Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Grondwaterwet met betrekking tot voor het onttrekken van grondwater te stellen algemene regels en enige andere onderwerpen (23233)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1994-1995, pag. 3664-3671

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

21-03-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1994-1995

nr. 60, pagina 3664-3671

21-03-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 
 Er is geen inhoudsopgave aanwezig.
 
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 23233Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

60ste vergadering; 21 maart 1995Pagina 3643-3643
Vragen van het lid Janmaat aan de minister-president, over de uitlatingen van de minister-president over het minderhedenbeleidPagina 3652-3654
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Brandweerwet 1985, de Wet geneeskundige hulpverlening bij rampen en enige andere wetten in verband met wijziging van de opzet van de inspectie voor het brandweerwezen en regeling van enige andere onderwerpen (23804)Pagina 3671-3681
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg over de schrapping van de onafhankelijkheid van ArubaPagina 3658-3664
Vragen lid Mateman aan minister van Defensie over de helikoptersPagina 3647-3652
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafvordering (vormverzuimen) (23705)Pagina 3657-3657
Regeling van werkzaamheden (dinsdag 21 maart 1995)Pagina 3643-3647
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Auteurswet 1912 en de Wet op de naburige rechten in verband met de richtlijn nr. 93/98/EEG van de Raad van de Europese Gemeenschappen van 29 oktober 1993, betreffende de harmonisatie van de beschermingstermijn van het auteursrecht en van bepaalde naburige rechten (PbEG L 290) (23812)Pagina 3657-3658
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 21 maart 1995)Pagina 3681-3682
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Grondwaterwet met betrekking tot voor het onttrekken van grondwater te stellen algemene regels en enige andere onderwerpen (23233)Pagina 3664-3671
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Algemene wet bestuursrecht en andere wetten in verband met de afschaffing van de verplichtingen om advies te vragen over algemene beleidsvoornemens van de rijksoverheid, waaronder regelgeving en het stellen van een dwingende termijn aan advisering (afschaffing adviesverplichtingen) (23983)Pagina 3656-3657
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Wet van 11 mei 1956 (Stb. 242), houdende enige regelen betreffende het gebruik van de Friese taal, in het bijzonder in het rechtsverkeer (verruiming van de mogelijkheden van het gebruik van het Fries) (23818)Pagina 3655-3656
Vragen van het lid Stellingwerf aan de minister van Defensie, over de werving ten behoeve van een beroepslegerPagina 3654-3655

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 49 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Aan de orde is de behandeling van: 
 
 het wetsvoorstel Wijziging
van de Grondwaterwet met betrekking tot voor het onttrekken van grondwater
te stellen algemene regels en enige andere onderwerpen (23233).
 
 
 
 
 
 De algemene beraadslaging wordt geopend.
 
 
 
 
 
 De heer Remkes (VVD):
 
 Mijnheer de voorzitter! De VVD-fractie kan met de hoofdlijnen van deze
wijziging van de Grondwaterwet instemmen door haar aan vier criteria te toetsen.
Wat zijn de effecten van dit wetsvoorstel op de verdroging? Wat zijn de effecten
van dit wetsvoorstel op de bestuurlijke, administratieve lasten? Wat zijn
de economische effecten en wat is het decentralisatiegehalte van dit wetsvoorstel?
Vanuit die vier invalshoeken wil ik bij drie punten kanttekeningen plaatsen.
 
 Ik wil allereerst ingaan op de grens van 10 m3 per uur, waarboven
provinciale staten geen vrijstellingsbevoegdheid meer hebben als dit voorstel
daadwerkelijk tot wet wordt verheven. Wij hebben namelijk eens even goed naar
de cijfers gekeken en zijn tot de conclusie gekomen, dat het ook bij een grens
van 20 m3 of 30 m3 per uur om nog steeds betrekkelijk
kleine hoeveelheden gaat. In bijvoorbeeld Gelderland wordt een derde van de
totale hoeveelheid grondwater in ons land onttrokken. Bij dit voorstel gaat
het om een gereguleerde hoeveelheid van 98%, terwijl het bij een grens van
30 m3 om een gereguleerde voorraad van 94% zou gaan. Landelijk
gezien, zijn de verschillen nog kleiner. Ik krijg op dat punt graag een reactie
van de minister, want in de schriftelijke commentaren wordt gesproken over
"een substantiële hoeveelheid", en dergelijke.
 
 Voorzitter! Onze tweede kanttekening heeft betrekking op de handhaafbaarheid
van het stelsel van algemene regels c.q. de bestuurslasten die ontstaan bij
een dergelijke en actieve handhaving van de voorstellen. De staatscommissie
voor de waterstaatswetgeving heeft daar ook iets over gezegd. In de reactie
naar aanleiding van het verslag wordt gezegd, dat de provincies gezamenlijk
ongeveer 15 formatieplaatsen voor het toezicht hebben. Ik weet wel dat dit
niet het enige is, maar ik heb niet de indruk dat wij in dat opzicht illusies
moeten hebben over een afdoende handhaving in de toekomst. Wij zijn er ook
blij mee, dat de minister met name op dat punt de komende paar jaar een evaluatie
heeft toegezegd. Wij zien uit naar de resultaten daarvan.
 
 Een derde punt waarop wij commentaar hebben, heeft betrekking op het binden
van een maximumperiode van tien jaar aan de tijdelijke vergunning, indien
dat nodig is in het belang van het ontwikkelen van een alternatief voor het
onttrekken of infiltreren. Dat is wat ons betreft de meest serieuze kanttekening.
In de reactie naar aanleiding van het nadere verslag wordt gezegd, dat de
economische levensduur van gepleegde investeringen weliswaar in de beschouwingen
wordt betrokken, maar dat daaraan verder geen conclusie wordt verbonden. Wij
hebben er nog wel wat twijfels over of in de praktijk deze grens van tien
jaar wel werkbaar is en inpasbaar kan zijn in het normale investeringsritme
van ofwel drinkwaterbedrijven ofwel bepaalde industrieën die noodzakelijk
grondwater onttrekken. Dat is punt één.
 
 Dan kom ik bij punt twee. Wij vragen ons af of de provinciale autonomie
wel gediend is met dit soort wettelijke beperkingen. Immers, het provinciaal
waterhuishoudingsplan is al onderhevig aan goedkeuring door de minister. Bij
die beoordeling hebben wij ook in het achterhoofd wat in de memorie van antwoord
wordt gesignaleerd, namelijk dat in een aantal provincies de vrijstellingsgrenzen
in de afgelopen tijd al zijn verlaagd en dat natuurlijk ook de regulerende
heffing in dit opzicht een bepaalde stimulans zal betekenen.
 
 Misschien wil de minister nog eens expliciet ingaan op de nota naar aanleiding
van het verslag, die bij onze fractie toch de nodige verwarring oproept. Daarin
wordt namelijk gezegd dat het wèl mogelijk is om een tijdelijke vergunning
voor langere duur te verstrekken indien de aanvrager zelf een tijdelijke vergunning
voor langere duur heeft aangevraagd. Als dat het geval is, vragen wij ons
af of daarmee niet een vorm van rechtsongelijkheid wordt geïntroduceerd.
Ook deze opmerkingen plaatsen wij tegen de achtergrond van het feit dat grotere
onttrekkingen, waarom het in dit soort gevallen in overwegende mate gaat,
een MER-procedure dienen te doorlopen. Dat is een relevant kader voor de beoordeling,
ook als het gaat om de drinkwaterwinning. Ik denk in dit verband tevens aan
het tienjarenplan. Ik verneem ook op dit punt graag een nader commentaar van
de minister. Afhankelijk van haar commentaar overwegen wij om een amendement
op dit punt in te dienen.
 
 
 
 
 
 De heer Van den Berg (SGP):
 
 Mijnheer de voorzitter! In verband met het nota-overleg dat wij gisteren
mochten voeren met de minister over de Evaluatienota water kan ik nu kort
zijn. Een aantal beleidsmatige aspecten betreffende het grondwaterbeheer,
in het bijzonder in relatie tot de verdroging, is gisteren al aan de orde
geweest. Wat mij betreft gebeurde dat op een bevredigende wijze. Ik beperk
mij nu tot het maken van een enkele opmerking over de Grondwaterwet zelf en
wel in het bredere kader van de totale waterstaatswetgeving.
 
 Voorzitter! Wij kunnen constateren dat de Grondwaterwet nogal aan herziening
onderworpen is. Dat gebeurt op verschillende wijzen, in die zin dat ons diverse
wetsvoorstellen hebben bereikt of nog zullen bereiken voor het wijzigen van
deze wet. Ik waarschuw tegen een te sterke ad-hoc-benadering. Daarom bepleit
ik om bij de discussie over de integrale waterwetgeving, waarover wij gisteren
al hebben gesproken, uitdrukkelijk ook de positie van de Grondwaterwet te
bekijken. Het is mij bekend dat op dit moment met name de
evaluatie van de Wet op de waterhuishouding aandacht heeft. Ik zou bij die
discussie uitdrukkelijk de Grondwaterwet willen betrekken. Maar ik neem aan
dat dit ook gebeurt. Immers, de Grondwaterwet is van grote betekenis voor
het tot stand brengen van een integraal waterbeheer. En dat is ons beleidsstreven,
hetgeen van harte de instemming van mijn fractie heeft. Daarom ook heeft mijn
fractie in het voorlopig verslag de vraag aan de orde gesteld naar de toereikendheid
van het instrumentarium van de Grondwaterwet. Dit wetsvoorstel voorziet inderdaad
in een oplossing voor de actuele gebreken in het instrumentarium. Wij hebben
dan ook al bij de schriftelijke voorbereiding aangegeven dat wij in het algemeen
met instemming van dit wetsvoorstel kennis hebben genomen. Toch wijs ik erop
dat de Grondwaterwet, vooral in de aanvang, het karakter had van een meer
passieve beheerwet. De Grondwaterwet was niet zozeer toegesneden op het actieve
grondwaterbeheer dat wij toch op dit moment met elkaar noodzakelijk achten.
Nogmaals, daarin brengt dit wetsvoorstel duidelijk verbetering. Ik waardeer
dat. Toch blijft het wat mij betreft een punt dat de aandacht verdient. Ik
vraag de minister dan ook om bij de komende discussie over de integrale waterwet –
waarvan wij binnenkort de resultaten tegemoet mogen zien, zoals de minister
heeft toegezegd – uitdrukkelijk de positie van de Grondwaterwet integraal
te betrekken.
 
 Overigens wil ik ook hier graag uitspreken, dat ik het betreur dat de
wijziging van de Grondwaterwet inzake de verbreding van de bestedingsmogelijkheden
van de grondwaterheffing zo lang op zich laat wachten. Ik heb dit gisteren
ook gezegd. Dit punt is nog een gevolg van het werk van de commissie-Zevenbergen
en ik vind dat nu snel aan het voornemen in dezen uitvoering moet worden gegeven.
 
 Voorzitter! Een punt dat hiermee verband houdt en dat ook in de schriftelijke
voorbereiding van het voorstel aan de orde is gesteld, betreft de positie
van de waterschappen. Het is op grond van de Provinciewet sedert enige tijd
mogelijk, dat zij wetten die zij zelf uitvoeren in medebewind doordecentraliseren.
Ik blijf dit een verschrikkelijk woord vinden, maar in het jargon is het nu
eenmaal gangbaar.
 
 Mijn fractie heeft in het verslag bij dit wetsvoorstel aan de minister
gevraagd in dezen een actieve opstelling van de provincies te bevorderen,
opdat van die doordecentralisatiemogelijkheid actief gebruik wordt gemaakt.
Merkwaardigerwijs heb ik in de memorie van antwoord op deze vraag een afhoudend
antwoord gekregen. Daarin staat namelijk: aan een actieve opstelling hebben
wij geen behoefte.
 
 Voorzitter! Deze opstelling contrasteert met het gestelde in de Evaluatienota
water. Op pagina 43 van die nota staat uitdrukkelijk en terecht, dat de provincies
in overweging wordt gegeven om waar nodig de waterschappen bij het beleid
te betrekken. In dit geval is dat bij de handhaving van de Grondwaterwet.
Wat in deze nota staat is dus het beleid van het ministerie. Op dit punt wil
ik de minister vragen wat haar intenties zijn. Is zij met mij van mening,
dat het betrekken van de waterschappen bij de uitvoering van de Grondwaterwet,
bijvoorbeeld op het gebied van de regelgeving, de vergunningverlening en ter
zake van de handhaving van de wet, uitdrukkelijk een bijdrage zou kunnen betekenen
aan het integraal waterbeheer? Ik neem aan, dat het betrekken van de waterschappen
bij het beleid door het departement zal worden bevorderd.
 
 Voorzitter! Ik wijs in dit verband nog op een ander puntje en dat betreft
de financiële consequenties in verband met de mogelijke doordecentralisatie.
Terecht wordt in antwoord op een desbetreffende vraag onzerzijds in de stukken
gezegd, dat hierover afspraken tussen provincies en waterschappen gemaakt
zullen moeten worden. In dit verband kom ik even terug op een discussie die
wij gisteren met de minister mochten voeren. Het gestelde bewijst eens te
meer, dat de kosten van het grondwaterbeheer en dus ook van de verdrogingsbestrijding
bepaald niet zonder meer ten laste van de waterschappen kunnen komen. Het
grondwaterbeheer is namelijk per definitie niet een taak voor de waterschappen,
maar kan voor deze organen hooguit een afgeleide taak zijn die zij verkregen
hebben op grond van de decentralisatie door de provincies. De provincies zijn
in financieel opzicht daarvoor dan ook in de eerste plaats verantwoordelijk.
Natuurlijk zijn de waterschappen ook bij dit beheer betrokken, gelet op hun
eigen kwantiteits- of kwaliteitsbeheer. Dit punt wilde ik nog even onder de
aandacht van de minister brengen, want gisteren meende ik uit haar woorden
op te maken, dat de financiële consequenties van het anti-verdrogingsbeleid
voor rekening van de waterschappen komen. Dat kan in ieder geval niet het
gevolg zijn van de bevoegdheidstoedeling op basis van de Grondwaterwet.
 
 Voorzitter! Ten slotte heb ik nog een vraagje over de wet zelve. Ook ik
heb, zij het vanuit een iets andere invalshoek dan de heer Remkes, een vraag
met betrekking tot de tijdelijke vergunning. Het aanhouden van een periode
van tien jaar betekent op zichzelf al dat er sprake is van tijdelijkheid.
Inderdaad, men is in dezen aan een bepaalde tijd gebonden, maar toch is er
sprake van een behoorlijk lange termijn. Mijn fractie heeft echter twijfels
ten aanzien van de regeling, met name omdat uit brieven die ons bereikt hebben,
is gebleken dat rechtsongelijkheid zou bestaan tussen houders van een tijdelijke
vergunning en die van een permanente vergunning, met name op het punt van
de schadevergoeding. Wil de minister die kwestie nog eens bestuderen? Graag
wil ik van haar weten of ten aanzien van dit punt inderdaad sprake is van
rechtsongelijkheid. Hoe moeten wij met het oog hierop denken over het fenomeen
van de tijdelijke vergunning?
 
 
 
 
 
 De heer Lilipaly (PvdA):
 
 Mijnheer de voorzitter! De behandeling van dit wetsvoorstel is eerder
uitgesteld. Dat is gebeurd omdat wij eerst wilden spreken over het beleid –
dat deden wij gisteren – en pas daarna wilden nadenken over het instrumentarium
ten behoeve van het beleid. Daarom kan ik met mijn bijdrage erg kort zijn.
 
 Het commentaar van mijn fractie op de wijziging van de Grondwaterwet moet
gezien worden in het licht van het anti-verdrogingsbeleid. De verdrogingsbestrijding
is inmiddels een van de belangrijkste onderdelen van het regeringsbeleid op
het terrein van de natte waterstaat. Dat klinkt gek, maar toch is het zo. 
 
 De doelstelling van de Derde nota waterhuishouding is met de motie-Lansink/Van
Rijn-Vellekoop voor het jaar 2000 aangescherpt en beoogt nu het terugdringen
van de omvang van het areaal verdroogde bodem met ten minste 25% ten opzichte
van de omvang in 1985. De politieke wil tot het terugdringen van de verdroging
is aanwezig. De Evaluatienota water van de regering voorziet in aanvullende
maatregelen op dit punt. Vrijwel alle provincies zijn in hun waterhuishoudingsplannen
aandacht gaan besteden aan de problematiek. Alle politieke wil en maatregelen
ten spijt, is al vast komen te staan dat de doelstelling voor het jaar 2000
niet zal worden gehaald. Nederland verdroogt ondertussen voort, zelfs in harder
tempo dan aanvankelijk werd aangenomen.
 
 In november vorig jaar maakte de stuurgroep van het Nationaal onderzoekprogramma
verdroging, een gezamenlijk project van de ministeries van V en W, LNV en
VROM, bekend dat ruim 500.000 ha bos, natuurgebied en landbouwgrond met ecologische
waarde heeft te lijden onder dit verschijnsel dat wordt veroorzaakt door verlaging
van de grondwaterstand. Mijn fractie vindt dat uitermate zorgwekkend.
 
 De hoofdlijn van het wetsvoorstel is, naast het selectief gebruik van
grondwater, het aanpakken van de verdrogingsproblematiek door onder andere
het reguleren van grondwateronttrekkingen ten behoeve van beregenings- of
bevloeiingsdoeleinden. Mijn fractie ondersteunt deze doelstellingen uiteraard.
Zij is van mening dat de voorgestelde wijziging van de Grondwaterwet zeker
zal bijdragen tot het anti-verdrogingsbeleid.
 
 Het wetsvoorstel richt zich op het belangrijkste instrument in de regulering
van grondwateronttrekking, namelijk de vergunning die door de provincie kan
worden verstrekt. De voorgestelde wetswijziging voorziet in de mogelijkheid
voor provincies om kleinere onttrekkingen bij verordening vrij te stellen
van de vergunningplicht. De bovengrens die het wetsvoorstel hiervoor aangeeft,
bevindt zich op 100.000 m3 per maand. Mijn fractie heeft echter
grote zorg over het gegeven dat in het hele land bij grondwateronttrekkingen
de toegestane hoeveelheden structureel worden overschreden. Dat gebeurt weliswaar
meer in beperkte dan in ruimte mate, aldus het kabinet, maar toch structureel.
 
 Mijn fractie onderkent dat het opnemen van nadere wettelijke bepalingen
voor de handhaving van vergunningen weinig garanties oplevert. Mijn fractie
onderkent eveneens dat de provincie bij uitstek het orgaan is voor handhaving
van deze wet. Daar tegenover staat echter de voortschrijdende verdroging.
Er zal toch iets daartegen moeten gebeuren. Ook het Rijk heeft dacht ik zo
een taak. Gisteren bij het nota-overleg over de Evaluatienota water hebben
alle fracties grote zorg uitgesproken over de verdrogingsproblematiek. Met
elkaar waren wij het eens over de verantwoordelijkheid die ook het Rijk bij
de verdrogingsbestrijding in acht moet blijven nemen.
 
 Zoals ik al opmerkte, meent de PvdA-fractie dat de voorgestelde wijziging
van de Grondwaterwet zeker zal bijdragen tot het realiseren van de doelstellingen
van het anti-verdrogingsbeleid. Mede gezien de uitkomsten van het overleg
over de Evaluatienota water, kan mijn fractie met de voorliggende tekst instemmen.
 
 
 
 
 
 De heer Van Waning (D66):
 
 Voorzitter! Ik wil mijn inbreng in tweeën splitsen en eerst ingaan
op de wijziging van de Grondwaterwet en vervolgens in dit kader een pleidooi
houden voor een democratischer vergunningenprocedure.
 
 Dat verdroging van natuur, bos en landschap een structureel probleem is,
wordt sinds een aantal jaren algemeen erkend. Grondwater, met name de aspecten
verdroging en stedelijke grondwateroverlast, is een van de belangrijkste onderwerpen
uit de in februari 1994 verschenen en gisteren in het nota-overleg uitvoerig
besproken Evaluatienota water. In deze nota wordt geconstateerd dat, ondanks
het anti-verdrogingsbeleid ten aanzien van af- en ontwatering en grondwateronttrekkingen
en ondanks de door provincies, waterschappen en terreinbeheerders begonnen
herstelprojecten, de doelstelling van het aangescherpte verdrogingsbeleid
waarschijnlijk niet wordt gehaald. Ter herinnering: het doel is dat in het
jaar 2000 het areaal verdroogde bodem met 25% is teruggedrongen vergeleken
met 1985.
 
 De minister heeft in de Evaluatienota water extra beleid geformuleerd
om die doelstelling alsnog binnen bereik te brengen. Wij steunen haar daarin.
De nadruk bij de verdrogingsbestrijding ligt op de gebiedsgerichte aanpak
en op de actieve rol van de waterschappen. Zij bekostigen ook de benodigde
waterhuishoudkundige maatregelen. De kosten van eventuele stopzetting of van
vermindering van grondwateronttrekkingen worden door de grondwaterwinner gedragen
of kunnen uit de heffing ingevolge de Grondwaterwet worden betaald.
 
 In de voortgangsrapportage inzake het integraal waterbeheer 1994 worden
onder andere als knelpunten gesignaleerd, de vertraging van de gebiedsgerichte
bestrijding van de verdroging door onder meer bestuurlijk-organisatorische
problemen, zoals onvoldoende onderkenning van deze problematiek in de provinciale
plannen en de trage start van de inmiddels op gang gekomen aanpak door de
waterschappen. Daarnaast speelt in meer algemene zin dat de noodzakelijke
aanpassingen van de desbetreffende wetgeving nog niet van kracht zijn. Daar
zijn wij vandaag mee bezig.
 
 Er moet nog veel worden gedaan en er moet nog veel worden bekostigd om
deze knelpunten weg te nemen. Een aanzet daartoe is in de evaluatienota gegeven.
In 1998 verschijnt de belangrijke Vierde nota waterhuishouding. In de tussentijd
wordt de Kamer van de voortgang op de hoogte gehouden en kan zij daarover
met de minister van gedachten wisselen. De wijziging van deze Grondwaterwet
voorziet in algemene regels, onder meer ten behoeve van een betere regulering
van de beregening, en in de mogelijkheid om tijdelijk vergunningen te verlenen,
onder meer ter stimulering van de inzet – op termijn – van alternatieven
voor grondwaterwinning. De fractie van D66 meent dat deze wijziging het anti-verdrogingsbeleid
dient en stemt daarmee dan ook in. De tweede wijziging van de Grondwaterwet
ter verbreding van de bestedingsmogelijkheden van de provinciale grondwaterheffing
die in voorbereiding is, zien wij met belangstelling tegemoet.
 
 Voorzitter! Ik kom op het democratisch gehalte van de vergunningverlening.
In de praktijk schijnt het moeilijk te zijn, een grens aan
te geven tussen het beheer van oppervlaktewater en dat van grondwater. Ook
is de grens tussen grote en kleine grondwateronttrekkingen arbitrair. Het
gaat immers niet alleen om de hoeveelheid water in verband met de grondwaterheffing,
maar ook om de compensatie van negatieve effecten van de onttrekking. Vele
kleine onttrekkingen kunnen leiden tot grote nadelige effecten, bijvoorbeeld
bij aangrenzende natte of vochtige natuurgebieden, zoals de Peel. Dit geldt
ook voor landbouwbedrijven of stedelijke gebieden. Ik wijs in dit verband
op de verrotting van funderingspalen.
 
 Thans moet de vergunning voor de onttrekking van grondwater worden aangevraagd
bij de provincie. De beoordeling van effecten vindt om praktische of politieke
redenen nauwelijks plaats. Het democratisch gehalte van de procedure als zodanig
is gering.
 
 
 
 
 
 De heer Remkes (VVD):
 
 Waar haalt u de wijsheid vandaan dat beoordeling van de effecten van grondwaterwinning
op provinciaal niveau nauwelijks plaatsvindt?
 
 
 
 
 
 De heer Van Waning (D66):
 
 Te weinig.
 
 
 
 
 
 De heer Remkes (VVD):
 
 U zei letterlijk "nauwelijks". Maar ook als u vindt dat de beoordeling
te weinig plaatsvindt, vraag ik u waar u die wijsheid vandaan haalt.
 
 
 
 
 
 De heer Van Waning (D66):
 
 Dit betreft de gehele problematiek van ons stelsel van vergunningverlening.
Op een gegeven moment zijn er te weinig mensen beschikbaar en is er te weinig
tijd om de aanvragen de gewenste aandacht te geven.
 
 
 
 
 
 De heer Remkes (VVD):
 
 Op welk praktijkvoorbeeld baseert u deze wijsheid?
 
 
 
 
 
 De heer Van Waning (D66):
 
 Ik baseer mij op de gesprekken met specialisten op dit gebied. Wellicht
beschikt u over andere bronnen.
 
 
 
 
 
 De heer Remkes (VVD):
 
 Kunt u concrete voorbeelden noemen? Het is interessant om te horen in
welke provincie zich dit verschijnsel voordoet.
 
 
 
 
 
 De heer Van Waning (D66):
 
 Deze algemene beoordeling is tijdens een overleg met een van mijn adviescommissies
naar voren gekomen. Vertegenwoordigers van meerdere provincies hebben dit
punt onderschreven. Ik ben niet verplicht man en paard te noemen.
 
 
 
 
 
 De heer Remkes (VVD):
 
 Ik interrumpeer omdat u een algemene beschuldiging ten aanzien van de
provincies uit. Dat gaat mij net een stap te ver.
 
 
 
 
 
 De heer Van Waning (D66):
 
 Ik zeg niet dat men willens en wetens in gebreke blijft. Door overmacht –
gebrek aan tijd en menskracht – kan men ter plekke niet adequaat opereren.
Een waterschap kan dat bijvoorbeeld wel. Men kan er niet de aandacht aan geven
die er volgens ons aan gegeven moet worden. Deze visie is kritisch maar opbouwend
bedoeld; of zij juist is en door de minister wordt onderschreven, hoor ik
straks graag van haar. Mijn stelling is dat beoordeling van effecten om praktische
of politieke redenen nauwelijks plaatsvindt en dat door de omstandigheden
getwijfeld kan worden aan het democratisch gehalte van de procedures.
 
 
 
 
 
 De heer Remkes (VVD):
 
 Voorzitter! Nu wordt er nog een beschuldiging aan toegevoegd, namelijk
dat de procedures kennelijk ondemocratisch zijn. Waar haalt de heer Van Waning
deze wijsheid vandaan?
 
 
 
 
 
 De heer Van Waning (D66):
 
 Er zit een verschil tussen iets wat ondemocratisch is en iets wat onvoldoende
democratisch gehalte heeft.
 
 
 
 
 
 De heer Remkes (VVD):
 
 Waar doelt u dan precies op?
 
 
 
 
 
 De heer Van Waning (D66):
 
 Dat legde ik zojuist uit: er wordt niet genoeg aandacht gegeven aan deze
vergunningaanvragen. Als de heer Remkes mij laat uitspreken, kan hij er misschien
straks op terugkomen; wellicht is zijn vraag dan al voldoende beantwoord.
 
 Het zou volgens ons een grote verbetering zijn als een aanvrager die een
wijziging in zijn watersituatie wil aanbrengen, zoals peilverlaging, onttrekking,
infiltrering, beregening en drainage, deze aanvraag gedetailleerd en met redenen
omkleed indient bij het waterschap, dat vanuit een lokale bekendheid de kwalitatieve
en kwantitatieve effecten op oppervlaktewater en grondwater kan beoordelen,
maar ook op aangrenzende of verder afgelegen belangen. Vergelijkbaar met een
aanvraag bij een gemeente voor een bouwvergunning, wordt de aanvraag veertien
dagen ter visie gelegd. Mede op grond van eventuele bezwaren beslist het waterschap
in eerste aanleg in de zin van een advies, ook over eventuele compenserende
maatregelen. Het provinciale waterhuishoudingsplan en het waterbeheerplan
van het waterschap zijn daarbij belangrijke referenties. Vervolgens wordt
de aanvraag voor de watervergunning met het advies van het waterschap naar
de provincie gezonden, die de aanvraag vanuit een breed beleid kan beoordelen:
provinciaal, ruimtelijk, planologisch, waterhuishoudkundig, grondwater- en/of
milieuhygiënisch.
 
 Het is de vraag of de Grondwaterwet deze ruime interpretatie van delegatie
van taken en bevoegdheden van de provincie aan waterschappen toestaat volgens
artikel 108 van de Provinciewet. Kan de minister deze vraag beantwoorden?
Als zij deze suggestie onderschrijft, zou wellicht een nieuwe wijziging nodig
zijn. Daarom bracht ik dit naar voren.
 
 
 
 
 
 De heer Van den Berg (SGP):
 
 Ik heb met belangstelling het betoog van de heer Van Waning gehoord. Met
enige verrassing constateer ik dat hij het waterschap een democratischer lichaam
vindt dan de provincie. Dat alleen al is een punt waarover wij zouden kunnen
discussiëren.
 
 
 
 
 
 De heer Van Waning (D66):
 
 Wat de heer Van den Berg aangeeft, is niet zo. Ik heb duidelijk uitgelegd
dat het gaat om de procedures. Ik dacht dat de heer Van den Berg de laatste
zou zijn om te zeggen dat de waterschappen meer lokale deskundigheid hebben
dan de provincie. Het gaat er niet om, het democratisch gehalte van het een
te vergelijken met het ander. Het gaat om de uitvoerbaarheid.
 
 
 
 
 
 De heer Van den Berg (SGP):
 
 Dat begrijp ik. Overigens heeft de heer Van Waning goed begrepen dat ik
zijn opmerking met genoegen heb gehoord. De heer Van Waning zet de waterschappen
heel duidelijk als democratische lichamen neer, maar in het verleden heb ik
van de fractie van D66 wel andere geluiden gehoord. Mag ik
constateren dat er bij D66 een aanmerkelijke opwaardering van de visie op
het waterschap heeft plaatsgevonden? Ik zou dat toejuichen.
 
 
 
 
 
 De heer Van Waning (D66):
 
 Ik maak bezwaar tegen deze tendentieuze suggestie. De heer Van den Berg
heeft nooit van mij gehoord dat ik waterschappen een gebrek aan democratisch
gehalte verwijt.
 
 
 
 
 
 De heer Van den Berg (SGP):
 
 Ik heb dit in het verleden van de fractie van D66 gehoord.
 
 
 
 
 
 De heer Van Waning (D66):
 
 Ik weet zeker dat mijn fractieleden in het verleden nooit de uitdrukkingen
hebben gebruikt die de heer Van den Berg hun nu in de mond wil leggen. Als
wij ooit twijfels hebben geuit over het waterschap, betroffen deze de vraag
in hoeverre de besturen multifunctioneel zijn en voortkomen uit diverse sectoren
uit de gemeenschap. Dat is inmiddels echter verruimd.
 
 
 
 
 
 Minister Jorritsma-Lebbink:
 
 Mijnheer de voorzitter! Diverse sprekers hebben in hun inleiding gemeld
dat wij met genoegen kunnen terugkijken op het nota-overleg van gisteren.
Dat heb ik met voldoening gehoord. Ook ik kijk daar met genoegen op terug,
omdat ik meen dat wij daar behoorlijk goede afspraken hebben gemaakt over
de voortgang inzake dit beleid en vooral over het tegengaan van de verdroging.
Het wetsvoorstel dat wij vandaag behandelen, is een onderdeel van dit beleid:
hoe maken wij een goed instrument, waardoor de provincies het beleid ook werkelijk
handen en voeten kunnen geven? Hoe zorgen wij ervoor, dat het bereiken van
de doelstelling van min 25% in het jaar 2000 dichterbij komt? Alhoewel wij
nu niet helemaal zeker weten of wij die doelstelling halen, ben ik wel optimistischer
dan gisteren af en toe gehoord kon worden. Het komt dichterbij, maar daarvoor
is meer instrumentarium nodig. Gisteren heb ik al gezegd dat nog een wijziging
van de Grondwaterwet in voorbereiding is. Het was mij een lief ding waard
geweest als wij deze wet ook al hadden kunnen behandelen, maar gezien de capaciteit,
zal dat nog heel even op zich laten wachten. Voor de zomer gaat het voorstel
naar de Raad van State.
 
 Dit wetsvoorstel gaat over drie elementen: het geven van de mogelijkheid
van algemene regels, de tijdelijke vergunning en de meldingsplicht bij beëindiging
of vermindering van de onttrekking. Op deze manier kan dat laatste niet meer
in een keer gebeuren. Ook dat kan namelijk geweldige gevolgen hebben voor
de waterhuishouding.
 
 Op een aantal opmerkingen van de kamerleden wil ik graag reageren. Ik
begin bij de opmerkingen van de heer Remkes. Hij sprak over de vrijstellingsgrens
van 10 m3 per uur. Hij vroeg waarom dit niet 20 m3 of
30 m3 kon zijn. Op het totaal maakt het inderdaad niet zo verschrikkelijk
veel uit. In de provincie Gelderland valt bijvoorbeeld bij 10 m3
98% onder de regulering en bij 30 m3 nog 90%. Dat klopt. Plaatselijk
kan het echter wel degelijk tot substantiële hoeveelheden leiden. Over
de omvang van maximaal 10 m3 is eigenlijk nauwelijks
discussie geweest. Iedereen is het daar in feite wel mee eens. Ook het IPO
heeft zich daarmee akkoord verklaard. In de adviesronde is alleen in het algemeen
gesteld, dat grenzen die in termen van pompcapaciteit waren aangegeven, uit
het oogpunt van eenduidigheid en handhaafbaarheid beter konden worden vervangen
door grenzen uitgedrukt in kubieke meter. Dat is dan ook gebeurd. Tot nu toe
zijn ons overigens ook geen voorstellen gedaan om die vrijstelling te verhogen.
In het kader van de bestrijding heb ik er ook zelf moeite mee om de vrijstelling
te verhogen. Op sommige plekken kan dat namelijk behoorlijke consequenties
hebben.
 
 
 
 
 
 De heer Remkes (VVD):
 
 Het IPO wordt door de minister als bewijsvoering ten tonele gevoerd. Dat
begrijp ik ook wel, maar op zichzelf ontslaat dat de Tweede Kamer niet van
het vormen van een eigenstandig oordeel over een aantal criteria.
 
 
 
 
 
 Minister Jorritsma-Lebbink:
 
 Nee, natuurlijk niet. De provincie moet echter voor de uitvoering zorgen.
Ik ben het er best mee eens, dat je geen bureaucratische regeling voor moet
schrijven, maar je moet bij het bestrijden van verdroging ook voorzichtig
zijn met het te hoog stellen van de grenzen. Dat geldt zeker voor de gebieden
waarvoor een te grote vrijstelling grote consequenties kan hebben. Ik meen
daarom dat het verstandig is, daar een beetje voorzichtig mee te zijn. Het
is echter een van de onderwerpen die straks bij de evaluatie wordt bekeken:
is het werkzaam, kan er verruimd worden of moet het misschien anders?
 
 De heer Remkes heeft ook een opmerking gemaakt over de handhaafbaarheid.
Op dit moment is geen substantiële verhoging van de handhavingslasten
te verwachten, maar dat zullen wij samen met de provincies goed in de gaten
moeten houden. De provincies zijn niet somber over de handhaafbaarheid van
de algemene regels. Voor de talrijke kleinere onttrekkingen, die tot nog toe
veelal waren vrijgesteld, zullen voorschriften worden gesteld, maar deze regulering
behoeft niet tot een aanzienlijk grotere handhavingsinzet te leiden. Handhaving
van grote aantallen individuele vergunningen zou in elk geval nog veel lastiger
zijn. Bij algemene regels gaat het niet zozeer om maatwerk, maar om standaardvoorschriften.
Daarbij kan vervolgens ook gedeconcentreerd worden naar andere bestuursorganen,
met name naar de waterschappen.
 
 De twijfels van de staatscommissie voor de waterstaatswetgeving over de
handhaving, waarnaar ook de heer Remkes nog eens verwees, werden door de commissie
vervolgens niet inhoudelijk gemotiveerd. De provincie Noord-Brabant werkt
ten aanzien van de beregening al drie jaar met standaardvergunningsvoorschriften
die enigszins vergelijkbaar zijn met de beoogde algemene regels. Zij vergen
overigens wel meer handhavingsinspanning. De ervaring aldaar wijst uit dat
de opzet wel degelijk handhaafbaar is en niet heel veel extra inspanning vergt.
 
 De heer Lilipaly heeft over de handhaafbaarheid ook een aantal vragen
gesteld. Hij heeft gezegd dat ook de overheid haar taak behoudt bij het bestrijden
van de verdroging. Daarover hebben wij het gisteren uitgebreid gehad. Natuurlijk
bemoeit de overheid zich ook met het bestrijden van de verdroging, al was
het alleen maar omdat de overheid het instrumentarium beschikbaar stelt en
de nodige financiële middelen. Over het vervolg komen wij
binnenkort weer met elkaar te spreken. Ik ben het met de heren Remkes en Lilipaly
eens dat juist als je nieuw instrumentarium inzet, je dat goed moet volgen
en goed moet evalueren. Wij zullen dat doen nadat vier jaar ervaring is opgedaan.
Het is overigens ook de bedoeling dat de pas ingestelde commissie Integraal
waterbeheer hiervoor een opzet ontwikkelt. In die commissie zijn de Unie van
waterschappen, het IPO, de VNG en de ministeries van V en W en van VROM alle
vertegenwoordigd.
 
 De heer Remkes heeft een vraag gesteld over de tijdelijke vergunning met
een maximum van tien jaar. Hij vraagt waarom dat gedaan wordt. Wordt op die
manier geen rechtsongelijkheid gecreëerd ten opzichte van mensen met
een vergunning van onbepaalde tijd? Er is sprake van een aanmerkelijk verschil.
Als je nu een vergunning voor onbepaalde tijd aanvraagt, dan kan de provincie
omdat er zicht is op een alternatief, beslissen een tijdelijke vergunning
te verlenen. Wij willen voorkomen dat de provincie een tijdelijke vergunning
voor bijvoorbeeld elf, twaalf of dertien jaar afgeeft. De provincie moet beslissen
of zij al dan niet een vergunning geeft. Als zij een tijdelijke vergunning
afgeeft, moet deze aan een maximum gebonden zijn. Dat maximum is niet bedoeld
als waarborg van het recht van de provincie, maar van degene die moet onttrekken.
De aanvrager kan zelf ook een tijdelijke vergunning aanvragen, bijvoorbeeld
als hij dertien jaar nodig heeft om zijn investering te kunnen afschrijven.
In dat geval kan de provincie op die basis een vergunning verlenen die langer
kan duren.
 
 
 
 
 
 De heer Remkes (VVD):
 
 Voorzitter! Een case. Stel dat bedrijf X in de provincie Friesland, een
ordentelijke provincie nietwaar, een permanente vergunning aanvraagt. Dat
bedrijf is eventueel bereid, bij nader inzien te praten over een tijdelijke
vergunning om in de tussentijd te zoeken naar alternatieven. In nadere gesprekken
kan, en dat is niet alleen theorie, het provinciaal bestuur dat bedrijf adviseren,
een nieuwe aanvrage in te dienen, maar dan voor een tijdelijke vergunning
die eventueel twaalf, dertien of veertien jaar geldig is. Wij praten dan over
een theoretisch onderscheid. Als zo'n tijdelijke vergunning voor twaalf, dertien
of veertien jaar mogelijk is, ontgaat mij daarvan de zin. De praktijk is zoals
ik die schetste. Dergelijke gesprekken vinden in de praktijk plaats. Dus ontgaat
mij het verschil tussen beide situaties. Wetgeving dient naar mijn mening
helder te zijn. Zeg daarom gewoon wat mogelijk is en wat niet mogelijk is.
 
 
 
 
 
 Minister Jorritsma-Lebbink:
 
 In die zin heeft de heer Remkes gelijk. Hij pleit eigenlijk voor één
procedure. Hij pleit ervoor om altijd in tijdelijkheid te voorzien.
 
 
 
 
 
 De heer Remkes (VVD):
 
 Mijn stelling is de volgende. Als een bedrijf een tijdelijke vergunning
aanvraagt, dan moet het mogelijk zijn om dat "door de voordeur" te laten plaatsvinden.
Dat moet gebeuren op grond van maatwerk dat je per provincie wilt leveren.
Daarbij ga je ervan uit dat provinciale besturen op een ordentelijke manier
met een aantal beleidsuitgangspunten omspringen. Er moeten niet allerlei gekunstelde
constructies nodig zijn om dat alsnog mogelijk maken.
 
 
 
 
 
 Minister Jorritsma-Lebbink:
 
 In feite gebeurt dat nu natuurlijk ook. Als de aanvrager zelf graag voor
onbepaalde tijd een vergunning wil, dan moet er een mogelijkheid zijn om te
voorkomen dat men over de termijn van tien jaar heen schiet. Daarom zit er
ook een maximumperiode aan. Zo wordt voorkomen dat de provincie er misbruik
van maakt.
 
 
 
 
 
 De heer Remkes (VVD):
 
 Maar via dat soort gesprekken – de alternatieve route – is
dat zelfde dus mogelijk. Daar gaat het mij om.
 
 
 
 
 
 Minister Jorritsma-Lebbink:
 
 Dat kan in een aantal gevallen wel zo zijn. Het is ook mogelijk dat de
provincie in een aantal gevallen uiteindelijk besluit om gewoon een vergunning
voor onbepaalde tijd te geven. Als het veel langer gaat duren en er nog niet
echt zicht is op een alternatief binnen een bepaalde termijn, dan moet de
provincie besluiten om een vergunning voor onbepaalde tijd te geven. Daarmee
is het belang van de aanvrager beter gediend dan wanneer er altijd een tijdelijkheid
aan verbonden is.
 
 
 
 
 
 De heer Remkes (VVD):
 
 Het gaat mij niet alleen om het belang van de aanvrager, het gaat mij
ook om het dienen van de doelstelling: het tegengaan van verdroging als er
alternatieven voorhanden zijn.
 
 
 
 
 
 Minister Jorritsma-Lebbink:
 
 Ik snap de redenering van de heer Remkes. Ik blijf zeggen dat het ook
mogelijk is dat de provincie in zo'n geval haar verantwoordelijkheid moet
nemen. In een enkel geval zal zij mee moeten nadenken over de alternatieven
binnen een beperkte periode. Wij snappen elkaar. In de redenering van de heer
Remkes zit ook wel iets. Aan de ene kant heb ik dus wel een beetje gevoel
voor datgene wat hij heeft gezegd, maar aan de andere kant blijf ik ook zeggen
dat het op zichzelf niet slecht is als de afweging tussen het geven van een
vergunning voor onbepaalde tijd en een tijdelijke vergunning moet worden gemaakt.
Met het instrument dat de heer Remkes de provincie nu aanreikt, wordt het
voor de provincie wel heel erg makkelijk om altijd tijdelijke vergunningen
te geven.
 
 
 
 
 
 De heer Remkes (VVD):
 
 Voorzitter! Ik wil nog een korte reactie geven. Mijn stelling is dat dit
onderscheid volstrekt theoretisch is. Dan moet je in de wetgeving duidelijk
zijn.
 
 
 
 
 
 Minister Jorritsma-Lebbink:
 
 Ik denk dat de heer Remkes daarmee impliciet de vergunning voor onbepaalde
tijd uit de wet verwijdert.
 
 
 
 
 
 De heer Remkes (VVD):
 
 Dat doe ik niet.
 
 
 
 
 
 Minister Jorritsma-Lebbink:
 
 Ik denk dat dat wel het geval is. Op het moment dat men niet meer gebonden
is aan een maximumtermijn van tien jaar, wordt het voor de provincie natuurlijk
buitengewoon aantrekkelijk om te zeggen: wij geven u maar eens een vergunning
voor een jaar of vijftien, want tegen die tijd moet er toch wel een alternatief
ontwikkeld zijn. De vraag is of dat eerlijk is ten opzichte van een onttrekker.
Ik denk dat de verleiding om dat te doen, groter wordt naarmate de provincie
meer vrijheid krijgt om vrijwel eindeloos tijdelijke vergunningen te verstrekken.
 
 
 
 
 
 De heer Remkes (VVD):
 
 In een mij bekende provincie hebben in het verleden wel eens gesprekken
plaatsgevonden met grote industrieën over de onttrekking van drinkwater.
Die wat ruimere termijn leidde er juist toe dat, in situaties dat een
permanente vergunning was aangevraagd, met het bedrijf afspraken konden worden
gemaakt over een tijdelijke verstrekking en het tussentijds zoeken naar alternatieven.
Er bestond dan een verband tussen die tijdelijke duur en de economische haalbaarheid
en het afschrijvingsritme van de investeringen die moesten worden gedaan om
die tijdelijke vergunning ook te kunnen benutten.
 
 
 
 
 
 Minister Jorritsma-Lebbink:
 
 Maar dat instrument blijft in feite nu in de wet staan, omdat uiteindelijk
altijd op verzoek van de aanvrager een tijdelijke vergunning langer kan duren
dan tien jaar. Als de provincie de eis stelt van een tijdelijke vergunning,
dan is een maximumtermijn naar mijn mening gerechtvaardigd teneinde de rechtsbescherming
van de aanvrager nog een beetje te handhaven ten opzichte van de provincie.
Dan krijg je natuurlijk die discussie met de aanvrager en komt men met elkaar
tot overeenstemming, waarna de aanvrager zijn aanvraag verandert in een aanvraag
voor een tijdelijke vergunning voor twaalf, dertien of veertien jaar. Dan
heb ik geen problemen, maar als een aanvrager een vergunning voor onbepaalde
tijd aanvraagt, omdat hij voorlopig niet voorziet dat er iets te vervangen
is, geef je de provincie een erg groot instrument in handen. Daardoor kan
zij bijna voor een onbeperkte termijn – 15, 20 of 25 jaar – een
tijdelijke vergunning afgeven, met alle consequenties voor de investering
die een aanvrager moet doen.
 
 
 
 
 
 De heer Remkes (VVD):
 
 De permanente vergunning wordt via dit amendement niet uit de wet verwijderd.
 
 
 
 
 
 Minister Jorritsma-Lebbink:
 
 De facto wel, vrees ik. De facto zal bij de provincie voor de veiligheid
althans de neiging bestaan om te zeggen: wij hebben er nu nog geen zicht op,
maar over tien, dertien, vijftien of misschien wel twintig jaar zou er best
een vervanger voor deze onttrekking kunnen zijn.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Volgens mij zijn de argumenten nu wel voldoende gewisseld. Ik stel voor
dat de minister haar betoog voortzet.
 
 
 
 
 
 Minister Jorritsma-Lebbink:
 
 Misschien heb ik de heer Remkes kunnen overtuigen. Dat merk ik wel.
 
 De heer Lilipaly heeft een opmerking gemaakt over de bovengrens. Ik ben
het met hem eens dat die bovengrens vrij hoog lijkt, maar het gaat dan ook
met nadruk om een bovengrens. Provincies die nu zonder problemen een lagere
vrijstellingsgrens voor bronbemalingen hanteren, kunnen en moeten dat niveau
eigenlijk gewoon blijven aanhouden. De provincies zijn overigens zeer doordrongen
van de noodzaak van de aanpak van de verdroging. Het verlagen van het wettelijk
maximumniveau zou in een aantal provincies, met name in Gelderland en Noord-Brabant,
grote problemen opleveren in verband met de geo-hydrologische situatie aldaar.
In die provincies zijn veel zandgronden, waardoor veelal bemaling van groter
omvang nodig is dan elders voor het droogpompen van de bouwputten. Qua inhoud
van het voorschrift gaat het voornamelijk om het voorschrijven van retourbemalingen.
Dat is natuurlijk op zichzelf heel goed. Het kan in de vele aan de orde zijnde
gevallen efficiënter gebeuren via een algemene regel dan via vele individuele
vergunningen, ook al om de handhaafbaarheid een beetje in de gaten te kunnen
houden. Bovendien is er met een individuele vergunningverlening nauwelijks
extra winst voor het anti-verdrogingsbeleid te behalen, terwijl de administratieve
lasten voor de provincie heel erg groot zouden worden.
 
 De heer Van den Berg heeft gevraagd naar de betrokkenheid van de waterschappen
en hoe daarmee moet worden omgegaan: is er geen tegenstelling tussen het ene
en het andere stuk en acht ik het niet wenselijk dat de provincie op ruimere
schaal gebruik gaat maken van de in artikel 107 van de Provinciewet vervatte
mogelijkheid tot decentralisatie van taken op het gebied van grondwaterbeheer?
De relevante artikelen van de Grondwaterwet over onderwerpen als registratie,
vergunningverlening en schadevergoeding gaan uitdrukkelijk uit van uitvoering
op provinciaal niveau, ook waar het de verplichtingen van onttrekkers van
grondwater betreft. In beginsel maakt artikel 107 van de Provinciewet thans
delegatie aan de waterschappen overigens mogelijk. Over dit onderwerp vindt
overleg plaats tussen het IPO en de Unie van waterschappen en dat vind ik
een goede zaak. In de Vierde nota waterhuishouding zullen wij nader bezien
of de wenselijkheden en verdere mogelijkheden van doordecentralisatie van
het grondwaterbeheer moeten worden opgenomen.
 
 Ten aanzien van het nieuwe instrument, de algemene regels, is bij de wetswijziging
overigens van meet af aan voorzien dat de provinciale besturen gebruik kunnen
maken van artikel 107 van de Provinciewet. Financiële afspraken kunnen
dan per provincie worden gemaakt. Middelen van provincies en waterschappen
alsmede de opbrengst van eventuele door onttrekkers betaalde schadevergoedingen
kunnen worden ingezet. Ik ben het overigens met de heer Van den Berg eens
dat de kosten van de verdrogingsbestrijding natuurlijk niet door de waterschappen
moet worden gedragen, maar juist door degenen die de verdroging veroorzaken,
en dat zijn in de meeste gevallen anderen.
 
 Ik heb nog een enkele opmerking in de richting van de heer Van Waning.
Ik moet zeggen dat ik bezwaren maak tegen zijn opmerking dat de provincie
te weinig democratisch met de vergunningverlening omgaat en dat die verlening
beter zou gaan via de waterschappen. Ik deel de kritiek die de heer Remkes
daarop uitoefende. De provincie is een democratisch gekozen orgaan, een territoriaal
bestuur dat zeer goed controleerbaar is. Als een provincie ten onrechte of
onvoldoende gecontroleerd vergunningen verstrekt, is het provinciale bestuur
daarop aanspreekbaar. Ik wil helemaal niet zeggen dat waterschappen ondemocratische
organen zijn, maar de besturen daarvan worden in elk geval niet rechtstreeks
gekozen en zijn functionele besturen. Het is bepaald niet hard te maken dat
de vergunningverlening via de waterschappen op een democratischer wijze kan
gebeuren dan via de provincies. Belangrijk is natuurlijk dat waterschappen
en provincies ter zake van de deskundigheid goed naar elkaar luisteren en
dat provincies leren van de kennis die niet bij hen en wel bij de waterschappen
aanwezig is, ook als het gaat om het verlenen van vergunningen. Ik ga ervan
uit dat een democratisch gekozen bestuur altijd goed luistert naar andere
bestuursorganen als het gaat om het nemen van beslissingen.
Zo werkt de Tweede Kamer en ik neem aan dat de provincies niet veel anders
werken.
 
 
 
 
 
 De heer Van Waning (D66):
 
 Voor alle duidelijkheid: dat democratisch gehalte is voornamelijk op praktische
gronden; het ter plaatse aanwezig zijn van de deskundigheid.
 
 
 
 
 
 Minister Jorritsma-Lebbink:
 
 Maar de provincie is toch ook ter plaatse aanwezig? Wij hebben een en
ander gedecentraliseerd naar de provincie, omdat wij van mening zijn dat het
territoriale bestuur van de provincie in het gebied aanwezig is en zich bemoeit
met de waterhuishouding in het gebied. Het draagt daar een belangrijke verantwoordelijkheid
voor. Natuurlijk doen de waterschappen in de uitvoerende en de beheerssfeer
een heleboel en werken zij zeer veel samen met het provinciaal bestuur als
het om dit soort zaken gaat. Ik heb echter bezwaar tegen de stelling dat om
praktische of politieke redenen de provincies daarmee misschien slechter omgaan
dan de waterschappen. Dat is volgens mij absoluut niet aan de orde. Ik ken
geen enkel voorbeeld waaruit dat zou blijken. Als de heer Van Waning zulke
voorbeelden wel kent, moet hij ze ook noemen, want ik vind het nogal een aantijging
tegen het provinciale bestuur in het algemeen en, als het over één
provinciaal bestuur gaat, dan tegen dat bestuur in het bijzonder.
 
 
 
 
 
 De heer Van Waning (D66):
 
 Voorzitter! Dit gaat mij veel te ver. Ik meen dat ik het zoëven in
reactie op opmerkingen van de heer Remkes duidelijk heb uitgelegd. Er is geen
sprake van aantijgingen. Het gaat om aanwezigheid ter plaatse en om deskundigheid.
Daaraan gekoppeld, is de misschien wat eenzijdige formatie van waterschappen
doorbroken door de nieuwe wetgeving, zodat meer sectoren daarin zijn vertegenwoordigd.
Mijn opmerkingen zijn positief bedoeld. Ik heb de vergelijking met een bouwaanvraag
gemaakt. Het was een suggestie en ik dank de minister voor haar reactie daarop,
maar de eventuele indruk van een aantijging wil ik beslist wegnemen. Zo was
het echt niet bedoeld.
 
 
 
 
 
 Minister Jorritsma-Lebbink:
 
 Dan moet ik u verzoeken in het vervolg uw woorden iets zorgvuldiger te
kiezen. In eerste termijn hebt u woorden gebruikt die ik, als ik lid van een
provinciaal bestuur zou zijn, tamelijk beledigend zou hebben gevonden. U moet
daar wat beter op letten. Ik heb trouwens de indruk dat wat u zei nogal in
tegenspraak was met datgene wat uw fractie de afgelopen jaren hierover altijd
heeft beweerd. Uw fractie is een groot voorstandster van decentralisatie naar
territoriale besturen en niet naar functionele besturen. Uit uw hele betoog
proefde ik toch veel teveel dat het verstandiger is naar functionele besturen
te decentraliseren, met alle consequenties vandien voor de democratische legitimatie.
Over dat laatste ben ik het meer eens met uw fractie dan met wat u tot nu
toe heeft gezegd.
 
 
 
 
 
 De heer Van Waning (D66):
 
 Wanneer ik, sinds zes maanden kamerlid, bij een zo ervaren voormalig kamerlid,
nu minister, die indruk heb gewekt, trek ik graag mijn woorden in. Niets is
verder van mij dan dergelijke aantijgingen te willen doen.
 
 
 
 
 
 Minister Jorritsma-Lebbink:
 
 Dank u wel.
 
 
 
 
 
 De algemene beraadslaging wordt gesloten.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Ik stel voor, volgende week over het wetsvoorstel te stemmen.
 
 
 
 
 
 Daartoe wordt besloten.
 
 
 
 
 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19941995-60-3664-3671.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl