van het strafrecht,
waarbij ik Buruma aanhaalde. Dat is een klein punt.Wij zijn het echt oneens over de vrijheid in verband met de bestrijding
van het terrorisme en over de wetgeving daarvoor. Als een echte Socrates suggereerde
de minister namelijk dat het mij zou gaan om het beschermen van de vrijheid
voor terroristen en wie zou daar nu voor zijn? Het gaat mij natuurlijk om
het veiligstellen van de vrijheid van verdachten en wel van alle verdachten,
ook diegenen die later onschuldig zullen blijken te zijn aan het eind van
het proces, als wij de hele procedure met alle traditionele waarborgen hebben
doorlopen. Daarover verschillen wij kennelijk van mening.Ik heb geconstateerd dat de tendens bestaat om een te zwaar gewicht toe
te kennen aan veiligheid. Ook daaraan ging de minister nogal gemakkelijk voorbij.
Ik herinner hem graag aan het betoog van zijn partijgenoot Franken, die een
aantal voorbeelden heeft gegeven van wetsvoorstellen waarbij wel degelijk
een voortschrijdende inperking van fundamentele rechten aan de orde is: van
de privacy tot aan het toekennen van opsporingsbevoegdheden op grond van aanwijzingen
in plaats van een redelijk vermoeden van schuld. "Ik bekritiseer deze
maatregelen niet stuk voor stuk", zo zegt Franken. "Zij kunnen per
geval best legitiem zijn. Wij hebben echter al veel bevoegdheden voor de overheid
om te kunnen ingrijpen en ik durf te stellen dat die ook in de huidige situatie
nog ruimte geven." Het gaat om dat evenwicht. Hij noemde daarbij nog
drie toetsingscriteria. Ik ben benieuwd wat de minister daarvan vindt.Wij hadden ook een meningsverschil – het is eigenlijk een oud meningsverschil
uit eerdere beleidsdebatten – over de financiering van de strafrechtketen
en de prioriteiten daarbij. De minister zegt dat de rechterlijke macht nu
meer geld krijgt, omdat er meer zaken zijn. Dat lijkt simpel, maar in het
jaarverslag van "de Rechtspraak", dat ik net in mijn postvakje heb
gevonden, zegt Van Delden: "De Minister van Justitie is het eens met
onze prognoses van de aantallen zaken. De hoeveelheid geld die het kabinet
ter beschikking stelt, is gezien de afgesproken prijzen echter niet toereikend
om die instroom volledig af te handelen. Zo ondergraaf je het systeem van
financiering, dan gaat elk systeem knellen."Kennelijk is er toch een probleem. Ik zou het fijn vinden om er iets meer
over te mogen vernemen.Een ander onderdeel van de strafrechtketen, waar ik ook in lijn met eerdere
fasen een opmerking over maakte, is de reclassering. Ik trof in mijn postvakje
twee teksten op dat punt aan. Ten eerste het jaarverslag van de reclassering
zelf, waaruit het beeld rees van een organisatie die met een nieuw elan en
op een andere manier de problemen te lijf gaat. Het deed mij natuurlijk veel
genoegen om dat te lezen. Ten tweede trof ik een verslag aan van de Raad voor
Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming waarin juist over de reclassering
een aantal heel harde opmerkingen worden gemaakt. In dat verslag wordt bijvoorbeeld
wethouder Van den Anker van Rotterdam geciteerd: "De reïntegratietaak
is bij ons over de schutting gegooid." De mening van de
raad zelf is dat het zeer de vraag is of de gemeenten op langere termijn wel
voldoende geld beschikbaar zullen stellen. De raad signaleert bovendien als
toezichthouder op het gevangeniswezen en de reclassering al lang en steeds
vaker dat de maatschappelijke opvang van ex-gedeti­neerden ernstig tekortschiet.
Bovendien zegt de raad dat als het een gedetineerde in de eerste dagen na
zijn ontslag al direct ontbreekt aan basale materiële voorzieningen,
het risico op recidive levensgroot is. Die punten breng ik al een aantal jaren
onder de aandacht, al zijn deze door de raad veel beter verwoord dan ik kon
doen. Ik hoop dat al die coördinatieproblemen tussen de gemeente aan
de ene kant en de reclassering en het ministerie van Justitie aan de andere
kant heel snel tot het verleden behoren. Ik hoor van de minister graag wat
hij eraan doet om het nieuwe elan bij de reclassering te stimuleren en te
ondersteunen. Verder hoor ik graag op welke manier hij de door de raad gesignaleerde
problemen wil ondervangen.Ik ben blij met de oplossing die in dit debat is geboden voor de bestuurlijke
boetes; die kunnen hopelijk worden geïntegreerd in de OM-afdoening. Ik
hoop dat het signaal dat de Eerste Kamer vandaag heeft afgegeven door de minister
kan worden doorgegeven aan de Tweede Kamer. Ik wens hem succes bij zijn streven
om de bestuurlijke boetes in de richting van de OM-afdoe­ning te kanaliseren.De heer Franken (CDA):Voorzitter. Het is inderdaad altijd heel plezierig discussiëren met
deze minister. Het was een interactief college, een responsiecollege, over
een aantal rechtstheoretische noties. Wij kunnen ons daarover heel goed verstaan.
Toch zijn een paar belangrijke vragen nog niet beantwoord. Ik vermoed dat
de minister daar expres niet op is ingegaan omdat hij de antwoorden daarop
voor na de maaltijd wilde bewaren. Hij krijgt daartoe nu een laatste kans.Het probleem van het zoeken naar een balans tussen het bevorderen van
veiligheid enerzijds en het beschermen van vrijheid anderzijds is, net als
het maken van afwegingen om regels te stellen die de vrijheid beperken, een
probleem dat eigenlijk geldt voor alle levende wezens die in gemeenschap leven.
Het geldt bijvoorbeeld voor de egels in een hol; zij moeten zo dicht bij elkaar
zitten dat zij aan elkaar warmte kunnen ontlenen, maar toch zo ver van elkaar
af dat zij geen last hebben van elkaars stekels. Ook zij moeten een afweging
maken en een balans zien te vinden. De wijze waarop wij daarmee omgaan, kan
worden geschaard onder het motto van de negentiende-eeuwse dichter Jacques
Perk. Hij was niet zo bekend, maar ik heb één zinsnede van hem
goed onthouden: "De ware vrijheid luistert naar de wetten." Daar
zijn wij het over eens. Hoeveel beperkingen moeten echter op die vrijheid
worden aangebracht om vrij te kunnen zijn? Rousseau meent dat het veilig is
als wij allemaal in een kerker zitten. Dan is het inderdaad veilig, maar dat
willen wij toch niet bewerkstelligen. De ene waarde moet daarom worden afgewogen
tegen de andere. In dat verband hebben collega's Witteveen en Kox een aantal
duidelijke vragen gesteld over de afweging die gemaakt is met betrekking tot
de mogelijke inbreuk op fundamentele rechten. De minister is daar min of meer
op ingegaan. Ik heb daarnaast een veel voorzichtiger vraag gesteld –
dat past in mijn aard – namelijk: wat te denken van de tendens die blijkt
uit recentelijk aangenomen wetten en voorstellen die nog onderweg zijn? Ik
heb deze niet stuk voor stuk bekritiseerd, maar daaruit blijkt wel dat fundamentele
rechten steeds meer onder druk komen te staan. Daar zijn voorbeelden van gegeven.
Graag krijg ik ook hierop van de minister een antwoord.Ik ben nog een stapje verder gegaan en heb voor deze afweging van dwingende
regels een procedurevoorstel gedaan. "Legitimation durch Verfahren"
is de manier waarop wij als juristen zaken oplossen. Dat is bedacht door een
belangrijke rechtssocioloog, die bovendien nog christendemocraat was. Ik ga
uit van de basis in het EVRM, waarbij de vrijheid en gelijkheid van de mensen
bovenaan staan. Met behulp van de criteria die het EVRM aangeeft, te weten
noodzaak, effectiviteit en proportionaliteit, kunnen wij dan tot een verscherpte
bewijslast komen. Dat heb ik vanmiddag ook proberen te formuleren. Dan gaat
het om een verzwaarde bewijslast voor degene die inbreuk maakt op de fundamentele
rechten. Dat zal door de onafhankelijke rechter moeten worden gecontroleerd.In zoverre meen ik dat men daarmee ook verder zal moeten kunnen komen.
