Voortzetting van de algemene politieke beschouwingen naar aanleiding van de Miljoenennota voor het jaar 2007 (30800) (2)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2006-2007, pag. 294-351

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

10-10-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2006-2007

nr. 6, pagina 294-351

28-09-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 30800Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Voortzetting van de algemene politieke beschouwingen naar aanleiding van de Miljoenennota voor het jaar 2007 (30800) (1)Pagina 272-294
Behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van de Wet gemeentelijke basisadministratie persoonsgegevens in verband met de aanpassing aan de eisen die gelden voor basisregistraties (30514); - het wetsvoorstel Wijziging van de Wet rechtspositie rechterlijke ambtenaren in verband met onder meer de toepasselijkheid van de Wet verbetering poortwachter, de Wet verlenging loondoorbetalingsverplichting bij ziekte 2003 en de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen ten aanzien van voor het leven benoemde rechterlijke ambtenaren (30596); - het wetsvoorstel Wijziging van de Wegenverkeerswet 1994 en enkele verwante wetten op een aantal punten van uiteenlopende aard (30476)Pagina 271-271
Stemmingen over moties ingediend bij de algemene politieke beschouwingen naar aanleiding van de Miljoenennota voor het jaar 2007 (30800)Pagina 351-354
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (donderdag 28 september 2006)Pagina 354-355
Noot 1 (zie blz. 272): BIJVOEGSEL, Schriftelijke antwoorden van de minister van Financiën op vragen gesteld in de eerste termijn van de algemene politieke beschouwingen naar aanleiding van de Miljoenennota 2007 (30 800)Pagina 356-381
Presentie en opening (donderdag 28 september 2006)Pagina 271-271
Regeling van werkzaamheden (donderdag 28 september 2006)Pagina 294-294
Voortzetting van de algemene politieke beschouwingen naar aanleiding van de Miljoenennota voor het jaar 2007 (30800) (2)Pagina 294-351
Behandeling van verslagen van de commissie voor de Verzoekschriften en de Burgerinitiatieven (30335, nrs. 66 tot en met 78)Pagina 272-272

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 410 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van:de algemene politieke
beschouwingen naar aanleiding van de Miljoenennota voor het jaar 2007 (30800).De beraadslaging wordt hervat.Minister Balkenende:Voorzitter. Gisteren hebben veel fractievoorzitters over de zorg gesproken.
Zo heeft de heer Verhagen een pleidooi voor efficiencyverbetering in de zorg
gehouden. Dat doel heeft dit kabinet altijd voor ogen gehad. Het belang daarvan
kan niet genoeg worden onderstreept. Met verschillende instrumenten heeft
het kabinet voor de korte en de lange termijn aan efficiencyverbetering gewerkt.
Dat heeft het gedaan aan de hand van adviezen van gezanten als Peter Bakker
en Ad Scheepbouwer, door de invoering van het elektronisch patiëntendossier
en vooral van het nieuwe zorgstelsel. Dankzij de stelselwijziging hebben instellingen
meer ruimte om zich te profileren op het gebied van kwaliteit en innovatie
en om de zorg zo te organiseren dat die kwalitatief goed en toegankelijk blijft,
maar efficiënter wordt. Zorgverzekeraars hebben de ruimte om de zorg
in te kopen die hun verzekerden wensen. Bovendien leidt de concurrentie tot
een sterkere positie van de verzekerde. Dat past in het beleid van dit kabinet
om minder regels en meer kwaliteit te hebben.Bij het aantreden van dit kabinet bleek kostenbeheersing noodzakelijk.
Daarvoor zijn stevige maatregelen genomen, met effect. Bij een ongewijzigde
groei zouden in 2007 de zorguitgaven per inwoner ruim € 300 per
jaar hoger zijn uitgeweest. De sterk stijgende lijn van uitgaven is in deze
kabinetsperiode omgebogen. Belangrijk is dat de maatregelen ter beheersing
van de kosten hand in hand zijn gegaan met een betere toegankelijkheid en
kwaliteit. Dit kabinet heeft met onder meer de invoering van de Zorgverzekeringswet
en de Wet maatschappelijke ondersteuning de voorwaarden geschapen voor een
solidaire, betere en toekomstbestendige gezondheidszorg. Een toekomstbestendige
gezondheidszorg is niet mogelijk zonder solidariteit.Velen onder u hebben het gisteren over de no-claim gehad. Het kabinet
hecht veel belang aan solidariteit in de gezondheidszorg. In het nieuwe zorgstelsel
is de solidariteit tussen jong en oud en tussen gezond en ziek sterk gegroeid.
Verzekeraars moeten iedereen tegen dezelfde premie accepteren, ongeacht de
gezondheidssituatie. Ouderen die vroeger waren aangewezen op een zeer dure
standaardpakketpolis, betalen nu een veel lagere premie. Tegelijkertijd zijn
jonge, gezonde, voormalig particulier verzekerden een veel hogere premie gaan
betalen. In 2006 wordt ruim 16 mld. in financiële zin overgedragen van
nettobetalers naar netto-ontvangers van zorg.Een toekomstbestendige gezondheidszorg kent echter ook een goed evenwicht
tussen solidariteit en individuele verantwoordelijkheid. Eigen betalingen
vergroten de eigen verantwoordelijkheid en beperken de collectieve last. Met
het oog op de toenemende druk op de solidariteit is een solidair stelsel moeilijk
houdbaar zonder een beroep te doen op de eigen verantwoordelijkheid, ook in
de vorm van eigen betalingen. Een bescheiden eigen betaling in de zorgfinanciering
bevordert de bereidheid van nettobetalers om bij te dragen aan chronisch zieken,
omdat zorg dan doelmatiger wordt geleverd en er meer wordt gevraagd van de
eigen verantwoordelijkheid om de kosten, indien mogelijk, te beperken. Alle
landen om ons heen kennen een vorm van eigen betalingen, vaak oplopend tot
vele malen de € 255 die in Nederland maximaal moet worden betaald.
In België kan het bedrag aan eigen betalingen oplopen tot € 1800
per gezin. In Nederland kom je qua niveau aan een eigen betaling van 11%,
in België van 25%, in Finland van 19% en in Denemarken
en Noorwegen van een kleine 16%.Onder meer de heren Rouvoet en Bos willen per 1 januari 2007 de no-claimregeling
afschaffen. Volgens Zorgverzekeraars Nederland is dat mogelijk als er vóór
10 oktober 2006 politieke duidelijkheid komt. Het lijkt mij verstandig
dat kabinet en parlement ook hierbij de zorgvuldigheid hoog in het vaandel
houden. Wij moeten namelijk rekening houden met een aantal aspecten. Het afschaffen
van de no-claim verstoort het koopkrachtbeeld. Van gezonde verzekerden wordt
een extra bijdrage aan de solidariteit van het stelsel gevraagd, die oploopt
tot ongeveer € 174 per jaar. Het betekent een andere zorgtoeslag
voor 2007. Het doorkruist het nu lopende proces rond de polis in 2007 bij
verzekeraars. Hierdoor bestaat de reële kans dat verzekerden hun polisaanbod
voor 2007, inclusief het premievoorstel, te laat ontvangen. En dan zijn er
nog de wetstechnische belemmeringen. Op basis van deze argumenten moet het
kabinet tot de conclusie komen dat het afschaffen van de no-claimteruggaaf
per 1 januari 2007 toch niet haalbaar is.Het al dan niet afschaffen per 2008 en het dan al of niet vervangen door
een systeem van eigen betalingen is dan aan een volgend kabinet. Ik meen er
goed aan te doen deze argumenten te geven, want ik weet hoe de Kamer over
dit onderwerp denkt. Tegelijkertijd wijs ik op een aantal zaken dat in ogenschouw
moet worden genomen als je de no-claim al per 1 januari 2007 wilt afschaffen.De heer Rutte (VVD):Is de minister-president het met mijn fractie eens dat er in het zorgstelsel
sowieso behoefte is aan een remsysteem, of dat nu de no-claim is, een eigen
risico of een eigen bijdrage?Minister Balkenende:Ik heb al aangegeven dat een solidair stelsel moeilijk houdbaar is zonder
het dragen van eigen verantwoordelijkheid. Er zijn verschillende systemen
voor. In veel landen wordt al gewerkt met eigen betalingen.De heer Rutte (VVD):Ik stel vast dat de minister-president mij nu de duidelijkheid geeft die
de tweede man van het CDA mij gisteren in het debat weigerde te geven. Stel
dat de no-claim sneuvelt in de komende jaren, bijvoorbeeld in het kader van
kabinetsonderhandelingen, dan moet er in ieder geval iets anders voor in de
plaats komen. Ik ben blij met die duidelijkheid.Minister Balkenende:Ik neem hier kennis van, maar dit is niet nieuw. Wij hebben in de vorige
kabinetsperiode gedebatteerd over het eigen risico. Nu hebben wij het systeem
van de no-claim, maar dat hangt ook samen met het kijken naar de verantwoordelijkheid
van mensen zelf. Dat is de reden waarom wij in het verleden een bepaalde keuze
hebben gemaakt.De heer Rutte (VVD):Dan zijn wij het geheel eens. Het politieke oordeel van de minister-president
is dat er sowieso sprake moet zijn van een rem als het gaat om de niet-chronisch
zieken in het zorgstelsel.Minister Balkenende:Je kunt er ook voor kiezen om dat niet te doen, maar dat
heeft dan consequenties, ook financieel.De heer Rouvoet (ChristenUnie):De minister-president maakte zojuist een internationale vergelijking,
maar die is alleen maar eerlijk als de gestegen premie er ook bij wordt betrokken.
Hij had het over een no-claim van maximaal € 255, maar de premie
is ook fors omhoog gegaan. Je moet dat meenemen in de internationale vergelijking
als je wilt bezien of het voor met name de kwetsbare groepen nog een beetje
eerlijk is.De minister-president verdedigt het niet afschaffen van de no-claim per
1 januari aanstaande vooral om technisch-procedurele redenen. Deelt hij
het oordeel van de meerderheid van de Kamer, zoals dat gisteren naar voren
kwam, dat de regeling zelf onsolidair en onrechtvaardig is?Minister Balkenende:Die conclusie gaat mij te ver en wel om de volgende reden. Het kabinet
stond voor de vraag hoe je ervoor kunt zorgen dat naast het werken met een
marktsysteem en naast de rol van verzekeraars, mensen ook zelf iets bijdragen
aan de eigen verantwoordelijkheid. Daarvoor heb je een instrument nodig. Toen
is eerst gekeken of het kon via een eigen risico, maar uiteindelijk is gekozen
voor de no-claim. U zegt terecht dat wij daarin niet alleen staan. Ook andere
landen kennen een vorm van eigen betaling. Wij hebben destijds voor deze regeling
gekozen. Ik hoor natuurlijk ook hoe in de Tweede Kamer een oordeel wordt gesproken.
Ik ga daar ook niet aan voorbij. Ik begrijp de vraag ook zeer wel. Ik kan
mij voorstellen dat tijdens de formatie opnieuw hierover wordt gesproken.
Het probleem voor het kabinet is dat een zo snelle verandering van een systeem
dat net functioneert, leidt tot een aantal problemen, die ik zojuist heb aangegeven.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Dat is inderdaad de technische kant van de zaak. Daarover zouden wij nog
kunnen steggelen. Het gaat mij vooral om het volgende. U verdedigde de maatregel
inhoudelijk door te zeggen dat solidariteit alleen houdbaar is, als je van
alle mensen een bijdrage vraagt. Begrijp ik goed dat het kabinet de no-claimregeling
ook in stand wil houden omdat deze juist een uitdrukking is van solidariteit,
terwijl de meerderheid van de Kamer juist vindt dat het een omgekeerde solidariteit
is, omdat zieke mensen gaan meebetalen voor gezonde mensen? U verdedigt de
no-claimregeling vanuit de solidariteit. Begrijp ik dat goed?Minister Balkenende:Ik heb zo-even aangegeven dat solidariteit ook veronderstelt het dragen
van verantwoordelijkheden. Dat was de redenering die u hebt aangegeven. Als
je kijkt wat mensen zelf bijdragen, in het besef wanneer je wel en geen gebruik
maakt van de zorg en van de eigen verantwoordelijkheid, draagt het bij aan
de combinatie van solidariteit en verantwoordelijkheid. Dat is het element
dat ik heb genoemd. U benadrukt een ander punt, namelijk wat het betekent
voor de kwetsbare groepen.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Gaat u daar dan op in! Kunt u meekomen met de gedachte dat het juist onsolidair
is, omdat wij van mensen die chronisch ziek zijn en dus veel zorgkosten hebben,
vragen om bij te dragen aan de kosten voor gezonde mensen. Het is toch ten
nadele van chronisch zieken en gehandicapten. Dat besef is nu ook doorgedrongen
tot sommige van de fracties die de maatregel indertijd hebben gesteund. U
houdt staande dat deze maatregel een solidariteitsmaatregel is.Minister Balkenende:Ik heb al aangegeven dat het gaat om een overdracht van bedragen van mensen
die de zorg niet nodig hebben, naar de mensen die het wel nodig hebben in
de orde van grootte van 16 mld. Het hoort ook een beetje bij de solidariteit
dat je in dat kader ook kijkt hoe je met de zorg omgaat en wat de eigen verantwoordelijk
is. Dat hoort ook een beetje bij de solidariteit. Dat is de reden dat elk
land wel een vorm van eigen betaling kent. Dat zit erachter. Ik ga graag het
debat aan wat het beste systeem is. In het verleden is gekozen voor dit systeem
en dat staat nu ter discussie. Dat zie ik ook.Mevrouw Van der Laan (D66):Ik wil die discussie graag iets verder tillen. De analyse is glashelder
en juist: er moet een vorm van eigen betaling zijn. Ik begrijp ook waarom
wij hebben gekozen voor de no-claim, namelijk in verband met de koopkrachtplaatjes.
Dat is duidelijk. Zou het niet goed zijn, ook met het oog op een nieuw kabinet
dat voor die vraag komt te staan, als dit kabinet vast een onderzoek instelt
naar de mogelijkheid van het invoeren van een eigen risico? Op die manier
kunnen wij wat tijd winnen. Het is duidelijk dat iedereen op een of andere
manier van die no-claim af wil. Wij moeten iets van een eigen betalingsregeling
hebben. Is het kabinet bereid te bekijken hoe wij het kunnen omzetten naar
een eigenrisicosysteem?Minister Balkenende:Ik kan mij voorstellen, waarbij ik ook kijk naar de minister van VWS,
dat bij de begrotingsbehandeling van dat ministerie gesproken wordt over de
verschillende modaliteiten. De heer Marijnissen zei het gisteren scherp. Je
kunt verschillende dingen doen: een no-claim, een verplicht eigen risico,
een vrijwillig eigen risico of helemaal niets. Het lijkt mij fair om te spreken
over de verschillende mogelijkheden. Laat daarover het debat plaatsvinden.
Het lijkt mij goed dat in het kader van de voorbereiding van het debat over
volksgezondheid, die informatie de Kamer bereikt.De heer Bos (PvdA):Ik begrijp de minister-president heel goed, als hij zegt dat het belangrijk
is om mensen ertoe aan te sporen om hun eigen verantwoordelijkheid te nemen.
Zeker waar mensen de keuze hebben tussen verantwoord gedrag en onverantwoord
gedrag, moeten wij stimuleren dat zij kiezen voor het verantwoorde gedrag.Mijn concrete vraag is: welke verantwoordelijkheid wilt u dat een chronisch
zieke gaat nemen?Minister Balkenende:Wanneer mensen niet anders kunnen, is die eigen verantwoordelijkheid natuurlijk
heel erg moeilijk. Dat zie ik ook wel. Daar hebt u gelijk in.De heer Bos (PvdA):Het zijn wel de mensen die met de no-claimregeling € 250 meer
gaan betalen dan mensen die de keuze wel hebben en mensen die gezond zijn,
die dat zijn zonder eigen verdienste en gewoon omdat ze mazzel hebben.Minister Balkenende:Ik zet er iets tegenover. Er zijn in het verleden ook mensen geweest die
te maken hadden met veel hogere premies of die nauwelijks verzekerbaar waren.
U kent ook die situaties. Het algemene systeem is meer solidair dan vroeger.
Ook dat moet worden gezegd. Ik sluit met u mijn ogen niet voor degenen die
weinig of geen beïnvloedingsmogelijkheden hebben. Om die reden vindt
dit debat hier plaats.De heer Bos (PvdA):U zegt dat u uw ogen er niet voor sluit, maar u wilt er wel gewoon mee
doorgaan.Minister Balkenende:Wacht even, ik heb het als volgt gezegd. Ik zie de bewegingen in de Kamer.
Ik sluit er mijn ogen niet voor. Ik hoor ook de verzekeraars, ik hoor ook
de kritiek uit het land. Maar er is destijds voor gekozen; kun je dat nu al
per 1 januari ineens veranderen? Ik heb beargumenteerd waarom ik dat
te snel vind. Het is het meest logische om met elkaar het debat te voeren
over de inhoud. Dat kan bij de begroting van VWS verder plaatsvinden. Ik zie
alleen een aantal problemen, als wij het per 1 januari willen doen.De heer Bos (PvdA):Dan wil ik nu echt hom of kuit hebben. Als wij de komende weken u ervan
kunnen overtuigen dat het wel degelijk kan per 1 januari 2007, zegt u
dan: oké, dan schaffen wij hem af?Minister Balkenende:Dat gaat net iets te snel.De heer Bos (PvdA):Dus het gaat niet om technische haalbaarheid. U wilt gewoon niet.Minister Balkenende:Het is niet alleen een kwestie van willen. Je hebt een systeem en iedereen
werkt ermee, bijvoorbeeld de verzekeraars. Het is heel lastig om dat nu even
in een paar weken helemaal te veranderen. Ik heb meer argumenten genoemd.
Het kabinet gaat graag het debat aan, maar het zit er wat ons betreft niet
in dat wij dat per 1 januari zullen veranderen, omdat het veel te lastig
is. Wij gaan graag het debat met u aan en de minister van VWS, de heer Hoogervorst,
zal de informatie aanreiken. Wij willen nu echter niet de suggestie wekken
dat wij dat wel even snel kunnen veranderen per 1 januari, want wij denken
dat dit te riskant is.De heer Bos (PvdA):Er lopen steeds twee redeneringen door het betoog van de minister-president
heen: de redenering dat het niet kan en de redenering dat het misschien niet
nodig is, omdat het toch een goed systeem is en omdat wij toch iets nodig
hebben om het zorggebruik af te remmen. Ik wil een heel helder antwoord hebben.
U vindt het onwaarschijnlijk en dat begrijp ik. Maar stel dat de Kamer kan
aantonen dat het wel kan per 1 januari 2007. Misschien kunnen wij een
paar maanden later gewoon restitueren, kan het met terugwerkende kracht voor
elkaar komen en kunnen wij het verzekeringsjaar 2007 no-claimvrij maken. Stel
dat wij erin slagen om dat aan u aan te tonen, werkt u dan mee?Minister Balkenende:Ik heb net gezegd dat er verschillende mogelijkheden zijn. Gaan wij in
plaats van de no-claim iets anders doen? Dat weten wij niet. U vraagt mij
iets onmogelijks te zeggen op dit moment. Ik hoop dat u dat begrijpt. De vraag
is niet alleen of het technisch mogelijk is om de no-claim te beëindigen.
Je moet kijken hoe de gedragseffecten zijn en of je er iets anders voor in
de plaats hebt. Dan is het nog moeilijk om het in te voeren. Het is geen onwil,
maar het is een lastig vraagstuk. Wij hebben er lang met elkaar over gesproken.
Wij gaan graag het debat aan, maar laten wij er bij een kabinetsformatie over
spreken. Het is iets heel anders als je kiest voor 1 januari 2008, want
dan kun je al die afwegingen beter maken dan wanneer je nu hals over kop iets
moet doen waarvan je naderhand misschien spijt hebt.De heer Bos (PvdA):Het enkele en meest zwaarwegende argument dat hier in de Kamer is gebruikt,
namelijk dat het een onrechtvaardige regeling is die mensen honderden euro's
per jaar meer premie laat betalen terwijl zij geen keuze hebben inzake hun
ziektekosten, is voor u onvoldoende om te streven naar beëindiging van
de no-claimregeling. Dat vind ik diep triest.Minister Balkenende:Zo heb ik het niet gezegd en ook niet bedoeld. Ik hecht eraan te zeggen
dat ook ik de problemen zie. Er is evenwel een keuze gemaakt in het verleden.
Je kunt een systeem niet zomaar van de ene op de andere dag veranderen. Ik
heb ook iets gezegd over de solidariteit in het systeem zelf.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Het zou heel goed zijn als de no-claim per 1 januari 2007 zou ophouden
te bestaan, maar ik krijg de indruk dat u in dezen met handen en voeten gebonden
bent aan uw coalitiepartner, de VVD. U geeft openingen. Het is voor u heel
goed mogelijk dat de no-claim ophoudt te bestaan per 1 januari 2008.
Dat betekent dat de chronisch zieken en gehandicapten volgend jaar worden
getroffen door deze onrechtmatige maatregel. Kan er in dat geval niet een
tussenoplossing worden gezocht door chronisch zieken en gehandicapten uit
te sluiten van de no-claimregeling? Dat amendement heb ik al een keer gemaakt
bij de behandeling van de wet. Dat kan zo in de wet worden geplaatst.Minister Balkenende:Dan halen wij een bepaalde groep eruit. Je hebt ook andere solidariteitselementen,
dus de vraag is of je dat wel zou moeten doen. Je krijgt een discussie over
het systeem ten principale en dan maak je een uitzondering. Laten wij alsjeblieft
het debat goed met elkaar voeren en laat in een formatie die afspraak worden
gemaakt. Het verdraagt zich niet goed met de gemaakte systeemkeuze om er nu
bepaalde groepen uit te halen.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Het is niet zomaar een groep die wij er uithalen, het is precies de groep
waarom het gaat. Voor deze mensen pakt de maatregel erg onrechtvaardig uit.
De minister-president erkent dat ook. Hij erkent dat chronisch zieken en gehandicapten
niet in staat zijn hun eigen verantwoordelijkheid te nemen, omdat zij aangewezen
zijn op zorg, omdat zij niet kunnen bezuinigen op hun zorgkosten en daarom
onrechtvaardig hoge bedragen moeten betalen. Ik houd de minister-president
nog een optie voor. Het is ook mogelijk, het komend jaar chronisch zieken
en gehandicapten financieel te compenseren via de buitengewone uitgaven. Als
de minister-president de regeling onrechtvaardig vindt, zou hij dit kunnen
overwegen.Minister Balkenende:Een groot probleem is de manier waarop je de groep bepaalt. Straks komt
de vraag op voor wie wel of niet een uitzondering kan worden gemaakt. In dit
verband moeten wij naar die regeling voor de buitengewone uitgaven kijken.
Er maken 2,9 miljoen huishoudens gebruik van, terwijl zij voor een veel kleinere
groep bedoeld was. Ik geef maar even aan tegen welke dingen wij gaan oplopen.
Laten wij dat eerlijk onder ogen zien. Juist de buitengewone-uitgavenregeling
geeft aan hoe moeilijk het is om die groep te definiëren.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik heb er moeite mee dat u heel erg wisselt van argumenten. In eerste
instantie had u helemaal geen moeite met de definitie van chronische zieken
en gehandicapten en gaf u een ronde omschrijving. Op het moment dat ik extra
voorstellen doe waarmee ik u uit de brand help – wij zijn het erover
eens dat chronisch zieken en gehandicapten onrechtvaardig door de no-claim
getroffen worden – gaat u draaien en begint u over moeilijke definities
enzovoort. Dat zijn allemaal op te lossen problemen. Dat weet u toch ook?
Het probleem wordt bij de buitengewone-uitgavenregeling ook opgelost. Het
is meer een kwestie van willen, van goede wil. Als u met mij van mening bent
dat deze regeling onrechtvaardig uitpakt voor chronisch zieken en gehandicapten,
staat u dan open voor oplossingen vanuit het parlement, vanuit de oppositie,
om die onrechtvaardigheid te verminderen? Ik vraag u om ons die kans te gunnen
in plaats van de luiken meteen dicht te klappen.Minister Balkenende:Ik heb aangegeven hoe het kabinet indertijd tot deze keuze is gekomen.
Wij gaan het debat verder aan, maar dan wil ik graag alle argumenten goed
op een rijtje hebben. Ik krijg nu namelijk verschillende dingen te horen.
De eerste optie is de afschaffing van de no-claim per 1 januari. De tweede
optie is het intact laten van de no-claim, maar het maken van een uitzondering
voor een bepaalde groep. Dan is er discussie over de alternatieven. Wij kunnen
een systeem niet van de ene op de andere dag veranderen; daar is het net iets
te ingewikkeld voor. Ik wil het debat graag aangaan met goede argumenten.Mevrouw Van der Laan (D66):Ik heb daarnet begrepen dat de behandeling van de VWS-begroting pas na
de verkiezingen plaatsvindt. Dat lijkt mij te laat. De discussie blijft dan
tot die tijd rondspoken. Is het mogelijk om op korte termijn een degelijke
brief van de regering te krijgen waarin staat hoe wij de no-claimregeling
kunnen vervangen door een eigen bijdrage aan de voet of een andere vorm van
eigen betaling? Dan kunnen wij dat gewoon meenemen in onze overwegingen. Wij
willen namelijk hetzelfde: het in stand houden van een eigen betaling. Als
dat kan door de no-claim door iets anders te vervangen, dan moeten wij daarvoor
openstaan.Minister Balkenende:Ik heb de algemene argumenten gegeven. Ik zal er met de minister van VWS
over spreken hoe ver wij kunnen gaan en wat realistisch is. Ik zal er in tweede
termijn op terugkomen.De heer Verhagen (CDA):Als wij het debat goed willen voeren en als wij op een verantwoorde wijze
tot afschaffing willen overgaan – wij willen dat – dan moeten
wij de alternatieven goed bekijken. Ik heb gisteren vier mogelijkheden geschetst.
Ik wil de informatie op een dusdanige termijn hebben, dat wij het debat volwaardig
kunnen voeren. Wij moeten van het kabinet een analyse krijgen van de consequenties
en mogelijkheden. Het huidige systeem van de no-claim moet van tafel. Als
wij de no-claim per 1 januari 2008 afschaffen, hebben wij de tijd om
op een volwaardige manier over de alternatieven te praten.De voorzitter:De minister-president heeft al gezegd dat hij er in tweede termijn op
zal terugkomen.De heer Marijnissen (SP):Ik heb het gevoel dat het CDA afscheid van de no-claim heeft genomen.
Gefeliciteerd! De premier volgens mij ook, want hij is van die partij, hoewel
hij hier als premier staat. Ik snap het wel, maar hij heeft er stiekem ook
afscheid van genomen. Vervolgens komen er alternatieven aan de orde. Wij hebben
het alternatief van de eigen bijdrage. Wij hebben al een keer de medicijnknaak
en het geeltje voor de specialist gehad. Daar hebben wij gillend afstand van
genomen gezien de enorme bureaucratie en het ontbreken van enig remeffect.
Ik zie dat de heer Hoogervorst het met mij eens is.Dan hebben wij de heer Buijs die het over het eigen risico heeft. Hij
zegt: nee, dat moet je niet doen, want als de mensen in januari geopereerd
moeten worden, moeten zij in één keer € 200 tot € 300
betalen, waardoor zij in liquiditeitsproblemen komen. Hij bedoelt te zeggen
dat die mensen geen geld meer hebben om rond te komen.Kortom, voor welke mogelijkheid u ook kiest, er zitten altijd gruwelijk
grote nadelen aan. Het belangrijkste nadeel is dat er uitgegaan wordt van
een totaal verkeerde veronderstelling. En die veronderstelling is dat mensen
voor hun plezier naar de tandarts gaan. Ik weet niet hoe het bij u is, maar
over het algemeen maken mensen gebruik van de zorg omdat het noodzakelijk
is. Gelukkig hebben wij een poortwachter, de huisarts, die erop toeziet dat
het misbruik, mocht dat er al zijn, beperkt wordt. Met andere woorden: elk
systeem dat probeert door middel van een geldprikkel mensen van noodzakelijke
zorg af te houden, werkt bij de mensen met weinig geld en werkt niet bij de
mensen met veel geld, hoewel die misschien juist degenen zijn die het vaakst
onnodig gebruikmaken van de zorg.Minister Balkenende:Ik kom hier in tweede termijn op terug, zowel wat betreft de technische
mogelijkheden als wat betreft de inhoud.Voorzitter. Vervolgens wil ik iets zeggen over de compensatie van de stijging
van de premie in relatie tot de zorgtoeslag. De premiestijging voor de AWBZ
en Zvw bedraagt voor het komend jaar 3% in totaal. Dat is een gecombineerd
effect van de premiedaling voor de AWBZ en de premiestijging voor de Zvw van
10%. De premie voor de Zvw stijgt volgend jaar met € 104
en de zorgtoeslag stijgt met € 45 en niet met € 25 zoals
de heer Bos gisteren memoreerde. Daarnaast stijgen gelukkig de inkomens, wat
er gegeven de systematiek van de zorgtoeslag toe leidt, dat men iets meer
aan zorg kan betalen, te weten € 15. De mensen hebben in het voorjaar
al een verhoging van hun zorgtoeslag gekregen van € 44 en dat hing
ermee samen dat de zorgtoeslag niet is aangepast aan de lager dan geraamde
zorg premie. Dus die stijging die men normaal gesproken zou
krijgen, wordt nu niet ontvangen. In feite betaalt men dus € 15
meer door de kostenstijging en voor het overige is het een kwestie van compensatie.De heer Bos (PvdA):Toen de nieuwe Zorgverzekeringswet werd ingevoerd, is door zowel de minister
van Volksgezondheid als de minister-president steeds gezegd dat het grote
voordeel van deze wet is dat mensen niet langer in onzekerheid zullen verkeren
over hoeveel zij gaan betalen aan zorg, aangezien de toeslag omhooggaat als
de premie omhooggaat. Ik heb hier interviews bij mij waarin de minister van
Volksgezondheid zegt: de mensen behoeven helemaal niet bang te zijn als de
premie omhooggaat, want de zorgtoeslag gaat met hetzelfde bedrag omhoog. Mijn
eerste constatering is dus dat dit niet meer zo is. De zorgpremie gaat met
meer dan € 100 omhoog en de zorgtoeslag met minder dan € 50.
Kan de minister-president bevestigen dat er geen sprake van is dat een volledige
compensatie plaatsvindt van de stijging van de ziektekostenpremie?Minister Balkenende:Nee, mijnheer Bos. Het ligt anders. Normaal gesproken had de zorgtoeslag
dit jaar lager moeten zijn. Dit omdat er aanvankelijk uitgegaan werd van een
premie van € 1100, terwijl dat in de praktijk € 1030 bleek
te zijn. Normaal gesproken had men in de tweede helft van dit jaar een korting
moeten hebben als correctie. Juist vanwege de rust in het systeem hebben wij
besloten om het maar zo te laten. Dus datgene wat de mensen zien is wel die € 45,
maar feitelijk moet je daarbij optellen wat men nu extra heeft gekregen dit
jaar. Wij houden ons daarbij dan geheel aan de wettelijke systematiek voor
alleenstaanden en gezinnen.De heer Bos (PvdA):Kunt u zich herinneren wie en op welk moment aan de Nederlandse bevolking
meldde dat de zorgtoeslag wat hoger zou zijn dan in de wet was voorzien? Ik
weet het namelijk wel, dat was u. Dat deed u drie dagen voor de gemeenteraadsverkiezingen
in Buitenhof. Het CDA stond er slecht voor bij de gemeenteraadsverkiezingen.
Het zag er in de peilingen somber uit. Wij zagen de minister-president in
Buitenhof en die zei: ik heb er begrip voor dat mensen het zwaar hebben, de
energienota is hoog, de ziektekosten zijn voor sommige mensen hoog; volgens
de wet zouden wij de zorgtoeslag moeten verlagen, maar wij doen het deze keer
niet. Wij zijn nu zes maanden verder en u zegt nu: dat cadeautje was eigenlijk
een sigaar uit eigen doos; dat was niet structureel bedoeld, maar dat was
gewoon iets dat ik toen gedaan heb en omdat ik dat toen gedaan heb, hoef ik
nu de stijging van de premie niet te compenseren. Dat is toch geen stijl!
Dat kan toch niet!Minister Balkenende:Mijnheer Bos, hadden wij het extra bedrag dat mensen nu feitelijk hebben
gekregen, dan moeten terugdraaien? Hadden wij tegen de mensen moeten zeggen:
u krijgt die € 44 niet in 2006?De heer Bos (PvdA):Wat u in maart – toen u hier aan de vooravond van de gemeenteraadsverkiezingen
goede sier mee wilde maken – had moeten zeggen is dat wat u de mensen
toen voorspiegelde, namelijk dat de zorgtoeslag niet verlaagd zou worden,
permanent was, dat zij dat mochten houden en dat dat geen goedkope verkiezingstruc
was die u zes maanden later weer terug zou draaien. Dat is namelijk wat u
nu heeft gedaan. U zegt nu dat het principe – een hogere premie betekent
een hogere toeslag – nu niet meer opgaat. U haalt die sigaar uit eigen
doos nu gewoon terug in die doos.Minister Balkenende:Wat hebben wij verleden jaar niet een discussies gehad over het nieuwe
zorgstelsel. Wat zijn er niet voor speculaties geweest dat het een chaos zou
worden. Er is gezegd dat er behoefte was aan rust. Wij konden bovendien niet
weten dat het feitelijke niveau van de premies zo veel lager was dan die geraamde € 1100.
Je kunt dan twee kanten op. Je kunt zeggen dat de premie geen € 1100
was, maar € 1030 en dat de mensen in de tweede helft van het jaar
dus een lagere zorgtoeslag zouden krijgen. Ik heb toen bewust, in overleg
met de mensen in het kabinet, gezegd dat wij moesten zorgen dat er rust zou
komen. Dat is ook goed geweest, want er werd nogal wat van mensen gevraagd.
Als u zegt dat die € 44 destijds had moet worden gekort, dan kan
dat, maar ik heb, in overleg met de collega's gezegd, dat wij dat niet zouden
doen, juist om rust in het systeem te brengen. Normaal gesproken zou men volgend
jaar datgene wat men nu niet had gekregen, die € 44, erbij hebben
gekregen. Er is nu sprake van een kostenstijging van € 15. Wij hebben
ons dus volledig aan de systematiek gehouden. Wij hebben ervoor gezorgd dat
er dit jaar sprake was van rust bij de invoering van het nieuwe zorgstelsel.
Ik denk dat dat goed is geweest.De heer Bos (PvdA):Ik trek twee conclusies. Ten eerste dat de hoogte van de zorgtoeslag in
tegenstelling tot wat u steeds heeft gezegd, gewoon onderwerp is van een bijna
maandelijkse politieke overweging en het daarbij behorende opportunisme. In
maart verlaagt u de toeslag niet, omdat u iets leuks wilt doen voor de mensen
en nu verhoogt u die niet, omdat u de toeslag in maart niet heeft verlaagd.
Dat was echter nooit de bedoeling. De bedoeling was dat mensen de zekerheid
hadden – dat hebben de minister van Volksgezondheid en u gezegd –
dat als de premie omhoog gaat, de toeslag ook omhoog gaat.Mijn tweede conclusie is de volgende. Zelfs als u het recht te praten
vindt wat u heeft gedaan, had u dan niet zo eerlijk moeten zijn in maart tegen
de mensen te zeggen: het cadeautje dat ik u nu geef, is tijdelijk, want straks,
als de premie omhoog gaat, neem ik het weer terug?Minister Balkenende:Natuurlijk niet. Wij hebben een systematiek dat er twee keer per jaar,
op 1 januari en 1 juli, naar de zorgtoeslag zou worden gekeken.
Wij hebben gezegd dat dat voor te veel onrust zorgt en dat het beter zou zijn
om de toeslag één keer per jaar vast te stellen. Dat is kenbaar
gemaakt. Als er dan een nieuw zorgstelsel is, is het goed om te zorgen voor
rust en de zaak te laten zoals die is en niet te gaan korten. Voor de rest
houden wij ons aan de systematiek. Ik ben ook blij dat wij dit jaar deze rust
hebben geboden. Laten wij blij zijn dat het zorgstelsel goed is ingevoerd
en dat het niet die chaos is geworden die men had voorspeld. Sterker nog,
het gaat goed met het nieuwe stelsel. Dit is een toekomstbestendig stelsel.
De compensatie voor de stijging van de premies volgend jaar, vindt heel ordentelijk
plaats. Men heeft dit jaar echter een voordeel gehad en dat is welbewust gegeven.De heer Verhagen (CDA):Vindt de minister-president het eerlijk dat de heer Bos nu pleit voor
een verhoging van de zorgtoeslag, terwijl hij bij de behandeling van de Zorgverzekeringswet
twee amendementen heeft ingediend om de zorgtoeslag te verlagen?Minister Balkenende:Dat is een retorische vraag.De heer Verhagen (CDA):Eerst dient de heer Bos dus twee amendementen in om de zorgtoeslag te
verlagen en nu houdt hij een hartstochtelijk pleidooi om die te verhogen.
Het is toch werkelijk onvoorstelbaar!Minister Balkenende:Voorzitter. U kunt zich voorstellen dat ik aan die woorden van de heer
Verhagen niets heb toe te voegen.Voorzitter. De heer Van der Vlies heeft gesproken over enkele etische
thema's. Hij heeft gevraagd hoe het zit met de beloftes van de kant van het
kabinet. De evaluatie van de Wet afbreking zwangerschap is afgerond en naar
aanleiding hiervan is een kabinetsstandpunt geformuleerd. De Kamer heeft hierover
schriftelijke vragen gesteld. De antwoorden worden op korte termijn aan de
Kamer toegezonden.Naar aanleiding van een brief die de Kamer eind juni jongstleden is toegestuurd
over het onderbrengen van de overtijdbehandeling onder de WAZ, heeft de Kamer
besloten dit onderwerp aan de orde te laten komen tijdens een nog te plannen
algemeen overleg na de verkiezingen. De evaluatie van de Euthanasiewet is
in de afrondende fase. De uitkomsten hiervan worden begin 2007 verwacht.De heer Van der Vlies (SGP):Het is mij bekend dat er een regeringsstandpunt is over de Wet afbreking
zwangerschap. Er zijn vragen over gesteld en wij wachten de antwoorden daarop
af. De Kamer moet vervolgens bepalen wanneer hierover gesproken wordt. Ik
begrijp echter ook dat de evaluatie van de Euthanasiewet pas in 2007 behandeld
kan worden. Dit kabinet heeft deze evaluatie in het vooruitzicht gesteld en
ik had haar graag ook deze kabinetsperiode willen behandelen. Het spijt mij
zeer dat dit kennelijk niet gebeurt.Minister Balkenende:Normaal gesproken had deze evaluatie nog deze kabinetsperiode behandeld
kunnen worden, maar de vervroegde verkiezingen maken dit lastig. Ik zal het
departement vragen of het mogelijk is, enige versnelling aan te brengen. Ik
baseer mij nu op de gegevens die men mij hierover heeft verstrekt.De heer Van der Vlies (SGP):Ik weet dat wij nog maar een goede maand hebben om zaken te behandelen,
maar ik vraag u toch of het mogelijk is, de behandeling van die evaluatie
te versnellen.Minister Balkenende:Veel fractievoorzitters hebben over de verpleeghuiszorg gesproken. Voor
ouderen en ernstig zieken die niet langer thuis kunnen wonen, moet in verpleeghuizen
goede zorg beschikbaar zijn. Dit kabinet zet dan ook sterk in op de verbetering
van de kwaliteit van de verpleeg- en verzorgingshuizen in de wetenschap dat
dit een lange adem vergt. Het kabinet heeft zich gericht op stimulerende maatregelen
en, waar nodig, direct ingrijpen van de inspectie. Daarnaast kan de sector
de komende jaren rekenen op een forse financiële impuls van 430 mln.
om de kwaliteit en de doelmatigheid van de zorg te verbeteren. Omgerekend
betekent dit een stevige impuls van 3000 extra zorgverleners.De heer Bos reageerde hierop door te stellen dat het kabinet vindt dat
medewerkers in de zorg harder moeten werken. Dat is niet aan de orde. Wij
weten dat de medewerkers de benen uit hun lijf lopen. Er moet anders gewerkt
worden. Zorgmedewerkers moeten weer zorg verlenen; handen aan het bed. Een
zorgmedewerker besteedt nu gemiddeld ruim de helft van zijn of haar tijd aan
daadwerkelijke zorg, ruim 55%. Er zijn echter ook instellingen waar
dit 60% of 70% is. De medewerkers zijn blij dat zij kunnen doen
waar zij voor opgeleid zijn. Wat het kabinet vraagt als tegenprestatie voor
extra middelen en extra personeel is dat het zittende personeel ook de gelegenheid
krijgt om meer tijd aan zorg te besteden. Dat pleidooi wordt Kamerbreed gehouden
en dit kan ook heel goed. Het werk kan anders worden georganiseerd, bijvoorbeeld
door beter inroosteren. Het personeel moet ingezet worden op de momenten dat
dit nodig is. Wij weten dat er in de loop van de dag pieken zijn.De heer Marijnissen (SP):Wij hebben hier een onderwerp bij de kop dat wij mogen rekenen tot de
schaamte van Nederland in de 21ste eeuw. Al heel lang is de situatie in verpleeghuizen
erbarmelijk. Recente rapporten melden dat een op de drie mensen ondervoed
is en een op de vier heeft doorligverschijnselen. Wij komen allemaal in deze
instellingen vanwege onze ouders of grootouders en dus weten wij dat het niet
overhoudt. Wij gunnen het deze mensen dat zij het beter krijgen. De slechte
zorg heeft alles te maken met de systematische bezuinigingen van de afgelopen
tientallen jaren op de verzorgings- en verpleeghuizen. Dit kabinet komt dit
jaar met 63 mln. op de proppen; omgerekend € 3 per persoon. Denkt
de minister-president dat nog lang volgens het huidige concept in de verpleeghuizen
kan worden gewerkt? Het is mijn vaste overtuiging dat wij dit concept moeten
loslaten als wij ten minste menselijke omstandigheden willen garanderen voor
ouderen in een periode van hun leven waarin zij het meest op ons rekenen.Minister Balkenende:U en ik delen de zorg over de kwaliteit van de zorg in verpleeghuizen.
U had het over de financiële kant van de zaak. Wij gaan niet voorbij
aan de analyses die inmiddels zijn gemaakt. Om die reden komt er ook 430 mln.
beschikbaar. Het moet beter. Er zijn echter ook verpleeghuizen waar het wel
goed gaat, zoals De Bleerinck in Emmen, zorggroep De Omring in Hoorn of De
Cortenbergh te Renkum. Dit zijn voorbeelden van verpleeghuizen die met hetzelfde
budget wél goed functioneren. Uit het onderzoek van het CTG blijkt
dat er duidelijk verbeteringen mogelijk zijn. Ook het kabinet is daarvan overtuigd.
Je kunt "best practices" hanteren. Sommige verpleeghuizen lukt dit
wel en andere niet. Daarvoor mogen wij onze ogen niet sluiten. Om ervoor te
zorgen dat de efficiencyslagen worden gemaakt en dat er beter wordt gewerkt,
zal het kabinet een aantal jaren financiële middelen uittrekken. Dan
moet er echter ook iets gebeuren bij de instellingen zelf. Het is niet alleen
een kwestie van maar kijken naar Den Haag en van geld, maar ook een kwestie
van organisatie.De heer Marijnissen (SP):Ik wil dat best aannemen. Ik dacht dat de SP-fractie een van de eerste
fracties was die hier jaren terug al begon over het woud van
bureaucratie in de zorg en de veronderstelling dat daarop zonder moeite bijvoorbeeld
1 mld. te besparen zou zijn. Op dit punt kunnen wij het snel eens worden.
Ik hoor u echter spreken over efficiency in verpleeghuizen waar verzorgenden
en verpleegkundigen zich al de pestpokken sjouwen en daarvan krijg ik een
beetje een bittere smaak in mijn mond. Ik vrees dat als u efficiency eist,
deze niet zal leiden tot meer handen aan het bed. Het zou zelfs kunnen dat
het extra geld dat u nu uittrekt, naar andere zaken toe gaat; ik sprak gisteren
al over de vijfde colonne in de zorg. Hoe gaat u garanderen dat de efficiency
die u nastreeft, niet ten koste gaat van de patiënten of de cliënten
en het personeel, maar daadwerkelijk haar uitwerking heeft op de bureaucratie?
Daarover hoor ik u namelijk nooit.Minister Balkenende:Mijns inziens zijn de verschillen tussen mijn en uw standpunt veel minder
groot dan het nu lijkt. Gemiddeld wordt 55% van het budget door verpleeghuizen
uitgegeven aan de echte zorg en de handen aan het bed. Er zijn echter ook
instellingen waar dat percentage ligt op 60 of 70. Dat is ook voor de medewerkers
veel plezieriger, want die willen bezig zijn met mensen en met zorg. Hoe komt
het nu dat in sommige instellingen het percentage 55 is en er dus te veel
handelingen worden verricht die niet direct met de "handen aan het bed"
te maken hebben, en dat dit percentage bij andere instellingen veel hoger
is? Met dezelfde mensen en dezelfde budgetten kunnen wij het kennelijk anders
doen. Dat zal het werk bovendien veel leuker maken. Dit is onze boodschap.
Dat gaan wij ook nog eens financieel steunen met 430 mln.De heer Marijnissen (SP):Ik stel vast dat wij aan het einde van een periode van vier jaar kabinetten-Balkenende
dit probleem nog steeds bespreken. Uit de grond van mijn hart meen ik dat
ik met name van een CDA-premier hiervoor veel meer prioriteit had willen zien.
Ik meen dat wij op het punt van het welbevinden van ouderen in verpleeghuizen
de afgelopen jaren geen enkele stap vooruit hebben gezet. Dat vind ik erg
teleurstellend. Ik stel verder vast dat er een groot financieel gat zit tussen
wat de sector zelf denkt nodig te hebben om de zorg menselijker te maken en
wat het kabinet bereid is te geven.Minister Balkenende:Op dit punt verschil ik met u van mening. Ik heb zojuist al gezegd dat
er tal van instellingen zijn die het uitstekend doen en die met dezelfde budgetten
veel meer presteren. Ik heb met eigen ogen kunnen aanschouwen dat er instellingen
bezig zijn de grote kamers weg te werken zodat mensen de privacy krijgen waarop
zij recht hebben. Ook dat gebeurt. Ik wil in dit debat recht doen aan al diegenen
die bezig zijn om de verpleegzorg te verbeteren. Dat gebeurt ook en dat moet
ook worden gezegd. Laten wij bezien hoe wij de zaak beter kunnen organiseren.
Alle onderzoeken wijzen uit dat dit kan. Daarbij komen ook nog onze extra
financiële middelen.De heer Nawijn (Groep Nawijn):Mijns inziens mankeren er twee zaken aan de verpleeghuiszorg. In de eerste
plaats is dit de kwaliteit van het personeel en de opleidingen. Ik heb vaak
van raden van bestuur gehoord dat dit een belangrijk punt is. In de tweede
plaats speelt er het personeelstekort. Daarover wil ik het echter niet eens
hebben, want ik weet dat er in een aantal tehuizen gewoon goed gewerkt wordt.
In een aantal andere tehuizen gaat het echter heel slecht. Er is al een tijd
verpleeghuiszorg in Nederland. Niemand in Nederland wil echter naar een verpleeghuis.
Dat hoor je als je met mensen in het land spreekt die wellicht in de toekomst
naar een verpleeghuis moeten. Is het daarom geen zaak om eens te bezien of
wij naar een nieuw systeem van verpleeghuiszorg in Nederland moeten komen?
Mijns inziens gaat dat op dit moment dringen, zeker met de vergrijzingsgolf
voor de boeg. Wat is daarop uw reactie?Minister Balkenende:Misschien dat er een koppeling ligt tussen wat u nu zegt en wat de heer
Marijnissen gisteren zei over de kleinere eenheden. Wij weten dat cliënten
meer tevreden zijn naarmate er in kleinere eenheden wordt gewerkt. Ook voor
het personeel is het aantrekkelijker om op die manier te werken. Je ziet ook
dat er kleinere eenheden worden gecreëerd. Dat hoef je niet allemaal
nationaal te dicteren; deze ontwikkelingen zijn nu al zichtbaar. Met de invoering
van de Wet toelating zorginstellingen zijn veel bouwregels afgeschaft en wordt
de kleinschaligheid juist bevorderd. Ik vind dit ook een verantwoordelijkheid
van de instellingen zelf. Er zijn hiervoor mogelijkheden en die moeten zij
benutten. Ik steun graag het betoog over de voordelen van kleinere eenheden.
Waarom noem ik het voorbeeld van de bezoeken die ik zelf heb afgelegd? Ik
weet dat sommige directeuren en andere mensen in de zorg heel druk bezig zijn
om de instellingen te veranderen. Wij moeten dus niet het beeld laten ontstaan
dat het overal kommer en kwel is. Zo is het niet. Er zijn ook heel goede voorbeelden.
Wij moeten die goede voorbeelden naar voren laten komen. Laten wij trots zijn
op datgene wat heel goed gaat; daar kunnen wij van leren.De heer Bos (PvdA):Wat vindt de minister-president eigenlijk van – ook in deze Kamer
naar voren gebrachte – voorstellen om ouderen die hun hele leven premie
hebben betaald voor de ouderenzorg, ineens honderden euro's huur te laten
betalen wanneer zij in een verzorgings- of verpleeghuis zitten?Minister Balkenende:Dat is de bekende discussie over het scheiden van wonen en zorg. Je moet
goed bekijken wat bestemd is voor welk doel. Als mensen bijvoorbeeld voldoende
inkomen hebben en niet zijn aangewezen op ondersteuning via de huurtoeslag,
mag iets meer van hen worden gevraagd omdat zij het kunnen betalen. Dat is
het uit elkaar halen van datgene wat voor de zorg nodig is en datgene wat
voor wonen nodig is. Op zich is daar veel voor te zeggen, omdat dat scherper
in beeld brengt waar de middelen naar toe moeten. Er zal nog veel gesproken
worden over de AWBZ. Het is heel goed om te discussiëren over de vraag
waar de AWBZ echt voor is bedoeld.De heer Bos (PvdA):Nog geen halfjaar geleden zei uw eigen staatssecretaris dat het bij de
AWBZ tijd is voor rust in de tent omdat er al heel veel gebeurt en dat de
ouderenzorg en gehandicaptenzorg even met rust moeten worden gelaten. Nog
geen zes maanden geleden zei zij in deze Kamer ook dat het totaal onverantwoord
is om huren te vragen van ouderen die geen kant op kunnen en
die afhankelijk zijn in een verzorgings- of verpleeghuis. Zegt u nu: toch
maar doen?Minister Balkenende:Het is goed om in de discussie die wij hier nu met elkaar hebben, zaken
zoals de inrichting van de zorg, het inzetten van de middelen en de financiële
stromen met elkaar in verband te brengen. Als u niets voelt voor scheiding
van wonen en zorg, is dat de conclusie. Ik heb willen aangeven dat er, als
je in Nederland te maken hebt met toenemende kosten in de zorg, reden is voor
verbetering. De kostenexplosies van de afgelopen jaren moeten immers worden
betaald. Dat betekent hogere premies. Ik ben blij dat die stijging de afgelopen
jaren zowel in de care als in de cure is beperkt. Dat is ook nodig, want anders
wordt het te zwaar om te financieren, ook met het oog op de vergrijzing. Al
die vragen – hoe organiseer je de verpleeghuiszorg, wat laat je onder
de AWBZ vallen, hoe kun je komen tot beperking van de zorgkosten? –
moeten wij met elkaar goed onder ogen zien. Als wij dat niet doen, als wij
het laten zoals het is en als er dus alleen maar geld bij moet, loopt het
vroeg of laat vast.De heer Bos (PvdA):Ik zou tegen u zeggen: ga bij Humanitas in Rotterdam bekijken hoe het
daar in het woonzorgcentrum werkt. Daar is het binnen de huidige regelgeving
al perfect mogelijk om mensen die iets meer kunnen betalen, dat ook te laten
betalen en om ervoor te zorgen dat zij een andere vorm van huisvesting hebben.
Daar hoef je de AWBZ helemaal niet voor overhoop te halen. U weet ook precies
waarom ik u vraag wat u daarvan vindt; dit voorstel staat immers in het CDA-verkiezingsprogramma.
Het staat in het kolommetje "eraf"; het is dus gewoon een bezuinigingsmaatregel.
U kunt wel zeggen dat het gaat om een discussie over het scheiden van wonen
en zorg, maar heel concreet betekent dit dat mensen die nu in een verzorgings-
of verpleeghuis zitten en die hun hele leven premie hebben betaald, van u
straks honderden euro's extra huur moeten betalen. Dat zijn de consequenties
en dat is niet recht te praten.Minister Balkenende:Nee, wij hebben hier te maken met een gezamenlijke discussie over hoe
wij de kosten in de zorg op termijn kunnen beperken, hoe wij ervoor kunnen
zorgen dat de zorg terechtkomt bij degenen die de zorg nodig hebben, hoe wij
zaken efficiënter kunnen organiseren en hoe wij ervoor kunnen zorgen
dat er handen aan het bed komen. Dat zijn de opdrachten. Als wij dat niet
goed doen, krijgen wij net zoals in het verleden kostenexplosies. Dat is aan
de orde en daar heb ik aandacht voor willen vragen.De heer Verhagen (CDA):De heer Bos sprak weer over het CDA-verkiezingsprogramma; ik ga daar dus
op in. Het is heel eenvoudig: in het verkiezingsprogramma van het CDA wordt
scheiding van wonen en zorg voorgesteld. Ook de PvdA heeft in het verleden
moties ingediend die gericht waren op het scheiden van wonen en zorg. Je haalt
het woonelement dan uit het Budgettair Kader Zorg. Daarvoor in de plaats zal
de huidige eigen bijdrage vervallen. De heer Bos moet ook naar de "plus"
kijken, want het bedrag dat wij voor huursubsidie uittrekken, gaat fors omhoog.
Door de individualisering van de huursubsidie op dat punt zul je dus een tegemoetkoming
krijgen. Bovendien komt de eigen bijdrage te vervallen voor de mensen die
nu een eigen bijdrage voor het woondeel betalen. Dat is de consequentie van
het scheiden van wonen en zorg. Dat betekent dat je het uit het Budgettair
Kader Zorg haalt, zodat zorggeld ook echt besteed wordt aan zorg.De voorzitter:Ik vind het geen slechte werkwijze dat als de minister-president wordt
aangesproken op het CDA-verkiezingsprogramma de heer Verhagen hem te hulp
schiet. Nadere discussie daarover moet echter in tweede termijn plaatsvinden.De heer Bos (PvdA):Ik zal de heer Verhagen in mijn tweede termijn antwoorden. De discussie
die ik met de heer Balkenende aanging, betreft een punt waarover een debat
in de Kamer is gevoerd. Het kabinet heeft zes maanden geleden gezegd dat het
onverantwoord zou zijn om ouderen in verpleeghuizen huur te laten betalen
als zij reeds een leven lang premie hebben betaald. De minister-president
gaf net dus geen antwoord, maar wel de CDA-leider die zijn programma verdedigde.De voorzitter:Wil de heer Bos alsnog antwoord van de minister-president?De heer Bos (PvdA):Ik heb al antwoord gekregen op mijn vraag. De minister-president verdedigt
het dat ouderen die een leven lang premie betalen, als zij ooit in een verzorgingstehuis
komen straks daar bovenop honderden euro's huur per maand moeten betalen.Minister Balkenende:De term "onverantwoord" is bij mijn weten nooit gevallen. Bij
de toekomst van de zorgen moeten wij goed onder ogen zien hoe de systemen
werken. Ik vind het een kwestie van eerlijkheid. Ik maak mij zorgen over de
kostenexplosie in de afgelopen tijd, die nu tot staan is gebracht. Met een
vergrijzende bevolking moeten wij de vraag onder ogen zien hoe de zaken te
organiseren zijn. De heer Bos zegt het niet te doen. Ik zeg daarop dat het
een probleem kan opleveren. Ik heb een doorkijk willen geven omdat het nodig
is met het oog op de toekomst van de zorg.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik stel vast dat de premier alleen over het verkiezingsprogramma wil praten
als het hem uitkomt.Ik bleef in het betoog van de premier hangen bij het gratis medeleven
dat hij verstrekte aan de werknemers in de verpleeghuizen. Die werken zo hard.
Daar mag wel eens waardering voor zijn. Dat lijkt mij ook. Een bewoner in
een verpleeghuis komt gemiddeld vier uur zorg tekort. Dat betekent dat de
medewerkers in de zorg te hard moeten werken. Naar hun eigen zeggen kunnen
zij het werk dan ook niet naar tevredenheid doen. Dat is een gotspe. Er moet
op jaarbasis 200 mln. bij. Een autoriteit op het gebied van zorg heeft berekend
dat er op jaarbasis 200 mln. nodig is voor de verpleeghuiszorg om die op een
algemeen beschaafd peil te brengen. Als de minister-president de politieke
wil daartoe heeft, kan ik mij niet voorstellen dat dit bedrag niet opgehoest
kan worden.Minister Balkenende:In het kabinet is hierover uitgebreid gesproken. Mevrouw Halsema vraagt
een bedrag van 200 mln. Wij gaan uit van een reeks van eerst 65 mln., vervolgens
137 mln. en daarna bouwen wij de reeks langzaam af. Dit is onderdeel
van een verbetertraject. Voor ons staat niet vast dat het bedrag van 200 mln.
het hele verhaal is. Bovendien zijn er in de zorg zo veel mensen nodig. Die
zijn niet eens te vinden. Wij doen wat mogelijk is om tot verbetering te komen
en de mensen beter in te zetten. Mevrouw Halsema spreekt van het aantal uren
zorg. Mijn boodschap was dan ook dat 55% van de tijd opgaat aan echte
zorg, terwijl dat veel beter kan door het anders te organiseren. Dan gaat
het vanzelf beter. Laten wij niet altijd de gemakkelijke weg zoeken, door
er een paar honderd miljoen bij te doen om het op te lossen. Zo ligt het immers
niet.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Wat wil de minister-president nu zeggen? Doen de medewerkers in de verpleeghuizen
hun werk goed of slecht? Ik hoor hem immers zeggen dat het zo veel beter kan.
Het is dus blijkbaar een intern probleem. De werknemers werken niet hard genoeg.
Ik vind dit stuitend. De minister-president miskent dit duurzame en dramatische
probleem volledig. Het is onbegrijpelijk dat een CDA-premier dit probleem
niet ziet. Ik suggereer hem dan ook om van de 1,5 mld. die over de balk wordt
gegooid voor verlaging van de winstbelasting, 250 mln. af te halen om het
probleem op te lossen. Het is gewoon onwil.Minister Balkenende:Dit is demagogie. Ik betreur het zeer dat mevrouw Halsema mijn woorden
verdraait. Het is immers gemakkelijk om eerst mijn woorden te verdraaien en
vervolgens erop in te hakken. Ik heb groot respect voor de mensen in de zorg.
Ik heb groot respect voor degenen die met andere mensen bezig willen zijn.
Het is moeilijk. Deze mensen kunnen niet genoeg worden gesteund. De enige
vraag is hoe wij het werk organiseren. Dat is de mensen niet kwalijk te nemen,
maar het komt door de manier waarop wij de zorg hebben georganiseerd. Ik constateer
dat in sommige instellingen juist meer tijd kan worden besteed aan handen
aan het bed. Bij andere instellingen ligt dat anders. Wat kunnen wij dan van
elkaar leren? Hoe kunnen wij dat beter doen? Hoe kunnen wij het werk interessant
maken? Ik doe dat met het volste respect voor mensen en dan moet mevrouw Halsema
niet mijn woorden verdraaien.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Uit het applaus maak ik op dat de minister-president steun nodig heeft
van de coalitie.Ik stel vast dat de minister-president eigenlijk zegt dat het een intern
probleem in de verpleeghuizen is en dat de mensen die de zorg daar geven hun
werk beter moeten organiseren. Hij verlaagt liever de belasting op de winsten
van bedrijven.Minister Balkenende:Wij moeten ervoor oppassen dat wij niet te veel in herhaling vallen. Wat
kun je leren als sommige instellingen het geweldig goed doen en andere niet?
Het gaat toch om het verbeteren van het proces van de handen aan het bed?
Ik vind het volstrekt normaal dat het kabinet zegt hoe die slag te maken.
Dat begeleiden wij met extra financiële middelen. Ik vind dat buitengewoon
redelijk van het kabinet. Laten wij leren van de goede voorbeelden om de zorg
te verbeteren. Dat staat ons voor ogen.Mevrouw Halsema (GroenLinks):De minister-president verwacht veel van efficiency en bureaucratiebestrijding
in de zorg. Is het reëel om te veronderstellen dat hij daarmee nog 4
mld. kan bezuinigen op de zorg?Minister Balkenende:Ik dacht dat die discussie gisteren al was gevoerd.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik stel een feitelijke vraag. Is het mogelijk om 4 mld. te bezuinigen
op de zorguitgaven?Minister Balkenende:In onze plannen staan geen ombuigingen voor dit soort bedragen, ook niet
in de plannen voor het komende jaar. Ik heb niet gesproken over de precieze
getallen. Ik heb het gehad over manieren om de zorg beter te organiseren.
Dat is het algemene verhaal. Ik doe geen uitspraken over precieze bedragen.
Dat lijkt mij niet verstandig. Ik weet ook waarom u deze vraag stelt. Wat
ik nu in algemene zin ga zeggen, meen ik oprecht. Wij krijgen een probleem
als wij de kostenstijgingen in de zorg niet in de hand weten te houden. Wij
moeten de zorg anders organiseren. De zorg moet efficiënter worden. Het
is mijn vaste overtuiging dat er in de zorg behoorlijke slagen te maken zijn.
Welke bedragen het zijn, zullen wij nog wel zien. Dat wij die kant moeten
uitgaan, staat voor mij vast. Daar zal elk kabinet mee te maken krijgen.Voorzitter. De heer Van der Vlies heeft aangegeven veel belang te hechten
aan een goed beleid voor de jeugd. De heer Herben heeft gewezen op de vele
schotten in het jeugdbeleid. Investeren in de jeugd is een belangrijk thema
van dit kabinet. Het kabinet heeft sinds 2003 met veel ambitie, energie en
inzet gewerkt aan verbetering van het jeugdbeleid. De Operatie Jong heeft
stevige stimulansen geleverd voor de integrale benadering van de jeugd, door
het verbinden van de beleidsterreinen voor gezondheid en welzijn, onderwijs,
werkgelegenheid en veiligheid. De jongere wordt hierbij gezien als lid van
een gezin, als leerling van een school en als bewoner van een wijk. Gemeenten
hebben de sleutel in handen, dus wordt hun rol binnen de preventieve jeugdzorg
in lijn met het advies van de Operatie Jong versterkt. Daarnaast wordt een
begin gemaakt met de centra voor jeugd en gezin, waar niet alleen het kind
maar het hele gezin laagdrempelige hulp wordt geboden.De heer Herben (LPF):Ik had het onderwerp jeugd mede behandeld in het kader van de verkokering
en de ontschotting bij de overheid. Wat kunt u doen aan het bestrijden van
de verkokering bij de overheid en het bevorderen van de ontschotting?Minister Balkenende:Uw vraag is zeer terecht. Je merkt in de praktijk dat jongeren vaak tussen
wal en schip geraken, omdat er verschillende instanties zijn die zich met
hen bezighouden. Het wezen van de Operatie Jong is om de werkelijkheid vanuit
de jongeren zelf te benaderen en dan te kijken wat nodig is. Dat betekent
het op een totaal andere manier doordenken van de verantwoordelijkheden. Dat
is precies waar u op doelt: de ontschotting. Daarom is het kabinet ook zo
positief over wat de Operatie Jong heeft opgeleverd. Dat betekent dat je ook
in de volgende periode moet kijken hoe je de zorg organiseert en wat het betekent
voor de verschillende afdelingen. Dat is op nationaal niveau. Maar ook op
decentraal niveau zul je moeten bezien hoe dat hele proces kan
worden versterkt. Daarom heeft de Operatie Jong ook zo in samenspel met de
maatschappelijke veld plaatsgevonden. Langs die lijnen moeten wij verder opereren,
maar ik onderstreep zeker wat u zegt: ontschotting, denken vanuit jongeren,
sneller werken en zorgen dat jongeren niet tussen wal en schip terecht komen.Voorzitter. Onderwijs, kennis en innovatie rekent het kabinet tot belangrijke
prioriteiten – er is de afgelopen jaren ook veel over gesproken –
en dat blijkt uit investeringen in de reguliere begroting, uit het paasakkoord
en uit de FES-impulsen. Het kabinet leunt niet achterover, maar nog niet alle
problemen zijn opgelost. Ik denk aan het dreigend lerarentekort, de onderwijsachterstanden
en de schooluitval. Het tekort aan gekwalificeerd onderwijzend personeel is
een van de grote vraagstukken voor de toekomst van het onderwijs. De urgentie
is hoog, want zonder goede leraren geen goed onderwijs. Tot nu toe is het
gevreesde tekort aan leraren uitgebleven vanwege conjuncturele factoren en
effectieve beleidsinvesteringen. Bij de start van dit kabinet hebben wij dat
ook onderkend. De vergrijzingsgolf is een punt van zorg, maar niet alleen
in het onderwijs. Vandaar de inzet op langer werken. Om te voorkomen dat leerlingen
over drie à vier jaar zonder leraren zitten, moet vanaf nu op basis
van het ingezette beleid verder worden gewerkt aan een sterkere arbeidsmarktpositie.
Ook kunnen scholen er veel zelf aan doen om klassen zonder leraar te voorkomen,
bijvoorbeeld voor functie- en beloningsdifferentiatie, het bevorderen van
fulltimers en "team teaching". Dit kabinet is voor het versterken
van de positie van de leraren. Wij steunen de beroepsgroep en zijn bereid
om met het onderwijsveld te spreken over de wijze waarop functie- en beloningsdifferentiatie
verder gefaciliteerd en gestimuleerd kunnen worden. Er is meer financiële
en beleidsmatige ruimte voor scholen om goed personeels- en opleidingsbeleid
te voeren. Er is structureel 100 mln. beschikbaar gekomen voor scholen.In reactie op het voorstel van de heer Rutte merk ik op dat het kabinet
op dit moment bespreekt welke bijdrage onderzoek daar verder aan kan leveren,
omdat binnen de huidige beloningsstructuur al ruimte bestaat voor het belonen
van goed leraarschap. De nieuw af te sluiten cao in 2007 biedt mogelijkheden
om de lijn die het kabinet heeft ingezet door te trekken. De kwaliteit van
de lerarenopleidingen wordt verhoogd door nieuwe bekwaamheidseisen voor leraren
onder andere door invoering van de reken- en taaltoets voor pabo-studenten.De heer Rutte (VVD):Dank voor dit antwoord, maar ik vraag hem in dat nadere onderzoek naar
de effectiviteit van de cao's heel specifiek te laten bezien hoe het nu zit
met de tendens dat wil je carrière maken in het onderwijs, het bijna
onvermijdelijk is dat je er allerlei bureaucratische taken bij moet nemen,
waardoor op een gemiddelde middelbare school, die vroeger een rector en een
conrector had, inmiddels een hele laag van coördinatoren is ontstaan
die niet alleen heel veel geld kosten maar ook heel veel tijd voor de leraren
die nog wel voor de klas staan.Minister Balkenende:Dat zeg ik u graag toe!Mevrouw Van der Laan (D66):Het antwoord is natuurlijk heel simpel: zorg dat er geld is voor die leraren
zodat zij ook financieel beloond worden voor het maken van carrière
als zij geen bestuursfuncties nemen. Maar het geld moet er natuurlijk wel
komen. Het waren een beetje sussende woorden van de minister-president; het
lerarentekort valt wel mee. Het valt zeker niet mee. Denk aan de vergrijzing,
de academici die uitstromen. Ik vind het niet aanvaardbaar als onze kinderen
straks iemand voor de klas hebben staan die bijvoorbeeld wiskunde moet geven
terwijl hij geschiedenis heeft gestudeerd. Er moet nu echt geld bij, wij hebben
geen tijd om daarmee te wachten! De heer Rutte zegt dat er eerst onderzoek
moet komen, maar dat hoeft niet, want de minister-president zei zelf net dat
er nu al volop ruimte is voor functie- en beloningsdifferentiatie. Het enige
dat ontbreekt is geld!Minister Balkenende:Ik heb net aangegeven dat er structureel al 100 mln. bij is gekomen voor
scholen, het convenant professionalisering. De tweede vraag is hoe je zou
kunnen komen tot meer differentiatie. Binnen de huidige cao-mogelijkheden
is die ruimte er al, maar wellicht kunnen wij daar nog meer aan doen. Als
het gaat om meer geld, is dat ook weer een zaak voor de volgende formatie.
U weet dat op dit moment de kennisinvesteringsagenda aan de orde is. Dit alles
zal ongetwijfeld straks terugkomen bij de formatie. Daar zullen de financiële
kaders opnieuw aan de orde moeten komen. Dat is niet iets wat wij nu hoeven
te doen, maar straks natuurlijk wel bij de formatie.Mevrouw Van der Laan (D66):Wij hoeven het niet te doen, maar wij kunnen het wel doen. Wij bespreken
nu de Miljoenennota en de Kamer kan gewoon uitspreken dat de situatie zo urgent
is dat er te weinig geld is uitgetrokken voor de verhoging van de lerarensalarissen.
Ik vraag u of u bereid bent om ons daarbij te steunen.Minister Balkenende:Een salarisverhoging is een structurele verhoging die vele jaren doorwerkt.
Een beslissing hierover is dus een beslissing over de financiële kaders
voor een volgende kabinetsperiode. Het is niet aan dit kabinet om een voorschot
te nemen op zaken die straks gaan spelen. Het is een realiteit dat er een
lerarentekort dreigt. Verder is het duidelijk dat er gedifferentieerd zou
moeten kunnen worden. Over de financiële kaders daarvoor moet op het
geëigende moment worden gesproken en dat is niet dit debat.Mevrouw Van der Laan (D66):Ik wil niet alles in één keer regelen, want ik spreek nadrukkelijk
over het belonen van excellente leraren. Ik wil ervoor zorgen dat die leraren
behouden blijven voor het onderwijs en dat pasafgestudeerden kiezen voor het
beroep van leraar en niet verdwijnen naar het bedrijfsleven. De salarissen
in het onderwijs lopen 30% achter op de salarissen in de commerciële
sector. Als je talent voor het onderwijs wilt behouden, moet je bereid zijn
om daarvoor te betalen.Minister Balkenende:Het is een illusie om te denken dat wij dat hier wel eventjes kunnen regelen.
U wilt dat wij een achterstand van 30% wegwerken. Dat kan natuurlijk
niet, want je moet rekening houden met de cao-onderhandelingen en, gezien
de grote bedragen waar het om gaat, de financiële kaders. Verder moet
je het natuurlijk afwegen tegen tal van andere zaken. Je kunt
er niet zomaar één ding uithalen. De minister verdient verder
een compliment voor wat zij de afgelopen jaren allemaal heeft gedaan voor
het terugdringen van het lerarentekort. Het hele probleem van lesuitval is
in de afgelopen vier jaar behoorlijk teruggedrongen. Nu krijgen wij te maken
met een aantrekkende economie en ik sluit mijn ogen zeker niet voor de gevolgen
die dat kan hebben voor het onderwijs. Wij kunnen nu echter niet het financiële
kader voor de komende periode belasten.Mevrouw Van der Laan (D66):Dat heb ik ook niet gezegd. U hebt in de schriftelijke antwoorden zelf
aangegeven dat er nu al ruimte is in de beloningsstructuur voor functie- en
beloningsdifferentiatie. Wij moeten er dan wel voor zorgen dat daarvoor voldoende
geld beschikbaar is. Dat u dat geld niet beschikbaar wilt stellen, is gewoon
een kwestie van onwil.De heer Bos (PvdA):Ik snap uw redenering niet, want de Miljoenennota staat vol met plannen
en maatregelen die niet alleen betrekking hebben op 2007, maar ook op de jaren
daarna. De verlaging van de vennootschapsbelasting is een grote operatie die
niet alleen effect heeft in 2007. U hebt die maatregel genomen voor de periode
tot 2030. Waarom gaat die redenering wel op voor deze enorme uitgave voor
het bedrijfsleven, maar niet voor dit onderwerp? Waarom hebt u hier niet hetzelfde
gevoel van urgentie en dezelfde ambitie, want dan zouden wij kunnen voorkomen
dat wij jaren verliezen bij het opvangen van dat dreigende lerarentekort?
Over slechts acht jaar, in 2015, dreigen 150.000 kinderen geen leraar voor
de klas te hebben. Als je dat weet en bereid bent om op tal van andere terreinen
dringende maatregelen te nemen, verspeel je toch niet zomaar een jaar.Minister Balkenende:U vraagt toch een beetje naar de bekende weg. Het lerarentekort en de
lesuitval is in de afgelopen periode teruggedrongen. Verder is er 100 mln.
extra voor het onderwijs beschikbaar gekomen en zijn gedifferentieerde salarismaatregelen
mogelijk gemaakt. Bovendien stijgen in de komende jaren de onderwijsuitgaven.
Als je nog meer wilt doen, moet je daarover bij de formatie spreken. Je moet
dan zaken tegen elkaar afwegen. Elke partij zal dan moeten aangeven wat zij
precies wil doen. Het is toch raar om er nu één element uit
te halen en in dit debat aan de orde te stellen. Het zou een mooie boel worden
als de regering, vooruitlopend op de formatie, allerlei zaken zou gaan invullen.
Dat kan toch zeker niet.De heer Bos (PvdA):Bij tal van onderwerpen doet u dat wel. U komt toch met een belastingverlaging
voor het bedrijfsleven die niet alleen in 2007 maar in alle jaren daarna doorwerkt?
U hebt daarvoor gekozen, maar in het geval van het dreigende lerarentekort
zegt u: fijn, in 2006 is er geen lerarentekort. U zegt dat, ook al weet u
dat dit tekort over acht jaar zo groot is dat 150.000 kinderen geen leraar
voor de klas hebben.Minister Balkenende:U weet ook dat het kabinet meer dan 1 mld. structureel aan het onderwijsbudget
heeft toegevoegd. Daarnaast zijn er incidentele componenten. Die intensivering
is dus al ingeboekt. In het geval van de vennootschapsbelasting is de vraag
aan de orde hoe je om wilt gaan met de lastenverlichting voor het bedrijfsleven
en het vestigingsklimaat. Er komt geld bij voor het onderwijs. U vindt dat
niet genoeg, want u wilt nog voor de formatie extra geld voor het onderwijs
parkeren.De heer Bos (PvdA):Mijn stelling is dat het ook van belang is voor het vestigingsklimaat
om goed opgeleide werknemers te hebben en dat je kinderen hebt die hun school
afmaken en diploma's halen. Daar moet je nú in investeren om te voorkomen
dat wij over een aantal jaar grote problemen hebben. U zegt dat er de afgelopen
jaren structureel geld voor onderwijs is bijgekomen. Ook u weet best dat de
feiten zijn dat tot 2002 de onderwijsuitgaven zelfs meer stegen dan onze economische
groei, maar dat de onderwijsuitgaven onder uw verantwoordelijkheid minder
zijn gestegen dan de economische groei. Om dat op één punt concreet
te maken het volgende. Het komende jaar gaan meer mensen gebruik maken van
de beroeps- en volwasseneneducatie, maar het geld blijft hetzelfde of gaat
net iets omlaag. Het bedrag per persoon gaat in ieder geval omlaag. Wij hebben
het over de kenniseconomie, een leven lang leren en over het feit dat oudere
werknemers nauwelijks meer aan de slag komen als zij hun baan kwijt raken.
Juist die mensen hebben scholing nodig. U gaat dat budget verminderen. Hoe
kan dat nou? Wat zegt dat over prioriteiten, urgentie en ambitie?Minister Balkenende:Als er iets is gebleken het afgelopen jaar, dan is dat het volgende. Ondanks
al die ombuigingen en het financieringstekort van 3% – en dat
was niet populair – is onderwijs erop vooruit gegaan. Toen de FES-middelen
beschikbaar kwamen, hebben wij meer gedaan aan kennis en innovatie. U moet
echt niet zeggen dat er geen aandacht aan is besteed of dat er te weinig is
gedaan. Onderwijs is ontzien en er is geld bijgekomen, omdat wij weten dat
onderwijs aan de basis staat van samenleven en economische ontwikkeling. Onderwijs
is ontzettend belangrijk. Ik maak alleen bezwaar tegen de situatie dat wij
nu selectief dingen gaan doen met betrekking tot zaken die straks in samenhang
moeten worden besproken bij de vorming van een nieuw kabinet.Ik maak nu de overstap naar voor- en vroegschoolse educatie. Wie mee wil
doen in de maatschappij moet een goede en passende opleiding volgen. Het vroegtijdig
opsporen van onderwijsachterstanden bij jongeren is daarvoor essentieel. De
nadruk ligt dan ook bij het vroegtijdig opsporen en aanpakken van achterstanden
bij jonge leerlingen. De groep kinderen – allochtoon en autochtoon –
met een achterstand in het basisonderwijs is bijna een kwart van het totaal
aantal kinderen in het basisonderwijs. Dit illustreert het belang van de VVE-deelname
door alle kinderen met een achterstand. De achterstand in taal en rekenen
van met name allochtone leerlingen in het basisonderwijs, heeft ook gevolgen
voor hun positie in het voortgezet onderwijs. Uitgerekend op het vmbo is de
uitval te hoog. Het voorstel van de heer Rutte om consultatiebureaus taalachterstanden
te laten indiceren door middel van een verplichte toets heeft de mogelijkheid
om te komen tot 100% bereik van die doelgroep. Die doelstelling sluit
goed aan bij de gedachte van de Operatie Jong. Het stimuleren van samenhang
tussen de instellingen in de jeugdketen – consultatiebureaus en instellingen
die VVE verzorgen – en het vroegtijdig signaleren van risico's op een
slechte ontwikkeling van jeugdigen, staat centraal in het thema
vroegsignalering van de Operatie Jong. Wij gaan via pilots ervaring opdoen
met het toetsen van zeer jonge kinderen. Het kabinet trekt daar 4 mln. voor
uit. Het kabinet zal het VVD-voorstel een plek geven in deze pilot. Op basis
van de uitkomst en een begeleidend onderzoek kan het volgende kabinet definitief
besluiten over de wijze van invoering en de juridische en financiële
implicaties.De heer Rutte (VVD):Ik dank de minister-president voor de beantwoording van mijn opmerkingen
en suggesties hierover. Eerlijk gezegd vind ik het wat mager. Ik begrijp wat
hij zegt, namelijk dat het mooi past in de systematiek van de Operatie Jong
en dat je er nadere ervaring mee moet opdoen, maar het probleem is zó
urgent en het gaat om zó verschrikkelijk veel kleine kinderen die met
een achterstand in het basisonderwijs terecht komen en – zoals de premier
terecht zegt – die achterstand ook meenemen naar het voortgezet onderwijs.
Ik beraad mij over de reactie van de premier en kom daar in tweede termijn
op terug, maar ik vind het eerlijk gezegd magertjes.Minister Balkenende:Dan vraag ik u onder ogen te zien wat een verplichte invoering betekent,
zowel in juridisch als in financieel opzicht. De wenselijkheid is evident.
Het is natuurlijk van belang om te weten wat er allemaal op scholen gebeurt.
Wij moeten alleen wel naar de consequenties kijken van een en ander.De heer Rutte (VVD):Ik zal mij erop beraden. Uiteraard is mijn vraag aan het kabinet erop
gericht om ook de juridische consequenties in beeld te brengen. Wij hebben
er overigens zelf ook even naar gekeken. Dat lijkt allemaal heel overzichtelijk.
Het probleem is urgent. Als wij niet oppassen, zijn wij bezig om te dweilen
met de kraan open. Er komen iedere dag jongeren bij op de scholen met een
grote taalachterstand die zij hun hele carrière meeslepen en die later
tot grote integratieproblemen in de samenleving leiden. Ik vind dit zo ernstig
dat ik mij erop beraad of wij het kabinet toch niet zullen aansporen tot meer
actie. Hierop kom ik terug in tweede termijn.De heer Van der Vlies (SGP):Ik verbaas mij er een beetje over dat het kabinet toch wat gemakkelijk
over het verplichte karakter in de suggestie van collega Rutte lijkt heen
te stappen. Het is goed om een pilot te houden en vroegtijdige signalering
is prima, maar ik wil echt nog even nadenken over het verplichte karakter.
Er zit immers nogal wat aan vast. Waar begint het en waar houdt het op? Hoeveel
kinderen moeten in dit op zich positieve traject worden geholpen en voor wie
zou de verplichting om allerlei redenen niet gelden? Ik wil precies uitzoeken
wat het allemaal inhoudt voordat wij er een beslissing over nemen. U zult
mij niet horen over een onderzoek of een pilot. Dit voorstel heeft echter
nogal wat juridische implicaties. Ouders hebben immers ook een eigen verantwoordelijkheid.Minister Balkenende:Daarom heb ik gezegd dat het wenselijk is om te beginnen met pilots en
om aan de hand daarvan te bezien wat de consequenties zijn. Om die reden heb
ik de heer Rutte gevraagd om nog eens goed na te denken over wat zijn voorstel
precies omvat. Het is makkelijk om het te verplichten, maar de vraag is wat
wij daarmee over ons afroepen. Het is wenselijk dat er een test plaatsvindt.
Die test kan worden gekoppeld aan bestaande instanties. Het is ook geen probleem
om pilots uit te voeren om te onderzoeken hoe een en ander sterker kan worden
gemaakt. Het verplichten heeft echter veel verdergaande consequenties. Daar
moet nader naar worden gekeken.De heer Herben (LPF):Ik zei gisteren al dat de VVD-fractie ons op dit punt rechts passeert.
Wij vinden ook dat er een taaltoets moet worden ingevoerd en dat gericht onderwijs
moet worden aangeboden aan jonge kinderen op basis van de uitkomsten daarvan.
Ik vroeg of dat niet beter kan worden gekoppeld aan groep 1. Groep 1 is niet
verplicht en wij willen dat ook niet. De meeste ouders maken vrijwillig gebruik
van de mogelijkheid om hun kind naar de kleuterschool te sturen. Het probleem
is echter dat 25% van de ouders, met name allochtone, hun kinderen
niet naar groep 1 laat gaan. Kan op basis van de resultaten van de taaltoets
die groep kinderen niet worden verplicht om naar groep 1 te gaan? Of levert
dat grote juridische problemen op en is de enige mogelijkheid om iets dergelijks
te realiseren een wijziging van de leerplichtwet?Minister Balkenende:Dit zijn zaken die kunnen worden meegenomen in pilots.De heer Verhagen (CDA):Het probleem waarmee mensen op basisscholen worden geconfronteerd, is
dat er leerlingen aan de schooldeur staan die helemaal geen Nederlands spreken.
Met remedial teachers en schakelklassen kan worden geprobeerd om die kinderen
hun taalachterstand in te laten lopen. Dat is ook al gedaan. Er moet echter
vooral worden voorkomen dat kinderen voordat zij naar school gaan een zodanige
achterstand hebben opgelopen dat zij nooit een fatsoenlijke kans van slagen
in de samenleving zullen krijgen. In Rotterdam zijn experimenten geweest met
een 0-groep, dus een groep vóór groep 1 van de basisschool voor
kinderen die geen Nederlands spreken. Waarom wordt er geen gebruik gemaakt
van de kennis die er bij consultatiebureaus is, waar 98% van de kinderen
komen gedurende een bepaalde periode? Zij kunnen problemen signaleren. Kan
niet op basis van een signalering van een consultatiebureau dat er een probleem
dreigt, een onoverbrugbare achterstand, worden besloten dat een kind naar
groep 0 moet?Minister Balkenende:Ik heb al gezegd dat instellingen in de jeugdketen moeten worden benut
voor dit soort zaken. De vraag is echter of dat automatisch kan of dat het
moet worden verplicht. Laten wij hier verder over spreken in de tweede termijn.
De wenselijkheid staat buiten kijf, er moet alleen worden gekeken naar de
precieze consequenties ervan.Het behalen van een startkwalificatie is essentieel voor een succesvolle
start in de maatschappij. De aanpak van het kabinet is stevig en effectief.
Deze is gestoeld op drie pijlers. De eerste is preventie, dat is het belangrijkste
spoor. De kern is dat de kwaliteit van het onderwijs moet worden verbeterd
zodat leerlingen niet uitvallen. Daarom is fors geïnvesteerd in aanpak
van taalachterstanden, het mogelijk maken van meer combinaties van leren en
werken in het vmbo en het beschikbaar stellen van extra middelen voor zorgleerlingen
in het mbo. Het beleid van de afgelopen jaren begint vruchten
af te werpen. Het aantal geregistreerde nieuwe voortijdige schoolverlaters
is gedaald van 71.000 in het schooljaar 2001-2002 naar 57.000 in het schooljaar
2004-2005. Dat is een daling van 20%. Daarmee liggen wij op schema
voor de doelstelling van het halveren van het aantal voortijdige schoolverlaters
in 2010.De tweede pijler is het terugleiden van uitvallers naar school en/of werk.
Bij uitval moeten jongeren zo snel mogelijk terug naar school of aan het werk.
Daarvoor is in deze kabinetsperiode het budget voor de gemeentelijke en regionale
meld- en coördinatiefuncties met 5 mln. structureel verhoogd naar 17
mln. Tevens is er binnen het Grotestedenbeleid 22 mln. beschikbaar gesteld
voor de aanpak van voortijdig schoolverlaten. Ook dit heeft effect. Het aantal
uitvallers dat terug naar school of aan het werk gaat, is gestegen van 20.000
in het jaar 2001-2002 naar 29.000 in het jaar 2004-2005. In de derde plaats
vervangen wij de partiële leerplicht door een kwalificatieplicht tot
18 jaar en investeren daar 130 mln. extra in. Zijn wij er al? Nee, het aantal
voortijdig schoolverlaters neemt na een daling weer toe. De beoogde halvering
van het aantal nieuwe vsv'ers in 2010 tot 35.000 vraagt nog veel inspanningen.
Met de genoemde maatregelen levert dit kabinet wel een flinke bijdrage aan
het bereiken van dat doel."Investeren in menselijk kapitaal" geldt zeker voor het beroepsonderwijs,
waar leerlingen worden opgeleid tot vakman en vakvrouw. Zij vormen een belangrijke
basis voor onze economie, want zij zijn de ondernemers van de toekomst. Er
wordt geïnvesteerd in een praktijk-leeromgeving, zodat er beter op de
beroepspraktijk wordt aangesloten en vroegtijdig schoolverlaten wordt voorkomen.
Wij maken afspraken om het scheppen van beroepspraktijkvormingsplaatsen en
stageplaatsen te stimuleren. De Kamer benadrukt dit ook. In navolging van
de MBO-raad zegt de heer Bos dat er gewoon wordt bezuinigd op de beroeps-
en volwasseneneducatie. Niets is minder waar. De Kamer heeft dezer dagen van
de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap een brief ontvangen,
waarin zij de juiste feiten schetst. Alle gedane toezeggingen zijn nagekomen.
Er is fors geïnvesteerd in bestrijding van voortijdig schoolverlaten,
mede dankzij de afspraken die zijn gemaakt tijdens de werktop in het voorjaar
van 2006 en de geplande verlenging van de leerplicht. Het saldo aan investeringen
en extensivering van de mbo-sector loopt op van 180 mln. in 2006 tot 246 mln.
in 2011.De heer Marijnissen (SP):Voorzitter. Ik heb hier een brief van de MBO-raad. De leden ervan zijn
boos op de minister-president. Zij melden de fractievoorzitters dat er in
het voorjaar een kabinetsplan "Aanval op uitval" was en dat het
kabinet zijn beloften niet nakomt. Zij vinden dat onbegrijpelijk en onacceptabel.
Naar hun zeggen pleegt het kabinet woordbreuk. Het zou ook in de publieke
opinie de indruk wekken dat het beroepsonderwijs wordt versterkt, terwijl
dat feitelijk onjuist is. Het gaat erom dat het kabinet financieel dingen
heeft toegezegd, met name over de beperking van de uitval uit het middelbaar
beroepsonderwijs, maar zich daar niet aan houdt.Minister Balkenende:Van wanneer is deze brief?De heer Marijnissen (SP):Deze brief is van 20 september jongstleden.Minister Balkenende:Ik heb net gezegd dat de feiten nog eens uiteen zijn gezet in de informatie
die aan de Kamer is gestuurd. Ik heb ook uitgelegd dat er flink wordt geïnvesteerd
in de bestrijding van het voortijdig schoolverlaten. Verder heb ik gewezen
op de afspraken die tijdens de werktop zijn gemaakt en op de afspraken over
het verlengen van de leerplicht. Bovendien heb ik gezegd dat het saldo van
de budgetten oploopt van 180 mln. dit jaar naar 246 mln. in 2011. Ik kan deze
brief dus niet goed plaatsen in het verlengde van wat het kabinet heeft toegezegd
en uitvoert.De heer Marijnissen (SP):Om tijdwinst te boeken, stel ik voor dat u dit serieus neemt en uitzoekt
en dat u de Kamer hier in uw tweede termijn opheldering over geeft. Met andere
woorden: wil een van uw mensen contact opnemen met de MBO-raad en vragen wat
hier achter zit? Dan hoef ik dat nu niet verder te bespreken.Gisteren heb ik overigens ook nog een voorstel over schoolboeken gedaan.
Ik had u nog zo uitgenodigd om op dat voorstel in te gaan, zodat het kabinet
een goede indruk kon maken. U bent het waarschijnlijk vergeten, dus ik herinner
u hier nog even aan.Minister Balkenende:Het is zeer sympathiek en ik begrijp het ook best, maar het kabinet zit
zo langzamerhand een beetje vast aan zijn kaders. Het is een dure operatie.
Ik denk niet dat wij dit op dit moment moeten doen. Het kabinet heeft gedaan
wat het kon doen. Dat vergde nogal wat, omdat het inderdaad een vrij dure
operatie is. Ik kan niet toezeggen dat wij dat nu even doen.De heer Marijnissen (SP):Ter nadere motivatie merk ik graag op dat de prijs van schoolboeken in
de afgelopen jaren met 35% is gestegen. Wij hebben te maken met een
soort monopolie van twee bedrijven die de boeken aan alle scholen leveren.
De scholen hebben geen enkel belang bij goedkope boeken. De scholen redeneren
dat die toch wel door de ouders worden betaald. In 1978 is er een verdrag
getekend waarmee wij de schoolboeken voor het middelbaar onderwijs, zoals
in de meeste andere Europese landen, gratis zouden maken. Zoals
de minister heeft uitgerekend, kost dit voorstel 200 mln. De SP-fractie komt
met een voorstel voor dekking. Op deze manier wordt dat opgelost voor de minister-president.
Ik denk dat u, en heel veel ouders met kinderen in de "dure" leeftijd,
het een sympathiek voorstel vinden. Daarom ondersteunt de heer Rouvoet dit
voorstel ook van harte. Dit voorstel is namelijk een zeer gerichte maatregel
om juist deze ouders tegemoet te komen.Minister Balkenende:Goed, u komt met een voorstel.Dan kom ik nu op het thema veiligheid. Dit is een onderwerp waar wij in
de Kamer vaak over gesproken hebben. Veiligheid was ook een belangrijk thema
in 2002. Mensen durfden de straat niet op en hadden niet de moed om gebruik
te maken van het openbaar vervoer. Zij maakten zich zorgen. Gelukkig kunnen
wij vaststellen dat de criminaliteitsbestrijding goed ter hand is genomen.
De gewelds- en vermogenscriminaliteit is gedaald naar 10%. De uitvoering
van het omvangrijke veiligheidsprogramma vordert gestaag en levert effect
op. Over dit onderwerp is vaak met de Kamer gesproken. De burger voelt zich
veilig op straat en onderzoek wijst dat ook uit. De verloedering wordt teruggedrongen,
en uit onderzoek blijkt dat mensen ervaren dat het stapje voor stapje beter
gaat. Steeds meer gemeenten hebben veiligheidsplannen vastgesteld en in uitvoering
genomen. De komende jaren zal dit punt onze aandacht houden.De heer Rutte bepleit een betere bescherming van leraren, conducteurs,
winkeliers en anderen die in hun bedrijfs- en beroepsuitoefening te maken
kunnen krijgen met criminaliteit en geweld. Het kabinet zal zijn voorstellen,
die goede elementen bevatten en terecht aandacht vragen voor deze groep mensen,
nader bestuderen. De minister van Justitie zal bij de behandeling van de Justitiebegroting
hier nader op terugkomen.De heer Van der Vlies vroeg wederom aandacht voor de bestrijding van verdovende
middelen en alcoholmisbruik en het geweld dat daarmee samenhangt. Het toezicht
op coffeeshops is de laatste jaren verscherpt. Daardoor is het aantal afgenomen.
In 1997 telde Nederland bijna 1200 coffeeshops. In 2005 waren dat er 729,
waarvan ruim de helft in de vijf grote steden was te vinden. Met betrekking
tot alcohol en geweld bestaat het voornemen om hiertegen krachtdadiger op
te treden. Ik verwijs verder naar het schriftelijke antwoord.De heer Van der Vlies (SGP):Ik heb gisteren al gezegd dat er inderdaad wel iets gebeurt, maar ik vind
dat het nog scherper kan. Onlangs zag ik cijfers over het spectaculair toenemend
alcoholgebruik onder zeer jeugdigen. Dat is nogal wat. Het is geen somber
beeld waar mijn fractie mee rond sjouwt. Neen, het zijn de officiële
statistieken. Ik weet dat de minister van Volksgezondheid de Kamer voorstellen
heeft gedaan die niet met applaus zijn ontvangen, hoewel ik hem wat dat betreft
krachtig heb gesteund. Wij vinden dat er echt een tandje bij moet. Zeer jeugdigen
zijn jongeren van 13, 14 en 15 jaar. Het alcoholmisbruik door die groep is
spectaculair toegenomen. Hoe krijgen wij daar de vinger achter?Minister Balkenende:Minister Hoogervorst heeft inderdaad bepaalde voorstellen gedaan, maar
die konden hier niet rekenen op instemming. Dat is dus een zaak van de Kamer
zelf. Ik vind het wel heel goed dat de heer Van der Vlies deze kwestie zo
duidelijk naar voren brengt, want die vorm van alcoholmisbruik neemt inderdaad
toe. Ook het kabinet maakt zich daar zorgen over, maar het gaat ook om voorlichting,
om hoe scholen ermee omgaan, wat de media ermee doen, wat er thuis gebeurt
en in de sportkantines. Daar zal het toch van moeten komen.De heer Van der Vlies (SGP):Dat is allemaal waar. Ik zie ook wel dat onze arm een beperkte lengte
heeft, maar neem het aantal verkooppunten van breezers en dat soort dranken.
Daar is nog een slag te slaan. Wij zouden dat een keer moeten aan durven,
maar er is wel lef voor nodig. De zaak is het waard.De heer Rutte (VVD):Ik dank de minister-president voor zijn toezegging over de kwestie van
het geweld tegen gezagsdragers, het ambulancepersoneel, leraren en verpleegkundigen.
Ik maak zijn toezegging nog wel iets preciezer, in die zin dat wij graag vóór
de behandeling van de Justitiebegroting een brief ter zake van de minister
van Justitie ontvangen. Mocht door allerlei agendatechnische problemen de
behandeling van de Justitiebegroting over de verkiezingen dreigt te worden
heen getild, dan moet die brief eind oktober bij de Kamer liggen.Minister Balkenende:Ik zal erover spreken met de minister van Justitie, maar het lijkt mij
geen probleem dat de brief u tijdig zal bereiken.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Ik heb in mijn eerste termijn ook gesproken over de alcoholproblematiek,
vooral onder jongeren. Ik heb van het kabinet een schriftelijk antwoord gekregen,
waarvoor dank. Daarin wordt erop gewezen dat de Kamer eerder maatregelen heeft
geblokkeerd. Wij weten natuurlijk ook welke Kamermeerderheid dat was. Het
veelbelovende is dat het kabinet zegt dat het nog steeds met de Kamer wil
meedenken over effectieve maatregelen die haalbaar zijn. Als ik met een voorstel
zou komen om direct te komen tot een verbod op de verkoop van breezers in
supermarkten, kan ik dan op een welwillend kabinet rekenen dat daarin wil
meegaan? Dus niet alleen meedenken, maar ook samen ervoor zorgen dat dit soort
zaken geregeld worden?Minister Balkenende:Dan is de gebruikelijk weg, mijnheer Rouvoet, dat u met een voorstel komt.
Dan zullen wij erop reageren.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Het is het voorstel, een verbod op verkoop van breezers in supermarkten.Minister Balkenende:Dan is mijn vraag weer aan u wat u overweegt. Wij hadden even een discussie
met de heer Van der Vlies over dat wat al eerder in de Kamer aan de orde is
geweest. Voorstellen van de minister van VWS zijn hier niet gedeeld. De minister
van VWS heeft op dit punt initiatieven genomen. De Kamer heeft die niet gedeeld.
Wij moeten dus even bezien hoe die visie zich verhoudt ten opzichte van de
opstelling van het kabinet en de opstelling in de Kamer zelf. Nu gaat de bal
steeds heen en weer. Het kabinet heeft gedaan wat het vond dat het moest doen.
Dat is vervolgens hier gestuit. Vervol gens kijkt u weer naar
ons, maar dat wordt een beetje lastig.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Ik begrijp de positie van de minister-president, kijkend naar het debat
dat wij met de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport hebben gevoerd.
Ik heb ook niet voor niets gezegd dat wij wel verder weg hebben gestaan van
deze minister dan in dat debat, want daarin konden wij elkaar goed vinden.
Ik wil dat niet alleen sprake is van meedenken met de Kamer, want daarvan
hebben wij ook de impasse gezien. Ik wil dat wij samen actief kunnen werken
aan voorstellen. U kunt erop rekenen dat die van mijn kant ook komen.De heer Wilders (Groep Wilders):Mijn interruptie gaat niet over breezers, maar over het punt ervoor, toen
de minister-president sprak over criminaliteit. Hij zei redelijk euforisch
dat die met 10% was gedaald. Ik heb gisteren aangegeven dat het alleen
nog maar slechter gaat bij de criminaliteit die helaas etnisch gekleurd is.
Uit de monitor van het CBS blijkt dat bijvoorbeeld van de Marokkaanse jongeren één
op de vijf als verdachte bekend staat bij de politie. Gisteren is weer een
nieuwe monitor gekomen van het CBS, waaruit blijkt dat het nog erger is en
dat 70% ervan ook veelplegers zijn. Het blijkt dus dat specifiek gericht
op bepaalde groepen, vaak mensen van Antilliaanse en Marokkaanse afkomst,
waar duizenden Nederlanders in steden en dorpen last van hebben en het met
de dag eigenlijk slechter gaat. Ik heb de minister-president gevraagd –
en ik vraag hem nog een keer om erop te reageren – of hij een keer een
vuist kan maken. Kan hij een keer zeggen: wij pakken het aan, wij zullen die
mensen oppakken, wij zullen ze minimumstraffen geven en als zij blijven persisteren,
als zij blijven recidiveren en overlast blijven veroorzaken, gaan wij ze desnoods,
als ze een dubbele nationaliteit hebben, de Nederlandse nationaliteit afpakken
en ze op het vliegtuig naar Marokko zetten?Minister Balkenende:Recidivisten worden altijd aangepakt. Bepaalde mensen die in beeld zijn,
worden in de gaten gehouden. Dat weet u zelf ook.Het onderwerp nationaliteit hebt u indertijd al met minister Donner besproken.
Het heeft nogal wat consequenties. Ik zal de stand van zaken op mij laten
inwerken. Ik zal er in tweede termijn op terugkomen aan de hand van discussies
die eerder in deze Kamer zijn gevoerd.Voorzitter. U hebt gezien dat onze aandacht in het komende jaar verder
ligt bij de uitvoering van de aanbevelingen van het rapport-Visser op het
terrein van de tbs. Daarbij zal ook de forensische zorg binnen de gevangenissen
worden verbeterd. Wij geven aandacht aan de verbetering van de kwaliteit van
opsporing en vervolging.Ook in het komende jaar vraagt de bestrijding van het terrorisme onze
aandacht. Enkelen van u vroegen er ook naar. Wij realiseren ons dat wij vergaande
maatregelen hebben genomen. Het is bekend dat mevrouw Van der Laan en ik hierover
geen eenstemmigheid hebben. Daarbij is steeds een zorgvuldige weging gemaakt
van privacyaspecten. Ook in de schriftelijke antwoorden ben ik daarop ingegaan.
Wij zijn van oordeel dat de aangekondigde maatregelen toereikend zijn om adequaat
te kunnen optreden tegen mogelijke aanslagen. Wij hebben extra geld uitgetrokken
voor beveiliging van de vervoerssector, waaronder de spoorwegen en vliegvelden,
onder andere door middel van cameratoezicht. Daarnaast gaat justitie investeren
in uitbreiding van de bescherming van de vitale infrastructuur. Daarmee is
een bedrag van 31 mln. gemoeid.Mevrouw Van der Laan (D66):Ik heb twee jaar geleden een motie ingediend met mijn collega's Ormel
en Van Baalen. Daarin wordt de regering gevraagd, met een integrale visie
te komen op terrorismebestrijding. Vandaag is er antwoord op gekomen, na twee
jaar, waarvoor hartelijk dank. Alleen had ik gehoopt dat, als je twee jaar
bezig bent om een antwoord op zo'n motie te formuleren, het dan ook compleet
is. Twee van de gevraagde onderdelen ontbreken echter. Het eerste onderdeel
is de afhankelijkheid van Nederland van olieproducerende landen, die vaak
een voedingsbodem kunnen zijn voor terrorisme. Het tweede is de manier waarop
wij omgaan met intelligence over terrorisme die is verkregen door marteling.
Zeker gezien de laatste ontwikkelingen in de Amerikaanse senaat rondom Guantánamo
Bay en de uitspraak van het Amerikaanse hooggerechtshof zijn dat toch niet
onbelangrijke punten. Wanneer zal de motie eindelijk volledig worden uitgevoerd?
Als wij een integrale visie hebben en die kunnen bespreken, dan moeten deze
twee punten daarin worden meegenomen.Minister Balkenende:Dank voor uw opmerking dat er het nodige is gebeurd. U heeft nog twee
punten. Is het niet het handigste om daarover te spreken bij de begroting
van Justitie? Kan dat?Mevrouw Van der Laan (D66):Dat zou op zichzelf kunnen. Deze motie was trouwens ingediend bij de behandeling
van de begroting van Buitenlandse Zaken, maar ik vind het zo ontzettend jammer.
Het is een belangrijk punt. Wij hebben veel bereikt op het gebied van terrorismebestrijding
in Nederland. Het is inderdaad waar dat Nederland veiliger is geworden. Alleen
ontbreken er op dit punt twee zeer belangrijke zaken die essentieel zijn voor
die visie. Mag ik dit zien als een toezegging van de regering dat die motie-Van
der Laan binnen een maand, net voordat ik echt wegga uit de Kamer, uitgevoerd
kan zijn?Minister Balkenende:Ik neem uw opmerkingen mee naar het kabinet en zal zo snel mogelijk antwoord
geven op uw vragen.De heer Marijnissen, mevrouw Halsema, de heer Bos en de heer Wilders hebben
aandacht gevraagd voor integratie, sociale samenhang en de emancipatie van
nieuwe Nederlanders. Zij pleiten niet alleen voor intensieve aandacht...De heer Rutte (VVD):Ik begrijp dat u klaar bent met het deel over Justitie. Noch in de schriftelijke
beantwoording, noch in de mondelinge beantwoording bent u ingegaan op onze
suggestie om zo snel mogelijk te komen tot een actieplan winkelcriminaliteit
met daarin opgenomen de landelijke databank met informatie over notoire winkeldieven
en natuurlijk de aanpak van mensen die een winkel overvallen en die, als zij
door de winkelier die winkel worden uitgeduwd, niet langer als beklaagde te
boek staan, maar als slachtoffer. Het is een belangrijk thema.
Het raakt vreselijk veel winkeliers in Nederland. Ik ben van mening dat wij
er nu snel iets mee moeten doen. Is het kabinet bereid om met deze sector
snel tot een actieplan te komen?Minister Balkenende:U heeft gelijk. Het staat niet in de brief. Ik kom er in tweede termijn
op terug.Gisteren is terecht indringend gesproken over het belangrijke onderwerp
integratie en sociale samenhang. Intensieve aandacht is nodig, maar ook concrete
op resultaat gerichte acties zijn onontbeerlijk. Ik ben blij met dat pleidooi.
Het sluit goed aan bij hetgeen het kabinet heeft gedaan en doet. Integratie
is sinds 2002 nadrukkelijk op de agenda gekomen. Het vorige kabinet en dit
kabinet hebben duidelijkheid gebracht in de discussie over rechten en plichten.
Om goed mee te kunnen doen moet iedereen Nederlands kunnen spreken en weten
welke fundamentele waarden en normen hier gelden. Wij zijn helder voor nieuwkomers.
De heer Wilders en de heer Van Schijndel hebben hier nadrukkelijk aandacht
voor gevraagd. Ik verwijs naar een aantal schriftelijke antwoorden. Leven
in Nederland betekent je openstellen voor dit land en zijn bewoners en bereid
zijn de vaardigheden en kennis te verwerven om hier op een redelijke manier
te kunnen participeren. Wij vragen een daadwerkelijke inspanning om hier zo
goed mogelijk in te burgeren en wij toetsen dat ook. De Wet inburgering levert
daaraan een belangrijke bijdrage, maar die wet is niet genoeg. Dat ben ik
met de heer Bos eens. Wij moeten spanningen, onbegrip en frustratie in de
samenleving ook op andere manieren tegengaan, met speciale aandacht voor de
mensen die het moeilijk hebben of die op achterstand staan. Dat doen wij langs
verschillende lijnen.Met beleid dat achterstanden wegwerkt via scholing en werk. Denk aan de
laatste werktop met de sociale partners; de succesvolle inspanningen van de
Taskforce Jeugdwerkloosheid, waardoor bijna 40.000 jongeren aan de slag zijn
gekomen; de aanpak van discriminatie op de arbeidsmarkt, zoals de opzet van
een landelijk netwerk van antidiscriminatievoorzieningen; de aanval op de
schooluitval door de extra investeringen in het vmbo en het wegwerken van
leerachterstanden, waarvoor wij 560 mln. uittrekken.Met beleid dat emancipatie van vrouwen bevordert. Vandaar extra aandacht
en middelen voor de inburgering van allochtone vrouwen, zoals de Commissie
PaVEM heeft geadviseerd. Vandaar ook dat wij eerwraak steviger gaan aanpakken.Met beleid dat de veiligheid vergroot en dat overlast en verloedering
aanpakt. Denk aan het terugdringen van de criminaliteit. Denk aan de nieuwe
ruimte voor gemeenten voor een samenhangende aanpak in probleemwijken. De
Rotterdamwet geldt natuurlijk ook voor andere plaatsen.Met beleid dat mensen met elkaar in contact en gesprek brengt. Waar wij
kunnen, stimuleren wij initiatieven in gemeenten en organisaties om bruggen
te slaan tussen mensen met verschillende achtergronden. Er is de afgelopen
jaren een stroom van acties op gang gekomen in steden, dorpen, verenigingen,
bedrijven, scholen en wijken, van buurtfeesten tot conflictbeheersingsprojecten,
van religieuze ontmoetingen tot sporttoernooien. De sterkste acties zijn acties
die voortkomen uit mensen zelf, gestimuleerd door, maar niet voorgeschreven
door Den Haag. Al die acties zijn het bewijs van de veerkracht in onze samenleving.De heer Bos (PvdA):De minister-president begon met te zeggen dat het enorm belangrijk is
om bij de integratie van nieuwe Nederlanders de kernwaarden van onze samenleving
ondubbelzinnig en helder te verdedigen. Dat lijkt mij niet alleen van belang
richting nieuwe Nederlanders, maar ook richting oude Nederlanders. Vindt de
minister-president dat die vaststelling bijvoorbeeld ook behoort te impliceren
dat alle ministers van het kabinet, inclusief de minister-president, waar
zij ook zijn, het homohuwelijk verdedigen als een groot goed in de Nederlandse
samenleving?Minister Balkenende:U doelt natuurlijk op mijn aanwezigheid in Indonesië. Toen ik bij
de islamitische universiteit was, heb ik daar gesproken over de manier waarop
ik als christen en als oud-hoogleraar aan de Vrije Universiteit in de politiek
sta. Toen werd de vraag gesteld: hoe kunt u voor het homohuwelijk zijn? Ik
heb daarop gezegd dat ik er indertijd, als Kamerlid, tegen had gestemd. Vervolgens
heb ik gezegd dat de democratie zo werkt, dat meerderheden voorgaan en dat
dat door de minderheid wordt gerespecteerd. Daarna heb ik gezegd dat het bij
het homohuwelijk gaat om het hebben van gelijke rechten. Als mensen duurzaam
voor elkaar kiezen, worden zij gelijk behandeld. Ik vond dat een heel faire
en eerlijke benadering. Daarmee heb ik verdedigd hoe de democratie werkt,
dat je dat respecteert, en dat het om gelijke rechten gaat. Als de heer Bos
dat bedoelt, ben ik blij dat ik dit nog eens heb kunnen verduidelijken. In
de media kwam indertijd alleen dat eerste punt naar voren, hetgeen ik betreurde.De heer Bos (PvdA):Ik denk dat u deze kans moet grijpen om hier helder te zeggen dat u van
uzelf en van uw ministers verwacht dat ook een instituut als het homohuwelijk,
gelijke rechten voor homo's en hetero's, als een van de kernwaarden van onze
samenleving verdedigd wordt.Minister Balkenende:Ik geef met dit voorbeeld aan hoe het zit.De heer Bos (PvdA):Het antwoord is dus: ja.Minister Balkenende:Ja, je vertelt hoe het in Nederland zit.De heer Bos (PvdA):Vindt u dat dit ook geldt voor de vrijheid van meningsuiting? Moet die
net zo hard door elk lid van uw kabinet verdedigd worden als een van de kernwaarden
van onze samenleving en betekent dit het niet aangaat dat de minister van
Justitie in zijn functie als minister van Justitie zegt dat hij had gewild
dat hij kon ingrijpen in een muziekshow van Madonna of een andere kunstuiting?Minister Balkenende:Ik weet niet of u de zaak goed aangeeft. De minister van Justitie heeft
altijd gezegd dat het gaat om de rechter die een zaak toetst. Je hebt een
visie op bepaalde ontwikkelingen of uitingen. Daar kun je gelukkig of niet
gelukkig mee zijn. In een rechtsstaat is het uiteindelijk de rechter die bepaalt.
De minister van Justitie heeft dat ook aangegeven.De heer Bos (PvdA):Deze discussie begon met het integratievraagstuk. Wij hebben in dit land
een aantal verschrikkelijke gebeurtenissen meegemaakt, onder andere naar aanleiding
van het uitzenden van de film Submission. Wij hebben toen met elkaar afgesproken
dat juist in een vrije samenleving als de Nederlandse, wat je ook vindt van
de inhoud van die film, je het recht van kunstenaars wilt verdedigen om ook
dat type uiting te geven aan hun eigen mening. Als dat een kernwaarde van
onze samenleving is, als je dat helder wilt uitdragen, dan is het toch ongelooflijk
verwarrend als een paar jaar later een minister van Justitie in een heel andere
omstandigheid zegt: "Eigenlijk had ik de mogelijkheid willen hebben om
in te grijpen en het te verbieden"? Dan is het toch logisch dat ik de
minister-president kraakhelder vraag om ondubbelzinnig uit te spreken dat
hij van alle ministers in zijn kabinet verwacht dat zij de vrijheid van meningsuiting
voor kunstenaars en artiesten te allen tijde zullen verdedigen als een van
de fundamenten onder onze vrije samenleving?Minister Balkenende:Ik wil het antwoord geven dat ik eerder gegeven heb in de cartoonkwestie.
Ik heb toen heel duidelijk aangegeven dat het een groot goed in ons land en
de westerse wereld is dat er vrijheid is om je opvattingen en overtuigingen
naar buiten te brengen. Als je over de schreef gaat, kan je te maken krijgen
met de rechter. Daarnaast mag je niet zelf kiezen voor de weg van geweld om
de ander de mond te snoeren. Daar komt nog het volgende bij. Ook al heb je
de vrijheid, toch mag je er ook rekening mee houden wat jouw woorden betekenen
voor iemand anders. Dat laatste is overigens een moreel iets, wat mensen zelf
moeten uitmaken.De heer Bos (PvdA):Ik ben het met u eens dat wij in een proces van integratie de kernwaarden
van onze samenleving zo helder mogelijk moeten communiceren. Daarom is het
ook zo belangrijk dat wij er zo min mogelijk woorden voor gebruiken. Als de
vraag is of wij met z'n allen hier, zeker de leden van dit kabinet, te allen
tijde de vrijheid van meningsuiting dienen te verdedigen, net zoals wij met
elkaar te allen tijde respect voor andere godsdiensten zouden moeten verdedigen,
dan zou het ondubbelzinnige antwoord daarop gewoon moeten zijn: ja.Minister Balkenende:Die vrijheid van meningsuiting is niet ongelimiteerd. Die wordt begrensd
doordat je niet mag aanzetten tot haat of geweld. De vrijheid van meningsuiting
moet altijd in dat kader worden gezien. De Grondwet bevat hierover ook een
formulering.De heer Van Schijndel (Groep Eerdmans/Van
Schijndel):In mijn bijdrage heb ik de regering gevraagd zich uit te laten over het
concept van gedeeld burgerschap, dat toch eigenlijk ten grondslag ligt aan
het integratiebeleid dat deze regering voert. Dat is overigens een betrekkelijk
formeel of juridisch getint integratieconcept. Daarnaast heb ik gewezen op
een zekere mate van vereenzelviging met hier heersende zeden en rechtsculturen.
Bij zeden gaat het meer om concrete leefregels, zoals het op tijd komen en
het tegen kritiek kunnen. Bij rechtscultuur gaat het om vrijheid van meningsuiting,
gelijke behandeling et cetera. In de schriftelijke beantwoording is hieraan
echter voorbijgegaan. Mijn vraag is of de regering erkent dat om in dit land
gewoon goed vooruit te kunnen komen, men heel veel sociale codes, zeden moet
kennen die ook bijgebracht moeten worden, en dat wanneer dit niet lukt, er
grote problemen ontstaan. Er zijn nu grote subculturen onder jongeren van
migrantengroepen die haaks staan op wat wij als Nederlanders van elkaar mogen
verwachten. In de uiteenzetting van de minister-president is dat punt nog
onvoldoende naar voren gekomen.Minister Balkenende:Het is heel helder wat er zowel door het kabinet als door mij naar voren
is gebracht. Het meedoen in Nederland veronderstelt taalbeheersing, de volstrekte
erkenning van de Nederlandse rechtsorde en het willen delen van waarden die
in dit land belangrijk zijn. Verder moet er plaats zijn voor iedereen, met
respect over en weer. Dat is een kwestie van hoe wij omgaan met pluriformiteit.
Zo heeft Nederland dat eigenlijk altijd, door de eeuwen heen gedaan, maar
het veronderstelt wel de erkenning van datgene wat gemeenschappelijk is. Ik
heb altijd aangegeven: je kunt pas verscheiden zijn als er eenheid is. Daarom
is het goed dat er de afgelopen jaren werk is gemaakt van taalbeheersing,
inburgering en het geven van volstrekte duidelijkheid dat er met de rechtsorde
niet valt te marchanderen.Mevrouw Van der Laan (D66):Bij integratie en sociale samenhang denk ik natuurlijk al snel aan de
26.000 mensen die nog onder de oude asielwet vielen. Wij hebben er verschillende
keren over gedebatteerd en geprobeerd afspraken te maken om te zorgen dat
de kwestie nu eindelijk eens wordt opgelost, opdat betrokkenen weten waar
zij aan toe zijn. Een van die afspraken is dat iedereen vóór
1 oktober aanstaande zijn eerste beslissing van de IND moet hebben. Kan
ik nu de duidelijke toezegging van de minister-president krijgen dat iedereen
die deze beslissing morgen niet ontvangt – tenzij de IND keihard doorwerkt
in het weekend, wat op zichzelf aanbevolen zou zijn – kan rekenen op
pardon?Minister Balkenende:De Kamer wordt over dit belangrijke onderwerp geïnformeerd. Ik neem
ook aan dat wij er morgen in het kabinet over zullen spreken. Daar wil ik
het nu even bij laten. Er is ook een motie hierover aangenomen; wij kennen
de gevoeligheid van dit onderwerp. Nogmaals, wij zullen morgen over dit onderwerp
spreken en dan wordt de Kamer geïnformeerd.Mevrouw Van der Laan (D66):Er is nog een tweede element en dat betreft het project Terugkeer. Het
gaat namelijk niet alleen om de mensen die nog steeds geen eerste antwoord
van de IND hebben gekregen, hoewel wij er al drie jaren geleden op gehamerd
hebben dat dit moest gebeuren. Wij hebben het ook nog over de mensen die proberen
terug te keren. Daarover hebben wij afgesproken dat het volgende zomer echt
klaar moet zijn, inclusief de zij-instroom. Er zijn duidelijke, ondubbelzinnige
moties over aangenomen. Kunt u morgen ook in het kabinet meenemen, dat iedereen
die volgende zomer nog niet die duidelijkheid heeft, ook kan rekenen op dat
pardon?Minister Balkenende:Ik heb eerder al de toezegging gedaan dat ik datgene wat u nu naar voren
brengt, in het kabinet aan de orde zal stellen. Wij zullen daar morgen over spreken. Verder ga ik er op dit moment niet op in. U krijgt
de informatie die is toegezegd.Mijn volgende opmerking betreft de kwaliteit van de leefomgeving. Ik wijs
op de 1,3 mld. die wij voor stedelijke vernieuwing hebben vrijgemaakt voor
de periode 2005-2009. Daarnaast is nog 210 mln. beschikbaar voor innovatie
in de stedelijke omgeving. Ik wijs ook op de 56 wijkenaanpak, waarmee wij
de bewoners van 56 probleemwijken weer nieuw perspectief geven. Een van die
wijken is Achter de Hoven/Vegelingbuurt in Leeuwarden. Allerlei problemen
stapelen zich daar op: leegstand, slechte huizen, geluidsoverlast, drugsgebruik,
criminaliteit. Nu is de weg omhoog ingeslagen, met nieuwe huizen, opknapsubsidies
en een strenge aanpak van verloedering. Denk aan onze voorstellen om woningcorporaties
een grotere rol te geven bij herstructurering en leefbaarheid. Daardoor nemen
investeringen toe en wordt het maatschappelijk vermogen beter benut in wijken
waar dat zo nodig is. Denk ook aan de dertien wijken waar het kabinet nieuwe
coalities tot stand brengt. Daarin pakken wij de problemen aan, dwars door
bestaande structuren heen. Kabinetsleden zijn persoonlijk gecommitteerd aan
de oplossing van de problemen. Wij pakken deze sociale kwestie dus aan. Permanente
aandacht blijft nodig en die wordt gegeven.De heer Wilders (Groen Wilders):Ik wil nog even terugkomen op het vorige onderwerp, het vreemdelingenbeleid.
Ik heb gisteren geschetst hoeveel mensen steeds opnieuw een verzoek indienen
voor reguliere verblijfsvergunningen. Ik heb een voorbeeld gegeven van iemand
die in tien jaar tijd tien verschillende verzoeken deed. Dat deed hij alleen
maar omdat hij op het antwoord op die verzoeken mocht wachten en niet Nederland
uit kon worden gezet. In de schriftelijke antwoorden is aangegeven dat het
als het gaat om asiel, niet zodanig kan worden veranderd dat er maar één
verzoek per persoon kan worden gedaan, omdat dat in strijd zou zijn met het
EVRM. Wellicht kunt u wel overwegen om als het gaat om reguliere verzoeken,
ervoor te zorgen dat nog maar één verzoek om een verblijfsvergunning
per persoon kan worden ingediend. Dit om te voorkomen dat mensen in een aantal
jaren tijd tien, vijftien kansloze verzoeken indienen, alleen maar met het
doel in Nederland te kunnen blijven.Minister Balkenende:Ik zal hier in tweede termijn op terugkomen, omdat ik nog even wil kijken
naar de juridische kaders.De heer Wilders (Groen Wilders):Graag, want u bent in uw schriftelijke antwoorden alleen ingegaan op verzoeken
om asiel, maar ik had het over verzoeken voor regulier verblijf. Dan is het
niet in strijd met het EVRM. Dan kan wel worden gesteld dat er maar één
verzoek per persoon mag worden gedaan. Het mag namelijk niet zo zijn dat men
steeds kansloze verzoeken indient om maar in Nederland te kunnen blijven.Minister Balkenende:Ik kom hier nog op terug.De heer Van Schijndel (Groep Eerdmans/Van
Schijndel):Ik heb ook een schriftelijk antwoord gekregen met een uiteenzetting over
het juridisch kader. Er is een Wet toelating zorginstellingen. Daar staan
alleen inhoudelijke criteria in. Ideologische criteria ter zake van het stichten
van ziekenhuizen staan daar niet in. In Rotterdam, wil een ondernemer een
islamitisch ziekenhuis beginnen. Daar zal bij sommigen wel behoefte aan bestaan,
maar daar zitten belangrijke integratie- of segregatieaspecten aan.De voorzitter:Ik kom er even procedureel tussen. De heer Wilders heeft over dit punt
schriftelijke vragen gesteld. Het is verder niet iets wat in de Miljoenennota
of de begrotingen staat. Ik wil daarom het voortouw bij de heer Wilders laten
liggen en wachten op de beantwoording van zijn vragen.De heer Van Schijndel (Groep Eerdmans/Van
Schijndel):Ik was niet bekend met die vragen.Minister Balkenende:Voorzitter. Ik kom nu op mijn laatste onderdeel, dat is democratie en
overheid en de morele kwaliteit van samenleving en overheid. Eerst democratie
en overheid. De heer Herben heeft in zijn bijdrage terecht gewezen op het
belang van de democratie en een goede inrichting van de overheidorganisatie.
Daar is al eerder een voorbeeld van gegeven in het kader van de operatie-Jong.
Ik ben het zeer met hem eens dat het vertrouwen in de politiek wordt gediend
met een goede toonzetting en een accent op inhoud. Bij de inhoud hoort dat
de politiek na blijft denken over haar functioneren. Om die reden is de afgelopen
jaren een aantal onderwerpen van democratische vernieuwing onder de loep genomen.
Het zogenaamde burgerforum moet nog advies uitbrengen. De nationale conventie
zal dat binnenkort doen. Het kabinet heeft in de ontwerpbegroting van het
ministerie van Algemene Zaken al aangegeven die te zien als een advies voor
de politieke partijen en voor de volgende kabinetsperiode. Ik maak hierbij
de aantekening dat het kabinet zeer hecht aan de representatieve democratie,
waarbij een hogere kiesdrempel naar onze mening niet past. Ook ik hecht aan
de representativiteit van ons meerpartijenstelsel. Dat een andere werkwijze
en inrichting van de overheid ook op rijksniveau nodig zijn, zoals de heer
Herben bepleit, wordt door het kabinet onderschreven. Kortheidshalve wijs
ik op het programma Andere Overheid. De heer Herben doet een aantal interessante
voorstellen voor politieke sturing van beleid en uitvoering. Dat moet meer
flexibel en probleemgericht. Deze ideeën kunnen prima gebruikt worden
door degenen die binnen de politieke partijen nadenken over dit type vraagstukken
met het oog op de komende kabinetsperiode. Dit zal namelijk een vervolg moeten
krijgen in de afspraken die in het begin van de volgende periode worden gemaakt.Mevrouw Van der Laan (D66):Het is te merken dat D66 niet meer in het kabinet zit, want er wordt opeens
niets meer aan democratisering gedaan. Het verbaast mij dat de premier niet
meer ambitie heeft op het punt van de versterking van zijn eigen positie;
een van de aanbevelingen van de Nationale Conventie. Ik denk hierbij aan de
rol van de premier in Europa. Daarmee kan hij volgens mij aan de slag.Minister Balkenende:Dat is al aan de orde geweest. De Raad van State heeft advies uitgebracht
over de rol van de minister-president. Dat heeft ook tot veranderingen geleid.
Ik noem in dit verband mijn agenderingsbevoegdheid en de wijze waarop zaken
in de ministerraad worden besproken. Dat is echter allemaal
aan de orde geweest en het heeft ook de nodige publieke aandacht getrokken.
In internationaal opzicht zijn er dus al veranderingen aangebracht. De andere
punten komen terug bij de behandeling van de begroting van Algemene Zaken.Mevrouw Van der Laan (D66):Ik begrijp dat er toch nog wel enige ambitie is.Minister Balkenende:Er zijn afspraken gemaakt over de wijze waarop de premier internationaal
moet opereren. In Europa heeft een premier inmiddels een heel andere positie
gekregen dan enkele decennia geleden. Er zijn goede afspraken gemaakt over
de afstemming en de wijze waarop zaken worden aangepakt, maar die zijn bekend
bij de Kamer.Het is mijn diepgewortelde overtuiging dat het in een samenleving om meer
draait dan om inkomen en welvaart. Een goeddraaiende economie is geen doel
op zichzelf, maar wel een essentieel middel om ruimte te maken voor verbetering
van de kwaliteit van de samenleving en van publieke dienstverlening. Terecht
is in veel bijdragen de morele kwaliteit van samenleving en overheid expliciet
aan de orde gesteld. De waarden "solidariteit" en "respect
voor elkaar" zijn vaak genoemd. Deze zijn ook voor mij richtinggevend.
Nederland behoort weer tot de top tien van de meest concurrerende landen.
Die sterke positie biedt mensen in dit land een grotere kans op een beter
leven. Zo kunnen wij samen waarborgen dat kwetsbare mensen ook in de toekomst
goed verzorgd zijn en alle hulp krijgen die zij nodig hebben. Op deze wijze
leggen wij een basis onder de solidariteit in de toekomst.Mensen maken zich zorgen over de omgangsvormen en het onderling respect
in onze samenleving. Nederland is geen Utopia. Een paradijs zonder wanklanken
bestaat nu eenmaal niet in dit ondermaanse. Maar toch, wat een verschil met
vijf jaar geleden! Toen was fatsoen nog een vies woord in Nederland. Toen
ging het nog nauwelijks over opvoeding, over het gezin, over respect voor
de leraar, de arts, de agent. Toen tolereerden wij nog veel te gemakkelijk
allerlei wangedrag en fraude. Toen was het onveiliger op straat dan nu. Toen
besteedden de media nog nauwelijks aandacht aan het thema respect. Toen waren
er in steden en dorpen nog nauwelijks projecten gestart om mensen dichter
bij elkaar te brengen. Toen was nog niet helder gemaakt dat Nederland openstaat
voor alle gezindten en culturen, maar dat iedere Nederlander rechten en plichten
heeft.Op al die punten hebben wij belangrijke stappen vooruit gezet. Verschillende
fractieleiders refereerden met instemming aan de introductie van waarden en
normen in het politieke en maatschappelijke debat. Deze samenleving kan niet
zonder waarden, normen en respect. Mevrouw Van der Laan vraagt aandacht voor
de bescherming van het pluralistische karakter van de samenleving. Deze zorg
lag ook ten grondslag aan het kabinetsbeleid aangaande waarden en normen.
Het helpt dan echter niet om geloof en ideologie te beschuldigen van het opdringen
van dogma's en om ze te willen beperken. Wij moeten individuen steunen om
hun geloof of ideologie juist te verbinden met democratie en mensenrechten.
Het kabinet heeft daar de afgelopen jaren op vele wijzen aandacht aan besteed.
Voorbeelden daarvan zijn de discussie naar aanleiding van de kabinetsnota
Grondrechten in een pluriforme samenleving en de bindingsconferenties in de
Ridderzaal. In de schriftelijke antwoorden heb ik een uitgebreid overzicht
gegeven van concrete activiteiten en resultaten. Een samenleving heeft gedeelde,
basale waarden nodig en respect, zeker voor religieuze opvattingen, ook als
die de jouwe niet zijn. Het behoeft, lijkt mij, geen betoog dat ik een enkele
kwalificatie die ik gisteren hoorde over geloof en religie, niet passend acht.Ik leg veel werkbezoeken af en spreek veel mensen, ook mensen met zorgen
en kritiek. Het valt op dat velen weer hoop hebben gekregen. Zoals mevrouw
Lodewijks in Eindhoven, die vanuit de WAO een eigen broodjeswinkel is begonnen
en trots is op haar succes. Zoals de leerlingen van die vmbo-school in Amsterdam,
het Montessori College, die een houding hebben van "wij laten ons samen
niet kisten". Of zoals mijnheer Taheri in Rotterdam, die prijzen wint
met zijn viswinkel en zegt dat Nederland wel degelijk een land is dat kansen
biedt.Materiële vooruitgang moet gelijk opgaan met vooruitgang op het immateriële
gebied en is daarvoor deels zelfs een voorwaarde. Zonder economische groei
is het bijzonder lastig om een kernwaarde als solidariteit in de toekomst
te waarborgen. Ik ben trots op de stappen die wij samen hebben gezet op materieel
en immaterieel gebied. Nederland staat er op belangrijke punten sterker voor.
Wij nemen onze verantwoordelijkheid voor de wereld om ons heen, in de zorg
voor elkaar en voor onze toekomst. Dat geeft moed en vertrouwen.De vergadering wordt van 15.35 uur tot 16.35 uur geschorst.De voorzitter:Op verzoek van een fractie beginnen wij enkele minuten later, met excuus
aan iedereen, ook aan de mensen die televisie kijken uiteraard.De spreektijd in tweede termijn is zoals gebruikelijk een derde van de
spreektijd in eerste termijn.Het woord is aan de heer Bos.De heer Bos (PvdA):Voorzitter. Een paar weken geleden verscheen een dichtbundel over politici
aan het Binnenhof. De fraaiste rijmelarijen van zo ongeveer iedereen hier
verzameld zijn in een dichtbundel gezet. Een van de hier aanwezigen kwam in
de dichtbundel prominent voor, met het prachtige citaat: "Behalve de
inhoud niets dan lof." Dat was een gedicht van de minister-president.
Het ging, zo zeg ik er in alle eerlijkheid bij, over boeken van de heer Marijnissen.Ik zeg het omdat het alles bij elkaar een heel vreemd debat is geweest.
Ik dank het kabinet uiteraard voor de gegeven antwoorden, maar er zijn ook
een paar teleurstellingen over het debat dat vandaag niet mogelijk is gebleken.
Voor ik daarop inga wil ik twee omissies uit mijn eerste termijn goedmaken.Het eerste is dat ik de ministers Hirsch Ballin en Winsemius welkom heet
als nieuwe ministers in dit gezelschap. Ik hoop dat wij kunnen rekenen op
een vruchtbare samenwerking. Ik voeg daar een serieuze vraag aan de minister-president
aan toe. De vorige functie van de heer Hirsch Ballin was voorzitter van de
Afdeling Rechtspraak van de Raad van State. Toen hij als minister werd benoemd,
was het commentaar van naar ik meen vicepremier Zalm, dat de heer Hirsch Ballin
zo maar weer terug kan als hij hier klaar is. Is dat echt zo
bedoeld? Ik kan mij niet voorstellen dat iemand die nu als minister van Justitie
functioneert, met het gezag dat daarbij hoort en met zijn mogelijkheden om
besluiten te nemen, over een paar maanden weer als hoogst verantwoordelijke
bij de Afdeling Rechtspraak van de Raad van State zou moeten oordelen over
besluiten die hij in zijn huidige functie zelf genomen heeft. Ik krijg graag
een zo helder mogelijk antwoord.Mijn tweede omissie was van een heel andere aard. Het kwam niet voor in
het betoog van de minister-president, maar de Koningin spreekt de troonrede
uit namens de hele regering, dus ook namens de minister-president. De Koningin
begon de troonrede met te verwijzen naar de terughoudendheid waarmee het kabinet
de komende weken op tal van gebieden zal optreden. Het zal niet allerlei besluiten
nemen over onderwerpen waarbij na de verkiezingen wellicht andere meerderheden
zijn dan voor de verkiezingen, als dat niet echt nodig is. Is de minister-president
het met ons eens dat het vanwege die noodzakelijke terughoudendheid passend
is dat het kabinet geen verdere beslissingen neemt over de ontwikkeling van
de Joint Strike Fighter?Ik zei net dat dit een bijzonder debat is. Dat hadden wij eigenlijk allen
al aangekondigd, wetende dat het zo vlak voor de verkiezingen over veel meer
zou gaan dan over de Miljoenennota. Het was voor ons eigenlijk om twee redenen
een beetje vreemd. De eerste is dat wij af en toe het gevoel hadden dat wij
op een CDA-congres aanwezig waren, want het CDA-verkiezingsprogramma is staande
het congres op minstens vier punten aangepast. De collegegelden worden kennelijk
niet verhoogd of misschien toch. De moederbelasting gaat niet in een keer,
gedurende tien jaar ingevoerd worden, maar kennelijk over twintig jaar. Het
CDA wil de no-claimregeling, geloof ik, wel kwijt, maar dan moet er toch weer
iets anders voor in de plaats komen. Als de bezuinigingen op de zorg die in
het verkiezingsprogramma staan niet gehaald worden, is dat niet erg, want
dan bezuinigen wij gewoon minder. Dat is ongeveer wat wij te horen hebben
gekregen over de status van het verkiezingsprogramma van het CDA. Het is nu
kwart voor vijf. Ik brand natuurlijk van nieuwsgierigheid hoe het eruitziet
over een uur, over twee uur of over vijf uur, laat staan op 22 november.Het debat van vandaag was om een aantal andere redenen ook bijzonder.
Dat is omdat de minister-president de positie innam dat hij, omdat hij hier
staat als minister-president, op alle plannen van alle partijen een reactie
mag geven behalve op de plannen van het CDA. Dat is eigenlijk wat er gebeurde.
De plannen van de oppositie mochten vrijuit bekritiseerd worden, maar zo gauw
vanuit deze zaal iemand bijvoorbeeld vroeg: "Wat vindt u ervan dat ú
zegt dat mensen zekerheid moeten hebben en dat er rust komt, terwijl er toch
4 mld. bezuinigd gaat worden op de zorg, als het aan één van
de hier aanwezige partijen ligt?", dan was het antwoord: ik ben minister-president
en dat kunt u mij niet vragen. Dat is natuurlijk een beetje bizar.Een van de tegenwerpingen van de minister-president op dat punt ging als
volgt. Toen ik zei: "U bent toch vorige week zelf begonnen met politiek
te bedrijven in uw eigen troonrede, tegen die mooie lichtblauwe achtergrond,
en heeft u ook de Koningin niet een beetje politieke woorden in de mond gelegd?",
kreeg ik een standje, want ik mocht toch zeker niet zeggen dat de Koningin
voor de politiek was ingeschakeld! Maar de minister-president versprak zich
ook wel een beetje, want hij zei: in de troonrede ging het immers over de
noodzaak van vertrouwen in elkaar en vertrouwen in de toekomst. Laat dat nu
precies de titel van het CDA-verkiezingsprogramma zijn! I rest my case.Wij krijgen dus van de minister-president vandaag veel minder duidelijkheid
over hoe het goede nieuws of het schijnbaar goede nieuws uit de Miljoenennota
zich verhoudt tot alle plannen waar het CDA de laatste tijd mee gekomen is,
tot tien voor vijf vandaag. Wij gaan dan maar proberen om die duidelijkheid
op een andere manier te creëren, bijvoorbeeld door daar als Kamer zelf
uitspraken over te doen.Allereerst zou ik dit willen doen door de Kamer een motie voor te leggen
over de no-claimregeling, een motie die mede is ondertekend door de heer Rouvoet.
Ik zeg daarbij dat wij een paar uur geleden al het amendement hebben ingediend
dat behandeld zal worden bij de Zorgverzekeringswet, over een paar weken.
Dit amendement maakt het wetstechnisch mogelijk om de no-claimregeling per
1 januari afgeschaft te krijgen. Nu zijn er tal van verhalen over wat
er op dit punt niet kan, maar wij kennen allemaal wel een voorbeeld van hoe
verzekeringsmaatschappijen, als het hun uitkomt, in staat zijn om halverwege
het jaar de polis aan te passen, de premie aan te passen en de voorwaarden
aan te passen. Wij kennen ook allemaal voorbeelden van hoe dat eventueel met
terugwerkende kracht gedaan kan worden. Welnu, dat geldt ook gewoon voor de
no-claim. Zelfs als het wetstechnisch niet allemaal voor elkaar is vóór
1 januari en zelfs als wij een paar maanden meer nodig zouden hebben,
kan het altijd zo geregeld worden dat wat burgers daarvan uiteindelijk in
hun portemonnee merken, met terugwerkende kracht tot 1 januari geldt.
Iedereen die zegt niet akkoord te kunnen gaan met deze Kameruitspraak, geeft
mij aanleiding de conclusie te trekken dat dit niet zo is omdat het niet kan,
maar omdat er allerlei redenen zijn om het kennelijk niet te willen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de no-claimregeling in de zorg is ingevoerd om onnodig
gebruik van de zorg terug te dringen;constaterende dat met name ouderen en chronisch zieken bijna systematisch
niet in aanmerking komen voor teruggave van het no-claimbedrag, omdat zij
feitelijk niet in staat zijn hun gebruik van zorgvoorzieningen terug te dringen;overwegende dat mede uit een recente evaluatie geen effectiviteit is gebleken
van de no-claimregeling;Bosverzoekt de regering, de no-claim per 1 januari 2007 af te schaffen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Bos en Rouvoet.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 7(30800).De heer Bos (PvdA):Voorzitter. De minister-president heeft in eerste termijn toegezegd dat
hij in tweede termijn nog eens terug zal komen op het zuur en op het zoet.
Zo niet Kamerbreed, dan in ieder geval oppositiebreed is hier gisteren en
vandaag de stelling verdedigd dat als je burgers drie, vier jaar lang voorhoudt
dat na het zuur het zoet komt, je op zijn minst de verwachting wekt bij mensen
dat dit zoet genoeg is om het zuur te compenseren. De minister-president kwam
met allerlei getallen waaruit bleek dat dit zo zou zijn.Ik heb het nog eens nagekeken, ook in de rapporten van het Centraal Planbureau.
Daarbij bleek bijvoorbeeld dat de minister-president het jaar 2003 niet meetelde,
dat van de afgelopen jaren het jaar is met de grootste lastenverzwaring voor
gezinnen. Als wij nu eens gewoon de jaren waar hij zelf verantwoordelijk voor
is, optellen, dan moet je constateren dat over de jaren 2003 t/m 2007, dus
inclusief het jaar dat er nog aankomt, er voor gezinnen bijna 9 mld. aan lastenverzwaring
en 2 mld. aan lastenverlichting heeft plaatsgevonden, en voor bedrijven maar
2,75 mld. lastenverzwaring en 1,75 mld. lastenverlichting. Het zoet heeft
dus niet alleen het zuur niet gecompenseerd; wij moeten ook nog eens constateren
dat waar dit jaar gezegd wordt dat bedrijven en gezinnen recht hebben op evenveel
lastenverlichting, de afgelopen jaren gezinnen vele malen meer aan lastenverzwaring
voor hun kiezen hebben gekregen dan bedrijven. Om een signaal af te geven
dat er op dat punt echt een andere prioritering nodig is en dat er echt een
goede aanwending van de lastenverlichtingsruimte mogelijk is, een aanwending
die meer recht doet aan datgene waarmee de mensen in de afgelopen jaren te
maken hebben gekregen, wil ik de Kamer een uitspraak voorleggen. Met die uitspraak
herhalen wij eigenlijk wat de minister-president en de minister van volksgezondheid
hier jarenlang zelf hebben gezegd, namelijk dat met dat prachtige, bewierookte
systeem van zorgverzekeringen van hen de burgers één zekerheid
hebben, namelijk dat als de zorgpremie stijgt, de zorgtoeslag met precies
hetzelfde bedrag stijgt. Dat leggen wij de Kamer graag nog een keer voor.
Dan hebben wij meteen een mooie kapstok om de verschuiving in lastenverlichting
waar te maken.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de premies voor de basisverzekering in 2007 waarschijnlijk
met € 100 zullen stijgen;overwegende dat het aandeel van de inkomensafhankelijke werkgeversbijdrage
in 2007 met 0,15% daalt;constaterende dat volgens de rijksbegroting de zorgtoeslag in 2007 niet
volledig meestijgt met de stijging van de zorgpremie;constaterende dat de stijging van de zorgpremie hierdoor voor aanzienlijke
inkomenseffecten voor burgers zorgt;verzoekt het kabinet, met voorstellen te komen om de stijging van de zorgpremie
via de zorgtoeslag volledig te compenseren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Bos, Halsema, Marijnissen en Rouvoet.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 8(30800).De heer Bos (PvdA):Voorzitter. Gelukkig is hier de afgelopen dagen, wat ons betreft te weinig,
het onderwerp van samenleven, integratie en de leefbaarheid in wijken en buurten
weer ter discussie gekomen. Ik meen dat de minister-president nog niet zo
ver is om te erkennen dat de situatie op dat gebied nog altijd zorgwekkend
is, maar gelukkig wordt over deze onderwerpen weer gediscussieerd. Ik ben
blij met wat de heer Rutte heeft voorgesteld, namelijk dat wij vroeger aan
de bak moeten bij het onderkennen van taalachterstanden bij jonge peuters.
Wij hebben daar iets aan toegevoegd en zijn met een voorstel gekomen. Dat
houdt in dat als je zicht hebt op peuters met taalachterstand en je weet dat
die mede te wijten is aan het feit dat de ouders de taal niet spreken, je
op het moment dat je weet wie dat zijn, ervoor zorgt dat de taalachterstand
bij die ouders ook in beeld komt. Die twee gedachten worden verwoord in een
prachtige motie die de heer Rutte straks zal voorlezen en die wij van harte
zullen steunen.BosIk wil nog een andere opmerking maken die de integratie betreft. Ik had
een klein debatje met de minister-president over de vrijheid van meningsuiting.
Dat stelde mij niet gerust. Ik meen dat ik twee zeer simpele vragen stelde.
Ik vroeg of de minister-president vindt dat het zijn verantwoordelijkheid
als minister-president is en de verantwoordelijkheid van de leden van zijn
kabinet om ondubbelzinnig grondrechten te verdedigen, zoals de vrijheid van
meningsuiting of het bestaan van instituties in onze samenleving waaraan waarden
ten grondslag liggen die wij allen ontzaglijk belangrijk vinden, zoals de
gelijkwaardigheid van homo en hetero en dus het recht op een homohuwelijk.
Het antwoord dat ik kreeg, bestond uit een ongelooflijke stroom woorden. Als
je op een simpele vraag zoveel woorden over je heen krijgt, ga je altijd denken
dat er ergens toch misschien iets mis is en dat op de een of andere manier
de duidelijkheid die je wilt, je niet verschaft kan worden. Het is natuurlijk
een moeilijk probleem. Men kent mij als iemand die altijd het respect voor
andere religies en andere godsdiensten zal verdedigen, die als geen ander
wil opkomen voor een goed en fatsoenlijk samenleven van mensen met verschillende
culturele, etnische en religieuze achtergronden. Ik zal die verdediging blijven
volhouden, maar die wens en die ambitie kan natuurlijk nooit een reden zijn
om te zeggen dat je maar compromissen moet sluiten bij het verdedigen van
de vrijheid van meningsuiting. De aard van onze vrije samenleving brengt nu
juist met zich mee dat het een soms met het ander kan botsen, maar dat dat
geen reden is om bij voorbaat te zeggen: die vrijheid van meningsuiting is
belangrijk, maar... Of: ja, respect voor elkaar is belangrijk, maar... Nee,
wij moeten beide, het respect voor religie en de verdediging
van de vrijheid van godsdienst, willen. Beide moeten wij voor 100%
verdedigen. Dat is de kern van onze vrije samenleving. Dat af en toe het een
met het ander botst, dat hoort bij die kern van een vrije samenleving. Daar
komt bijna altijd wat beters uit. Dan stel je vervolgens de simpele vraag:
verdedigt u dat ook als het erop aankomt, wat vindt u van die minister van
Justitie die echt meende te moeten zeggen: "Eigenlijk had ik hier het
liefst vooraf ingegrepen"? Maar vooraf ingrijpen als een artiest of kunstenaar
iets wil doen, heet gewoon censuur. Tot een paar weken geleden hadden wij
een minister van Justitie die serieus zei: ik had dat willen doen. Dat staat
haaks op alles wat wij nieuwe en oude Nederlanders moeten willen bijbrengen
over de kern van de waarden die aan onze samenleving ten grondslag liggen.
Omdat het antwoord zo onduidelijk was, en omdat het zo'n belangrijk onderwerp
is, wil ik de Kamer ook daarover een uitspraak voorleggen.De heer Van der Vlies (SGP):Ik begrijp het betoog van de heer Bos: natuurlijk is de vrijheid van meningsuiting
uiterst voornaam. Maar gaat die vrijheid voor hem nu zover dat wij daaraan
een recht op kwetsen kunnen ontlenen?De heer Bos (PvdA):Absoluut niet.De heer Van der Vlies (SGP):Kijk!De heer Bos (PvdA):Maar ik vind dat iedereen die de vraag krijgt of hij of zij de vrijheid
van meningsuiting verdedigt, eerst "ja" moet zeggen, dan heel lang
zijn mond moet houden, en dan pas een discussie moet beginnen over het recht
op kwetsen. Als elk antwoord op de vraag "verdedigt u de vrijheid van
meningsuiting?" een "ja, maar" wordt, slijt het beeld in dat
het wel onderhandelbaar is, dat het niet iets is waar wij met zijn allen ondubbelzinnig
voor staan. Ja, ik zal altijd respect hebben voor andere religies, nee, u
zult mij nooit het recht op kwetsen of beledigen horen verdedigen. Maar dat
moet niets afdoen aan een ondubbelzinnige verdediging, juist door de minister
van Justitie. Ik wens de nieuwe minister van Justitie wat dat betreft veel
succes en sterkte! Juist van die mensen mogen wij dat verwachten.Mevrouw Van der Laan (D66):Een prachtig betoog over de vrijheid van meningsuiting, maar waarom geldt
die vrijheid van meningsuiting dan niet voor de Turkse kandidaten op de PvdA-lijst?De heer Bos (PvdA):Die geldt wel, maar het betekent nog niet dat wij ze een plek op de lijst
hoeven te geven!Mevrouw Van der Laan (D66):Hoe kan het zijn dat de Turkse kandidaten zich moeten verantwoorden over
de Armeense genocide? Gaan wij straks Joodse kandidaten vragen zich te verantwoorden
over de Israëlische bezettingspolitiek, of katholieken vragen om afstand
te nemen van zaken waar het Vaticaan voor staat? Waarom moet juist deze groep
nu hierop zo gepakt worden?De heer Bos (PvdA):Deze groep wordt helemaal niet zo gepakt. Wij vragen van alle kandidaten
op onze kandidatenlijst om het fractiestandpunt te verdedigen. Er was één
kandidaat die dat niet wilde, waar deze consequentie is uitgerold.Mevrouw Van der Laan (D66):Uw fractie laat vaak de ruimte, ook als het om heel essentiële zaken
gaat, zoals Afghanistan, om afwijkend te stemmen. Waar trekt u die grens?De heer Bos (PvdA):Als het gaat om het ontkennen van feiten op het gebied van grote volkerenmoord,
genocide, laten wij die ruimte inderdaad niet.Mevrouw Van der Laan (D66):Maar als het gaat om het verkleden van een gevechtsmissie in Uruzgan als
een opbouwmissie, mag wel afwijkend worden gestemd.De heer Bos (PvdA):Er zijn inderdaad onderwerpen waarvoor ruimte bestaat voor andersdenkenden,
en er zijn andere onderwerpen waarvoor het essentieel is dat alle leden daarover
op dezelfde manier naar buiten treden.De heer Rouvoet (ChristenUnie):De heer Bos houdt een vrij zorgvuldig betoog over de spanning die er onvermijdelijk
zit tussen de vrijheid van meningsuiting, het recht op vrijheid van godsdienst
en het recht om niet op de ziel getrapt te worden. Ik zat even na te denken
over zijn woorden aan het adres van de heer Van der Vlies. Zou de heer Bos
het omgekeerde ook willen zeggen? Zou hij op de vraag of mensen het recht
hebben om niet op de ziel getrapt te worden, met "ja" antwoorden
en dan heel lang zijn mond houden?De heer Bos (PvdA):Nee, het spijt mij. Ik zou het iedereen graag gunnen, maar wij kennen
in onze vrije samenleving niet het recht om niet gekwetst te worden. Ik zou
het graag anders zien, maar wij kennen het niet. Democratie vraagt niet alleen
respect, maar ook een olifantenhuid. Dat is een kwestie van elkaar opvoeden
en daarmee in wijsheid omgaan. Maar wat u wilt, valt niet te organiseren,
laat staan af te dwingen, en ik zou het ook niet willen.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Daar zou je nog een boom over kunnen opzetten! Als ik kijk naar de combinatie
van het non-discriminatiebeginsel, genoemd in artikel 1 van de Grondwet, met
de vrijheid van godsdienst en levensovertuiging, plus de bepaling in het Wetboek
van Strafrecht, inclusief het verbod op smalende godslastering, zou u iets
langer moeten wachten voordat u dit antwoord gaf, en zou u moeten zeggen:
het recht dat in de Grondwet is vastgelegd erken ik, en dan hou ik een hele
tijd mijn mond voordat ik zeg dat anderen daarop een inbreuk mogen maken.
Het zou u sieren als u ook de andere kant van dit grondrechtendebat net zo
ferm verdedigde als de keerzijde, waarop ik overigens geneigd ben u bij te
vallen.De heer Bos (PvdA):Die boom die u hierover wilt opzetten, zet ik graag een andere keer met
u op. Uw vraag was in zeer algemene zin of er zoiets bestaat als een recht
om niet gekwetst te worden. Daarop zeg ik: nee, dat recht bestaat niet. Wel
hebben wij in onze samenleving op een aantal zeer specifieke gebieden, bijvoorbeeld
waar het gaat om de toegang tot voorzieningen, duidelijke grenzen gesteld.
Dan is zelfs u bekend dat het van belang is om te weten of het
de verhouding tussen de overheid en de burger betreft of die tussen burgers
onderling. In het ene geval worden andere zaken toegelaten dan in het andere.
Het debat daarover is complex en ik hecht er dan ook aan om dat zo evenwichtig
en genuanceerd mogelijk te voeren. Graag voer ik dat debat te zijner tijd
met u.Ik leg de Kamer graag de volgende motie voor.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat het van groot maatschappelijk belang is dat alle burgers,
en dus ook kunstenaars en opiniemakers, zich binnen de grenzen van de wet
kunnen uiten over alle onderwerpen die zij zelf van belang achten;overwegende dat daarom de vrijheid van meningsuiting behoort tot de kernwaarden
van onze democratische rechtstaat;roept de regering op om ook dit grondrecht zowel in woord als in gedrag
actief te verdedigen en uit te dragen zodra zij daarover vragen krijgt voorgelegd
of wanneer in maatschappelijke discussies blijkt dat burgers uit angst voor
represailles neigen tot zelfcensuur,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Bos, Halsema, Rutte, Van der Laan
en Marijnissen.Zij krijgt nr. 9(30800).De heer Bos (PvdA):In eerste termijn heb ik het nodige gezegd over moreel leiderschap. Ik
heb de vraag gesteld hoe wij kunnen meten dat het beter gaat met het land.
Tevens heb ik gevraagd of wij wel zo tevreden moeten zijn met het feit dat
het beter gaat met de economie. Daar staat immers tegenover dat een aantal
andere zaken in ons land nog lang niet goed genoeg geregeld is. Ik heb enkele
voorbeelden genoemd van situaties die zich tot op de dag van vandaag voordoen.
Die maken mij niet trots op mijn land. Naar mijn idee moeten wij de door mij
genoemde zaken gezamenlijk beter regelen. Tot op de dag van vandaag zitten
er nog steeds onschuldige kinderen in een cel. Zij behoren tot gezinnen die
Nederland zijn binnengekomen voordat de nieuwe Vreemdelingenwet in werking
trad. Over die problematiek leg ik de Kamer de volgende motie voor.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat ook vijf jaar na invoering van de Vreemdelingenwet 2000
nog moet worden beslist op vele asielaanvragen die onder de oude vreemdelingenwet
zijn ingediend; overwegende dat deze asielzoekers meer dan zes jaar in ons land wonen,
in ons land zijn ingeburgerd en in veel gevallen een gezin hebben met kinderen
die hier zijn geboren en opgegroeid;overwegende dat het na jaren van onzekerheid terugsturen van deze kinderen
naar landen die zij niet kennen en waarvan zij de taal niet spreken, schadelijk
is voor hun ontwikkeling;verzoekt de regering, alsnog een generaal pardon te verlenen aan alle
asielzoekers en hun kinderen die onder de oude vreemdelingenwet asiel hebben
aangevraagd en die Nederland niet verlaten hebben,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Bos, Halsema, Marijnissen, Rouvoet
en Van der Laan.Zij krijgt nr. 10(30800).De heer Bos (PvdA):De laatste motie die ik de Kamer zal voorleggen, heeft ook betrekking
op de wijze waarop wij omgaan met een groep kwetsbare mensen in Nederland.
Zojuist hebben wij een discussie gevoerd over de WAO. Bij de invoering van
de nieuwe wet is er veel gebeurd op het terrein van de herkeuring van mensen
die al lang buiten de arbeidsmarkt stonden. Dankzij dit kabinet worden zij
geconfronteerd met een duikeling van het inkomen, terwijl het reële perspectief
op werk voor hen nauwelijks is vergroot. Naar ons oordeel zegt dat ook iets
over fatsoen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat uit de voorlopige resultaten van de herkeuringsoperatie
in de WAO blijkt dat van 40% van de 174.000 herbeoordeelden de uitkering
is verlaagd of beëindigd;overwegende dat de onzekerheid van deze groep door de herkeuringsoperatie
is toegenomen en dat deze mensen te maken krijgen met een enorme inkomensachteruitgang;constaterende dat van de mensen die bij de herkeuring geen werk hadden
en van wie de uitkering is ingetrokken of verlaagd, zo'n 80% er niet
in slaagt om na herkeuring werk te vinden;overwegende dat de regering zegt, ernaar te streven dat mensen hun talenten
benutten om maximaal "mee te kunnen doen";Bosverzoekt de regering, zich tot het uiterste in te spannen om herkeurde
WAO'ers te laten delen in de aantrekkende economie door afspraken met de werkgevers
te maken over werkhervatting van deze groep;verzoekt de regering tevens, zolang dat perspectief ontbreekt, de Tijdelijke
Regeling Inkomensgevolgen herbeoordeelde arbeidsongeschikten
(TRI) voor deze groep te verlengen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Bos, Halsema, Marijnissen en Rouvoet.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 11(30800).Mevrouw Van Oudenallen (Groep Van
Oudenallen):De heer Bos viel het kabinet samen met een aantal andere oppositiepartijen
aan. Hij heeft gezegd dat het kabinet niet over zijn graf heen moet regeren.
De heer Bos vraagt met zijn moties om zaken waar hij nu niet om moet vragen.
Hij moet wachten tot hij premier is om die zaken vervolgens zelf te regelen.
Ik begrijp dus niet waarom hij nu moties indient.De heer Bos (PvdA):Bij sommige zaken moet je het niet laten om die nu te regelen als het
kan.Mevrouw Van Oudenallen (Groep Van
Oudenallen):De heer Bos twijfelt dus toch een beetje of hij premier wordt!De heer Bos (PvdA):Nee. Mijn werk in die situatie is bovendien slechts gemakkelijker met
de steun van een Kameruitspraak. Ik hoop dat mevrouw Van Oudenallen de motie
dan ook steunt.Het is, zoals eerder gezegd, een vreemd en in een heleboel opzichten wat
teleurstellend debat geworden. Intussen zijn de contouren duidelijk geworden
van het nieuwe regeerakkoord als CDA en VVD het weer mogen schrijven. Dan
gaan de huren omhoog, wordt het ontslagrecht versoepeld en wordt ouders keuzevrijheid
gegeven in de opvang van hun kinderen, maar moet iedereen die dat thuis doet, € 2000
meer belasting betalen. Dan gaan de bezuinigingen op de zorg en de sociale
zekerheid door.Het meest schaamteloze voorstel uit het VVD-programma is dat mensen bij
wie de uitkering niets te maken heeft met de vraag of zij een kans krijgen
op de arbeidsmarkt, bijvoorbeeld weduwen en weduwnaars, niet mee mogen delen
in de aantrekkende welvaart. Die uitkering wordt ontkoppeld van de welvaartstijging.Het toppunt bij het CDA-programma is wat ons betreft het voorstel om wonen
en zorg te scheiden. In het programma heet het dat wonen uit het budgettair
kader moet worden gehaald bij de verzorgings- en verpleeghuizen. Dat is prachtig
Haags taalgebruik. Laten wij echter reëel zijn over wat dit concreet
betekent.De heer Verhagen (CDA):Ik heb in mijn hand een motie van onder anderen mevrouw Smits, lid van
de PvdA-fractie. Die fractie heeft ook voor deze motie gestemd, die de regering
verzoekt te komen met een plan waarin het scheiden van wonen en zorg centraal
staat. De consequentie van deze PvdA-motie is heel simpel en is dezelfde als
die de CDA-fractie voorstaat. Wonen en zorg worden niet meer vanuit de AWBZ
gefinancierd, maar alleen zorg. Het wonen wordt gefinancierd vanuit de huursubsidie,
de huurtoeslag en de eigen bijdragen. De eigen bijdrage van nu komt te vervallen.
In het nieuwe systeem krijgt iemand wel huursubsidie als die huurt. Er is
dus niks schandaligs aan dit voorstel. De PvdA-fractie heeft het zelf voorgesteld.
Het voorstel maakt bovendien eindelijk mogelijk dat nieuwe initiatieven, woon-zorgcomplexen
en extramurale zorg, van de grond komen. Die worden nu geblokkeerd omdat mensen
alleen een vergoeding krijgen als zij in een verpleeghuis wonen. De heer Marijnissen
heb ik meermalen terecht aandacht horen vragen voor het systeem waarin mensen
in de buurt kunnen blijven wonen en de mogelijkheid bestaat om daar zorg te
krijgen. Als wij woningbouwcorporaties willen stimuleren tot dit soort initiatieven,
moeten wonen en zorg gescheiden worden. De PvdA was daar vroeger van overtuigd,
getuige de motie van mevrouw Smits. Blijkbaar neemt de heer Bos daar afstand
van.De heer Bos (PvdA):U zou er goed aan doen om eens te gaan kijken in Almere of Rotterdam bij
woon-zorgcomplexen waar allang gewerkt wordt met mogelijkheden om bewoners
binnen de huidige wettelijke kaders van de AWBZ in een ander type huisvesting
onder te brengen als zij dat willen en kunnen betalen.U wilt zal in ons verkiezingsprogramma nergens, maar dan ook nergens enige
bezuiniging op de zorg vinden. Per saldo gaat er bij ons extra geld naar de
gezondheidszorg. Bij u staat onder het kopje scheiden van wonen en zorg gewoon
die 4 mld. genoemd. Hoe je het ook wendt of keert, het moet 4 mld. opleveren.
U zegt dat u dat compenseert met extra huursubsidie, maar voor extra huursubsidie
staat in uw verkiezingsprogramma 350 mln. U kunt niet volhouden dat u wat
u aan schade aanricht door mensen die in verzorgings- en verpleeghuizen zitten,
extra huur te laten betalen, compenseert met huursubsidie. Dat geld hebt u
gewoon niet. Het moet geld opleveren. Het is gewoon een ordinaire bezuiniging.
Wees daar nu gewoon eerlijk in.De heer Verhagen (CDA):Weest u nu voor de verandering eens eerlijk. Dan kunt u constateren dat
wij scheiden van wonen en zorg opvoeren bij de veranderingen die wij in de
zorg willen. Je haalt een deel van het geld weg uit het budgettaire kader
voor de zorg, maar 4 mld. is een volkomen uit de lucht gegrepen bedrag. Er
zijn voorstellen gedaan voor vermindering van de bureaucratie, van de papieren
en van onnodige managementlagen. Wij zijn van mening dat de besparingen er
in de zorg juist in zitten dat het geld naar de handen aan het bed gaat in
plaats van naar overbodige bureaucratie.Als u daar niet op wilt bezuinigen en alles bij het oude wilt laten of
als u niet wilt schrappen in het woud aan overbodige regels, dan betaalt u
dat uit de premies. Dan gaan de premies gewoon omhoog. Als uit de berekeningen
van het Centraal Planbureau blijkt dat er minder bezuinigd of bespaard kan
worden door het schrappen van bureaucratie, betekent dit dat de premies stijgen.
In uw voorstellen gaan de middeninkomens al honderden euro's meer betalen
dan in het huidige systeem en dat zou betekenen dat de premies die zij gaan
betalen, helemaal sky high worden.De heer Bos (PvdA):Elk plan dat de heer Verhagen kent, waardoor er minder bureaucratie in
de zorg komt en de zorg waar mensen recht op hebben, niet wordt aangetast,
zullen wij steunen. Maar als dat werkelijk 4 mld. opleverde, had hij dat allang
gedaan. Dat is dus niet het voorstel van het CDA. Ik geef toe dat ik een correctie
moet maken op wat ik net zei; dat bedrag van 4 mld. wordt niet
alleen opgebracht door van verzorgings- en verpleeghuisbewoners een extra
bijdrage te vragen, maar ook door in te grijpen in het basispakket van de
ziektekostenverzekering. Het zijn die twee dingen bij elkaar, dat geef ik
toe.De heer Verhagen (CDA):Ik eis werkelijk dat dit wordt teruggenomen.De heer Bos (PvdA):Ik denk er niet aan.De heer Verhagen (CDA):Dit is de honderdste keer dat u suggereert dat wij in het pakket gaan
ingrijpen, maar het is feitelijk onjuist dat wij gaan ingrijpen in het pakket.
U suggereert dat steeds, maar ik kan dat makkelijk weerleggen. U kunt nog
steeds niet weerleggen dat de middeninkomens in uw plannen honderden euro's
meer moeten betalen voor de ziektekostenverzekering. Ik kan gewoon ontkennen
dat in ons verkiezingsprogramma staat dat wij gaan snijden in het pakket,
maar u blijft dat maar suggereren. Gaat u vooral verder met uw praatjes, maar
u hebt nog steeds geen antwoord gegeven op de vraag over de motie van mevrouw
Smits over het scheiden van wonen en zorg. Hebt u die motie in de prullenbak
gegooid?De heer Bos (PvdA):Ik heb al eerder gezegd dat elke extra regel die nodig is voor het scheiden
van wonen en zorg, prima is, maar dat wij dat niet inboeken als bezuiniging.
Wij willen mensen die nu in verzorgings- en verpleeghuizen zitten, niet drie
keer laten betalen voor het feit dat zij daar terecht zijn gekomen. Dat is
de consequentie van uw voorstel. U wilt helemaal niet de keuzevrijheid van
bewoners of de vrijheid van instellingen vergroten, maar u wilt geld in het
laatje. Het is een voorstel om te bezuinigen op de zorg. In datzelfde voorstel
staat ook dat u vindt dat er een periodieke herijking van het basispakket
in de ziektekostenverzekering moet plaatsvinden, maar dat is gewoon Haags
voor ingrijpen in het pakket.De heer Verhagen (CDA):Nee, nee, nee.De heer Bos (PvdA):Wat is het dan?De heer Verhagen (CDA):Wij kijken of het pakket nog toegesneden is op de zorgvraag.De heer Bos (PvdA):Om vervolgens te zeggen: wij doen niets? Houd nu toch op.De heer Verhagen (CDA):Als u mij één zin in het verkiezingsprogramma kunt tonen
waarin staat dat wij in het pakket gaan snijden en dat wij uw suggestie volgen
om de huisarts uit het pakket te halen, dan hebt u een ander programma gelezen
dan ik. Ik ken het verkiezingsprogramma van het CDA. Ik wil dat nu voor eens
en altijd duidelijk is dat u hier gewoon onwaarheden staat te vertellen over
wat wij gaan doen met het pakket. Wat u wilt, is mooie praatjes houden. Maar
u kunt nog steeds niet aantonen wat nu die middeninkomens gaan betalen aan
ziektekostenpremie. Op basis van uw eigen voorstellen zal het betekenen dat
de leraar gewoon honderden euro's meer gaat betalen aan zijn ziektekostenpremie
dan nu het geval is.De heer Bos (PvdA):Kunt u aangeven hoeveel de bewoners in verzorgings- en verpleeghuizen
moeten gaan betalen aan extra huur? Kunt u aangeven hoeveel de huren van andere
mensen omhooggaan als uw plannen met de woningbouwcorporaties doorgaan? Kunt
u dat vertellen?De heer Verhagen (CDA):Ja.De heer Bos (PvdA):Vertel dan eens: hoeveel gaan ze omhoog?De heer Verhagen (CDA):Ze gaan helemaal niet omhoog.De heer Bos (PvdA):Ach, kom nou! U geeft de huren vrij. En dan gaan ze niet omhoog?De heer Verhagen (CDA):Nee. Wat nu gebeurt, is dat vanuit de AWBZ wonen en zorg betaald worden.
Daar richtte ook uw initiatief zich toentertijd op. Vanuit het budgettaire
kader van de zorg wordt dus ook de huisvesting gefinancierd. Wij willen dat
het geld naar de zorg gaat. Wij willen dat men afkomt van de eigen bijdrage
die men nu betaalt en dat men het woondeel gewoon voor eigen rekening neemt.
Dat betekent dat mensen niet meer die eigen bijdrage hebben en dat zij huursubsidie
krijgen als hun inkomen niet toereikend is. Dat is het gevolg. Corporaties
krijgen eindelijk meer gelegenheid om die aanbiedingen te doen die mensen
willen. Mensen willen namelijk in hun eigen omgeving wonen. Zij willen woon-zorgcomplexen
hebben. Dat zit helemaal op slot, omdat men nu een vergoeding krijgt die verbonden
is aan het verpleeghuis. Dat is het geval. Daar was u vroeger ook een voorstander
van. Als je meer maatwerk wilt realiseren, zul je wonen en zorg uit elkaar
moeten halen. Dat is wat wij voorstellen. U doet dat blijkbaar niet meer.
Prima! Laat u ze maar doorgaan! Dat betekent een onbeheersbare stijging van
de kosten. U kiest daarvoor. Wij kiezen voor goede zorg, voor zorg die bij
de mensen terechtkomt in plaats van onnodige uitgaven.De heer Bos (PvdA):Wij vinden inderdaad dat er gestopt moet worden met bezuinigingen op de
zorg. Wij boeken inderdaad geen miljarden in bij het scheiden van wonen en
zorg. U doet dat wel. Maar het is heel makkelijk te regelen. U heeft deze
dagen een aantal punten genoemd die u de komende dagen voor amendering op
het CDA-congres zult voordragen. Ik zou zeggen: haal dat ene zinnetje over
periodieke herijking van het pakket in de basisverzekering ook weg uit uw
programma. Dan zal ik u er niet meer op aanvallen. Als u nu die 4 mld. ook
weghaalt uit die financiële doorrekening dan geloof ik dat als u het
heeft over het scheiden van wonen en zorg, het dan inderdaad alleen gaat over
het vergroten van de keuzevrijheid en niet over een ordinaire bezuiniging.De voorzitter:Mijnheer Bos, ik verzoek u om uw betoog af te ronden, want u bent al over
uw tijd heen.De heer Bos (PvdA):Er staat hier 8:41 minuten.De voorzitter:Wat staat er? Volgens mij staat er 12 minuten.De heer Bos (PvdA):Bij mij staat 8:41.De voorzitter:Nee, er staat 12 minuten. Dat zijn de 12 minuten die ik al voor de heer
Verhagen had ingeboekt. U moet nu afronden. Dat weet u zelf ook.De heer Bos (PvdA):Goed, ik zal afronden.Voorzitter. Het gaat gelukkig beter met de economie – nog lang niet
voor iedereen – maar het feit dat het wat beter gaat met de economie,
biedt wel gouden kansen om op een aantal punten nu echt een paar flinke stappen
vooruit te zetten. Juist omdat het beter gaat met de economie, zijn er veel
meer kansen om door middel van banen en stages mensen aan het werk te krijgen
die nu aan de kant staan. Juist omdat het beter gaat met de economie, is er
nu de kans om van die wijken in de oude steden waar succesvolle mensen wegtrekken,
wijken te maken waar succesvolle mensen willen zijn, waar zij willen werken,
waar hun creativiteit en hun ondernemerschap beloond worden, waar dat ook
fiscaal gestimuleerd wordt. Juist omdat het nu beter gaat met de economie,
kunnen wij meer geld steken in het onderwijs. Wij moeten ervoor zorgen dat
praten over kenniseconomie niet alleen maar praten blijft, wij moeten er ook
met elkaar voor zorgen dat leraren, de echte helden van de kenniseconomie,
dat in hun arbeidsvoorwaarden terug kunnen zien. Juist omdat het nu beter
gaat met de economie, kunnen wij na jaren kletsen over de wantoestanden in verpleeghuizen
laten zien dat het ons menens is en dat wij er ook echt wat aan willen doen.De tijd van mooie woorden over wat er allemaal nog lang niet goed genoeg
is in Nederland, is, wat ons betreft, voorbij. Er moet niet heel hard aan
gewerkt worden. Er is ambitie nodig. Er is een gevoel van urgentie nodig.
Op 22 november kunnen alle mensen in Nederland, alle kiezers in Nederland
zeggen wat zij willen. Een Nederlandse droom van eruit halen wat erin zit
en een gemeenschappelijke verantwoordelijkheid voor als je pech of tegenslag
hebt, die Nederlandse droom toegankelijk maken voor iedereen of de kloof vergroten
tussen de mensen die het wel redden en de mensen die het niet redden. De Partij
van de Arbeid legt op 22 november een heel heldere keuze aan de mensen
voor. Wij willen die droom voor iedereen mogelijk blijven maken. Daar willen
wij aan werken. Wij staan te trappelen van ongeduld.De heer Verhagen (CDA):Voorzitter. Ik dank de minister-president voor de heldere beantwoording
van de vragen, gesteld in eerste termijn. Die geeft vertrouwen in de toekomst
en vertrouwen in elkaar.Wij hebben uitvoerig stilgestaan bij de situatie waarin mensen weer de
kans krijgen om aan de slag te komen. Wij hebben geconstateerd dat de daling
van het aantal uitkeringen in veertig jaar tijd niet zo groot is geweest als
nu. Dat is goed nieuws. Dat is juist het gevolg van het beleid van dit kabinet
dat meedoen centraal stelt, evenals wat mensen kunnen in plaats van wat zij
niet kunnen. In dat licht hebben wij ook uitvoerig stilgestaan bij de herkeuringen.
Gelet op het feit dat ook uit de cijfers van het kabinet blijkt dat er nog
steeds een deel is dat niet wordt begeleid naar werk, vraag ik een grotere
en extra inzet om die mensen die te maken hebben gehad met een herkeuring
en geheel of gedeeltelijk arbeidsgeschikt zijn bevonden, naar werk te begeleiden,
opdat ook zij gaan meedoen. Dat is de andere kant van de medaille bij het
geven van hogere uitkeringen aan diegenen die volledig arbeidsongeschikt zijn.
Het kabinet is op deze wijze terecht streng voor wie niet wil en ruimhartig
voor wie niet kan. Ik ben blij dat het kabinet ons voorstel overneemt om voor
diegenen die straks echt niet meer kunnen werken, de uitkering te verhogen
tot 75%. Dat betekent dat dit jaar 8000 mensen kunnen rekenen op een
hogere uitkering met terugwerkende kracht tot 1 januari 2006 en volgend
jaar 12.000. Ik ben blij dat de Partij van de Arbeid die tot voor kort de
uitkering voor arbeidsongeschikten juist niet wilde verhogen, daar nu ook
mee instemt.Meedoen gaat ook op voor probleemjongeren. Als zij weigeren óf
naar school te gaan óf te werken, zijn wij voor hardere maatregelen
waarmee wij jongeren een kans bieden op uitzicht op een zinvolle toekomst
in de samenleving. Het plan van het kabinet om deze jongeren naar "prep
camps", de Campus Nieuwe Kans te sturen, vinden wij zo goed, dat wij
de voorstellen van het kabinet extra willen stimuleren en het budget voor
de "prep camps" willen verdubbelen. Vandaar dat ik mede namens de
leden Rutte en Herben de volgende motie indien.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat een te grote groep jongeren de school zonder diploma
verlaat;constaterende dat een deel van deze jongeren, mede vanwege hun levenspatroon
en gedragsproblemen, moeilijk terug naar school en/of werk te krijgen is en
dreigt te vervallen in criminaliteit en/of uitsluiting;overwegende dat de invoering van een kwalificerende leerplicht tot 18
jaar en een leerwerkplicht tot 23 jaar veel jongeren tot leren en/of werken
zal brengen;van oordeel dat "prep camps" met een intensieve en verplichtende
aanpak gericht op het bijbrengen van discipline, een opleiding en een traject
naar werk voor een beperkte groep jongeren een goede aanvullende voorziening
zouden zijn;van oordeel dat de experimenten waartoe de regering reeds heeft besloten,
robuust moeten worden vormgegeven;verzoekt de regering: - de beschikbare middelen voor experimenten
met "prep camps" te verdubbelen, zodat plannen die startklaar zijn
zoals Campus Nieuwe Kans in Rotterdam, optimaal van start kunnen gaan;- dit te dekken uit de apparaatsuitgaven of op een andere door bij de
voorjaarsnota te bepalen wijze,Verhagenen gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Verhagen, Rutte
en Herben. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 12(30800).De heer Verhagen (CDA):Voorzitter. Kansen bieden en achterstanden voorkomen, dat begint al jong.
Vandaar dat wij een groot voorstander zijn van het zo vroeg mogelijk tegengaan
van achterstanden, dus voor de aanvang van de basisschool. Als je in een vroeg
stadium constateert dat jongeren een taalachterstand hebben, zul je daar vroegtijdig
bij moeten zijn en niet moeten wachten tot groep één van de
basisschool.Meedoen, meer werk en natuurlijk minder regels. Ook daarmee zijn wij goed
op weg. Het realiseren van de doelstelling om de administratieve lasten met
25% te verminderen ligt binnen handbereik, maar nu moeten wij ook doorpakken.
Ik begrijp van met name veel kleine eenmansbedrijven dat het hun veel rompslomp
zou schelen als ze de mogelijkheid hadden om, in plaats van maandelijks, eens
per kwartaal belastingaangifte te doen. Vandaar dat ik mede namens collega
Rutte de volgende motie indien.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat dit kabinet echt werk maakt van het verminderen van
administratieve lasten;voorts constaterende dat voor 2007 de doelstelling om de administratieve
lasten met 25% te verlichten binnen handbereik ligt;overwegende dat er grote behoefte bestaat aan het stevig voortzetten van
de administratieve lastenverlichting voor ondernemers;verzoekt de regering, eenmansvennootschappen zonder personeel de mogelijkheid
te bieden tot kwartaalaangifte;verzoekt de regering, met maatregelen te komen om de premieheffing voor
werkgevers verder te vereenvoudigen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Verhagen en Rutte. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 13(30800).De heer Verhagen (CDA):Omwille van het tegengaan van overbodige regelgeving ondersteun ik het
pleidooi van collega Rutte om de invoering van een eenbesluitregeling mogelijk
te maken, juist om besluitvorming rond grote projecten sneller tot stand te
brengen.Voorzitter. Het gaat weer goed met Nederland. Nederland heeft de laagste
werkloosheid van Europa, is koploper in economische groei – ik ben blij
dat de heer Bos in zijn tweede termijn onderstreepte hoe blij hij daar zelf
ook mee is – de koopkracht is verbeterd, het consumentenvertrouwen neemt
toe, er wordt weer geïnvesteerd en iedere dag komen er banen bij. Dit
kabinet heeft dus gedaan wat het heeft beloofd en het is koersvast. Dankzij
dit kabinet heeft dit land weer kansen en is het klaargestoomd voor de uitdagingen
van de toekomst. Laten we daar blij mee zijn, in plaats van zuur als beste
stuurlui aan wal te staan!Er valt weer wat te kiezen. Dit kabinet heeft de kiezer respect te bieden
en welvaart, dit kabinet heeft mensen zekerheid te bieden. Wij komen niet
aan de AOW, wij morrelen niet aan de hypotheekrenteaftrek; bij ons zijn gezinnen
en middeninkomens in goede handen. Een andere keuze is, inderdaad, een keuze
in onzekerheid, waarbij de koppositie van Nederland, waarvoor wij allemaal
hard hebben gewerkt, in de waagschaal wordt gesteld. Een keuze voor de Partij
van de Arbeid, die vertrouwde regelingen zoals de hypotheekrenteaftrek wil
aanpakken, die een belasting wil invoeren voor ouderen die hun hele leven
hebben gespaard voor hun oude dag, is een keuze voor een partij die de pretentie
heeft om dit land te gaan regeren, maar vijfenvijftig dagen voor de verkiezingen
nog steeds niet kan vertellen wat de middeninkomens in hun eigen plannen aan
zorg gaan betalen; het is een keuze voor een partij die het eigen huiswerk
niet op orde heeft, zoals eerder bij de AOW, maar wel moord en brand schreeuwt
over anderen die wél resultaat hebben geleverd. Als Bos in gebreke
blijft bij zijn eigen zorgplannen, dan doe ik het maar; mensen hebben er namelijk
recht op om te weten wat ze gaan betalen voor hun ziektekosten. Middeninkomens
gaan bij de PvdA honderden euro's meer betalen dan in het huidige systeem
met nominale premie en zorgtoeslag. Bij het CDA weten de mensen waar ze aan
toe zijn. Wij willen doorgaan met de succesvolle resultaten en die niet in
de waagschaal stellen. Wij willen van een hervormingsagenda naar een investeringsagenda,
want er is nog veel werk te doen. Wij zullen doorgaan. Het woord is aan de
kiezer.De heer Marijnissen (SP):Voorzitter. Het was een beetje een onwerkelijk debat. We zijn weliswaar
pas halverwege, maar je kunt nu toch wel de balans opmaken. We hadden immers
te maken met een begroting voor volgend jaar, maar over twee maanden gaat
deze regering daar niet meer over. Iedereen had dit debat natuurlijk willen
voeren over de toekomst van Nederland, maar daarover wilde uitgerekend de
premier het niet hebben, omdat hij niet in de verleiding wilde komen om in
stelling te worden gebracht als verdediger van het CDA-verkiezingsprogramma.
De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat het voor een premier inderdaad best moeilijk
is om twee petten op te hebben. Ik heb daar dan ook alle begrip voor, maar
ik geef Bos ook gelijk als hij zegt dat de premier best bereid is gebleken
om, als hem dat zo uitkwam, commentaar te geven op de verkiezings­programma's
van andere partijen, met uitzondering van dat van het CDA. Gisteren heb ik
de premier uitgenodigd om eens constructief te kijken naar de uitermate constructieve
opstelling van de SP-fractie. Ik ben immers met tien voorstellen gekomen om
de ingediende begroting substantieel te verbeteren. Ik moet zeggen dat ik
toch een beetje teleurgesteld ben. Ik vermoedde gisteren al dat wij hier weer
twee dagen lang een jaarlijks ritueel opvoeren zonder dat er veel wordt verschoven,
dat alles wordt aangeraakt, maar dat er niets verandert. Als
ik eerlijk ben, moet ik zeggen dat dit inderdaad het geval is. Dit is voor
mij dan ook reden om meer moties in te dienen dan ik ooit eerder heb gedaan
bij de algemene politieke beschouwingen.Ik heb gesproken over de no-claim. Daarover is een motie ingediend door
de heren Bos en Rouvoet, die mijn fractie van harte ondersteunt. Ik heb gesproken
over de € 260 die wij voorstellen voor een inkomensafhankelijke
kinderbijslag. Ik heb de minister-president er niet over gehoord. Ook heb
ik voorstellen gedaan over de welvaartsvaste AOW, over de ouderenkorting en –
toch een heel leuk idee – over het plan om de 65-plussers en 12-plussers
op pad te sturen door Nederland. Leve de mobiliteit voor deze twee generaties.
Ook hebben wij een voorstel ingediend om een begin te maken met het bijspijkeren
van de mensen met de echt lage inkomens. Dat geldt natuurlijk ook voor het
voorstel inzake de kinderbijslag, maar dit voorstel komt vooral voort uit
de volgende vraag. Hoe kun je na de periode die wij hebben meegemaakt, besluiten
om iedereen 1% erbij te geven in de wetenschap dat dit een aanzienlijk
verschil in euro's in de portemonnee uitmaakt voor de verschillende categorieën
mensen? Daarom wil ik de volgende motie indienen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat de economie zich gunstig ontwikkelt en er ook voor volgend
jaar een hogere economische groei wordt verwacht;constaterende dat de absolute koopkracht van mensen met een minimuminkomen
in 2007 achterblijft bij die van mensen met een bovenmodaal inkomen;verzoekt de regering, over te gaan tot een verhoging van het wettelijk
minimumloon en de daaraan gekoppelde uitkeringen met 1,25% en de financiële
dekking te vinden in het minder verlagen van de WW-premies,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Marijnissen. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 14(30800).De heer Marijnissen (SP):Omdat er een directe relatie bestaat tussen armoede en kredietverstrekkers
die naar mijn idee zonder enig geweten proberen om de meest kwetsbare mensen
te ronselen voor hun praktijken, dien ik een motie in waarmee ik twee wantoestanden
tegelijkertijd wil opruimen.De Kamer,gehoord de beraadslaging, constaterende dat er ondanks genomen maatregelen nog steeds mensen in
problemen komen door schulden bij kredietverstrekkers die rentepercentages
tot 16% rekenen;overwegende dat ook catalogusbedrijven dergelijke tarieven rekenen en
een groep kwetsbare klanten daarvan de dupe is;overwegende dat er nog steeds misleidende reclame wordt gemaakt door kredietverschaffers;overwegende dat er een kwetsbare groep mensen is die in problemen komt
door te lenen van eerdergenoemde kredietverstrekkers;verzoekt de regering, de wettelijke maximumrente te verlagen met twee
procentpunten en tevens de regels voor reclames door kredietverschaffers aan
te scherpen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Marijnissen. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 15(30800).De heer Marijnissen (SP):Ik zal niet te veel uitweiden over de wantoestanden in de verpleeghuizen,
want die zijn hier vandaag en gisteren alweer besproken. Ik vind het te benepen
voor woorden wat het kabinet hiervoor uittrekt. Ook het debatje dat ik met
de minister-president had, geeft mij onvoldoende vertrouwen dat er nu echt
eens een keer een kentering komt. Daarom dien ik de volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat het CTG zelf heeft berekend dat, om de noodzakelijke
zorg in de verpleeghuizen te kunnen leveren, er meer moet worden geïnvesteerd
dan de 63 mln. die de regering uittrekt;verzoekt de regering, bovenop die 63 mln. 120 mln. extra te investeren
in de verpleeghuiszorg en dit te dekken door een verbreding van de AWBZ-premie
over alle belastingschijven,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Marijnissen en Halsema. Naar mij
blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 16(30800).De heer Marijnissen (SP):Over het generaal pardon is een motie ingediend die de steun van mijn
fractie heeft. Ik wil het nu even hebben over de schoolboeken. Dat is toch
wel een heel sympathiek voorstel. Als een fractie over het voorstel van een
andere fractie zegt dat het sympathiek is, komt er meestal een afwijzing.
Nu komt er bij dit sympathieke voorstel een pleidooi. Dat pleidooi
ga ik echter niet houden. Ik ga gewoon de motie voorlezen. Die is vast overtuigend
genoeg.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de overheid op grond van artikel 13 van het Internationale
Verdrag inzake Economische, Sociale en Culturele Rechten (IVESC) zorg dient
te dragen voor kosteloos onderwijs;van mening dat kosteloos onderwijs ook van toepassing is op de bekostiging
van schoolboeken;overwegende dat de regering dit heeft erkend door te stellen dat er inhoudelijk
veel voor te zeggen valt dat de kosten van schoolboeken niet langer door ouders
maar door scholen gedragen zouden moeten worden, maar dat er op dit moment
te weinig financiële ruimte bestaat (30300 VIII, nr. 244, p. 7);verzoekt de regering, met ingang van het schooljaar 2007/2008 schoolboeken
te bekostigen door verhoging van het lumpsumbudget voor scholen in het voortgezet
onderwijs, waarbij de dekking bijvoorbeeld kan worden gevonden door af te
zien van de intensivering van de kinderopvangtoeslag voor hogere inkomens,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Marijnissen en Rouvoet. Naar mij
blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 17(30800).De heer Marijnissen (SP):Ter verduidelijking: met die hogere inkomens doel ik op de drie keer modaal
die wij op dat punt sponsoren.De heer Verhagen (CDA):Dat voorbeeld klopt niet. Drie keer modaal krijgt geen kindertoeslag.
De kindertoeslag is inkomensafhankelijk.De heer Marijnissen (SP):Deze motie is in samenwerking met de heer Rouvoet opgesteld, ik weet niet
of hij in de zaal is. Oorspronkelijk stond er een bedrag in...De heer Rouvoet (ChristenUnie):Het kan heel makkelijk opgelost worden. Het gaat niet om de kindertoeslag,
maar om de kinderopvangtoeslag. De regering stelt voor, die bovengrens te
verhogen naar zelfs vier keer modaal, zeg ik er ter aanvulling bij. Dat willen
wij ongedaan maken voor de hoogste inkomens. Maar het gaat dus om de kinderopvangtoeslag.De heer Verhagen (CDA):Gratis kinderopvang en geen toeslag meer. Hoe zit het dan met de gratis
kinderopvang voor mensen met drie keer modaal?De heer Marijnissen (SP):Wij willen bezuinigen op de toeslagen die aan mensen met hoge inkomens
worden verleend voor kinderopvang. Het is heel simpel.Voorzitter. Dan kom ik op de WAO. De heer Bos heeft er al over gesproken.
Ik wil er nog twee moties aan toevoegen, om als het even kan meteen vandaag
alle problemen rond de WAO op te lossen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat per 1 januari 2006 de uitkering op grond van de
Inkomensvoorziening volledig arbeidsongeschikten (IVA) voor volledig en duurzaam
arbeidsongeschikten wordt verhoogd van 70% tot 75% van het laatst
genoten loon;overwegende dat gelijke gevallen gelijk behandeld dienen te worden;verzoekt de regering, de uitkering van de volledig arbeidsongeschikten
op grond van de Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering (WAO) te verhogen
tot 75% van het laatst genoten loon;verzoekt de regering, daarvoor dekking te vinden in het beperken van de
uitgaven voor commerciële re-integratiebedrijven,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Marijnissen. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 18(30800).De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat veel meer mensen dan verwacht door de herbeoordeling
van de arbeidsongeschiktheid geconfronteerd worden met beëindiging of
verlaging van de uitkering op grond van de Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering
(WAO);constaterende dat er nauwelijks mensen zijn die na herbeoordeling werk
vinden;overwegende dat de keuringseisen voor herbeoordeling van WAO'ers onbillijk
uitwerken;Marijnissenverzoekt de regering, de herbeoordelingseisen aan te passen;verzoekt de regering, de dekking van de kosten te vinden in het minder
verlagen van de winstbelasting,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Marijnissen. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 19(30800).De heer Marijnissen (SP):Helemaal niet gereageerd heeft de minister-president helaas op het punt
van de huurliberalisatie, of ik moet het net even gemist hebben. Je kunt wel
eens iets missen. Dat vind ik toch wel teleurstellend. Wij weten dat minister
Dekker en misschien ook wel haar opvolger dat nog door de Kamer wil jassen
voor de verkiezingen. Mijn fractie heeft daar ernstig bezwaar tegen, procedureel,
maar vooral inhoudelijk. Daarom dien ik de volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat het wetsvoorstel modernisering huurbeleid 2007 beoogt
om de huurbescherming voor 20% van de socialewoningvoorraad af te schaffen;constaterende dat de huurliberalisering uiterst controversieel is bij
huurders, gemeenten en woningcorporaties;besluit het wetsvoorstel voor de verkiezingen niet verder in behandeling
te nemen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Marijnissen. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 20(30800).De heer Marijnissen (SP):Dan kom ik bij de MBO Raad. Ik had de minister-president gevraagd hoe
het daarmee zit. Dat hebben wij nog even bij de MBO Raad nagevraagd en het
blijkt wel degelijk te gaan over 25.000 nieuwe leerlingen waar het mbo onvoldoende
compensatie voor heeft gekregen. Men vindt dat daar met name bitter omdat
de regering koketterend zegt, echt iets te willen doen aan die drop-outs.
De MBO Raad zegt – en in mijn opinie terecht – dat er dan ook
geld bij moet komen als er veel meer kinderen naar het mbo toe komen. Daarom
dien ik de volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,van mening dat de bestrijding van voortijdig schoolverlaten een belangrijke
prioriteit is en dat het kabinetsplan "Aanval op uitval" integraal
dient te kunnen worden uitgevoerd;constaterende dat hierdoor het aantal deelnemers in het mbo met 25.000
stijgt en dat het budget per deelnemer daalt; verzoekt de regering, nog voor de behandeling van de begroting OCW de
Kamer voorstellen te doen om deze daling ongedaan te maken,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Marijnissen en Bos. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 21(30800).De heer Marijnissen (SP):Voorzitter, tot slot. Ik vond het wel grappig dat de minister-president
in zijn euforie over de prestaties van zijn kabinet op enig moment uitriep –
ik dacht aan het adres van mevrouw Halsema – denk toch eens in de geest
van de VOC!Ik moet de minister-president toch even bijpraten, geloof ik. Inmiddels
weten wij dat de VOC nogal wat rooftochten over de wereld heeft gepleegd.
Wij weten ook dat de kolonisatie is begonnen in die periode. Indonesië
kan u daar alles over vertellen, minister-president. U bent er onlangs nog
geweest en dat is vandaag nog gememoreerd. Het zal u verteld zijn. Voor Indonesië
heeft het tot 1949 geduurd, voor Suriname tot 1975. Het zou te lang duren
om alle kolonies langs te lopen, maar dat is allemaal in de VOC-tijd ontstaan.Ik wil u nageven dat de blik op de wereld mij aanspreekt. Zo hebt u het
misschien bedoeld, maar het kan zo raar overkomen van een premier, ook in
het buitenland. Nederland wil terug naar de VOC-tijd. Met name in Afrika zal
men daar raar van opkijken. Ik wil u er trouwens ook op wijzen dat alle rijkdom
die wij toen vergaard hebben, onmiddellijk daarna geleid heeft tot de nationale
luiheid en decadentie in de pruikentijd. Dus ik mag toch hopen dat de lofzang
op de VOC-tijd niet ook een prelude is op de pruikentijd, waarin wij meer
op onze kont zaten dan dat wij werkten.Ik kom op een ander punt. De VVD-fractie heeft de kwaliteit van de geschiedenisboekjes
in Nederland aan de orde gesteld. Ik vraag mij nu werkelijk af welke geschiedenisboekjes
deze minister-president gelezen heeft en over welke geschiedenisboekjes de
VVD-fractie het heeft. Ik heb toch eerder het idee dat het een omissie is
in die boekjes dat dit niet verteld wordt en dat zelfs onze minister-president
dit ontschiet, op een moment dat hij in euforie is over het kabinetsbeleid.
Mij dunkt dat daar meer prioriteit ligt dan bij de vermeende linksigheid van
de schoolboekjes van de VVD-fractie.MarijnissenDit is de laatste begroting van Balkenende I, II en III. Dat is ook wel
een reden om de balans op te maken. Ik heb al vaker gezegd dat ik na de vier
paarse perioden van nihilisme de vier jaar die wij vanaf 2002 hebben meegemaakt,
verloren tijd vind. Ik weet nog dat de minister-president en ikzelf in de
campagne van 2002 hetzelfde woord bezigden, namelijk wederopbouw. Alleen zat
er bij mij een adjectief voor en benadrukte ik vooral de sociale wederopbouw.
Ik geloof dat er in 2002 heel veel mensen uiteindelijk toch besloten hebben
om te kiezen voor een betere toekomst en vooral voor die sociale wederopbouw.
Velen vonden dat klaarblijkelijk ook bij het CDA van toen. Ik moet echter
vaststellen dat de hoop op vooruitgang in combinatie met rechtvaardigheid
iets is, waarbij mensen nu van een koude kermis thuis komen. Het kabinet is
de afgelopen vier jaar als een bastion geweest. Nu ben ik zelf van staal,
dus ik kan er tegen, ook als heel veel goede voorstellen verworpen worden.
Ik verlies mijn enthousiasme om voor dit land op te komen niet, maar het is
geen aansporing voor een fair, open debat.Juist in een duaal systeem en in een coalitiedemocratie moet het mogelijk
zijn dat de oppositie een stem heeft die gehoord wordt en dat uiteindelijk
op basis van argumenten wordt besloten, en niet alleen op basis van getalsmatige
vertegenwoordiging in het parlement. Er zijn punten waar Verhagen, en eigenlijk
ook de minister-president, en ik het van begin af aan over eens zijn geweest,
te weten het bestrijden van de bureaucratie in de publieke sector, het bestrijden
van het groeiende cynisme in de publieke sector en het bestrijden van de uitwassen
in de beloning van de top van de publieke sector. Toch zie ik nu dat op al
die terreinen in de afgelopen vier jaar hoegenaamd geen vooruitgang is geboekt.
Ik vind dat buitengewoon teleurstellend. Precies op die punten hadden wij
immers samen kunnen optrekken.Ik prijs de werklust van de premier. Ik dacht soms bij mijzelf: het mag
wel een tandje minder, doe wat minder en denk wat meer na. Zijn goede bedoelingen
en zijn motieven trek ik niet in twijfel, maar ik heb vaak foute analyses
en foute keuzes aangetroffen. In het CDA is de afgelopen tijd te veel VVD
geslopen. Dit kabinet is te veel VVD geweest. Minister Zalm valt daarvoor
te prijzen uit strategisch oogpunt, maar niet uit inhoudelijk oogpunt. Trouw,
het lijfblad van de minister-president, schrijft vandaag in een commentaar
dat het CDA zich niet langer kan tooien met de slogan "niet bij brood
alleen" en dat het erop lijkt dat het CDA dit kabinet wel heel sterk
heeft laten focussen op de macro-economische cijfers en veel te weinig op
de samenleving. Laat dat nu precies de conclusie zijn die mijn fractie ook
trekt!Het is dan ook een opluchting voor mijn fractie en voor het land dat wij
22 november aanstaande ter stembus kunnen. Ik wens u allen daarbij heel
veel succes, maar niet te veel.De heer Rutte (VVD):Voorzitter. Ik begrijp inmiddels iets meer van het enthousiasme van de
heer Marijnissen voor een Huis van de Geschiedenis. Hij zal daar ook zelf
nog heen moeten om te weten dat Suriname tot de Verenigde West-Indische Compagnie
behoorde en niet tot de Verenigde Oost-Indische Compagnie. Verder spreekt
zijn verhaal mij natuurlijk zeer aan.De heer Marijnissen (SP):Ik zal het nog één keer zeggen. Het is begonnen met de VOC
en het is later doorgezet in de West-Indische Compagnie, in die chronologie.
Dus als de minister-president de VOC aanhaalt en spreekt over die tijd, kunnen
wij daarna ook een West-Indische Compagnie verwachten. Het gaat om de mentaliteit
die daarachter zit.De heer Rutte (VVD):Dus u ging daarnet gewoon een beetje te kort door de bocht. Ik begrijp
het nu beter.Ik zeg ook van mijn kant de regering dank voor de beantwoording van de
vragen van de Kamer in eerste termijn. In mijn bijdrage in eerste termijn
heb ik een vijftal concrete voorstellen gedaan. Omdat wij vooruit willen en
niet achteruit, waren het voorstellen op het terrein van werk, de scholen
en de veiligheid op straat. Om grote projecten te kunnen realiseren heeft mijn fractie het kabinet
verzocht een zogenaamde eenbesluitregeling mogelijk te maken, waarin al het
gedoe dat samenhangt met grote projecten, kan worden vervat. Ik vind het dan
ook jammer dat het kabinet hierop terughoudend reageert. De verbeteringen
die hier de afgelopen jaren ontegenzeglijk zijn aangebracht, bijvoorbeeld
in de Tracéwet, zijn in onze ogen gewoonweg niet voldoende en gelden
veelal niet voor nieuwe projecten. Het blijft een feit dat in ons omringende
landen de besluitvorming over grote projecten veel sneller gaat. Die landen
hebben te maken met dezelfde internationale verdragen als wij. De vraag is
dus waarom wij die procedures niet bundelen en waarom wij niet één
loket maken waar belanghebbenden terechtkunnen. Dat maakt besluiten nemen
sneller, gemakkelijker en transparanter. Om de regering op dit punt aan te
moedigen heb ik dan ook de volgende motie voorbereid.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat grootschalige (infrastructuur)projecten slechts zeer
moeilijk realiseerbaar zijn vanwege de vele en uitgebreide procedures en vergunningen
die, naast en achter elkaar in de tijd, gevolgd en doorlopen moeten worden;overwegende dat dit leidt tot een ondermijning van slagvaardige besluitvorming
en uitvoering en dat hierdoor het bedrijfsleven ontmoedigd wordt te participeren
in deze grote projecten;overwegende dat eerdere pogingen tot procedurele vereenvoudigingen nog
onvoldoende zijn geslaagd;verzoekt de regering, een nieuwe inspanning te doen om de vele procedures
te vereenvoudigen, te versnellen en te bundelen en daarmee de invoering van
een eenbesluitregeling mogelijk te maken;verzoekt de regering, voor 1 juli 2007 met een voorstel hierover
te komen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Rutte en Verhagen. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 22(30800).De heer Rutte (VVD):Op het punt van de economie steunt mijn fractie de motie van de heer Verhagen
over de kwartaalaangifte. Het lid van mijn fractie Aptroot heeft daarvoor
eerder aandacht gevraagd en een motie hierover door de Kamer laten aannemen.
Het is goed dat daar ook nu echt actie op wordt genomen. Wij steunen dan ook
van harte deze motie van het CDA.Ik kom bij de scholen. In mijn eerste termijn heb ik aandacht gevraagd
voor het belang dat leraren carrière kunnen maken, niet in de bureaucratie
van de school, maar voor de klas, en dat betere leraren ook meer geld kunnen verdienen. Ik heb goed genoteerd wat de minister-president
in reactie op deze voorstellen heeft gezegd. Ik ben blij dat het kabinet een
onderzoek zal instellen naar een nieuwe beloningssystematiek waarbij gelet
wordt op de betere leraren, de meer gemotiveerde mensen, wat ertoe moet leiden
dat ook docenten carrière kunnen maken. Daarmee wordt het mogelijk
om carrière te maken voor de klas in plaats van steeds meer bestuurlijke
taken erbij te nemen.Voorzitter. Om taalachterstanden zo vroeg mogelijk te bestrijden heeft
mijn fractie het kabinet verzocht om een verplichte taalcheck in te voeren.
De minister-president heeft daarover het een en ander gezegd. Ik heb al aangekondigd
dat ik mij zou beraden op het voorstel van het kabinet om met pilots te gaan
werken. Ik ben op zich blij dat de regering, net als de VVD-fractie, het belang
van het vroeg signaleren van taalachterstanden inziet. Maar het voorstel van
het kabinet om pilots te starten acht ik gewoonweg onvoldoende. Deze zaak
is urgent. Het gaat om grote groepen jongeren die, nog voordat zij naar het
lager onderwijs gaan, een taalachterstand oplopen. Deze taalachterstand werkt
door in hun verdere carrière op school en vervolgens in de samenleving
en heeft grote gevolgen voor de integratie van mensen in de maatschappij.
Het betreft vooral allochtonen jongeren die thuis geen Nederlands spreken.
Dit is een buitengewoon groot probleem. Ik acht dit zo zwaarwegend, dat ik
geen genoegen kan nemen met het antwoord van de regering. Daarom leg ik de
volgende motie aan de Kamer voor.De Kamer,gehoord de beraadslaging,van mening dat alle kinderen een zo goed mogelijke start moeten kunnen
maken in het basisonderwijs;overwegende dat daarom het ontstaan van taalachterstanden bij kinderen
zo vroeg mogelijk moet worden gesignaleerd;constaterende dat consultatiebureaus daar een rol in kunnen spelen via
de reeds in de reguliere consultatie opgenomen taalscreening;overwegende dat de ouders van kinderen met een taalachterstand vaak onvoldoende
Nederlands spreken, waardoor de taalontwikkeling van het kind achterblijft;verzoekt de regering, te komen tot een uitgewerkt plan met zo nodig een
wettelijk kader, waarmee bij alle kinderen vóór de derde verjaardag
een eventuele taalachterstand wordt onderkend. Dit gebeurt op het consultatiebureau.
Op het consultatiebureau wordt dan tevens een analyse gemaakt van het taalaanbod
door de ouders. Bij onvoldoende taalaanbod door de ouders worden de ouders
gestimuleerd aanvullende taallessen te volgen. Aan de constatering van de
ontwikkeling van een taalachterstand bij het kind wordt de consequentie van
verplichte voorschoolse educatie, in een doorlopende leerlijn naar de basisschool,
verbonden, en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Rutte, Verhagen, Bos en Herben.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 23(30800).De heer Rutte (VVD):Voorzitter. Ik heb aandacht gevraagd voor de veiligheidssituatie van winkeliers.
De minister-president heeft mij toegezegd daarop in tweede termijn te zullen
reageren. Omdat ik dan geen kans meer heb nog een motie in te dienen, dien
ik nu voor de zekerheid mijn motie in. Ik hoop dat het antwoord van de regering
van dien aard zal zijn, dat ik de motie kan intrekken. Dit is een voor mijn
fractie buitengewoon belangrijk punt.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat ondanks de inspanningen in het bestrijden van winkelcriminaliteit
nog veel persoonlijk leed en financiële schade van winkeliers, het personeel
en hun klanten bespaard kan worden door extra maatregelen;verzoekt de regering, meer steun te geven aan de initiatieven die reeds
door het Platform Detailhandel en de winkeliers zelf worden genomen;verzoekt de regering, met een aanvullend Actieplan Winkelcriminaliteit
te komen waarin ten minste het volgende wordt geregeld: - de oprichting
van een landelijke databank met informatie over notoire winkeldieven;- verruiming van de mogelijkheden voor burgersurveillance in winkels;- het bieden van meer ruimte aan winkeliers om zichzelf te verweren
tegen winkeldieven,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Rutte, Verhagen en Herben. Naar
mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 24(30800).De heer Rutte (VVD):Voorzitter. Ik heb tevens aandacht gevraagd voor het belang dat gezagsdragers,
die namens ons allen in de samenleving optreden, ook daadwerkelijk op de steun
van de samenleving kunnen rekenen wanneer zij met geweld worden geconfronteerd.
Ik heb goed geluisterd naar wat de minister-president hierover heeft gezegd.
Het kabinet zal nog voor de behandeling van de begroting van Justitie hierover
een brief aan de Kamer zenden en wanneer deze begrotingsbehandeling over de
verkiezingen heen zou worden getild, zullen wij deze brief voor het eind van
de maand oktober ontvangen. Wij wachten deze brief af en zullen vervolgens
het debat met de regering voeren.Voorzitter. Nu het weer goed gaat met Nederland, heeft de samenleving
een unieke kans. Gaan wij met Nederland voor- of achteruit?
Kijken wij naar de toekomst of naar het verleden? Zien wij vooral kansen of
bedreigingen? In het debat leek duidelijk te worden dat sommigen in deze Kamer
vooral achteruit willen gaan. Het viel mij in dit verband op dat de fractievoorzitters
van de SP en de PvdA in hun reacties inwisselbaar leken. Gevoelsmatig meende
ik al een tijdje dat Partij van de Arbeid en SP steeds meer naar elkaar toe
schuiven. De opmerkingen van de heer Marijnissen in de uitzending van Buitenhof
afgelopen zondag hebben deze gedachte zonder meer versterkt. De eensgezinde
interrupties van de heren Bos en Marijnissen vandaag tijdens het debat bevestigen
dit idee.Er moet mij eigenlijk nog iets extra's van het hart over de leider van
de oppositie. Hij is in het debat zonder meer niet in staat gebleken uit te
leggen wat zijn plannen betekenen voor mensen met een middeninkomen, mensen
tussen een en twee keer modaal. Ten eerste ondermijnt hij met zijn plannen
tot het beperken van de hypotheekrenteaftrek het vertrouwen in de woningmarkt
en blokkeert hij de zo belangrijke doorstroming, juist voor middengroepen.
Ten tweede zet hij met zijn plannen voor een nominale zorgpremie feitelijk
een stap terug richting het oude ziekenfonds. De zorgpremie zal voor veel
mensen omhoog gaan, vooral voor de middengroepen. Ten derde gaan met zijn
plannen voor de fiscalisering van de AOW leraren, politieagenten en andere
gewone, hard werkende Nederlanders na hun pensioen nog een keer betalen voor
hun eigen AOW. Daarmee creëert hij feitelijk een apart belastingtarief
voor 65-plussers. Ook dat raakt dus vooral de middengroepen.Ondanks al deze feiten weigert de leider van de oppositie ten enenmale
zijn berekeningen openbaar te maken. Heeft hij wel berekeningen of heeft hij
niet eens de moeite genomen om het effect van al deze ingrijpende maatregelen
door te rekenen? Aan de ene kant zegt hij dat de middengroepen er bij de Partij
van de Arbeid niet op achteruit gaan. Blijkbaar heeft hij dus wel berekeningen.
Waarom maakt hij die dan niet openbaar? Of hij heeft die berekeningen toch
niet. Het is van tweeën een. Hij heeft ze en dan worden ze openbaar of
hij heeft ze niet en dan baseert hij zijn claim dat de middengroepen er bij
de Partij van de Arbeid niet op achteruit gaan, zonder meer op drijfzand.
Dat is een conclusie die in dit debat kan worden getrokken.Mijn fractie maakt een duidelijk andere keuze, voor een Nederland dat
niet achteruit gaat, maar vooruit gaat, een land dat kansen heeft voor iedereen
die iets van zijn leven wil maken, een land dat voorop wil lopen in de wereld,
een land waar welvaart en welzijn is voor iedereen. Nu het weer goed gaat
met Nederland, staan wij voor een fundamentele keuze. Kiezen wij voor een
openluchtmuseum, waar de heer Bos op Schiphol klompjes staat uit te delen
aan de arriverende Chinezen? Of kiezen wij voor een open handelsmaatschappij,
een open, moderne samenleving, die de concurrentie met de wereld aangaat?
Voor mijn fractie is er geen twijfel. Alleen de tweede optie is een optie
waarvoor wij willen gaan.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Voorzitter. Ik dank de premier voor zijn antwoorden in eerste termijn.In 1998 schreef de twee weken geleden overleden filosoof Lolle Nauta samen
met de dichter Rutger Kopland een pleidooi voor een fatsoenlijke samenleving.
Dat pleidooi was overigens ook een advies om GroenLinks te stemmen, maar dat
daar gelaten. Hij schreef over fatsoen. Dat is geen kleinburgerlijke moraal.
Dat is het vermogen om behalve door je eigen ogen ook door die van een ander
naar de samenleving te kijken, door de ogen van mensen met andere belangen
dan die van jezelf en met minder mogelijkheden om deze te realiseren.Ik denk dat dit pleidooi de premier is ontgaan, want ik hoorde hem aan
het einde van zijn eerste termijn zeggen dat vier jaar geleden fatsoen een
vies woord was in Nederland. Hij voegde daar nog aan toe dat de media niets
over respect schreven. Het is een ongelofelijke prestatie. De wereldeconomie
heeft hij aan de praat gekregen, zoals de heer Bos terecht opmerkte. Het land
is na de puinhopen van Paars wederopgebouwd. Heel Nederland zingt ondertussen:
fatsoen moet je doen. De media zijn heropgevoed.Nu heb ik altijd geleerd dat prestaties zichzelf bewijzen en dat je daar
niet over moet pochen. Volgens mij zeggen de calvinisten altijd dat bescheidenheid
de mens siert. Daarom zal ik vandaag niet mijzelf feliciteren, maar ik wil
wel even van de gelegenheid gebruik te maken om de heer Verhagen te feliciteren
met het behalen van de nationale zwetsprijs.De heer Verhagen (CDA):Dank je wel!Mevrouw Halsema (GroenLinks):Maxime, van harte!Fatsoen is het vermogen om door de ogen van anderen naar de samenleving
te kijken en dan met name de anderen die minder mogelijkheden hebben dan jezelf.
Ik vond dat daaraan de afgelopen dagen een groot tekort was. Gaat het erom
door de ogen van anderen naar de samenleving te kijken, dan denk ik om te
beginnen aan de mensen die in de verpleeghuizen te weinig zorg ontvangen.
Zelfs in de beste ziekenhuizen komen mensen wekelijks nog vier uur zorg tekort.
Vanzelfsprekend steunt mijn fractie dan ook de motie die de heer Marijnissen
heeft ingediend.Vervolgens zijn er de chronisch zieken en gehandicapten, die last hebben
van de no-claimregeling. Wij kijken hier door de ogen van de ander, de mensen
die niet de mogelijkheden hebben om voor zichzelf te zorgen. De premier gaf
een opening, maar niet voldoende. In 2007 kunnen deze mensen nog op extra
kosten rekenen, omdat zij ziek zijn. Mijn fractie steunt dan ook het initiatief
van de fracties van de PvdA en de ChristenUnie.Voorts wijs ik op de arme gezinnen en de arme ouderen. De afgelopen jaren
hebben zij het hardst betaald. Ik vind het dan ook jammer dat zij nu het minste
profiteren van het herstel van de economie. Zoals hier wellicht bekend is,
heeft mijn fractie een actie gestart op de website om de € 52 die
iedereen ontvangt als compensatie voor de energieheffing, aan een goed doel
te besteden. Ik zou u, premier, kabinet en Kamer, dan ook willen vragen om
de € 52 die wij allemaal ontvangen maar niet nodig hebben, over
te maken aan bijvoorbeeld de voedselbank. Dat kan op onze site.Kijken wij door de ogen van een ander, dan zijn er ook de meer dan 100.000
mensen die de afgelopen jaren werkloos zijn geworden. De premier noemde dat
de kleine lettertjes, maar wij hebben het hierbij wel over een groep mensen
van de omvang van een middelgrote stad in Nederland, mensen
die in de afgelopen jaren tegen hun zin werkloos zijn geworden.Voorzitter. Hiernaast heb ik drie onderwerpen centraal gesteld in mijn
eigen inbreng. Ten eerste betreft dit de vrouwen. Ik kan vaststellen dat deze
niet in goede handen zijn bij de premier. Dat geldt voor de binnenlandse verhoudingen,
als het gaat om de arbeidsmarktparticipatie en de economische zelfstandigheid.
De premier heeft er weinig woorden aan gewijd en ik wil op in ieder geval één
van de onderdelen een motie indienen. Dat betreft het zwangerschapsverlof
voor zelfstandigen; D66 en GroenLinks hebben daar de afgelopen maanden voor
geijverd. Ik leg de Kamer de volgende motie voor, die mede is ondertekend
door de heer Verhagen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat vrouwelijke ondernemers, zelfstandigen en freelancers
geen recht hebben op een publieke voorziening ingevolge zwangerschap en verlof
ter zake zelf moeten financieren;van mening dat dit een belemmering vormt voor vrouwelijk ondernemerschap
in brede zin;verzoekt de regering, vóór de behandeling van de begroting
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid een plan van aanpak naar de Kamer te
sturen, waarin voorstellen worden gedaan voor een uitkering voor zwangerschapsverlof
voor vrouwelijke ondernemers, zelfstandigen, freelancers en meewerkende partners,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Halsema en Verhagen. Naar mij
blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 25(30800).De heer Rutte (VVD):Wij hebben net met elkaar de Wet arbeidsongeschiktheidsverzekering zelfstandigen,
de WAZ, afgeschaft, omdat ondernemers een beetje het gevoel begonnen te krijgen
dat deze weinig opleverde, heel veel kostte en een hoop bureaucratie met zich
mee bracht. Hoe gaat u dat voorkomen met dit voorstel? Hiermee beogen wij
deze vrouwen een uitkering voor een paar maanden op minimumniveau te bieden.
Ik begrijp de sympathieke gedachte erachter en die steun ik ook, maar tegelijkertijd
vrees ik dat als wij gaan doen wat u voorstelt, dit verplichtingen met zich
meebrengt, een hoop bureaucratie en ook een hoop kosten voor die ondernemers.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Daar zou ik ook tegen zijn. Bureaucratie moet je zo veel mogelijk vermijden.
Ik neem aan dat er genoeg slimme jongens en meisjes in het kabinet zitten
om ervoor te zorgen dat het zwangerschapsverlof wel geïntroduceerd wordt,
maar dan zonder bureaucratie. Hierbij lijkt mij het principe te belangrijk
om het te laten ondersneeuwen door praktische bezwaren. Ik geef een klein
voorbeeld. Een goede vriendin van mij kreeg vandaag een kind. Zij is zelfstandig
ondernemer en heeft de afgelopen maanden op een houtje moeten bijten en haar
bedrijf is daarmee buitengewoon kwetsbaar geworden.De heer Rutte (VVD):Ik zie op zich de sympathieke kanten van wat hier speelt, maar ik maak
mij grote zorgen over de uitwerking. Bij de WAZ hebben wij die ellende allemaal
gehad. Dat was ook een sympathiek idee, maar het pakte verkeerd uit. Ik zou
eigenlijk eerst van de regering willen weten wat voor gevolgen en wat voor
consequenties het allemaal heeft, voordat mijn fractie zomaar voor zo'n motie
kan stemmen. Ik zeg u dit meteen maar even, rechttoe rechtaan.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik denk dat u die vraag door moet geleiden naar het kabinet, iets wat
ik vanaf deze plaats wel even voor u wil doen door het kabinet te verzoeken
hierop een net antwoord op te stellen. Dat lijkt mij een kleine moeite.Voorzitter. Ik heb ook aandacht besteed aan de positie van vrouwen wereldwijd
en de buitengewoon kwetsbare positie waarin vrouwen vaak verkeren als zij
op de vlucht zijn in situaties van oorlogen, maar ook in landen die onderdrukkende
regimes kennen. Ik heb het verzoek gedaan om de helft van de extra gelden
die vrijkomen voor ontwikkelingssamenwerking, specifiek te reserveren voor
vrouwen. Dat verzoek is schriftelijk beantwoord, maar voor mij weinig bevredigend.
Op dit punt dien ik een motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat vrouwen wereldwijd de grootste slachtoffers zijn van
oorlogen, conflicten en armoede;constaterende dat vrouwen extra kwetsbaar zijn en zwaar getroffen worden
door de gevolgen van de hiv/aidspandemie;constaterende dat de internationale steun voor hiv/aidsprogramma's en
programma's voor reproductieve rechten onder druk staan;constaterende dat vrouwen in ontwikkelingslanden de economische motor
zijn van miljoenen gezinnen en een sleutel tot ontwikkeling;Halsemaverzoekt de regering, ten minste de helft van de verhoging met 220 mln.
van het budget voor ontwikkelingssamenwerking als gevolg van de economische
groei, extra ten goede te laten komen aan hiv/aidsprogramma's, programma's
voor versterking van reproductieve rechten, en aan de versterking van het
ondernemersschap van vrouwen, boven de bestaande plannen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Halsema, Marijnissen
en Van der Laan. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 26(30800).Mevrouw Halsema (GroenLinks):Voorzitter. In het kader van vrouwenrechten heb ik ook gesproken over
Darfur. Over Darfur heeft de premier heel kort gesproken. Ik meen dat dit
onderwerp meer aandacht verdient. De hele Kamer en het kabinet zullen dat
met mij eens zijn. Ik meen verder dat het van groot belang is dat wij in het
drama Darfur handelend optreden, dat wij niet alleen geld sturen, maar dat
wij ook de VN aansporen tot meer actie. Op dit punt wil ik een motie indienen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat er in de provincie Darfur in Sudan de grootste humanitaire
catastrofe van dit moment plaatsvindt;constaterende dat de strijd in Darfur sinds 2003 al tweehonderdduizend
mensen het leven heeft gekost en tot tweeënhalf miljoen vluchtelingen
heeft geleid;constaterende dat de Sudanese regering bombardementen uitvoert op dorpen
in Darfur en daarbij vele onschuldige burgerslachtoffers maakt;constaterende dat de Sudanese regering weigert om een vredesmissie van
de Verenigde Naties toe te laten, waartoe de VN-veiligheidsraad heeft besloten
onder resolutie 1706;constaterende dat de Sudanese regering de vredesmacht van de Afrikaanse
Unie wel tolereert maar dat deze er niet in slaagt om een eind te maken aan
het geweld;constaterende dat de speciale gezant van de Secretaris-Generaal van de
Verenigde Naties voor Sudan heeft opgeroepen om de vredesmacht van de Afrikaanse
Unie onder VN-vlag te brengen, zodat deze slagvaardiger zou kunnen optreden;verzoekt de regering: - zich op alle mogelijke manieren in
te spannen voor de bevordering van het onder VN-vlag brengen van de vredesmissie
van de Afrikaanse Unie;- de missie bilateraal en/of in EU-verband
maximaal te ondersteunen met geld en materiaal;- zich maximaal in
te spannen voor het instellen van een no flyzone boven Darfur,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Halsema, Bos, van der Laan, Marijnissen,
Verhagen en Rutte.Zij krijgt nr. 27(30800).De heer Verhagen (CDA):Voorzitter. Ik wil mevrouw Halsema een vraag stellen. Ik heb de motie
medeondertekend, dus de vraag zal niet over de inhoud gaan. Weet zij hoe geweldig
veel goede dingen, hulp en inspanning in Zuid-Sudan geleverd worden door de
katholieke kerk?Mevrouw Halsema (GroenLinks):Dat weet ik. Vanzelfsprekend! Laat ik met een toegift komen. Natuurlijk
heb ik hierover een beetje lopen nadenken. Misschien waren de woorden iets
te beeldrijk en iets te hard. Dat erken ik direct, want ik weet dat de katholieke
kerk zich ook inspant, maar ik heb een groot probleem met de katholieke kerk
als het gaat om ontwikkelingssamenwerking, met name in Afrika. Ik wil mij
in dit verband beperken tot de woorden van minister van Ardenne. Zij heeft
gezegd dat het gedrag van de katholieke kerk in met name Afrika misleidend
en schadelijk is.De heer Verhagen (CDA):Die woorden ondersteun ik niet, maar ik ben wel blij dat u in ieder geval
toegeeft dat de katholieke kerk een grootse bijdrage levert aan het verlichten
van de noden in Zuid-Sudan, en ook dat ligt in Afrika.Mevrouw Halsema (GroenLinks):De grootste? Dat lijkt mij wat overdreven. Maar dat de katholieke kerk
actief is en goede daden verricht, erken ik vanzelfsprekend. Ik heb steeds
duidelijk gemaakt dat het mij gaat om die bijdragen van de katholieke kerk,
bijvoorbeeld het weren van vrouwen uit het priesterambt en het verbod dat
geldt voor condoomgebruik, waar ik grote bezwaren tegen heb, en die houd ik
staande. Ik bevind mij overigens in goed gezelschap, namelijk dat van minister
Van Ardenne!De heer Verhagen (CDA):Dan nodig ik u uit eens samen met mij naar Zuid-Sudan te gaan. Talloze
mensen hadden daar maar één hoop, namelijk de hulp van de katholieke
kerk. Ik vind het prima om steeds weer over die andere elementen te beginnen,
maar laten wij daar nu eens samen gaan kijken. Dan ziet u dat de katholieke
kerk daar ongelooflijk veel goeds doet.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik zou heel graag een keer naar Sudan gaan, dan moet die strandwandeling
met de heer Rutte maar even wachten!Ik heb twee andere onderwerpen aan de orde gesteld. Een van die onderwerpen
was dat van de jongeren, waarover de premier nogal karig was. En dan het milieu.
Ik kan mij niet herinneren, of ik moet even niet opgelet hebben, dat de premier
daarover heeft gesproken. Ik verwijs naar de cover van de laatste Intermediair.
Het gaat mij niet om wat erbij staat: "Koning zonder gezag", want
dat is een beetje flauw, maar op de cover staat de premier verkleed als Zonnekoning.
Ik vroeg mij af of hij eraan had meegewerkt, dat weet ik niet zeker. De Zonnekoning
is bekend van de woorden "Na ons de zondvloed". Ik denk dat dat
mag gelden als adagium voor het milieubeleid van dit kabinet. Sinds heel kort
predikt de premier optimisme. Ik moet zeggen dat hij mij daarmee in dit debat
heeft besmet. Het was een lang debat, en halverwege begon ik te denken: de
verkiezingen zijn weer twee dagen dichterbij. Daar wordt een mens optimistisch
van!HalsemaIk hoorde vanmorgen de premier smullend beginnen over de titanenstrijd
die los zou barsten, zoals al beschreven in de media. Ik keek naar de premier,
en ik kon er niets aan doen, maar ik moest even denken aan het prachtige boekje
van Nescio, dat heet De Titaantjes. Dat is een clubje van vijf
jongens die de wereld willen verbeteren; zij hebben grootse plannen, maar
het lukt niet erg. Dan zitten zij bij elkaar en dan zeggen zij: "Daar
zaten wij dan, wij lieten niets heel, tenminste niet veel." Maar toch
oordeelt Nescio aan het eind van zijn boek mild over zijn kleine Titaantjes.
In zijn nawoord zegt hij namelijk – die woorden wil ik tot de mijne
maken: "Goed zo, jongens, zo mal als je bent, ben je mij toch liever
dan die mooie wijze heren!"Mevrouw Van der Laan (D66):Voorzitter. Erg mooi dat mevrouw Halsema eindigt met Nescio, want ik wilde
met hem beginnen. Zo zie je wat ons allemaal bindt! Wat de Titaantjes aan
het eind van het boek tegen elkaar zeiden, was ook: "Jongens waren wij,
stakkerig wijs zijn wij, behalve Bavinck, die mal geworden is." Maar
aan het eind van de discussie zeiden zij: "Wij zijn er niet op vooruit
gegaan." Dat gevoel heb ik vandaag ook wel eens gehad.Dat D66 geen deel meer uitmaakt van dit kabinet, wordt wel schrijnend
duidelijk als de minister-president sussende woorden spreekt over het dreigende
lerarentekort. Wellicht is dat verklaarbaar doordat minister Van der Hoeven
druk doende is met het organiseren van de door haar zo vurig gewenste conferentie
over de evolutietheorie versus Intelligent Design. Maar kennelijk moeten wij
het allemaal nog wat duidelijker zeggen, misschien dat het kabinet dan de
aandacht weer kan richten op de hoofdzaken. Er is namelijk wél veel
lesuitval. Volgens de Inspectie overschrijdt 30% van de scholen de
norm van 15 dagen per schooljaar. Er zijn wél te weinig lesuren. Volgens
de inspectie haalt nog geen 3% van de scholen het wettelijke aantal
uren. Dit zijn de cijfers van de Inspectie van vandaag! Er zijn wel degelijk
te veel onbevoegde leraren. Uit het antwoord van de regering maak ik op dat
het aantal in 2004 al naar 11% was gestegen. Het Sociaal en Cultureel
Planbureau zegt dat het inmiddels 20% is van de leraren die voor de
klas staan. Toch doen wij in 2007 niet een stap extra voor de leraren als
het aan het kabinet ligt. Wat er daarna komt, zien wij dan wel weer. Dit kabinet
schrikt er niet voor terug om op allerlei terreinen over zijn graf heen te
regeren, maar voor onderwijs is dat niet mogelijk. Daarmee neemt de D66-fractie
geen genoegen. Als wij willen dat ons onderwijs tot de wereldtop behoort,
moeten wij nu vooral in leraren investeren. Het onderwijs dient weer aantrekkelijk
te worden voor hoog opgeleide personen. Docenten en leraren die zich bijscholen
en uitblinken, moeten daarvoor worden beloond. Het dient mogelijk te zijn
om carrière te maken in de klas. De fractie van D66 wil daarom om te
beginnen extra geld investeren in goed opgeleide en excellente leraren en
docenten in het primair en secundair onderwijs. Dat bedrag zal in de komende
kabinetsperiode verder moeten oplopen om de arbeidsomstandigheden en de opleidingsmogelijkheden
voor alle leraren en docenten in alle sectoren van het onderwijs te verbeteren.
Om dit te bewerkstelligen, dien ik de volgende motie in.De Kamer, gehoord de beraadslaging,overwegende dat in Nederland een breed gedragen ambitie leeft om op het
terrein van onderwijs en kennis weer tot de wereldtop te behoren;overwegende dat, om deze ambitie te realiseren, er veel goed opgeleide
en excellente leraren nodig zijn en blijven, maar dat het reeds bestaande
tekort aan leraren naar het zich laat aanzien de komende jaren flink zal toenemen,
onder meer omdat academici buiten het onderwijs aantrekkelijkere arbeidsvoorwaarden
vinden;overwegende dat de beloningsstructuur in het onderwijs nog te weinig flexibel
is, alsmede te veel op het extra belonen van managementtaken gericht is, waardoor
er in de praktijk weinig gebruik wordt gemaakt van een gedifferentieerde prestatiebeloning
voor excellente leraren;verzoekt de regering: 1. met werkgevers en werknemers in het
onderwijs in overleg te treden en afspraken te maken over de bevordering en
daadwerkelijke toepassing van een gedifferentieerde beloning van leraren;2. vanaf 2007 extra geld uit te trekken om de arbeidsvoorwaarden
voor goed presterende leerkrachten te verbeteren;3. ter financiering
hiervan de fusieprikkel in het voortgezet onderwijs af te schaffen en deze
middelen hiervoor in te zetten,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Van der Laan, Bos en Halsema.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 28(30800).Mevrouw Van der Laan (D66):Er is een bijkomend voordeel: als wij die fusieprikkel afschaffen, ontstaan
er niet meer van die gigantisch grote, onpersoonlijke leerfabrieken. Dat is
meegenomen.Ook de ontwikkeling van de brede school stimuleren wij graag. Onderwijs,
opvang, sport, cultuur en huiswerkbegeleiding komen dan samen. Ook op dat
punt dien ik een motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat direct betrokkenen desgewenst meer dan nu in staat gesteld
moeten worden om brede scholen in het basisonderwijs te vormen, waar onderwijs
gecombineerd wordt met zaken als buitenschoolse opvang, sport, cultuur, huiswerkbegeleiding
en welzijn;Van der Laanoverwegende dat voor het realiseren van een substantiële groei in
het aantal brede scholen een grootschalige aanpassing van schoolgebouwen nodig
is, alsmede het aanstellen van conciërges en extra scholing van onderwijspersoneel; verzoekt de regering, een plan van aanpak op te stellen, zodat er voortvarend
ingezet kan worden op het realiseren van 1000 extra brede scholen in 2011,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Van der Laan, Halsema, Bos en
Marijnissen. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 29(30800).Mevrouw Van der Laan (D66):In eerste termijn heb ik aandacht gevraagd voor datgene wat ik in het
kabinetsbeleid mis. Het betreft vrijzinnigheid, milieu, enthousiasme voor
Europese samenwerking en internationale betrokkenheid. De premier eindigde
zijn betoog met het beeld dat het op die terreinen goed gaat met Nederland.
Ik raad hem aan om diverse buitenlandse kranten te lezen. In het buitenland
is het beeld van Nederland immers heel anders. Als gevolg van de verschillende
incidenten, zoals de reacties op de moord op Theo van Gogh, het onnodig afpakken
van het paspoort van Ayaan en omdat de premier niet pal staat voor bijvoorbeeld
het homohuwelijk, is de reputatie van een open en tolerant land zwaar gehavend.
Ik verwacht dat de opvolger van deze premier – het maakt niet uit wie
het wordt – met een visie komt op de wijze waarop dat imago kan worden
hersteld.Ook de fractie van D66 maakt zich ernstige zorgen over de situatie in
Darfur. Zij heeft daarom de motie-Halsema daarover gesteund.Dit jaar is er een nieuw zorgstelsel geïntroduceerd. Dat behoort
tot het meest solidaire van Europa. Het is solidair voor jong en oud, voor
gezond en ziek en voor rijk en arm. Nu wordt de inkomenssolidariteit buiten
het verzekeringsstelsel geregeld in plaats van daarbinnen. Bovendien kent
Nederland nog altijd zeer lage eigen betalingen binnen het stelsel, ondanks
de ingevoerde no-claimregeling. Die regeling kent echter wel nadelen. Door
de techniek is er ook sprake van het rondpompen van geld. Bovendien brengt
het nogal wat administratieve lasten met zich mee voor verzekerden en verzekeraars.
Als de no-claimregeling wordt afgeschaft, is een goed alternatief nodig in
de zin van eigen betalingen of eigen risico. Die betalingen zijn nodig voor
een goede werking van het stelsel. Bovendien mogen de premies niet onnodig
stijgen. In de motie die ik hierover indien, vraag ik de regering om op korte
termijn met alternatieven te komen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de no-claimregeling in de zorgverzekering is bedoeld om
onnodig en inefficiënt gebruik van de zorg terug te dringen, maar dat
deze regeling ook nadelen kent, zoals administratieve lasten voor burgers
en verzekeraars;van mening dat eventuele afschaffing van de no-claimregeling gepaard dient
te gaan met alternatieve vormen van eigen betalingen of eigen risico aan de
voet van het stelsel;verzoekt de regering, op korte termijn werkbare voorstellen te ontwikkelen
ter vervanging van de no-claimregeling, maar met behoud van een redelijk niveau
van eigen betalingen of eigen risico aan de voet,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Van der Laan. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 30(30800).Mevrouw Van der Laan (D66):Mevrouw Halsema heeft uitstekend duidelijk gemaakt waarom de overdraagbare
heffingskorting vrouwonvriendelijk is. Het is een aanrechtsubsidie of een
thuiszitpremie. Aangezien VVD en CDA in hun verkiezingsprogramma's ook aangeven
hiervan af te willen, wil ik vandaag zaken doen met de volgende motie. Ik
dien die mede in namens mevrouw Halsema.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat verhoging van de arbeidsparticipatie van groot belang
is voor onze toekomstige welvaart en voor de betaalbaarheid van de vergrijzing;overwegende dat individualisering van de algemene heffingskorting bijdraagt
aan de emancipatie van vrouwen;verzoekt de regering, voorbereiding te treffen voor het individualiseren
van de algemene heffingskorting,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Van der Laan en Halsema. Naar mij
blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 31(30800).Mevrouw Van der Laan (D66):Wij hebben kort gesproken over het zich eindeloos voortslepende probleem
van de 26.000 asielzoekers. Er liggen heel duidelijke uitspraken van de Kamer.
Op 1 oktober moet iedereen een antwoord hebben van de IND op zijn eerste
aanvraag. Volgende zomer moet het project Terugkeer volledig zijn afgerond,
inclusief de zij-instromers.Zoals vaker tijdens het debat durfde de premier ook over dit onderwerp
geen standpunt in te nemen. Om hem morgen met een duidelijke opdracht naar
het kabinet te sturen, heeft D66 de motie van de heer Bos hierover gesteund.De heer Herben (LPF):Voorzitter. Ik dank de minister-president voor de uitvoerige beantwoording
van de vragen. Ik ben blij dat hij serieus is ingegaan op de kern van
mijn betoog, namelijk het pleidooi voor een andere overheid die de burger
en zijn noden centraal stelt. Sleutelzinnen daarbij zijn problemen concreet
benoemen en niet verhullen in ambtelijk of politiek correct taalgebruik, de
eenloketgedachte doorvoeren, de ontschotting van de departementen en het tegengaan
van verkokering in alle lagen van de overheid. Bij de bespreking van de begroting
van Algemene Zaken zal ik verder ingaan op de rol van de minister-president
bij de aansturing van bijvoorbeeld projectstaatssecretarissen en -ministers
die voor een of twee kabinetsperiodes worden aangesteld om een klus te klaren.
Die vernieuwing is noodzakelijk.Terugblikkend op het debat overviel mij een gevoel van somberheid. Dit
was nu net de manier waarop het niet moet. De grote partijen kruisten met
elkaar de degens in een welles-nietesspelletje en wedijverden met elkaar in
oncontroleerbare claims en verwijten. Bovendien hanteren wij een ambtelijk
jargon dat voor niet-ingewijden nauwelijks te volgen is. Een huurtoeslag betekent
niet dat je meer huur betaalt, maar juist dat je geld terugkrijgt. Bij een
arbeidskorting lever je geen geld in, maar betaal je minder belasting. Misschien
moeten wij Anita Witzier vragen om met haar redactie van Tien voor taal de
Miljoenennota te herschrijven.De suggesties van de Tweede Kamer hebben een hoog Robin Hoodgehalte. Stelen
van de rijken, geven aan de armen. Het klinkt sympathiek, maar wie de suggesties
over inkomensnivellering op een rijtje zet, zal twijfelen aan de realiteitszin.
De hogere inkomens, twee of drie keer modaal, hebben volgens de ene partij
geen recht op een energiekorting, volgens de andere geen recht op kinderbijslag,
kinderopvang, no-claim of krijgen een lastenverlichting. Het bedrijfsleven
krijgt dat ook niet, terwijl het de motor is van onze economie. Als het linkse
volksfront inderdaad aan de macht komt en al deze plannetjes worden uitgevoerd,
kun je maar beter emigreren. Wij zien op kleine schaal voorbeelden ervan in
de grote steden. Toen ik laatst in Utrecht parkeerde, merkte ik dat met één
pennenstreek de parkeertarieven waren verhoogd van € 1 naar € 2,20.
Dat kunnen wij dus verwachten, als links aan de macht komt.Sommige voorstellen klinken heel sympathiek, maar snijden bij nadere beschouwing
geen hout. Ik noem het voorstel van mevrouw Halsema om de no-claimkorting
voor chronisch zieken en gehandicapten af te schaffen. Dat klinkt heel sympathiek,
maar het is natuurlijk een denkfout dat hun leed kan worden bestreden met
meer geld. Onlangs overleed de rijkste man van Nederland, Fentener van Vlissingen,
aan een slopende ziekte. Een collega attendeerde mij erop dat naast mij in
de bankjes Joop Atsma zit, die chronisch ziek en visueel gehandicapt is. Zij
hebben geen behoefte aan meer geld. Het is een verkeerde voorstelling van
zaken dat alle chronisch zieken ook arm zijn. Zij verdienen onze compassie
wegens hun ziekte en niet wegens hun financiële toestand.De LPF-fractie is geen voorstander van handhaving van de no-claimkorting.
Wat mij betreft mag deze worden afgeschaft. Maar wij moeten de burger niet
iets beloven wat wij niet kunnen waarmaken. Ik heb moeite met de motie die
de heer Bos heeft geformuleerd, omdat er staat: per 1 januari. Ik wil
de burger geen belofte doen die niet kan worden ingewilligd. Ik had er graag
bij betrokken willen zijn. Dan had ik als formulering gekozen: op zo kort
mogelijke termijn, het liefst per 1 januari. In die zin zou ik deze motie
kunnen steunen, maar wij mogen de mensen niet blij maken met iets wat niet
kan. Dat de no-claimkorting wat mij betreft mag worden afgeschaft, staat buiten
kijf.Ik erken het argument dat de mensen die er nu van genieten, dan koopkrachtverlies
hebben. Maar zij kunnen dat in belangrijke mate compenseren door een hoger
vrijwillig eigen risico te nemen. Doordat zij hebben geprofiteerd van de no-claimkorting,
weten zij uit ervaring dat zij een redelijke gezondheid hebben. Zonder al
te veel risico kunnen zij vrijwillig een eigen risico nemen en daarmee hun
koopkrachtverlies compenseren. Bovendien is belangrijk dat alle burgers dan
minder premie betalen.Ik heb gelezen dat de minister zich buigt over de 80 km-zones. Ik heb
ook in de krant gelezen dat het wel twee jaar duurt om die ongedaan te maken
en ik wil echt weten of dat waar is. Het zou ongehoord zijn dat wij een experiment
doen en er vervolgens twee jaar aan vastzitten. Dat is een ondenkbare situatie.
Als de minister zoiets met een pennenstreek invoert, verwacht ik dat zij dat
ook weer ongedaan kan maken. Nu hebben wij op veel plaatsen in het land te
maken met meer files, dus meer luchtvervuiling en kosten voor de samenleving.Het standpunt van de Lijst Pim Fortuyn over Turkije is bekend. Wij hebben
reeds vele malen gezegd dat Turkije een buitengewoon waardevolle bondgenoot
is in de NAVO. Wij riskeren die goede relatie door een land als Turkije te
dwingen zich aan de Brusselse directieven te onderwerpen. Ons voorstel is
altijd geweest om Turkije zelf te laten beslissen wanneer het rijp is voor
toetreding. Geef het alle economische voorrechten van een bevoorrecht partnerschap,
zoals landen als Noorwegen en Zwitserland hebben, die geen lid zijn van de
Europese Unie. Laat de Turken op eigen kracht welvarend worden, misschien
willen zij dan over tien jaar niet meer, maar als zij dan aankloppen, hebben
zij het op eigen kracht gedaan.Door wat er nu gebeurt, worden de Turken in het harnas gejaagd onder druk
van de Brusselse bureaucraten, waar Nederlanders al een hekel aan hebben sinds
Alva vanuit Brussel de tiende penning oplegde. Wij willen niet dat een waardevolle
bondgenoot op deze manier in onze ogen in het beklaagdenbankje wordt gezet.
Nederland wil niet dat Brussel dat doet en ik kan mij heel goed voorstellen
dat de Turken dat zelf ook niet willen.Op een ander punt zie ik ook dat onze voorspellingen uitkomen, en dat
is het defensiebeleid. Ik maakte mij in het debat over Afghanistan grote zorgen
dat er onvoldoende geld zou zijn voor de nazorg voor het personeel, en dat
de sterk verkleinde krijgsmacht onvoldoende gereed zou zijn voor andere noden,
zoals een vredesmacht in het Midden-Oosten, die er veel eerder kwam dan ik
had verwacht. Ik ben diep teleurgesteld dat er niet substantieel extra geld
naar Defensie gaat. Ik vind het jammer dat de VVD wel roept naar 2%
van de begroting te willen, maar dat er geen boter bij de vis wordt gedaan.
Ik zie ervan af om hierover voor de derde keer een motie in te dienen. Collega
Van der Staaij en ik hebben dat reeds twee jaar achter elkaar geprobeerd,
met de formulering dat er bij een aantrekkende economie meer geld voor Defensie
zou zijn, maar deze is steeds afgewezen. Ik hoor nu graag, ook in het belang
van onze jongens en meisjes die in Afghanistan en overal ter wereld hun gevaarvolle
arbeid verrichten, of er werkelijk voldoende geld voor defensie
kan worden uitgetrokken.Voorzitter. Het dieptepunt van het debat was voor mij natuurlijk de opmerking
van mevrouw Halsema: het opperste cultuurrelativisme waarin fundamentalistische
moslims op één lijn werden gesteld met christenen en de rooms-katholieke
kerk. Zij zou een voorbeeld kunnen nemen aan het betoog van mevrouw Van der
Laan. Mevrouw Van der Laan ken ik als een geharnaste atheïste, maar zij
hield een zeer genuanceerd pleidooi voor het vrijdenken, waarin ik mij volledig
kon vinden. Gelukkig heeft mevrouw Halsema zojuist in een kort debatje met
de heer Verhagen de gang naar Canossa gemaakt.De gang naar Canossa is overigens interessant. Het had te maken met een
keizer die moest afzien van het recht om bisschoppen te benoemen in de katholieke
kerk. Dat is één van de essenties van de scheiding van kerk
en staat. Zo hebben wij ook niet het recht om ons te bemoeien met het benoemen
van vrouwen in de katholieke kerk. Dat is een canonieke binnenkerkelijke aangelegenheid.
Wij bemoeien ons niet met wat daar gebeurt en de kerk bemoeit zich, God zij
dank, niet met wat staatsrechtelijk in Nederland of elders gebeurt. De scheiding
van kerk en staat betekent dat wij ons niet in theologische zaken verdiepen.
Ik ben het helemaal met mevrouw Halsema eens dat vrouwen in het ambt zouden
mogen worden benoemd en dat condooms zouden mogen worden verspreid. Ik vind
dat allemaal prima, maar dat heeft niets te maken met een scheiding van kerk
en staat. Ik vind het buitengewoon kwalijk dat christenen worden vergeleken
met fundamentalistische moslims die waar ook ter wereld dood en verderf zaaien.
Ik kan er met terugwerkende kracht weer kwaad over worden. Dit is de derde
keer in de afgelopen jaren dat ik moet opkomen voor de mensen die in Staphorst
leven. Dat zijn gezagsgetrouwe en hardwerkende staatsburgers van dit land.
En dan op één lijn te worden gezet met halsafsnijders! Ik blijf
het een gotspe vinden!De heer Rouvoet (ChristenUnie):Voorzitter. Ik heb in eerste termijn namens de fractie van de ChristenUnie
de balans opgemaakt van de drie kabinetten-Balkenende. Ik heb ook geprobeerd
om daarin balans aan te brengen. Dan heb ik het over evenwicht, die andere
betekenis van het woord "balans", namelijk het vermelden van de
plussen en de minnen. De minister-president is daar niet uitvoerig op ingegaan.
Hij was bij vlagen toch ook weer een beetje die ondernemer die ik in mijn
eerste termijn noemde: de ondernemer die op zijn balans alleen de bezittingen
en niet de schulden opneemt en daarmee zichzelf en de rest van de wereld voor
de gek houdt.Ik laat dit verder voor wat het is. Ik heb duidelijk aangegeven dat er
meer te noemen valt dan de positieve kanten, die ik ook onderken. Ik meen
dat ik die recht heb gedaan, want ik vind dat het kabinet daar recht op heeft.
Maar men kan ook oog voor die andere kant hebben. Daarom hebben wij opnieuw,
ook bij deze begrotingsbehandeling, bij deze Miljoenennota, een eigen tegenbegroting
ingediend waarin wij accenten leggen en christelijk-sociale bijstellingen
van het kabinetsbeleid hebben voorgesteld. De minister-president is daar kort
op ingegaan. Ik heb daar op zichzelf begrip voor. Wij komen daar volgende
week bij de financiële beschouwingen zeker uitvoeriger op terug.Ik heb in het kader van de balans van de plussen en minnen, in het kader
van de vraag waar nu wel en waar niet aan gewerkt is, een vraag gesteld over
de passage in het regeerakkoord over de zogenaamde immateriële kwesties.
Ik heb gevraagd waarom die zo weinig prioriteit heeft gekregen. De minister-president
heeft inderdaad iets gezegd over de evaluatie van de Wet afbreking zwangerschap,
maar de paragraaf waarnaar ik verwees, bevat natuurlijk meer concrete voornemens.
Die zijn, dunkt mij, niet voor niets opgenomen. Mijn conclusie kan geen andere
zijn dan dat het stilzwijgen van de minister-president op dat punt tot mijn
oprechte spijt bevestigt dat de daarin opgenomen kwesties in het totaal van
het kabinetsbeleid echt onvoldoende of geen prioriteit hebben gehad.Ik heb in eerste termijn ook het een en ander gezegd over armoede. Ik
heb tijdens interrupties in het betoog van collega Verhagen gewezen op het
zwartboek "leven in armoede". Ik heb opgemerkt dat daar meer over
te zeggen valt dan dat wij "gelukkig een heel eind gekomen zijn".
Die armoede waarin veel mensen nog steeds leven, heeft te maken met de huurprijzen,
met de huurtoeslag en hoe die soms naar beneden is gegaan voor de mensen.
Die armoede heeft te maken met de vormgeving van de langdurigheidstoeslag,
met hoge zorgkosten en noem maar op. Ook op deze punten bevat de tegenbegroting
van de ChristenUnie diverse maatregelen. Wij komen daar natuurlijk op terug
bij de financiële beschouwingen, bij de behandeling van de begroting
van Volkshuisvesting en bij de behandeling van de begroting van Sociale Zaken.Nu wil ik alvast het volgende zeggen. Het kabinet hamert erop dat werk
de beste remedie is tegen armoede, en daarin kan mijn fractie het kabinet
bijvallen, maar er zijn ook mensen die weinig of geen kans hebben op werk.
Sterker, er zijn mensen die niet kunnen werken. Collega Bos heeft reeds een
motie ingediend met betrekking tot de WIA. Ik doel nu met name op de Wajong-gerechtigden.
Zoals terecht in de begroting van Sociale Zaken staat, zijn vrijwel alle Wajongers
volledig arbeidsongeschikt. Voor hen is werk dus geen remedie tegen armoede.
Zij kunnen er niets aan doen. Zij hebben geen kans op een baan en omdat deze
mensen langdurig op het sociaal minimum verkeren, is een aanvullende inkomensmaatregel,
een langdurigheidstoeslag, volgens mijn fractie dringend gewenst. Daarom dien
ik de volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat werk de beste remedie is tegen armoede;Rouvoetoverwegende dat vrijwel alle Wajong-gerechtigden volledig arbeidsongeschikt
zijn;van mening dat voor jonggehandicapten die langdurig op het sociaal minimum
leven een aanvullende inkomensmaatregel gewenst is; verzoekt de regering, een toeslag in te voeren voor jonggehandicapten
die langer dan drie jaar op het sociaal minimum verkeren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Rouvoet. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 32(30800).De heer Rouvoet (ChristenUnie):Nederland werkt, is het devies van het kabinet, maar nog niet iedereen
die wil, is aan het werk. Groepen als ouderen en herintreders hebben relatief
weinig kansen op de arbeidsmarkt. Daar moet wat aan veranderen. Ook hier verwijs
ik weer naar de tegenbegroting en het onder andere daarin vervatte voorstel
van de ChristenUnie voor een specifieke afdrachtskorting voor ouderen richting
de werkgevers. Wij pleiten daar al jaren voor.Ook de aanpak van jeugdwerkloosheid is een punt van aandacht. Via deTaskforce
Jeugdwerkloosheid is die aanpak inmiddels een succes geworden. Die aanpak
verdient wat ons betreft navolging voor andere doelgroepen. Allereerst denk
ik daarbij aan de 45-plussers. Er is een regiegroep Grijs Werkt. Deze regiegroep
is nog een beetje onzichtbaar. Die zou niet alleen krachtig moeten strijden
voor meer arbeidsparticipatie door ouderen, maar ook tegen werkloosheid onder
45-plussers. Daarom dien ik graag mede namens de heer Verhagen de volgende
motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat ongeveer 230.000 45-plussers bij het CWI als werkzoekend
staan ingeschreven;overwegende dat de kans op een baan in het eerste halfjaar van werkloosheid
voor deze groep minder dan 10% is en daarna alleen maar afneemt;van mening dat de komende jaren steeds meer mensen nodig zijn op de arbeidsmarkt
en dat 45-plussers daarbij niet gemist kunnen worden;overwegende dat er een Regiegroep Grijs Werkt is, die in 2004 voor drie
jaar is benoemd;verzoekt de regering, de Regiegroep Grijs Werkt te continueren en deze,
naar analogie van de aanpak van de jeugdwerkloosheid, als prioritaire doelstelling
mee te geven de werkloosheid onder 45-plussers terug te dringen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Rouvoet en Verhagen. Naar mij
blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 33(30800).De heer Rouvoet (ChristenUnie):Dan de herintreders, met name de herintredende vrouwen die langere tijd
niet hebben geparticipeerd op de arbeidsmarkt. Ook die hebben relatief veel
moeite om weer een baan te vinden. Kortheidshalve zeg ik dat ook dat moet
veranderen. Daarom dien ik de volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat mensen die lange tijd niet actief zijn geweest op de arbeidsmarkt,
minder kans hebben op een baan;van mening dat de komende jaren steeds meer mensen nodig zijn op de arbeidsmarkt
en dat herintreders daarbij niet gemist kunnen worden;verzoekt de regering, het in dienst nemen van herin­treders die ten
minste vier jaar lang niet op de arbeidsmarkt hebben geparticipeerd, te stimuleren,
bijvoorbeeld door het instellen van een eenmalige afdrachtskorting,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Rouvoet. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 34(30800).De heer Rouvoet (ChristenUnie):De discussie over de heffingskorting bevalt mij niet, omdat er te veel
de suggestie in zit dat er mensen zijn die zomaar blijven thuiszitten. En
daar komen termen vandaan als "een aanrechtsubsidie". Het is niet
voor niets dat mijn fractie gericht voorstellen doet op het gebied van het
arbeidsmarktbeleid. Ik heb er net twee ingediend, waaronder een voorstel over
herintredende vrouwen. Wat wij niet moeten hebben, is een strafkorting voor
mensen die zich vaak om goede redenen – en dan denk ik aan mantelzorg
en vrijwilligerswerk dat zij doen – al een tweede inkomen ontzeggen,
want dat is hierbij aan de orde. En die krijgen dan ook nog een strafkorting
van € 2000 op jaarbasis. Ik kijk op dit punt met name in de richting
van de fractie van het CDA, die zich nu heeft gevoegd bij de fracties van
de VVD, D66 en GroenLinks, die dit een modern gezinsbeleid noemen. De heer
Verhagen zei in zijn bijdrage: bij het CDA weten de mensen waar zij aan toe
zijn. En zo is dat ook als het gaat om het kwijtraken van de heffingskorting!RouvoetEr is al veel gesproken over de no-claim. Collega Bos heeft mede namens
mij een motie daarover ingediend. De minister-president had vooral procedureeltechnische
bezwaren die door de zorgverzekeraars niet worden gedeeld. Bovendien maken
wij wel vaker noodwetjes, als wij vinden dat het echt nodig is. Ik herinner
mij nog een debat over de bolletjesslikkers. Binnen een maand was het wetsvoorstel
daarover hier door de Kamer. Het kan dus heel snel, als wij het maar echt
willen. Maar mij viel op dat de minister-president de no-claimregeling ook
heeft verdedigd vanuit, nota bene, de solidariteitsgedachte, terwijl steeds
meer partijen ontdekken dat deze regeling per definitie onsolidair
en onrechtvaardig is. Dat moet nog een boeiend gesprek tussen de heren Verhagen
en Balkenende kunnen opleveren! Vandaar mijn handtekening onder de motie van
collega Bos.Misschien mag ik afsluiten met een verzuchting die mij heeft bereikt van
buiten deze zaal. Mensen begrijpen dat politieke partijen in het parlement
verschillen in idealen en politieke wensen; dat is zelfs de essentie van democratie.
Maar dat wij regelmatig, ook in dit debat, stevige meningsverschillen hebben
over feiten en daarover zelfs bekvechten, snappen burgers, kijkers en kiezers
niet. Daarvan waren vandaag verschillende voorbeelden: de omvang van een groep
die door een regeling al dan niet zou worden bevoordeeld et cetera. Zoiets
blijft dan in de lucht hangen en aan het eind weten we nog niet of het er
750 of 12.000 zijn – en daar zit nogal wat tussen! Het gaat dan over
de interpretatie van CPB-cijfers en de kleine lettertjes met betrekking tot
het werkgelegenheidsbeleid, waarvan ineens wordt gezegd dat die in dit debat
niet moeten worden besproken. Maar ik denk dat dit voor de mensen heel relevant
is. Ik vind het nogal onbevredigend dat wij er niet in slagen om het over
de feiten eens te zijn; daarna kunnen we eventueel stevig in debat gaan over
wat we ermee willen gaan doen. Dit helpt allemaal niet bij het noodzakelijke
herstel van vertrouwen.Ik realiseer me dat dit het eerste echte verkiezingsdebat was; in de kranten
is het ook zo genoemd. In de schorsing zag ik collega Rutte zelfs voor de
camera allerlei redenen vertellen om vooral op zijn partij te stemmen. Ik
had niet de indruk dat dat het onderwerp van dit debat was, maar het was wel
erg typisch. Ik miste op enig moment zelfs de buttons en posters. Dat is allemaal
jammer. Het ging wat veel over verkiezingsprogramma's en dus zijn er vele
goede en mooie voorstellen langsgekomen, die ik graag had gesteund als ze
in moties waren verschenen, ook van de coalitiepartijen. Ze waren echter vooral
voor de campagne bedoeld, niet voor de aanpassing van de Miljoenennota; en
dat is toch wel het onderwerp van dit debat. De kranten signaleerden ook nogal
wat jij-bakken en oproepen om nu toch eens eerlijk te zijn. Dat vond ik ook
curieus. Ik ben misschien naïef, maar ik ga er graag van uit dat anderen
wellicht andere opvattingen hebben, maar wel eerlijk en integer zijn. Het
is echt een beetje raar om elkaar op te roepen "nu toch eens eerlijk"
te zijn; dat suggereert dat we dat in de rest van onze parlementaire werkzaamheden
niet zijn. Dat moesten we maar niet doen.De heer Herben (LPF):Voorzitter. Dat welles-nietesspelletje heeft mij ook gestoord. De heer
Rouvoet stipte dat terecht aan, ik meldde dat ook in mijn inbreng. Het komt
inderdaad doordat de verkiezingsprogramma's deze discussie hebben doorkruist,
maar in feite dient de Kamer de regering te controleren. We mogen er dus van
uitgaan dat de cijfers die de regering heeft verstrekt, kloppen. Als dat niet
het geval is, moet hij een motie van wantrouwen indienen. Ik ga er vooralsnog
van uit dat de cijfers die de regering heeft verstrekt, kloppen en dat er
dus geen sprake van een welles-nietesspelletje hoeft te zijn.De heer Rouvoet (ChristenUnie):De praktijk van dit debat heeft uitgewezen dat dit iets ingewikkelder
ligt en dat het vaak gaat om de interpretatie van cijfers: mevrouw Halsema
wees op de CPB-cijfers over de werkgelegenheid, het kabinet vond dat in dat
geval de kleine lettertjes erbij moesten worden betrokken, wat niet zou passen
in dit debat. Het is onbevredigend dat we het niet over de feiten eens kunnen
worden. Mijn fractie heeft ervoor gekozen om voorstellen, die natuurlijk ook
in ons verkiezingsprogramma staan, onder te brengen in een tegenbegroting
op deze Miljoenennota. Zo hoort dat ook volgens mij. Daarbij gaat het om een
eerlijkere verdeling van de lasten en een rechtvaardigere compensatie voor
mensen die extra en onevenredig hebben bijgedragen. Die boodschap kun je met
volle overtuiging uitdragen; politiek is immers een kwestie van vertrouwen.Bijna iedereen sloot af met een citaat. Ik had mij daar niet voor geprepareerd,
maar laat ik putten uit het bundeltje met poëzie in de Tweede Kamer waarnaar
al eerder werd verwezen. Ik heb daar ook een mooi plaatsje in gekregen, samen
met u, voorzitter, in het laatste citaat. Het ging over een ander onderwerp,
maar het is kennelijk als zeer poëtisch opgevat: "De
voorzitter: Wilt u afronden?De heer Rouvoet (ChristenUnie): Dat wil
ik niet, maar ik zal het toch doen."De heer Van der Vlies (SGP):Voorzitter. Ik wil graag beginnen met de minister-president dank te zeggen
voor zijn beantwoording. Het is door deze en gene al gezegd: het was een opmerkelijk
debat. In mijn herinnering is het niet vaker gebeurd dat de algemene politieke
beschouwingen zo dicht op geplande verkiezingen zitten. Dat is volgens mij
op zijn minst heel erg lang terug. Dat heeft dit debat natuurlijk wel beïnvloed.
Dat hadden wij kunnen verwachten en het is op zichzelf niet zo verbazingwekkend.
Als er aan de bedoeling van dit debat werd gerefereerd, was dat op zichzelf
wel correct. De minister-president heeft optimisme, hoop en trots uitgestraald.
Ook mijn fractie heeft gisteren onderkend dat er reden is tot dankbaarheid.
Dat optimisme, die hoop en die dankbaarheid kunnen wij echter pas oprecht
en onomwonden hebben als er op een aantal wezenlijke dingen anders wordt ingezet.
Dat zal de minister-president, hoop ik, uit mijn eerste termijn hebben begrepen.Wat mij wel opviel, en waaronder ik nog even een streepje wil zetten,
is het volgende. Op de vragen "waarom waren er eigenlijk pijnlijke maatregelen
nodig?" en "waarom wil je een, zij het getemperde, economische groei?"
antwoordde de minister-president dat je dat juist doet ter wille van de kwetsbare
medemens. Stel je eens voor dat het niet zou zijn gebeurd, hoe zouden die
kwetsbare groepen dan zijn terechtgekomen? Dat is toch ook een invalshoek
die het releveren waard is, waaronder ik een streepje wil zetten en waarbij
ik mij wel thuis voel.Ik wil enkele concrete punten aansnijden. Ook mijn fractie heeft destijds
tegen de no-claimregeling gestemd; zij is dus in voor het afschaffen ervan.
Wij denken aan het alternatief van de eigen bijdrage. Dat concept moet nog
worden ontwikkeld. Er zijn wat kanttekeningen te plaatsen bij het tempo van
het opheffen van die regeling. Er liggen momenteel twee moties voor. Op de
klank af vind ik de motie van mevrouw Van der Laan wat voorzichtiger
dan de andere, maar wij zullen zien hoe die teksten zich precies tot elkaar
verhouden.Ik moet collega Rouvoet bijvallen in zijn commentaar in tweede termijn
op datgene wat ik maar even de immateriële paragraaf in het regeerakkoord
noem. Wij herinneren ons de herkomst daarvan. Ik ben het met hem eens, zeker
achterom ziende, dat die wel een wat scherpere en hogere prioriteit had mogen
krijgen. De minister-president heeft gezegd dat hij op enig moment terugkomt
op de vraag of het euthanasiedossier, dat in het voorjaar van 2007 in de Kamer
zou komen, met de bevindingen van VWS en Justitie wat te versnellen is. Mag
ik hem vragen om daar snel mee te komen, opdat op dat punt helderheid ontstaat?Het kan niet worden ontkend dat er veel is gebeurd op het vlak van de
verpleeghuiszorg, maar er moet ook nog veel gebeuren. Ik voelde mij wel thuis
bij de emotie die er op dat punt in het debat was. Natuurlijk moet de vraag
onder ogen worden gezien waarom het in het ene verpleeghuis met een bepaald
budget wel kan en in het andere kennelijk niet. Daarnaar is ook onderzoek
gedaan. Een zekere benchmarking en wat dies meer zij is natuurlijk nuttig,
maar wij moeten ook niet te lang bezig blijven met alleen maar ernaar te kijken.
Wij moeten het management en het personeel niet te lang op de verdachtenbank
plaatsen. Dat verdienen zij niet. De minister-president heeft ook erkend dat
er hard wordt gewerkt. Misschien hebben wij ons dat in de beleidsmatige sfeer
en de randvoorwaardenscheppende sfeer aan te trekken. Er komt nu extra geld;
wij zullen zien hoe dat wordt ingezet. Op dat punt wenst ook mijn fractie
absoluut de vinger aan de pols te houden.Op het punt van de verplichte toets voor driejarigen heb ik bij interruptie
gevraagd naar de juridische consequenties. Die zijn naar mijn mening verstrekkend.
Er ligt nu een motie van de heer Rutte en anderen, waarin sprake is van "zo
nodig een wettelijk kader". Als er een tekort aan taalvaardigheid wordt
geconstateerd, wordt er gevraagd om een verplichte voorschoolse educatie.
Dat zijn precies de punten waarover nog heel wat na te denken valt. Een pilot
acht ik goed, maar geen druk op de ketel totdat de consequenties daarvan echt
in kaart zijn gebracht. De vroegtijdige signalering vind ik prima, waarbij
consultatiebureaus een voorname functie kunnen hebben, maar als het gaat om
verplichtingen in die sfeer voor het zeer jonge kind, vind ik dat behoedzaamheid
en zorgvuldigheid nodig zijn.Collega Rutte heeft een voorstel neergelegd in een motie over de winkelcriminaliteit.
Ik herinner aan de motie van mijn hand die de Kamer vorig jaar heeft aanvaard
om ook de investeringen in veiligheid te bezien en te faciliteren. Dat is
bij het departement in studie bij mijn weten, maar dat dossier zou hierbij
kunnen worden betrokken.Een fors punt in mijn inbreng was het alcoholgebruik onder zeer jeugdigen,
dat spectaculair toeneemt. De gevolgen daarvan zijn ook significant. Ga maandagochtend
maar eens kijken in het onderwijs, waar een zekere moeheid en lusteloosheid
als gevolg van overmatig alcoholgebruik niet zelden zichtbaar zijn. Daarmee
moeten wij iets doen. Ik had een motie aangekondigd, maar de tekst ervan is
nog niet voldragen. Ik heb mij voorgenomen om die te parkeren en te verwijzen
naar de begroting van VWS. Ik vind echt dat wij er nog een tandje bij moeten
zetten. De trends zetten ondanks al onze inspanningen door. Dat mogen wij
niet met droge ogen blijven aanzien.Algemene politieke beschouwingen heb ik altijd een heel boeiende aangelegenheid
gevonden. Wij zijn hier de volksvertegenwoordiging. Als je zo luistert naar
alle woordvoerders, komen alle stromingen die in het volk leven en die voldoende
draagvlak hebben langs. Dat is een boeiend proces. Wij luisteren in de parlementaire
democratie naar elkaars verhalen en zo hoort het ook. Bij het ene verhaal
voel je je wat gemakkelijker dan bij het andere. Als mevrouw Van der Laan
bijvoorbeeld spreekt over vrijzinnigheid, voel ik mij daarbij ongemakkelijk.
Gisteravond werd ik getroost door een beschouwing van de godsdienstsocioloog
Heime Stoffels, een gerespecteerd man op dat terrein. In zijn commentaar op
het SCP-rapport over de godsdienstige veranderingen in onze samenleving stelde
hij vast dat de vrijzinnigheid aan haar eigen succes ten onder is gegaan.
Daar kon ik mee verder!Ik had het nog op een ander punt heel moeilijk. Ik werd in mijn omgeving
fel aangesproken op iets wat ook in deze zaal heeft geklonken toen het ging
om de heffingskorting en het stickertje dat mevrouw Halsema daarop plakte
van de "aanrechtsubsidie". Kritiek op religie,akkoord, als daarin
maar respect doorklinkt. Haar opmerkingen waren te categoriserend. Dat is
altijd onterecht. Zij heeft dit daarnet iets genuanceerd. Dat vind ik prima.
Al die mensen die ervoor kiezen om binnen het gezin te zijn en niet te werken
op de arbeidsmarkt, maar die zich dapper gedragen en zich geven aan de informele
hulp, aan vrijwilligerswerk en wat dies meer zij, waren over die opmerking
van mevrouw Halsema ontgoocheld. Ook hen heb ik moeten zien gerust te stellen.
Men hoort mij niet spreken over de financiering van de kinderopvang in termen
van "kinddumpsubsidie" of iets dergelijks. Dat zou niet respectvol
zijn. Dan moet ook het omgekeerde niet het geval zijn, vind ik.Voorzitter. Ik zal afronden. De minister-president heeft verwezen naar
de VOC. Daarover is onlangs een prachtig boek verschenen dat ik van kaft tot
kaft heb gelezen. Een fascinerend elan. Een wereldwijde blik. Geweldig. Natuurlijk
waren er absoluut ook schaduwkanten. Maar het ging in de achttiende eeuw fout
met de VOC en alle pendanten toen de kooplieden hun plaats hadden moeten inruimen
voor de renteniers. Laat dat een les zijn. Daarom zeg ik: de schouders eronder.
De handen uit de mouwen. Maar, op de gezette tijden, de handen alstublieft
ook gevouwen.Ik dank u voor uw aandacht.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Zonder iets aan de laatste woorden van de heer Van der Vlies te willen
afdoen, vrees ik dat wij ten aanzien van het "aanrecht" een verschil
van mening hebben omdat wij in verschillende tradities staan. Ik sta in de
traditie van "Van aanrecht tot baanrecht". Dat heb ik willen uitdrukken.
Vrouwen moeten economisch zelfstandig worden. Voor mijn partij is dat een
erg belangrijk punt.De heer Van der Vlies (SGP):Het is duidelijk dat wij een verschil van mening hebben. Dat zal voorlopig
wel zo blijven. Ik heb niet de indruk dat ik mevrouw Halsema heel snel in
mijn kamp zal kunnen trekken. Het gaat mij om een respectvolle woordkeus.
Daarover heb ik iets gezegd. Mevrouw Halsema moet zich realiseren dat haar oneliner heel verkeerde gevoelens heeft opgeroepen. Zo heb ik dat
in mijn omgeving moeten ervaren.De heer Van Schijndel (Groep Eerdmans/Van
Schijndel):Voorzitter. De heer Van der Vlies sprak erover hoe mooi debat toch wel
is omdat alle schakeringen van wat onder het volk leeft, naar voren komen.
Er worden inderdaad heel verschillende ideeën en standpunten naar voren
gebracht. Wij moeten echter ook signaleren dat de thematiek zich beperkt tot
de economie en de koopkracht. Een onsje meer, een onsje minder.Mijn fractie, die zich vanavond naar ik meen nog niet de EénNL-fractie
mag noemen, wil een stem geven aan thema's die heel sterk leven. Dat heb ik
geprobeerd tot uitdrukking te brengen in een drietal moties. Deze hebben sterk
te maken met de Europese kant van de binnenlandse politieke vraagstukken waarmee
ons land worstelt. De regering schrijft in de schriftelijke beantwoording
van een vraag die ik heb gesteld, dat het voorbarig is om vooruit te lopen
op de Nederlandse onderhandelingsinzet ten aanzien van het thema immigratie
in de Europese verdragen. Wij zijn van mening dat dit helemaal niet voorbarig
is. Wij hebben een reflectieperiode achter ons, waarin wij hebben moeten constateren
dat de regering niet veel verder is gekomen dan uit te vinden wat de burgers
van de Europese Unie vinden. Er is nog geen begin van een onderhandelingsinzet
met de doelstellingen die de regering wil bereiken. Wij hebben grote problemen
met de huidige regelingen voor het vreemdelingenbeleid in de Europese verdragen.
Wij menen dat zaken als beleidsvrijheid, soevereiniteit en nationale zelfredzaamheid
wezenlijk zijn. Wij zijn eigenlijk van mening dat de Europese samenwerking
op dit soort terreinen...De voorzitter:Als u nog drie moties wilt indienen, moet ik u erop attenderen dat de
tijd dringt.De heer Van Schijndel (Groep Eerdmans/Van
Schijndel):Dit was de hoofdmoot van mijn inleiding. Ik kom straks uiteraard tot het
voorlezen van mijn moties.De voorzitter:Straks?De heer Van Schijndel (Groep Eerdmans/Van
Schijndel):Mijn eerste motie raakt aan het vreemdelingenbeleid en de toegang tot
het sociale stelsel. Zij luidt als volgt:De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat de regering de inzet voor de in 2007 te openen onderhandelingen
over een nieuw Europees Verdrag nog niet heeft geformuleerd;overwegende dat het nationaal belang leidraad en toetssteen vormt voor
de positiebepaling van Nederland inzake het te sluiten Europees Verdrag;overwegende dat daarbij ook "minder Europa" c.q. herstel van
nationale bevoegdheden een belangrijk thema vormt;overwegende dat op het terrein van het vreemdelingenbeleid alsmede de
toegang van EU-burgers tot ons sociale stelsel meer beleidsautonomie voor
Nederland wenselijk kan zijn;overwegende dat bijvoorbeeld de asielmigratie in 2006 nagenoeg zal verdubbelen
ten opzichte van 2005 en dat de Europese regels scherpe grenzen stellen aan
het op dat terrein te voeren nationale beleid;verzoekt de regering, de Kamer zo spoedig mogelijk te informeren over
haar standpunt omtrent de mogelijkheid voorzieningen te creëren voor
nationale "opt-outs" op het terrein van het vreemdelingenbeleid,
alsmede op het vlak van de toegang van EU-burgers tot ons sociale stelsel,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Van Schijndel. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 35(30800).De heer Van Schijndel (Groep Eerdmans/Van
Schijndel):De tweede motie heeft betrekking op de aanstaande toetreding van Roemenië
en Bulgarije tot de Europese Unie. Er bestaat een mogelijkheid van uitstel
met een jaar. Daar zijn uiteraard zekere beperkingen aan verbonden. Wij constateren
een discrepantie tussen de analyses van de Commissie in haar rapport en de
conclusie dat Roemenië en Bulgarije wel kunnen toetreden.Wij vinden dat Nederland op dit punt nu al grieven zou moeten opbouwen.
Wij dienen de volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat de toetredingsverdragen met Roemenië en Bulgarije
bepalen dat toetreding met één jaar kan worden uitgesteld, namelijk
tot 1 januari 2008;overwegende dat genoemde landen in onvoldoende mate voldoen aan de Kopenhagencriteria;verzoekt de regering, bij besluitvorming in de Europese Unie al het nodige
te doen opdat de toetreding van Roemenië en Bulgarije met één
jaar zal worden uitgesteld,Van Schijndelen gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid van Schijndel. Naar mij blijkt
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 36(30800).De heer Van Schijndel (Groep Eerdmans/Van
Schijndel):In de internationale diplomatie is het naar mijn mening
soms belangrijk om een schot voor de boeg te lossen, om te voorkomen dat een
standpunt als een donderslag bij heldere hemel komt. Dit geldt ook voor de
mogelijke toetreding door Turkije tot de EU. Daarom stel ik de volgende motie
voor.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat Turkije de onderhandelingen over toetreding tot de Europese
Unie niet te goeder trouw uitvoert, hetgeen onder meer blijkt uit de vervolging
van schrijvers en de aanhoudende weigering Cyprus te erkennen;overwegende dat naar alle waarschijnlijkheid de op 8 november 2006
te publiceren voortgangsrapportage van de Europese Commissie deze gebreken
zal constateren;verzoekt de regering, reeds nu in de Europese Unie het standpunt in te
nemen dat de toetredingsonderhandelingen met Turkije behoren te worden afgebroken
indien de voortgangsrapportage genoemde gebreken constateert,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Van Schijndel. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 37(30800).De heer Van Schijndel (Groep Eerdmans/Van
Schijndel):Voorzitter. Ik denk dat ik binnen mijn tijd ben gebleven. Is dat zo?De voorzitter:U hebt de tijd van de heer Nawijn erbij gekregen, want die heeft zich
wegens dringende verplichtingen verontschuldigd.De heer Wilders (Groep Wilders):Mijnheer de voorzitter. Ik zeg de minister-president dank voor de door
hem gegeven antwoorden. Ik moet hieraan toevoegen dat ik zijn reacties op
de thema's die ik vooral, gelet op mijn beperkte spreektijd, aan de orde heb
kunnen stellen – immigratie, integratie en criminaliteit – zeer
mager vond. Ik kan het niet genoeg herhalen dat de problemen met integratie
in ons land nog steeds enorm groot zijn. De cijfers van criminaliteit en uitkeringsafhankelijkheid
van niet-westerse allochtonen spreken boekdelen. Men zit zes keer vaker in
de bijstand en één op de vijf jeugdige Marokkanen is bij de
politie als verdachte bekend. 70% is recidivist en maakt de straten
in vele dorpen en steden in ons land onveilig. Daar moeten wij wat aan doen,
maar het kabinet doet er onvoldoende aan. Ik wacht met spanning op het antwoord
dat de minister-president mij heeft beloofd in een interruptie, namelijk om
te kijken of wij niet toch die Marokkaanse criminelen die blijvend over de
schreef gaan, in het uiterste geval kunnen denaturaliseren en het land uitzetten.Om al die redenen waarom het niet goed gaat met de integratie en omdat
wij alleen maar veel kunnen investeren in de integratie van de mensen die
hier al zijn, wil ik een immigratiestop voor niet-westerse allochtonen invoeren
voor de komende vijf jaar. Ik heb daarover twee jaar geleden een motie ingediend
bij de algemene beschouwingen. Ik had me erop voorbereid om deze motie opnieuw
in te dienen, maar ik doe dit toch maar niet, want volgens mij liggen er al
veel te veel moties en hij zou nu in één keer toch geen meerderheid
halen.Tot het zover is en wij die immigratiestop hebben, zou ik er al wel voor
willen zorgen dat mensen niet oneindig veel verzoeken kunnen indienen tot
het verkrijgen van een reguliere verblijfsvergunning, verzoeken die kansloos
zijn en alleen als doel hebben om in Nederland te kunnen blijven. Immers,
zij mogen iedere keer opnieuw de beslissing op dat kansloze verzoek in Nederland
afwachten. Ik heb gisteren een voorbeeld gegeven van iemand die dertien verzoeken
in dertien jaar heeft ingediend. Deze verzoeken werden allemaal afgewezen,
maar hij mocht hier blijven en dat was ook de reden waarom het verzoek steeds
werd ingediend. Ik begrijp uit het schriftelijke antwoord van de regering
op mijn vraag dat je dit niet kunt beperken tot het punt van asiel, omdat
dit in strijd zou zijn met het EVRM, maar het kan natuurlijk wel als het gaat
om een reguliere verblijfsvergunning. Daarover gaat dan ook de enige motie
die ik nu wil indienen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat veel vreemdelingen in Nederland veel verschillende aanvragen
om een reguliere verblijfsvergunning indienen;constaterende dat de wet geen limiet stelt aan het aantal aanvragen en
dat de beslissingen op al deze aanvragen in Nederland mogen worden afgewacht;overwegende dat vreemdelingen hierdoor onnodig lang in Nederland blijven,
dat het terugkeerbeleid ernstig wordt ondermijnd en dat de werkdruk voor IND
en rechtbanken hierdoor nodeloos groot is;verzoekt de regering, te komen met regelgeving, opdat het per vreemdeling
nog maar mogelijk is om maximaal één aanvraag voor een reguliere
verblijfsvergunning in te dienen,Wildersen gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Wilders. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 38(30800).De heer Wilders (Groep Wilders):Voorzitter. De Kamer heeft eind december vorig jaar een motie van mijn
hand aangenomen waarin werd uitgesproken dat er een algeheel
burkaverbod moet komen. Op 24 april heeft minister Verdonk de Kamer een
brief gestuurd waarin stond – dat vond ik al rijkelijk laat– dat
deskundigen zouden moeten worden geraadpleegd en dat de Kamer spoedig zou
worden geïnformeerd. Tot op de dag van vandaag hebben wij echter nog
niets gehoord. Het betreft een motie die in december vorig jaar door de Kamer
is aangenomen en een brief van april waarin staat dat zij spoedig zal worden
uitgevoerd. Ik vraag de minister-president, wanneer wij de uitvoerig van deze
motie tegemoet kunnen zien.Ik heb de minister-president gisteren gevraagd de Nederlandse burger zijn
trots op de Nederlandse cultuur, die gebaseerd is op de christelijk-joodse
en humanistische traditie, terug te geven door zonder gêne uit te spreken
dat onze cultuur gewoonweg de beste is en het waard is om ervoor op te komen
en te verdedigen, zeker ook gelet op de groeiende invloed van de islam in
Nederland. De minister-president heeft deze handschoen helaas niet willen
oppakken. Dat is jammer. Nederland verdient beter en hopelijk krijgen Nederlanders
het ook beter na 22 november.Mevrouw Van Oudenallen (Groep Van
Oudenallen):Voorzitter. Een heleboel mensen die mij vannacht sms-ten en vanochtend
belden, zeiden: waarover praten zij in de Tweede Kamer? Toen riep ik: over
de algemene beschouwingen. Nou ja, ik heb het gisteren al gezegd, het debat
leek meer op een verkiezingsstrijdje, maar wel leuk in verkiezingstijd. Jaap
van Ginneken schreef ooit Den Haag op de divan. Hij zegt daarin: "De
effectiviteit en het functioneren van de Nederlandse partijleiders in de Kamer
en in de regering wordt in veel hogere mate door hun verborgen gevoelens bepaald
dan zij zich bewust zijn. Elk van hen wordt beurtelings gedreven en dwars
gezeten door bepaalde kernemoties, eerzucht, faalangst, opstandigheid, schroom,
schuld, steilheid, twijfel, verontwaardiging, woede en ijdelheid. Hoe zitten
ze in elkaar, die aanvoerders van rechts, links en het midden? Welke stille
geheimen liggen er verscholen achter de zakelijke stellingname van..."Vult u in de laatste zin uw eigen naam maar in. Jaap van Ginneken kan
gewoon een nieuw boekje schrijven over een heleboel nieuwe en oude mensen
die in deze Kamer een heel goede bijdrage hebben geleverd. Want laten wij
wel wezen, u hebt allemaal vier jaar heel hard gewerkt en ik kom maar een
paar maanden aanfietsen en denk dan: wat leuk is het hier! Echt waar! Ik vind
het hier... nou ja, ik zie iedereen lachen, maar het is hier echt enorm leuk.
Ik kan anderen alleen maar adviseren zoiets ook te doen. Ik begrijp waarom
er bij politieke partijen gevochten wordt om een plaats in de Tweede Kamer.Vanmiddag heb ik mijn bewondering uitgesproken voor alle bodes. Zij rennen
zich de voeten uit het lijf om alle moties die wij verzonnen hebben, uit te
delen. Zij assisteren ons allen.(Applaus)Mevrouw Van Oudenallen (Groep Van
Oudenallen):Laat ik dan nu overgaan tot het houden van mijn prachtige verhaal. Gisteren
zeiden een paar mensen: maar wat u deed, was ook partijpolitiek. Ik zei daarop:
helemaal niet, ik heb de algemene beschouwingen aangehoord en ik heb er vier
punten uitgelicht waarover ik een motie heb opgesteld. De eerste betreft de
oplossingsgerichtheid door de politie. Iedereen roept: waarom doet de politie
niets? Als er een diefstal is gepleegd, gebeurt er niets. Daarom heb ik een
motie opgesteld om daarmee aan te sporen tot het opstellen van een sneller
landelijk opsporingssysteem voor gestolen fietsen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat kleine criminaliteit voor vele Nederlanders een doorn
in het oog is;dat een fiets een zeer gewenst vervoermiddel is;dat het vervangen van een gestolen fiets vaak een onverwachte uitgave
is voor mensen met een klein inkomen;dat aangifte doen in eigen woonplaats, te weinig gestolen fietsen opspoort;dat er een project loopt dat via samenwerking met OM, Justitie, BZK, politie,
RDW en fietsenhandel/leveranciers, gegevens automatisch bij de RDW doet terugkomen;dat er een aantal pilots om dit systeem te beproeven ten behoeve van de
landelijke invoer bezig zijn;verzoekt de regering om zodra de positieve resultaten van deze pilots
binnen zijn, over te gaan tot versnelde landelijke invoer van een goed lopend
opsporingssysteem,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Van Oudenallen. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 39(30800).Mevrouw Van Oudenallen (Groep Van
Oudenallen):Voorzitter. Mijn tweede motie betreft het tegengaan van onnodig gebruik
van de gezondheidszorg. Ik verwacht dat de gehele Kamer die motie zal steunen.
Handsfree bellen op de fiets of dan een walkman op je hoofd hebben, bevordert
niet de veiligheid. Je kunt zeggen dat veel meer mensen gebruik maken van
de gezondheidszorg dan nodig is en dus zal de Kamer deze motie steunen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,Van Oudenallenoverwegende: - dat de kosten en het onnodig gebruik van de
gezondheidszorg naar beneden gebracht dienen te worden;-
dat in 2002 gemeend werd dat slechts automobilisten gevaar opleverden als
zij niet handsfree belden in de auto en er daardoor een wetswijziging tot
stand kwam;- dat naast automobilisten er een trend gaande is dat
fietsers vaak deelnemer in het verkeer zijn met een telefoon en/of walkman
aan het oor;- dat men daardoor een gevaar voor de medeweggebruikers
vormt;verzoekt de regering, de politie een mogelijkheid te geven om op te treden
tegen het niet handsfree bellen door fietsers c.q. het dragen van een walkman
op de fiets en te komen met een voorstel tot wetswijziging op dit punt,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Van Oudenallen.Zij krijgt nr. 40(30800).Mevrouw Van Oudenallen (Groep Van
Oudenallen):Voorzitter. Lastenverlichting, is dat mogelijk? Jazeker, en wel door één
standaardparkeersysteem voor heel Nederland te maken. Dan wordt parkeren veel
goedkoper en dan heb je toch een lokale lastenverlichting voor de burger.
Die kunnen wij in de Kamer inzetten als hier een minister een brief stuurt
naar al die lokale overheden. Hij kan dan tegen ze zeggen: ga nou eens met
z'n allen aan tafel zitten en ga nou eens na hoe wij alles wat gemakkelijker
kunnen maken voor de burger. Welnu, dat doe je door de belastingen te verlagen.
Met belastingen maak je alles gemakkelijker.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat Nederlanders graag lastenverlichting wensen;voorts overwegende dat in heel Nederland: - Nederlanders extra
mobiel zijn doordat zij door het hele land gebruik van de auto maken;- dezelfde munteenheid gebruikt wordt;- betaald parkeren een
vorm van belastinginning is;- lokale belastingen een en dezelfde
noemer hebben;- lokale overheden de vrijheid hebben om een eigen
parkeerbeleid met eigen uitvoeringsbeleid hebben;- er geen standaardparkeersysteem
is dat een kostenbesparing voor steden en burgers kan opleveren;verzoekt de regering, alle gemeenten in Nederland te verzoeken om te kijken
of men niet tot een en hetzelfde standaardparkeersysteem kan komen, waarbij
het gaat om de betaalwijze en niet het tarief, met als doel het de burgers
en toeristen makkelijker te maken, en daar een monitorende functie in te hebben,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Van Oudenallen. Zij krijgt nr. 41(30800).Mevrouw Van Oudenallen (Groep Van
Oudenallen):Voorzitter. Dan wil ik iets zeggen over het stimuleren van de economie.
Jan Marijnissen sprak al over de VOC. Hij zal geen nootmuskaat aan tafel gebruiken
als hij werkelijk negatief oordeelt over de VOC. De VOC heeft namelijk veel
goeds gebracht. Amsterdam heeft al zijn prachtige huizen onder andere te danken
aan de ondernemers van de zeventiende eeuw en aan de handelsreizigers. En
zo kom ik, mijnheer Rutte, te spreken over de versnelde verkenningsfase voor
de aanleg van de tweede sluis van IJmuiden. Ik zie de leden nu reageren en
dan weet u waarom ik het zo leuk vind in de Tweede Kamer. De motie luidt als
volgt:De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende: - dat Nederland groot is geworden door haar handel
overzee;- dat de Amsterdamse haven een bijzondere groei doormaakt
sinds het CPB-rapport van 2005;- dat er nieuwe informatie is sinds
2005 waaruit blijkt dat de aanleg van een tweede zeesluis gerechtvaardigd
lijkt;- dat veel ondernemers de nieuwe trend volgen en vertrouwen
hebben in de Amsterdamse haven;- dat Amsterdam momenteel een onderzoek
verricht om nut en noodzaak van een tweede zeesluis in IJmuiden te onderbouwen;verzoekt de regering: - om een nieuw CPB-onderzoek op basis
van nieuwe cijfers;- wanneer uit het Amsterdamse onderzoek en het
tweede CPB-onderzoek blijkt dat de vervoersprognoses dusdanig zijn dat een
tweede zeesluis eerder noodzakelijk is dan tot nu toe is verondersteld, ogenblikkelijk
te starten met de verkenningsfase om te zien of spoedopname in het MIT dient
plaats te vinden, een en ander in overleg met de regionale bestuurders, zodat
zij de overeengekomen financiële bijdrage kunnen zoeken,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Van Oudenallen.Zij krijgt nr. 42(30800).Naar mij blijkt, worden de moties-Van Oudenallen (30800,
nrs. 40 tot en met 42) voldoende ondersteund.Mevrouw Van Oudenallen (Groep Van
Oudenallen):Voorzitter. Het is nog een beetje eng, zo'n eerste algemene beschouwing!
Ik zie het groene lampje branden, zodat ik nog even door mag gaan!De voorzitter:Ik krijg signalen uit de zaal dat uw spreektijd om is. Maar u krijgt ook
de tijd van de heer Nawijn erbij!Mevrouw Van Oudenallen (Groep Van
Oudenallen):Dank u wel! Als kleine fractie moet je beperkt zijn in je
bijdrage. Iedereen heeft honger, de regering popelt om goede reacties te geven
op al die prachtige moties. Ik verwacht niet anders van onze minister-president.
Dank u wel!(Applaus).De voorzitter:Namens de medewerkers van de Kamer dank ik u vriendelijk voor uw vriendelijke
woorden aan hun adres. Wat ik nu ga zeggen, is ongebruikelijk en heel persoonlijk.
Om verschillende redenen had ik de afgelopen twee uur een beetje een slecht
humeur gekregen. U hebt mij en alle anderen weer helemaal opgevrolijkt. Dank!De vergadering wordt van 19.20 uur tot 20.50 uur geschorst.Minister Balkenende:Voorzitter. Ik dank de Kamerleden die in tweede termijn het woord hebben
gevoerd. Vandaag en gisteren is er veel gezegd. Langzamerhand komen wij tot
een afronding van het debat en daarna zal er over de moties worden gestemd.In de eerste plaats zal ik stilstaan bij een aantal onderwerpen dat vanavond
en/of vanmiddag is besproken. In de tweede plaats zal ik reageren op de moties
en tot slot zal ik een afrondend betoog houden.De heer Bos heeft in tweede termijn gevraagd naar de positie van de heer
Hirsch Ballin en de Raad van State. Er is op grond van de Wet op de Raad van
State geen beletsel voor laatstgenoemde om terug te keren naar een rechtsprekende
functie bij de Raad van State. De heer Bos weet dat die Raad meerdere oud-bewindslieden
telt, waaronder mevrouw Sorgdrager en de heer Kosto. Over een eventuele benoeming
kan alleen een volgend kabinet beslissen op voordracht van de minister van
BZK en na een aanbeveling van de Raad van State. Er is dus per definitie geen
sprake van een vaststaande terugkeer en evenmin van een beletsel om terug
te keren. Dat is de formele gang van zaken. De heer Bos heeft gevraagd om af te zien van het nemen van verdere besluiten
over de JSF. Gezien de bijzondere politieke situatie, zeg ik toe dat de regering
in de resterende regeerperiode geen onomkeerbare besluiten zal nemen. Dat
houdt in dat wij de komende weken geen besluit zullen nemen over het aanschaffen
van toestellen en dus evenmin over testtoestellen. Wel zal de regering een
besluit nemen over het afsluiten van een MOU om betrokken te blijven bij de
productiefase, de instandhouding en de doorontwikkeling van de toestellen.
Het MOU houdt geen verplichting tot aanschaf in. Wij zien in deze fase af
van de oorspronkelijk voorziene aanschaf van testtoestellen. Het MOU houdt
ook niet de verplichting in om de JSF later te kopen. Deelname aan het MOU
is echter wel noodzakelijk om betrokken te blijven bij de JSF. Niet ondertekenen
zou tot gevolg hebben dat betrokkenheid van Nederland en Nederlandse bedrijven
bij een volgende fase van de JSF ernstig wordt bemoeilijkt. Ik heb eerder
gezegd dat het kabinetsbesluit aan de Kamer zal worden voorgelegd. Bovendien
bevestig ik hierbij dat ondertekening van het MOU niet inhoudt dat er sprake
is van een onomkeerbaar besluit. Een volgend kabinet zou kunnen beslissen
om het MOU op te zeggen. Uiteraard ben ik daarvan geen voorstander, maar dat
behoort tot de mogelijkheden. Het is dus louter een kwestie van voorkomen
dat bepaalde rechten worden prijsgegeven. Daarover zullen wij met de Kamer
spreken.Vandaag hebben wij over veel cijfers gediscussieerd. De heer Bos heeft
gesproken over het bedrag van 9 mld. en dat van 2 mld. Naar mijn idee hebben
wij allebei tot op zekere hoogte gelijk. Bij het aantreden van het kabinet
in 2003 is in het hoofdlijnenakkoord voor de jaren 2004-2007 een lastenverlichting
overeengekomen van 0,1 mld. Grosso modo komt het dus neer op evenwicht in
de lasten. Aan dat bedrag is in de begroting 2007 een bedrag van 1 mld. toegevoegd
vanwege de mogelijke teruggave van de verlaging van de afdrachten aan de EU.
Per saldo is er voor gezinnen dus sprake van een lastenverlichting van 1,4
mld. Het kabinet komt zijn belofte dus na. De heer Bos wijkt op een aantal
punten van die berekening af. Evenals het CPB beschouwt de heer Bos de zorgtoeslag
als een subsidie. Hij laat die buiten beschouwing. Wij spreken over een factor
van 3 mld. Verder betrekt hij het jaar 2003 bij zijn berekening. Dan spreken
wij inderdaad over een bedrag van 4,5 mld. Het jaar 2003 was lastig. In dat
jaar zaten wij wat het saldo betreft boven de 3%. Dat was een maatregel
die wij moesten nemen in verband met de soliditeit. Dit jaar is het, zoals
bekend, geen onderdeel van de afspraken over lastenverlichting uit het regeerakkoord.
Het is dus appels en peren vergelijken. Je zou kunnen zeggen dat wij beiden
een beetje gelijk hebben. Ik heb aangegeven wat is afgesproken in Balkenende
II voor de jaren 2004-2007. De heer Bos heeft het over het jaar 2003 en daarin
heeft hij de besluiten meegenomen die wij in het jaar 2002 hebben genomen.De heer Bos (PvdA):Ik vind dat de minister-president op faire wijze heeft geantwoord op mijn
twee concrete vragen over de heer Hirsch Ballin en de JSF. Ik vind dat bemoedigend.
Overigens zien wij het besluit waarover hij sprak tegemoet.Wat de lastenverlichting betreft zegt de minister-president dat wij beiden
een beetje gelijk hebben. Maar de mensen voelen het in hun portemonnee, dus uiteindelijk hebben zij gelijk. Ik wijs erop dat het verschil tussen
de cijfers van de minister-president en mijn cijfers niet alleen komt doordat
2003 wordt meegerekend, maar bijvoorbeeld ook door het al dan niet meerekenen
van de verhoging van de ziektekostenpremie voor een heleboel mensen. In de
cijfers van de minister-president en van de heer Zalm wordt dat niet als een
lastenverzwaring gerekend. In de portemonnee van de mensen is het wel als
zodanig aangekomen.Minister Balkenende:Mevrouw Van der Laan heeft de regering verzocht voordat zij uit deze Kamer
zal vertrekken, op twee onderdelen van haar motie betreffende de integrale
visie op terrorismebestrijding in te gaan. Het gaat om de Nederlandse afhankelijkheid
van olieproducerende landen die een voedingsbodem vormen voor terroristen
en het omgaan met intelligence-informatie die is verkregen door martelingen.
In antwoord hierop het volgende. In aanvulling op de brief die minister Bot
de Kamer gisteren toestuurde over terrorisme, zal hij voor 1 november
een brief aan de Kamer sturen inzake de twee genoemde onderwerpen. Dan komen
deze zaken terug.Een ander punt dat mevrouw Van der Laan naar voren heeft gebracht, betreft
de kinderopvang en de kwaliteitskaart. De verantwoordelijkheid voor kwalitatief
goede kinderopvang ligt bij de kinderopvangondernemers. De Wet kinderopvang
geeft dan ook aan de kinderopvangondernemers de opdracht verantwoorde kinderopvang
aan te bieden. Dat wil zeggen: kinderopvang die bijdraagt aan een goede ontwikkeling
van het kind in een veilige en gezonde omgeving. De Wet kinderopvang kent
daarnaast concrete normen, zoals over medezeggenschap van ouders, het gebruik
van de Nederlandse taal en het uitvoeren van risico-inventarisaties voor veiligheid
en gezondheid. Deze globale normen voor verantwoorde kinderopvang houden veel
zelfregulering in, nader geconcretiseerd door de sector in het Convenant kwaliteit
kinderopvang. Het kabinet heeft de normen uit het convenant één
op één overgenomen. Op de naleving hiervan wordt door de ggd
toegezien.Het kabinet vindt kwalitatief goede kinderopvang van groot belang. Daarom
is er de afgelopen kabinetsperiode structureel 5 mln. extra in kwaliteit geïnvesteerd.
Hiermee worden projecten gesubsidieerd die het verhogen van de kwaliteit en
het versterken van het toezicht tot doel hebben. Een van deze projecten betreft
de kwaliteitskaart die wordt ontwikkeld door de oude belangenvereniging BOinK.
De kinderopvangkaart, zoals BOinK het noemt, wordt een kwaliteitskaart die
ieder kindercentrum in Nederland kan gebruiken. Daarmee is het mogelijk om
via een benchmark de kwaliteit van de verschillende kindercentra voor dagopvang
en buitenschoolse opvang te vergelijken. Ouders kunnen hiermee beter worden
geïnformeerd wat betreft het maken van een verantwoorde keuze voor een
kinderopvangcentrum. Eind mei 2007 wordt dit project afgerond.Mevrouw Van der Laan (D66):Ik word op mijn wenken bediend.Minister Balkenende:Ja, u heeft niet te klagen vanavond. Het kan gek lopen in het leven.De heer Herben vroeg of het waar is dat het twee jaar duurt om de 80 kilometerzones
af te schaffen. In antwoord daarop het volgende. In veel gevallen zal het
niet nodig zijn om aanvullende maatregelen te nemen. Dan kan het verkeersbesluit
snel genomen worden. Als blijkt dat er bijvoorbeeld vanwege lucht of geluid
aanvullende maatregelen nodig zijn – te denken valt aan stiller asfalt
of geluidsschermen – dan zal het langer kunnen duren. Die maatregelen
moeten uitgevoerd zijn voordat de snelheid omhoog kan. Die voorzieningen moeten
uiteraard worden aanbesteed en aangelegd. Dat gaan wij zo snel mogelijk doen.
De minister van Verkeer en Waterstaat werkt aan een plan voor dynamische snelheden,
opdat het aanpassen van de snelheid in de toekomst sneller en gemakkelijker
kan.De heer Rouvoet vroeg wat de rechtvaardiging is om de intensivering kinderopvang
2007 met 125 mln. vooral voor de middeninkomens en hogere inkomens in te zetten.
Dat is een belangrijke vraag die ook later nog aan de orde komt. Bij de invoering
van de Wet kinderopvang lag de nadruk op lage kosten voor mensen met een laag
inkomen, mensen die onder het niveau zitten van 130% van het minimumloon.
Zij betalen sinds de invoering van de wet ongeveer 33 cent per uur kinderopvang
voor het eerste kind en 20 cent voor het tweede, terwijl de werkelijke kosten
ongeveer € 5,45 zijn. Met de invoering van de wet bleek er wel een
knelpunt te zijn voor de midden- en hogere inkomens. Zij betaalden meer voor
kinderopvang dan vóór de invoering van de wet.Niet alleen de hogere kosten zijn een knelpunt voor de midden- en hogere
inkomens, ook bleek dat de minstverdienende ouder er te weinig aan overhield,
wanneer deze een dag meer ging werken. Een groot deel van de extra inkomsten
ging dan op aan de extra kosten voor kinderopvang. Daarom wordt met de extra
intensivering van 125 mln. in 2007 vooral deze midden- en hogere inkomens
tegemoetgekomen. Hiermee blijft er voor de minstverdienende ouder een beduidend
groter deel van de extra inkomsten over, wanneer deze een dag meer gaat werken.
Bij tweemaal modaal gaat in 2007 27% van de extra inkomsten naar kinderopvang
in plaats van 38% onder de huidige regeling in 2006. Bij driemaal modaal
gaat in 2007 31% van de extra inkomsten naar kinderopvang in plaats
van 43% in 2006.Het ontwerpbesluit voor de aanpassing van de AMvB, waarmee de intensivering
wordt geregeld, ligt nu in de Kamers voor de voorhangprocedure. De vaste commissie
voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid van de Tweede Kamer heeft besloten,
haar commentaar uiterlijk volgende week dinsdag op te stellen. Het ligt voor
de hand om die procedure te volgen.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Dat zullen wij zeker doen. De kernvraag in mijn betoog in eerste en tweede
termijn is of het überhaupt voor de hand ligt dat er van overheidswege
wordt bijgedragen aan kinderopvang voor inkomens van drie tot vier keer modaal.
Dat is de kernvraag, die terugkomt in de motie van collega Marijnissen en
mijzelf, waarin wij zeggen dat het niet voor de hand ligt om daaraan de hoogste
prioriteit te geven.Minister Balkenende:Daar kunnen verschillende opvattingen over bestaan. Ik heb de participatie
en de kosten van kinderopvang genoemd als argumenten die relevant zijn voor
de gemaakte keuzes. Maar goed, dit debat zal dan nog worden voortgezet.De heer Rouvoet heeft ook gesproken over de tegenbegroting. Ik heb hierover
een wat uitgebreider stuk. Ik kan het helemaal voorlezen, maar
wij kunnen dit ook aan de Handelingen toevoegen.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Ik proef bij veel van de collega's warme steun voor mijn aanvankelijke
gedachte om dat helemaal te laten voorlezen. Maar als het de minister-president
goeddunkt om mij dat schriftelijk te doen toekomen, zal ik dat volgende week
graag verder bespreken met de minister van Financiën.Minister Balkenende:Dan doen wij dat zo. Ik zal zorgen dat het bij de voorzitter komt en dan
kan het aan de Handelingen worden toegevoegd.De voorzitter:Ik neem aan dat tegen het opnemen van een noot in de Handelingen geen
bezwaren bestaan.(De noot is opgenomen aan het eind van deze editie)2Minister Balkenende:Een andere vraag van de heer Rouvoet is of het kabinet een verbod op de
verkoop van breezers in supermarkten wil steunen. Het antwoord is "ja".
De minister van VWS heeft al voorgesteld om de verkoop van mixdranken in supermarkten
te verbieden. Er wordt nog gekeken of een verbod mogelijk is binnen het kader
van Europese regelgeving. In de tweede tranche van de wijziging van de Drank-
en Horecawet zal de minister van VWS hierop terugkomen. Dit wetsvoorstel zal
volgend jaar aan de Kamer worden aangeboden.De heer Van der Vlies vroeg of de evaluatie van de euthanasiewet kan worden
versneld. Ik heb gezegd dat ik nog even navraag zou doen naar de precieze
stand van zaken. De evaluatie van de euthanasiewet en het kabinetsstandpunt
kunnen helaas niet worden versneld. De achtergrond hiervan is dat de onderzoeken
die door VWS via het bureau ZonMw zijn uitgezet, nog niet zijn afgerond. De
onderzoekers zitten in de fase van het verzamelen en analyseren van gegevens.
Zij zijn gedeeltelijk afhankelijk van gegevens en informatie van derden. De
onderzoeksgegevens worden eind dit jaar verwacht en daarna moet er nog een
kabinetsstandpunt worden opgesteld.De heer Wilders heeft nog een vraag gesteld over de uitvoering van de
motie over het burkaverbod. Het onderzoek waar in de motie om is gevraagd,
is nog niet afgerond. In het najaar zal de minister voor Vreemdelingenzaken
en Integratie hierover worden geïnformeerd op een bijeenkomst met deskundigen.
De minister zal dit mede betrekken bij de verdere voorbereiding van de kabinetsreactie.
Over de stand van zaken zal de minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie
de Kamer nader inlichten bij de behandeling van de begroting van het ministerie
van Justitie.De heer Wilders (Groep Wilders):In de motie werd niet gevraagd om een onderzoek, maar zij sprak uit dat
een meerderheid van de Kamer vond dat er een verbod moest komen. Het is bijna
een jaar geleden. Ik snap het eigenlijk niet maar ik begrijp dat het nog even
duurt. Kan de minister-president er dan op z'n minst voor zorgen dat wij dat
een aantal weken voor de begrotingsbehandeling krijgen, en niet tijdens die
behandeling, opdat wij het ook op een nette manier kunnen voorbereiden? Het
is een belangrijk onderwerp, het gaat om een aangenomen motie en het duurt
al negen maanden. Ik denk dat dat toch niet te veel gevraagd is!Minister Balkenende:Ik zal de minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie vragen om die
informatie zo snel mogelijk naar de Kamer te sturen, in ieder geval ruim voor
de behandeling van de begroting van dat ministerie.Voorzitter. Ik kom toe aan de behandeling van de moties. Er zijn heel
veel moties ingediend. In de motie op stuk nr. 7 van de leden Bos en Rouvoet
wordt de regering verzocht, de no-claim per 1 januari 2007 af te schaffen.
Het kabinet geeft de volgende reactie op deze motie. De no-claimteruggave
is een uitwerking van de afspraak over eigen betalingen in het hoofdlijnenakkoord.
In de afgelopen periode hebben wij een nieuw stelsel gebouwd, waarin in het
algemeen een grotere solidariteit tot stand is gebracht met een in internationaal
opzicht heel beperkte, maar wel cruciale prikkel voor eigen verantwoordelijkheid
in de vorm van een eigen betaling. Het is hoogst onwenselijk, geen enkele
prikkel tot zuinige zorgconsumptie te hebben. In reactie op de opmerking van
mevrouw Halsema merk ik op dat het beeld dat door een no-claim zieken betalen
voor gezonde mensen, pertinent onjuist is. Een gezonde modale werknemer betaalt
immers per jaar € 4300 aan zorgpremie, AWBZ en zorgverzekering,
en betaalt daarmee een forse solidariteitsbijdrage aan de kosten van chronisch
zieken en gehandicapten. Het enige wat daartegenover staat, is de no-claimteruggave
van € 255.Na een uitgebreide discussie is bovendien gekozen voor de meest vriendelijke
vorm van eigen betaling: een no-claim. Daarvoor waren de volgende redenen.
De drempel is beperkter, omdat er bij zorggebruik niet direct geld op tafel
hoeft te worden gelegd. Ook het liquiditeitsprobleem is beperkter, omdat de
no-claim uitgaat van een beperkte premieverhoging per maand vooraf, waarna
je bij geen of minder gebruik geld terug krijgt. Het kabinet heeft dus bewust
gekozen voor een lager remeffect, want de andere kant daarvan is dat de prikkelwerking
bij een no-claim kleiner is.Ik proef in de Kamer de wens om inzicht te verkrijgen in de alternatieven
voor een no-claim. Het kabinet is natuurlijk bereid dat inzicht te verschaffen.
Dat zal de minister van VWS binnen een maand doen. Afschaffing van de no-claim
per 1 januari 2007 zonder alternatief acht het kabinet dus niet wenselijk.
Dat is namelijk niet alleen risicovol. De uitvoeringstechnische en wetstechnische
risico's zijn te groot. Ik heb het dan over herberekening van de vereveningsbijdrage
en voldoende tijd voor de behandelingen in de Raad van State, de Tweede en
in Eerste Kamer. En ik ben er, in weerwil van uitspraken van de heer Wiegel,
niet zo zeker van dat er helemaal geen problemen met de polissen zullen optreden.
Er zijn ook weer negatieve koopkrachteffecten voor de helft van de bevolking.
Maar het is ook onmogelijk om voor 1 januari 2007 een goed doordacht
alternatief op zorgvuldige wijze in te voeren. Laten wij daar op basis van
de nog te vergaren inzichten samen verder over spreken, zodat een nieuw kabinet
daarover kan besluiten. Kortom, het afschaffen van de no-claim per 1 januari
2007 zonder alternatief is niet mogelijk en ook niet wenselijk. Om die reden
wordt de aanneming van deze motie ontraden.In de motie op stuk nr. 8 van de heer Bos en enkele andere leden wordt
de regering verzocht, met voorstellen te komen om de stijging van de zorgpremie
via de zorgtoeslag volledig te compenseren. Het kabinet heeft met de Zorgverzekeringswet
en de Wet op de zorgtoeslag een evenwichtig stelsel neergezet waarbij kostenstijgingen doorwerken in de premie. Daarbij is gegarandeerd
dat werkgevers en werknemers elk een redelijk deel van de zorgkosten dekken
en daarbij is zeker gesteld dat burgers met een relatief laag inkomen niet
meer dan een bepaald percentage van hun inkomen aan zorg hoeven te betalen.
In 2006 was het aandeel dat werkgevers hebben bijgedragen, groter dan het
in de wet afgesproken percentage van 50. Dit moet in 2007 conform de afgesproken
systematiek worden rechtgetrokken om het beoogde evenwicht in het stelsel
weer te bereiken. De bijdrage van de werknemers daalt dus niet. De inkomensafhankelijke
bijdrage blijft 6,5%. Wel daalt het aandeel dat werkgevers betalen
van 51% naar iets onder de 50%.De heer Bos dringt aan op een zodanige verhoging van de zorgtoeslag dat
deze exact evenveel stijgt als de nominale premie. Dat is om twee redenen
zeer onredelijk. Ten eerste zou dit betekenen dat burgers van wie het loon
stijgt, geen hogere bijdrage aan de zorg hoeven te leveren. Het gat tussen
de stijging van € 45 van de zorgtoeslag en de premiestijging van € 104
wordt immers voor € 15 verklaard door het gestegen minimumloon.
Ook € 44 compensatie via de zorgtoeslag hebben de burgers gewoon
gekregen, alleen 12 maanden eerder dan volgens de systematiek was voorgeschreven.
De burgers krijgen dus precies waar zij volgens de wet recht op hebben. Dat
de zorgtoeslag nu niet evenveel stijgt als de premie, wil niet zeggen dat
burgers het voordeeltje uit 2006 moeten inleveren. Dat voordeeltje mogen zij
gewoon houden. Zij krijgen het alleen in 2007 niet opnieuw. Ik begrijp dat
de heer Bos ook zijn verjaardagscadeau een sigaar uit eigen doos vindt, als
hij niet de garantie krijgt dat hij volgend jaar niet opnieuw dat cadeau krijgt.
Een vreemde denkwijze, mijns inziens. Kortom, laten wij er maar niet aan beginnen.
Ik ontraad dus aanvaarding van de motie.De motie op stuk nr. 9 behelst een oproep aan de regering om het grondrecht
vrijheid van meningsuiting zowel in woord als gedrag actief te verdedigen
en uit te dragen. De heer Bos had nogal wat woorden nodig om deze motie toe
te lichten, alsof deze niet geheel voor zichzelf zou spreken. Het kabinetsstandpunt
in dezen is opgenomen in de nota Grondrechten in een pluriforme samenleving,
die de nuances en dilemma's bevat die van belang zijn voor de betekenis van
en de omgang met de grondrechten, inclusief het beleid om dit zo uit te dragen.
In de nota wordt ook ingegaan op het feit dat er vrijheid van meningsuiting
is met behoud van ieders verantwoordelijkheid voor de wet, een verantwoordelijk
die iedereen in acht dient te nemen en die ook mag worden benoemd. Wat de
angst van burgers in maatschappelijke discussies betreft, wijs ik erop dat
het stelsel van bewaking en beveiliging dat dit kabinet heeft ontwikkeld,
voorziet in een bescherming door de overheid van bijvoorbeeld opiniemakers,
een bescherming die ook de nodige waarborgen biedt voor de vrijheid van meningsuiting.
In dit licht lijkt de motie ons een ondersteuning van het bestaande beleid.De motie op stuk nr. 10 gaat over het werken aan een generaal pardon voor
alle asielzoekers en hun kinderen die onder de oude Vreemdelingenwet asiel
hebben aangevraagd en die Nederland niet hebben verlaten. Ik moet aanvaarding
van deze motie ontraden. De tekst van de motie verraadt dat een goede precisering
van de tekst en afbakening van de betrokken groep mensen in de motie kennelijk
minstens even weerbarstig is als de kwestie zelf. Het is bekend welk standpunt
de regering steeds heeft ingenomen bij dit onderwerp. Wij zullen de motie,
zo de steun hiervoor toereikend is, betrekken bij onze reactie op de motie
van mevrouw Lambrechts en de beantwoording van de door haar later gestelde
Kamervragen. De Kamer zal die brief begin volgende week ontvangen. Ik herhaal
dat wij aanvaarding van de motie ontraden.De motie op stuk nr. 11 van de heer Bos en anderen behelst een verzoek
aan de regering om de Tijdelijke Regeling Inkomensgevolgen herbeoordeling
arbeidsongeschikten voor de in de motie genoemde groep te verlengen. Wij ontraden
aanvaarding van deze motie op grond van de volgende argumenten. Inmiddels
werkt al bijna 50% van alle WAO'ers die een lagere uitkering kregen
als gevolg van de herbeoordelingen. Ik heb er vanmiddag ook over gesproken.
Het is van belang dat van WAO'ers wordt bezien tot welke arbeid zij in staat
zijn en dat alle mogelijkheden worden benut om hen weer aan het werk te helpen.
Het percentage van 50 zal nog hoger worden, omdat veel herbeoordeelde WAO'ers
nog een re-integratietraject volgen. Een bijkomend punt is dat de motie niet
financieel is gedekt.De heer Bos (PvdA):Om zeker te zijn dat de minister-president begrijpt waarover wij het hebben,
wijs ik erop dat het ons niet gaat om de totale groep die is herkeurd en waarvan
hij zegt dat 50% aan het werk is. Het gaat ons erom dat er een groep
was die geen werk had en dat van die groep 80% ook geen werk gevonden
heeft. Voor die groep is het enige resultaat van de herkeuring een duikeling
in inkomen. Over die groep gaat de motie.Minister Balkenende:Ik heb mijn argumenten gegeven. Wij hebben het er vanmiddag ook al over
gehad. Wij hebben steeds aangegeven wat wij in het verleden hebben beloofd.
Die beloften komen wij na. Wij hebben gezegd dat wij nu datgene gaan doen
wat de heer Verhagen naar voren heeft gebracht. Wij hebben ook geen andere
toezegging gedaan. Dat herhaal ik. Ook dat is een punt dat aan de orde is
als je over deze motie spreekt. Ik blijf dus bij het ontraden van aanvaarding
van de motie.In zijn motie op stuk nr. 12 verzoekt de heer Verhagen de middelen voor
de "prep camps" te verdubbelen. Het kabinet vindt de problematiek
van jongeren die niet werken noch naar school gaan, zeer ernstig en het voelt
zich ondersteund door de inbreng van de fractie van het CDA. De vijf "jongdepartementen"
om het zo maar te noemen, de departementen van SZW, OCW, Justitie, VWS en
BZK, hebben vanuit hun begrotingen 10 mln. gereserveerd om nog dit jaar een
aantal gemeenten en andere initiatiefnemers te ondersteunen om gericht actie
te ondernemen voor deze groep jongeren. De 10 mln. moet worden gezien als
een impuls waarmee het kabinet gemeenten de ruimte geeft om nieuwe aanpakken
zoals in Rotterdam te helpen ontwikkelen. In deze fase gaat het erom te achterhalen
wat werkt, en wat niet. In de motie van de heer Verhagen wordt gesuggereerd
dat het budget van 10 mln. niet voldoende is. Het kabinet zal nader in kaart
brengen of het budget voldoende is. Zo niet, dan is het bereid de motie van
de heer Verhagen uit te voeren, waarbij dan wel moet worden gekeken naar een
deugdelijke dekking. Het kabinet zal uw Kamer hierover zo spoedig mogelijk
nader informeren. Wij laten het oordeel over de motie graag over aan de Kamer.
Wij zeggen dus dat wij zullen bekijken wat nodig is en dat wij,
mocht er meer dan 10 mln. nodig zijn, zullen zorgen voor aanvullende middelen.
Alleen, wij willen eerst graag in kaart gebracht hebben of het nodig is.De heer Verhagen (CDA):De minister-president laat het oordeel over aan de Kamer. Naar mijn mening
is die verdubbeling nodig, want als het geld wordt verdeeld over de verschillende
steden, krijgen initiatieven die nu reeds startklaar zijn, niet de kans die
ze verdienen. Als de Kamer deze motie steunt, ga ik ervan uit dat die 20 mln.
ter beschikking gesteld wordt.Minister Balkenende:Ik heb hierover voldoende gezegd. We zijn positief over de motie. Ik wacht
het oordeel van de Kamer af; daarna kunnen we bezien hoe we de zaak financieel
aanpakken.De motie van de leden Verhagen en Rutte op stuk nr. 13 bevat een verzoek
aan de regering om met maatregelen te komen om de premieheffing voor werkgevers
verder te vereenvoudigen. Het is bekend dat het kabinet zich inzet voor de
vermindering van de administratieve lasten voor burgers en bedrijfsleven en
voorstellen daartoe serieus in overweging neemt. Het voorstel om eenmansvennootschappen
zonder personeel de mogelijkheid te bieden om kwartaalrapportages in te dienen
bij de Belastingdienst is sympathiek. Het kabinet denkt op dit moment na over
de feitelijke uitwerking ervan. Ik zeg toe, vóór 1 november
een brief hierover naar de Kamer te sturen. Ten aanzien van het verzoek om
met maatregelen te komen om de premieheffing voor werkgevers verder te vereenvoudigen,
kan ik meedelen dat de Kamer hierover zo spoedig mogelijk wordt geïnformeerd.
Momenteel vindt hiernaar nog ambtelijk onderzoek plaats. Ik geef in overweging
om deze motie aan te houden. De intentie is goed begrepen. Geef ons echter
even de tijd om de Kamer hierover nader te berichten.De motie van de heer Marijnissen op stuk nr. 14 bevat een verzoek om over
te gaan tot een verhoging van het wettelijk minimumloon en de daaraan gekoppelde
uitkeringen met 1,25%. Ik ontraad de aanneming van deze motie. Een
generieke verhoging van het minimumloon en uitkeringen vergroot de armoedeval
en verslechtert arbeidsparticipatie en werkgelegenheid. Een mindere verlaging
van de WW-premie versterkt dit effect.De motie op stuk nr. 15 van de heer Marijnissen bevat een verzoek om de
wettelijke maximale rente te verlagen met twee procentpunten en tevens de
regels voor reclames van kredietverschaffers aan te scherpen. Op zichzelf
is dit een sympathiek voorstel, maar er is dit jaar al erg veel in gang gezet.
De maximale kredietvergoeding is verlaagd; oorspronkelijk was deze 21%,
ze is inmiddels bijgesteld naar 16%. Deze wijziging is op 1 juli
2006 in werking getreden. Ze is met brede steun in de Kamer ontvangen. Naast
deze maatregel heeft het kabinet met de Wet financiële dienstverlening
nog diverse andere maatregelen genomen die zijn gericht op het voorkomen van
overkreditering en op vermindering van de schuldenproblematiek. Daarnaast
zijn er de reeds bestaande regels: in de reclame moeten het effectieve kredietvergoedingspercentage,
de maandlasten, de totale prijs van het krediet en andere specificaties worden
genoemd. De AFM houdt toezicht op de naleving van deze bepalingen en kan kredietverstrekkers
aanwijzingen geven bij niet-naleving. Andere sancties zijn dwangsom, boete
en, in het uiterste geval, intrekking van de vergunning. Daarnaast is er een
marktinitiatief opgestart om de schuldenregistratie uit te breiden. Dit wordt
door Financiën ondersteund. Ik ontraad dus de aanneming van deze motie.De heer Rutte (VVD):Voorzitter. Het ging allemaal erg snel, dus even terug naar de zojuist
behandelde motie over de kwartaalaangifte. Ik zou het op prijs stellen om
de nadere inzichten te ontvangen vóór de algemene financiële
beschouwingen, als dat mogelijk is.Minister Balkenende:Dat gaat de minister van Financiën proberen, dus die toezegging heeft
u binnen.De motie op stuk nr. 16 van de leden Marijnissen en Halsema verzoekt de
regering om bovenop de 63 mln. 20 mln. extra te investeren in verpleeghuiszorg.
Wij ontraden aanneming van deze motie op grond van de volgende argumenten.
De kwaliteitsverbetering van verpleeghuizen is meer dan geld alleen; het gaat
ook om anders werken en beter organiseren. Volgens het CTG-rapport is dit
ook mogelijk; we weten dus dat het kan. Ook nu zijn er instellingen die met
het bestaande budget prima kwaliteit kunnen leveren. De wantoestanden zoals
genoemd, moeten blijvend worden aangepakt door de inspectie, maar ze geven
zeker geen juist beeld van de zorg in het algemeen. Het gaat dus om kwaliteit
en doelmatigheid. Het gaat om een forse financiële impuls van in totaal
430 mln. Voor 2007 is het 63 mln. Dat is toereikend: omgerekend betekent dit
3000 extra paar handen aan het bed. Wij ontraden dus de aanneming van deze
motie.De motie op stuk nr. 17 van de heren Marijnissen en Rouvoet heeft betrekking
op schoolboeken. Wij ontraden de aanneming van deze motie op grond van de
volgende argumenten. Zoals ik in eerste termijn heb gezegd, wil het kabinet
dat onderwijs betaalbaar is voor alle ouders. Hier wordt dan ook veel aan
gedaan. Vorig jaar is het lesgeld afgeschaft voor alle leerlingen in het voortgezet
onderwijs en voor zestien- en zeventienjarigen in het beroepsopleidend onderwijs.
Daarmee is een belangrijke kostenpost voor de middeninkomens en voor de hogere
inkomens weggenomen. Ouders met een inkomen tot modaal kunnen op basis van
de Wetos voor ieder kind in aanmerking komen voor een tegemoetkoming in de
schoolkosten. Ook scholen zijn zich steeds meer bewust van de taak die zij
hebben in het beheersbaar houden van de kosten voor ouders. Circa 250 scholen
hebben een gedragscode ondertekend om de kosten in de hand te houden. Voor
wat de dekking betreft: de verhoging van de tegemoetkoming in de kosten van
de kinderopvang van hogere inkomens komt tegemoet aan de wel erg hoge eigen
bijdrage die zij moeten betalen. In het oog moet worden gehouden dat deze
kosten zwaar drukken op het tweede inkomen en dat zij de arbeidsparticipatie
belemmeren. Op basis van al deze argumenten moet ik de aanneming van deze
motie ontraden, wat ik vanmiddag trouwens ook al gedaan had.De motie op stuk nr. 18 van de heer Marijnissen behelst een verzoek aan
de regering om de uitkering van volledig arbeidsongeschikten op grond van
de WAO te verhogen tot 75% van het laatst genoten inkomen. Ik ontraad
de aanneming van deze motie en dat vloeit voort uit wat ik eerder vandaag
heb gezegd. Het kabinet heeft afspraken gemaakt met de sociale partners over
onder andere een verhoging van de IVA-uitkering. Een verhoging
van de WAO-uitkering was geen onderdeel van die afspraken. Een verhoging van
de uitkering van alle volledig arbeidsongeschikten betekent een fors budgettair
beslag. De totale kosten lopen in de periode 2007-2011 op tot 2,5 mld. extra,
dus 0,5 mld. per jaar. Als de verhoging ook met terugwerkende kracht gegeven
wordt, zoals bij de IVA-uitkering, dan loopt dit zelfs op tot ruim 3 mld.
Een beslissing hierover moet daarom bij de formatie worden genomen. Voor de
volledigheid wijs ik erop dat het hierbij niet gaat om gelijke gevallen, omdat
de IVA-regeling het element van de duurzaamheid omvat, waarop ook expliciet
getoetst wordt, wat bij de WAO niet het geval is. De motie gaat hier niet
op in. Om al deze redenen ontraad ik de aanneming van deze motie.De motie op stuk nr. 19 van de heer Marijnissen bevat een verzoek om de
herbeoordelingseisen in het kader van de WAO aan te passen. Als wij die eisen
aanpassen, ondergraven wij de afspraken die in het verleden zijn gemaakt.
Dat zou ernstig zijn, omdat het juist de bedoeling was dat de WAO nu anders
moest gaan functioneren. Het ging ons om een betere re-integratie en dan moet
je ook vasthouden aan de herbeoordelingseisen. Dat hangt eveneens samen met
afspraken die in het verleden met de sociale partners zijn gemaakt. Wij menen
dat wij moeten vasthouden aan de eisen die in het verleden naar voren zijn
gebracht en die in de praktijk functioneren. Om die reden ontraden wij de
aanneming van deze motie.De motie op stuk nr. 20 van de heer Marijnissen betreft de huurliberalisering.
Het voorstel wordt gedaan om het wetsvoorstel voor de verkiezingen niet verder
in behandeling te nemen. Wij ontraden de aanneming van deze motie. Zoals al
in de schriftelijke behandeling is aangegeven, is het kabinet van mening dat
het voorstel zoals het er nu ligt, voldoende waarborgen biedt om de balans
tussen de bescherming van de doelgroep van de sociale woningbouw en de benodigde
flexibilisering en ontspanning van de woningmarkt te bereiken. Momenteel liggen
de stukken over de huurliberalisatie bij de Tweede Kamer. In de vaste Kamercommissie
is gesproken over het al dan niet agenderen van het huurbeleid. Uitkomst daarvan
is dat de minister van VROM op 23 oktober het gesprek met uw Kamer zal
aangaan. Om deze reden wordt de aanneming van deze motie ontraden.De motie op stuk nr. 21 van de heren Marijnissen en Bos heeft te maken
met het mbo en de 25.000 leerlingen. De regering wordt gevraagd om voorstellen
te doen om de daling van het budget ongedaan te maken. De heer Marijnissen
haalde de brief van de MBO Raad aan, waarin het kabinet beschuldigd wordt
van woordbreuk. Vooropgesteld: dit is niet waar, en dat wordt inmiddels ook
door de MBO Raad erkend, blijkens de brief van de MBO Raad van 27 september
jongstleden aan de staatssecretaris van OCW. De afgelopen week is meerdere
malen met de MBO Raad gesproken, mede naar aanleiding van de brief van de
staatssecretaris van OCW, die uw Kamer inmiddels ook moet hebben bereikt.
Aanleiding voor de discussie was een staatje in de begroting OCW, waarin de
gemiddelde bijdrage per bve-deelnemer in meerjarenperspectief daalt. Dit is
door de MBO-raad uitgelegd als een bezuiniging van 3,5% per bve-deelnemer,
maar hoe liggen de feiten? Vanaf 1 augustus 2007 wordt de leerplicht
voor zestien- en zeventienjarigen ingevoerd. Velen van hen zullen vier dagen
werken en één dag op school zitten. Hiermee neemt het aantal
deelnemers weliswaar toe, maar het aantal schooldagen voor deze deelnemers
stijgt niet evenredig. De bijdrage voor deze leerlingen ligt logischerwijs
lager dan die voor leerlingen die vijf dagen naar school gaan. De afgelopen
jaren is bve mede incidenteel gefinancierd uit het ESF. Dit loket is inmiddels
gesloten, zoals ook bekend bij uw Kamer. Dat draagt bij aan een lichte daling
van het totaalbudget. Een deel van de educatiemiddelen is overgeheveld naar
de begroting voor Vreemdelingenzaken en Integratie, maar blijft beschikbaar
voor de doelgroep. De MBO-raad heeft een punt als het gaat om de vaste kosten
van huisvesting. Het kabinet is bereid om nader onderzoek te doen naar het
bekostigingsmodel, conform de toezeggingen in het kabinetsstandpunt over ibo
en bve. Op grond van deze argumenten moet ik aanneming van deze motie ontraden.Motie nr. 22 van de heren Rutte en Verhagen betreft het opstellen van
een project dat een eenbesluitloket mogelijk moet maken om grote projecten
sneller uit te voeren dan nu het geval is. Het pleidooi voor versnelling van
de besluitvormingsprocedures voor grote projecten spreekt ook het kabinet
aan. Het kabinet heeft in de Tracéwet, de rijksprojectenprocedure in
de Wet op de ruimtelijke ordening, met de Spoedwet wegverbreding, de omgevingsvergunningen
en de aanpassing van de AWB al veel in gang gezet. De procedure vormt niet
de bottleneck. In het TCI-debat is reeds naar een lex specialis gekeken. Hieruit
blijkt dat de tijdwinst beperkt is en blokkerend werkt bij aanpassingen. In
de ons omringende landen gaat de besluitvorming bij grote projecten ook niet
sneller. Uit evaluaties blijkt procesmanagement cruciaal. Ook is een besluitvaardig
politiek-bestuurlijk optreden van groot belang. In onze Grondwet en in internationale
verdragen is geregeld dat de rechter een rol heeft bij de besluitvorming over
infrastructuur. Als belangen van derden in het geding zijn, moet besluitvorming
door de overheid geborgd zijn in onze rechtsstaat. Kortom, één
wet lost niets op, goede en daadkrachtige samenwerking tussen kabinet, parlement
en samenleving wel. Op basis van deze argumenten moet ik de aanneming van
deze motie ontraden.De heer Rutte (VVD):Dat zou waar zijn als het ging om de bestaande hoofdinfrastructuur, maar
voor de aanleg van nieuwe hoofdinfrastructuur geldt wel degelijk dat er ook
allerlei wettelijke en bestuurlijke belemmeringen zijn voor snel besluiten
over procedures. Wij zien dat bij de Tweede Maasvlakte en bij wegenaanleg.
Ik vraag het kabinet daarom toch nog heel goed naar deze motie te kijken,
die bij de aanleg van nieuwe infrastructuur wel degelijk raakt aan een kernprobleem.Minister Balkenende:Er is geen sprake van onwil om hiernaar te kijken. De uitspraak is dat
het kabinet met een voorstel dient te komen. Ik heb aangegeven wat de problemen
zijn. U kunt de motie in stemming brengen of die nog even aanhouden, waarna
wij de Kamer nader zullen informeren.De heer Rutte (VVD):Ik wil de motie in stemming brengen.Minister Balkenende:Ik kom bij motie nr. 23 van de leden Rutte, Bos en Verhagen over vroegtijdige
signa lering van taalachterstanden bij kinderen. Hierover is
het nodige gezegd in het debat door diverse fracties, zoals ook blijkt uit
de ondertekening. Het kabinet wil deze motie overnemen wanneer wij die als
volgt mogen begrijpen. De doelstelling van de taaltoets heeft het kabinet
al onderschreven in eerste termijn. Het kabinet heeft er dan ook geen bezwaar
tegen om met een uitgewerkt plan te komen, zoals in de motie wordt gevraagd.
Het kabinet onderkent immers het belang dat vroegtijdig wordt gesignaleerd
of kinderen een taalachterstand hebben. Ik wijd enkele woorden aan de nadere
invulling daarbij. Het kabinet hecht aan het opdoen van ervaring met pilots.
Ook kunnen de experimenten in Rotterdam en het taalonderzoek van TNO meewegen.
Het verplichtend karakter en de consequentie daarvan moeten goed worden doordacht.
Voor zo'n verplichting is in ieder geval een wetswijziging noodzakelijk. Dat
vraagt om een debat met de Kamer in de nieuwe samenstelling. De benodigde
middelen moeten beschikbaar zijn, inclusief middelen voor de toetsing. Een
besluit daarover is voorbehouden aan het volgend kabinet. Ook over de wijze
van invoering zal op basis van nadere uitwerking worden besloten. Aan het
analyseren door het consultatiebureau van het taalaanbod door ouders zal ook
apart aandacht worden besteed bij de uitwerking van het plan. Als deze interpretatie
de indieners aanspreekt, willen wij de motie graag overnemen.De heer Rutte (VVD):Ik acht de uitleg nog steeds vrij mager. De minister-president oppert
allerlei op zichzelf respectabele vragen die nog moeten worden beantwoord.
De motie doet een duidelijke uitspraak over de noodzaak van een wettelijk
kader om een en ander goed te organiseren. Ik kan in dit verband mevrouw Van
Oudenallen citeren: Als wij dingen alleen tot 22 november doen, kunnen
wij het overlaten aan het nieuwe kabinet. Wij besluiten vandaag ook over zaken
die in de loop van 2007 effect sorteren. Ik meen dat wij er goed aan doen
om de motie gewoon in stemming te laten komen om daarna een formele reactie
van het kabinet te krijgen.Minister Balkenende:Voorzitter. Ik vind dat jammer. De heer Rutte zal hebben gemerkt dat wij
op alle onderdelen positief hebben gereageerd. Wij hebben pilots aangekondigd.
Wij tekenen wel aan, dat nog moet worden gekeken hoe het staat met de financiering.
Ik heb iets gezegd over de aard van de besluitvorming. Kortom: wij moeten
hiermee aan de slag. De boodschap is helder. Ik meende dat het kabinet met
de exegese die ik van de motie heb gegeven, juist alle recht doet aan de indieners.
Laten wij de stemming dan maar afwachten. Daarna zal de Kamer nader van ons
horen.De heer Rutte (VVD):Voorzitter. Ik waardeer de poging van de minister-president om aan de
motie tegemoet te komen zeer. De motie vormt een veel steviger afspraak dan
hij het doet voorkomen. De motie zegt: ja, er moet een verplichte taaltoets
komen en ja, als uit de taaltoets blijkt dat kinderen op het gebied van de
taalbeheersing door het ijs zakken, moeten zij worden verplicht tot voorschoolse
educatie. Dat staat hard in de motie. Wij willen daaraan vasthouden.De heer Van der Vlies (SGP):Voorzitter. Daar ligt nu juist het probleem dat ik met de motie heb. Er
staat klip en klaar in dat de ouders informatie krijgen hoe de woordenschat
kan worden uitgebreid wanneer het consultatiebureau vaststelt dat sprake is
van een taalachterstand. Maar er staat ook dat de consequentie is dat verplichte
voorschoolse educatie wordt gevolgd. Met educatie is niets mis. In bijzondere
gevallen ook niet met voorschoolse. Maar voor de verplichting zal een titel
moeten bestaan. Bij mijn weten is die er voor driejarige kinderen niet. Dat
betekent in voorkomende gevallen een uitbreiding van de leerplicht. Wij hebben
al een discussie gevoerd over de verlaging van de leerplicht van vijf- naar
vierjarige leeftijd. Nu komt van vier naar drie daar nog een keertje bij.
Ik wil er even op wijzen dat wij daarover niet lichtvaardig mogen beslissen.
Dat staat los van de doelstelling van de motie, die redelijk is. Het gaat
mij om het instrument dat wordt gekozen en het verplichtende karakter ervan.Minister Balkenende:Om die reden meen ik ook dat het kabinet een redelijk wijze exegese van
de motie heeft gegeven. Wij moeten goed onder ogen zien wat de consequenties
ervan zijn. De intentie is volstrekt helder. Ik heb gezegd dat het verplichte
karakter en de consequenties van de motie goed moeten worden doordacht. Voor
een dergelijke verplichting is in ieder geval een wetswijziging noodzakelijk.
Dat vereist een debat met de Kamer in een nieuwe samenstelling. Om deze reden
heb ik gezegd dat wij heel goed moeten bedenken wat wij gaan doen. Ik meen
dat het kabinet zich op alle mogelijke manieren redelijk opstelt. Ik begrijp
dat de heer Rutte voortgang wil boeken. Wij zullen zorgen dat de consequenties
zo snel mogelijk in kaart worden gebracht. Dan zullen wij erover kunnen spreken
hoe wij kunnen handelen. De heer Van der Vlies heeft duidelijk gemaakt waar
de risico's liggen.De motie op stuk nr. 24 van de heer Rutte en anderen omvat voorstellen
tot het tegengaan van winkeldiefstallen en geweld tegen gezagsdragers en dienstverleners.
Ook de heer Van der Vlies heeft hiervoor aandacht gevraagd. Ik merk daarover
het volgende op. De voorstellen dienen om deze groepen van personen, zoals
winkeliers, leraren en conducteurs, beter te beschermen. Dat is terecht. Zij
vervullen belangrijke functies in onze samenleving en verdienen het te worden
beschermd tegen diefstal en geweld. Op enkele terreinen wordt al gewerkt aan
de onderwerpen die de heer Rutte noemde. Dat geldt bijvoorbeeld voor het geweld
tegen overheidsdienaren. De minister van BZK zal op korte termijn samen met
het VNG en andere betrokkenen met een actieplan komen. De overheid voert verder,
samen met het bedrijfsleven, het pakket van maatregelen van het actieplan
Veilig Ondernemen uit. Ik stel voor dat het Platform Detailhandel door de
verantwoordelijk minister wordt betrokken bij de beantwoording van de vraag
hoe de voorstellen met betrekking tot het tegengaan van winkeldiefstallen
kunnen worden uitgewerkt. Ik heb de aandachtspunten genoteerd. Het was mijn
bedoeling om de heer Rutte in de eerste termijn te zeggen dat wij zijn voorstellen
over dit onderwerp met een positieve instelling zullen beoordelen en dat wij
er nader op zullen reageren. Voor zover de voorstellen repressief van aard
zijn, zullen zij moeten passen binnen het systeem van strafrecht. Dat vergt
een nadere bestudering. Als voorbeeld noem ik de voorgestelde uitbreiding
van de bevoegdheden van burgersurveillance of het doen van aangifte
door een organisatie of beroepsorganisatie in plaats van het slachtoffer zelf.
Uit de aangifte moet blijken van geweld tegen een met name genoemd persoon.
Nu al is de praktijk dat de betrokkene bij aangifte wel zijn naam noemt, maar
woonplaats kiest op het bureau van de politie. Ik zeg de heer Rutte toe dat
hij zo spoedig mogelijk een reactie op zijn voorstel krijgt van beide bewindspersonen.
Nu, naar ik begrijp, het accent van de plannen van de heer Rutte ligt op de
strafrechtelijke aanpak, lijkt de behandeling van de begroting van Justitie
volgende maand de meest aangewezen plaats voor verdere bespreking. De brief
met onze reactie op beide onderwerpen zal de Kamer uiterlijk eind oktober
bereiken.De heer Rutte (VVD):Voorzitter. Ik stel deze reactie zeer op prijs. Ik kan de motie intrekken.
Ik had haar ingediend omdat er eerder nog geen reactie was gekomen. Deze reactie
geeft mij volkomen genoegdoening, dus ik trek de motie in.De voorzitter:Aangezien de motie-Rutte c.s. (30800, nr. 24) is ingetrokken, maakt zij
geen onderwerp van beraadslaging meer uit.De heer Rutte (VVD):Voorzitter. Ik blijk een parlementaire fout te hebben gemaakt. Ik moet
verzoeken om de motie aan te houden.De voorzitter:Op verzoek van de heer Rutte stel ik voor, zijn ingetrokken motie (30800,
nr. 24) van de agenda af te voeren.Daartoe wordt besloten.Minister Balkenende:Een ingetrokken motie wordt aangehouden. Dit is volgens mij een novum.De voorzitter:Dat kan binnen een halve minuut!Minister Balkenende:In de motie op stuk nr. 25, van mevrouw Halsema en de heer Verhagen, wordt
gevraagd om een plan van aanpak voor een uitkering voor zwangerschapsverlof
voor zelfstandigen. Zij verzoeken de regering voor de behandeling van de begroting
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid een plan van aanpak naar de Kamer te
sturen waarin voorstellen worden gedaan voor een uitkering voor zwangerschapsverlof
voor vrouwelijke ondernemers, zelfstandigen, freelancers en meewerkende partners.
In 2004 is de Wet arbeidsongeschiktheidsverzekering zelfstandigen afgeschaft.
In de WAZ was ook geregeld dat vrouwelijke zelfstandigen en freelancers bij
zwangerschap recht hebben op een uitkering. Na afschaffing zijn zelfstandigen
voor de in de WAZ gedekte risico's aangewezen op de private verzekeringsmarkt.
Dit is beoogd beleid. Overigens lopen er met betrekking tot het recht op een
uitkering bij zwangerschap voor zelfstandigen nog procedures bij de rechter,
een zaak van de FNV tegen de Staat.Het kabinet stelt voor in plaats van een plan van aanpak, waar mevrouw
Halsema om vraagt, een notitie voor te bereiden waarin de voors en tegens
op een rij worden gezet. Die kunnen dan zo snel mogelijk worden betrokken
bij bijvoorbeeld de bespreking van de begroting van SZW. Naar ons oordeel
kan de motie worden aangehouden, in afwachting van de notitie die wij de Kamer
zullen toezenden. Ons advies is dus: aanhouden.In de motie op stuk nr. 26 doet mevrouw Halsema een voorstel over de besteding
van extra middelen voor ontwikkelingssamenwerking. Van de toename van het
budget voor ontwikkelingssamenwerking in 2007 zou de helft moeten worden gereserveerd
voor de bestrijding van hiv/aids, programma's voor versterking van reproductieve
rechten en versterking van het ondernemerschap van vrouwen. Wij ontraden deze
motie. Aan de drie genoemde doelen worden in 2007 al substantiële bedragen
besteed: voor de bestrijding van hiv/aids 392 mln., voor de programma's voor
reproductieve rechten 94 mln. en voor versterking van het ondernemerschap
van vrouwen 372 mln. In deze bedragen is al een toename als gevolg van de
stijging van het budget met 220 mln. verwerkt. Daar nog eens een verhoging
met 50% van de 220 mln. bovenop vastleggen brengt de programmering
in gevaar en leidt tot problemen. Wel zal de regering indien in de loop van
het huidige jaar ruimte in de begroting ontstaat, die aan de genoemde doelen
besteden. De motie wordt ontraden.Mevrouw Halsema en anderen hebben op stuk nr. 27 een motie ingediend over
Darfur. De strekking ervan is dat de missie van de Afrikaanse Unie onder de
VN-vlag wordt gebracht. De missie moet zowel bilateraal als in EU-verband
worden gesteund met geld en materiaal en de regering moet zich maximaal inspannen
voor het instellen van een no flyzone boven Darfur. Wij beschouwen deze motie
als een ondersteuning van ons beleid, met de kanttekening dat het instellen
van een no flyzone onderdeel zou moeten zijn van een breder internationaal
pakket. Nederland zet zich zeer actief in voor een VN-missie met een robuust
mandaat en met de middelen om dat mandaat uit te voeren. Zowel bilateraal
als in EU-verband oefenen wij samen met anderen druk uit op Sudan om in te
stemmen met een VN-missie in Darfur. Nederland is voorstander van het instellen
van een no flyzone boven Darfur als ondersteuning van de missie, mits niet
in isolement, maar als onderdeel van een breder pakket van afdwingbare en
implementeerbare maatregelen in het kader van een VN-missie. Uiteraard blijft
Nederland de huidige missie van de Afrikaanse Unie in Darfur steunen. Dit
jaar heeft Nederland de missie al met 20 mln. gesteund, bovenop de reeds eerder
gegeven steun van 18,6 mln. Daarnaast pleit Nederland voor een grotere Europese
bijdrage. Wij beschouwen de motie als een ondersteuning van het beleid.Mevrouw Van der Laan en anderen stellen in de motie op stuk nr. 28 voor
om 200 mln. uit te trekken voor arbeidsvoorwaarden voor leraren. Wij ontraden
deze motie. Het kabinet neemt het verzoek om extra overleg met de werkgevers
te voeren over. Voor leraren is in de huidige kabinetsperiode al een bedrag
van 270 mln. structureel aan scholen beschikbaar gesteld, voor onder andere
functie- en beloningsdifferentiatie, het stimuleren van zij-instroming en
het opleiden in de school. Dit bedrag is inclusief de eerder genoemde 100
mln. voor professionalisering. In de bekostiging van de scholen is 160 mln.
beschikbaar voor functie- en beloningsdifferentiatie. Deze middelen worden
nog maar mondjesmaat gebruikt. De scholen zijn dus aan zet. Zij kunnen leraren
extra belonen. De voorgestelde dekking, bij wege van afschaffing van de fusieprikkel
in het voortgezet onderwijs, vereist een wijziging van het formatiebesluit
voortgezet onderwijs. Let wel, de fusieprikkel is een opslag op de bekostiging
van brede scholengemeenschappen. Als deze opslag wordt afgeschaft, betekent
dit een bezuiniging op de bekostiging van brede scholengemeenschappen, en
dat kan toch niet de bedoeling zijn van de indieners. Een wijziging van het
formatiebesluit levert overigens pas in 2008 geld op. Ik ontraad dus het aannemen
van deze motie.Mevrouw Van der Laan (D66):Puur over de formulering van de motie merk ik het volgende op. Inhoudelijk
zullen wij het namelijk niet met elkaar eens zijn en vandaar ook de indiening
van deze motie. Ik hoorde de minister-president iets zeggen over 200 mln.
extra voor de leraren, maar wij hadden gedacht dat de fusieprikkel op 84 mln.
zou uitkomen. Misschien is deze dan groter dan wij dachten, maar dat het 200
mln. zou zijn, komt voor mij uit de lucht vallen.Minister Balkenende:Ik gaf het u zonet aan. Ik heb gezegd: 270 mln. structureel voor scholen
voor onder andere de functie- en beloningsdifferentiatie en in de bekostiging
van scholen een bedrag van 160 mln. voor functie- en beloningsdifferentiatie,
maar daar is weinig mee gedaan. Dat zijn de getallen die ik zo-even heb genoemd.Mevrouw Van der Laan (D66):Dat zijn niet de getallen die in mijn motie staan.Minister Balkenende:Ik geef aan hoe dit is voorzien.Mevrouw Van der Laan (D66):Dat begrijp ik. Ik had echter de indruk dat de minister-president dacht
dat ik 200 mln. wilde uittrekken. Wij kunnen wel wat vinden in de begroting,
maar die 200 mln. heb ik helaas niet kunnen vinden.Minister Balkenende:Voorzitter. Ik kom bij de motie van mevrouw Van der Laan en anderen op
stuk nr. 29, over een plan van aanpak voor de realisatie van 1000 extra brede
scholen. Wij ontraden het aannemen van deze motie. Het kabinet steunt de ambitie
van gemeenten om in 2010 te komen tot circa 1500 brede scholen. Het zijn lokale
initiatieven – thans zijn het er 600 – in de vorm van samenwerking
tussen vele instellingen, zoals scholen, kinderopvang en sportinstellingen.
Aan het verzoek om een plan op te stellen om extra brede scholen te realiseren
geef ik graag gehoor. Het kabinet heeft dit feitelijk al in gang gezet. Voor
de overige elementen is geen extra geld beschikbaar. Zodra dit plan is uitgewerkt,
zal het kabinet begin 2007 en na een onafhankelijk oordeel van het CPB een
definitief besluit nemen over eventuele financiering van dit project. Het
kabinet ziet deze motie als een ondersteuning van datgene waarmee wij bezig
zijn, maar wat de indieners feitelijk vragen, is nu even niet aan de orde,
ook al omdat het gaat om grote financiële consequenties; zie de tweede
overweging. De intentie is evenwel sympathiek en wij zijn er al mee bezig.De motie van mevrouw Van der Laan op stuk nr. 30 betreft een verzoek aan
de regering om op korte termijn voorstellen te ontwikkelen ter vervanging
van de no-claimregeling. Het kabinet is natuurlijk graag bereid het gevraagde
inzicht in de alternatieven voor de no-claim te verschaffen. Namens de minister
van VWS zeg ik toe dat de Kamer het gevraagde overzicht zal ontvangen, en
wel zo snel mogelijk. Het betekent dat wij achter deze motie kunnen staan.
Wij laten uiteraard het oordeel aan de Kamer over, maar geven te kennen dat
wij deze motie graag zullen uitvoeren.De motie van de leden Van der Laan en Halsema op stuk nr. 31 betreft de
individualisering van de algemene heffingskorting. Dit kabinet heeft geen
voornemens om de overdraagbare heffingskorting te wijzigen. Het is aan een
nieuw kabinet om ter zake eventueel te besluiten. Het ligt dus niet in de
rede dat dit kabinet nu voorbereidingen gaat treffen, en daarom ontraden wij
het aannemen van deze motie.Wij ontraden voorts het aannemen van de motie van de heer Rouvoet op stuk
nr. 32 over de tegemoetkoming voor Wajongers. Het kabinet heeft zonder meer
oog voor de bijzondere situatie waarin Wajong-gerechtigden verkeren. Juist
vanwege deze situatie en hun geringe kans op de arbeidsmarkt heeft het kabinet
zich reeds ingezet voor deze groep. Zo hebben Wajongers kunnen profiteren
van de oplossing van het verzilveringsprobleem bij de aftrek van buitengewone
uitgaven en is in 2005 de Wajong-korting met € 100 verhoogd. Daarnaast
kunnen Wajongers aanspraak maken op specifieke ondersteuning via de buitengewone
uitgavenaftrek en via de bijzondere en categoriale bijstand van de gemeenten.
Samenvattend is het kabinet van oordeel dat het huidige instrumentarium ten
aanzien van de Wajongers adequaat is en daarom ontraden wij deze motie.Ik kom bij de motie van de leden Rouvoet en Verhagen op stuk nr. 33 over
het continueren van de Regiegroep Grijs Werkt. Het voorstel van beide Kamerleden
om de Regiegroep Grijs Werkt te continueren is het kabinet sympathiek. De
Regiegroep doet goed en belangrijk werk. Het kabinet is in beginsel van mening
dat een beslissing over voortzetting van de werkzaamheden van de Regiegroep
overgelaten moet worden aan een volgend kabinet. Echter, indien de Kamer wenst
dat het kabinet hierover nu al een positief oordeel geeft, zal het kabinet
zich vanzelfsprekend voegen naar de wens van de Kamer. Daarom laten wij het
oordeel over deze motie graag aan de Kamer over.De motie van de heer Rouvoet op stuk nr. 34 gaat over het instellen van
een eenmalige afdrachtskorting voor herintreders die ten minste vier jaar
lang niet op de arbeidsmarkt hebben geparticipeerd. Wij ontraden aanneming
van deze motie. Maatregelen als deze kennen een aanzienlijke uitvoeringslast
en zij zijn weinig effectief. Zie de ervaringen met de toetrederskorting.
Wel effectief is het beleid dat het combineren van arbeid en zorg vergemakkelijkt,
en juist daarvoor heeft het kabinet in de afgelopen periode het nodige gedaan.
Zie de intensivering bij de kinderopvang.De heer Van Schijndel heeft op stuk nr. 35 een motie ingediend over ons
standpunt omtrent de mogelijkheid van het creëren van voorzieningen voor
nationale opt outs op het terrein van vreemdelingenbeleid, alsmede op het
vlak van toegang van EU-burgers tot ons sociale stelsel. Wij ontraden aanneming
van deze motie. Het door de heer Van Schijndel gevraagde standpunt is reeds
in schriftelijke antwoorden opgenomen en behelst dat het kabinet op termijn
verdragswijzigingen noodzakelijk acht om de EU in staat te stellen om op democratische
en slagvaardige wijze een aantal beleidsuitdagingen aan te gaan,
waaronder het voeren van een effectief immigratiebeleid. De regering blijft
erbij dat het voorbarig zou zijn om nu al in te gaan op de wijze waarop in
een eventueel nieuw verdrag vorm wordt gegeven aan de bepalingen omtrent immigratie
of toegang tot de sociale stelsels. In het algemeen geldt dat de voorzieningen
voor nationale opt outs de mogelijkheden om tot een effectief gemeenschappelijk
beleid te komen niet bevorderen.Wij ontraden ook aanneming van de motie van de heer Van Schijndel op stuk
nr. 36 inzake Roemenië en Bulgarije. Het voortgangsrapport is een dag
geleden ontvangen en naar de Kamer gestuurd. De regering zal binnenkort haar
appreciatie geven van het Commissierapport over toetreding van Roemenië
en Bulgarije en met die appreciatie zal de regering ingaan op de maatregelen
om deze toetreding goed te begeleiden en om voortgaande hervormingen in deze
landen te garanderen.De motie van de heer Van Schijndel op stuk nr. 37 heeft als strekking
de toetredingsonderhandelingen met Turkije af te breken als de voortgangsrapportage
gebreken constateert. Wij ontraden aanneming van deze motie. Er is een procedure
afgesproken en aan die procedure zal Nederland zich houden. Daarom kan niet
op het rapport worden vooruitgelopen.De motie van de heer Wilders op stuk nr. 38 betreft het eenmaal indienen
van een aanvraag met betrekking tot een reguliere verblijfsvergunning. Het
voorstel van de motie is in strijd met de Algemene wet bestuursrecht en niet
realiseerbaar. Voor reguliere aanvragen geldt het vereiste dat de betrokkenen
in het land van herkomst een machtiging tot voorlopig verblijf aanvragen en
de beslissing daarop in het land van herkomst afwachten. Het is bekend dat
misbruik van reguliere procedures werd gemaakt om het verblijf in Nederland
te rekken. Speciaal daarvoor heeft de IND loketten ingericht waar aanvragen
die zijn ingediend zonder de vereiste machtiging tot voorlopig verblijf, versneld
worden afgedaan. Met ingang van 1 januari aanstaande worden alle aanvragen
van vreemdelingen die niet over een machtiging tot voorlopig verblijf beschikken,
daar behandeld. Daarnaast worden op grond van de Algemene wet bestuursrecht
tweede of volgende reguliere aanvragen waarbij geen sprake is van nieuwe feiten
of omstandigheden snel en summier afgedaan. Bovendien is de Kamer gemeld dat
de minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie thans onderzoekt hoe toelating
na fraude kan worden voorkomen. Daarbij zal zij tevens onderzoeken of misbruik
door stapeling van procedures kan worden aangepakt. Deze punten lijken mij
ook voor de heer Wilders relevant. Ik wil hem in overweging geven om de informatie
van de minister voor Vreemdelingenzaken en integratie af te wachten en om
deze motie aan te houden. Dan wordt in ieder geval rekening gehouden met de
laatste punten die ik noemde.De heer Rutte (VVD):De motie op stuk nr. 38 is ons zeer sympathiek. Mag ik onderstrepen wat
de premier zei over toelating na fraude? Dat wordt een onderdeel van het onderzoek
en dat lijkt mij buitengewoon wezenlijk.Minister Balkenende:Dit is een ondersteuning. De informatie wordt zo snel mogelijk naar de
Kamer gezonden. Met haar motie op stuk nr. 39 vraagt mevrouw Van Oudenallen om bij succesvolle
pilots tegen fietsdiefstallen het systeem landelijk in te voeren. Het kabinet
wil deze motie overnemen, want er is weinig dat zich verzet tegen wat mevrouw
Van Oudenallen vraagt, zodat zij alvast deze toezegging binnen heeft.Met de motie op stuk nr. 40 verzoekt mevrouw Van Oudenallen om de politie
de mogelijkheden te geven om op te treden tegen het mobiel bellen en het dragen
van een walkman op de fiets. Wij beschouwen deze motie als een ondersteuning
van het beleid. De minister van Verkeer en Waterstaat kreeg onlangs in een
debat over verkeersveiligheid brede steun om mobiel bellen op de fiets niet
te verbieden, niet omdat dat niet gevaarlijk zou zijn, maar omdat zo'n verbod
moeilijk te handhaven is. Overigens heeft de politie nu al de mogelijkheid
om in te grijpen bij onveilige situaties in het verkeer. Desondanks is het
kabinet bereid om een studie te verrichten naar de effecten van bellen en
muziek luisteren tijdens het fietsen en naar de manier waarop fietsers op
het risico kunnen worden gewezen. Deze toezegging heeft u dus ook binnen,
mevrouw Van Oudenallen.Ik kom toe aan de motie op stuk nr. 41. In de motie wordt de regering
gevraagd, gemeenten te verzoeken te kijken of men niet tot eenzelfde standaardparkeersysteem
kan komen. Het kabinet laat het oordeel over aan de Kamer. Mocht de motie
worden aangenomen, dan zal het kabinet dit verzoek doorgeleiden naar de VNG.Mevrouw Van Oudenallen was erg actief, zij kwam met vier moties. De laatste
was een beetje onvermijdelijk: een verzoek aan de regering dat als onderzoeken
van de gemeente Amsterdam en het CPB daartoe aanleiding geven, de verkenningsfase
voor de aanleg van een tweede zeesluis onmiddellijk kan worden gestart. Het
kabinet is natuurlijk bereid, het CPB te verzoeken een tweede onderzoek uit
te voeren. Als dat onderzoek aanleiding geeft tot versnelling van de uitvoering,
zal de minister van Verkeer en Waterstaat hierover het gesprek met de regio
aangaan. Ik dank mevrouw Van Oudenallen zeer voor haar bijdrage, die ons allen
heeft wakker geschud.Wij hebben gisteren en vandaag uitvoerig en vaak scherp gedebatteerd.
Het was een pittig debat, waar het licht van de verkiezingen van 22 november
al enigszins overheen straalde. Ik dank de Kamer voor haar inbreng. In dit
debat hebben wij geprobeerd, een brug te slaan tussen idealen en mogelijkheden.
Ik besef dat er onderwerpen zijn waarover wij het niet eens zijn geworden:
er zijn verschillen van opvatting. Maar wat wij allemaal delen, is onze trots
op dit land en de mensen die er wonen, onze overtuiging dat dit kleine grote
land niet alleen een interessant verleden, maar vooral ook een goede toekomst
heeft, een toekomst die het waard is er samen dag in dag uit aan te werken.
Het is vandaag veel gegaan over cijfers en techniek, wat vaak onvermijdelijk
is. Maar achter die cijfers gaan mensen schuil, en om hen gaat het. Dat is
terecht door velen van u beklemtoond. Als ik verheugd ben over de aantrekkende
werkgelegenheid, denk ik aan die duizenden mannen en vrouwen die daardoor
de stap kunnen zetten naar een beter leven. Als wij praten over dalende criminaliteitscijfers,
denk ik aan die ouderen die nu misschien weer wél 's avonds de trein
durven nemen. Als wij het hebben over minder bureaucratie in de zorg, denk
ik aan die patiënten die daardoor meer persoonlijke aandacht krijgen,
en aan de medewerkers die daardoor meer voldoening hebben in
hun werk. Ik weet dat dit alles ook geldt voor eenieder van u.Nederland is werk in uitvoering. Het kabinet wil voorwaarden scheppen,
waaronder ons land ook in de toekomst kan floreren, zodat mensen in dit land
een goed leven en blijven opbouwen, en wij ook in de toekomst zekerheid kunnen
bieden aan mensen die zorg en hulp nodig hebben. Dynamiek, juist om solidariteit
te kunnen blijven waarmaken, daar zijn de maatregelen die wij op Prinsjesdag
hebben gepresenteerd op gericht. Het kabinet werkt graag, samen met u, verder
aan een sterk en menselijk Nederland.(Applaus).De beraadslaging wordt gesloten.De vergadering wordt van 21.58 uur tot 22.15 uur geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20062007-294-351.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl