Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Auteurswet 1912 en de Wet op de naburige rechten in verband met de richtlijn nr. 93/98/EEG van de Raad van de Europese Gemeenschappen van 29 oktober 1993, betreffende de harmonisatie van de beschermingstermijn van het auteursrecht en van bepaalde naburige rechten (PbEG L 290) (23812).
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1994-1995, pag. 3633-3641

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

16-03-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1994-1995

nr. 59, pagina 3633-3641

16-03-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 
 Er is geen inhoudsopgave aanwezig.
 
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 23812Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Stemmingen over zeven moties ingediend bij het debat over de bijdrageregeling landbouwbedrijven overstromingsschade, te weten: de motie-Van der Linden over toepassing van de regeling 1993-1994 met een eigen risico van maximaal 5000 gulden (24071, nr. 10); de motie-Stellingwerf c.s. over het maximeren van het eigen risico in relatie tot de draagkracht van de getroffen bedrijven (24071, nr. 11); de motie-Stellingwerf c.s. over vergoeding van teelt- of bedrijfsschade in de periode voor 6 februari 1995 (24071, nr. 12) en vier andere motiesPagina 3630-3633
Regeling van werkzaamheden (donderdag 16 maart 1995)Pagina 3629-3630
Behandeling van het wetsvoorstel Partiële wijziging van het Wetboek van Strafrecht, het Wetboek van Strafvordering, het Burgerlijk Wetboek, het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering, het Wetboek van Koophandel en enkele andere wetten (23855); het wetsvoorstel Wijziging van de Archiefwet 19.. verband houdend met de taken van de commissarissen van de Koning (24058)Pagina 3605-3605
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafvordering (vormverzuimen) (23705)Pagina 3605-3629
59ste vergadering; 16 maart 1995Pagina 3605-3605
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter ter zake gedane voorstellen (donderdag 16 maart 1995)Pagina 3641-3642
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Auteurswet 1912 en de Wet op de naburige rechten in verband met de richtlijn nr. 93/98/EEG van de Raad van de Europese Gemeenschappen van 29 oktober 1993, betreffende de harmonisatie van de beschermingstermijn van het auteursrecht en van bepaalde naburige rechten (PbEG L 290) (23812).Pagina 3633-3641

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 283 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Aan de orde is de behandeling van:
 
 het wetsvoorstel Wijziging
van de Auteurswet 1912 en de Wet op de naburige rechten in verband met de
richtlijn nr. 93/98/EEG van de Raad van de Europese Gemeenschappen van 29
oktober 1993, betreffende de harmonisatie van de beschermingstermijn van het
auteursrecht en van bepaalde naburige rechten (PbEG L 290) (23812).
 
 
 
 
 
 De algemene beraadslaging wordt geopend.
 
 
 
 
 
 De heer Van Heemst (PvdA):
 
 Voorzitter! Vandaag hebben wij wederom te maken met de inpassing van een
richtlijn van de Raad van de Europese Gemeenschappen. Dat betekent, dat de
speelruimte voor de nationale wetgever zeer beperkt is. Zo'n richtlijn moet
dwingend worden opgenomen in onze Nederlandse wetgeving. In casu gaat het
om een aanpassing van de Auteurswet en de Wet op de naburige rechten.
 
 Het betreft overigens een richtlijn waaraan Nederland op zijn zachtst
gezegd geen behoefte had. Ik mag verwijzen naar de nota naar aanleiding van
het verslag, waarin de regering laat weten: "Nederland heeft tijdens de voorbereiding
ernstige bezwaren geuit tegen de voorgestelde verlenging van de auteursrechtelijke
beschermingstermijn." De bezwaren die vanuit Nederland zijn ingebracht, hadden
betrekking op twee elementen. Allereerst de verlenging van de termijn. Daaraan
zitten financiële gevolgen voor de gebruikers, omdat de rechthebbende
langer zeggenschap houdt over de werken dan wel de artistieke prestaties.
Het tweede bezwaar luidde dat, vergeleken met andere intellectuele eigendomsrechten
zoals het octrooirecht, de periode van 50 jaar, waarvan de richtlijn uitgaat,
een lange termijn is. De periode van 70 jaar, zoals die in de richtlijn staat,
lijkt dan wel een zeer uitzonderlijk lange periode.
 
 Het hoofdpunt van de richtlijn is, dat een harmonisatie wordt ingevoerd
van de beschermingstermijnen van het auteursrecht en van bepaalde naburige
rechten. Bij het auteursrecht is dat een termijn van 70 jaar na de dood van
de maker. Bij de naburige rechten is het een termijn van 50 jaar. De richtlijn
introduceert ook een nieuw naburig recht. Degene die een niet eerder uitgegeven
werk voor de eerste maal openbaar maakt na het verstrijken van de duur van
het auteursrecht, krijgt een bescherming van 25 jaar. Dan gaat het om oude,
niet eerder bekende en uitgegeven werken. Ik zou dit willen uitbreiden tot
werken die nooit door het auteursrecht zijn beschermd. Het standaardvoorbeeld
zijn de middeleeuwse werken c.q. gedichten die door een noeste onderzoeker
worden ontdekt, bijvoorbeeld door zo'n type als ik. Het amendement op stuk
nr. 7 heeft daarop betrekking.
 
 Door toedoen van prof.mr. Quaedvlieg is een discussie ontstaan over het
overgangsrecht, zover het de persoon betreft die aanspraak kan maken op herleving
of verlenging van het auteursrecht. De liefhebbers kunnen dat nog eens nalezen
in Informatierecht van januari 1995. De fractie van de PvdA kiest ervoor bij
dit overgangsrecht duidelijkheid en rechtszekerheid het zwaarst te laten wegen.
Met andere woorden, het verlengde of herlevende auteursrecht moet komen te
liggen bij de laatste rechthebbenden. Ongetwijfeld zal ook die constructie
weer leiden tot juridische conflicten, die dan aan de rechter worden voorgelegd.
Het is volgens mij – een groot aantal collega's deelt dat standpunt –
handzaam als wij hiervoor een handvat bieden. Die opvatting is neergelegd
in het breed gesteunde amendement op stuk nr. 10.
 
 Een lastig punt in de zin van de formulering is de overgangsregeling die
moet worden getroffen. Ik citeer artikel 51, lid 2. Ik heb die tekst wel tien
keer langzaam voorgelezen en de conclusie getrokken dat het een onbegrijpelijke
tekst is en blijft. Ik wil natuurlijk niet noeste wetgeving – de mooiste
kant van ons werk – ridiculiseren, maar het is een tekst waarbij je
je borst kunt natmaken. Ik zal de tekst langzaam voorlezen. Artikel 51, lid
2, luidt: "Indien ten aanzien van een vóór 1 juli 1995 vervaardigd
werk de in deze wet voorziene beschermingstermijn zou eindigen
vóór het tijdstip waarop de termijn, voorzien op grond van de
tot 1 juli 1995 ten aanzien van het werk geldende bepalingen van deze wet,
zou zijn voltooid, vervalt in afwijking van het eerste lid het auteursrecht
op het tijdstip waarop de vervangen termijn zou zijn voltooid."
 
 Het eerste lid, waarnaar verwezen wordt, luidt: "De in deze wet voorziene
beschermingstermijnen zijn met ingang van 1 juli 1995 van toepassing op werken
die op 1 juli 1995 in ten minste één lidstaat van de Europese
Unie beschermd worden door de nationale wetgeving op het gebied van het auteursrecht".
 