De bewijslast is dan niet op te lossen door een aantal clauses de style, mooie
toverformules of vaste kreten te hanteren, maar men moet op grond van bepaalde
bewijsmiddelen uit de sociale wetenschappen zien aan te tonen wat nodig is.Het moge duidelijk zijn dat wij van regeldruk moeten spreken wanneer de
overheid niet alleen administratieve lasten oplegt maar ook bij voortduring
informatie van mensen vraagt die zij allang hebben gegeven. In de agrarische
sector is het uiterst irritant dat men voortdurend moet aangeven hoe het met
koe Henriëtte III gaat en hoe de gezondheidstoestand van dat dier zich
ontwikkelt. Wanneer dat eenmaal is gebeurd, moet dat toch voldoende zijn?
Ik heb daarvoor een aantal instrumenten genoemd. De minister is daarop niet
ingegaan. Ik mag aannemen dat wie zwijgt, toestemt en het daarmee eens is.Ik benadruk nog dat ik heb gesproken over de regelgevingmonitor die eerder
van CDA-zijde, met name door collega Van de Beeten, in een beleidsdebat is
genoemd. Waar komt nu het initiatief voor nieuwe regels vandaan? Men zou een
overzicht moeten bijhouden, waartoe ook een toezegging is gedaan, van de gevallen
waarin en de redenen waarom dit geschiedt. Als men dat rubriceert, kan men
met behulp van naming and shaming aangeven wie de "schuldige" is.Over de positie van de rechterlijke macht heb ik ook gesproken, evenals
over de apparaatzorg, het schrijven op productie en het financieringsprobleem.
Ik dacht de minister een handje te helpen door te zeggen dat wij maar € 41
per Nederlander bijdragen voor de rechterlijke macht, ofwel 0,6% van
de overheidsuitgaven. Ik vraag een toezegging van de minister om daaraan aandacht
te geven. Ik meen dat dit zo soepel is geformuleerd.Met betrekking van de verschuiving van strafrecht naar bestuursrecht,
waarvoor collega Witteveen nadrukkelijk de aandacht heeft gevraagd, heb ik
gezegd dat de CDA-fractie zich in beginsel wel kan vinden in de omstandigheid
dat een aantal feiten wordt afgedaan door het OM. Wij hebben wel gezegd dat
men hierbij heel voorzichtig moet zijn. Ik vraag bij de minister akte voor
de grote vrees die bij ons bestaat voor de onover zichtelijke
verantwoordingssystemen die zich zullen ontwikkelen wanneer wij overal weer
met bijzondere opsporingsambtenaren worden geconfronteerd; wanneer men in
iedere spijkerbroek ook een politieagent moet ontwaren. Als dat gaat gebeuren,
meen ik dat wij op de verkeerde weg zijn.Ik besluit mijn bijdrage met de zinsnede "ceterum censeo, pactum
preservationis datorum informationis restringendum esse".Mevrouw Broekers-Knol (VVD):Voorzitter. Het lijkt erop dat prof. Franken net als Cato aan het eind
van iedere speech in deze Kamer Latijn zal spreken. Cato heeft dat tijden
lang volgehouden en uiteindelijk ging men naar Carthago. Ik ben in ieder geval
benieuwd of de heer Franken zijn volgende speech vanaf deze plaats wederom
zal eindigen met een citaat in het Latijn. Dat zou prachtig zijn.Ik dank de minister voor zijn bij tijden bijna bevlogen beantwoording
in eerste termijn. De minister heeft de duidelijke uitspraak gedaan dat één
veiligheidswet een grotere bedreiging oplevert dan dat deze iets zou oplossen.
Mijn vraag of aan een veiligheidswet wordt gewerkt, wordt, als ik het goed
heb begrepen, door de minister dus met een helder "neen" beantwoord.
Wij zullen daarop later nog terugkomen.Wij zijn zeer content met het betoog van de minister over de rechtsstaat,
omdat wat ons betreft het fundament van de rechtsstaat er eerst en vooral
in is gelegen dat zowel burgers alsook – en niet te vergeten –
de overheid gebonden zijn aan dezelfde regels.De minister heeft gezegd: "Je geeft niet recht aan de mensen, maar
je laat mensen tot hun recht komen. De wereld draait primair om de samenwerking
tussen mensen." Van A.M. Donner heb ik begrepen dat samenwerking tussen
mensen van meet af aan aan regels gebonden dient te zijn. Daarmee besluit
ik mijn bijdrage.De heer Kox (SP):Voorzitter. Net als de collega's heb ik met plezier geluisterd naar de
opvattingen en analyses van de minister. Ook mij was opgevallen dat hij niet
op alle vragen een antwoord heeft gegeven. Ook anderen hebben al gezegd dat
deze minister zo intelligent is, dat je niet kunt veronderstellen dat hij
het zomaar is vergeten. In tweede termijn kan hij het misschien uitleggen.
Als hij het toch zou zijn vergeten, heb ik hem er in deze tweede termijn toch
nog even aan herinnerd.Ik wil eerst ingaan op het thema veiligheid versus fundamentele rechten.
Ik vond het knap van de minister hoe hij dat direct verengde tot veiligheid
en fundamentele rechten in het verband van het terrorisme. Het stond immers
nergens dat dit het thema was. Het ging erover dat in een samenleving waar
steeds harder wordt geroepen om "veiligheid, veiligheid, veiligheid"
dit ten koste zou kunnen gaan van fundamentele rechten. Dat is althans de
veronderstelling omdat je met maatregelen op het terrein van de veiligheid
ingrepen zou moeten toepassen die de individuele vrijheden van burgers raken.
Dat is met name aan de orde bij terrorisme. Het thema was echter breder. Een
aantal van mijn opmerking had een bredere bedoeling. Door een aantal van de maatregelen die onder de verantwoordelijkheid van
deze minister worden genomen, overschrijden wij bewust of onbewust –
of zoals de Raad voor het Openbaar Bestuur het uitdrukt: zonder die bedoeling
maar wel erg gemakkelijk – een grens die wij eigenlijk niet over willen
gaan. Ik vind het niet vreemd dat de minister – om het op zijn Brabants
te zeggen – een beetje taai wordt wanneer wij hem vragen of hij niet
in de gaten heeft dat maatregelen op het gebied van de veiligheid kunnen gaan
schuren met fundamentele rechten. Als ik op zijn plaats zou zitten, vond ik
dat ook niet plezierig. Hij doet zijn best om de twee zaken met elkaar in
balans te houden, maar tegelijkertijd moet hij blij zijn met alle welgemeende
kritiek waaruit blijkt dat er mogelijkerwijze sprake is van schuring tussen
vrijheid en fundamentele rechten. Ik veronderstel dat hij dat diep in zijn
hart ook wel zal zijn. Er is sprake van een hellend vlak. Ik veronderstel
dat het onderwerp om deze reden ook is aangemeld als thema voor een discussie
in deze Kamer. Het is een probleem, of kan dat althans zijn.Ik acht het een beetje on-Donners om kritiek op zijn beleid af te doen
als "oprispingen", zeker als deze afkomstig is van respectabele
colleges. Ik noemde de Raad voor het Openbaar Bestuur en het Humanistisch
Overleg Mensenrechten. De minister voegde er uit de losse pols een aantal
rechters in ons land aan toe. Collega Franken voegde er in tweede termijn
nog aan toe: "ik ook, namens het CDA". Het is te makkelijk om te
zeggen dat men allemaal wel wat roept, maar dat dit niets bewijst. Ik heb
de rapporten gelezen die achter deze "oprispingen" liggen. Daar
kun je van alles en nog wat van vinden, maar je kunt niet zeggen dat het geen
onderbouwde argumenten zijn. Het Humanistisch Overleg Mensenrechten brengt
een aantal wetten en voorgenomen wetten met elkaar in verband en constateert
dat er wellicht te weinig oog is voor het cumulatieve effect van al die maatregelen.
Misschien kan de ene maatregel nog wel, en de andere ook, maar als je ze bij
elkaar optelt, kunnen ze slecht uitvallen. Ik krijg daar graag nog een reactie
op, want die instituten, organisaties en deskundigen verdienen het om serieus
te worden genomen in hun kritiek, zonder dat je het daarmee direct eens hoeft
te zijn.De minister heeft gezegd dat de identificatieplicht nooit als middel tegen
het terrorisme gepusht kan worden en dat dit wel erg dom zou zijn. Dat is
inderdaad dom, maar ik zou graag zien dat de minister dat ook zegt tegen de
samenstellers van de website "Nederland tegen terrorisme" en tegen
de samenstellers van de website van het ministerie van Justitie. Op de website "Nederland
tegen terrorisme" staat namelijk te lezen dat de identificatieplicht
een van de middelen is om terrorisme te bestrijden. Er worden ook radio- en
televisiespotjes over uitgezonden. Al vanaf 2001 staat op de website van Justitie
een aantal berichten dat erop neerkomt dat de identificatieplicht een middel
is in het kader van terrorismebestrijding. Als dat allemaal niet waar is,
moet de minister aan een grote schoonmaakactie beginnen. Ik krijg graag een
reactie op wat ik in eerste termijn heb ingebracht, namelijk dat de identificatieplicht
als middel tot vergroting van de veiligheid in ieder geval niet heeft gewerkt.
Op dit moment worden onder andere wildplassers, daklozen, bedelaars en mensen
zonder licht achter elkaar geverbaliseerd. Dat levert 3 mln. op, maar het draagt niet bij aan de veiligheid en al helemaal niet aan terrorismebestrijding.De minister is ook niet ingegaan op mijn stelling dat veiligheidsmaatregelen
kunnen leiden tot een dreigende isolering of criminalisering van bepaalde
bevolkingsgroepen. Ik heb in dat verband een citaat van prof. Van Kalmthout
aangehaald. Ik waardeer hem niet alleen omdat hij uit Tilburg komt, maar ook
omdat hij heel verstandige dingen zegt over mensen die aan de rand van de
samenleving zitten. Hij merkte op dat aan illegalen een aantal fundamentele
rechten wordt onthouden die wij ze niet mogen onthouden. Wil de minister daar
nog een keer op ingaan?Dan nog iets over de bruikbare rechtsorde. Ik dank de minister met overtuiging
voor zijn college over deze kwestie. Ik vond zijn verhaal ook steekhoudend,
in die zin dat een rechtsorde die niet bruikbaar is niet echt opschiet. Daar
moet je dus heel goed opletten. Je moet er ook op letten dat regels vooral
worden gehandhaafd door de mensen zelf, want er is geen beginnen aan als dat
allemaal van bovenaf moet worden afgedwongen. De minister heeft echter heel
weinig gezegd over wat dit zou moeten opbrengen. Ik kan mij voorstellen dat
de minister de productiecijfers nog niet bij de hand heeft, maar ik wil er
toch iets meer over horen.Ik wil nog iets horen over een kwestie waar de minister ook niet op in
is gegaan, namelijk dat, als wordt gesproken over een bruikbare rechtsorde,
dit vaak wordt gekoppeld aan de noodzaak tot handhaving en aan kritiek op
politie en justitie, in de zin dat zij onvoldoende doen aan handhaving en
dat wij daarom prestatieafspraken met ze moeten maken. Politie en justitie
zeggen juist dat de prestatieafspraken vaak leiden tot schijnveiligheid. Ik
noem het bekende voorbeeld van een korpschef, onlangs nog op de televisie,
die stelde dat zijn mensen er op uitgaansavonden vroeg op uit worden gestuurd
om problemen te voorkomen, terwijl de officier van justitie aan het eind van
de avond opmerkt dat was afgesproken dat een x aantal gevallen zou worden
aangeleverd. Ik wijs ook op het gestelde dat de professionals worden "verkleuterd"
door al die maatregelen. Ik verzoek de minister daar nog kort op in te gaan.Dan nog iets over het wantrouwen en het vertrouwen. De minister heeft
uitgelegd dat het wantrouwen van de burger in de overheid een van de redenen
is geweest dat wij zoveel regels hebben. Ik weet dat die visie bestaat, maar
tegelijkertijd kun je ook stellen dat, als wij een samenleving hadden, gebaseerd
op georganiseerd wantrouwen, er toch iets mis was. Wij zouden op zijn minst
moeten proberen op een aantal punten een slag te maken, zodat wij georganiseerd
vertrouwen in de samenleving krijgen. Als wij elkaar vertrouwen en elkaar
daaraan kunnen houden, dan hoeven wij waarschijnlijk veel minder te regelen.Ik dacht dat ik een hele baas was op het gebied van het Latijn, want ik
heb afgelopen week rondgesjouwd met een grote groep katholieke zieken en gehandicapten
in Lourdes. Ik heb daar de nodige missen mogen meemaken, die allemaal in het
Latijn waren. Ik moet het van de missen hebben, daarom begreep ik helemaal
niets van wat de heer Franken zojuist zei. Kan hij het misschien vertalen?
Ik zou dat fijn vinden, en wellicht is het voor de Stenografische dienst ook
wel aardig. Het zal ongetwijfeld wijze taal zijn geweest.De heer Engels (D66):Voorzitter. Ik heb in mijn eerste termijn eigenlijk geen echte vragen
gesteld aan de minister, maar een aantal opmerkingen gemaakt op hoofdlijnen
over beide thema's. De minister heeft daarom niet direct op mijn verhaal gereageerd,
maar eerder – zo lijkt het mij althans – een soort tegenbetoog
gehouden. Voorzover ik in enkele interrupties nog enkele vraagpunten opwierp,
toonde de minister zich af en toe op zijn gebruikelijke wijze welhaast ongrijpbaar;
het leek soms alsof wij het over verschillende dingen hadden. Afgezien van
deze detailpunten – de minister kijkt mij nu doordringend aan –
heb ik uiteraard met plezier naar de reactie van de minister geluisterd. Ik
stip nog een enkel punt aan, al was het maar om daarmee de waardering voor
het betoog van de minister extra te markeren. Wij hebben wat mij betreft hier
een mooie, "herrschaftsfreie Diskurs" gehad, om nog maar eens een
Duitse denker aan te halen.De heer Franken (CDA):De heer Engels moet het citaat eigenlijk wel afmaken. Het ging om een "herrschaftsfreie
Diskussion vernünftiger Menschen".De heer Engels (D66):Dank u zeer voor deze aanvulling, mijnheer Franken. Ik laat veiligheidshalve
maar achterwege om aan het einde van mijn betoog ook nog iets in het Latijn
te berde te brengen, want dan komt u waarschijnlijk weer naar voren.Ik kom op de veiligheid en de grondrechten. Ik heb in de loop van de afgelopen
maanden heel wat artikelen en stukken verzameld van een keur van wetenschappers
op met name het terrein van het strafrecht, maar ook op dat van de mensenrechten,
die ernstige aarzelingen hebben geuit over het rechtstatelijke gehalte van
maatregelen in het kader van de bestrijding van het terrorisme. Mijn fractie
meent dat deze aarzelingen toch heel serieus genomen moeten worden, in de
zin dat bij alle nog komende voorstellen voor wetgeving op het terrein van
zware criminaliteit en aanverwante terreinen, goed gekeken zal moeten worden
naar de rechtstatelijke aspecten, met name de grondrechten. Het mag onzinnig
lijken, zoals de minister leek te zeggen, dat bij dit type wetgeving de burgerlijke
vrijheden eigenlijk niet beperkt mogen worden omdat het er juist om gaat om
de vrijheden te bewaren, maar daar denkt mijn fractie toch wel iets anders
over. Het leek heel overtuigend wat de minister hierover zei, maar dat is
het eigenlijk niet. De heer Franken vroeg al of er een soort tendens waarneembaar
is in de ontwikkeling van de maatregelen. Die vraag leeft bij mijn fractie
evenzeer. Wij zijn van mening dat onze fundamentele rechtsbeginselen en vrijheden
een ontwikkeling in een beschaving vertegenwoordigen. Bij de ontwikkeling
naar een, in repressieve zin, meer aangescherpte regeling, zullen de klassieke
waarden van ons rechtssysteem en vooral van ons strafrecht niet te snel moeten
worden aangetast. De rechtsontwikkeling is daarbij niet gebaat. Wij zouden
dan ook pas echt de balans in de verhouding tussen terrorismebestrijding en
grondrechten verliezen, als wij op dat punt wel een grote inbreuk zouden plegen.Over het element van de regeldruk en de regelgroei heeft de minister een
aantal belangwekkende opmerkingen gemaakt. De eerste was dat het project inzake
de bruikbare rechtsorde niet zozeer een van de vele grote operaties
is waarvan wij er al zo veel hebben gehad en waarvan de meeste niet precies
hebben gebracht wat ervan was gehoopt en verwacht, maar dat het nu gaat om
een heel principiële aanpak om het sturingsperspectief van het openbaar
bestuur in een andere sleutel onder te brengen. Wat ik ook treffend vond,
was de waarneming dat vanuit het overheidsperspectief op basis van het streven
om vooral niet te willekeurig te zijn, een sterke oriëntatie plaatsvindt
op het beginsel van de gelijkheid, maar dat er kennelijk een soort samenlevingscultuur
is waarbij van een tegengestelde beweging sprake is, namelijk het accepteren
van toch meer ongelijkheden. Dat lijkt mij een heel boeiende uitdaging. Gelukkig
bleek verderop in het betoog van de minister dat deregulering uiteraard mogelijk
en nuttig is, maar dat er steeds weer regels nodig zijn. Het centrale begrip
was daarbij dat dit nodig is om de voorspelbaarheid van het maatschappelijk
gedrag zichtbaar te maken. De cruciale opmerking was dat dit dus niet per
se overheidsregels hoeven te zijn. Dat deed mijn fractie deugd. Dat is precies
het element dat ik zo heb gewaardeerd in de nota Bruikbare rechtsorde. De
omkering van het perspectief, niet alleen vanuit de overheid, maar ook in
de richting van de samenleving, moeten wij naar mijn idee goed vasthouden.Wet- en regelgeving gaan in formeel opzicht over regels en handhaving.
In materieel opzicht gaat het vooral over maatschappelijke noden en behoeften
en zeker ook over rechtsbeginselen. Onze wet- en regelgeving, ons hele rechtssysteem
en eigenlijk de samenleving zijn dus niet statisch, maar dynamisch. Mijn promotor,
A.M. Donner, zei wel eens dat onze samenleving eigenlijk vrijwel steeds in
een staat van desintegratie verkeert. Dat versterkt nu juist de noodzaak voor
de Staten-Generaal en de regering om heel duidelijk in te zetten op de beheersbaarheid
van onze rechtsorde.De vergadering wordt van 22.50 uur tot 23.04 uur geschorst.Minister Donner:Voorzitter. Mag ik de leden hartelijk danken voor de waarderende woorden
in tweede termijn over de opmerkingen die ik in eerste termijn heb gemaakt?
Ik was mij bewust dat ik daarin niet alle vragen had beantwoord, maar ik was
mij niet bewust dat ik zoveel vragen niet had beantwoord. Ik geloof ook dat
ik een paar vragen wel heb beantwoord, maar dat dit duidelijk niet als antwoord
is ervaren. Zoals ik ook heb gedaan aan de heer Holdijk, die zich bij mij
verontschuldigde en die aan het slot van zijn stuk een aantal concrete vragen
had over de stand van de bestuurswetgeving, zeg ik de Kamer toe dat ik die
vragen per brief beantwoord, zodat wij in het debat niet nog een hele discussie
krijgen over een aantal concrete voorstellen. Ik zal proberen om de vragen
zo goed mogelijk te beantwoorden.Ik constateer dat er in tweede termijn vooral enige algemene vragen zijn
gebleven over vrijheid en veiligheid. Er moet geen misverstand over bestaan
dat er schuring kan ontstaan tussen twee belangen, als het specifiek om terrorisme
gaat of meer in den brede om de bestrijding van criminaliteit. Dat berust
op het gegeven dat veiligheid een resultaatswaarde is. De eerbiediging van
fundamentele rechten is een input. Daarom schuren die belangen ook weer niet,
omdat de eerbiediging van die rechten en vrijheden de bestrijding van onveiligheid
en van bedreiging van die rechten vergt van de overheid, zoals het fundamentele
recht op veiligheid van goed en lijf.Het gaat meer om een verhouding tussen wat op het ene moment kan schuren
en wat op een ander moment elkaar nu juist versterkt. De bescherming van de
rechten van de een kan soms een beperking inhouden van de rechten van een
ander. Er kan geen algemeen oordeel worden gegeven over een evenwicht dat
op een gegeven moment bereikt kan worden, maar ik wil ervoor waarschuwen dat
het evenwicht dat op een gegeven moment is bereikt, ook een niveau van beschaving
zou zijn.Er kan heel wel een dusdanige ontwikkeling zijn van de criminaliteit bij
een bepaald niveau van beschaving, zoals wij in de afgelopen periode hebben
gehad, dat wij moeten constateren dat de beschaving wordt bedreigd door de
ontwikkeling van de criminaliteit. In die zin meen ik dat een aantal wijzigingen
in de wetgeving die wij in de afgelopen tijd hebben gepleegd, even los van
de terrorismebestrijding, strikt nodig waren om die criminaliteit terug te
dringen. Ik blijf erbij dat de identiteitsplicht een van die elementen is.
Dat is niet een element geweest van de terrorismebestrijding.Ik heb inmiddels ontdekt waar de persberichten en de mededelingen daarover
staan. Het betreft inderdaad een persbericht uit 2001. Het ging daarbij om
een wetsvoorstel van minister Korthals tot het invoeren van een identiteitsplicht,
dat er heel specifiek op was gericht dat men in situaties van terrorismedreiging
ongericht naar een identiteitsbewijs mocht vragen. Dat is in die zin achterhaald
door het wetsvoorstel dat dit kabinet heeft ingediend. In de toelichting is
uiteraard het algemene effect aangegeven dat het wetsvoorstel mede kan hebben
op de bestrijding van terrorisme, maar daar was het niet voor bedoeld. Dat
was immers bereikt met het wetsvoorstel van minister Korthals, terwijl dit
wetsvoorstel juist bedoeld was om het gezag van de politie te herstellen en
om de politie de handhavingmogelijkheden terug te geven die nodig waren op
straat, omdat men systematisch identiteitsgegevens ontdook.De heer Kox (SP):Ik heb de minister tijdens de schorsing de vindplaatsen aangegeven. Een
van de vindplaatsen dateert uit 2001 en een andere uit 2002, maar een andere
dateert uit dit en vorig jaar. Dat is "Nederland tegen terrorisme".
Volgens mij staat ook die website onder uw supervisie. Daarop staat nadrukkelijk
dat de identificatieplicht onder meer is ingevoerd met het oog op de strijd
tegen het terrorisme. Dat kunt u dus niet op de rekening van Korthals schrijven;
dat hebt u echt zelf verzonnen.Minister Donner:Er wordt daar ook terugverwezen naar die eerdere regeling. Ook het andere
door u aangegeven punt, de instemming van de ministerraad op 8 maart
2002, vond al plaats onder minister Korthals. Ik neem rustig voor mijn rekening
dat de identificatieplicht, zeker zoals die indertijd al onder minister Korthals
was ingevoerd, mede gericht was op terrorismebestrijding. Bijvoorbeeld op
Schiphol zijn de fouilleringsbevoegd­heden uitgebreid en daarmee geldt
daar ook de verplichting om de identificatie te dragen. Ik verwijs nogmaals
naar de toelichting op het wetsvoorstel. Ik heb er bewust voor
gekozen om dit niet in het teken van terrorismebestrijding te plaatsen.De heer Kox (SP):Ik doe nog één poging. Ik heb zojuist de website bekeken.
Wij kunnen er lang en breed over strijden, maar daar staat dat de identificatieplicht
is ingevoerd in verband met de strijd tegen het terrorisme. Daarbij wordt
niet naar Korthals verwezen, maar naar de 14-jarigen die zich door de door
u ingevoerde wet moeten legitimeren. U kunt wel zeggen dat wij dat niet doen,
maar diverse bronnen leggen dat verband. Als dat verband wordt gelegd, mag
ik de minister vragen wat het resultaat is in het kader van de terrorismebestrijding.
Als er op dat punt geen resultaat is, moet de conclusie zijn dat de maatregel
op dat punt in ieder geval niet goed uitpakt.Minister Donner:Wat er ook op de website van de NCTb staat, u ziet in de toelichting van
het stuk dat het niet gemotiveerd wordt vanuit het oogpunt van terrorismebestrijding.
U kunt derhalve nu niet in de Kamer vragen wat dit heeft bijgedragen aan terrorismebestrijding
om vervolgens te zeggen dat dit moet worden aangepast omdat het niet bijdraagt
aan terrorismebestrijding. Dat doet u dan enkel en alleen op basis van een
mededeling van de NCTb over de identificatieplicht. Wij zijn inderdaad begonnen
met de invoering van de identificatieplicht in het kader van de terrorismebestrijding,
maar terrorismebestrijding is niet het criterium voor de doeltreffendheid
van de identificatieplicht.De heer Kox (SP):Ik heb het niet geschreven.Minister Donner:Ik ook niet. Dan moet u in de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel
gaan kijken en niet achteraf op een website van de NCTb. Dan verbindt u in
wezen de hele hond aan de staart. Ik heb het door u genoemde persbericht overigens
bij mij; dat heb ik inmiddels wel van de website. Dat persbericht betreft
inderdaad het door minister Korthals ingediende wetsvoorstel. Maar goed, dit
was alleen maar een excurs naar aanleiding van de opmerkingen. Anders vrees
ik dat ik de antwoorden weer niet geef.Het punt blijft dat er vanwege de genoemde reden wel degelijk een relatie
is. Aan de ene kant worden op een gegeven moment beperkingen gesteld en aan
de andere kant zijn die beperkingen juist nodig voor de handhaving met het
oog op het behoud van de vrijheid en de bescherming van de vrijheid. Verwijzend
naar de opmerkingen van de heer Franken en naar de opsomming die hij in zijn
bijdrage heeft gegeven, vroeg de heer Witteveen of er geen tendens is naar
het stellen van scherpere grenzen aan vrijheden. De door de heer Franken gegeven
opsomming betrof een aantal wetsvoorstellen. Het gaat om de dateretentieplicht
waar ook het ceterum censeo van de heer Franken op slaat. Ik blijf nog steeds
bestrijden dat dit een inbreuk is op fundamentele vrijheden. De regeling houdt
in dat de providers en exploitanten gegevens die zij hebben uit hoofde van
hun bedrijfsvoering langer moeten bewaren. Die gegevens zijn daarmee niet
toegankelijk voor de overheid, maar als er voor de overheid aanleiding toe
bestaat, bijvoorbeeld in het kader van de opsporing in een concreet geval,
dan moeten die gegevens verstrekt worden. Natuurlijk, men kan tegen een regeling
zijn of men kan er vraagtekens bij zetten, maar men kan niet van iedere regeling
zeggen dat zij daarom een inbreuk maakt op fundamentele vrijheden. Neem dan
het voorbeeld van de verplichting om in een auto een gordel te dragen. Dat
is een wezenlijke inperking van mijn bewegingsvrijheid die de overheid mij
oplegt in mijn eigen belang en voor mijn eigen veiligheid. Je kunt niet zeggen
dat hier veiligheid en vrijheid schuren. Het is een voorbeeld van het opleggen
van beperkingen van de vrijheden van de burgers, zij mogen niet kiezen of
zij in hun auto die gordel wel of niet dragen. Dat is in het belang van de
veiligheid, niemand zal zeggen dat daarmee fundamentele vrijheden worden geraakt,
althans niet in Nederland. In Zwitserland is hier een zaak over gevoerd tot
voor het Bundesverfassungsgericht.De heer Franken (CDA):Deze vergelijking gaat toch mank. Wij moeten er een andere keer maar eens
verder over praten, want het wordt anders misschien wel heel laat. Wij kunnen
elkaar er nog wel eens een keer een college over geven. Bij de dataretentie
worden privacyrechten werkelijk zeer gemakkelijk geschaad. Dat kan ook enorme
economische gevolgen hebben. Als men ziet dat directeuren van bepaalde bedrijven
via de mobiele telefoon ineens heel druk met elkaar telefoneren, dan is dat
al koersgevoelige informatie. Dat is heel iets anders dan het uit een oogpunt
van veiligheid vastzitten met een band in een auto. Ik heb overigens ook nog
andere voorbeelden gegeven, zij het abstract. Zo heb ik het wetsvoorstel genoemd
dat nog bij de overkant ligt en daarnaast ook de verschuiving van bevoegdheden.Minister Donner:Ik ging in op die voorbeelden omdat ik daar toch een kanttekening bij
wilde plaatsen. Ik wil niet bestrijden dat wij de afgelopen tijd een aantal
maatregelen hebben voorgesteld of hebben getroffen die mede dan wel specifiek
bedoeld zijn om terrorisme te bestrijden dan wel meer in den brede om criminaliteit
te bestrijden. Daar reken ik in ieder geval niet de dataretentie toe, omdat
de toegang tot die gegevens niet eenvoudiger wordt dan die nu al is. Er wordt
alleen verzekerd dat gegevens die er zijn langer worden bewaard, maar daarmee
worden ze niet gemakkelijker toegankelijk. Welke conclusies daaraan verbonden
kunnen worden, zullen wij bediscussiëren tegen de tijd dat de desbetreffende
voorstellen hier liggen. Dat bij toename van criminaliteit of bij dreiging
van terrorisme er onvermijdelijk maatregelen worden genomen om de overheid
in staat te stellen om die dreiging effectief te keren, kan niet worden gebruikt
als bewijs van het feit dat fundamentele vrijheden worden beperkt. Dan dreigen
wij iedere wijziging in de strafvordering, in het strafrecht of in de strafwet
ipso facto als een beperking van de vrijheid te zien. Nogmaals, die zijn er
nu juist om de vrijheid van alle anderen te waarborgen. Dat laat onverlet
dat ik zie dat wij inderdaad in de sfeer van de bewaking van de publieke ruimte
met camera's of op speciale locaties maatregelen nemen en gebruikmaken van
die technieken van de moderne samenleving om daar beter te kunnen bewaken
dat er geen inbreuken worden gemaakt op de openbare orde of geen strafbare
feiten worden gepleegd. Ik erken dat het theoretisch mogelijk is dat allerlei
maatregelen die individueel genomen gerechtvaardigd zijn, door hun cumulatie
potentieel een grens kunnen overgaan. De discussie in Nederland
over wat er nu wordt voorgesteld, is echter niet van die orde.Bij de voorbeelden die de heer Franken noemt, zit inderdaad het wetsvoorstel
dat zojuist door de Tweede Kamer met algemene stemmen behoudens die van GroenLinks
is aanvaard. Als ik terroristische daden wil voorkomen, moet ik die mogelijkheden
hebben. Natuurlijk kan de heer Witteveen dan zeggen dat je door de verlaging
van een criterium de kans loopt dat je niet kunt bewijzen waar je iemand van
beticht. Dit is een onderdeel van de bescherming. Dit is echter geen fundamentele
beperking van de vrijheden. Wij zijn aanvankelijk begonnen met het opstellen
van criteria in het licht van de ervaring, omdat die bij gewone criminaliteit
aanvaardbaar waren. Nu moet ik vaststellen dat die criteria bij terrorisme
de overheid beperken in het kunnen beschermen van de rechten van de burgers.
Dan sta je voor de keus: ofwel volledig schrappen, ofwel effectief maken,
want het is niet zinvol om de overheid niet de middelen te geven om de veiligheid
te waarborgen als dat nodig wordt geacht, of ze maar half te geven.Ik ben mij volledig bewust van de punten die de heer Franken naar voren
heeft gebracht. Dit blijkt ook uit de wetsvoorstellen die aan de Tweede Kamer
zijn voorgelegd. Tot de eisen die aan de wetgeving worden gesteld, behoren
voor de rechtvaardiging uiteraard noodzaak, doeltreffendheid en proportionaliteit,
zeker als men voor terroristische misdrijven iets anders wil dan voor de bestrijding
van criminaliteit in het algemeen. In het algemeen geldt natuurlijk voor de
normale strafwetgeving dat wij de noodzaak, de doeltreffendheid en de proportionaliteit
betuigen.Ik verwijs naar de lijn die de Raad voor Europa volgt in The guidelines
on human rights and the fight against terrorism. Het is denkbaar en verdient
ook aanbeveling om op een aantal punten grenzen te stellen aan de uitoefening
van bepaalde rechten of om dit in ieder geval mogelijk te maken. Dit is nu
juist geen beperking van de grondrechten, maar is mede aanvaard als een normale
begrenzing van het recht. In alle verdragen wordt gezegd dat de grens van
het grondrecht wordt getrokken daar waar het nodig is voor de uitoefening
en de bescherming van rechten in een democratische rechtstaat. Dit is geen
beperking van een grondrecht maar een begrenzing van het grondrecht die inherent
is aan het grondrecht zelf. Dit is vaak het onderwerp van de discussie. Ik
meen dat de voorstellen die wij tot nu toe hebben gedaan, in deze tijd een
verantwoorde begrenzing zijn van de uitoefening van die rechten.Ik ben graag bereid om dit steeds in de toelichting te benadrukken aan
de hand van de criteria die de heer Franken heeft opgesomd. Ik ben het echter
niet met hem eens dat hiervoor een speciale bewijslast zou moeten gelden.
Wetgeving is uiteindelijk een kwestie van politieke keuzes en niet van technocratische
keuzes. De regering en de Staten-Generaal zullen dus beide door argumenten
overtuigd moeten worden van het feit dat een bepaalde wet nodig is. Vervolgens
kan dus niet meer aan de hand van de gewisselde argumenten worden gediscussieerd
of het wel of niet zo is. Daarbij komt dat wij het bij terrorismewetgeving
hopelijk nog heel lang zullen hebben over wetgeving die wij denken nodig te
hebben zonder dat wij proefondervindelijk kunnen bewijzen dat wij gefaald
zouden hebben als wij die wetgeving niet hadden ingevoerd.De heer Franken (CDA):De minister zegt dat het een politieke en geen technocratische beslissing
is. Daardoor wordt inderdaad, zoals de heer Engels opmerkte, een "herrschaftsfreie
Diskussion vernünftiger Menschen" mogelijk, want alle Nederlandse
politici zijn natuurlijk "vernünftige Menschen" die met een "vernünftige"
minister in discussie zijn. Zo moet de overtuiging van de minister gevoed
worden. Wij moeten dus motiveren op grond van argumenten. Recht is immers
alleen maar discussie; harder kunnen wij niet zijn. Het moet wel een discussie
zijn die argumenten oplevert die draagvlak ontmoeten.De minister zegt dat hij het recht begrenst, terwijl ik zei dat de inbreuk
een beperking is. De minister weet net zo goed, zo niet beter dan ik dat ieder
grondrecht in de Grondwet positief is geformuleerd in het eerste lid. Daar
staat immers: ieder heeft het recht om ... In het tweede lid worden vervolgens
de beperkingen genoemd die daarop mogen worden aangebracht. Natuurlijk vormt
het totaal een begrenzing. Wanneer die beperking een zwaarder accent krijgt,
mag men zeker zeggen dat de grenzen kennelijk nauwer worden en dat het de
tendens is om de klaroenstoot van het eerste lid uit de Grondwet of het EVRM,
waarin het positieve recht is geformuleerd, minder bandbreedte te geven.Minister Donner:Dat gebeurt voortdurend in het wetgevingsproces, zeker bij de grondrechten
die in het EVRM zijn geformuleerd. Dat gebeurt niet bij de grondrechten die
in de Nederlandse Grondwet zijn geformuleerd, aangezien er in Nederland niet
aan de Grondwet kan worden getoetst. Die grondwet is een leidraad voor debatten
als dat van vandaag.De heer Kox (SP):De minister verwijst naar guidelines van de Raad van Europa voor terrorisme.
Daarin wordt inderdaad aangegeven dat je soms bepaalde rechten moet beperken
om ze te beschermen. Ik wil de minister ook wijzen op het rapport van de Parlementaire
Assemblee van de Raad van Europa waarin de lidstaten en de Raad van Europa
worden gewaarschuwd om niet te ver te gaan bij de bestrijding van het terrorisme
met het aantasten van fundamentele rechten.Minister Donner:Het onbevredigende van deze discussie is dat wij ons blijven beperken
tot het uitwisselen van de stellingen "je moet oppassen" en "we
passen op". Daarom zou dit debat eigenlijk gevoerd moeten worden aan
de hand van concrete voorbeelden. Ik heb de algemene waarschuwing "pas
op" goed genoteerd, evenals de klacht dat het evenwicht verstoord wordt.
Ik zou alleen graag zien dat men mij daarvan concrete voorbeelden gaf. Tegen
de heer Franken zeg ik dat het debat er mede toe dient om draagvlak te krijgen
voor een wetsvoorstel. Om die reden verwees ik ook zelf naar het wetsvoorstel
dat hij noemde. Hoewel daar bij de indiening veel bezwaar tegen was, was de
wisseling van argumenten in de Tweede Kamer van dien aard dat ook degenen
die er aanvankelijk tegen waren, uiteindelijk voor het wetsvoorstel hebben
gestemd. Ik meen dat de wijze waarop de wetgeving behandeld wordt ook een
rol hierin speelt.Ik houd mij aanbevolen voor concrete voorbeelden van voorstellen van mijn
hand die vooral zijn beargumenteerd door het inspelen op een gevoel van onveiligheid.
Ik heb in ieder geval geprobeerd om mij daar zo goed mogelijk
van te weerhouden. Daarom heb ik er ook steeds voor gezorgd dat er enige tijd
lag tussen de aanleiding en het moment waarop de Kamer over het desbetreffende
wetsvoorstel moest beslissen. Ik verwijs naar het debat over de apologie,
waarbij dit zonder meer gewerkt heeft. Ik heb dit voorstel overigens nog steeds
in beraad.Ik hoop dat ik voldoende duidelijk heb kunnen maken dat ik niet de ogen
sluit voor de risico's en dat het kabinet daar steeds op een behoorlijke manier
mee is omgegaan. In die zin ben ik trouw aan mijn eigen beginsel: u hebt de
overheid nodig, maar u moet haar niet vertrouwen. Bij een volgend wetsvoorstel
kan het weer misgaan.De heer Witteveen heeft over de financiering gesproken. Hij verwees daarbij
naar de Raad voor de Rechtspraak en het jaarverslag over het vorig jaar. De
heer Van Delden is inderdaad teruggekomen op de eerdere schatting. Ik wijs
erop dat het kabinet daar in het kader van de Voorjaarsnota goed op heeft
gereageerd. Als er daadwerkelijk sprake is van groei, dan zullen er conform
de vergoedingsregelingen middelen voor beschikbaar gesteld worden. Ik ben
wel gevoelig voor de discussie binnen de rechterlijke macht over de werkdruk.
In 2007 komen de afspraken over de bekostiging opnieuw aan de orde. Ik heb
de Raad voor de Rechtspraak gevraagd om na te gaan hoe de zorg over de werkdruk
moet doorwerken in de discussie over de bekostigingsvoorwaarden.Ik ben blij met het nieuwe elan van de reclassering. Het is duidelijk
dat men het veranderingsproces goed heeft doorlopen. Ik ben het echter niet
eens met de constatering dat de reclassering de reïntegratietaken over
de schutting gooit. De reclassering was altijd bedoeld voor het traject onder
de justitiële titel en dat verandert niet. De reclassering heeft inderdaad
onderzocht of zij andere taken op zich kon nemen. Dat was onjuist omdat dan
bij het vinden van werk en woonruimte onderscheid ontstaat tussen iemand die
wel een misdrijf heeft gepleegd en iemand die dat niet heeft gedaan, terwijl
zij geen van beiden meer onder een justitiële titel vallen. Om die reden
heb ik met de vier grote steden afgesproken dat zij de nazorg zullen verzorgen.
Daarover zijn ook organisatorische afspraken gemaakt. Die moeten nog gestalte
krijgen, maar ik hoop dat zij zullen werken.De heer Witteveen suggereerde de bestuurlijke boete te integreren in de
OM-afdoening. Ik wijs hem erop dat de gang van zaken in hoge mate het gevolg
is van de wijze waarop beide Kamers de voorstellen van de regering hebben
behandeld.De heer Witteveen vraagt naar de resultaten van de Bruikbare rechtsorde.
Over dat project komt er een voortgangsbericht. Van de twintig in eerste instantie
aangekondigde projecten is een groot deel afgerond. Dat heeft geresulteerd
in een aantal wetsvoorstellen die mede berusten op de notie van de zorgplicht.
Voor een deel liggen die voorstellen in de Kamer op het terrein van medezeggenschap
en bestuur en accreditatie van opleidingsdomeinen in het voorstel van de Wet
op het hoger onderwijs en onderzoek. Er is gewezen op het taxonomieproject.
Ik heb gewezen op de code-Tabaksblat en op de Gedragscode ontwikkeling letselschade.
Ik zal in het voortgangsbericht concreter ingaan op de verschillende resultaten.Er is door de heer Witteveen gesproken over de miniaturisering van het
strafrecht. Wie daarover een klacht heeft, is bij mij aan het verkeerde adres.
Wij leven in een democratie en moeten rekening houden met het democratische
gehalte. Er zijn grote meerderheden in de Kamer om piercings en tatoeages
bij jongeren onder de zestien strafbaar te stellen. De regering kan reageren
met bezwaren uit het oogpunt van handhaving. Is het echter denkbaar dat, als
de Kamer volhoudt, de regering zegt dat het niet gebeurt omdat de wetenschap
meent dat wij met miniaturisering van de rechtsspraak bezig zijn? Een ander
voorbeeld van de heer Buruma is waar hij met een zekere afkeer stelt dat een
tongzoen geleidelijk aan tot een vorm van verkrachting is ontwikkeld. Met
die elementen in de rechtsontwikkeling blijven wij in aansluiting met de gevoelens
in de samenleving. Dat is iets anders dan de notie van "Gesundenes Volksempfinden".
Uiteindelijk zal het normatieve gehalte van het recht moeten aansluiten bij
de samenleving. Dat laat onverlet dat men mij meestal aan de kant vindt van
degenen die een halt willen toeroepen aan het introduceren van nieuwe onderscheidingen
in het strafrecht. Iedere maand is er immers minstens één nieuw
voorstel te zien.Wij moeten oppassen om steeds te spreken over een balans. Het gaat immers
om ongelijksoortige grootheden. Ik geloof niet in de veiligheidsutopie, namelijk
dat de overheid veiligheid kan garanderen. Met veiligheid is het net als met
zwanger zijn. Je bent het of je bent het niet, maar je kunt het niet een beetje
zijn. Als geconstateerd wordt dat er iets aan een onveiligheid gedaan moet
worden, moet men de benodigde en geëigende maatregelen al dan niet treffen.
Men moet niet met het oog op het rekening houden met andere belangen willen
komen tot een evenwicht. Die afweging kan wel gemaakt worden op het totale
niveau van de wetgeving. Om deze reden ben ik beducht voor het beeld van een
verstoord evenwicht. Het gaat immers om de doelstellingen die wij ons als
samenleving hebben gesteld.De heer Franken (CDA):Dat evenwicht en die doelstellingen zijn niet statisch. Het kan wisselen
en dat geldt ook voor het begrip rechtsstaat, zoals wij in eerste lezing naar
voren hebben gebracht.Minister Donner:Dat ben ik roerend met u eens. Dat brengt mij bij het tweede verschijnsel,
namelijk dat regelgeving voortdurend in ontwikkeling is. In deze periode worden
wij geconfronteerd met een reële dreiging van terrorisme. Als wij daar
maatregelen voor treffen, dan moeten wij niet zeggen dat het een aantasting
van de rechtsstaat is of van fundamentele rechten omdat wij dat vijf jaar
geleden nog niet deden. Dat is ook een antwoord op de opmerking van de heer
Engels dat ieder niveau op een goed moment een niveau van beschaving is. Soms
moet je even terugvallen om de beschaving beter te beschermen.De heer Franken wees erop dat er steeds weer informatie gevraagd wordt.
Het kabinet probeert op dat punt met vereenvoudigingen te komen. Ik wijs ook
naar de uitkomsten van de regeldrukconferentie die het kabinet heeft gehouden
en de conclusies van de Catshuissessie. Vaak loop ik op tegen de grenzen van
de bescherming van de persoonlijke levenssfeer. Informatie die voor het ene
doel gevraagd is, kan niet gebruikt worden voor een ander doel. Dat leidt
mede tot het steeds opnieuw dezelfde informatie geven. Nogmaals, het
heeft de aandacht. Ik heb aangegeven wat de keerzijde van het verhaal is.
Wij zullen daarnaar kijken.De heer Franken heeft ook een aantal voorbeelden gegeven. Die punten zal
ik meenemen. Ik ben ingegaan op het punt van de taxonomie. Hij verwees naar
de standaardregeling, het kleine muurbloempje van artikel 6:214 BW. Daar ben
ik mij van bewust. Dat punt is ook aan de orde gekomen in het overleg met
de SER. Op dat punt blijft de minister van Justitie, die dat eventueel algemeen
verbindend moet verklaren, afhankelijk van wat er door de branche wordt voorgesteld.
Tot nu toe zijn er geen voorstellen vanuit de branche gekomen. Ik loop tegen
een ander gegeven van zelfregulering op, namelijk dat de betrokken groep het
zelf moet reguleren.De heer Franken (CDA):Ik denk dat u hier niet over alle informatie beschikt. Er zijn branches
die vanuit de SER geprobeerd hebben om de standaardregeling van toepassing
te doen verklaren. Een van die branches is die van de kinderdagverblijven.
Eerder is dat geprobeerd door de Orde van Advocaten. De orde wilde op deze
manier de beroepsaansprakelijkheid beperken. Dat is discutabel, maar daar
zal ik op dit moment niet op ingaan. Voor de kinderopvang valt het wel te
overwegen.Minister Donner:Gelet op uw beroepsmatig verleden neem ik zonder meer uw grote gezag aan.
Ik zal dus kijken naar de voorstellen. Ik kreeg inderdaad het beeld dat de
brancheorganisaties daar zelf overeenstemming over moeten bereiken en dat
dit tot nu toe moeizaam ging. Het is inderdaad een instrument waarvan bezien
zou moeten worden of het gebruikt kan worden. Het is niet de bedoeling om
advocaten in staat te stellen kartelafspraken te maken, die ze niet zouden
mogen maken.Voorzitter. Wij bezien nu wat het effect is van Europese regelgeving op
de wetgeving. Die monitor zal in de zomer van dit jaar worden afgerond. Ik
hoop na de zomer nader in te kunnen gaan op de vraag wat het effect daarvan
is.De heer Franken wees op de mogelijkheid van een simpele effectentoets
voor regelgeving. Die proberen wij in het kader van de kwaliteit van wetgeving
zo goed mogelijk in stand te laten. Er zit echter een grens in de mate waarin
erop kan worden aangedrongen om tot een regeling te komen. Ook de heer Engels
heeft hierover iets gezegd in de eerste termijn. Soms zullen wij inderdaad
illusiepolitiek in symboolwetgeving vastleggen. Dat kan in een democratie
echter soms heel effectief zijn voor het normbesef van de samenleving, ook
al valt het niet te handhaven.In dit kabinet mag ik niet klagen over de aandacht die politie en justitie
hebben gekregen in het totaal van de begroting. Dit punt zal zonder meer weer
een punt aandacht zijn voor volgende kabinetten vanaf volgend jaar. Hoewel
wij een eind zijn gekomen, moeten wij niet willen leven met het huidige niveau
van de criminaliteit.Mevrouw Broekers heb ik al een duidelijk antwoord gegeven op haar vragen
over de veiligheidswet. Ik ben het eens met haar opmerkingen over het fundament
van de rechtsstaat. Zij verwees naar een opmerking van mijn vader dat samenwerking
inhoudt dat mensen zich aan regels houden. Dat ben ik met haar eens. In dat
licht meen ik dat samenwerking een overheid behoeft. Dit betekent echter niet
dat alle regels waar de samenwerking zich aan moet houden, door de overheid
moeten worden gegeven. Deze regel sluit aan bij de Nederlandse Geloofsbelijdenis,
waarnaar de heer Holdijk eerder verwees. Het is goed om te constateren dat
dit langs alle kanten doorwerkt.Ik ben al ingegaan op een aantal vragen en opmerkingen van de heer Kox
over veiligheid en fundamentele rechten. Als ik in de gloed van mijn betoog
heb gesproken van een "oprisping" als het gaat om eerbiedwaardige
colleges, begrijp ik dat de heer Kox mij daarop aanspreekt. In een bepaalde
periode kwamen allerlei colleges op basis van dezelfde argumenten tot dezelfde
conclusies. Dan krijg ik wel de behoefte om te zeggen: waar hebben wij het
nu over? Mijn reactie op de Raad voor het Openbaar Bestuur heb ik al gegeven.
Het omgaan met verstoring is een specifiek punt waarop wij verder moet doorgaan.
Welke aspecten zitten daaraan? In Amsterdam is al twee keer een verstoringmaatregel
voorgelegd aan de rechter. In beide gevallen werd deze niet ten principale
onrechtmatig gevonden. De vraag is wel hoelang ze moeten worden gehandhaafd
en of ze proportioneel zijn. De rechter aanvaardt echter wel het beginsel.De heer Kox wees verder op de mogelijkheid dat veiligheidsmaatregelen
zullen leiden tot criminalisering van groepen. Ik ben mij daarvan bewust.
Hierover voer ik overleg, onder andere met islamitische en Marokkaanse groepen.
Door de maatregelen die wij treffen, kan het beeld ontstaan dat de hele groep
terroristisch is of een gevaar vormt voor de samenleving. De heer Kox noemde
echter een andere groep, de illegale vreemdelingen. Uiteraard is het een politieke
discussie of zij vanwege hun illegaliteit bepaalde rechten wel of niet moeten
hebben. Een illegale vreemdeling is om die reden in ieder geval niet conform
de wetgeving. In dat licht moet worden overwogen of de ongewenstverklaring
moet worden gebruikt om de vreemdelingenwetgeving effectiever te handhaven.
Of wij heffen de vreemde­lingenwetgeving op, of wij accepteren dat wij
met het verschijnsel van illegale vreemdelingen te maken hebben. In het laatste
geval zullen wij de maatregelen moeten treffen die duidelijk maken dat het
niet hebben van een verblijfsvergunning, bepaalde consequenties heeft.De heer Kox (SP):Ik doelde op de analyse van prof. Van Kalmthout, namelijk dat illegalen
in dit land steeds vaker worden beschouwd als criminelen, terwijl zij illegaal
zijn. Dat is als zodanig echter niet crimineel; men beschikt alleen niet over
de juiste papieren. Op basis daarvan ontstaan er situaties waarin mensen bepaalde
voorzieningen niet krijgen, waar zij wel recht op hebben. Ik denk aan jongeren
die recht hebben op zorg, aandacht en onderwijs. Dit wordt hun onthouden,
terwijl er eigenlijk geen titel voor is. Daardoor doen wij mensen die, net
als anderen, fundamentele rechten hebben, op dat punt tekort. Daarvoor waarschuwt
Van Kalmthout en daarop vroeg ik om uw commentaar. Hij geldt als een deskundige
op dit gebied.Minister Donner:ik heb eerder aangegeven, ook ten aanzien van groepen als Marokkanen,
dat dergelijke effecten steeds in het oog gehouden moeten worden. Zonder dat
het beeld moet ontstaan dat het allemaal criminelen zijn, blijft natuurlijk
wel overeind dat ik bij illegale vreemdelingen te maken heb met een categorie
die ten principale in strijd met de wetgeving hier aanwezig
is. Dit kan consequenties hebben. Het is echter niet zo dat zij geen aanspraak
kunnen maken op rechten die wij hun wel willen geven.Op het punt van de bruikbare rechtsorde wees de heer Kox op het bijzondere
verschijnsel van de prestatiecontracten en maakte hij een opmerking over het "verkleuteren
van het professionalisme". Ik ben mij bewust van de meer algemene discussie
over de wijze waarop wij bepaalde beroepen door de regelgeving verantwoordelijkheden
hebben ontnomen die wel bij hen gelegd zouden moeten worden. Dit laat onverlet
dat ik de klachten over de prestatiecontracten nog steeds afwijs. Iedere keer
duikt de kwestie op van het verbaliseren van overtredingen na staandehouding.
Inderdaad bevatten de prestatiecontracten een doelstelling die 200.000 extra
boetes uit staandehouding zou moeten opleveren. In korte tijd heeft de politie
kans gezien daar 600.000 van te maken. Dit kan niet met een beroep op de prestatieconvenanten.
Bij de herziening zullen wij dit opnieuw in ogenschouw nemen, maar de prestatieconvenanten
hebben er alleen maar toe geleid dat er voor het eerst daadwerkelijk meetbaar
veranderingen en verbeteringen in het politieoptreden mogelijk zijn geweest.
Ik wijs erop dat men tijdens de informatieverstrekking door het kabinet van
de zijde van de politie zelf gekomen is met het idee om afspraken te maken
over de prestaties, als men meer geld zou krijgen. Dat heeft ook in de krant
gestaan. Het geld is er gekomen en sinds die tijd hebben zij alleen maar geklaagd
over de prestatieakkoorden.De heer Kox (SP):Ik mag het wel als een minister niet meteen ja knikt als er kritiek komt
op zijn beleid. Per slot van rekening moet je staan voor wat je zegt. Laatst
kwam er echter in een uitzending van Netwerk en in reportages in diverse bladen
niet één dwarse politiecommissaris, maar een hele serie korpschefs
aan het woord die zeiden dat er negatieve effecten kleven aan de prestatieafspraken.
Iemand als Welten zegt: het levert voor een deel schijnveiligheid op; wij
maken onszelf iets wijs en daar zouden wij niet mee bezig moeten zijn. Dit
kan toch niet allemaal worden afgedaan in de trant van: eerst wil men de prestatiecontracten
en als men ze dan krijgt, klaagt men alleen maar, net zoals de boeren. Zo
gemakkelijk kunnen wij toch niet met de korpschefs omgaan, of wel?Minister Donner:Ik maak mij er niet gemakkelijk vanaf, en minister Remkes en ik hebben
duidelijk bij de recente herziening van de prestatieconvenanten rekening gehouden
met steekhoudende kritiek. Deze opmerkingen kwamen na de herziening van de
prestatieconvenanten en dan acht ik het een onderdeel van professionele politie
dat men, als men kritiek heeft, die binnenskamers uit en dat men dat niet
doet in een televisieprogramma. Ik dacht dat ik daarmee op alle punten van
de heer Kox was ingegaan. Ik ben ook ingegaan op de persberichten op de website
van Justitie.Ten slotte kom ik op de punten van de heer Engels. Ik dacht dat ik was
ingegaan op de discussie over de verhouding tussen vrijheid en veiligheid.
Ook hier wil ik er toch even op wijzen dat ik rechtsstatelijkheid in dit verband
het minder goede criterium vind, omdat rechtsstatelijkheid vooral slaat op
het houden van de overheid aan haar regels, rechtsbescherming en wetten, terwijl
de begrenzing van wat wij met wetten zouden willen eerder te maken heeft met
grondrechten en fundamentele vrijheden. Dat is meer een kwestie van het criterium
dat je gebruikt.Ik noteer dat u in ieder geval erkent dat het concept van de bruikbare
rechtsorde een poging is om meer ten principale een aantal mechanismen die
wij kennen in onze rechtsorde te doordenken. U noemde een aantal aspecten
die daarbij aan de orde moeten komen. U stelde dat de samenleving nog steeds
in een staat van desintegratie verkeert, althans u citeerde anderen die dat
gezegd hebben. Ik herken die uitspraak ook als zodanig. Toch is dat ook een
perceptie van de ontwikkeling. Het is een andere aanduiding voor iets wat
door anderen modernisering genoemd wordt. Vandaar dat ik erop wees dat wij
moeten oppassen voor het concept dat de samenleving door wetten bij elkaar
gehouden wordt. De samenleving wordt primair door samenwerking bij elkaar
gehouden. Dat vergt regels, maar niet per definitie overheidsregels. Zij zijn
wel nodig om de samenleving te kunnen laten functioneren. Dat is wat ik geschetst
heb: het principiële probleem dat wij in wezen bij regelgeving en de
groei van die regelgeving te maken hebben met een verschijnsel dat behoort
bij de ontwikkeling van onze samenleving. Daar hebben wij nog onvoldoende
mee leren leven en leren omgaan en dat vergt een heroverweging van de mechanismen
die daar achter staan.Daarmee ben ik aan het einde gekomen van mijn opmerkingen, ware het niet
dat ik uiteraard moet antwoorden op de slotsom van de heer Franken. Ik zal
dat doen in een taal die ook hij begrijpt. Accordo obligationem reservationis
datorum informationis restringandum esse, sed pacta non sunt restringanda,
sed servanda.De beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik dank de minister voor zijn reactie in tweede termijn, alsook voor het
feit dat hij uit eigener beweging nog net binnen een acceptabele tijdslimiet
is gebleven.Sluiting 0.00 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20052006-1446-1455.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl