Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 1 oktober 2009 over de jeugdgezondheidszorg (31001)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


17de vergadering
 
 
 2009-2010
 17
 
 
 
 Jeugdgezondheidszorg
 Aan de orde is het debatnaar aanleiding van een algemeen
overleg op 1 oktober 2009 over de jeugdgezondheidszorg.
 
 Ik heet de minister voor Jeugd en Gezin en de collega's welkom.
 Het woord is aan mevrouw Arib.
 
 
 
 Mevrouw
 Arib
 PvdA
 
 Voorzitter. Wij hebben een uitvoerig debat gevoerd over het belang van
de jeugdgezondheidszorg. Wij zijn het er allemaal over eens dat de jeugdgezondheidszorg
een belangrijke rol speelt in de preventie, in het voorkomen dat kinderen
later problemen krijgen met hun gezondheid en psychische ontwikkeling. Alleen
verschillen wij met de minister van mening over de wijze waarop wij dat voor
elkaar willen krijgen, vooral over het onderdeel waar de gemeenten zelf over
gaan. Er is gebleken dat een aantal gemeenten bezuinigt op de jeugdgezondheidszorg.
Dat vinden wij zorgelijk. Vandaar dat ik de volgende motie indien.
 
 
 De Kamer,
 gehoord de beraadslaging,
 overwegende dat de jeugdgezondheidszorg een cruciale rol speelt in het
signaleren van problemen en het tijdig hulp en ondersteuning bieden aan risicokinderen
en -gezinnen;
 overwegende dat investeren in jeugdgezondheidszorg voorkomt dat ontsporing
op latere leeftijd plaatsvindt en kinderen een betere kans biedt op een gezonde
en veilige ontwikkeling;
 overwegende dat de Inspectie voor de Gezondheidszorg in haar rapport "De
jeugdgezondheidszorg in beweging" van april 2009 heeft geconstateerd dat niet
alle gemeenten voldoende in de jeugdgezondheidszorg investeren en dat een
aantal gemeenten bezuinigt op de jeugdgezondheidszorg en in het bijzonder
op het aantal contactmomenten;
 van oordeel dat dit in strijd is met de taak die de gemeenten in het kader
van de Wet publieke gezondheid hebben toegewezen gekregen;Arib
 verzoekt de regering, met de VNG in overleg te treden en tot concrete
en bindende afspraken te komen over de wijze waarop de jeugdgezondheidszorg
preventief wordt ingezet in het voorkomen van lichamelijke en psychische problemen
bij kinderen,
 en gaat over tot de orde van de dag.
 
 
 Deze motie is voorgesteld door het lid Arib. Naar mij blijkt, wordt de
indiening ervan voldoende ondersteund.
 Zij krijgt nr. 77(31001).
 
 
 
 
 
 Mevrouw
 Arib
 PvdA
 
 Verder heb ik twee moties medeondertekend over het invoeren van contactmomenten
op vijftien-/zestienjarige leeftijd. Een motie is van collega Uitslag van
de CDA-fractie en een van collega Langkamp van de SP-fractie.
 
 
 Dank u.
 Het woord is aan mevrouw Langkamp van de SP. Overigens is de verrassing
nu al een klein beetje weg.
 
 
 
 Mevrouw
 Langkamp
 SP
 
 Inderdaad, voorzitter.
 Voorzitter. De motie die ik ga indienen, betreft weer zo'n typisch gevalletje
van "daar ga ik niet over". Iedereen wil dat er in de jeugdgezondheidszorg
een extra consult komt voor vijftien-/zestienjarigen, maar de reactie van
de minister is: daar ga ik niet over, dat is aan de gemeenten. Maar helaas:
als de minister daarover wil gaan, dan gaat hij daarover. Blijkbaar wil hij
daar echter niet over gaan. Vandaar dat de Kamer hem maar weer een handje
moet helpen, zodat hij er wel over gaat. Mijn motie luidt als volgt.
 
 
 De Kamer,
 gehoord de beraadslaging,
 overwegende dat er in de jeugdgezondheidszorg behoefte is aan een extra
contactmoment voor vijftien-/zestienjarigen;
 van mening dat een extra contactmoment voor vijftien-/zestienjarigen bijdraagt
aan een gezonde ontwikkeling van jongeren;
 constaterende dat het RIVM, ActiZ, GGD Nederland, de Rutgers Nisso Groep
en de VNG hiervoor pleiten;
 verzoekt de regering, ervoor zorg te dragen dat er in alle gemeenten een
extra contactmoment voor vijftien-/zestienjarigen wordt aangeboden,
 en gaat over tot de orde van de dag.
 
 
 Deze motie is voorgesteld door de leden Langkamp en Arib. Naar mij blijkt,
wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
 Zij krijgt nr. 78(31001).
 
 
 
 
 
 Mevrouw
 Uitslag
 CDA
 
 Voorzitter. Ook ik wil de minister een handje helpen. Door in te zetten
op de vroegsignalering tijdens de kwetsbare periode van de puberteit kan erger
worden voorkomen en wordt de druk op de jeugdzorg verminderd. Daar gaan wij
van uit en dat is wat wij met elkaar willen. Vandaar dit handje. Nu komt mijn
motie.
 
 
 De Kamer,
 gehoord de beraadslaging,
 constaterende dat een extra contactmoment in de pubertijd, te weten vijftien/zestien
jaar, van groot belang is voor een gezonde ontwikkeling van de jongere en
dat snelle signalering de instroom in de jeugdzorg kan beperken;
 constaterende dat dit binnen de bestaande budgettaire kaders mogelijk
is;
 roept de regering op, de beroepsgroep te vragen, tot een richtlijn te
komen voor het contactmoment met vijftien-/zestienjarigen en met de VNG te
komen tot een afspraak over een extra contactmoment voor vijftien-zestienjarigen
in alle gemeenten en de Kamer hier voor 1 maart 2010 over te informeren,
 en gaat over tot de orde van de dag.
 
 
 Deze motie is voorgesteld door de leden Uitslag en Arib. Naar mij blijkt,
wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
 Zij krijgt nr. 79(31001).
 
 
 
 
 
 De heer
 Van der Vlies
 SGP
 
 Voorzitter. Mijn verhaal is nog weer een tikkeltje anders. Ik diende een
motie in bij de behandeling van de Gezinsnota, een tijd geleden. In dat notaoverleg
vroeg de minister: kun je die motie niet beter inbrengen in het VAO dat wij
nog zullen hebben over de jeugdgezondheidszorg? Ik had daar alle begrip voor.
Ik hield daarom in de week voor het herfstreces de motie aan. Ik wil haar
nu weer op de agenda plaatsen. Ik hoef de motie dus niet opnieuw in te dienen
en ben daarom nu al klaar.
 
 
 Fantastisch. De motie (30512, nr. 12) maakt nu opnieuw onderdeel uit van
de beraadslaging.
 
 
 De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.
 
 
 
 Minister
 Rouvoet
 
 Voorzitter. Wij hebben 15 oktober 2009 een overleg gehad over de
jeugdgezondheidszorg waarin deze thema's ook aan de orde kwamen, net als het
thema dat door de heer Van der Vlies in de motie aan de orde is gesteld, dat
ook bij dit dossier hoort. Ik waardeer het dat wij dit nu integraal in dit
debat mee kunnen nemen. Ik hoef niet breed in te gaan op hetgeen daar destijds
is besproken en nu nog eens kort is samengevat door iedereen: het belang van
de jeugdgezondheidszorg, het belang van een goede preventie en het belang
dat dit op gemeentelijk niveau goed wordt uitgevoerd. Wij zullen het daar
snel over eens zijn. Het komt in een aantal overwegingen in
moties terug. Ik zet daar graag een dikke streep onder, zoals ik ook in het
AO heb gedaan.
 Ik ga in op de vier moties die nu zijn ingediend. Het valt mij op dat
de moties voor een belangrijk deel betrekking hebben op dezelfde materie.
Het concentreert zich al heel snel op de vijftien-/zestienjarigen.
 De motie-Arib op stuk nr. 77 heeft een enigszins wijdere strekking en
daar zit ook precies mijn probleem. Aan de hand van de bijdrage van mevrouw
Langkamp geef ik aan waar het probleem zit. Het is namelijk net iets te makkelijk
om te zeggen: de minister wil het niet. Ik herinner mevrouw Arib eraan dat
de wetgever in het verleden bijvoorbeeld de Wet collectieve preventie volksgezondheid
heeft vastgesteld. Dat is een keuze van de wetgever geweest, ook waar het
gaat om verantwoordelijkheden die ergens belegd worden. Het kan altijd zo
zijn dat fracties of woordvoerders daar nu anders op terugkijken, maar wij
hebben natuurlijk wel te maken met een wet die vastgesteld is. Dat is inmiddels
de Wet publieke gezondheid, waarin die keuze is bevestigd. De preventieve
jeugdgezondheidszorg is door de wetgever als een gemeentelijke verantwoordelijkheid
bestempeld.
 Een ander voorbeeld is natuurlijk de Wmo. Dat betekent ook dat wij op
dit moment in deze Kamer, de regering maar ook de medewetgever, niet meer
de mogelijkheden hebben om daarbij actief in te grijpen. Zaken die in deze
Kamer belangrijk worden gevonden zouden via de minister bij de betreffende
verantwoordelijke neergelegd kunnen worden. Dat kan wel. We moeten echter
niet met elkaar de indruk hebben dat als we in deze Kamer iets heel belangrijk
vinden, dat wij incidenteel die verantwoordelijkheid even ad hoc kunnen terugnemen.
Dat kan niet bij de Wmo en dat kan ook niet bij de Wet publieke gezondheid.
Tegen mevrouw Langkamp zeg ik dat de wetgever heeft vastgesteld dat de gemeente
daarover gaat en niet de minister, zoals ik eerder aangaf. Dat even wat betreft
de formele verantwoordelijkheden.
 Ik heb om die reden ook moeite met de motie van mevrouw Arib. Zij vraagt
mij namelijk om met de VNG in overleg te treden. Ik gaf al aan dat dit altijd
kan. Ik ben altijd bereid om met de VNG in overleg te treden over dingen die
in de Kamer belangrijk worden gevonden of die ik zelf belangrijk vind. Vervolgens
vraagt mevrouw Arib dan om met de VNG tot concrete én bindende afspraken
te komen over de wijze waarop de jeugdgezondheidszorg preventief wordt ingezet.
Dat wringt met de door de wetgever gemaakte keuze om nou precies die verantwoordelijkheid
bij gemeenten te leggen. We hebben een financiering waarbij we ieder jaar
via de Brede Doeluitkering Centra voor Jeugd en Gezin een fors bedrag naar
de gemeenten overmaken waaruit een aantal taken, waaronder de jeugdgezondheidszorg
die vroeger via de tijdelijke subsidieregeling werd gefinancierd, nu moet
worden vormgegeven. Dat is vervolgens aan de gemeenten. We hebben ook met
elkaar ervoor gekozen om een aantal verschillende potjes bij elkaar te voegen,
om gemeenten in staat te stellen ontschot en vierjarig zelf te laten bepalen
hoe zij dat het meest effectief voor het lokale preventieve beleid zouden
willen inzetten. Dat kan ik niet terughalen door te zeggen: ik ga bindende
afspraken maken over hoe zij dat stukje van de brede doeluitkering moeten
gaan inzetten. Dat zou namelijk strijdig zijn met de afspraken die ik met
de VNG heb gemaakt in juni 2007, waarin we voor vier jaar hebben vastgelegd:
dat is het budget en dit zijn de taken; het is aan u. Die afspraken zijn met
de Kamer besproken en daar zijn we ook allemaal aan gebonden. Daarbinnen kan
ik dus niet gaan oormerken of bindende afspraken maken met de VNG. In die
zin kan ik het dictum van de motie, gelet op de keuze van de wetgever en afspraken
in het kader van de BDU, ook niet op deze manier uitvoeren.
 
 
 Mevrouw Langkamp heeft een vraag.
 
 
 
 Mevrouw
 Langkamp
 SP
 
 Waarom kan de minister wel bindende afspraken maken met de provincies
over het wegwerken van de wachtlijsten in de jeugdzorg, maar niet met de gemeente,
zoals in mijn motie, over een extra consult op vijftien- of zestienjarige
leeftijd?
 
 
 
 Minister
 Rouvoet
 
 Dat kan ik wel uitleggen. Dat komt doordat de Wet op de jeugdzorg een
ander type wet is dan de Wmo of de Wet publieke gezondheid. Daarbij is heel
bewust gekozen voor het ontschot inzetten van geld via de BDU voor de taken
die gemeentelijk zijn belegd. Bij de provincies hebben we te maken met een
Wet op de jeugdzorg waarin ook nog eens een recht op jeugdzorg is vastgesteld.
Daarbij is het mijn verantwoordelijkheid om het geld beschikbaar te stellen,
maar zijn we samen verantwoordelijk om ervoor te zorgen dat er zo veel jeugdzorg
is, dat alle kinderen binnen een redelijke termijn jeugdzorg krijgen. Daarover
heb ik dus met het IPO afspraken gemaakt voor twee jaren om ervoor te zorgen
dat we zo veel trajecten hebben, zo veel kinderen behandelen, dat ook inderdaad
alle kinderen de zorg krijgen die ze nodig hebben. Dat is iets anders dan
dat ik nu tegen de gemeenten zou kunnen zeggen: nou moet je binnen het budget
dat je krijgt, waarvan we afgesproken hebben dat je het naar eigen inzicht
mag besteden, meer aan dat onderwerp of dit onderdeel gaan besteden. Dat is
nu precies strijdig met het wezen van de afspraken die we gemaakt hebben en
met de gemeentelijke verantwoordelijkheden. Bovendien moeten we het ook niet
willen, zeg ik tegen mevrouw Langkamp. Dat is een meer inhoudelijk argument.
Waarom hebben we gekozen voor deze route? Omdat we ons er zeer van bewust
zijn – en daar zie je een ander verschil met de wachtlijstdiscussie –
dat de lokale situaties kunnen verschillen en dat ook de uitvoering van het
preventieve beleid verschilt. Of een jongere nu in Drenthe woont of in Zuid-Holland,
ze hebben allen recht op die zorg, maar dat is in Amsterdam niet hetzelfde
als in Ermelo. Die ruimte moeten we dus niet wegnemen. Gemeenten vragen er
zelf ook om. Die willen flexibiliteit omdat ze er zich van bewust zijn dat
ze zelf het beste zicht hebben op de lokale situatie. Die ruimte moeten we
niet weghalen door te zeggen: gij zult nu allen op dezelfde wijze jeugdgezondheidszorg
aanbieden. Dan doen we onrecht aan de verscheidenheid in de lokale situaties.
 
 
 Mevrouw Langkamp, een slotopmerking.
 
 
 
 Mevrouw
 Langkamp
 SP
 
 Ik ken dit riedeltje van de minister, maar in dit geval wil de VNG het
ook. Dus ik zou zeggen: regel het dan gewoon! Ik snap het hele verhaal van
de minister dat we daar niet in moeten treden, maar iedereen wil dit. De minister
is wel eindverantwoordelijke. Wat is het probleem dan nog?
 
 
 
 Minister
 Rouvoet
 
 Dat is een goede vraag en die heb ik in het algemeen overleg beantwoord.
Natuurlijk, wij kennen elkaars riedeltjes. Maar dit riedeltje is wel een heel
inhoudelijk riedeltje. Ik heb dat in het algemeen overleg uiteengezet. Ik
heb gemeenten in staat gesteld om datgene te doen wat zij willen doen. Zij
krijgen extra geld voor de brede doeluitkering, oplopend tot wel 200 mln.,
deels via het accres en deels uit middelen van mijn begroting. Met die 200
mln. kunnen zij juist extra dingen doen. De gemeenten die het willen, kunnen
het al doen. Gemeenten vragen tegelijkertijd om ruimte om naar eigen inzicht
het preventieve domein in te richten. Dat moeten wij niet smoren door te zeggen
dat zij het allemaal op dezelfde manier moeten doen. Mevrouw Langkamp vraagt
wat het probleem dan nog is. Mijn conclusie in het algemeen overleg was dat
geld niet het probleem is. Ik meen dat dit ook de conclusie van mevrouw Uitslag
was. Gemeenten kiezen zelf; een aantal gemeenten geeft al aandacht aan pubers.
Ik onderstreep dat dit van belang is, dat ben ik eens met mevrouw Langkamp.
Ik kom daar straks bij de volgende motie op terug, maar ik kan het hier alvast
meenemen.
 Ik richt mij nu even op de motie van mevrouw Arib. Zij vraagt mij om binnen
dat kader bindende afspraken te maken. Dat mag en kan zij niet van mij vragen,
gelet op de keuzen die wij samen in het verleden hebben gemaakt.
 
 
 
 Mevrouw
 Arib
 PvdA
 
 Ik vind het heel jammer dat de minister niet inhoudelijk op de motie ingaat
maar de bestuurlijke verhoudingen nog een keer aan ons uitlegt. Natuurlijk
hebben wij verschillende verantwoordelijkheden, maar dat is geen reden om
niet actief op te treden. Als het niet goed gaat met de kinderen in de gemeenten,
is de minister voor Jeugd en Gezin daar medeverantwoordelijk voor. Ik had
eigenlijk een wat actievere houding verwacht. Volgens mij moet de minister
zijn positie niet onderschatten. Ik denk dat hij best wel invloed heeft.
 Ik kom even terug op mijn motie. Bij de Wet op de collectieve preventie
volksgezondheid is afgesproken dat de gemeenten de verantwoordelijkheid hebben
voor het uniforme deel en voor het maatwerkdeel. Maar uit het rapport dat
de inspectie heeft opgesteld, blijkt dat een aantal gemeenten bezuinigt. Het
was nooit de bedoeling van de Wet op de collectieve preventie volksgezondheid
om de gemeenten de ruimte te geven dat geld voor andere doeleinden in te zetten
dan die waarvoor het bestemd was. Daar spreek ik de minister op aan en daarom
heb ik die motie ingediend.
 
 
 
 Minister
 Rouvoet
 
 Ik denk dat wij het daar snel over eens zijn. Het is niet de bedoeling
dat de middelen die voor de BDU, de brede doeluitkering, aan gemeenten worden
verstrekt aan andere dingen worden besteed. Daar zijn wij het over eens. Ik
heb echter wel degelijk een inhoudelijke reactie op de overwegingen en zeker
ook op het dictum van de motie van mevrouw Arib gegeven. Ik hoop dat zij het
met mij eens is dat wij niet aan de gemeenten moeten voorschrijven hoe zij
precies binnen de brede doeluitkering het geld uitgeven, hoeveel zij aan welk
deel besteden. Dan zouden wij gaan oormerken en dat was niet de afspraak en
niet de bedoeling. In de plaats van de Wcpv, de Wet op de collectieve preventie
volksgezondheid, is nu de Wet publieke gezondheid gekomen. Daarin is die lijn
voortgezet. 
 Dank voor het compliment. Ik onderschat helemaal niet wat signalen van
de Kamer of de minister betekenen voor gemeenten of jgz-organisaties. Als
mevrouw Arib mij vraagt om bepaalde zaken met klem onder de aandacht te brengen
van de verantwoordelijke gemeenten, ben ik daar zeker toe bereid. Ik heb zeer
regelmatig overleg en men weet hoe ik denk. Ik ben altijd bereid dat nog eens
goed te onderstrepen. Mijn bezwaar is gericht op het tweede deel van het dictum,
waarin verzocht wordt "tot concrete en bindende afspraken te komen". Dat gaat
voorbij aan de verantwoordelijkheden, maar ik ben graag bereid om het onderwerp
van de door mevrouw Arib gesignaleerde bezuinigingen te bespreken met de VNG.
Daarbij kan nog wel sprake zijn van verschuivingen tussen uniform deel en
maatwerk deel. Één ding staat vast: het basistakenpakket –
dat beslaat beide delen: uniform en maatwerk – moet in alle gemeenten
worden aangeboden. Dat is namelijk wettelijk geregeld. Als daar twijfel over
bestaat, dan moet dat worden uitgesloten. Ik ben graag bereid, daarover met
de gemeenten in gesprek te gaan en daarover terug te koppelen. Dat is alleen
wat anders dan het maken van bindende afspraken binnen de BDU.
 
 
 
 Mevrouw
 Arib
 PvdA
 
 Het gaat mij om het laatste en ik ben blij dat de minister het ook zo
interpreteert. Het gaat erom dat zowel het uniforme deel als het maatwerkdeel
aan alle kinderen in Nederland wordt aangeboden. Als daarop wordt bezuinigd,
dan is er een probleem. De minister heeft gezegd dat hij bereid is, met de
VNG te gaan praten en dat vind ik natuurlijk een goede zaak. Maar dat praten
is niet vrijblijvend. Ik neem aan dat hij in dat overleg tot concrete afspraken
komt en dat hij ons daarover informeert. Dat is ook de bedoeling van de motie.
 
 
 
 Minister
 Rouvoet
 
 Zeker. Mevrouw Arib zou mij in ieder geval een plezier doen als zij de
woorden "bindende afspraken" zou willen schrappen in het dictum. Ik verwijs
daarvoor naar de achtergrond waar ik het net over had. Ik vind wel dat wij
precies moeten zijn. Mevrouw Arib heeft gezegd dat zowel het uniforme deel
als het maatwerkdeel moet worden aangeboden aan alle kinderen in Nederland,
maar daarmee gaat zij voorbij aan de essentie van het onderscheid tussen het
uniforme deel en het maatwerkdeel. Wij zeggen dat de taken in het basistakenpakket
beide delen beslaan. Dat moet de jgz in huis hebben. Een deel daarvan moet
aan alle kinderen worden aangeboden: dat is het uniforme deel. Een deel daarvan
is afhankelijk van de lokale situatie: dat is het maatwerkdeel. Dat wordt
dus per definitie niet aan alle kinderen aangeboden. Als wij het daarover
eens zijn, wil ik met de VNG in overleg gaan over het gesignaleerde probleem
van bezuinigingen op het totaal en de wijze waarop men daarmee omgaat. Ik
zal de Kamer op de hoogte stellen van de resultaten daarvan en van de reactie
van de VNG, maar mevrouw Arib doet mij een plezier door de term "bindende
afspraken" uit het dictum te verwijderen, omdat dit volgens mij voorbij gaat
aan hetgeen zojuist is besproken.
 
 
 
 Mevrouw
 Arib
 PvdA
 
 Natuurlijk zijn de gemeenten vrij om dat maatwerk in te vullen, maar het
kan niet zo zijn dat zij, omdat zij daarin vrij zijn, bijvoorbeeld op allerlei
andere zaken zullen bezuinigen. Als de minister die toezegging
kan doen, wil ik het dictum op dat punt best aanpassen.
 
 
 
 Minister
 Rouvoet
 
 Laten wij afspreken dat ik de opmerking van mevrouw Arib over het thema
bezuinigingen, zoals dat ook in het Inspectierapport aan de orde komt, meeneem
en het in die context met de VNG bespreek. Ik informeer de Kamer over de uitkomsten
daarvan.
 
 
 Wij krijgen nog een reactie op de motie van mevrouw Uitslag.
 
 
 
 Minister
 Rouvoet
 
 Ja. Dit was de motie van mevrouw Arib. De motie van mevrouw Langkamp en
mevrouw Arib en de motie van mevrouw Uitslag en mevrouw Arib hebben betrekking
op hetzelfde punt. Dat is overigens wel bijzonder, omdat de naam van mevrouw
Arib onder beide moties staat. Er is volgens mij echter wel een belangrijk
verschil tussen deze twee moties. Laat ik ze op volgorde van indiening behandelen.
 In de motie van mevrouw Langkamp wordt de regering gevraagd ervoor zorg
te dragen dat er in alle gemeenten een extra contactmoment wordt aangeboden
voor vijftien- en zestienjarigen. Daarover hebben wij in het algemeen overleg
uitvoerig gesproken. Ik heb aangegeven hoe dat werkt en welke financiële
afspraken er zijn. Ik zeg het nog maar een keer: het contactmoment is een
van de mogelijke vormen waarin het basistakenpakket in zijn volle breedte
kan worden aangeboden en uitgevoerd. Het is een vorm daarvan. De gedachte
dat een contactmoment, dat nu in het maatwerkdeel zou zitten, zou kunnen verschuiven
naar het uniformdeel, gaat daaraan dus voorbij. De contactmomenten staan er
eigenlijk haaks op. Dat is een vormgeving om de taken te kunnen uitvoeren.
Gemeenten hebben aangegeven, ZonMw is daarmee bezig, dat juist voor die extra
aandacht voor pubers – ik ben het er zeer mee eens dat dit van belang
is – verschillende modaliteiten mogelijk zijn. Een ouderwets goed gesprek –
ik dacht dat een van de leden dat zo noemde – kan een vorm zijn van
het contactmoment. Vragenlijsten, waarop eventueel een vervolggesprek kan
plaatsvinden als daaruit zaken naar voren komen, is een andere vorm die bijvoorbeeld
met veel succes in Delft en Zuid-Limburg wordt toegepast. De vormgeving verschilt
dus nog wel.
 Het spreken over een extra contactmoment voor vijftien- en zestienjarigen
is problematisch in de zin dat daarvoor de ruimte, de financiële ruimte,
al bestaat en gemeenten dat al doen. Als mevrouw Langkamp echter aan mij vraagt
om ervoor te zorgen dat in alle gemeenten een extra contactmoment op die manier
wordt vormgegeven, dan val ik terug op de argumentatie die ik zojuist gaf:
dat gaat voorbij aan het feit dat gemeenten al verantwoordelijk zijn voor
die vormgeving en daarin zelf de ruimte hebben. In de gesprekken tussen de
jgz-organisaties en de gemeenten over het budget wordt bekeken wat in de lokale
situatie de beste vormgeving van uitvoering van het basistakenpakket is. Ik
heb in het algemeen overleg aangegeven, gesteund door onder andere mevrouw
Uitslag, dat het extra geld beschikbaar is. Dat is kennelijk ook voldoende,
want een aantal gemeenten zegt dat extra contactmoment al te hebben ingevoerd.
De gedachte, dat het van belang is dat de VNG ervoor zorgt dat dit in alle
gemeenten wordt uitgevoerd, om zo meer aandacht aan pubers te geven, vind
ik uitstekend. Dat moet dan echter wel binnen de huidige financiële kaders
gebeuren. Op dat punt bestaat een belangrijk verschil tussen de twee moties.
Mevrouw Uitslag constateert dat het binnen de bestaande budgettaire kaders
mogelijk is. Ik neem aan dat zij daarbij doelt op die 100 mln. extra plus
die 100 mln. via de accres. Dat is het geld dat beschikbaar is. Zij heeft
in het algemeen overleg ook gezegd dat er geen sprake kan zijn van extra geld.
Ik ben dat zeer met haar eens. Als binnen die kaders meer gemeenten –
misschien wel alle gemeenten – zeggen dat zij extra aandacht aan pubers
gaan geven, bijvoorbeeld via een vast contactmoment of via vragenlijsten,
dan is mij dat zeer welkom. Die keuze moet echter daar gemaakt worden.
 Ik handel de twee moties nu meteen maar samen af. Als mevrouw Uitslag
en mevrouw Arib aan mij vragen om daarover met de beroepsgroep te praten,
dan lijkt mij dat de goede weg. Die moet eventueel de bestaande richtlijn
contactmomenten aanpassen en in samenspraak met de VNG, de derde partij die
hierbij van belang is, bekijken welke mogelijkheden er zijn om dat in te passen
in de werkwijze van gemeenten en jgz-organisaties. In die zin zie ik ruimte
om de motie van mevrouw Uitslag uit te voeren. Binnen de budgettaire voorwaarden
komt er geen extra geld bij. Er is echter extra geld gegeven tot 200 mln.
in 2011. Geef daarbinnen extra aandacht aan pubers, zo mogelijk via een extra
contactmoment. Daarover wil ik graag met de drie partijen in gesprek. Het
lijkt mij geen probleem om de Kamer hierover voor 1 maart te informeren.
Ik wil de motie langs die lijn graag uitvoeren, maar wel binnen die randvoorwaarden.
 De motie van mevrouw Langkamp gaat echter een stuk verder. Zij wil het
nu invoeren en laat zich niet uit over wat dat eventueel extra gaat kosten.
Om die reden moet ik de motie van mevrouw Langkamp dan ook ontraden.
 
 
 Wij hebben nu de volledige reactie van de minister gehoord. Ik ben een
beetje soepel vandaag, dus ik geef graag het woord aan mevrouw Uitslag.
 
 
 
 Mevrouw
 Uitslag
 CDA
 
 Wat de minister aangeeft over het budgettair kader is inderdaad correct.
Hij gaf in het debat zelf aan dat dit het probleem niet mag zijn. Het gaat
hier om het woordje vrijblijvendheid, dat is de essentie van onze motie. Het
kan niet zo zijn dat de gemeenten vrijblijvend kunnen besluiten of zo'n contactmoment
met deze pubers wel of niet zal plaatsvinden. De minister geeft ook aan –
ik ben dat van harte met hem eens – dat wij niet de aangewezen partij
zijn om die richtlijnen in te vullen. Dat is aan de professional. Ik ben het
niet met de minister eens dat het een digitaal formulier zou moeten zijn.
Er komt een onderzoek naar de beste methode, laten wij dat nauwlettend volgen.
Ik ben een groot voorstander van een warm contact. Door elkaar in de ogen
te kijken behaal je meer resultaten dan via een digitaal formuliertje op internet,
want dan kun je de plank finaal misslaan.
 Dat gezegd hebbende vind ik het wel belangrijk dat de professionals zelf
die kaders en richtlijnen gaan ontwikkelen. Ik dank de minister voor zijn
steun voor de motie.
 
 
 
 Minister
 Rouvoet
 
 Ik denk dat wij over de grondhouding niet van mening verschillen. Mevrouw
Uitslag zegt wel twee dingen: zij wil niet op de stoel van de professional
gaan zitten, want die moet zelf bepalen wat het beste is; tegelijkertijd zegt
zij dat het niet via een vragenlijst mag plaatsvinden. Daar zit toch enige
spanning in. Intuïtief ben ik geneigd met haar mee te gaan dat in een
warm gesprek meer zaken naar voren komen die via een vragenlijst misschien
niet direct boven water komen. Tegelijkertijd biedt een vragenlijst wel weer
de mogelijkheid voor een ruimer bereik. Dan kun je eerst kijken wat daaruit
naar voren komt en het warme gesprek organiseren met die mensen uit die vragenlijst
van wie je vermoedt dat er problemen zijn. Maar goed, laten wij dat even tussen
ons in laten liggen. Ik heb de motie zo verstaan dat ik vanuit de inhoud met
de VNG, ActiZ en GGD Nederland om de tafel ga zitten om te bespreken hoe wij
binnen de bestaande budgettaire kaders tot meer aandacht voor pubers kunnen
komen, met name voor vijftien- en zestienjarigen. Daarbij is het zaak om te
komen tot een afspraak over een extra contactmoment in alle gemeenten. Ik
ben graag bereid om die motie mee te nemen naar dat overleg en die voor te
leggen aan de partijen als een wens die vrij stevig door de Kamer wordt geuit.
Ik zal de Kamer voor 1 maart informeren over de uitslag van dat overleg.
 
 
 
 Mevrouw
 Langkamp
 SP
 
 Dat is in ieder geval winst. Wij willen uiteindelijk allemaal hetzelfde,
namelijk dat het extra contactmoment er komt.
 Ik heb nog een enigszins corrigerende opmerking met betrekking tot mijn
eigen motie. De minister stelt dat ik om extra geld vraag en geeft aan dat
dat niet kan. Ik ben daar nog niet zo van overtuigd, gezien ook de motie van
mevrouw Arib. Wanneer gemeenten voldoende middelen hebben om dat te realiseren,
is dat prima. Daarom zeg ik daarover bewust niets in mijn motie. Ik vind het
prima wanneer het met de huidige financiën mogelijk is. Dat is de reden
waarom ik graag zie dat de minister het gesprek aangaat. Dat gaat gelukkig
ook gebeuren en daarover ben ik dan ook positief. Laten de partijen vooral
aangeven wanneer het financieel wel een knelpunt blijkt te zijn. Ik hoor dat
graag wanneer de minister de Kamer informeert over de uitkomst van dat gesprek.
 
 
 
 Minister
 Rouvoet
 
 Dat spreekt vanzelf. Wanneer wij in het gesprek tussen VNG, ActiZ en GGD
Nederland tot de conclusie komen dat er wel een financieel probleem bestaat,
zal ik dat melden. Ik onderstreep de opmerking van mevrouw Uitslag dat er
deze periode geen extra geld bijkomt. Dat hebben wij ook niet. Wij moeten
dat niet willen, want wij hebben met de VNG afspraken gemaakt voor vier jaar
en er komt al 200 mln. extra bij. Ik houd wel staande dat er een beduidend
verschil is. U hebt het inderdaad niet over het geld, maar dat is precies
mijn probleem. Mevrouw Uitslag zegt in haar motie: het kan binnen de bestaande
kaders. U laat het open, maar u vraagt aan de regering om het allemaal gewoon
te doen. Ik begrijp dat vanuit uw visie op het belang van centrale sturing
door de rijksoverheid, maar u gaat daarbij voorbij aan het feit dat wij de
verantwoordelijkheid daarvoor nu eenmaal elders hebben gelegd. Dat mag wel,
maar u kunt van de regering niet vragen om wetten die wij zelf hebben gemaakt,
met voeten te treden door te zeggen: dit doen wij weer even zelf. Ik blijf
dus bij het ontraden van de aanneming van de motie, omdat die onduidelijkheid
erin zit. Als mevrouw Langkamp het winst vindt dat de motie van mevrouw Uitslag
door mij langs deze lijn zal worden uitgevoerd, dan kan dat misschien voor
haar een terugvaloptie zijn.
 Voorzitter. Ten slotte kom ik op de motie van de heer Van der Vlies over
het invullen van vragenlijsten en de betrokkenheid van ouders daarbij als
dit op school gebeurt. Hij verzoekt de regering, te bewerkstelligen dat vragenlijsten
in het kader van de jeugdgezondheidszorg voor toestemming aan de ouders ter
hand worden gesteld. Aan ActiZ en GGD Nederland is al gevraagd om nut en vrijwilligheid
van de vragenlijsten duidelijk te maken. Ik weet niet precies wat de heer
Van der Vlies bedoelt met "bewerkstelligen", maar ik zou mij kunnen voorstellen
dat hij zegt dat ik binnen de mogelijkheden en de wettelijke verantwoordelijkheden –
want zo kennen wij elkaar ook wel – zoveel mogelijk vanuit mijn positie
moet bevorderen dat dit gebeurt. Ik zou aan hem tegemoetkomen als ik in het
overleg dat ik zojuist heb toegezegd, waar GGD Nederland en ActiZ toch aan
tafel zitten, binnen de mogelijkheden een en ander zal bevorderen. Voor 1 maart,
als ik toch terugkoppel over de andere onderwerpen, zal ik de Kamer informeren
over de vraag hoe GGD Nederland met dit specifieke punt denkt te kunnen omgaan.
Ik hoop daarmee voldoende aan de motie van de heer Van der Vlies tegemoet
te komen.
 
 
 
 Mevrouw
 Arib
 PvdA
 
 Ik heb een vraag aan de heer Van der Vlies. Ik ondersteun de motie van
harte, maar ik heb moeite met de laatste zin, waarin hij de regering verzoekt,
de vragenlijsten die door de jeugdgezondheidszorg worden opgesteld, voor toestemming
aan de ouders voor te leggen. Daar heb ik moeite mee. Het zijn vragenlijsten
op basis van professionaliteit. Het kan best zijn dat de ouders er anders
over denken, maar uiteindelijk gaat het om het kind. Dat is een beetje lastig.
 
 
 
 De heer
 Van der Vlies
 SGP
 
 Ouders zijn nu eenmaal verantwoordelijk voor de opvoeding van hun kinderen.
Dat staat ook in een van de overwegingen. Natuurlijk kunnen er situaties zijn
waarin kinderen vragen beantwoorden via de school in de sfeer van de jeugdgezondheidszorg
die spanning oproepen met de visie van de ouders. Dan kan het natuurlijk niet
zo zijn dat, als de ouders de toestemming aan die lijst onthouden, de zaak
geblokkeerd raakt. Ik vind echter wel dat ouders, die aangesproken worden
op de verantwoordelijkheid voor de opvoeding van hun kinderen, moeten kunnen
weten wat er gebeurt, wat er gezegd wordt en wat er geregeld wordt.
 
 
 
 Minister
 Rouvoet
 
 De vraag was niet aan mij gesteld, maar ik denk dat de laatste opmerking
van de heer Van der Vlies tegen mevrouw Arib verhelderend is, namelijk dat
een en ander niet tot blokkering mag leiden. De GGD moet wel zijn werk op
school kunnen doen. Dat zal ik meenemen als achtergrondinformatie in het gesprek.
 
 
 De beraadslaging wordt gesloten.