 Ik kan er met de beste wil van de wereld geen touw aan vastknopen. Ook
de mensen die mij bij de voorbereiding van dit debat van advies hebben gediend,
hebben mij niet duidelijk kunnen maken wat hier precies wordt bedoeld. Als
wij nu gewoon zouden zeggen dat deze wet een op 30 juni 1995 lopende beschermingstermijn
niet kan bekorten, dan doen wij volgens mij hetzelfde, namelijk het respecteren
van lopende rechten. Die opvatting heeft in de Kamer brede steun gevonden
en is neergelegd in het amendement op stuk nr. 9.
 
 Het moet duidelijk zijn en helder vastliggen wanneer de bescherming die
artikel 45o biedt, komt te vervallen. Het is mijn voorstel om een peildatum
in de wet op te nemen. Ik denk aan 25 jaar, te rekenen vanaf de eerste januari
van het jaar dat volgt op het jaar waarin de eerste openbaarmaking van het
werk rechtmatig heeft plaatsgevonden. Het is ook al een mond vol, maar het
scoort nog wel beter dan artikel 51, lid 2. Deze verduidelijking is neergelegd
in het amendement op stuk nr. 8. Ook op dit punt treedt de Kamer eensgezind
op.
 
 
 
 
 
 De heer Van der Heijden (CDA):
 
 Voorzitter! Het wetsvoorstel heeft een ietwat merkwaardige voorgeschiedenis.
Eigenlijk is, zo blijkt uit de schriftelijke voorbereiding, geen van de fracties,
noch de regering blij met de duurverlenging van 50 naar 70 jaar. Het wetsvoorstel
is echter een gevolg van Europese regelgeving. Wij dienen ons daarnaar te
richten. Overtuigende argumenten voor de verlenging heb ik niet vernomen.
Of het nu gaat om de hogere gemiddelde levensduur in de Europese Unie, om
de onderhandelingspositie van de auteur of om de hoogte van de gepleegde investeringen,
erg overtuigend komt het allemaal niet over. Blijft misschien over het argument
dat de Europese onderhandelingen nu eenmaal zo hebben uitgepakt, dat de langste
termijn is gekozen. Het zij zo. Overeind blijft het belang van harmonisatie;
dat is evident.
 
 In de schriftelijke voorbereiding heeft mijn fractie een aantal pregnante
juridische punten aangedragen. Ere wie ere toekomt, het was vooral mijn collega
Helmer Koetje die zich er zeer in had verdiept. Voor deze bespreking resteren
enige praktische punten, die in de praktijk overigens belangrijke gevolgen
kunnen hebben.
 
 Allereerst stel ik artikel 45o aan de orde. Bij dit artikel gaat het om
de gevallen waarin iemand een oud, niet eerder uitgegeven werk opduikelt.
In welke gevallen gaat de auteursrechtelijke bescherming dan precies herleven?
De regering stelt zich op het standpunt dat dit alleen gebeurt bij werken
waarop reeds auteursrechtelijke bescherming heeft gerust. Is dit echter wel
als criterium hanteerbaar? Welk auteursrecht wordt bedoeld: dat van 1912 of
gelden ook de daarvoor bestaande rechthebbende regelingen? Het lijkt mij veel
hanteerbaarder om dit criterium te laten vervallen. Om die reden heb ik het
amendement van de heer Van Heemst medeondertekend.
 
 Dit biedt mij de gelegenheid om iets over de heer Van Heemst te zeggen.
Hij heeft zich op dit onderwerp als een soort rapporteur van de gehele commissie
gedragen. Hij heeft de verantwoordelijkheid genomen om een groot aantal argumenten
naar voren te brengen. Zo'n werkwijze blijkt hier uitstekend tot zijn recht
te komen. Ik betuig de heer Van Heemst daarvoor dank.
 
 Wat betreft de vaststelling van de beschermingstermijn, bedoeld in artikel
45o, lees ik de nota naar aanleiding van het verslag zo, dat de bescherming
op het moment van openbaarmaking ten volle geldt, maar dat de termijn van
25 jaar vervolgens op 1 januari van het volgende jaar wordt berekend. De bescherming
is, om het praktisch te zeggen, dus 25 jaar en een beetje. Klopt die lezing?
Dat komt helaas niet duidelijk tot uitdrukking in het artikel. Ook daarom
denk ik dat de heer Van Heemst daarover terecht een amendement heeft ingediend,
dat ik graag mee heb ondertekend.
 
 Van grote praktische betekenis is de regeling van het overgangsrecht.
Helaas zijn de bedenkingen die bij het CDA, en overigens ook bij andere fracties,
leefden over het antwoord van de regering in de nota naar aanleiding van het
verslag, niet weggenomen. Wij krijgen na 1 juli te maken met het vervelende
verschijnsel, dat auteursrechten die waren verlopen weer herleven. Ik kan
niet anders dan dat een ongelukkige situatie noemen.
 
 Deze ingewikkelde situatie is, naar het mijn fractie sterk voorkomt, voor
een belangrijk deel het gevolg van het Phil Collins-arrest van het Europese
Hof van Justitie. Dit arrest maakt het Europese compromis, zoals dat voor
de oplossing van de problematiek van de herleving van rechten was bedacht,
naar ons gevoel onhoudbaar. Opmerkelijk is dat het Hof dit arrest wees vlak
voordat de Raad van ministers de richtlijn aannam. De vraag die dan opkomt,
is of het Hof deze beslissing ook zou hebben genomen, als het kennis had gedragen
van de richtlijn. Ik kan me dat, gelet op de consequenties, eigenlijk slecht
voorstellen. Ik kan er slecht mee uit de voeten dat we hier met een gedrocht
zitten opgescheept, dat wellicht het gevolg is van een dwaling in de strikt
juridische zin van het woord bij dat Europese Hof. Is het nog mogelijk om
voor het voetlicht te brengen, of het Hof op de hoogte was van deze richtlijn,
en of de consequentie van de algehele herleving van rechten was beoogd? Misschien
kan de minister daarop een antwoord geven.
 
 Mijn fractie vindt een herleving van rechten met name daarom onwenselijk,
omdat het indruist tegen de rechtszekerheid. Als een auteursrecht eenmaal
is vervallen, moet men ervan uit kunnen gaan dat het ook definitief is vervallen.
Het woord "exploitatiehandelingen" in artikel 51, de leden 3 en 4, moet wat
mij betreft dan ook ruim worden uitgelegd. Het mag niet leiden tot het tenietgaan
van op basis van een gerechtvaardigd vertrouwen aangegane investeringen. Stel
dat rechten gaan herleven, dan is de volgende vraag, aan wie deze rechten
toekomen. Gaan deze naar de erfgenamen van de maker of naar de laatste rechthebbende?
In beide gevallen kan het vinden van de juiste gegadigde behoorlijk
moeilijk zijn. Ik heb ook om die reden wederom met de heer Van Heemst ter
zake een amendement ingediend.
 
 
 
 
 
 De heer Vos (VVD):
 
 Mijnheer de voorzitter! Wij praten vandaag over het wetsvoorstel tot wijziging
van de Auteurswet, dat zijn oorsprong vindt in de richtlijn 93/98/EEG. In
eerste instantie wil ik stilstaan bij de totstandkoming van die richtlijn,
en vervolgens aandacht vragen voor enige informatieve knelpunten.
 
 Ik begin met enige opmerkingen in algemene zin. De VVD steunt het uitgangspunt,
dat voor de EG een harmoniserende taak is weggelegd op het terrein van het
auteursrecht en de naburige rechten. Dat terrein is bovendien allang voorwerp
van internationaal overleg. In de Berner conventie en het internationaal verdrag
van Rome zijn minimale beschermingstermijnen opgenomen. Dat heeft geleid tot
afwijkingen per lidstaat. Daarom is het juist en begrijpelijk, dat we ons
nu op het standpunt stellen dat het vrije verkeer van goederen en diensten
gevaar kan lopen door die verschillende termijnen. In de Europese ruimte kan
daardoor oneerlijke mededinging ontstaan, die waar mogelijk dient te worden
voorkomen. Een gelijkschakeling is derhalve alleszins aanvaardbaar.
 
 Hiervan uitgaande, trekt de VVD echter in twijfel, of deze richtlijn als
een goed onderhandelingsresultaat in EG-verband kan worden aangemerkt. De
VVD is zeer geïnteresseerd, iets te vernemen over de wijze waarop van
Nederlandse zijde de ernstige bezwaren zijn geuit. Is daar ook over gesproken
met andere lidstaten en, zo ja, hoe is dat gegaan?
 
 De VVD-fractie vraagt in dit verband vooral aandacht voor de volgende
knelpunten. Wij hebben er om te beginnen kennis van genomen dat de verhoging
van de beschermingstermijn noodzakelijk zou zijn in verband met de gemiddelde
levensduur in de Unie. Die is dan wel heel explosief gestegen, want de termijn
schiet van 50 jaar opeens naar 70 jaar. Ik begrijp niet welke berekening is
gemaakt. De essentie zou zijn dat zowel de auteur als zijn familie in eerste
lijn van de rechten mag profiteren. Waarom dat bij 70 jaar eindigt, is mij
gans onduidelijk. In de meeste landen van de EU wordt de termijn van 50 jaar
na het overlijden nog steeds als toereikend ervaren. De VVD-fractie verzoekt
de minister uit te leggen waarom desondanks is gekozen voor stabilisatie op
de huidige termijn. Ik heb getracht mij er een voorstelling van te maken hoe
het in de praktijk is gegaan. Is in de Raad van ministers gevraagd bordjes
met daarop de gewenste termijnen op te steken en is toen besloten het maar
op 70 jaar af te ronden? Het is volstrekt onbegrijpelijk hoe dat is gegaan.
Mijn fractie verneemt graag hoe te dezen feitelijk invloed is uitgeoefend.
Hoe is er door partijen onderhandeld?
 
 De VVD-fractie sluit niet uit dat de consequenties van het Phil Collins-arrest
onvoldoende zijn onderkend. Zoals bekend is in dat arrest bepaald dat lidstaten
niet mogen onderscheiden tussen de eigen onderdanen en die van andere lidstaten.
Voor Nederland heeft dat tot gevolg dat een werk waarvan de beschermingstermijn
op 1 juli afloopt nog kan worden opgekrikt tot 70 jaar, doordat in Duitsland
die termijn als norm geldt. Bij een adequaat overleg over dit onderwerp en
als men zich de knelpunten voldoende had gerealiseerd, had wellicht kunnen
worden besloten een kwestie als deze, die kennelijk al speelde tijdens de
onderhandelingen, in het overgangsrecht mee te nemen. Waarom is dat niet gebeurd?
 
 Met artikel 45o inzake de extra bescherming wordt beoogd voor eerste initiatieven
van werken na het verstrijken van het auteursrecht bescherming te bieden gedurende
25 jaar. De minister heeft in de nota naar aanleiding van het verslag onderkend
dat de in de richtlijn gebruikte term "inhoudende niet eerder gepubliceerde
werken" anders is dan de term "openbaar maken". De eerste term is beperkter.
In de memorie van toelichting wordt concreet aangegeven dat zich de mogelijkheid
kan voordoen van een werk dat openbaar is gemaakt maar nog niet is uitgegeven.
In de kader van de wetsgeschiedenis zou ik het zeer interessant vinden van
de minister te horen aan welke feitelijke voorbeelden in dit verband wordt
gedacht. Ik heb getracht mij een voorstelling te maken van een muziekwerk
dat eenmalig openbaar is gemaakt en dat vervolgens kennelijk weer voor bescherming
in aanmerking kan komen wanneer het alsnog wordt uitgegeven. Is dit een juist
voorbeeld?
 
 De VVD-fractie heeft vooralsnog haar instemming onthouden aan het amendement
op stuk nr. 7 op dit artikel. De overige amendementen worden door mijn fractie
van harte ondersteund. Met het genoemde amendement wordt beoogd extra bescherming
te bieden aan werken die nimmer onderwerp van het auteursrecht zijn geweest
en toch in het publieke domein zijn beland. Mijn fractie kan zich voorstellen
dat het gaat om belangrijke cultuurgoederen en wil de uitgave daarvan niet
beperken. Extra financiële drempels daarvoor zijn onwenselijk. Desondanks
erkennen ook wij dat het een probleem kan zijn om onderscheid te maken tussen
werken die wel en werken die niet auteursrechtelijk bescherming hebben genoten.
Alvorens definitief over dit amendement te besluiten, vernemen wij graag in
heldere bewoordingen hoe het onderscheid volgens de minister moet worden gemaakt.
 
 Ik stel nog twee laatste vragen. De eerste betreft de beschermingsduur
van postuum gepubliceerde werken. Geheel begrijpelijk hebben de Koninklijke
Nederlandse uitgeversbond en de Stichting auteursrechtbelangen aandacht gevraagd
voor de casuspositie van een postuum uitgegeven eerste druk van een werk,
69 jaar na de dood van de auteur. Is het juist dat in dat geval nog maar één
jaar bescherming kan worden genoten, terwijl wanneer één jaar
gewacht wordt alsnog een beschermingstermijn van 25 jaar in het verschiet
ligt?
 
 Mijn laatste opmerking betreft artikel 51, de voortzetting van exploitatiehandelingen.
Geheel terecht is door het werkgeversoverleg podiumkunsten aandacht gevraagd
voor het feit dat bij opera en dans grote produkties in het algemeen worden
opgezet voor een reeks van jaren. Er is bezorgdheid uitgesproken over de situatie
waarin sprake is van een première die gevolgd wordt door enkele herhaalde
opvoeringen met tussenpozen van enkele jaren. Kan er nog gesproken worden
van een nieuwe openbaarmaking als na een aantal jaren diezelfde produktie
wordt gecontinueerd? De VVD acht het zeer wenselijk dat er ten behoeve van
de producen ten en de rechthebbenden te dezen duidelijkheid
wordt geboden.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Roethof (D66):
 
 Mijnheer de voorzitter! De wijziging van de Auteurswet 1912 is, zoals
gezegd, de uitwerking van een richtlijn van de Europese Gemeenschap. Het gaat
om een verlenging van de beschermingstermijn van het auteursrecht van 50 tot
70 jaar. Uit de nota naar aanleiding van het verslag blijkt dat de regering
niet erg enthousiast is over deze verlenging. Voor mijn fractie is het ook
zeker geen halszaak.
 
 Een van de argumenten is dat de mensen tegenwoordig langer leven en dat
de termijn van 50 jaar niet meer zou volstaan om de rechten van twee generaties
nakomelingen te garanderen. Een ander argument is dat tegenwoordig in de audiovisuele
sfeer aanzienlijke investeringen vereist zijn. Deze investeringen rechtvaardigen
een langere periode van het vruchtgebruik. Het meest overtuigende argument
is echter dat in Duitsland de beschermingstermijn van 70 jaar praktijk is.
Harmonisatie in de richting van onze norm van 50 jaar had betekend dat men
in Duitsland eenmaal verkregen rechten weer had moeten aantasten.
 
 Wij gaan enigszins contrecoeur akkoord met de verlenging van de termijn
voor het auteursrecht. Op ons rust nu de plicht, het overgangsrecht zo goed
mogelijk te regelen. Er is namelijk iets zeer merkwaardigs aan de hand. De
rechten op werken van schrijvers en kunstenaars die meer dan 50 jaar geleden
zijn overleden, zullen herleven. Deze wederopstanding kan voor zeer vreemde
problemen zorgen. Slauerhoff is in 1936 overleden en de rechten op zijn werk
kwamen dus vrij in 1986. Die rechten worden nu echter weer beschermd tot 2006.
Ik noem in dit verband ook Du Perron en Ter Braak, die beiden in mei 1940
zijn gestorven en Maurice Ravel die in 1937 is overleden. Men zal maar net
het verzameld werk van Du Perron of Ter Braak hebben uitgegeven of een ballet
hebben gemaakt op de muziek van een componist wiens erfenis inmiddels was
vrijgekomen van auteursrechten.
 
 De heer Vos refereerde al aan een brief van het werkgeversoverleg podiumkunsten,
die wij hebben ontvangen. Dit overleg maakt zich grote zorgen. Men speelt
vaak een produktie die gedurende een reeks van jaren loopt. Men noemt het
ballet van Jiri Kylian L'enfant et le sortilège op muziek van Ravel.
Ik heb het helaas niet gezien, maar het moet heel mooi zijn. Men vraagt zich
af of men opnieuw moet betalen als men dit weer in dezelfde choreografie wil
uitvoeren nu de rechten tot 2007 herleven.
 
 Het kabinet stelt de volgende overgangsregeling voor. Als iemand is begonnen
met de exploitatie van werken waarop krachtens de Nederlandse Auteurswet 1912
geen rechten meer bestonden, kan hij daarmee doorgaan als hij ten minste kan
aantonen dat hij voor 24 november 1993 is gestart. Die datum lijkt willekeurig
gekozen, maar dat is niet het geval want op die dag verscheen de desbetreffende
Europese richtlijn in het publikatieblad van de EG. Men had dat dus kunnen
weten, zo is de redenering.
 
 Voorzitter! Wij vinden die regeling niet onredelijk, maar de vraag is
wel tot welke juridische complicaties een en ander kan leiden. Wat is nu precies
"exploitatie"? Exploiteert men op het moment dat men in een uitgave of in
een opvoering investeert? Bij een opera begint men al lang tevoren met de
voorbereidingen. Of is er pas sprake van exploitatie als het eindprodukt er
ligt of op het podium te zien is? Wij zijn het met de heer Van der Heijden
eens dat het begrip "exploitatie" zo ruim mogelijk geïnterpreteerd moet
worden.
 
 Een ander gek geval doet zich voor met het werk van Mondriaan. Hij overleed
in februari 1944 in New York. Op 1 januari 1995 was zijn werk dus vrij van
rechten. Wat blijkt? Zijn artistieke Leitmotiv staan sinds kort op pakjes
sigaretten en op Swatch-horloges afgebeeld. Het kan zijn dat er sprake is
van sponsoring van de Mondriaan-tentoonstelling hier in het Gemeentemuseum,
die niet zo goed schijnt te lopen. Het kan echter ook zijn dat hier gebruik
wordt gemaakt van vrijgevallen rechten op de kunstwerken van Mondriaan. Als
het laatste het geval is, moeten de firma's Philip Morris en Swatch op 1 juli
1995 met hun actie ophouden, althans als deze wet op tijd in het Staatsblad
verschijnt. Zij konden met het uitbaten van die rechten immers niet zijn begonnen
vóór 24 november 1993, omdat de rechten pas op 1 januari 1995
vrijgekomen zijn. Het is dus buitengewoon ingewikkeld.
 
 Ik zal nu de amendementen bespreken die over dit onderwerp zijn ingediend.
Het amendement op stuk nr. 9 dat strekt tot verandering van artikel 51, tweede
lid, steunen wij omdat het een tekstvereenvoudiging betreft. Dit is ons altijd
zeer welkom. 
 
 Het amendement op stuk nr. 10, inmiddels nr. 13, is een toevoeging, waarmee
wordt duidelijk gemaakt aan wie de herlevende rechten toekomen, namelijk aan
degenen die ze voor die tijd ook al bezaten en dus niet aan nazaten die er
eerder ook geen recht op hadden kunnen doen gelden. Wij vinden dit ook een
belangrijke toevoeging, aangezien enige publikaties in de vaktijdschriften –
de heer Van Heemst sprak hierover – de indruk wekten dat de verlengde
termijn opeens ten goede zou moeten komen aan de nakomelingen. Deze verwarring,
die voor een heleboel jurisprudentie zou zorgen, moeten wij proberen te voorkomen.
 
 Het nieuwe naburige recht, geregeld in het nieuwe lid o dat aan artikel
45 is toegevoegd, is naar mijn idee niet helemaal waterdicht en glashelder.
Wij beschouwen de twee desbetreffende amendementen daarom als een verbetering.
 
 In het amendement op stuk nr. 7, nu nr. 11, wordt tevens bescherming gevraagd
voor niet eerder uitgegeven werken waarvan de maker meer dan 70 jaar geleden
is overleden; het gaat dus over het middeleeuwse epos. Wij vinden die gedachte
sympathiek, want het uitgeven van onbekend middeleeuws werk vergt een aanzienlijke
investering, terwijl wij de marktwaarde van deze lyriek niet moeten overschatten.
Wij vinden het gunstig als iemand hier nog 25 jaar een naburig recht op kan
laten gelden. Daarom zijn wij het niet met de VVD eens dat dit cultuurgoederen
zijn die helemaal vrij van rechten moeten blijven.
 
 Het amendement op stuk nr. 8, nu nr. 12, lijkt ons goed, want het voorkomt
interpretatieverschillen en het brengt de wettekst inderdaad beter in overeenstemming
met de richtlijnen.
 
 Ik heb ten slotte een vraag aan de minister, omdat iets ons niet helemaal
duidelijk was na lezing van alle stukken. Kunnen auteurs uit derde landen,
waarbij te denken valt aan Afrika, die in de Europese Unie publiceren, bijvoorbeeld
in Londen of Parijs, op dezelfde beschermingstermijn aanspraak maken als ingezetenen
van de Europese Unie, of geldt voor hen de termijn in het land van oorsprong?
Wij vroegen ons tevens af of het wel correct is dat wij voortdurend spreken
over de lidstaten van de Europese Unie, terwijl het nieuwe regime voor de
Europese Economische Ruimte gaat gelden. Moet dit ook niet in het wetsvoorstel
op deze manier worden vermeld?
 
 Wij hopen dat de regering deze wet, ondanks de vertraging die in dit huis
is ontstaan, vóór 1 juli in het Staatsblad krijgt. Bij overschrijding
valt namelijk te vrezen dat er misschien wegens nalatigheid schadeclaims worden
ingediend bij het Hof van Justitie. Zeker als het gaat om rechten op muziekstukken,
kunnen de gemiste inkomsten snel oplopen.
 
 
 
 
 Voorzitter: Zijlstra
 
 
 
 
 
 De heer Van den Berg (SGP):
 
 Mijnheer de voorzitter! Lange tijd leek de Auteurswet 1912 een rustig
bezit, maar het heeft er veel van weg dat deze wet tegenwoordig voortdurend
in de steigers staat. Dit als variatie op de titel van een publikatie van
een autoriteit op dit gebied, Gerbrandy. Dat laatste is volgens mij terecht,
gelet op de soms zeer ingrijpende wijzigingen die de laatste twintig jaar
hebben plaatsgevonden en de wijzigingen die nog op stapel staan. Bij deze
Kamer zijn nog wijzigingen aanhangig, maar bij de Eerste Kamer eveneens. En
ook daaraan is weer een hele geschiedenis verbonden.
 
 Wij kunnen constateren dat de steigers rondom deze wet nauwelijks afgebroken
behoeven te worden. De ene renovatie volgt op de andere. Nu kan een renovatie
positief zijn, voor zover zij verbetering en verduurzaming met zich brengt.
Dan is een renovatieproces weliswaar lastig, maar niet onoverkomelijk. Het
wordt echter anders als het gaat om wijzigingen of uitbreidingen waarop wij
eigenlijk niet zitten te wachten en waarvan het maar zeer de vraag is of zij
wel een echte verbetering teweeg zullen brengen. Dat laatste is voor mijn
fractie reden om onze grote twijfels bij dit wetsvoorstel aan de orde te stellen.
 
 Onze fractie is geneigd om het onderhavige, op zichzelf eenvoudige voorstel
tot uitbreiding van de bestaande beschermingstermijn met twintig jaar tot
70 jaar, te rangschikken onder de veranderingen die geen verbetering betekenen.
Het houdt althans geen verbetering in voor de auteur. Uit een reactie op onze
vraag in het verslag is duidelijk geworden, dat aan zo'n verlenging van de
beschermingstermijn wel een aantal voordelen verbonden is, maar ook een niet
gering aantal nadelen. De regering onderkent deze ook en laat niet na te vermelden,
dat zij ernstige bezwaren heeft tegen zo'n verlenging. In het kader van de
Europese Gemeenschap is nu eenmaal een besluit genomen en er is een richtlijn
uitgevaardigd. Met dat politieke en juridische feit hebben wij inderdaad te
maken, maar dat hoeft voor ons niet het allerlaatste woord te zijn.
 
 Voorzitter! Ik zal niet op de afzonderlijke pro's en contra's van de verlenging
van de beschermingstermijn ingaan. Die spreken voor zichzelf. De vraag waarvoor
wij nu hoofdzakelijk staan, is of wij moeten en willen meewerken aan de implementatie
van de Europese richtlijn, ofschoon wij net als de regering hiertegen grote
bedenkingen hebben. Wij zijn geneigd die medewerking niet te verlenen. Ik
vond het daarom geraden, ter gelegenheid van het plenaire debat een toelichting
te geven.
 
 Onze bedenkingen moet men zien tegen de achtergrond van de algemene ontwikkeling
in het auteursrecht, dat de totstandkoming van werken veel meer geïndustrialiseerd
wordt dan voorheen het geval was. Investeringen en economische belangen zijn
daarmee verweven. Daardoor dreigt een opslorping van het auteursrecht door
het economische recht. In de literatuur is daar al eerder van diverse zijden
op gewezen. Ook al is er sprake van een zekere verwevenheid van belangen,
bij alle erkenning van rechten van uitvoerende kunstenaars, fabrikanten, omroeporganisaties
en wat al niet meer, mag men de centrale plaats van het recht van de auteur
niet uit het oog verliezen. Het gaat in het auteursrecht om de werkers op
het terrein van letterkunde, wetenschap en kunst en hun geestelijke arbeid
en niet om de dragers waarop individuele creaties worden vastgelegd, evenmin
om ondernemingen die zich met de vervaardiging en verspreiding daarvan belasten.
 
 Deze fundamentele bedenkingen plaatsten wij al eerder bij het wetsvoorstel
inzake het reprorecht, waarvan de behandeling in de Eerste Kamer is geschorst.
Die geluiden zijn ook in de Eerste Kamer gehoord. Hoewel het uiteraard onze
eigen verantwoordelijkheid onverlet laat, roepen de bij die gelegenheid geopperde bezwaren van meer algemene aard bij ons de vraag op, of
ook dit voorstel wellicht een kritische ontvangst aan de overzijde ten deel
zal vallen. Houdt de minister rekening met die mogelijkheid?
 
 Gezien onze opstelling, lijkt het mij niet zinvol om op alle details van
het wetsvoorstel in te gaan. Het gaat om de hoofdvraag: wil je meewerken aan
deze wijze van implementatie van de richtlijn of niet? Daarover heb ik al
het een en ander gezegd.
 
 Ik had niet het genoegen om bij het kennelijk gehouden vooroverleg betrokken
te zijn geweest. Daarom wil ik toch een enkele opmerking maken over de wijzigingsvoorstellen
die inmiddels voorliggen.
 
 Het amendement op stuk nr. 9 is gericht op een herformulering en vereenvoudiging
van artikel 51, tweede lid. Daarin wordt een wijziging van het overgangsrecht,
dat nu een vrij gecompliceerd stelsel behelst, voorgesteld. Zo'n poging verdient
onzes inziens bijval. Wij nemen aan dat die herformulering geen inhoudelijke
wijziging tot gevolg heeft, zoals in de toelichting wordt gesteld. Wij vragen
de minister of deze aanname juist is. In dat geval zullen wij dit amendement
gaarne steunen.
 
 Op stuk nr. 11 komt een amendement voor, voorheen nr. 7, dat materieel
en ook formeel zal leiden tot uitbreiding van de beschermingstermijn van 70
jaar tot alle niet eerder uitgegeven werken. Dat plaatst ons uiteraard voor
een moeilijke afweging. Uit een oogpunt van gelijke behandeling van auteurs
valt er wel het een en ander voor te zeggen, maar vanuit onze algemene bezwaren
tegen verlenging van de beschermingstermijn uiteraard niet. Graag horen wij
een reactie van de regering op dit voorstel.
 
 De voorgestelde wijziging van artikel 45o, voorkomend op het amendement
op stuk nr. 12, lijkt in de geest van het wetsvoorstel en verduidelijkt het
begin en het einde van de beschermingstermijn. Dat moet een pluspunt worden
genoemd, maar ik constateer dat de vervaltermijn van 25 jaar is gehandhaafd.
De vraag kan gesteld worden waarom, nu voor de verlenging van de beschermingstermijn
als zodanig sterk is aangesloten bij het Duitse recht, dat bij mijn weten
op dit punt een vervaltermijn van tien jaar hanteert. Ik besef dat dit meer
een vraag is aan de indieners van het regeringsontwerp dan aan de indieners
van het amendement.
 
 Met de toevoeging van een vijfde lid aan artikel 51 beogen de indieners
van het amendement op stuk nr. 13, duidelijker dan in het ontwerp aan te geven
wie aanspraak kan maken op verlenging of zelfs herleving van het auteursrecht.
Dat dit de laatste rechthebbende is, ligt in zekere zin voor de hand. Zo beschouwd
betekent het amendement winst. Aangezien het echter ook bij dit voorstel om
een terrein van overgangsrecht gaat, dient wel vast te staan dat het door
de regering voorgestane stelsel niet gecompliceerd, laat staan doorkruist
wordt. Ook hierop hoor ik graag een nadere reactie van de regering.
 
 Wij wachten de beantwoording af en zullen met veel belangstelling kennis
nemen van de reactie van de regering op de amendementen. Ik heb al gezegd
dat wij niet positief tegenover dit wetsvoorstel kunnen staan.
 
 
 
 
 
 De heer Van Heemst (PvdA):
 
 Over het algemeen hanteren wij de volgende redenering. Als het gaat om
Europese richtlijnen, kan de nationale wetgever hoog of laag springen, maar
hij heeft de plicht op zich genomen om ze in de nationale wetgeving te verwerken.
Daarbij kunnen de marges voor een nationale afweging en invulling worden verkend,
maar het hoofdpunt is dat zij vertaling behoeven. Dan vind ik het heel merkwaardig
dat u bij een bepaald verloop van het debat overweegt tegen het wetsvoorstel
als zodanig te stemmen. Hoe komt u tot deze afweging?
 
 
 
 
 
 De heer Van den Berg (SGP):
 
 Het is bekend dat onze fractie zeer kritisch staat tegenover allerlei
bemoeienis vanuit Brussel met onze regelgeving. De heer Van Heemst zou toch
niet willen stellen dat de Kamer alles moet slikken wat in Brussel tot stand
wordt gebracht? Mijn fractie heeft hierbij altijd een eigen en onafhankelijke
opstelling gekozen. Er zijn altijd afwegingen en discussies. Als wij een bepaalde
ontwikkeling, zoals bij het auteursrecht, fundamenteel niet juist vinden,
dan heb ik alle vrijheid om er bij de behandeling van het wetsvoorstel tegen
te stemmen. Het is de verantwoordelijkheid van de regering dat zij met het
compromis akkoord is gegaan, maar ik acht mij daar niet aan gebonden. Dat
zou wat moois zijn, dan kunnen wij helemaal wel ophouden met een wetgevingsprocedure
over dit soort zaken. Dat wordt dan een zeer marginale toestand. Mijn fractie
heeft daar ten principale bezwaar tegen. Dat verkondigen wij al jaren en dat
breng ik nu ook nog eens naar voren.
 
 
 
 
 
 De heer Van Heemst (PvdA):
 
 U staat hier niet alleen om een principe uit te leggen, maar ook om steun
te verwerven voor uw standpunt. Stel dat u succesvol bent en een kamermeerderheid
volgt uw opvatting. Stel dat wij met z'n allen zouden zeggen: dat was een
goed verhaal, wij verwerpen dit wetsvoorstel. Dan is de vraag aan de minister
hoe de Nederlandse Staat aan zijn Europese verplichtingen moet voldoen. Daarbij
kunnen ook financiële aspecten opgeld gaan doen. Die consequenties wilt
u kennelijk voor uw rekening nemen.
 
 
 
 
 
 De heer Van den Berg (SGP):
 
 Het ware te wensen dat wij steun voor ons standpunt kregen. Ik geef toe
dat het nogal wat consequenties zou hebben, maar ik vind dat wij bij bepaalde
punten best een signaal mogen geven, dat wij als wetgever niet met alles waarmee
de regering in Brussel akkoord gaat, behoeven in te stemmen. Mag ik hier nog
een eigen afweging maken en een eigen verantwoordelijkheid houden? Ik zit
niet in Brussel aan tafel en daar heb ik ook niet zoveel behoefte aan, maar
ik wil wel graag hier tot uitdrukking kunnen brengen of ik voor of tegen een
bepaald onderwerp ben. Mijn fractie is tegen deze verlenging van de beschermingstermijn.
Dat heb ik daarnet gezegd en dat is ook bij de schriftelijke voorbereiding
gebleken. Dat brengen wij op deze wijze door ons stemgedrag tot uitdrukking.
 
 
 
 
 
 De heer Vos (VVD):
 
 Voorzitter! Ik verneem graag van de heer Van den Berg waaraan hij in technische
zin deze vrijheid ontleent. Zou hij ook de vrijheid zien om bijvoorbeeld te
bepalen dat het in plaats van om 70 jaar om 40 jaar zou moeten gaan?
 
 
 
 
 
 De heer Van den Berg (SGP):
 
 Ik weet niet of deze vraag wel zo relevant is. Er is sprake van een concreet
voorstel om tot verlenging te komen. Daarover wordt gediscussieerd en onze
regering zegt zelf dat zij daar niet voor is. Men mag ons signaal zó
opvatten dat onzes inziens de regering wat meer voet bij stuk
had moeten houden in de Europese Gemeenschap. Dat is het punt waar het om
gaat en ik vind dat ik de vrijheid heb om dit in mijn stemgedrag tot uitdrukking
te brengen.
 
 
 
 
 
 De heer Vos (VVD):
 
 Ik ben erin geïnteresseerd, van u te vernemen waaraan u in verband
met de richtlijn die vrijheid ontleent.
 
 
 
 
 
 De heer Van den Berg (SGP):
 
 U kunt er uw kanttekeningen bij plaatsen, maar ik neem de vrijheid om
het met die richtlijn niet eens te zijn.
 
 
 
 
 
 Minister Sorgdrager:
 
 Mijnheer de voorzitter! Het auteursrecht is een ingewikkelde materie.
Ook al gaat het nu om een specifiek, vrij klein onderdeel van het auteursrecht,
het is wel duidelijk hoeveel problemen er ontstaan bij de behandeling ervan.
 
 De basis voor de richtlijn die thans aan de orde is, is gelegen in de
Berner conventie en in het internationale verdrag van Rome. De Berner conventie
heeft betrekking op de bescherming van werken van letterkunde en kunst, het
verdrag op de bescherming van uitvoerende kunstenaars, producenten van fonogrammen
en omroeporganisaties. De Commissie heeft op 17 januari 1991 een rapport gepubliceerd
dat een vervolg was van het groenboek, het werkprogramma van de Commissie
inzake het auteursrecht en de naburige rechten. Daarin wordt aangegeven dat
harmonisatie van de auteursrechtelijke wetgeving nodig is en wel met een hoge
graad van bescherming. Dit alles overwegend, heeft de Unie deze richtlijn
vastgesteld.
 
 Een probleem bij het tot stand komen van dergelijke richtlijnen is –
ik richt mij nu in het bijzonder tot de heer Van den Berg – dat het
er niet om gaat of men akkoord gaat met een compromis. Wanneer je het er werkelijk
niet mee eens bent, kun je door andere lidstaten worden overstemd. Dat is
in het onderhavige geval ook gebeurd. De Nederlandse regering heeft zich inderdaad
verzet tegen de verlenging van de termijn van 50 jaar tot 70 jaar maar dat
heeft niet mogen baten, zulks ondanks het feit dat vooraf overleg werd gepleegd
met andere lidstaten. De termijn van 70 jaar is gebaseerd op de regelgeving
die al in Frankrijk en Duitsland bestond. Nederland heeft, samen met andere
lidstaten, pogingen ondernomen om de termijn van 50 jaar te handhaven maar
dat is niet gelukt.
 
 
 
 
 
 De heer Vos (VVD):
 
 Kunt u aangeven welke landen uw standpunt hebben gesteund?
 
 
 
 
 
 Minister Sorgdrager:
 
 Ierland en Portugal.
 
 Voorzitter! Gelet op wat ik zojuist zei, meen ik dat de discussie zich
dient toe te spitsen op de vraag of datgene wat door de richtlijn wordt vereist,
op een goede manier wordt geïmplementeerd in de nationale wetgeving,
dus in de Auteurswet. Waar er nog enige marge is, hebben wij die op een goede
manier gebruikt. Daarover gaat nu in feite de discussie. Die discussie heeft
een vrij technisch karakter en moet die ook hebben omdat het principe zèlf
niet meer aan de orde is, hoe vervelend dat ook kan zijn. De richtlijn is
van 29 oktober 1993. De datum 24 november 1993 is in die zin cruciaal omdat
dit de datum is van de publikatie van de richtlijn; dit is een ijkingsdatum
in verband met het overgangsrecht.
 
 Dat het om een ingewikkelde materie gaat, blijkt ook uit het feit dat
al ingediende amendementen weer zijn gewijzigd. Op de bijdragen van de woordvoerders
wil ik nu ingaan aan de hand van die amendementen.
 
 Ik begin met het amendement op stuk nr. 7, later getransformeerd in nr.
11. Ik stel voorop dat de nieuwe tekst naar ons idee een verbetering is. De
bedoeling is, auteursrechtelijke bescherming te geven aan een persoon die
voor het eerst een werk uitgeeft dat nooit voor bescherming in aanmerking
is gekomen, omdat die nog niet bestond. Wij hebben het dan over middeleeuwse
manuscripten en dergelijke, geschriften uit de tijd dat er nog geen auteursrecht
was.
 
 Je kunt erover twisten of er dan later een auteursrecht of een daaraan
verwant recht moet zijn voor degene die met het vervaardigen van het werk
in feite niets van doen heeft gehad. De regering heeft gekozen voor het beginsel
van de VVD. Er komt een cultuurgoed beschikbaar door een of ander onderzoek,
misschien wel een vrij gemakkelijk onderzoek. Dat behoort tot de cultuurschatten
van de gemeenschap waaruit het voortkomt. Er is geen reden om een auteursrecht
toe te kennen aan degene die het vindt en openbaar maakt.
 
 Er is wat te zeggen voor hetgeen de heer Van Heemst zo illustratief naar
voren brengt, namelijk dat het ontdekken van een dergelijk manuscript dikwijls
het produkt is van noeste wetenschappelijke arbeid. Dat kan op zichzelf een
reden zijn om een recht toe te kennen aan degene die het publiceert. Vervolgens
is er nog de vraag hoe lang dat moet duren.
 
 In artikel 45o gaat het, zoals in het ontwerp van de regering staat, over
bescherming voor iemand die voor het eerst een werk uitgeeft nadat de auteursrechtelijke
bescherming is verstreken. Er zou oorspronkelijk een auteursrecht op gerust
hebben, ware het uitgegeven. Dat is echter niet gebeurd. Er komt dan een nieuw
naburig recht.
 
 De termijn van 25 jaar daarvoor is ontleend aan de richtlijn. Duitsland
zal zijn termijn van tien jaar dus moeten aanpassen.
 
 
 
 
 
 De heer Vos (VVD):
 
 Mijnheer de voorzitter! Ik blijf sterk geïnteresseerd in de wijze
waarop de minister de scheiding aanbrengt. Hoe bepaalt zij dat een werk ergens
in een grijs verleden een recht heeft gehad dat op het auteursrecht gelijkt?
 
 
 
 
 
 Minister Sorgdrager:
 
 Dat hangt af van het moment waarop het werk vervaardigd is. Wanneer het
niet kan worden toegeschreven aan iemand, is niet te bepalen of er een auteursrecht
op heeft gerust of niet. Wat ons betreft, valt het dan buiten het voorstel
van de regering voor artikel 45o. Het zou wel onder het nieuwe amendement
op stuk nr. 11 vallen. Wanneer het kan worden toegeschreven aan iemand die
meer dan 70 jaar geleden is overleden, komt er een nieuw auteursrecht op te
rusten, maar niet het auteursrecht van degene die het oorspronkelijk heeft
vervaardigd en ook niet van zijn nabestaanden. Dat is nu eenmaal de keuze
die is gemaakt.
 
 De discussie gaat dus over cultuurgoederen waarvan de maker onbekend is
of die gemaakt zijn voordat überhaupt een auteursrecht bestond. Ik heb
geen bezwaar tegen het voorgestelde amendement. Er zit een element van redelijkheid
in, namelijk de beloning van noeste arbeid, verondersteld dat die heeft plaatsgevonden. In zoverre kan ik wel akkoord gaan met het amendement.
Ik heb er formeel dus geen bezwaar tegen.
 
 Het amendement op stuk nr. 8 is getransformeerd in nr. 12. Het gaat eveneens
over artikel 45o en behelst naar mijn idee een betere formulering van het
artikel. Men kan erover twisten of het amendement nodig is, maar ik heb er
geen bezwaar tegen.
 
 In het amendement op stuk nr. 9 is het overgangsrecht aan de orde. Hier
blijkt dat het allemaal niet zo verschrikkelijk eenvoudig is. Voorgesteld
wordt een vereenvoudigde tekst voor artikel 51, lid 2. Ik ben het met de heer
Van Heemst eens dat ik als ik het lees, en nog eens lees, en nog eens lees,
toch heel diep moet graven om te begrijpen wat er precies bedoeld wordt. Misschien
is de noeste wetgevingsarbeid in dit geval iets te noest geweest. Ik ben ook
wel gecharmeerd van de wat eenvoudiger tekst van het amendement. Het gaat
erom dat de lopende termijnen worden gerespecteerd. Dat is wat er bedoeld
wordt. Dat kan niet verkort worden, als op 30 juni 1995, één
dag voor de veronderstelde datum van inwerkingtreding, dat recht er nog is.
Die termijn kan niet verkort worden.
 
 De vraag is wat de verhouding tot het eerste lid is. Ik heb zitten piekeren
of er in het tweede lid een frase bij zou moeten in de geest van "in afwijking
van het vorige lid". Al doordenkende kwam ik tot de conclusie dat dit niet
echt noodzakelijk is. Wat mij betreft kan ook ingestemd worden met dit amendement.
 
 Dan het Phil Collins-arrest. Dat is inderdaad van 23 oktober 1993, dus
ongeveer een maand vóór de publikatie van deze richtlijn. Terecht
is door de heer Van der Heijden gevraagd of het Europese Hof hiervan wist.
Het antwoord is: ja, men beschikte over het concept van de richtlijn en men
heeft dit arrest gewezen. Daarbij heeft het Hof de bedoeling gehad, de jurisprudentiële
ontwikkelingen te bevestigen.
 
 Ik kom tot het amendement op stuk nr. 10, gewijzigd op stuk nr. 13. Dat
amendement gaat over de expliciete aanwijzing van degenen aan wie herleefde
of verlengde auteursrechten toevallen, plus de dekking van de licentiehouders.
Wat de verlengde auteursrechten betreft zou het recht aan de laatste rechthebbende
nog ietsje langer toekomen. Vooral als het gaat over herleving, kan explicitering
inderdaad nuttig zijn. Ik denk dan ook dat het voorgestelde amendement op
de laatste tekst van artikel 51 een nuttig amendement is voor de herleving
als het auteursrecht inmiddels is vervallen, hoewel wellicht enigszins overbodig
wat de verlengde auteursrechten betreft.
 
 Mevrouw Roethof vroeg hoe het zit met een auteur, bijvoorbeeld in Afrika,
die in Londen publiceert. Ik kan hierop antwoorden dat het land van oorsprong
wordt gedefinieerd in de Berner conventie. In het geval van Londen is Engeland
het land van oorsprong. Dat is een land van de Europese Unie en daarom geldt
de bescherming van de Europese Unie.
 
 Het overgangsrecht levert nog wat meer problemen op. Enkele leden hebben
al gesproken over het werkgeversoverleg podiumkunsten. Het overleg stelt enkele
concrete vragen. Ik denk dat de rechter er nog wel eens aan te pas moet komen
voor de uitleg van het begrip "exploitatiehandeling". Ik zie het als volgt.
De letterlijke interpretatie conform het wetsvoorstel kan, als enge interpretatie,
zijn: het verrichten van exploitatiehandelingen vóór 24 november
1993 en een bevoegdheid tot voortzetting daarvan na 1 juli 1995. Je zou dan
zeggen dat er vóór 24 november 1993 al een wil moet zijn tot
voortzetting na 1 juli 1995. Ik kan mij voorstellen dat bijvoorbeeld het aangaan
van een overeenkomst, waaraan legitieme verwachtingen ontleend kunnen worden,
valt onder het begrip "exploitatie". Ik neem even de concrete voorbeelden
van het werkgeversoverleg, omdat dan het makkelijkste is uit te leggen hoe
het bekeken moet worden. De rechten van Ravel herleven op 1 juli 1995. In
het voorbeeld gaat het over het ballet "L'enfant et le sortilège".
Als dat vóór 24 november 1993 in een choreografie van iemand –
in dit geval Jiri Kylian – in produktie is genomen en als gepland is
dat men het ook na 1 juli 1995 in dezelfde vorm uitvoert, valt dat naar mijn
mening onder de interpretatie van het begrip "exploitatiehandelingen". Wanneer
men na 24 november 1993 het nieuwe plan opvat om het voor de televisie uit
te zenden, lijkt mij dat een kwestie van een nieuwe herleving van het auteursrecht.
Dat onderscheid moet je dus maken.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Roethof (D66):
 
 U sprak van het moment waarop iets in produktie wordt genomen. Wanneer
neem je iets in produktie? Op het moment dat je dansers vraagt om hun agenda
vrij te houden?
 
 
 
 
 
 Minister Sorgdrager:
 
 Daar kom ik nog op.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Roethof (D66):
 
 Verder vraag ik mij af of het een apart besluit is om iets voor de televisie
uit te zenden. Als men een voorstelling speelt, hoopt men altijd dat de televisie
erin geïnteresseerd is. Voor het gezelschap is het dus niet een extra
stap of idee, maar iets waarvan het altijd zal uitgaan op het moment dat het
iets op het programma zet. Men denkt er dan bij: het zou prettig zijn als
het ook op televisie komt. Het onderscheid dat de minister maakt, is dus misschien
theoretisch en wetstechnisch zeer interessant, maar zal zich in de praktijk
zelden voordoen.
 
 
 
 
 
 Minister Sorgdrager:
 
 Daar ben ik niet van overtuigd. Bij de budgettering van een produktie
worden vaak al onderhandelingen met een omroeporganisatie gevoerd over de
vraag of die uitgezonden kan worden of niet. Dat levert immers geld op en
daardoor kan de produktie met een geringer eigen budget van het gezelschap
gefinancierd worden.
 
 Er ontstaan allerlei randgevallen. Wordt een produktie van voor 24 november
1993 nog een keer gedaan na 1 juli 1995, dan spreekt het voor zichzelf dat
die binnen de oude regeling valt. Men werkt altijd met een meerjarenplanning
en een meerjarenfinanciering. Stel dat men voor 24 november 1993 met de planning
bezig was en voor die datum afspraken heeft gemaakt met auteurs, musici en
anderen die aan zo'n produktie deelnemen. Deze afspraken zijn natuurlijk gerelateerd
aan de financiering. Die produktie valt dan onder de oude regeling, dus onder
het begrip exploitatie. Wanneer uitzending een nieuw element in het geheel
is, is het wel een kwestie van auteursrecht. De vraag in de praktijk is vervolgens
wie dit betaalt, het gezelschap of de omroeporganisatie. Daarover zal dus
ook nog onderhandeld worden. In het algemeen betaalt de omroeporganisatie.
 
 
 
 
 
 De heer Van Heemst (PvdA):
 
 De minister zegt dat het niet zo'n technisch of juridisch
onderscheid is als het lijkt, omdat er met omroeporganisaties wordt onderhandeld
over het meebetalen. Stel dat de onderhandelingen mislukken en dat een stuk
dus niet mede met het oog op televisie-uitzending in produktie wordt genomen.
Het was dus wel de bedoeling om het in een latere fase op televisie te brengen,
maar dat is in die fase niet gelukt. Hoe luidt de redenering van de minister
als er twee of drie jaar later wel een omroep, misschien wel RTL6 of RTL7,
in geïnteresseerd is?
 
 
 
 
 
 Minister Sorgdrager:
 
 Dat zijn van die voorbeelden... Ik kan wel van alles verzinnen.
 
 
 
 
 
 De heer Van Heemst (PvdA):
 
 Dat waren wij nu net aan het doen.
 
 
 
 
 
 Minister Sorgdrager:
 
 Ik vind het niet zo zinvol, al die dingen hier uit te discussiëren.
Dit zijn typisch dingen die uiteindelijk, als men het er niet over eens wordt,
aan de rechter worden voorgelegd. Ik vind dat wij hier over hoofdlijnen moeten
praten. Mijn hoofdlijn is dat de oude regeling geldt, wanneer de planning
van voor die datum is en er onderhandelingen wordt gevoerd en afspraken worden
gemaakt. Wanneer de onderhandelingen afketsen, wordt daarmee rekening gehouden
in de budgettering etcetera en dan geldt dus gewoon de nieuwe regeling. Komt
een stuk alsnog bij een omroeporganisatie terecht, dan moet dus het nieuwe
recht gelden, denk ik.
 
 
 
 
 
 De heer Van Heemst (PvdA):
 
 De conclusie is dat de rechter het zal beoordelen en dat wij ervan uitgaan
dat het naar redelijkheid en billijkheid gebeurt en dat deze twee begrippen
ruimhartig zullen worden uitgelegd.
 
 
 
 
 
 Minister Sorgdrager:
 
 Daar ga ik van uit. Ik heb al gezegd dat het begrip exploitatie ruim genomen
moet worden. Ook met dat uitgangspunt kan ik nog steeds casusposities bedenken
die moeilijk zijn. Wat dat betreft is er dus misschien nog wel wat werk voor
de rechter weggelegd.
 
 De heer Vos vroeg naar het verschil tussen openbaar maken en uitgeven.
Ik denk dat het voorbeeld dat hij noemde, over een muziekstuk, een goed voorbeeld
is. Een muziekwerk kan openbaar gemaakt worden van een manuscript of van een
niet uitgegeven partituur, of misschien zelfs wel van de partituur, maar dan
niet in bladmuziek. Als je dat vervolgens gaat uitgeven, is het een nieuw
element. Dat is iets anders dan het alleen maar ten gehore brengen, lees:
openbaar maken. Ik denk dat er inderdaad een wezenlijk verschil is, zeker
bij muziek, tussen openbaar maken en uitgeven.
 
 Dan kom ik bij de casus, dat iets 69 jaar na het overlijden van de maker
openbaar wordt gemaakt: dan zal het inderdaad vanaf 1 januari van het daarop
volgende jaar 25 jaar moeten gelden; althans, zo denk ik dat artikel 45o geïnterpreteerd
moet worden.
 
 Voorzitter! Ik dacht dat ik hiermee de vragen had beantwoord.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Roethof (D66):
 
 Voorzitter! Mag ik de minister nog wijzen op een vraag die ik al gesteld
heb, namelijk inzake de Europese Economische Ruimte.
 
 
 
 
 
 Minister Sorgdrager:
 
 O, ja; neemt u mij niet kwalijk. Het zal inderdaad zo moeten zijn dat
die wetgeving wordt aangepast, maar dat zal in één operatie
gebeuren, die vanuit het ministerie van Buitenlandse Zaken wordt ondernomen.
 
 
 
 
 
 De algemene beraadslaging wordt gesloten.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Ik stel voor, dinsdag aanstaande te stemmen over de ingediende amendementen
en het wetsvoorstel.
 
 
 
 
 
 Daartoe wordt besloten.
 
 
 
 
 
 Sluiting 15.37 uur
 
 
 
 
 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19941995-59-3633-3641.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl