Behandeling van het wetsvoorstel Regeling van de taken en bevoegdheden, alsmede het beheer en beleid van de Kustwacht voor de Nederlandse Antillen en Aruba (Rijkswet Kustwacht voor de Nederlandse Antillen en Aruba) (30531, R1810)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2007-2008, pag. 364-381

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

26-10-2007

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

nr. 6, pagina 364-381

27-09-2007

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 30531Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Regeling van werkzaamheden (donderdag 27 september 2007)Pagina 335-335
Behandeling van het wetsvoorstel Intrekking van de artikelen 15.24 tot en met 15.28 van de Wet milieubeheer met het oog op de opheffing van het Fonds Luchtverontreiniging en het treffen van enkele daarmee verbandhoudende voorzieningen (opheffing Fonds Luchtverontreiniging) (30998); het wetsvoorstel Wijziging van titel 5 van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek (31107), en het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op het kindgebonden budget in verband met de verhoging van de kindertoeslag voor het jaar 2008 (31210)Pagina 321-321
Presentie en opening (donderdag 27 september 2007)Pagina 321-321
Debat over het budget voor zorgintensieve zorg in gehandicapteninstellingenPagina 325-335
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (donderdag 27 september 2007)Pagina 397-397
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet luchtvaart inzake vernieuwing van de regelgeving voor burgerluchthavens en militaire luchthavens en de decentralisatie van bevoegdheden voor burgerluchthavens naar het provinciaal bestuur (Regelgeving burgerluchthavens en militaire luchthavens) (30452)Pagina 336-364
Behandeling van het wetsvoorstel Regeling van de taken en bevoegdheden, alsmede het beheer en beleid van de Kustwacht voor de Nederlandse Antillen en Aruba (Rijkswet Kustwacht voor de Nederlandse Antillen en Aruba) (30531, R1810)Pagina 364-381
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 13 september 2007 over klantenstops AWBZPagina 321-324
Debat over de situatie in BirmaPagina 381-397

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 112 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Regeling
van de taken en bevoegdheden, alsmede het beheer en beleid van de Kustwacht
voor de Nederlandse Antillen en Aruba (Rijkswet Kustwacht voor de Nederlandse
Antillen en Aruba) (30531, R1810).De voorzitter:Achter de regeringstafel hebben plaatsgenomen de minister van Defensie,
de minister van Justitie, de staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
de minister van Financiën van de Nederlandse Antillen, tevens viceminister-president,
mevrouw drs. Ersilia T.M. de Lannooy, en de gevolmachtigd minister van de
Nederlandse Antillen, de heer Comenencia. Ik heet hen allen hartelijk welkom.De viceminister-president van de Nederlandse Antillen zal niet aan de
beraadslagingen deelnemen.De algemene beraadslaging wordt geopend.De heer Boekestijn (VVD):Voorzitter. Wij spreken vandaag over het wettelijke kader voor de Kustwacht
voor de Nederlandse Antillen en Aruba. De Kustwacht functioneert feitelijk
reeds sinds 1996 in een samenwerkingsverband, zonder dat daarvoor een speciale
wet bestond. Het is een goede zaak het het wetsvoorstel dat wij vandaag bespreken
het duurzame karakter van deze Kustwacht symboliseert en dat ook het bijzondere
samenwerkingsverband tussen Aruba en de Nederlandse Antillen enerzijds en
Nederland anderzijds erin wordt bestendigd. Het betreft immers belangrijke
zaken zoals de bestrijding van internationale drugssmokkel en internationaal
terrorisme. Zoals bekend, financieren terroristische groeperingen hun activiteiten
met wapenhandel en drugshandel. Daarnaast bestaat de vrees dat cruiseschepen
die in het Caraïbisch gebied aanmeren het doelwit worden van een terroristische
aanslag.Na de uitvoerige schriftelijke behandeling van het wetsvoorstel heeft
de VVD-fractie nog een aantal vragen. Deze hebben te maken met feitelijke
ontwikkelingen in de achter ons liggende periode. Een van de actuele ontwikkelingen
betreft de verhouding ten opzichte van Venezuela. De heer Chavez laat zich
steeds meer kennen als een ambitieus man, die zijn Venezolaanse revolutie
misschien wel wil exporteren. Dat zou er op een onverhoopt moment toe kunnen
leiden dat politici in Den Haag zeggen dat middelen die aan de Kustwacht zijn
toegewezen, voor verdedigingstaken zouden moeten worden ingezet. De gevolmachtigd
minister van de Nederlandse Antillen stelt voor om ook deze aangelegenheid
te behartigen als een onderlinge regeling tussen de drie rijksdelen in de
zin van artikel 38 van het Koninkrijksstatuut. Het kabinet heeft, in afwijking
van het advies van de Raad van State, artikel 13, vierde lid gehandhaafd.
De VVD-fractie is het geheel met de regering eens. Wij willen er dus geen
misverstand over laten bestaan dat de Rijkswet Kustwacht primair is gebaseerd
op artikel 3 van het Statuut. Bij de opsomming van rijksaangelegenheden staat
in artikel 3 bijvoorbeeld de onafhankelijkheid, de verdediging en het buitenlands
beleid. De verdediging van het Koninkrijk is bij uitstek een rijksaangelegenheid
en daarin dient geen verandering te komen. De VVD-fractie zal
om die reden niet voor het amendement van de gevolmachtigde minister stemmen.Voorts vragen wij ons af welke gevolgen de in de toekomst meer zelfstandige
positie van Curaçao en Sint Maarten binnen het Koninkrijk zullen hebben
voor de aansturing van de opsporingstaak van de Kustwacht. Dat gold reeds
voor Aruba. Bonaire, Sint Eustatius en Saba zullen daarentegen een hechtere
band krijgen met Nederland, namelijk door de status van een Nederlandse gemeente.Mevrouw Eijsink (PvdA):Terzijde merk ik op dat de heer Boekestijn jarig is. Wij zijn in het bezit
van twee amendementen van de gevolmachtigde minister. Doelt de heer Boekestijn
op het amendement op stuk nr. 11 of dat op stuk nr. 9?De heer Boekestijn (VVD):Ik doel op beide amendementen. De nieuwste versie is weliswaar beter,
maar die is naar mijn oordeel nog niet goed genoeg.Mevrouw Eijsink (PvdA):Begrijp ik het goed dat de heer Boekestijn tegenstander is van het gewijzigde
amendement op stuk nr. 9?De heer Boekestijn (VVD):Ja, maar het amendement op stuk nr. 11 is ter vervanging daarvan.Het gezag over de Kustwacht – het betreft dan de opsporingstaak –
ligt bij de procureur-generaal van de Nederlandse Antillen, onderscheidenlijk
de procureur-generaal van Aruba. Indien eilanden als Bonaire, Sint Eustatius
en Saba in de toekomst in bestuurlijk opzicht zodanig dicht bij Nederland
komen te staan, kan dat misschien gevolgen hebben voor de gezagsverhoudingen
die betrekking hebben op de opsporingstaak van de Kustwacht. Wat zal een procureur-generaal
die zetelt op Curaçao te zeggen hebben over de opsporingstaak, voor
zover die geldt voor Bonaire, Sint Eustatius en Saba? Wat zullen in de toekomst
de gevolgen zijn voor de Kustwacht van de bestuurlijke verandering op de Nederlandse
Antillen?In de memorie van toelichting staat dat de opsporingstaak ligt bij de
procureur-generaal van de Nederlandse Antillen, onderscheidend de procureur-generaal
van Aruba. Het algemene beleid ten aanzien van de Kustwacht is een rijksaangelegenheid.
Het beheer van de Kustwacht berust bij de minister van Defensie. Wat gebeurt
er als het Nederlandse OM de mening is toegedaan dat informatie die is verkregen
door het gezamenlijke rechercheteam dat sinds 1996 functioneert, in het kader
van de opsporingstaak inzet van de Kustwacht rechtvaardigt maar de procureur-generaal
van de Nederlandse Antillen op Aruba zich daartegen verzet? Wie hakt dan de
knoop door?Zijn er garanties dat de Nederlandse Antillen en Aruba in de toekomst
hun deel van de financiering voor de Kustwacht zullen nakomen? De ervaringen
die daarmee in het verleden zijn opgedaan, waren niet allemaal bemoedigend.Uit berichtgeving blijkt dat de drugscriminaliteit alleen maar toeneemt.
Ik citeer uit het Antillenmagazine van 26 maart jongstleden: "Waar
de Volkskrant van enkele jaren geleden al met dikke chocoladeletters kopte
'eilanden van de zon, de zee en coke' blijkt vandaag de dag helaas dat het
in dat gebied alleen maar erger wordt. Een groot deel van de toenemende criminaliteit
is drugsgerelateerd." De vraag rijst hoe effectief de Kustwacht kan opereren.
Wij spreken over de wijze waarop de Kustwacht wettelijk wordt ingekaderd,
maar wij moeten ook de effectiviteit van de huidige Kustwacht aan de orde
stellen. Sinds het moment dat de Kustwacht functioneel werd, is de criminaliteit
op de Caraïbische eilanden van het Koninkrijk alleen maar toegenomen.
Graag wil ik een beschouwing van de minister daarover.De vraag naar de effectiviteit hangt ook samen met de middelen die de
Kustwacht ter beschikking staan. Hoe doeltreffend zijn die? Enkele jaren geleden
vond er in het parlement een groot debat plaats over het afstoten van de Orion-verkenningsvliegtuigen.
Vervolgens kwamen er tijdelijk twee Nimrod-patrouillevliegtuigen en daarna
twee Fokker F60-toestellen. Eind 2007 moeten twee De Havilland-vliegtuigen
de Fokker-toestellen vervangen.Wat kan worden gezegd over de kwaliteit van de luchtverkenningen na het
afstoten van de Orions? Hoe verhoudt de kwaliteit van de Orions zich tot de
kwaliteit van de verkenningsvliegtuigen die daarna zijn gekomen? Zijn de verkenningscapaciteiten
van de Nimrod-, de Fokker- en de Havillandtoestellen van dezelfde kwaliteit,
of liefst anno 2007 van nog betere kwaliteit dan van de afgestoten Orions?
Hoe staat het met de frequentie van de verkenningsvluchten?Belangrijk zijn ook de Super-RHIB's, tamelijk nieuwe snelle rubberen boten
van de Kustwacht. Helaas deden zich na korte tijd al ernstige problemen voor
met deze vaartuigen. Als ik het goed heb begrepen, bleken de naden van deze
rubberboten niet hittebestendig te zijn. In het jaarverslag 2006 wordt gesproken
over "nog aanwezige structurele problemen", maar deze Super-RHIB's
hadden wel het werkpaard van de Kustwacht moeten worden.Inmiddels zijn wij ook in afwachting van nieuwe patrouillevaartuigen die
bij De Schelde worden gebouwd en die ongetwijfeld ook voor de Kustwacht zijn
bestemd. Helaas hebben wij deze week gehoord dat deze patrouilleschepen een
tot twee jaar later gereed zullen zijn. Wat kunnen deze nieuwe patrouillevaartuigen
betekenen voor de kwaliteit van de Kustwacht? Deze vraag is zeker interessant
nu niet meer wordt gestreefd naar een permanente aanwezigheid van een fregat
van het Commando Zeestrijdkrachten.Samenvattend, wat kan de Kustwacht op dit moment feitelijk waarmaken in
operationeel opzicht? De Kustwacht wordt nu wel in de wet verankerd, maar
wat is de feitelijke betekenis hiervan? Wordt niet soms een wat te fraaie
voorstelling van zaken gegeven? Het kustwachtpersoneel heeft te maken met
toenemende veiligheidsproblemen op de Antillen en met flink oplopende kosten
die hiermee samenhangen. Ook die problemen zijn het gevolg van toenemende
criminaliteit op de Nederlandse Antillen en Aruba. Deze criminaliteit is voor
een belangrijk deel drugsgerelateerd. Is een wettelijke verankering van de
Kustwacht, waarover wij vandaag spreken, niet een goed moment om de effectiviteit
van de Kustwacht nog eens goed te bezien?De heer Van Raak (SP):De heer Boekestijn heeft een vraag gesteld over de effectiviteit van de
Kustwacht, vooral in operationeel opzicht. Een van de nieuwe toezichthoudende
taken en opsporingstaken is de bestrijding van terrorisme. Is de huidige Kustwacht volgens de heer Boekestijn voldoende toegerust om deze taak te vervullen?De heer Boekestijn (VVD):Dit lijkt mij een belangrijke vraag die wij zouden moeten doorgeleiden
naar de minister. Die weet dit immers het beste. Bij dezen stel ik hem dezelfde
vraag.De heer Brinkman (PVV):Voorzitter. De fractie van de PVV is in algemene zin gesproken blij met
de Rijkswet Kustwacht voor de Nederlandse Antillen en Aruba. De eilanden dreigen
het invoermekka van cocaïne binnen het Caraïbisch gebied te worden,
en daarmee de belangrijkste doorvoerhaven naar de VS en Europa. Nederland
heeft samen met de eilanden de taak dit met man en macht te bestrijden. De
Kustwacht speelt hierbij een zeer belangrijke rol. Ik heb wel enkele opmerkingen
en vragen.Hoe staat het met de Rijkswet instelling aansluitende zone? Wanneer is
deze rijkswet ingesteld of zal die in werking treden, zodat de Kustwacht ook
toezichthoudende taken in de aansluitende zone kan uitoefenen?Een volgend belangrijk punt gaat over de opsporingsbevoegdheden tijdens
een zogenaamde hot pursuit-situatie. Hoe staat het met de landsverordeningen,
teneinde de commandant van een kustwachtschip en zijn ambtenaren als opsporingsambtenaar
aan te wijzen? Kan de minister mij verzekeren dat bij het ingaan van deze
Rijkswet Kustwacht tegelijkertijd alle bedoelde ambtenaren als opsporingsambtenaar
aan het werk kunnen?Met de hot pursuit-situatie is verder iets vreemds aan de hand. Stel dat
iemand binnen de 12-mijlszone door de Kustwacht betrapt wordt bij de smokkel
van drugs en deze persoon gaat er met zijn schip vandoor. Dit schip draagt
een buitenlandse vlag. Uiteindelijk wordt het schip op volle zee onderschept.
Volgens de eisen van het Verdrag van Wenen, artikel 17, kan Nederland enkel
optreden indien de betrokken vlaggenstaat hiervoor toestemming verleent én
de formele en materiële wetgeving van ons land daarin voorziet. Ik lees
over een dergelijke situatie in de nota naar aanleiding van het verslag dat
de Kustwacht pas kan optreden indien er toestemming is van de gezagvoerder
van het desbetreffende schip én van de vlaggenstaat. Hierin staat echter
ook dat de Amerikaanse zusterorganisatie, de US Coast Guard, de toestemming
van de gezagvoerder van het verdachte schip als toestemming van een vlaggenstaat
ziet. Dit is toch wel een cruciaal punt. Ik heb geprobeerd om dit juridisch
uit te zoeken, ook met behulp van het ministerie, want ik zou hierbij graag
de Amerikaanse wetgeving als voorbeeld nemen, die optreden mogelijk maakt
als de gezagvoerder van het schip ermee instemt. Juridisch kwamen wij er echter
niet uit in de korte tijd die hiervoor beschikbaar was. Daarom vraag ik de
minister, in een brief de vraag te beantwoorden welke mogelijkheden het Koninkrijk
nu al heeft om op volle zee op te treden en welke internationaalrechtelijke
bezwaren er zijn om eenzelfde wetgeving als die van de VS te hanteren. Welke
ruimte is er om zo'n regime te volgen? Ik verzoek de minister, deze vragen
vóór dinsdag aanstaande te beantwoorden, opdat ik zo nodig een
heropening van de beraadslaging kan aanvragen.Dan wil ik nog een aantal woorden wijden aan de inbreng van de Staten
van de Nederlandse Antillen en van Aruba. Ik begin met de minst negatieve,
die van Aruba. De Staten van Aruba hebben in tegenstelling tot hun collega's
van de Nederlandse Antillen getoond, over realiteitszin te beschikken. Onze
fractie is er verheugd over dat zij het belang van de Kustwacht inzien. Wel
menen wij dat ook Aruba netjes aan de bijbehorende financiële verplichtingen
moet voldoen. Wij vragen de regering, te eisen dat Aruba nog voor de begrotingsbehandeling
zijn financiële verplichtingen voor de Kustwacht voor 2006 zal nakomen.
Het is toch te gek voor woorden dat Aruba zelf aangeeft dat het na goedkeuring
van de begroting voor 2007 tot betaling zal overgaan? Nederland is toch geen
bank van lening? En hoe zit het met de vordering van 7,9 mln. op Aruba vanwege
niet betaalde bedragen voor de Kustwacht in de periode 1999-2002? Wat onze
fractie betreft is het sinterklaastijdperk voor de eilanden voorbij. Het zijn
net kleine kinderen; je geeft ze een vinger en ze nemen de hele hand. Wij
verzoeken de regering, Aruba te manen tot spoedige betaling van deze bedragen.Mevrouw Eijsink (PvdA):Voorzitter, ik begrijp dat de heer Brinkman heel veel kwijt wil, maar
wij hebben het nu over de Rijkswet Kustwacht. Ik begrijp niet goed waarom
hij een heropening van de beraadslaging zou willen.De heer Brinkman (PVV):Het gaat mij erom dat de Amerikaanse Kustwacht de toestemming van de gezagvoerder
van een schip als toestemming van de vlaggenstaat mag beschouwen. Ik wil u
straks wel een exemplaar van mijn tekst op papier geven.Mevrouw Eijsink (PvdA):Die informatie is mij bekend, ik heb de stukken ook gelezen. Maar waarom
zou u een heropening willen? Dit is de eerste termijn van de kant van de Kamer,
er moet nog een antwoord in eerste termijn komen. Bovendien komt er nog een
tweede termijn, dus waarom een heropening als wij nog maar net met de eerste
termijn begonnen zijn?De heer Brinkman (PVV):Ik ga ervan uit dat de minister van Justitie deze vragen niet meteen kan
beantwoorden, want het ministerie kwam er niet een-twee-drie uit. Als hij
ze nu wél kan beantwoorden, is er geen heropening nodig.Voorzitter. Het is duidelijk dat de Staten van de Nederlandse Antillen
deze rijkswet eigenlijk gewoon niet willen. Ik begrijp dit wel: de drugshandel
is ook voor de eilanden een bron van inkomsten geworden, ze dreigen het snuifwalhalla
van de Caraïben te worden. Autodealers klagen erover dat zij sinds het
bestaan van de Kustwacht niet meer wekelijks een dure auto aan drugsklanten
verkopen, die zomaar cash betalen. De horeca klaagt steen en been over het
gemis aan inkomsten van drugscriminelen. Dit is een compliment voor de Kustwacht,
maar het is buitengewoon triest om te moeten constateren dat de Staten van
de Nederlandse Antillen op allerlei manieren het belang van de Kustwacht in
het algemeen en van deze rijkswet in het bijzonder niet willen inzien. Iedereen
weet dat de buitengrenzen van het Rijk een gevaar voor het hele Koninkrijk
vormen. De Nederlandse Antillen zijn een doorvoerhaven voor cocaïne,
met name naar ons eigen land. Als de Staten van de Antillen stellen dat de
Kustwacht er primair voor de Nederlandse Antillen en Aruba dient
te zijn en dat hij alleen deze belangen dient te behartigen, dan zijn de Staten
ziende blind en dan wordt het wat ons betreft misschien tijd dat de Nederlandse
Antillen zelf een Kustwacht gaan opzetten, maar dan wel onafhankelijk van
Nederland.De heer Van Raak (SP):Voorzitter. Allereerst feliciteer ik de heer Boekestijn. Misschien horen
wij in tweede termijn hoe oud hij precies is geworden. Wellicht kunnen wij
een potje laten rondgaan.In de Defensiekrant van 26 april wordt met een interessante rapportage
gemeld dat aan boord van het militair bevoorradingsschip Zuiderkruis een ploeg
van de Amerikaanse Kustwacht zit die de drugssmokkel op zee aanpakt. Die Amerikanen
zitten daar, omdat het Nederlandse rechtssysteem niet toelaat dat Nederlandse
matrozen dat zelf doen. Kan de minister aangeven sinds wanneer op deze manier
wordt gewerkt? Kan hij ook aangeven op basis van welke overeenkomst dit programma
wordt uitgevoerd? Als hij ook nog bereid is om de Kamer in te lichten over
de resultaten van deze gezamenlijke Amerikaans-Nederlandse aanpak, zijn wij
vandaag al een eind op scheut.Wij zijn er dan echter nog niet helemaal. Ik stel deze vragen omdat dit
voorval mede het decor vormt waartegen wij vandaag een rijkswet bespreken
die de wat gemoedelijke, gezamenlijk met de Nederlandse Antillen en Aruba
georganiseerde Kustwacht tot onderdeel maakt van de bestrijding van de internationale
drugshandel, bestrijding van het internationaal terrorisme en het tegengaan
van verspreiding van massavernietigingswapens.De Kustwacht heeft traditioneel tot taak om drenkelingen te redden, milieuvervuiling
tegen te gaan en om in de gaten te houden of vissers de Viswet overtreden.
De laatste jaren is de Kustwacht echter uitgegroeid tot een belangrijke organisatie
voor de bestrijding van drugshandel. Dat is een zeer goede zaak. De omvang
van de drugsproblematiek op de Nederlandse Antillen en Aruba is groot en dient
zeer serieus te worden aangepakt. De illegale drugseconomie op de Antillen
en de toename van met drugs verbonden criminaliteit doen elke dag hun vernietigende
werk in de kwetsbare Antilliaanse en Arubaanse samenlevingen. De Kustwacht
doet hier bijzonder goed werk. Het feit dat de Kustwacht meer wordt ingezet
en dat een walradersysteem voor de benedenwindse eilanden is geïnstalleerd,
zijn bemoedigende tekenen van een serieuze aanpak. In het jaarverslag van
de Kustwacht over 2006 lezen wij dat het aantal kilo's verdovende middelen
dat per onderschepping in beslag wordt genomen, daalt en dat de grote inspanningen
van de Kustwacht en de andere opsporingsinstanties hun vruchten lijken af
te werpen.De inzet van de Kustwacht in de strijd tegen terrorisme en massavernietigingswapens
roept bij mijn fractie echter een aantal vragen op. In de rijkswet die wij
vandaag bespreken, hebben wij geen nadere uitleg gevonden voor de noodzaak
van terrorismebestrijding op de Nederlandse Antillen en Aruba. Een concrete
dreigingsanalyse van terrorisme op de Nederlandse Antillen en Aruba heeft
de minister ook niet gegeven. In de memorie van toelichting wordt nog gesproken
over het gevaar van de verspreiding van massavernietigingswapens, opnieuw
zonder een reële dreigingsanalyse. Ik heb eens op mij laten inwerken
welke taken de Kustwacht heeft: toezicht en opsporing als algemene politietaken,
grensbewaking, douanetoezicht, toezicht op milieu en visserij, toezicht op
de scheepvaart en terrorismebestrijding. Voor mij bevat deze opsomming ongelijke
grootheden en zit er een vreemde eend in de bijt. Graag krijg ik hierop een
toelichting van de minister.De heer Boekestijn (VVD):U zegt een dreigingsanalyse te missen. Dan vraag ik u wat de grote financieringsbronnen
voor terrorisme zijn. Volgens mij zijn dat wapen- en drugshandel. Daarmee
hebben wij in dit gebied te maken. Hebt u dan nog meer feiten nodig?De heer Van Raak (SP):Drugs- en wapenhandel leiden niet vanzelf tot terrorisme. Ik weet niet
of er wel een een-op-eenrelatie tussen het een en het ander is. Ik ben erg
benieuwd naar de analyse van de minister op dit punt.De heer Boekestijn (VVD):Maar als het een gerelateerd is aan het ander, dan is er reden om op drugshandel
te letten. Ik begrijp uw vraag aan de minister dus niet. Het is namelijk volstrekt
duidelijk dat drugs door terroristische organisaties kunnen worden gebruikt
als financieringsbron en hier hebben wij te maken met drugshandel.De heer Van Raak (SP):Ik hoor graag van de minister of die relatie er is, maar het blijft de
vraag waarom met deze wet de Kustwacht de taak van terrorismebestrijding moet
krijgen. Waarom kan niet alleen gesproken worden over bestrijding van wapen-
en drugshandel? Als drugs een middel is voor financiering van terrorisme,
dan is die omschrijving voldoende. Ik wil ook graag weten over welke terroristische
organisaties wij het dan hebben. Volgens mij is in deze wet terrorismebestrijding
een vreemde eend in de bijt. Ik heb zojuist al gevraagd of de Kustwacht wel
bij uitstek de organisatie is die ingezet zou moeten worden voor terrorismebestrijding.
Op dit punt vraag ik dus om uitleg door de minister. Ik ben er namelijk nog
niet van overtuigd dat er de dreiging van terrorisme is. Daarover heb ik in
ieder geval niets in de stukken gevonden.De heer Boekestijn (VVD):Ik ben in ieder geval blij dat de SP erkent dat de drugs- en wapenhandel
een belangrijke financieringsbron van het terrorisme is.De heer Van Raak (SP):Dat hebben wij nooit ontkend.De heer Boekestijn (VVD):Net zoals u het koningshuis en de NAVO hebt omarmd, kunnen wij straks
ook over terrorisme gaan praten. Dank u wel.De heer Van Raak (SP):Hier maak ik bezwaar tegen. U doet het voorkomen dat je met de SP nooit
over terrorismebestrijding kunt praten. De SP is bij uitstek voor een goede
terrorismebestrijding als er een dreigingsanalyse is, als aannemelijk is dat
het nodig is. Zolang niet aannemelijk is gemaakt dat het nodig is, hoeft er
geen wet voor gemaakt te worden. Als dat wel nodig is, hoor ik dat heel graag
van de minister.Mevrouw Eijsink (PvdA):Over de taak van de Kustwacht met betrekking tot terrorismebestrijding
is in november 2001 tussen drie landen een afspraak gemaakt.
Dat was de gemeenschappelijke verklaring. Wij hebben jaarlijks een overleg
gehad over het jaarverslag Kustwacht. Het is mij de afgelopen jaren bij de
bespreking van het jaarverslag nooit opgevallen dat de SP enig bezwaar had
tegen deze taakomschrijving terrorismebestrijding. Ik vind het opmerkelijk
dat de SP nu in het amendement verwoordt dat het eigenlijk niet nodig is.
Dat is hetzelfde alsof de heer Van Raak zegt: er is geen brandweer, dus hebben
wij ook geen brandweer nodig. Waarom heeft hij dat de afgelopen jaren niet
aan de orde gesteld?De heer Van Raak (SP):Omdat nu deze wetgeving voorligt. Ik wil dat nu helder hebben. Wat voorgangers
in het verleden hebben gedaan, daar ga ik niet over. Het was ook een andere
fractie natuurlijk.Mevrouw Eijsink (PvdA):Ik constateer dat er geen consistentie in opmerkingen en afspraken is.
Het kan hoor, maar ik vind het een beetje vreemd dat het ook niet in de vraagstelling
aan de orde is geweest. De Kamer heeft dit in de schriftelijke vragenronde
aan de orde kunnen stellen. Ook daarin ben ik het niet tegengekomen. Dat vind
ik heel opmerkelijk.De heer Van Raak (SP):Ik weet niet of dat een gebrek aan consistentie is. Ik heb dit opgemerkt
en ik vraag de minister om uitleg. Ik vind dat deze taak van een ander gewicht
is dan de andere taken die genoemd worden. Ik hoor graag van de minister waarom
die taak in de wet moet worden opgenomen en wat de analyse erachter is. Tot
nu toe ontbreekt de analyse. Bijvoorbeeld de proportionaliteit tussen het
doel van terreurbestrijding en de middelen die de Kustwacht inzet ontbreekt
nog. Natuurlijk is de SP een groot voorstander van effectieve terrorismebestrijding.
Als die dreiging reëel is, horen daar passende middelen bij. Echter,
in de memorie van toelichting noch in de reactie op het advies van de Raad
van State wordt verwezen naar een dreigingsanalyse of wordt een definitie
van terrorisme gegeven. Het is een erg ruim begrip waarover de meningen zeer
verdeeld zijn. Wat betekent het dat de Kustwacht wordt betrokken bij de strijd
tegen het terrorisme? Misschien wordt daar het tweetal Colombiaanse groeperingen
FARC en de paramilitaire organisatie UAC mee bedoeld. Beide groeperingen doen
aan narcoguerrilla. Moeten wij daaraan denken bij de bestrijding van terrorisme
of is het iets anders? Graag een reactie van de minister.De heer Roland Kortenhorst (CDA):Mijnheer Van Raak, ik hoor u een hartstochtelijk pleidooi houden voor
de waarden van terrorismebestrijding. Begrijp ik het goed dat de SP op de
bres staat voor meer geld voor de Kustwacht als de regering komt met analyses
waaruit blijkt dat terrorisme bijvoorbeeld ook door Zuid-Amerikaanse drugshandel
wordt gefinancierd? Dat zou ik zeer verwelkomen.De heer Van Raak (SP):Ja, als er een reële dreigingsanalyse is. Die heb ik nog niet gezien.
Misschien kan de minister die geven, maar misschien ook niet. Dat zullen wij
zien.Voorzitter. Ik kan mij voorstellen dat de gunstige bancaire situatie op
de Nederlandse Antillen en Aruba bevorderlijk is voor de financiering van
het terrorisme. Als dat het geval is, moeten wij daar zeker tegen optreden.
Het is ons niet duidelijk wat de taak van de Kustwacht daarin zou moeten zijn.In reactie op het advies van de Raad van State wordt gesproken over een
eventuele verhindering door de Kustwacht van het transport op proliferatiemateriaal.
Deze specifieke taak staat dan weer niet in de wet. Waarom niet?De minister stelt dat terroristische groeperingen en andere zogenoemde
non-staatentiteiten, zoals internationale criminele netwerken, een ernstige
bedreiging vormen voor de veiligheid en de stabiliteit van de Staat en samenleving.
Als dat zo is, moet dit hard en effectief worden bestreden, maar ons is nog
onduidelijk wat de analyse is en wat de proportionaliteit is tussen doel en
middelen.Dan heb ik nog wat vragen over onze koninkrijkspolitiek. De Kustwacht
is een gelijkwaardige verantwoordelijkheid van Nederland, de Nederlandse Antillen
en Aruba. Wat betekent deze rijkswet nu voor de positie van de Antillen? Is
de minister bijvoorbeeld bereid jaarlijks een evaluatie van de werkzaamheden
van de Kustwacht aan de Tweede Kamer en aan de Staten van Aruba en de Nederlandse
Antillen voor te leggen?Mevrouw Eijsink (PvdA):Dat verslag krijgen wij jaarlijks al. Het jaarverslag wordt zowel op de
Antillen als hier besproken. In al die jaren hebben wij daarover met de betrokken
bewindslieden een apart overleg gevoerd. Wellicht is het goed dat de heer
Van Raak dat nu ook weet.De heer Van Raak (SP):Dat doet mij deugt. Dan is deze vraag beantwoord.Voorzitter. Waarom hebben de Antillen ondanks artikel 38 van het Koninkrijksstatuut
de invloed op de Kustwacht verloren? De heer Boekestijn moedigde dat aan.
Tijdens een recent bezoek aan deze Kamer wezen Antilliaanse en Arubaanse vertegenwoordigers
erop dat de hoofdmoot van het werk van de Kustwacht niet aan defensie toekomt.
Is in dit geval de inwerkingstelling van lid 1 artikel 3 van het Koninkrijksstatuut
niet een al te zwaar middel, zeker nu dit gebeurt tegen de nadrukkelijke wens
van de Staten van de Nederlandse Antillen en van Aruba?Er wordt een in onze ogen toch wat omslachtige dubbele commandopositie
opgezet voor het hoofd Cariben van de Nederlandse marine. Zijn er bijvoorbeeld
concrete problemen met Antilliaanse officieren of bestuurders? Wat zijn de
bezwaren van de minister tegen een eventueel rouleren van het commando tussen
Nederland, de Nederlandse Antillen en Aruba?De heer Roland Kortenhorst (CDA):Voorzitter. Het geeft mij een bijzonder rijk en bijna verlegen makend
gevoel dat wij hier bijna 10.000 km koninkrijk in de banken hebben. Ik heet
eenieder van harte welkom, ook de dames en heren in vak K.Onze fractie verheugt zich zeer over de aanwezigheid van een wet die duidelijk
is en die de Kustwacht goed organiseert, een in onze ogen belangrijk punt.
Dat geldt zeker voor een Kustwacht in een gebied vol dynamiek door onder andere
drugssmokkel, mensensmokkel en piraterij. Wij zijn blij met deze wet. Wij
zijn er blij mee dat deze wet niet alleen op volle zee van toepassing is, maar ook in de binnen- en kustwateren. Zeker gelet op de drugssmokkel
via het water is het prima dat de Kustwacht in alle hoeken en gaten bevoegd
zal zijn. Wij zijn dus voor deze wet. Dat kan ik nu al aankondigen.Toch hebben wij een paar vragen. Ik maak eerst opmerkingen over het gebied
en de reikwijdte van de toepassing voor onze Kustwacht. Ik begin met het achtervolgen
tot buiten de territoriale grenzen, van 12 tot – met de uitbreidingszone
erbij – 24 zeemijlen. Op vragen van onze fractie zegt de regering dat
er een verschil is tussen de manier waarop onze vrienden van de US Coastguard
mogen optreden en de manier waarop onze eigen mensen mogen optreden. Op het
moment dat een gezagvoerder van een vreemd verdacht schip toestemming geeft
tot boarding, beschouwt de Verenigde Staten bijvoorbeeld die toestemming daarmee
tevens te hebben van het land van registratie. Nederland ziet dat anders.
Nederland wil ook rechtstreeks toestemming uit het registratieland. Iedereen
die weet waar vooral de wat "vagere" schepen geregistreerd staan,
weet dus ook dat je nooit hoeft te boarden.Bij een hot persuit mag de Kustwacht buiten de 24 mijl de achtervolging
voortzetten als deze binnen de grens is begonnen. Echter, met een beperking,
zo lezen wij in de memorie van toelichting. Er moet voortdurend zicht en zo
mogelijk gehoorcontact met de achtervolgde plaatsvinden. Zo wordt het leven
voor de mensen of de drugssmokkelaars met "go fasts" wel erg simpel.
Het credo voor de professionele smokkelaar lijkt dan te zijn: zorg dat je
tegen de duisternis 24 mijl uit de kust bent, lampen uit en rustig doorvaren.
Of als je toch in alle vroegte weg wil, zorg ervoor dat je weet waar de grote
schepen naar het Panamakanaal varen en blijf daar een tijdje uit het zicht
van de marine varen. Zorg dat het goed op video vastligt dat je uit het zicht
bent, sein die beelden door naar je advocaat en daarna kun je weer rustig
doorvaren. In deze tijd van uiterst nauwkeurige en achteraf verifieerbare
radar- en infraroodtechnologie is zo'n beperking volkomen achterhaald.Nederland heeft terecht veel ambitie bij de bestrijding van drugssmokkel
en terrorisme. Onze fractie vraagt het kabinet expliciet uit te spreken dat
het gericht zoekt naar alle mogelijkheden in verdragen en wetten voor een
maximale inzet van onze Kustwacht, zo mogelijk op een vergelijkbaar niveau
als de US Coast Guard, en niet te wachten tot de inwerkingtreding van het
Verdrag van San José. Met een knipoog naar het De Ruyterjaar, er zou
weer moeten gelden: ghij vermetelen schurk vreescht des koninkrijks driekleur!Dan kom ik op de internationale context van de Kustwacht en de krijgsmacht.
In de nota naar aanleiding van het verslag staat dat de rijksoverheid bepaalt
welk middel wordt ingezet voor de invulling van de statutaire plicht tot verdediging
van de landsgrenzen. Dat hoeft niet de krijgsmacht te zijn, dat kan ook de
Kustwacht zijn. Op zichzelf is het goed dat de rijkswet een brede omschrijving
geeft waar de Kustwacht allemaal actief kan zijn. Dat geeft bestuurlijke flexibiliteit,
zodat kan worden aangepast als dat nodig is. Tegelijkertijd zien wij dat deze
regio veel en lang niet altijd vriendelijke dynamiek kent, wat betreft veiligheid,
smokkel en dergelijke. Het totale volume van zaken die een verdedigingsinstrument
nodig maken, neemt beslist niet af.En wat doet Nederland ondertussen? Het bouwt de inzet van verdedigingsmiddelen
in dat gebied toch wel wat af. Wij wijzen erop dat wij veel belang hechten
aan de noodzaak van een balans tussen de inzet en de beschikbaarheid van middelen.
Wij zien dan ook graag een veiligheidsanalyse van het kabinet. Dat hoeft niet
meteen, maar deze zou er moeten zijn voor de behandeling van het verslag en
het jaarplan van de Kustwacht. Die documenten zijn er echt, zeg ik tot de
heer Van Raak, en ze zijn zeer lezenswaardig. Onze landgenoten in het Caraïbisch
gebied hebben wat ons betreft recht op veiligheid. Ik zou graag zien dat daarvoor
ook middelen zijn.Eerder zagen wij een dramatisch rapport van de Rekenkamer over het beheer
van de Nederlandse Kustwacht aan deze zijde van de oceaan. De teneur van die
analyse was dat iedereen er wat over te zeggen heeft en verantwoordelijk is,
maar dat het resultaat heel duur, niet meetbaar en heel droevig is. Dit is
ook een risico voor de Kustwacht bij de Nederlandse Antillen en Aruba. Ik
suggereer niet dat het daar net zo'n toestand is als in het rapport van de
Algemene Rekenkamer over de Nederlandse Kustwacht is geconstateerd, maar ik
merk wel op dat vele partijen, met vele verantwoordelijkheden, bij deze organisatie
betrokken zijn. Al met al kan dat een teeltgrond zijn voor matig beheer.In het commentaar van het kabinet op het rapport van de Algemene Rekenkamer
staat dat alleen op basis van vrijwilligheid tussen de Antillen, Aruba en
Nederland afspraken kunnen worden gemaakt over hoe ver een onderzoek van de
Rekenkamer over aspecten zoals controle op rechtmatigheid, doelmatigheid en
doeltreffendheid zou mogen gaan. Dit is voor de CDA-fractie veel te vrijblijvend.
Hoe biedt het kabinet zekerheid dat onze Rekenkamer kan controleren op rechtmatigheid,
doelmatigheid en doeltreffendheid?De heer Van Raak (SP):Ik weet waar het misverstand zit. Ik heb in mijn bijdrage verwezen naar
het jaarverslag van de Kustwacht. Ik heb de Kustwacht lof toegezwaaid dat
deze zo goed bezig is met de bestrijding van drugs. Ik bedoelde dat in het
jaarverslag moet worden aangegeven wat de gevolgen zijn van deze rijkswet
voor de Antillen, omdat de Staten van de Nederlandse Antillen en Aruba zich
door deze rijkswet buitenspel gezet voelen. Ik vraag mij af hoe zich dat in
de toekomst gaat ontwikkelen, omdat wij toch met elkaar zullen moeten samenwerken.
Kan de minister in het jaarverslag aandacht geven aan de gevolgen van deze
rijkswet voor de verhoudingen?De heer Roland Kortenhorst (CDA):U stelt mij geen vraag?De voorzitter:Dat heb ik ook geconstateerd.De heer Van Raak (SP):Nee, die stel ik aan de minister.De voorzitter:Dat begrijp ik. Ik had het op prijs gesteld als u dat gewoon in uw eerste
termijn had meegenomen.Mevrouw Eijsink (PvdA):Voorzitter. Sinds 1996 opereert de Kustwacht voor de Nederlandse Antillen
en Aruba in de territoriale wateren van dit deel van het Koninkrijk. De taak
was aanvankelijk toegespitst op de bestrijding van drugssmokkel en het verlenen
van noodhulp en reddingsdiensten. Na 2001 zijn ook de bestrijding van terrorisme, internationale criminaliteit en proliferatie van massavernietigingswapens
belangrijke doelstellingen. Om deze nieuwe taken naar behoren uit te voeren,
dient de organisatie van de Kustwacht geschikt te zijn om slagvaardig in regionale
en internationale samenwerkingsverbanden te kunnen participeren.Wij hebben het hier over het primaire doel: het goed functioneren van
de Kustwacht. De eerste aanzet voor wetgeving werd gegeven door voormalig
minister Voorhoeve. De vaste commissie voor Defensie is in het voorjaar van
vorig jaar in de gelegenheid gesteld om een werkbezoek aan de Antillen en
Aruba af te leggen. Zodoende hebben wij veel van de werkzaamheden van dichtbij
kunnen zien en hebben wij met verschillende mensen van de Kustwacht gesproken
over hun dagelijkse werkzaamheden. Wij hebben met alle partijen kunnen spreken
over de samenhang en de samenwerking. Wij hebben ter plekke ook met een aantal
van de hier aanwezige gasten kunnen spreken. Ik bedank hen nogmaals voor de
ontvangst van vorig jaar.Voorzitter. Het komt zelden voor dat wij in de Kamer spreken over wetsvoorstellen
die in de praktijk al uitgeprobeerd zijn, die zich eigenlijk al in de praktijk
bewezen hebben. De werkzaamheden waar wij het hier over hebben, worden immers
al jaren ter plaatse uitgevoerd. Wij hebben vernomen dat die ook al jaren
worden bijgesteld als blijkt dat verbeteringen nodig zijn. Men heeft in de
afgelopen jaarverslagen ook al gerapporteerd aan de Kamer over de informele
gang van zaken met betrekking tot dit voorstel. Het is een opmerkelijke en
heel positieve ontwikkeling dat wij nu spreken over een wetsvoorstel dat zich
in de praktijk al heeft bewezen. Er wordt al tien jaar over dit wetsvoorstel
gesproken. Het gaat over rechtshandhaving en defensietaken. Wij hebben het
dus niet zomaar over iets.Zowel de Raad van State als de regering heb ik in hun adviezen en brieven
niet op vaagheden kunnen betrappen. Het beleid is al die jaren goed doorwrocht
in de praktijk uitgevoerd. Dit model is gekozen om urgente rechtshandhavingsproblemen
aan te pakken. Ik heb begrepen dat dit in de praktijk goed werkt. Er vinden
geen grootse veranderingen plaats. Het betreft het codificeren van de bestaande
praktijk van de afgelopen jaren. Er moet alleen meer grip komen op de bestaande
praktijk door middel van wetgeving. Wat willen wij als Kamer nog meer: iets
wat in de praktijk geprobeerd is en zo positief uitwerkt!Mijn fractie zal het wetsvoorstel dan ook ondersteunen en gaat ervan uit
dat alle betrokken partijen de goede samenwerking van de afgelopen jaren zullen
voortzetten. Wellicht kan de vaste commissie dit nog eens opnieuw in een werkbezoek
bezien. Dat zou goed zijn. Ook wat de jaarverslagen betreft, is het goed om
beeld en geluid bij teksten te krijgen. Daar zijn werkbezoeken voor.Voorzitter. Ik heb ten slotte nog een vraag over het gewijzigde amendement
op stuk nr. 11. Als ik het goed begrijp, is dit een voorstel om de artikelen
3 en 38 om te draaien. Het gaat hierbij om de twee benen waar dit wetsvoorstel
op steunt. Wij benoemen dus in de telling eerst nr. 38 en dan nr. 3. Dat is
een beetje vreemd. De telling begint toch gewoon bij 1? Ik zou graag een nadere
uitleg op dit punt willen. Ik heb de artikelen goed bekeken. Ik heb er niet
direct bezwaar tegen, maar wel met dien verstande dat de weging van de artikelen
38 en 3 hetzelfde blijft. Als de minister zegt dat wij het in de telling voor één
keer anders gaan doen, dan vind ik dat een beetje vreemd, maar heb ik daar
wel begrip voor. Ik benadruk daarbij dat de weging hetzelfde moet zijn.Verder lees ik in de tweede alinea dat duidelijk zou moeten blijken dat
de rijkswet primair is gebaseerd op artikel 38 van het Statuut. Wat betekent "primair"
hier? In aansluiting op mijn vorige vraag zou dit namelijk betekenen dat het
gewicht van de artikelen 38 en 3 niet hetzelfde is.De heer Comenencia (gevolmachtigd
minister van de Nederlandse Antillen):Voorzitter. Het komt niet vaak voor dat de regering van de Nederlandse
Antillen gebruikmaakt van de mogelijkheid om conform artikel 17 van het Statuut
voor het Koninkrijk der Nederlanden, bij monde van de gevolmachtigde minister,
voorlichting te geven aan de Kamer bij de behandeling van een rijkswet. Dat
vandaag wel gebruik wordt gemaakt van deze mogelijkheid, geeft aan dat de
regering van de Nederlandse Antillen het van bijzonder belang acht dat deze
regeling op de juiste wijze tot stand komt.Het is al gezegd: de Rijkswet Kustwacht kent een lange voorgeschiedenis.
De voorlopige regeling is inmiddels zo'n tien jaar oud. Er is letterlijk jarenlang
gesproken over de wijze waarop aan een definitieve regeling vorm zou moeten
worden gegeven. Het is goed dat deze materie nu in een rijkswet wordt geregeld,
aangezien de rol van de Kustwacht voor de Nederlandse Antillen buitengewoon
belangrijk is en het vastleggen van deze rol in een rijkswet onder meer inzichtelijk
kan maken, hoezeer de landen in het Koninkrijk samenwerken op het terrein
van de maritieme rechtshandhaving.De primaire doelstelling van de Kustwacht voor de Nederlandse Antillen
en Aruba is het bestrijden van de internationale criminaliteit. Daartoe is
de Kustwacht opgericht en ten behoeve van die taak delen de landen van het
Koninkrijk menskracht en middelen en, heel belangrijk, dragen zij alle een
deel van de uitvoeringskosten. Daarnaast dragen alle landen van het Koninkrijk
hiervoor de politieke verantwoordelijkheid, ook de Nederlandse Antillen en
zeer zeker inclusief de Staten van de Nederlandse Antillen, ongeacht de indruk
die hiervan bij enkelen mag bestaan.De Antillen gaat het er dan ook niet om of deze rijkswet tot stand moet
komen, maar hoe deze tot stand komt. Het gaat daarbij in het bijzonder om
de grondslag. Naar de mening van de regering van de Nederlandse Antillen moet
de samenwerking tussen de rijksdelen waarop de regeling is gebaseerd, ten
volle tot uitdrukking komen in de definitieve regeling voor de Kustwacht.
De voorlopige regeling was mede naar aanleiding van het advies van de Raad
van State van het Koninkrijk gebaseerd op artikel 38 van het Statuut. Dat
artikel biedt de landen van het Koninkrijk de rechtsgrond om gemeenschappelijke
regelingen te treffen; dus om, met andere woorden, een samenwerking aan te
gaan in het geval van de Kustwacht. De argumentatie destijds was dat geen
van de taken die de Kustwacht zou moeten uitvoeren, kon worden omschreven
als een aangelegenheid van het Koninkrijk. Die redenering gold bij de totstandkoming
van de voorlopige regeling en geldt in belangrijke mate nog steeds. De voornaamste
taak van de Kustwacht van de Nederlandse Antillen is door de jaren heen niet
veranderd, ook al zijn de tijden zeer zeker drastisch veranderd en moeten
wij de zaken ook ten aanzien van de Kustwacht in een breder
perspectief bekijken.In diverse contacten hierover met Nederland heeft de regering van de Nederlandse
Antillen steeds aangegeven, van mening te zijn dat de Kustwacht voor de Nederlandse
Antillen en Aruba een civiele organisatie is, met als belangrijkste taak de
maritieme rechtshandhaving in en boven de wateren rond de Nederlandse Antillen
en Aruba. Uit het wetsvoorstel blijkt dat de minister van Defensie in navolging
van "voortschrijdend inzicht bij de Raad van State van het Koninkrijk",
van mening is dat de wereld sinds 1995 zodanig is veranderd dat niet uit te
sluiten is dat de Kustwacht voor de Nederlandse Antillen en Aruba in de toekomst
bij de uitoefening van zijn taken ook geconfronteerd zal worden met terroristische
activiteiten of handel in proliferatiemateriaal. In deze omstandigheden wordt
aanleiding gevonden om de rechtsgrond van het wetsvoorstel uit te breiden,
behalve naar artikel 38 van het Statuut ook naar artikel 3.Ook de Antilliaanse regering erkent dat de omstandigheden niet meer gelijk
zijn aan die van 1995. Ook de Nederlandse Antillen zijn kwetsbaar voor dreigingen
van buitenaf, of zij nu van terroristische groeperingen of criminele netwerken
afkomstig zijn. Deze nieuwe omstandigheden maken echter het bestrijden daarvan
nog niet tot de hoofdtaak van de Kustwacht, want dat is nog steeds de in samenwerking
uitgevoerde maritieme rechtshandhaving. De regering van de Nederlandse Antillen
heeft er dan ook vanaf het begin voor gepleit dat een definitieve regeling
voor de Kustwacht, evenals de voorlopige regeling, wordt gebaseerd op artikel
38 van het Statuut – samenwerking dus – omdat, zoals gezegd, de
hoofdtaak van de Kustwacht er niet een is die primair onder de Koninkrijksaangelegenheden
valt, maar ook en vooral omdat artikel 38 duidelijk de samenwerking tussen
de landen van het Koninkrijk tot uitdrukking brengt. Deze samenwerking is
onder andere zichtbaar door, enerzijds het gebruik van Nederlands materieel
en de inzet van Nederlandse middelen en, anderzijds, de inzet van Antilliaans
en Arubaans personeel en de financiële bijdrage die ook de Nederlandse
Antillen en Aruba leveren aan het beheer van de Kustwacht.Het concept dat voor u ligt gaat ervan uit dat primair artikel 3 de rechtsgrond
vormt voor de rijkswet, en in de beleving van de Antillen pas secundair artikel
38. Ik hoop u allen hier aanwezig ervan te kunnen overtuigen dat de samenwerking
tussen de landen duidelijker tot uiting zou moeten komen in de rijkswet. Wij
vinden dat dit kan gebeuren door artikel 38 van het Statuut in de rijkswet
een meer prominente plaats te geven, minstens even prominent als artikel 3,
en door in het wetsvoorstel zichtbaar te maken dat de taken van de Kustwacht
op basis van dat artikel worden uitgevoerd. Daarom stel ik de Kamer voor om
de rijkswet zodanig aan te passen dat de preambule van de wet vermeldt dat
het voorstel is gebaseerd op artikel 38, lid 1, 2 en 3, alsmede op artikel
3, lid 1, onder a en b, van het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden.
De memorie van toelichting bij de rijkswet zou uiteraard ook lichtelijk moeten
worden aangepast, om deze samenwerkingsgedachte duidelijk weer te geven.Met deze wijziging zou voor een groot deel tegemoet worden gekomen aan
de bezwaren van de regering en de Staten van de Nederlandse Antillen. Ik hoop
te kunnen rekenen op begrip, zowel van de Kamer als van de collega's van Defensie
en Justitie en de staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.Minister Van Middelkoop:Voorzitter. Het is inmiddels geen originele opmerking meer als ik zeg
dat dit een bijzonder moment is. Laat ik er dit aan toevoegen. De minister
van Defensie verdedigt heel weinig wetgeving, maar voilà, ik sta hier
wetgeving te verdedigen. Sterker nog: rijkswetgeving. Ik doe dat dan ook nog
samen met de gevolmachtigde minister van de Nederlandse Antillen, die ons
zo-even in een andere hoedanigheid heeft voorgelicht, maar die inmiddels weer
in het vak van de delegatie van de Rijksministerraad heeft plaats genomen.
Ik antwoord hem vanuit deze hoedanigheid. Het kan allemaal. Dat is de wijsheid
die in het Statuut ligt verscholen.Misschien kan ik voor de leden van de Kamer even duidelijk maken wat de
onderlinge taakverdeling is van de minister van Defensie, de minister van
Justitie en de staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.
Ik zal eerst spreken over een stukje voorgeschiedenis, het beheer, de organisatie,
de aansturing en de operationele aspecten. De minister van Justitie zal spreken
over onderwerpen zoals de uitoefening van rechtsmacht, toepasselijke strafwetgeving
en geweldsbevoegdheden. De staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
zal ingaan op zaken betreffende het amendement, in het bijzonder de relatie
tussen de artikelen 3 en 38, die ten grondslag liggen aan deze regeling.Ik kan naadloos aansluiten bij wat mevrouw Eijsink zo-even zei: de Kustwacht
voor de Nederlandse Antillen en Aruba mag zich al vele jaren verheugen in
een warme belangstelling van de Tweede Kamer en de Eerste Kamer. De Kustwacht
voor de Nederlandse Antillen en Aruba is het voorbeeld van een succesvolle
samenwerking tussen drie landen van het Koninkrijk op een terrein dat direct
raakt aan onze gemeenschappelijke veiligheid. De Kustwacht is ook een onmisbare
schakel geworden in de lokale rechtshandhavingsketen.Tegen de heer Brinkman zou ik willen zeggen dat een verschil van mening –
en dat is er, dat zien wij in de stukken – tussen de Staten van de Antillen
op het punt van de statutaire verankering niet wil zeggen dat de Nederlandse
Antillen de Kustwacht niet zouden willen. Stel je voor. De Kustwacht is er
primair in hun belang en in dat van Aruba. De Kustwacht levert een directe
bijdrage aan de veiligheid en aan het veiligheidsgevoel van burgers, of het
nu gaat om drugsbestrijding of om reddingsacties op het water.De Kustwacht is in tien jaar tijd gegroeid van een pionier in de organisatie
met slechts enkele tientallen personeelsleden naar een volwaardige opsporingsdienst
met ongeveer 200 personeelsleden. De Kustwacht is echt meer geworden dan een
som der delen en heeft in tien jaar tijd een eigen identiteit, karakter en
ook reputatie opgebouwd. Laten wij daar trots op zijn.Mevrouw Eijsink heeft gelijk als zij zegt dat wat wij vandaag doen, in
feite codificeren is. Dat is een legislatief kwetsbare uitdrukking, omdat
de Maatregel van Rijksbestuur natuurlijk ook voldoende tegemoet kwam aan het
legaliteitsbeginsel, maar ik begrijp heel goed wat zij bedoelt. Dit is de
definitieve wetgevende regeling waar wij naartoe gegroeid zijn, terwijl de Kustwacht in materiële en personele vorm inmiddels klaar is.
Als zij dan zegt: ga door met deze samenwerking, dan is dat ook mij uit het
hart gegrepen. De Kustwacht is anno 2007 een organisatie die 24 uur per dag,
zeven dagen per week, het hele jaar door met eigen middelen, eigen steunpunten
en eigen personeel werkzaam is. De Rijkswet Kustwacht voor de Nederlandse
Antillen en Aruba is dan ook de juridische bevestiging van die eigen status.Ik ga even in op de voorgeschiedenis. De Kustwacht is opgericht in februari
1996 na intensief overleg tussen de drie landen. De regeringen van de Nederlandse
Antillen en Aruba verzochten Nederland in 1994 om samen te werken in de strijd
tegen de groeiende overlast van drugstransporten via het Caraïbische
gebied. Zij vroegen destijds aan mijn voorganger, de heer Voorhoeve, om hiervoor
eenheden van de krijgsmacht ter beschikking te stellen. De Rijksministerraad
gaf vervolgens aan de minister van Defensie – dat was de heer Voorhoeve –
en de minister voor Nederlandse, Antilliaanse en Arubaanse Zaken – ook
dat was de heer Voorhoeve – opdracht om voorstellen uit te werken voor
de oprichting van één organisatie voor en door de landen als
antwoord op het groeiende drugsprobleem.De blauwdruk voor de Kustwacht is in 1995 door de Rijksministerraad goedgekeurd.
Daarna zijn wij gaan werken aan een algemene maatregel van rijksbestuur, om
de Kustwacht zo snel mogelijk operationeel te maken. In de blauwdruk van 1995
werd ook de synergie tussen de civiele kustwachtorganisatie en haar militaire
evenknie van de Koninklijke Marine ingebouwd. Het is goed om nog eens te benadrukken
dat de Kustwacht een civiele organisatie is, die werkt in synergie met de
Koninklijke Marine. Dat is heel verstandig en kostenefficiënt. Ook de
commandofunctie van beide organisaties is om zeer voor de hand liggende redenen
in één persoon verenigd.De aanslagen van 11 september 2001 in de Verenigde Staten hebben
ons duidelijk gemaakt dat de internationale gemeenschap geconfronteerd werd
met nieuwe dreigingen, die intensieve samenwerking vereisen op het gebied
van de maritieme rechtshandhaving binnen en buiten het Koninkrijk. De klassieke
scheiding tussen militaire en niet-militaire dreiging, met het bijbehorende
verschil in aanpak en bestrijding daarvan, vervaagt steeds meer. Dat heeft
ook iets te maken met het diffuse karakter van de dreiging van terrorisme.
De kritiek van de heer Van Raak hierop verbaasde mij een beetje. Terwijl ik
daarnaar luisterde, dacht ik dat de heer Van Raak waarschijnlijk als eerste
bij de microfoon zal staan, als wij dit nu niet opnemen en als er iets gebeurt
wat valt onder het kopje "terrorisme", om te vragen hoe wij het
in ons hoofd hebben gehaald om destijds de Kustwacht zo in te richten dat
die deze taak niet mocht uitoefenen. Overigens moeten wij de zaak niet zwaarder
maken dan zij is. Het alert zijn op terrorisme begint sinds 2001 natuurlijk
gewoon op het land, bij de havenautoriteiten, zoals dat ook geldt bij de Rotterdamse
havenautoriteiten, om daarna door te gaan naar de justitiële autoriteiten
en te eindigen bij de Koninklijke Marine en bij de mariniers. Daar zit ook
de Kustwacht bij.Ik herinner mij een van de meest voor de hand liggende voorbeelden na
11 september 2001, namelijk de bedreiging van een cruiseschip, die werd
gesignaleerd door de Kustwacht. In zo'n geval is het goed dat het wettelijk
duidelijk is dat hier een taak ligt voor de Kustwacht. Mocht de heer Van Raak
ooit nog eens op een cruiseschip door het Caraïbisch gebied varen, dan
zal hij zich misschien iets veiliger voelen bij de herinnering aan mijn woorden
van dit moment.De totstandkoming van deze rijkswet is van groot belang omdat deze een
uniform juridisch en operationeel kader stelt voor het optreden van de Kustwacht,
eigenstandige bevoegdheden en dwangmiddelen aan de Kustwacht geeft –
voor zover daarover vragen zijn gesteld, zal de minister van Justitie daarop
antwoorden – en afspraken tussen de drie landen over deze samenwerking
duurzaam bestendigt.De heer Van Raak (SP):De minister zegt dat deze wet een bestaande praktijk vastlegt. Codificering
konden wij dit niet noemen. Natuurlijk leven wij na de aanslagen van 11 september
2001 in een andere wereld, maar zijn er in de huidige praktijk aanwijzingen
dat het nodig is om terrorisme expliciet onder deze taken onder te brengen?
Is de huidige Kustwacht dan ook op een zo zware taak berekend op dit moment?Minister Van Middelkoop:Ik herhaal dat wij het niet zwaarder moeten maken dan het is. Laten wij
hier niet het beeld oproepen alsof wij in het Koninkrijk iets nieuws hebben
bedacht om het terrorisme te bestrijden, te weten de Kustwacht. Daar is geen
sprake van. Ik zou het echt een omissie vinden als wij dit niet meer zouden
doen. Ik herinner eraan dat in de stukken staat dat al vrij snel na 11 september
2001 een gemeenschappelijke verklaring tussen de drie landen van het Koninkrijk
tot stand is gebracht waarbij de afspraak is gemaakt om de samenwerking op
het punt van de bestrijding van terrorisme te intensiveren. Ik vind dat alleen
maar verstandig. Het is goed om dat te benoemen.De heer Van Raak (SP):Iedereen moet natuurlijk altijd alert zijn op terrorisme, maar doordat
dit zo in het wetsvoorstel is opgenomen, ben ik op de gedachte gebracht dat
er een nieuwe taak zou komen, hetgeen erop duidt dat dit niet hetzelfde is
als de huidige praktijk. Misschien kan de minister daarover uitsluitsel geven.
Verder is het mij opgevallen dat terrorismebestrijding wel wordt genoemd maar
de proliferatie van massavernietigingswapens niet.Minister Van Middelkoop:Het is ook nooit goed! Terrorisme is een ernstige vorm van criminaliteit,
niet meer en niet minder. Na de gemeenschappelijke verklaring van 2001 waarin
terrorisme als zodanig als een gemeenschappelijke taak van de drie landen
van het Koninkrijk is vastgelegd, is het verstandig die taak naast alle andere
taken in de wet op te nemen. Wij hopen dat het niet nodig is om die taak vaak
te activeren, maar wij zijn in een andere wereld terechtgekomen waarin het
terrorisme wat meer aandacht vergt. De Kustwacht beschikte over een deel van
de middelen. Laten wij de taken dan ook voor dat deel benoemen.De heer Boekestijn heeft gevraagd naar de effectiviteit van de Kustwacht.
Die vraag mag hij wat mij betreft ieder jaar stellen. Een deel van het antwoord
op die vraag zal hij vinden in het jaarverslag. De middelen van de Kustwacht
worden ingezet op basis van een operationeel jaarplan. Per taakgebied, bijvoorbeeld
opsporing en toezicht, worden doelstellingen SMART geformuleerd. Er wordt
dus aangegeven hoe de doelstellingen moeten worden bereikt en
met welke middelen. De resultaten worden per taakgebied in kaart gebracht
en die worden jaarlijks in het jaarverslag van de Kustwacht gepubliceerd.
Indien gewenst, zijn wij bereid om daarover in een overleg of tijdens de begrotingsbehandeling
van gedachten te wisselen. Uit het jaarverslag van 2006 blijkt dat de Kustwacht
effectief is. Het is altijd goed om naar meer te streven, maar ik heb in een
andere hoedanigheid het begin meegemaakt en ben heel trots op alles wat de
Kustwacht heeft bereikt. Ik doel op de Cutters, de Superribs – de gebreken
daarvan worden onderkend en daaraan wordt gewerkt – de Walradarketen,
de vliegtuigen die binnenkomen enzovoorts. De Kustwacht is één
van de mooie verworvenheden van de samenwerking binnen ons Koninkrijk.De heer Boekestijn (VVD):De minister heeft welgemeend mooie woorden uitgesproken. Deze week las
ik in de Defensiekrant over uitstel van de levering van de twee patrouillevaartuigen.
Dat is toch niet iets wat wij zomaar voorbij moeten laten gaan? Wat zal het
gevolg daarvan zijn voor de Kustwacht?Is het probleem met de Superribs werkelijk opgelost? Zo ja, dan is het
toch een ernstige zaak dat dat zo lang heeft geduurd.Minister Van Middelkoop:De commandant heeft gezegd dat het probleem is onderkend en dat er contacten
zijn gelegd met het bedrijf dat die vaartuigen heeft geleverd. Het bedrijf
werkte op dat moment aan een oplossing. De Superribs zijn aangeschaft, maar
er ontstaat narigheid door de deining van de zee in het Caraïbisch gebied.De huidige materiële voorziening zoals wij die nu kennen, is en blijft
gegarandeerd. Het is absoluut niet juist dat wij de militaire presentie bij
de Antillen en Aruba ingrijpend willen verminderen. Ik verwijs naar de nota "Wereldwijd
dienstbaar" die op Prinsjesdag is ingediend. Alleen de wijze waarop wij
de militaire presentie inhoud geven, verandert. Tijdens mijn bezoek heb ik
de autoriteiten uitgelegd dat het niveau is gegarandeerd. Dat heeft overigens
betrekking op de marine in plaats van op de Kustwacht.De heer Roland Kortenhorst (CDA):Ik heb niet gezegd dat het heel veel achteruit is gegaan. Wel heb ik gezegd
dat dat in enige mate het geval is. Als ik de status van 2004, die van 2007
en die van 2011 met elkaar vergelijk, neem ik waar dat de Orion-vliegtuigen
worden ingeruild voor civiele schepen en dat een fregat wordt ingewisseld
voor een patrouilleschip.Ik heb niet gezegd dat het ineens niets meer is. Ik constateer echter
wel dat het totale profiel van de militaire presentie en de verdedigingskracht
ervan afneemt wanneer je de situatie zoals deze in 2011 zal zijn met de civiele
vliegtuigen vergelijkt met de situatie zoals wij die in 2004 kenden. Ik heb
gevraagd dat te stellen tegenover de ontwikkelingen die wij waarnemen en daarover
een oordeel te geven. Dat hoeft niet nu. Ik heb gezegd dat dit op een zeer
afgewogen wijze in een brief zou kunnen, voorafgaand aan de behandeling van
de verslagen en jaarplannen. Er zou eens een analyse moeten worden gegeven
van de aanwezigheid, ontwikkelingen en behoeften ter plaatse met een antwoord
op de vragen wat nodig is en of de zaken nog steeds op orde zijn. Wellicht
signaleren wij zaken waaraan de komende jaren aandacht moet worden geschonken.
Het ligt allemaal wat genuanceerder.Minister Van Middelkoop:Wellicht ziet u het al te genuanceerd. Een tijd lang heeft het gerucht
de ronde gedaan dat wij de mariniers van Aruba zouden terugtrekken. Wellicht
was dat niet het geval bij de heer Kortenhorst. In dat geval heb ik hem onrecht
gedaan. Ik heb het gerucht krachtig weersproken. Dat is geenszins de bedoeling
geweest. Zo dit ooit al een voorstel zou zijn geweest, kan er niets van worden
teruggevonden in de nota. Vandaar mijn bezwering dat de militaire presentie
hetzelfde blijft.De heer Roland Kortenhorst (CDA):Ik wil daarop recht uit mijn hart reageren. Ik zal nooit landmachtmilitairen
minder achten dan mariniers. Dat weet men van mij.Minister Van Middelkoop:Ik zal mijn best doen om deze quote in de Defensiekrant te laten opnemen.
Dat zal de reputatie van de heer Kortenhorst goed doen.De heer Roland Kortenhorst (CDA):Wilt u dan niet vergeten dat de bataljonversterking voor de mariniers
te danken is aan onze motie. Beide liggen mij na aan het hart.De voorzitter:Wij keren terug naar het onderwerp. Het woord is aan de minister van Defensie.Minister Van Middelkoop:De Nederlandse Antillen en Aruba delen in de verandering die in Nederland
heeft plaatsgevonden ten aanzien van de patrouilleschepen. Onder het vorige
kabinet is een aantal fregatten afgestoten. Daarvoor komen patrouillevaartuigen
in de plaats. Die zijn uitstekend geschikt voor inzet in het Caraïbisch
gebied. Er is geen sprake van een verzwakking van onze capaciteit daar.Naast de heer Kortenhorst heeft ook de heer Boekestijn vragen gesteld
over de luchtverkenning. Ik heb er een mooi antwoord op. De kwaliteit van
de luchtverkenningscapaciteit neemt met de komst van de nieuwe Dash-8-vliegtuigen
niet af. Deze kunnen meer dan de Fokker-60, de Nimrod en de Orion waarmee
wij tot op heden hebben gewerkt. De vluchtduur is bijvoorbeeld langer dan
bij de Fokker-60 en de vervoerscapaciteit groter. Dat is niet onbelangrijk
wanneer bijvoorbeeld bijstand moet worden verleend in het geval van een ramp.
Deze toestellen beschikken over modernere apparatuur en zijn tevens geschikt
voor transport.Ik voeg hieraan toe dat wij een enigszins bijzondere constructie hebben
gekozen. Wij hebben een commercieel Canadees bedrijf aangetrokken om de bemanning
te leveren. Uiteraard ontvangt deze alle instructies van de commandant van
de Kustwacht. Ontplooiing vindt al in oktober plaats. Ik heb er plaatjes van
gezien. Die zien er prachtig uit.De heer Brinkman heeft gevraagd naar de Rijkswet instelling aansluitende
zone. Deze is in 2005 in werking getreden. Het wetsvoorstel waarover wij het
nu hebben, geldt vanzelfsprekend tevens voor de aansluitende zone. Die is
wettelijk vastgelegd. Het regime van de rijkswet die wij vandaag bespreken
is op dat gehele gebied van toepassing.De heer Van Raak heeft gesproken over terrorisme. Daarop zijn wij ingegaan.
Ten aanzien van de jaarlijkse evaluatie verwijs ik mevrouw Eijsink
en de heer Van Raak naar het jaarverslag.De heren Kortenhorst en Boekestijn hebben aandacht gevraagd voor de relatie
met Venezuela. Wij onderhouden een goede relatie met dat land. Het is niet
nodig om bij deze gelegenheid de binnenlandse politiek van Venezuela te bespreken.
Het is bekend dat de afgelopen maanden berichten in de kranten zijn verschenen
die vervolgens nogal bleken te zijn opgeblazen voor zover zij gingen over
zorgen die aan onze kant gerechtvaardigd zouden zijn. Daarvan is geen sprake.
Er zijn heel goede samenwerkingsrelaties tussen onze marine en die van Venezuela.
Hetzelfde geldt voor de samenwerkingsrelaties tussen de kustwachten. Ik bevorder
die goede relaties en ik vind het verstandig dat die relaties goed gehouden
worden. Uiteraard worden bepaalde ontwikkelingen gevolgd, al dan niet uit
reëel aanwijsbaar eigenbelang. Dit geldt echter voor ontwikkelingen in
heel veel regio's in de wereld en dus ook hierbij. Ik denk niet dat het nodig
is om een bijzondere dreigingsanalyse op dit punt los te maken. Ik heb bovendien
begrepen dat ik hiermee geheel in de lijn blijf met mijn voorganger, met wie
de heer Kortenhorst dit debat ook heeft gevoerd.Ik vind het volstrekt legitiem dat de Kamer, in dit geval bij monde van
de heer Kortenhorst, de zekerheid eist dat er getoetst wordt op rechtmatigheid
en doelmatigheid, ook bij de Kustwacht. Ik wil hem zeker niet met een kluitje
in het riet sturen, maar ik zeg wel dat ik de zekerheid dat dit zal gebeuren
ontleen aan het functioneren van de Algemene Rekenkamer zoals ik die ken.
Wij weten dat het door de structuur van het Koninkrijk wat lastig is om directe
opdrachten en bevoegdheden te formuleren. Toch hebben wij in de stukken de
lijn gelegd waarlangs de Rekenkamer in samenwerking met de rekenkamers van
de Antillen en Aruba deze werkzaamheden zou kunnen uitvoeren. Ik heb er vertrouwen
in dat dit op enig moment zal gebeuren. Niets verhindert de Kamer echter om
de Rekenkamer nog eens te attenderen op een kennelijk levende wens om hieraan
aandacht te geven.Staatssecretaris Bijleveld-Schouten:Voorzitter. Ik ben net als de minister van Defensie blij dat ik hier sta
en met de Kamer over dit langlopende wetsvoorstel kan spreken. De minister
van Defensie zei dat het voor hem een mogelijkheid is om aan wetgeving te
doen, iets wat bij Defensie niet veel voorkomt. Voor mij persoonlijk is de
behandeling van dit wetsvoorstel een mogelijkheid om met de woordvoerders
van Defensie van gedachte te wisselen. Ik ga kort op de aan mij gestelde vragen
in.Ik ben blij te merken dat ook de woordvoerders van Defensie aandacht hebben
voor het staatkundige proces dat zich afspeelt op de Antillen. Het is goed
om te horen dat zij dit volgen, want soms maak ik mij met mijn collega van
Justitie wat zorgen over de aandacht van de Kamer voor het staatkundige proces.
Het is daarom mooi om te merken dat die aandacht hier nu nadrukkelijk aanwezig
is.De heer Boekestijn – ik feliciteer hem met zijn verjaardag vandaag –
vroeg wat de gevolgen voor de gezagsverhoudingen zijn van de staatkundige
veranderingen op de Antillen en meer in het bijzonder op de BES-eilanden.
Ik heb de vraag opgevat als een vraag van de hele Kamer. Ik kan daarover vrij
kort zijn. Voor de gezagsverhoudingen verandert er niets. Het Openbaar Ministerie
blijft het gezag op het punt van de opsporing. Dit gebeurt onder de politieke
verantwoordelijkheid van de minister van Justitie van het land waarbinnen
de activiteit plaatsvindt. De minister van Justitie zal daarover straks spreken.
Voor toezichthoudende taken zal de desbetreffende vakminister het bevoegd
gezag zijn; daarin verandert eigenlijk ook niets. Voor de BES-eilanden zullen
dit dus in de nieuwe staatkundige verhouding de betrokken Nederlandse ministers
zijn. Dit is dus allemaal prima geregeld.De heer Boekestijn en de heer Brinkman hadden vragen over de financiële
verplichtingen. De Antillen en Aruba zijn de afgelopen jaren hun financiële
verplichtingen ten aanzien van de Kustwacht nagekomen. Wellicht is de achtergrond
van de vraag het feit, dat ik van Aruba de bijdrage over 2006 nog moet ontvangen.
Ik heb echter geen reden om aan te nemen dat deze bijdrage niet zal worden
betaald. Ik ga er dus van uit dat dit allemaal goed komt. Wellicht is het
goed om de heer Brinkman te zeggen dat er in 2003 tussen de landen afspraken
zijn gemaakt over de achterstallige betalingen van de jaren vóór
2003. Hierover is de Tweede Kamer destijds geïnformeerd. De betalingsachterstanden
van Aruba zullen verrekend worden met de opbrengst van de verkoop van de deelneming
van Nederland in een hotel op Aruba; daarover heeft hij vast wel gehoord.
Ik ben hierover nu met Aruba in overleg. De betalingsachterstanden van de
Nederlandse Antillen zijn met hoofdstuk IV van de rijksbegroting verrekend
ten laste van de samenwerkingsmiddelen. Er is dus wat dit betreft geen probleem.De regering heeft kennisgenomen van het amendement van de heer Comenencia
op stuk nr. 11. Voor ons staat voorop dat het voor het functioneren van de
Kustwacht van groot belang is dat de grondslag voor de Rijkswet Kustwacht
wordt gevormd door de artikelen 3 en 38 van het Statuut. Mevrouw Eijsink vroeg
specifiek naar het gevolg van het omkeren van de volgorde van deze artikelen.
Op zichzelf heeft dit omdraaien juridisch geen gevolgen, zoals eigenlijk ook
in het betoog van de gevolmachtigd minister wel naar voren kwam, maar het
gevoelen is dat hiermee in ieder geval beter uitdrukking wordt gegeven aan
het element van samenwerking. Wat ons betreft blijft het gewicht hetzelfde,
wat voor ons van belang is. De regering stelt vast dat met deze uitleg met
het amendement eigenlijk ook het belang van deze grondslag wordt onderschreven,
want die blijft hetzelfde. Zij kan dan ook leven met de voorgestelde wijziging
in de preambule in de Rijkswet Kustwacht.Mevrouw Eijsink (PvdA):Ik had nog gevraagd naar het woordje primair.Staatssecretaris Bijleveld-Schouten:Inderdaad. In de tekst van het amendement komt dit woordje niet voor,
dus het gewicht blijft hetzelfde. Ik heb er kennis van genomen dat de gevolmachtigd
minister een aantal keren van "primair" gesproken heeft, maar dit
woord staat niet in de tekst van het amendement. Daarom kunnen wij ermee leven.Mevrouw Eijsink (PvdA):Even voor de duidelijkheid, artikel 3 van het Statuut valt onder de algemene
bepalingen en bij artikel 38 gaat het om het hoofdstuk onderlinge bijstand,
overleg en samenwerking. Hoe moet ik mij nu praktisch de wisseling
van deze artikelen voorstellen? Wat is het gevolg hiervan? Moet ik mij voorstellen
dat in het jaarverslag eerst artikel 38 behandeld wordt, en dan pas artikel
3?Staatssecretaris Bijleveld-Schouten:Het gaat alleen om de statutaire grondslag van de wet, het heeft geen
andere werking. In die zin maakt het niet uit, de wet is op beide artikelen
gebaseerd, maar omkering strookt meer met het historische gevoelen, zoals
de Kamer is uitgelegd. Vandaar dat wij kunnen leven met wat er in het amendement
is verwoord.De voorzitter:Even voor de duidelijkheid, betekent uw uitspraak "de regering kan
ermee leven" dat u het amendement overneemt?Staatssecretaris Bijleveld-Schouten:Nee, voorzitter, wij laten het oordeel over het amendement aan de Kamer
over.Mevrouw Eijsink (PvdA):Voorzitter, het is zeer uitzonderlijk dat de volgorde van artikelen omgedraaid
wordt. Wat betekent dit voor de jurisprudentie?Staatssecretaris Bijleveld-Schouten:Volgens mij niets, maar laten wij dit maar aan de minister van Justitie
overlaten, die is altijd heel goed in jurisprudentie...De heer Boekestijn (VVD):Dit is toch wel een heel interessante figuur. Ik hoor nu van de staatssecretaris
dat de omdraaiing van deze artikelen juridisch geen enkele betekenis heeft.
Op zichzelf is het in het parlementaire leven wel aardig om te spreken over
dingen die juist wel juridische betekenis hebben. Maar overigens staat er
in de toelichting wél dat de rijkswet primair gebaseerd is op artikel
38 van het Statuut. Dit wekt toch wat verwarring, want daar zit natuurlijk
de pijn. Ik denk dat wij straks toch ook even aan de minister van Justitie
moeten vragen hoe wij dit allemaal moeten zien. Ik kom hier nog op terug.Staatssecretaris Bijleveld-Schouten:U hebt gehoord dat ik van het gebruik van dat woord "primair"
afstand heb genomen. Wat de regering betreft, geldt de gewijzigde tekst.Wij hebben natuurlijk ook kennisgenomen van het amendement-Van Raak. De
minister van Defensie heeft er reeds over gesproken. De regering ontraadt
aanneming ervan, omdat de verwevenheid van de verschillende vormen van criminaliteit
en terrorisme wat ons betreft evident is. In het Caraïbische gebied is
er bijvoorbeeld verwevenheid van de Zuid-Amerikaanse terroristische organisaties
en de drugshandel. Als het voorgestelde amendement wordt aangenomen, zou dit
de landen van het Koninkrijk een belangrijk instrument uit handen nemen voor
de aanpak van het terrorisme in het Caraïbische gebied. Aanneming van
dit amendement wordt door ons dan ook ernstig ontraden.Minister Hirsch Ballin:Mijnheer de voorzitter. Ik wil beginnen met beantwoording van de vraag
over gezag en jurisprudentie. Die vraag werd zo-even gesteld. Wij hebben in
het Koninkrijk der Nederlanden geen koninkrijksstrafrecht. De strafbare feiten
worden berecht binnen de rechtsorde van elk land van het Koninkrijk. Met de
huidige staatkundige verhoudingen in de Caraïbische delen van het Koninkrijk
betekent dit dat opgespoorde strafbare feiten onder het gezag van hetzij de
procureur-generaal van de Nederlandse Antillen hetzij de procureur-generaal
van Aruba worden berecht op grond van de Nederlands-Antilliaanse respectievelijk
Arubaanse rechtsorde.Er is gesproken over de relatie met de considerans van het wetsvoorstel.
Een considerans brengt tot uitdrukking welke overwegingen ten grondslag liggen
aan het vaststellen van de wettelijke bepalingen. Als eenmaal een wet is vastgesteld –
in dit geval gaat het om een rijkswet – wordt toepassing gegeven aan
de bepalingen van die wet. Voor zover het gaat om de strafbepalingen die in
dit verband kunnen worden toegepast, is er uiteraard de strafbepaling die
in het voorstel van rijkswet zelf is vervat in het belang van de integriteit
en het functioneren van de Kustwacht. Verder gaat het om de feiten die strafbaar
zijn gesteld op grond van Nederlands-Antilliaans respectievelijk Arubaans
recht. Daarvoor biedt de wetgeving van de Nederlandse Antillen respectievelijk
Aruba dus de basis. Als nieuwe verhoudingen in het Koninkrijk tot stand zijn
gebracht, wordt de basis gevormd met het strafrecht dat geldt voor de vier
landen die in het bewakingsgebied van de Kustwacht en in de aangrenzende gedeelten
van de zee gelegen zijn. Dus verandering van de considerans heeft geen effecten
voor de toepasselijkheid van de strafbepalingen die vervat zijn in de Nederlands-Antilliaanse
en Arubaanse wetgeving en, met de blik op de toekomst, voor de Arubaanse,
de Curaçaose en de Sint Maartense wetgeving en voor de wetgeving die
geldt voor de drie eilanden die met het Nederlandse staatsbestel worden verbonden.De verantwoordelijkheid voor terrorismebestrijding ligt bij elk van de
drie landen van het Koninkrijk, uiteraard onverminderd wat geldt op grond
van artikel 3 voor zover het gaat om terrorismebestrijding met een extern
effect. Dat is ook een van de redenen waarom artikel 3 van belang is. Uiteraard
geldt ook onverminderd wat bepaald is met artikel 43 van het Statuut. Terrorismebestrijding
is in Nederland primair de verantwoordelijkheid van de minister van Justitie.
Op de Nederlandse Antillen en Aruba valt die onder de verantwoordelijkheid
van de collega's in de landsregeringen daar. Er wordt uiteraard ook op andere
manieren dan met de Kustwacht aan samenwerking gedaan. De Nationaal Coördinator
Terrorismebestrijding is bezig met steun, medewerking te geven aan het opstellen
van een multidisciplinair dreigingsbeeld terrorisme Nederlandse Antillen en
Aruba. De heer Van Raak heeft op dit terrein vragen gesteld. Het is eigen
aan terroristische activiteiten dat niet alles tevoren in openbare stukken
zichtbaar is. Om die reden worden er dreigingsbeelden gemaakt. Die worden
ook voor Nederland gemaakt. Die zullen nu voor het eerst tot stand komen voor
de Nederlandse Antillen en Aruba.De heer Van Raak (SP):Ik vind het goed dat die dreigingsbeelden worden gemaakt. Dat wil nog
niet zeggen dat de analyse van een dreigingsbeeld ten grondslag heeft gelegen
aan deze wet.Minister Hirsch Ballin:Geen dreigingsbeeld, maar wel de inschatting en het besef
dat terrorisme naar zijn aard een internationaal fenomeen is. Dat blijkt uit
alle stukken die in internationaal verband verschijnen, bijvoorbeeld uit wat
er in de Verenigde Naties over is gezegd. Daarbij is het een illusie om te
menen dat het Caraïbisch gebied daarvan per definitie is uitgezonderd.
Integendeel, het intense personen- en goederenverkeer in het Caraïbisch
gebied geeft zeker geen aanleiding om er nu van uit te gaan dat net deze vorm
van criminaliteit buiten het werkterrein van de Kustwacht moet worden gehouden.
Zoals mijn collega Van Middelkoop net al zei, gaat het ook bij terroristische
activiteiten om criminele activiteiten. Ook al wordt terrorisme afzonderlijk
genoemd, het behoort onder gezag van de procureurs-generaal tot de taken van
de Kustwacht. Dat geldt ook voor douaneovertredingen.De heer Roland Kortenhorst (CDA):Ik hoor tot mijn vreugde dat er wel degelijk een analyse komt van het
dreigingsprofiel en -beeld in die regio. Daar vroeg ik naar, overigens niet
zozeer in relatie tot Venezuela maar in het algemeen in relatie tot het hele
complex van zaken dat daar speelt. Zal die dreigingsanalyse een weerslag krijgen
in de bespiegeling in de jaarrapportages die het ministerie van Defensie opstelt?
Ik snap dat ook daarbij niet tot in details wordt gegaan, want je moet mensen
niet wijzer maken dan nodig is.Minister Hirsch Ballin:De heer Kortenhorst heeft op dit punt ook vragen gesteld. Het raakt zowel
het amendement van de heer Van Raak, waarvan wij aanvaarding ontraden, als
de vragen van de heer Kortenhorst. In aanvulling op wat in de stukken naar
voren is gekomen, deel ik mee dat wij verwachten dat het eerste dreigingsbeeld,
dat met medewerking van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding
samen met verschillende diensten op de Nederlandse Antillen en Aruba tot stand
wordt gebracht, eind van dit jaar gereed zal zijn. Dat betekent dat in die
eerste multidisciplinaire analyse de informatie van de betrokken organisaties
zal worden verwerkt. Mogelijk zal een volgend dreigingsbeeld wat sterker de
kenmerken van multidisciplinariteit dragen dan de eerste. Ook dat is een ontwikkeling.
Het is van betekenis dat het nu voor het eerst geschiedt. Een en ander betekent
dat de inspanningen in deze samenwerking erop gericht zijn om uit de verschillende
diensten de benodigde inzichten los te krijgen. Het zou wat prematuur zijn
om nu al te zeggen wat de conclusies zijn die aan dat dreigingsbeeld moeten
worden verbonden. Die kunnen natuurlijk het hele scala beslaan van ernst,
aard en omvang. Als er reden is om dat onmiddellijk op te nemen in de werkprogramma's
van de uitvoerende diensten, waarvan de Kustwacht er één is,
zal dat uiteraard aan de orde moeten komen. Maar als dat dreigingsbeeld er
geen aanleiding toe geeft, zou ik vandaag een verkeerde toezegging doen door
te zeggen dat het er dus in moet worden opgenomen. Uiteraard wordt de Kamer
op de hoogte gehouden van wat er aan inzichten naar voren komt, voor zover
die zich lenen voor publieke mededeling. Het is immers eigen aan dreigingsbeelden
op dit terrein dat de details in het belang van de zaak en van het doel waarvoor
zij worden opgesteld zich niet altijd lenen voor publieke communicatie.Dan kom ik op een punt dat door de heren Kortenhorst en Brinkman aan de
orde is gesteld. Het betreft de positie van de US Coast Guard, die inderdaad
naar Amerikaans recht ruimere bevoegdheden heeft om op volle zee op te treden
tegen schepen die verdacht worden van drugssmokkel. Het zou zich trouwens
ook bij andere verboden activiteiten kunnen voordoen. Ons is gevraagd of de
rijkswet daar alsnog in zou moeten voorzien. Deze vraag moet worden beantwoord
naar de maatstaven van het internationale zeerecht. Het internationale zeerecht
brengt met zich dat op volle zee de uitoefening van rechtsmacht in beginsel
is beperkt tot schepen varend onder de eigen vlag van de optredende staat.
Er is een uitzondering, namelijk als het gaat om een van de specifieke misdrijven
genoemd in het VN Zeerechtverdrag, bijvoorbeeld piraterij, of als er toestemming
is verleend om op te treden. Dat is de zogenaamde permissive rule. Voor optreden
is machtiging van de vlaggenstaat vereist. De Amerikaanse opvatting is dat,
als er toestemming is gegeven door de gezagvoerder van het schip, daarmee
ook de toestemming is gegeven van de vlaggenstaat. Dat is een opvatting die
internationaal bezien ongebruikelijk is en verder reikt dan de meeste staten
redelijk en juist achten op basis van deze permissive rule. Ook de opvatting
van het Koninkrijk der Nederlanden is niet dat zo ver kan worden gegaan. Er
zijn wel nieuwe ontwikkelingen die van belang zijn en waarvan ik hoop en verwacht
dat die tegemoet zullen komen aan de zorgen die door de heren Kortenhorst
en Brinkman zo-even zijn uitgesproken.Een schip varend onder de vlag van een staat op volle zee valt onder de
exclusieve rechtsmacht van de desbetreffende vlaggenstaat. Voor strafvorderlijk
optreden ten aanzien van een rechtssubject dat valt onder de primaire jurisdictie
van de andere staat, is de instemming vereist van de autoriteiten van die
staat. Dat is de algemene regel. Dat is een beperking die ook geldt voor de
Kustwacht. Maar, zoals zo-even ook werd opgemerkt, is er intussen het Verdrag
van San José en dat verdrag voorziet wel in ruimere bevoegdheden om
in het Caribaïsch gebied op volle zee in samenwerking met andere staten
uit de regio op te treden.De koninkrijksregering vindt het van belang dat deze ruimere bevoegdheid
is vervat in het Verdrag van San José. Ik maak daarom hier met nadruk
melding van de ruimere mogelijkheid om op te treden op grond van dit verdrag.
Dat kan dan namelijk niet alleen wanneer het een eigen schip betreft of wanneer
toestemming is gegeven door de autoriteiten van de vlaggenstaat, maar ook,
om te beginnen in de aansluitende zone, op volle zee aan boord van een vaartuig
zonder nationaliteit – dat dus niet rechtmatig is geregistreerd als
een schip varende onder de vlag van een andere staat – en ten slotte
op volle zee aan boord van een vaartuig dat de vlag voert van een andere verdragspartij.
Dat is een andere staat die partij is bij het Verdrag van San José.
Omdat dit verdrag deze betekenis heeft juist in het Caraïbisch gebied,
is dat een buitengewoon praktische en belangrijke ontwikkeling die tegemoetkomt
aan het praktische probleem dat door de heren Kortenhorst en Brinkman zojuist
is gesignaleerd. Het verdrag geeft dus een juridische grondslag om in deze
drie gevallen op te treden, ook buiten de territoriale wateren en onder omstandigheden
dus zelfs buiten de aansluitende zone ten aanzien van schepen met een andere
vlag of zonder vlag. Dat is van groot belang voor de uitbreiding en de versterking
van maritieme rechtshandhaving.De Raad van State van het Koninkrijk heeft op 30 juli positief advies
uitgebracht over de goedkeuringsrijkswet. Mijn collega van Buitenlandse
Zaken, die de eerste ondertekenaar zal zijn van de goedkeuringswet, zal bevorderen
dat dit wetsvoorstel op korte termijn bij de Kamer wordt ingediend. Uiteraard
wordt het tevens aan de Staten van de Nederlandse Antillen en Aruba voorgelegd.
Het zal immers een voorstel van rijkswet zijn.De heer Brinkman (PVV):Ik dank de minister voor deze beantwoording, maar ik mis nog een motivering
waarom wij niet op dezelfde manier kunnen handelen als de US Coast Guard.
In mijn beleving bevestigt hij dat wij dat juist wel zouden moeten doen. Wij
hebben dat Verdrag van San José ondertekend. De Amerikanen nemen daar
al een voorschot op en dat zouden wij natuurlijk ook kunnen doen.Minister Hirsch Ballin:Zoals gezegd is de opvatting van de Verenigde Staten over het internationale
recht niet gebruikelijk. Mijn collega van Buitenlandse Zaken heeft een- en
andermaal verzekerd dat het kabinet buitengewoon hecht, ook als het gaat om
de bestrijding van terroristische activiteiten, aan inachtneming van de regels
van het internationale recht. Dat geldt ook hier, maar het internationale
recht is niet iets wat stil staat. Vandaar dat wij het belangrijk vinden dat
het Verdrag van San José tot stand is gekomen en dat het naar wij hopen
spoedig wordt bekrachtigd, zodat deze verbreding van de grondslag tot stand
wordt gebracht.De heer Roland Kortenhorst (CDA):Ik heb in eerste termijn verwezen naar het Verdrag van San José
en gevraagd om daarop vooruit te lopen en in actie te komen, zodat er een
duidelijk signaal is dat dit land vormgeeft aan de intentie op dit gebied.
Wanneer wordt verwacht dat dit verdrag effectief is? Als het over drie weken
is, wat wellicht optimistisch van mij is, wil ik mijn vraag nog wel heroverwegen.De minister zegt dat de Verenigde Staten een ongebruikelijke interpretatie
geeft aan het gedrag van een kapitein. Is deze in strijd met een wet of kan
deze op zichzelf wel? Wanneer mooie dames en heren op een zeiljacht komen,
weet ik dat het gebruikelijk is dat de schipper allereerst roept dat zij op
een schip zitten waarvan hij kapitein is en dat hij huwelijken mag sluiten.
Dan gaat hij ook voorbij aan toestemming van de kust.Minister Hirsch Ballin:Ik begrijp dat de heer Kortenhorst nu associaties heeft met andere schepen
dan die door de Kustwacht moeten worden geënterd. Het zeerecht is gecodificeerd
in het Verdrag van Montego Bay. Bij de uitleg daarvan baseren wij ons op de
totstandkomingsgeschiedenis van dat verdrag. Wij hebben geen plannen om daarvan
af te wijken. De opvatting van de Verenigde Staten, die ik vriendelijk omschreef
als ongebruikelijk, wordt naar onze overtuiging niet gedekt door de bepalingen
van het Verdrag van Montego Bay.Het Verdrag van San José heeft intussen twaalf ondertekenaars.
Het treedt in werking zodra vijf staten hun nationale goedkeuringsprocedure
van het verdrag hebben afgerond. De Raad van State heeft inmiddels geadviseerd,
zoals ik al zei. Ik liet mij zelfs ontvallen dat dit een positief advies was.
Normaliter doen wij geen mededelingen over de teneur van het advies, maar
het is misschien toch wel goed om dit te weten, omdat de indiening van het
voorstel van rijkswet tot goedkeuring zeer aanstaande is. Daarna is het aan
de orde van de Kamer om daarmee zoveel spoed te betrachten als door de heer
Kortenhorst zojuist is bepleit.De heer Brinkman heeft gevraagd of wij kunnen verzekeren dat de medewerkers
van de Kustwacht tijdig als opsporingsambtenaar worden aangewezen. Ja zeker.
De kustwachtambtenaren worden in de formele wetgeving van de Nederlandse Antillen
en Aruba aangewezen als opsporingsambtenaar en het kustwachtpersoneel wordt
aangemerkt als buitengewoon agent van politie.Mevrouw Eijsink (PvdA):Ik hoorde de staatssecretaris over het gewijzigde amendement op stuk nr.
11 zeggen dat het kabinet ermee kan leven, maar ik wil graag van de minister
weten wat daarmee wordt bedoeld. Een amendement is bedoeld om een wetsvoorstel
te verbeteren. Ik zou graag willen weten om welke verbetering het gaat. Uit
het oogpunt van zorgvuldige wetgeving moeten wij niet zomaar amendementen
aannemen die geen verdere uitwerking hebben, net zo min als moties. Een advies
aan de Kamer dat het kabinet ermee kan leven, komt op mij verwarrend over.
Het woordje "primair", dat in de toelichting staat, wordt door het
kabinet geschrapt. Wat is het advies aan de Kamer, wat betekent dit voor het
wetsvoorstel en welke verbetering vindt er plaats?Minister Hirsch Ballin:Zoals collega Bijleveld zojuist zei, laten wij het oordeel over dit amendement
graag aan de Kamer over. Wij beoordelen een amendement op basis van de tekst
van het amendement, en niet op basis van de tekst van de toelichting. Dat
is ook niet ongebruikelijk. De tekst van het amendement ontmoet bij ons geen
bezwaren, omdat het juridische gevolg van het vermelden van de artikelen 3
en 38 in de volgorde 38 en 3 geen wijziging brengt in het feit dat het voorstel
van rijkswet op beide bepalingen van het Statuut is gebaseerd.De heer Boekestijn (VVD):Ik heb een vraag gesteld die nog niet beantwoord is. Wij hebben in de
toekomst verschillen in de positie van de Nederlandse Antillen. Curaçao
en Sint Maarten hebben een zelfstandige positie binnen het Koninkrijk, terwijl
Bonaire, Sint Eustatius en Saba in de toekomst de status van Nederlandse gemeente
krijgen. Heeft dat gevolgen voor de aansturing van de opsporingstaak van de
Kustwacht?Minister Hirsch Ballin:In mijn herinnering is die vraag wel beantwoord door de staatssecretaris
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, maar ik wil er graag nog met
een enkel woord nader op ingaan. De voorziene staatkundige hervormingen in
de Nederlandse Antillen leiden ertoe dat er in plaats van het land Nederlandse
Antillen zullen zijn het land Curaçao, het land Sint Maarten alsmede
drie openbare lichamen die een plaats krijgen in het staatsbestel van het
land Nederland. Dat betekent dat – langs de lijnen die ik aan het begin
van mijn antwoord gaf – de verantwoordelijkheid die nu ligt bij respectievelijk
de procureur-generaal van Aruba en de procureur-generaal van de Nederlandse
Antillen, in de toekomst zal liggen bij het Openbaar Ministerie dat verantwoordelijk
is voor de rechtshandhaving in respectievelijk het land Curaçao, het
land Sint Maarten en, wat betreft de eilanden Bonaire, Saba en Sint Eustatius,
het land Nederland. Dan heb ik over het Openbaar Ministerie zoals dat zal
worden ingericht in het voorstel van rijkswet dat nog moet worden opgesteld
en dat nu in voorbereiding is. De formule blijft dus hetzelfde. De procureur-generaal
van het betreffende land is verantwoordelijk voor de rechtshandhaving en voor
de taken van de Kustwacht.De voorzitter:Ik heb inmiddels geconstateerd dat er behoefte is aan een tweede termijn.
Ik geef de heer Boekestijn nog wel even de gelegenheid om te reageren op het
antwoord van de minister.De heer Boekestijn (VVD):Voorzitter. Ik kan mijn opmerkingen ook in tweede termijn naar voren brengen.De voorzitter:Dat is prima. Was de minister van Justitie klaar met zijn betoog in eerste
termijn?Minister Hirsch Ballin:Ik wil alleen nog even een mededeling over het Verdrag van San José
doen. Wij hadden het concept van het voorstel van rijkswet niet bij de hand.
Mijn collega attendeert erop dat hij de eerste ondertekenaar zal zijn van
het voorstel van rijkswet. Daarmee is de spoed die ik zojuist al in het vooruitzicht
stelde namens mijn collega van Buitenlandse Zaken dubbel en dwars gewaarborgd.De heer Boekestijn (VVD):Voorzitter. Ik heb begrepen dat de juridische betekenis van de omdraaiing
van de artikelen 3 en 38 er niet is. Dat is een geruststellende mededeling.
Het is wel een merkwaardig figuur.Ik ben heel blij met de opmerking van de minister van Defensie dat de
nieuwe Dash-8-vliegtuigen zelfs nog beter zijn dan de Orion-patrouillevliegtuigen.
Dat lijkt me ook een geruststellende gedachte. Ik ben ook heel erg blij met
de opmerking van de staatssecretaris over de betalingen en de betalingsachterstand.
Ik ben verder zeer blij met de opmerking over het Verdrag van San José.
Het is heel belangrijk dat wij buiten de territoriale wateren kunnen optreden.
Dat lijkt me dus ook goed nieuws.Nog een laatste, kritische vraag over de nieuwe situatie met het Openbaar
Ministerie. Wat betekent dit alles concreet? Nu bestaat er een samenwerkingsverband
met de recherche op de Nederlandse Antillen; daarin zitten ook Nederlanders.
Het Openbaar Ministerie heeft uiteraard zijn eigen jurisdictie en rechtsgebied.
Stel dat binnen het rechercheteam onenigheden bestaan over het moment waarop
de Kustwacht moet worden gebruikt voor opsporingstaken, wie hakt in dat geval
de knoop door?De heer Brinkman (PVV):Voorzitter. Ik dank de ministers en de gevolmachtigde minister voor hun
uitleg. Ik vind het voldoende dat het Verdrag van San José zo snel
mogelijk naar de Kamer komt. Inderdaad is het dan aan ons om het zo snel mogelijk
af te wikkelen. De heer Kortenhorst en ikzelf zullen daar nauwlettend op toezien.Aan het adres van de minister van Defensie nog het volgende. Ik heb niet
gezegd dat de Nederlandse Antillen de Kustwacht niet willen; ik heb gezegd
dat ik het vermoeden heb dat zij deze rijkswet, op deze manier, niet willen.
Dat is een andere interpretatie, die ik baseer op al het geharrewar over de
relatie tussen artikel 38 en artikel 3. Ik heb begrepen dat het allemaal niet
uitmaakt en ook mij is het om het even welk artikel vooraan staat; dat zal
allemaal wel, als het verdrag maar niet wordt veranderd. Ik vermoed dat er
een compromis is gesloten dat de mensen op de Nederlandse Antillen het op
die manier goed kunnen verkopen.Nu de gelden die wij nog open hebben staan van het mooie eiland Aruba.
Ik begrijp dat er wordt gewacht totdat de Kustwacht van 2006 wordt betaald.
Ik begrijp ook dat de 7,9 mln. wordt verrekend met de verkoop van het hotel.
Ik heb niet het hele dossier in mijn hoofd, maar ik heb het sterke vermoeden
dat Aruba hier niet onvoordelig uit zal komen. Dat zou me in ieder geval niet
verbazen, want wat dat betreft blijft Nederland voor dat eiland voor sinterklaas
spelen. Ik ben het daar absoluut niet mee eens. Ik zou zeggen: sta erop dat
die 7,9 mln. wordt betaald en als men het hotel wil verkopen, doet men dat
maar en steekt men dat geld maar in eigen zak. Vandaar de volgende motie.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat Aruba zijn bijdrage voor de kustwacht voor het jaar 2006
nog niet heeft voldaan;voorts overwegende dat Nederland nog een openstaande vordering heeft op
Aruba van 7,9 mln. in verband met de kustwachtbijdragen in de jaren 1999 tot
en met 2002:verzoekt de regering van Aruba, deze bedragen met spoed over te maken
en anders deze bedragen te korten op de middelen bestemd voor Aruba,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Brinkman. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 12(30531, R1810).De heer Van Raak (SP):Voorzitter. Ik wil terugkomen op de taak van terrorismebestrijding. De
minister van Defensie heeft mij een beetje gerustgesteld, maar niet helemaal.
Ik hoop dat ik dingen zie die er niet zijn, dus misschien kan hij me een beetje
op weg helpen. Ook, of juist bij terrorismebestrijding moeten we uitermate
zorgvuldig zijn. Natuurlijk moet iedereen altijd alert zijn op terrorismedreiging;
dat geldt voor alle organisaties. Maar nu krijgt een specifieke organisatie,
de Kustwacht van de Nederlandse Antillen en Aruba, een specifieke taak op
het gebied van terrorismebestrijding. Ik heb gevraagd om een dreigingsanalyse.
De minister van Justitie kondigde nog voor dit jaar een multidisciplinaire
dreigingsanalyse aan, maar zoiets stond natuurlijk niet aan de basis van deze
wet. Ik heb FARC en AUC als voorbeelden genoemd van organisaties; ik heb ook praktijkvoorbeelden genoemd. De minister van Defensie verwees naar
een cruiseschip. Ik hoop dat wij hetzelfde cruiseschip voor ogen hebben, want
anders is het een nogal oud voorbeeld en betreft het zeker niet de Nederlandse
Antillen of Aruba. Ik vroeg verder of bij zo'n nieuwe taak ook nieuwe middelen
nodig zijn: heeft de Kustwacht voldoende middelen voor terrorismebestrijding?Over de grondslag van de rijkswet het volgende. Ik begrijp de woorden
van de gevolmachtigde minister zo, dat hij in ieder geval wil voorkomen dat
in de beeldvorming artikel 3 belangrijker wordt gevonden dan artikel 38. Daarmee
wil hij de samenwerkingsgedachte benadrukken. Dat lijkt me ook heel nodig,
omdat er nog een heel nieuw Statuut moet worden gemaakt en dat zal toch in
harmonie en samenwerking moeten gebeuren. De staatssecretaris zal het met
me eens zijn: geen juridisch verschil, vooral een symbolisch karakter. In
de toelichting staat dat de rijkswet primair gebaseerd zal zijn op artikel
38. De staatssecretaris zegt dat hij daarmee kan leven, terwijl de Gevolmachtigde
Minister zegt dat hij er bijzonder veel waarde aan hecht. Ik kan mij bijna
niet voorstellen dat de Gevolmachtigde Minister ergens veel waarde aan hecht
als het niet veel voorstelt. Dat laatste leek weer te spreken uit de woorden
van de staatssecretaris. Misschien kunnen zij beiden in goede samenwerking
daarin wat duidelijkheid scheppen.Ten slotte heb ik aan de minister van Defensie een vraag gesteld over
de aanwezigheid van Amerikanen op de Zuiderkruis, die dingen mochten doen
die Nederlandse matrozen niet mochten doen. Hoe zit dit precies en gebeurt
dat ook op schepen van onze Kustwacht?De heer Roland Kortenhorst (CDA):Voorzitter. Wij zien met belangstelling de door mij gevraagde dreigingsanalyse
tegemoet. Ik neem aan dat, als de Tweede Kamer of de Algemene Rekenkamer een
onderzoek naar rechtmatigheid, doelmatigheid of doeltreffendheid noodzakelijk
vindt, een dergelijk onderzoek kan worden ingesteld. Interpreteer ik de minister
van Defensie zo goed? Ik zie dat hij ja knikt.Het amendement op stuk nr. 11 zullen wij interpreteren als een omdraaiing
van twee artikelen, zonder dat daarmee een ander gewicht aan welk artikel
dan ook wordt toegekend.Ik had een motie voorbereid over de verruiming van de bevoegdheden van
onze Kustwacht, maar die zal ik niet indienen. Ik vind het namelijk een beetje
flauw om een motie in te dienen die anticipeert op een verdrag waarvan de
minister aangeeft dat hij het al in zijn koffer heeft en binnenkort naar de
Kamer zal sturen. Wij houden niet van overbodige moties, en de motie die ik
had voorbereid gaat wel in die richting. Bij de behandeling van het wetsvoorstel
zullen wij uitgaan van een benadering die zo dicht mogelijk in de buurt komt
van de wijze waarop de US Coast Guard opereert. De minister gaat als altijd
actief om met de Kustwacht. Wij zouden het waarderen als hij nu al anticipeerde
op de komst van het Verdrag van San José.Mevrouw Eijsink (PvdA):Voorzitter. Ik dank de bewindslieden en de Gevolmachtigde Minister voor
hun beantwoording.Ik kom even terug op het gewijzigde amendement op stuk nr. 11. Ik voel
hiervoor wel sympathie, gelet op de uitleg over de twee "benen"
waarop een en ander is gegrondvest, te weten de artikelen 38 en 3; de weging
is exact hetzelfde. Ik sta sympathiek tegenover de voorstelling van zaken
zoals die is gegeven. Ik maak er wel een opmerking over. De toelichting, waarin
het woord "primair" staat, zou verwarrend kunnen zijn. Wij zijn
hierover in discussie met vijf collega's, maar er zijn nog 145 collega's die
er ook naar kijken. Ik zou het vervelend vinden als een toelichting waar dit
in staat een eigen leven ging leiden. Mijn fractie staat dus sympathiek tegenover
het voorstel, maar ik hecht eraan dat er geen verwarring ontstaat in toelichtingen.
Bij een amendement gaat het niet alleen om de considerans, maar ook om de
toelichting. Daarom zal ik mijn fractie in overweging geven om dit sympathieke
voorstel mee te ondertekenen, maar ik vraag daarbij wel dat de toelichting
enigszins wordt aangepast. Dat geeft aan beide kanten helderheid. Mocht het
antwoord positief zijn, dan steun ik het amendement van harte. Ik herhaal
wat ik in mijn eerste termijn zei. Dit is een wetsvoorstel dat bedacht is,
dat uitgewerkt is, dat in de praktijk getoetst is en getest. Ik wens alle
partijen die hier al jaren aan werken veel plezier met hun verdere samenwerking.
Wellicht kan de vaste Kamercommissie in de huidige samenstelling over een
aantal jaren nog eens gaan kijken. Dat zou, denk ik, heel verdienstelijk zijn
voor alle betrokken partijen.De heer Comenencia:Voorzitter. Ik dank de Kamer voor de aandacht en belangstelling voor de
Nederlandse Antillen. Dat is toch altijd een van mijn primaire – om
dat woord hier voor het laatst te gebruiken – taken: het bevorderen
van een gezonde belangstelling voor het Caraïbische deel van ons Koninkrijk.
Koningin Beatrix is immers, zoals ik heel vaak zeg, niet alleen Koningin van
Nederland, maar Koningin van de Nederlanden en een heel mooi deel daarvan
ligt in het Caraïbische gebied.Wat het voorgaande betreft, zou ik willen volstaan met te benadrukken
dat regering en Staten van de Nederlandse Antillen zeer zeker voorstander
zijn van de Rijkswet Kustwacht. Het kan ook niet anders, wij behoren immers
tot de initiatiefnemers van die rijkswet. Wij hebben de noodzaak ervan helpen
signaleren en de rijkswet helpen uitwerken, dus wij kunnen niet anders dan
er voorstander van zijn.Het is ons voornamelijk te doen om de vraag hoe je dat precies codificeert.
Daar gaat het om. Ik wil nogmaals benadrukken dat die omdraaiing van de artikelen
inderdaad geen juridisch verschil maakt. Als het weglaten van het woordje "primair"
de helderheid vergroot, waar ook wij voorstander van zijn, dan zou ik zeggen:
laat u ook dat weg. Waar het ons om gaat, en wat wij wel heel graag benadrukt
willen zien op papier en in de praktijk, is dat het hier een samenwerking
betreft tussen rijksdelen, een samenwerking op een gebied waar de Nederlandse
Antillen, Aruba én ook Nederland belang bij hebben. Als dat gebeurt,
dan kunnen wij ons daar volledig in vinden.Minister Van Middelkoop:Voorzitter. De sfeer was al goed, maar wordt steeds beter. De heer Boekestijn
heb ik tot vier keer toe horen zeggen dat hij heel erg blij was over iets.
Dat lijkt mij zorglijk voor iemand van de oppositie, maar dit is toch geen
onderwerp om oppositie mee te bedrijven. Dank voor het enthousiasme, dat ook
geheel past bij zijn verjaardag. Ik heb hem al eerder vandaag gefeliciteerd,
want wij komen elkaar al voor de tweede keer tegen vandaag in deze rolverdeling.De heer Brinkman heeft mij berispt omdat ik hem niet correct heb beluisterd.
Hij heeft inderdaad niet gezegd dat de Nederlandse Antillen de Kustwacht niet
willen, maar dat zij deze rijkswet niet willen. Ook die formulering vind ik
nog te sterk, maar het gaat over de verankering. Inmiddels is daar het nodige
over gezegd. Ik kan er hooguit nog aan toevoegen dat het ooit begonnen is
met uitsluitend artikel 38, dat was de algemene maatregel van rijksbestuur.
Daar is in de loop van de rit artikel 3 bij wetgeving aan toegevoegd. Er zit
een zekere historisch logica in – zeg ik tegen de Gevolmachtigde Minister –
de volgorde te laten zijn zoals hij dat vraagt in zijn amendement. Verder
is het oordeel aan de Kamer.De heer Van Raak heb ik een klein beetje gerustgesteld. Wij gaan de goede
kant op wat de taakomschrijving terrorisme betreft. Even ter verduidelijking:
ik heb inderdaad over een cruiseschip gesproken. Als ik het me goed herinner,
was het de Achille Lauro waar hij op doelt, maar dat was op de Middellandse
Zee en het betrof Palestijns terrorisme. Na 11 september 2001 is overal
in de wereld, ook in Nederland, nagegaan waar de kwetsbaarheden zitten. Het
Caraïbisch gebied is vol met dat soort schepen. Die – Amerikaanse –
analyse is en blijft relevant, ook voor het Caraïbisch gebied. Ik verzoek
de heer Van Raak om de situatie niet bijzonderder te maken dan zij is. In
artikel 2 van de Rijkswet Kustwacht wordt bij de toezichthoudende en opsporingstaken
gesproken over de algemene politietaken, de grensbewaking en de douane. Dan
is het toch niet zo bijzonder als daaraan terrorismebestrijding als een zelfstandige
taak wordt toegevoegd? Dit past toch echt in een dreigingsanalyse van de moderne
tijd, die ook van toepassing is op het Caraïbisch gebied, met de drugsdreiging
daaromheen. Wellicht wil de heer Van Raak zijn amendement nog eens heroverwegen.Amerikaanse teams van de Coast Guard op de Hr. Ms. Zuiderkruis zijn onderdeel
van een praktijk die al heel lang bestaat. De juridische ins en outs hiervan
zijn eerder uiteengezet door de minister van Justitie. Ik verwijs graag naar
diens antwoord.De heer Kortenhorst wijs ik op het Verdrag van San José, waarvoor
de Kamer de minister van Defensie en de minister van Justitie nog eens terugziet.
De Raad van State heeft hierover geadviseerd, dus wij maken nu het antwoord
op het advies van de Raad van State. Ik schat in dat dat niet al te veel tijd
hoeft te kosten. Daarna kan de goedkeuringswet naar de Kamer. Ik verheug mij
op het debat daarover. Dit is echt een uitbreiding van de competenties die
al bestaan in het Caraïbisch gebied, waarvoor de Kustwacht een uitstekend
instrument is. De Kustwacht kunnen wij nog nuttiger inzetten wanneer het regime
van het Verdrag van San José van toepassing is.Staatssecretaris Bijleveld-Schouten:Voorzitter. Ik dank de Kamer voor de inbreng in tweede termijn. De heer
Comenencia heeft daarnet over zijn amendement gezegd dat het woord "primair"
als niet geschreven kan worden beschouwd en dat de toelichting op het amendement
kan worden gewijzigd. Daarmee komt hij volledig tegemoet aan datgene wat de
Kamer in tweede termijn naar voren heeft gebracht. De rijkswet blijft op beide
poten steunen. Wij hebben in dit geval geen bezwaar tegen de omkering, omdat
daarmee wellicht beter uitdrukking wordt gegeven aan het samenwerkingskarakter.Mij resteert nog de motie-Brinkman. In eerste termijn heb ik al gezegd
dat wij in 2003 tussen de landen goede afspraken hebben gemaakt over de achterstallige
betalingen voor de Kustwacht. De heer Brinkman wijs ik erop dat er sprake
is van een misverstand in zijn bijdrage, waar hij heeft gezegd dat Aruba het
hotel in kwestie maar moet verkopen. Het hotel is verkocht. Het geld is van
Nederland en staat op onze rekening. Wij voeren op dit moment gesprekken over
de wijze waarop het tot een verdeling kan komen. In 2003 is er nu juist voor
gekozen om niet te korten op de gelden van hoofdstuk IV omdat er een committent
van verschillende landen moet zijn aan de Kustwacht. Daarom is ervoor gekozen
om de gelden hiervoor ook echt uit de eigen begroting te laten komen. Wij
hebben gerappelleerd bij Aruba over de betalingen in 2006. Rondom het Plant
Hotel is het helder dat daarover nog geen afspraken zijn. Wij gaan uit van
de genoemde verrekening. Wat ons betreft is het een kwestie van "geen
deal, geen geld". Op dit punt kan de Kamer van mij een rechte rug verwachten.
Ik ontraad het aannemen van de voorliggende motie tegen de achtergrond van
het feit dat een andere commitmentafspraak is gemaakt. Voor een deel is de
motie bovendien overbodig omdat ik hierover al in gesprek ben.De heer Brinkman (PVV):Voor de helderheid merk ik op dat ik van het hotel afwist. Ik weet natuurlijk
niet wat het heeft opgebracht. De staatssecretaris meldt dat het geld al ergens
op een rekening staat. Op wiens rekening staat het? Hoeveel geld zou het moeten
zijn? Het komt er in het kort op neer dat ik haar vraag om mij ervan te verzekeren
dat het bedrag van 7,9 mln. gewoon wordt doorgesluisd. Of kan het toch een
paar ton meer of minder worden? Zojuist heb ik de opmerking gemaakt dat ik
het vermoeden heb dat Aruba er niet onvoordelig van afkomt. Ik zag de staatssecretaris
toen ja knikken.Staatssecretaris Bijleveld-Schouten:Dat heeft de heer Brinkman niet goed gezien. Ik heb bij die passage zeker
geen ja geknikt.De voorzitter:De tekst geldt.Staatssecretaris Bijleveld-Schouten:De tekst geldt in dit geval inderdaad. Ik heb zojuist gezegd dat de heer
Brinkman er volstrekt van op aan kan dat het totale bedrag zal worden verrekend.
Wij zijn met Aruba in gesprek. Ik zal de Kamer informeren wanneer een en ander
is afgerond.De voorzitter:Ik stel vast dat het amendement op stuk nr. 11 nog zal worden
gewijzigd voordat aanstaande dinsdag de stemmingen aan de orde zijn.Minister Hirsch Ballin:Voorzitter. In verband met het gezag dat door de procureur-generaal van
de Nederlandse Antillen respectievelijk Aruba wordt uitgeoefend, vroeg de
heer Boekestijn naar de mogelijkheid dat tussen hen beiden verschil van inzicht
bestaat. Het gezag volgt uiteraard de bevoegdheid. Daaruit volgt of hetgeen
zich voordoet, valt onder het gezag van de ene dan wel de andere procureur-generaal.
Artikel 14 van het voorliggende voorstel van rijkswet voorziet in een samenhang.
In dit artikel zijn bepalingen opgenomen over het justitieel beleid. Hierin
is vastgelegd dat de minister van Justitie van Nederland, de Nederlandse Antillen
en Aruba regelmatig overleg voeren over het justitieel beleid ten behoeve
van de uitoefening van de taken van de Kustwacht en dit beleid gezamenlijk
vaststellen. Voorstellen voor het justitieel beleid kunnen worden gedaan door
het overleg van de procureurs-generaal van de Nederlandse Antillen en Aruba
en een lid van het College van procureurs-generaal in Nederland. Mocht ondanks
deze goede voorbereiding overeenstemming in het overleg uitblijven, beslist
de raad van ministers van het Koninkrijk ingevolge artikel 14, derde lid.In de nieuwe verhoudingen van het Statuut zal dit artikel uiteraard ook
moeten worden aangepast. Overeenkomstig de slotverklaring van eind vorig jaar
voor de herziening van de koninkrijksverhouding wordt de rijkswet voor de
regeling van de rechtshandhaving uitgewerkt. Zo zal ook een regeling moeten
worden getroffen die de justitiële infrastructuur in de toekomstige verhoudingen
betreft. Er is overeenstemming bereikt tussen de partners die bij de staatkundige
hervormingen zijn betrokken over de uitgangspunten hiervan. Ik hoop dat wij
spoedig met de Kamer kunnen spreken over het voorstel van rijkswet dat thans
in voorbereiding is.De algemene beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:De stemmingen over de amendementen, de motie en het wetsvoorstel vinden
aanstaande dinsdag plaats.De vergadering wordt van 18.58 uur tot 21.30 uur geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20072008-364-381.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl