Gezamenlijke behandeling van:  - het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafrecht, het Wetboek van Strafvordering en de Telecommunicatiewet in verband met nieuwe ontwikkelingen in de informatietechnologie (computercriminaliteit II) (26671);  - het wetsvoorstel Goedkeuring van het op 23 november 2001 te Boedapest tot stand gekomen Verdrag inzake de bestrijding van strafbare feiten verbonden met elektronische netwerken (Trb. 2002, 18) (30036, R1784)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2005-2006, pag. 1346-1353

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

20-06-2006

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

nr. 30, pagina 1346-1353

30-05-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 30036Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 26671Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Lijst van besluiten (dinsdag 30 mei 2006)Pagina 1369-1369
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van artikel 7.10 (arbeidsovereenkomst) van het Burgerlijk Wetboek met betrekking tot het concurrentiebeding (28167)Pagina 1353-1369
Presentie en opening (dinsdag 30 mei 2006)Pagina 1339-1339
Noot 1 (zie blz. 1339): JBZ-instemmingsbesluit, 30 mei 2006Pagina 1370-1370
Gezamenlijke behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafrecht, het Wetboek van Strafvordering en de Telecommunicatiewet in verband met nieuwe ontwikkelingen in de informatietechnologie (computercriminaliteit II) (26671); - het wetsvoorstel Goedkeuring van het op 23 november 2001 te Boedapest tot stand gekomen Verdrag inzake de bestrijding van strafbare feiten verbonden met elektronische netwerken (Trb. 2002, 18) (30036, R1784)Pagina 1346-1353
Behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van artikel 274 van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek (teneinde doorstroming in voor studenten bestemde woonruimte te bevorderen) (29707); - het wetsvoorstel Wijziging van onder meer de Wet op het primair onderwijs, de Wet op de expertisecentra, en de Wet op het voortgezet onderwijs in verband met de vraagfinanciering voor schoolbegeleiding en de bekostiging van het onderwijs aan zieke leerlingen (29875); - het wetsvoorstel Implementatie van het kaderbesluit nr. 2004/757/JBZ van de Raad van de Europese Unie van 25 oktober 2004 betreffende de vaststelling van minimumvoorschriften met betrekking tot de bestanddelen van strafbare feiten en met betrekking tot straffen op het gebied van de illegale drugshandel (PbEU L 335) (30339); - het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op het primair onderwijs en de Wet medezeggenschap onderwijs 1992 in verband met overblijven in het basisonderwijs (30406); - het wetsvoorstel Goedkeuring van het op 2 maart 2005 te Enschede totstandgekomen Verdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de Bondsrepubliek Duitsland inzake de grensoverschrijdende politiële samenwerking en de samenwerking in strafrechtelijke aangelegenhedenPagina 1339-1340
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter terzake gedane voorstellen (dinsdag 30 mei 2006)Pagina 1369-1369
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van artikel 7.10 (arbeidsovereenkomst) van het Burgerlijk Wetboek met betrekking tot het concurrentiebeding (28167)Pagina 1340-1346

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 60 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de gezamenlijke behandeling van:het wetsvoorstel
Wijziging van het Wetboek van Strafrecht, het Wetboek van Strafvordering en
de Telecommunicatiewet in verband met nieuwe ontwikkelingen in de informatietechnologie
(computercriminaliteit II) (26671);het wetsvoorstel
Goedkeuring van het op 23 november 2001 te Boedapest tot stand gekomen
Verdrag inzake de bestrijding van strafbare feiten verbonden met elektronische
netwerken (Trb. 2002, 18) (30036, R1784).De beraadslaging wordt geopend.De heer Franken (CDA):Voorzitter. Ik mag u meedelen dat ik mijn inbreng mede mag leveren namens
de fractie van de PvdA.Nog niet zolang geleden was er in Friesland een jongeman die de tennisster –
of is het tennisstér? – Anna Kournikova zeer bewonderde. Ik kan
mij daar overigens best wat bij voorstellen! Bovendien had deze jongeman een
bijzondere affiniteit met computervirussen. Hij heeft dan ook een naar deze
dame genoemd computervirus in omloop gebracht. Er ontstond op grond daarvan
grote opschudding, omdat dit virus een enorme schade kon teweegbrengen en
er kwam veel aandacht in de media voor deze daad. De aandacht werd daarbij
vooral getrokken door de burgemeester van de woonplaats van de dader, die
zich voor de televisie trots betoonde over het feit dat "zijn gemeente
nu wereldwijd op de kaart was gezet" en hij bood daarom zijn slimme plaatsgenoot
publiekelijk een baan aan in gemeentedienst.Nu is het natuurlijk bijzonder kwalijk wanneer een burgemeester publiekelijk
een strafbare en bovendien zeer schadelijke handeling als een soort heldendaad
ophemelt, maar het getuigt ook van een grenzeloze naïviteit wanneer iemand
nog denkt, dat het verspreiden van een virus of het inbreken in computersystemen
een onschuldige bezigheid is van een enkele "nerd" of een soort
Robin Hood, die alleen rijken besteelt ten bate van de armen. Het misbruiken
van informatie door de inhoud te veranderen, de overdracht te storen of de
vertrouwelijkheid te schaden, levert inmiddels veel nadelen en economische
schade op voor onze samenleving. Oude vormen van criminaliteit als oplichting
en verduistering kunnen op veel groter schaal gevolgen hebben dan vroeger
het geval was, terwijl nieuwe vormen van schadelijk gedrag, zoals het verspreiden
van virussen of spam, het plaatsen van Trojaanse paarden, het cracken van
informatiesystemen en allerlei vormen van denial of service attacks in bedrijven
en huisgezinnen een hoop narigheid kunnen veroorzaken. Concrete schadebedragen
zijn moeilijk te noemen, maar het loopt wereldwijd in vele honderden miljarden
en de stijging is er nog lang niet uit. Het beveiligingsbedrijf Symantec heeft
bijvoor beeld in het tweede halfjaar van 2005 10.992 nieuwe
varianten van virussen gedetecteerd en ook in Nederland zouden per maand meer
dan 350 pogingen tot phishing worden gedaan, waarmee de identiteitsfraude
zich ontwikkelt tot een levensgroot gevaar. Het mag duidelijk zijn dat het
strafrecht ter bestrijding van dit misbruik een rol krijgt.In 1987 is de basis gelegd voor de huidige Wet computercriminaliteit door
een door de regering ingestelde commissie, die twee belangrijke uitgangspunten
heeft vastgesteld voor de bestrijding van strafbaar gedrag met behulp van
de nieuwe middelen van de informatietechnologie. Ten eerste: de wet moet zo
veel mogelijk techniekonafhankelijke formuleringen gebruiken, want anders
zal de wet op korte termijn door de technische ontwikkelingen zijn achterhaald,
en ten tweede: het strafbare gedrag moet worden geformuleerd in termen die
niet zozeer specifieke handelingen betreffen, maar aangeven welke rechtsbelangen
door dit gedrag zijn geschaad. Daarmee zijn er algemene beginselen voor behoorlijk
gebruik van informatietechnologie geformuleerd naar analogie van algemene
beginselen van behoorlijk bestuur en algemene rechtsbeginselen in het strafrecht
en civiele recht.De WCCI van 1993 is dan ook geschreven op de beginselen "beschikbaarheid","integriteit"en "vertrouwelijkheid",
die de basis vormen voor de delictsomschrijvingen in het Wetboek van Strafrecht.
Het aardige is nu, dat bij het opstellen van het Cybercrimeverdrag op deze
in de Nederlandse wetgeving gehanteerde beginselen is voortgebouwd, zodat
ten aanzien van het materiële recht daarin voor Nederland niet zoveel
nieuws meer is te vinden. Wel wordt daarin veel aandacht gegeven aan politiële
en justitiële samenwerking. En dat is terecht, want criminaliteit met
behulp van de middelen van ICT is niet aan grenzen gebonden, terwijl dat wel
geldt voor de politiële en justitiële bevoegdheden. Met dit verdrag
zetten we daarom een goede stap vooruit.De aanpassing van de Wet computercriminaliteit I in het thans voorliggende
wetsvoorstel wordt ingegeven door een door de minister noodzakelijk geachte
hardere aanpak van computercriminaliteit. Bij de indiening van het voorstel
speelde ook nog een rol de noodzakelijk geachte regeling van de strafrechtelijke
aansprakelijkheid van internet service providers. Er was in het voorstel op
een goede wijze aangesloten bij de regeling van de vervolgingsuitsluitingsgronden
die gelden voor de drukker en de uitgever. Helaas is dit voorstel vanuit Brussel
getorpedeerd en vervangen door de regeling, die wij nu via de e-commerce richtlijn
vinden in artikel 54a van het Wetboek van Strafrecht. Dat is jammer, omdat
er nu in de wet een technische omschrijving is opgenomen aangezien het gaat
om "doorgifte" of "opslag". Deze kan al tot interpretatieproblemen
leiden. De vraag aan de minister is dan ook of hij in Brussel zijn voelhorens
uitsteekt om te bezien of het mogelijk is om deze bepaling te laten vervangen
door een formulering die onafhankelijk is van de techniek.Bovendien leg ik de vraag voor hoe de spanning het beste kan worden opgevangen
waarin de internet service providers verkeren, wanneer een partij stelt dat
een publicatie onrechtmatig is, terwijl de klant die de publicatie door toedoen
van de ISP heeft geplaatst, zich verzet tegen verwijdering ervan. Een kort
geding is dan geen goede mogelijkheid, want deze is te kostbaar en te traag.
Er is gepleit voor een notice and take-downprocedure, doch ik heb nog niet
kunnen vernemen of daarmee vorderingen zijn gemaakt. Kan de minister aangeven
of en, zo ja, hoe hij de internet service providers bij deze spagaat uit de
problemen wil helpen?Zoals gezegd, en zoals blijkt uit de stukken, kan mijn fractie zich vinden
in het wetsvoorstel, alleen hebben wij nog een serieus probleem met het nieuw
voorgestelde artikel over computervredebreuk: artikel 138a Wetboek van Strafrecht.
Het wetsvoorstel laat de eis van beveiliging als een voorwaarde voor strafbaarheid
vallen. De ratio van deze eis, die bij de behandeling van de Wet computercriminaliteit
I op volle instemming mocht rekenen, is ten eerste de kenbaarheid voor de
dader. Er moet een duidelijke grens of drempel worden overschreden, alvorens
van een strafbaar feit sprake is. Hiermee samenhangend is ten tweede het bewijs
van het feit makkelijk te leveren door aan te geven dat er een drempel is
overschreden of een deur is opengemaakt. De wil van de gebruiker van het systeem
die zich tegen binnendringen verzet, is daarmee aangegeven. Ten derde is het
uit het oogpunt van criminele politiek van belang dat een gebruiker zelf ook
zorgvuldig omgaat met zijn eigen systeem. Hij moet niet zomaar alle deuren
laten openstaan.In de stukken voor de Tweede Kamer wordt hiertegen ingebracht dat een
aanscherping van de delictsomschrijving voor een verruiming pleit. In 2005
is daar een ander, extra argument bijgeschoven, te weten het kaderbesluit
2005/222/JBZ van de Raad. Dat kaderbesluit zou Nederland voor de keuze stellen
tussen algehele strafbaarstelling van de opzettelijke en wederrechtelijke
toegang tot een informatiesysteem of een systeem waarbij als enige voorwaarde
voor strafbaarheid geldt dat er sprake is van een doorbreking van een beveiliging.Naar mijn mening noopt noch het kaderbesluit, noch het Cybercrimeverdrag
tot de voorgestelde wijziging. De nieuwe redactie heeft als enige voorwaarde
voor strafbaarheid het opzet- en het wederrechtelijkheidsvereiste. Maar hoe
kan dan de "verklaarde wil" van de gebruiker van het systeem worden
bewezen? Een bordje "verboden toegang" is in de virtuele wereld
volstrekt onvoldoende. Hoe moet men in de virtuele wereld zijn wil om een
binnendringer tegen te houden anders verklaren dan door een technische maatregel
te nemen, bijvoorbeeld door een toegangscode voor te schrijven, juist omdat
men in de wereld van het internet steeds zijn best doet om klanten of gesprekspartners
op zijn web- of mailadres binnen te halen? De minister heeft ons in het antwoord
nog steeds niet overtuigd. Ik leg hem daarom deze vraag nog een keer voor.Een volgende vraag betreft de ontsleutelplicht. De minister heeft toegezegd,
eens te informeren hoe een en ander in Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk
is geregeld. Voorshands ga ik ervan uit dat de ontsleutelplicht niet wordt
opgelegd aan de verdachte in verband met de nemo-teneturregel.Dan heb ik nog een opmerking over de handhaving. Regels met sancties zonder
garanties voor de uitvoerbaarheid hebben geen zin. Zij lijken misschien dienstbaar
te zijn aan de rechtsorde, maar in werkelijkheid leiden zij tot rechtsbederf.
Daarom heb ik hierover nog enige vragen.Ten eerste houden naast Justitie ook Economische Zaken en Verkeer en Waterstaat
zich bezig met computercriminaliteit. Wie doet wat en hoe staat het met de kennis op dit gebied bij de opsporingsautoriteiten? Als ik het goed
begrijp, heeft het departement van Economische Zaken het initiatief overgenomen
bij de aanpak van de preventie door het Nationaal platform criminaliteitsbeheersing,
waarin een groot aantal organisaties participeert. Daarnaast is Verkeer en
Waterstaat verantwoordelijk voor het veiligheidsprogramma KWINT (Kwetsbaarheid
op internet). En hoe zit het met de inbedding van de opsporing? Daarvoor draagt
de minister van Justitie toch de verantwoordelijkheid? Er zijn specifieke
deskundigen voor nodig, zoals auditors en webrechercheurs. Is die kennis aanwezig?
Hoe is de opleiding en training georganiseerd? Wat is de verhouding tussen
allerlei organisaties die zich hier melden, zoals Govcert, het National High
Tech Crime Center en natuurlijk het Korps landelijke politiediensten? En dan
hebben wij ook nog het Nederlands Forensisch Instituut, waar al heel wat kennis
aanwezig is. Krijgen wij hier concurrerende instanties, met rivaliteit tussen
de ambtenaren?Ten tweede zit ik met het punt dat bij het aftappen veel fouten worden
gemaakt, zoals blijkt uit onderzoek van Dialogic en de universiteit van Tilburg.
Aftappen is een principiële inbreuk op een grondrecht en bovendien zeer
kostbaar voor de providers. Van de kosten wordt maar een fractie vergoed.
Er zijn diverse redenen om deze opsporingsbevoegdheid terughoudend en zorgvuldig
te gebruiken. Graag hoor ik nog eens de visie van de minister op het beleid
bij dit onderwerp. Ik heb het idee, en er is ook wel wat literatuur over,
dat deze bevoegdheid nogal uit de losse pols wordt gebruikt. De minister zal
weten dat een provider in het Verenigd Koninkrijk een tapverzoek kan laten
toetsen door de Interception of Communication Commissioner. Overeenkomstig
het voorstel van de provider XS4all zou men een geanonimiseerd statistisch
overzicht kunnen publiceren om er enigszins achter te komen of nut en noodzaak
de facto als doorslaggevende criteria worden gehanteerd. Het spreekt vanzelf
dat de nakoming van de notificatieplicht bij dat oordeel ook een belangrijke
rol speelt.Ten derde is de vraag naar de rechtsmacht natuurlijk een heikel punt bij
het onderwerp cybercrime. Wordt er inmiddels gewerkt aan een aanvulling op
dit gebied, bijvoorbeeld door een aanvullend protocol op het Cybercrimeverdrag,
om de werking uit te breiden?Dan nog een persoonlijke noot tot besluit, gericht tot deze minister:
ceterum censeo obligationem preservationis datorum informationis esse delendam.Mevrouw Broekers-Knol (VVD):Mevrouw de voorzitter. Uit eigen ervaring is mij bekend dat deze minister
er niet voor terugdeinst om straks in het Latijn te antwoorden.Wij spreken vandaag over het wetsvoorstel Computercriminaliteit II en
over het wetsvoorstel betreffende het zogeheten Cybercrimeverdrag. Dit verdrag
is tot stand gekomen in het kader van de Raad van Europa. Computercriminaliteit
II en het wetsvoorstel over het Cybercrimeverdrag zijn nauw aan elkaar verbonden.
Om het Cybercrimeverdrag te kunnen ratificeren zijn enkele wijzigingen van
met name het Wetboek van Strafrecht en het Wetboek van Strafvordering nodig.
Die wijzigingen zijn door middel van een tweede nota van wijziging en in het
wetsvoorstel Computercriminaliteit II ondergebracht. Met het Cybercrimeverdrag en het wetsvoorstel Computercriminaliteit II
wordt een belangrijke stap gezet in de richting van internationale samenwerking
ter bestrijding van strafbare feiten verbonden met elektronische netwerken.
Voor het overige worden door het wetsvoorstel Computercriminaliteit II de
Wetboeken van Strafrecht en Strafvordering gewijzigd vanwege nieuwe ontwikkelingen
in de informatietechnologie.De wetsvoorstellen waarover wij vandaag spreken, zijn kwalitatief goede
wetsvoorstellen. In de memorie van antwoord heeft de minister uitgebreid geantwoord
op de in het voorlopig verslag gestelde vragen. Dank daarvoor. Namens de VVD-fractie
heb ik dan ook slechts een enkele vraag.In het voorlopig verslag is door mijn fractie de vraag gesteld of de definities
van "gegevens" (artikel 80quinquies van het Wetboek van Strafrecht)
en "geautomatiseerd werk" (artikel 80sexies van het Wetboek van
Strafrecht) niet ook in de betekenissentitel van het Wetboek van Strafvordering
zouden moeten worden opgenomen. De minister antwoordt daarop op pagina 6 van
de memorie van antwoord dat hem uit de praktijk niet bekend is dat er problemen
ontstaan doordat een aparte definitiebepaling in het Wetboek van Strafvordering
ontbreekt. Dat moge zo zijn, maar zou het uit een oogpunt van wetsystematiek
geen aanbeveling verdienen om de definities bij een eerstvolgende wijziging
van het Wetboek van Strafvordering toch in dat wetboek op te nemen? Graag
een reactie van de minister.Op pagina 11 van de memorie van antwoord merkt de minister, naar aanleiding
van een vraag van de CDA-fractie, op dat hij binnenkort de eindrapportage
van het project NHTCC – het National High Tech Crime Center –
verwacht. Kan de minister informatie geven of die eindrapportage inmiddels
is uitgebracht en, zo ja, wat de conclusies zijn met betrekking tot het NHTCC?
Uit de memorie van antwoord maken wij op dat het NHTCC wordt opgeheven en
dat de werkzaamheden ervan worden ondergebracht bij de nationale recherche.
Is die conclusie juist?In het voorlopig verslag vroeg mijn fractie of het voorgestelde artikel
125o van het Wetboek van Strafvordering wel voldoende sluitend is en of niet
aan de zittingrechter de bevoegdheid moet worden toegekend om de strafbare
gegevens uit het systeem te laten verwijderen, voorafgaand aan de teruggaaf
van een computersysteem. De reden om dit niet te doen is op efficiencygronden
gebaseerd, zoals blijkt uit de memorie van antwoord. Op pagina 15 staat te
lezen: "Dit kost veel capaciteit van de betrokken opsporingsambtenaren."
Mijn fractie heeft daar begrip voor. Het is de verdienste van de beantwoording
in de memorie van antwoord dat voor de efficiencygronden ook nog een juridisch
steekhoudende motivering kan worden gegeven. Ik citeer: "Als inbeslagneming
van de gegevensdrager proportioneel was, dan zal onttrekking aan het verkeer
niet snel disproportioneel zijn." De vraag of de vraag van mijn fractie
daarmee voldoende "sluitend" beantwoord is, blijft echter open.Nog geen uur geleden kwam ik, zonder daarvoor enige moeite te doen en,
afgezien van het verstrekken van mijn nieuwe password, zonder opzet in de
e-mailbox van GroenLinks terecht. Mijn vraag is: ben ik nu een computercrimineel?Wij vernemen graag de antwoorden van de minister op de enkele vragen die
wij gesteld hebben. Ik kan echter reeds nu zeggen dat de VVD-fractie
instemt met beide wetsvoorstellen.Mevrouw De Wolff (GroenLinks):Ik kan mevrouw Broekers meteen geruststellen: ik ontken het wederrechtelijke
karakter van haar inbreuk in onze e-mailbox.Mevrouw Broekers-Knol (VVD):Dank u.Mevrouw De Wolff (GroenLinks):Voorzitter. Ik voel mij gelukkig nooit onveilig op straat. Er is slechts één
weg waar ik mij wel regelmatig onveilig voel, en dat is de elektronische snelweg.
Dat dateert al van voor de rampen die ons twee weken geleden hier in de Eerste
Kamer troffen, toen duidelijk werd dat in onze eigen computer in de Johan
de Wittzaal een worm huist. Het blijkt niet eenvoudig te zijn om die worm
te verwijderen. Ook los daarvan bekruipt mij regelmatig een gevoel van grote
onveiligheid wanneer ik mij op de elektronische snelweg begeef, of dat nu
is als advocaat die correspondentie wil verzenden, als toerist die een hotel
wil betalen met een creditcard of als consument die gewoon wil internetbankieren.
Daarom is het goed dat wij vandaag het cybercrimeverdrag aanvaarden en dat
wij het wetsvoorstel tot implementatie van dat verdrag gaan aanvaarden. Er
zitten een aantal elementen in die een betere aanpak van computercriminaliteit
mogelijk maken, maar ik heb met mevrouw Broekers en de heer Franken een aantal
vragen.Mijn eerste serie vragen betrof artikel 138a van het Wetboek van Strafrecht,
waarover ik met de heer Franken grote aarzeling heb omdat ik meen dat computergebruikers
hun spulletjes afdoende moeten bewaken. Als iemand bewust of onbewust binnentreedt
in andermans computer, zoals mevrouw Broekers vandaag kennelijk is overkomen,
moet er geen sprake zijn van strafbaarheid. Ik refereer ook aan een in ieder
geval voor mij begrijpelijk artikel van Frank Kuitenbrouwer in de NRC Next
van 16 mei jongstleden. De minister moet dat artikel kennen, want het
zat in de knipselkrant die wij dagelijks van het ministerie van Justitie ontvangen.
Ik hoor van de minister graag een overtuigende weerlegging van de kritiek
op dat artikel.Een andere serie vragen die ik niet zal herhalen, had betrekking op de
handhaving, maar daar is mevrouw Broekers al uitvoerig op ingegaan. Ik sluit
mij op dat punt kortheidshalve bij haar aan.Mijn laatste vraag, die een meer materiële aard heeft, betreft de
spulletjes die in hoofdzaak zijn ontworpen om computermisdrijven mee te plegen.
Ik begrijp niet helemaal wat dat voor spulletjes moeten zijn. De wet is daar
onduidelijk over en de toelichting die de minister op 13 september in
de Tweede Kamer heeft gegeven, maakt het er allemaal niet duidelijker op.
Ik refereer aan een debatje met het lid Van Fessem over hackprogramma's en
de verkoop daarvan in de winkel. De minister zei toen, blijkens pagina 6361
van de Handelingen: "De winkelier die een dergelijk programma verkoopt,
weet heel goed dat hij een programma verkoopt waarmee een strafbaar feit kan
worden gepleegd. Het is wat anders dan het in huis hebben van een hackprogramma.
Dan is niet per definitie die opzet aanwezig." Er zijn dus kennelijk
artikelen, programma's en apparatuur die in hoofdzaak zijn bestemd voor het
plegen van computercriminaliteit, maar of er sprake is van strafbaarheid,
hangt kennelijk af van wie die artikelen voorradig heeft, verkoopt, verhandelt
of onder zich heeft. Dat was mij allemaal niet op voorhand duidelijk. Ik kan
mij ook niet veel voorstellen bij de afgrenzing van het type apparaat of programma
dat in hoofdzaak is bestemd voor het plegen van computercriminaliteit. Als
de minister daar een verduidelijkende toelichting op zou willen geven, ben
ik in ieder geval tevreden.De vergadering wordt van 14.50 uur tot 15.25 uur geschorst.Minister Donner:Voorzitter. Ik dank de leden voor de waarderende woorden die zij gesproken
hebben en voor de steun die zij hebben uitgesproken voor de wetsvoorstellen.
Ik hoop nu de laatste vragen te beantwoorden, opdat wij dit traject op bevredigende
wijze kunnen afsluiten. De heer Franken is uitvoerig ingegaan op de voorgeschiedenis
van de Wet computercriminaliteit en het verschijnsel computercriminaliteit.
Ik kan dat niet beter, dus ik laat dat achterwege.De heer Franken heeft gevraagd of de formulering in artikel 54a Wetboek
van Strafrecht, te weten doorgifte of opslag van gegevens, niet te techniekafhankelijk
is gemaakt. Ik constateer dat er indertijd in het kader van de implementatie
van de e-commercerichtlijn voor is gekozen om zo veel mogelijk te benadrukken
dat de strafrechtelijke vrijwaring alleen opgaat voor gevallen waarin de tussenpersoon
niets anders doet dan doorgeven of opslaan. Ik stel vast dat de term opslag
ook in andere bepalingen van de Wetboeken van Strafrecht en Strafvordering
voorkomt. Hetzelfde geldt voor de term doorgifte; die term komt ook voor in
bijvoorbeeld de Wet bescherming persoonsgegevens. Het gaat dus niet om technisch
afhankelijke termen, maar om een activiteit, namelijk het doorgeven of het
opslaan van gegevens. Als geregeld zou zijn hoe wordt opgeslagen of hoe wordt
doorgegeven, dan ben ik het met de heer Franken eens dat de wet te techniekafhankelijk
wordt. Er is gekozen voor termen die een activiteit aanduiden. Ze zijn kennelijk
zo duidelijk dat ze elders in de wetgeving ook voor andere technieken worden
gebruikt. Dan kunnen ze hier dus ook gebruikt worden. Ik zie dan ook geen
reden om dit in Brussel aan de orde te stellen.Dan was de vraag hoe internetproviders moeten omgaan met de situatie waarin
de officier van justitie hun beveelt publicaties of afbeeldingen te verwijderen,
terwijl zij van de opdrachtgever te horen krijgen dat er geen sprake is van
een strafbaar feit en dat die publicaties of afbeeldingen moeten blijven staan.
Artikel 54a gaat alleen over het door de officier van justitie te geven bevel
aan de tussenpersoon, die zich louter met doorgifte of opslag bezighoudt,
en dan nog alleen met als strekking dat deze tussenpersoon als zodanig niet
wordt vervolgd indien hij het bevel tot verwijdering opvolgt. Het gaat dus
om een heel concrete situatie. Dat betekent dat het moet gaan om strafbare
feiten en niet om afbeeldingen of publicaties die alleen in civielrechtelijke
zin onrechtmatig kunnen zijn.De vraag is hoe de internetprovider zich moet opstellen als zo'n bevel
komt en zijn klant zich tegen de verwijdering verzet. Ik stel vast dat het
OM een dergelijk bevel pas zal geven als er feitelijk bijna geen twijfel bestaat over het strafbare karakter. De claims van degenen die de
opdracht gegeven hebben, zullen moeten berusten op onrechtmatige daad of wanprestatie
als de internetprovider de publicatie of de beelden verwijdert. Die claims
zullen stuiten op de verdediging dat men handelde in opdracht van het Openbaar
Ministerie. Kortom, als de claims al gegrond zijn, dan zullen zij zich richten
tegen de Staat. De internetprovider zal zich dus op die wijze kunnen verdedigen.
Nogmaals, ik acht het weinig waarschijnlijk dat die situatie zich zal voordoen,
omdat het OM niet lichtvaardig zal overgaan tot het geven van zo'n bevel.In het kader van de samenwerking tussen alle betrokken partijen wordt
gezocht naar modaliteiten om er los van het bevel op basis van artikel 54a
voor te zorgen dat onwenselijke publicaties worden verwijderd. Er is inderdaad
nog geen alles overkoepelende notice en take-downprocedure. Er is samen met
een aantal internetproviders gezocht naar een opzet voor een dergelijke procedure.
Dat is niet gelukt, omdat internetproviders meer garanties willen op het gebied
van hun aansprakelijkheid in een dergelijke situatie. Daarbij komt dat de
steeds groeiende markt van providers het lastig maakt om tot sluitende afspraken
te komen op dit terrein. Daarom is er nu voor gekozen om werkendeweg, via
meldingen die binnenkomen bij het Meldpunt Cybercrime, een structuur te ontwikkelen.De heer Franken (CDA):De minister zegt dat het OM diligent zal zijn. Dan neem ik aan dat het
niet alleen de gewone overtredingen betreft die in het Wetboek van Strafrecht
zijn geformuleerd, maar bijvoorbeeld ook inbreuken op het auteursrecht. U
weet dat daarin ook strafbare feiten worden vermeld. Dat is niet bepaald iets
waar het OM kennis van draagt en actief in optreedt. Juist dan komt zo'n ISP
in die spagaat terecht met mogelijke schadeclaims.Minister Donner:Óf het is een situatie die zich buiten het Openbaar Ministerie
en het strafrecht om afspeelt. Dan kan inderdaad die spagaat ontstaan. Dan
zullen wij aan de hand van de praktijk moeten bezien welke structuur daar
het meest geschikt voor is. Óf het gaat wel om strafbare feiten maar
het behoort niet tot het actieve opsporingsbeleid van het OM of de politie.
Dan kan het door aangifte onder de aandacht van het OM worden gebracht. In
die situatie is het denkbaar dat het OM van zijn bevoegdheid gebruik maakt.
Dan zal hetzelfde argument gelden voor de internetprovider: er is een bevel
van de overheid. Dan richten de claims zich tegen de overheid. Dat zijn wij
wel gewend. Dat gebeurt regelmatig.Voorzitter. Dan kom ik bij de opmerkingen over de formulering van artikel
138a Wetboek van Strafrecht. Dit is een bekend en al ouder punt. De formulering
waarvoor gekozen wordt, is ruimer dan de formulering die nu in de wet staat.
De huidige wet concentreert zich overigens niet alleen op het doorbreken van
de beveiliging. Die indruk kreeg ik even door de woorden van de heer Franken,
maar ik vermoed dat hij het niet zo bedoelde. Nu al staan er in de wet drie
andere mogelijkheden van computervredebreuk, namelijk door een technische
ingreep, een valse sleutel of het aannemen van een valse hoedanigheid. Tegen
de achtergrond van die situatie is gekozen van de huidige formulering in het
wetsvoorstel. Wellicht laat het Cybercrimeverdrag ons de mogelijkheid van
de huidige invulling in de Nederlandse wetgeving, maar het Kaderbesluit maakt
in artikel 2 heel duidelijk dat er ofwel voor dient te worden gekozen om alle
vormen van hacken strafbaar te stellen, dus iedere vorm van het opzettelijk
en onrechtmatig toegang verwerven – in reactie op mevrouw Broekers zeg
ik: behoudens wanneer zulks onbeduidend is; het per ongeluk bij GroenLinks
binnenlopen is wellicht onbeduidend als men daar niet blijft – ofwel
voor het, volgens het tweede lid, strafbaar stellen van de inbreuk op beveiligingsmaatregelen
en zodoende het plegen van computervredebreuk. Ten opzichte van de bestaande
bepaling zou dit laatste derhalve een beperking opleveren.Om die reden is voor deze verruiming gekozen: in het algemeen het opzettelijk
en wederrechtelijk toegang krijgen tot een computer, met de enumeratieve opsomming
dat in ieder geval de bestaande situaties daaronder moeten worden begrepen.
Daarmee is voldaan aan het tweede beginsel van de Commissie Computercriminaliteit:
de bepaling is minder techniekafhankelijk gemaakt, dus niet uitsluitend afhankelijk
gemaakt van het doorbreken van beveiliging; in wezen vallen daaronder alle
situaties van het opzettelijk en wederrechtelijk toegang verwerven tot een
computer. Uiteraard kan dit bewijsrechtelijke problemen opleveren, maar dit
is deels opgelost door in ieder geval de vier bestaande mogelijkheden te noemen.
Deze systematiek is niet wezenlijk anders dan die de wet kent in het geval
van huisvredebreuk. Natuurlijk bestaat die ook uit het opzettelijk en wederrechtelijk
toegang verkrijgen, maar de aparte bepalingen over braak treden in werking
als daarvan sprake is. Die systematiek is dus niet wezenlijk anders en deze
bestaande bepalingen leken mij de juiste vorm om bij aan te sluiten. Ik geef
toe dat bij gewone huizen een bord met "Verboden toegang" kan worden
gezet en dat dit in dit geval moeilijk is. Maar ikzelf heb ook niet zo'n bordje
op mijn voordeur en toch zal iemand die wederrechtelijk en opzettelijk door
mijn geopende deur naar binnen komt, huisvredebreuk plegen. Hij pleegt geen
braak, maar wel huisvredebreuk; hij doet dit immers opzettelijk en weet dat
hij er niet in mag. Ik ben het eens met het uitgangspunt dat we niet de kat
op het spek moeten binden, maar ik vind het te ver gaan om de regel om te
keren en te stellen dat iedereen vrijelijk naar binnen mag als er geen beveiligingsmaatregelen
zijn genomen; dat dit niet strafbaar is, zou immers de consequentie zijn.
Ik meen de casus in dezen van mevrouw Broekers dus af te kunnen doen als onbeduidend;
mevrouw De Wolff gaf al aan dat zij het niet als wederrechtelijk beschouwt
omdat men daar welkom is.De heer Franken vroeg naar de situatie in Frankrijk. Ook na onderzoek
kan niet worden vastgesteld of Frankrijk een ontsleutelplicht heeft opgenomen
op de wijze waarop wij dit doen. Ik weet wel zeker dat dit in het Verenigd
Koninkrijk niet het geval is; daar komt men via een andere systematiek op
hetzelfde resultaat uit. Ik ga er met de Kamer van uit dat de ontsleutelplicht
niet wordt opgelegd aan de verdachte. Dat berust op artikel 19, vijfde lid
van het Cybercrimeverdrag, dat uitdrukkelijk bepaalt dat de implementatie
van de in het verdrag bedoelde bevoegdheden de waarborgen van onder andere
artikel 15 van het verdrag in acht moet nemen. Een en ander betekent onder
meer dat er een adequaat niveau van bescherming van mensenrechten moet zijn.
In de toelichting op het verdrag is zelfs uitdrukkelijk vermeld dat dit onder
meer het verbod van zelfincrimina tie betreft. Ik ga ervan
uit dat in de andere Europese landen dus ook geen medewerkingverplichting
kan worden opgelegd. Dit is echter niet altijd op dezelfde wijze gedaan als
in Nederland, met zijn bepaling in de wet.Verder werd uit het Dialogicrapport onterecht geconcludeerd dat er bij
het tappen veel fouten worden gemaakt. De minister van Economische Zaken heeft
mede namens de minister van Binnenlandse Zaken en mijzelf dit rapport aan
de Tweede Kamer gezonden, voorzien van een reactie. In dit rapport wordt niet
gesteld dat er veel fouten worden gemaakt; nee, in een voetnoot wordt geconstateerd
dat er fouten worden gemaakt, vooral fouten die berusten op slordigheden.
Het gaat immers om mensenwerk, er moeten nummers worden ingetikt, daarbij
worden wel eens fouten gemaakt en wordt per ongeluk de verkeerde afgeluisterd.
Mede omwille van het terugdringen van dit soort fouten proberen wij meer techniek
toe te passen. Ik bestrijd echter dat in het rapport wordt vastgesteld dat
er veel fouten worden gemaakt. Men heeft het van zegslieden en geeft uitdrukkelijk
aan dat het niet verder is onderzocht. Het gegeven dat dit soort fouten worden
gemaakt, is inderdaad reden om terughoudend om te gaan met het middel van
afluisteren. Dat wordt dan ook gedaan. Het Openbaar Ministerie heeft de taak
om hierin keuzes te maken. De bevoegdheid voorziet in voorwaarden voor de
toepassing: zo dient er sprake te zijn van een misdrijf dat een ernstige inbreuk
maakt op de rechtsorde, dient het belang van het onderzoek de toepassing hiervan
dringend te vorderen en is een machtiging van de rechter-commissaris vereist.
Ik zie geen reden om het beleid in dezen ten principale te veranderen. Nut
en noodzaak van de bevoegdheid staan ook niet ter discussie. In de brief van
31 maart staat ons standpunt dat de interceptie van telecommunicatie
van groot belang is voor de opsporing.Wordt er gewerkt aan een aanvulling op het gebied van de rechtsmacht?
Ik ben in eerlijkheid van mening dat de rechtsmacht op dit moment toereikend
is geregeld. Er lijkt mij aanleiding voor aanvullingen van de rechtsmacht
als er sprake van nieuwe technische ontwikkelingen zou zijn. De vraag naar
de ontwikkelingen omtrent NHTC komt weldra aan de orde bij de beantwoording
van de vragen van mevrouw Broekers, die daarover ook vragen stelde.Mevrouw Broekers, u vroeg allereerst naar de wenselijkheid om termen als "gegevens"
en "geautomatiseerd werk", gedefinieerd in het Wetboek van Strafrecht,
ook in het Wetboek van Strafvordering te definiëren. Welnu, de oorzaak
van de discrepantie is het feit dat de begrippen indertijd bij amendement
in het Wetboek van Strafrecht zijn opgenomen, zonder dat het Wetboek van Strafvordering
aan de orde was. Het hoeft evenwel geen problemen op te leveren. In de stukken
gaf ik al aan dat het mij niet bekend is dat er problemen zijn ontstaan door
het ontbreken van een aparte definitiebepaling in het Wetboek van Strafvordering.
De begrippen worden kennelijk gehanteerd in de betekenis zoals die in het
Wetboek van Strafrecht wordt gegeven. Tegelijkertijd ben ik het met u eens
dat wij met oog op de systematiek moeten bezien of het nodig is om een gelijkluidende
definitie op te nemen in het Wetboek van Strafvordering. Mag ik u toezeggen
dat wij bij de algemene herziening van het Wetboek van Strafvordering zullen
bezien of hiervoor aanleiding is en, zo ja, hoe het opgelost kan worden?Er is veel kennis van zaken bij politie en justitie nodig om adequaat
te kunnen optreden op dit terrein. De ontwikkeling van het internet gaat zo
snel dat het langzamerhand een wezenlijk terrein van het maatschappelijk verkeer
is geworden en dat betekent dat de politie en justitie over de nodige deskundigheid
moeten beschikken om op te kunnen treden. Daarvoor is vooral nodig dat de
kennis en vaardigheden van de recherche op orde worden gebracht om veel voorkomende
vormen van ICT-criminaliteit te kunnen aanpakken. Daarnaast worden specialisten
opgeleid voor ingewikkelder vormen van deze criminaliteit. Deze opleiding
wordt verzorgd in het kader van het door de raad van hoofdcommissarissen opgestarte
project Digitaal opsporen. Het is de bedoeling dat dit project in 2008 is
afgerond. Door deze aanpak zal de politie steeds beter in staat zijn om bestaande
en nieuwe vormen van criminaliteit op dit terrein op te sporen.In antwoord op schriftelijke vragen van mevrouw Gerkens is de Tweede Kamer
aangegeven dat ongeveer 190 gespecialiseerde rechercheurs bij de regionale
korpsen werkzaam zijn en dat het KLPD beschikt over 56 digitale rechercheurs.
De Politieacademie zal verder digitaal opsporen als een vast onderdeel opnemen
in het onderwijs. Bij het Openbaar Ministerie en de rechterlijke macht blijven
investeringen in kennis, deskundigheid en menskracht nodig. Dat is een continu
proces, ook omdat de ontwikkelingen in ICT-techniek steeds verder voortschrijden.
De verbreding en verdieping van de kennis van de politie is bij het Openbaar
Ministerie en de rechterlijke macht ingezet als een onderdeel van de financiering
van kennisontwikkeling in de begroting.Op 18 mei heeft de staatssecretaris van Economische Zaken, mede namens
de minister van Binnenlandse Zaken en mij, het eindadvies over de projecten
NPAC en het National High-Tech Crime Center en de kabinetsreactie daarop naar
de Kamer gestuurd. Onze drie departementen zullen dus gezamenlijk optreden.
Zoals in de kabinetsreactie vermeld wordt het NHTCC als pilot afgesloten en
de activiteiten daarvan bij het KLPD ondergebracht. In lijn met het uitgebrachte
advies wordt een effectieve aanpak van cybercrime gevolgd langs de lijn van
het ontwikkelen van een nationale infrastructuur voor het bestrijden van cybercrime.
Daardoor moet er meer samenhang komen bij de bestrijding ervan. Uiteraard
vereist dat niet alleen kennis, maar ook een professionele aanpak. Verder
zal de samenhang tussen lokale, regionale, bovenregionale en nationale aanpak
moeten worden versterkt. Voor een uitgebreidere toelichting op de door ons
voorgestane aanpak verwijs ik naar de brief.De minister van Binnenlandse Zaken en ik bezien op dit moment hoe het
na 2006 op hoofdlijnen verder moet met het Veiligheidsprogramma. Cybercrime
en de mogelijkheden van politie en justitie op het internet zullen daarvan
een wezenlijk onderdeel uitmaken.Mevrouw Broekers vroeg mij of het voorgestelde artikel 125o aan de zittingsrechter
de bevoegdheid moet geven om strafbare gegevens uit het systeem te laten verwijderen.
Ik ben blij dat zij al tijdens haar interventie instemde met het zowel praktische
als juridische antwoord dat op dit punt gegeven is. Uit de reactie van het
Openbaar Ministerie heb ik begrepen dat de gekozen opzet bevredigend kan werken,
niet in de laatste plaats omdat in noodgevallen de officier
van justitie ook in de zittingsfase het bevel kan geven om gegevens te verwijderen.Mevrouw De Wolff vroeg mij wat wordt bedoeld met: de spulletjes die gebruikt
moeten worden bij de voorbereiding. Ik dacht dat er gesproken was van programma's
of voorwerpen. De bepaling op dat terrein kent een dubbele sleutel. Het gaat
daarbij vooral om computerprogramma's die hoofdzakelijk zijn bedoeld om mee
te hacken. Het programma als zodanig moet daar echter niet alleen op gericht
zijn, maar het moet ook het oogmerk van de verkoper zijn om een programma
te verkopen dat gebruikt kan worden om te hacken. De verkoper mag dus niet
zeggen: u moet het vooral niet doen, maar dit hackprogramma is wel heel leuk
voor uw verzameling programma's die u nooit mag gebruiken. Daardoor zou de
situatie kunnen ontstaan waarvoor geldt: dat is niet het oogmerk. In andere
gevallen is er dus wel die dubbele sleutel.De Hoge Raad is overigens in een vergelijkbare situatie met betrekking
tot de uitleg van artikel 326c, tweede lid tot de conclusie gekomen dat degene
die een stappenplan publiceert voor een succesvolle inbraak, strafbaar is,
omdat voldaan is aan de omschrijving dat men het liet geworden, dan wel dat
men het bevorderde. De term die nu wordt voorgesteld, houdt in dat daarmee
een misdrijf als bedoeld wordt gepleegd. Als wij het terugdraaien van een
kilometerteller strafbaar zouden stellen, dan zou een programma dat specifiek
bedoeld is om de kilometerteller terug te draaien ook hieronder gebracht kunnen
worden. Dat soort inbrekersmateriaal wordt op dit moment inderdaad soms verkocht.Voorzitter. Ad finire. Ceterum censeo obligationes Unitatis Europeae esse
implementanda. Pacta sunt servanda!De heer Franken (CDA):Voorzitter. Ik bedank de minister voor zijn uitvoerige en duidelijke beantwoording.De discussie over al dan niet techniekonafhankelijke formuleringen bij
artikel 54a van het Wetboek van Strafrecht is nog lang niet afgelopen. De
minister spreekt namelijk van "doorgifte" en "opslag"
en dat lijken activiteiten te zijn. Dat zijn ze ook in de reële wereld,
maar het internet is een virtuele wereld waar dergelijke onderscheiden eigenlijk
niet meer gemaakt kunnen worden. Het probleem zit vooral in het civiele recht
omdat de richtlijn voor e-commerce onderscheid maakt tussen de activiteiten "mere
conduit", "cashing" en "hosting". Die lopen echter
ook door elkaar, want deze verschillen vervagen. Het is geen urgent probleem,
maar wij zullen hier wel diligent mee om moeten gaan omdat hier ook wat kan
gebeuren.Op het punt van de huisvredebreuk en de computervredebreuk hebben wij
wat langs elkaar heen gesproken. Natuurlijk kunnen wij alleen maar denken
in de reële wereld en is het voor een mens noodzakelijk om te denken
in modellen om de gedachten te kunnen bepalen. Tegen die beperking lopen wij
nu eenmaal aan. Huisvredebreuk is in dat opzicht een goed aanknopingspunt;
als de deur openstaat, mag iedereen naar binnen behalve als, via een bordje
of een persoonlijk woord, de toegang wordt ontzegd. Als de deur netjes gesloten
is, dan kan men alleen door braak, tegen de verklaarde wil van de bewoner,
naar binnen komen. Hoe staat het echter bij computervredebreuk? Het woord
is modelmatig geënt op de realiteit. Waarom een beveiliging als voorwaarde
voor strafbaarheid? Waarom is iemand alleen strafbaar als hij zich van een
technische ingreep bedient zoals valse signalen of een valse sleutel, of als
hij een valse hoedanigheid aanneemt? Die punten van a tot en met d, genoemd
door de minister, zijn als voorwaarden voor strafbaarheid geformuleerd. Internet
is in beginsel openbaar. Als iemand geen ongewenst bezoek in een deel van
het systeem wil, dan moet hij zijn deur sluiten voor degenen die geen uitdrukkelijke
toestemming hebben. Toegang verkrijgen kan alleen door het nemen van een technische
maatregel. Het is onmogelijk om te zeggen: iedereen mag naar binnen, behalve
mijnheer A. Er moet dan met toegangscodes worden gewerkt die aan geautoriseerden
worden toegekend. Die valsheid is van belang om het omzeilen van een beveiligingsmaatregel
strafbaar te stellen als een noodzakelijke aanvulling. Overigens zijn het
aannemen van een valse hoedanigheid, het hanteren van een valse sleutel of
het geven van valse signalen ook maatregelen om een beveiliging te doorbreken.
Het lukt immers schijnbaar niet om zomaar binnen te komen; daarvoor moet een
speciale handeling worden uitgevoerd. Als de deur niet op slot zit, dan is
braak onnodig en is een valse sleutel niet aan de orde.Natuurlijk kunnen wij dit wetsvoorstel niet amenderen. Ik zou het echter
plezierig vinden als de minister de toezegging doet dat het Openbaar Ministerie
in beginsel alleen computervredebreuk vervolgt als er een beveiliging wordt
doorbroken of toegang wordt verworven door een technische ingreep met behulp
van valse signalen, een valse sleutel of het aannemen van een valse hoedanigheid.
Het gaat niet slechts om "wilfull intent" omdat die naar mijn mening
in de virtuele wereld niet bewijsbaar is. Als dat wel het geval was, dan zullen
er heel wat vrijspraken voorkomen wegens gebrek aan bewijs. Ik meen dat het
voorkomen van veel vrijspraken slecht is voor de rechtsorde.De minister stelt dat het punt van de rechtsmacht op dit moment toereikend
geregeld is. Ik meen dat dat betrekkelijk is. Ik vraag de minister of hij
de bevoegdheid van de Nederlandse rechter in dit verband via het ubiquiteitsvereiste
wil laten lopen. Als iedere rechter zichzelf bevoegd mag achten, ontstaan
er gevallen van dubbele strafbaarheid. Bovendien speelt dan de vraag welke
rechter het eerst aan zet is, want zijn recht wordt toegepast en zijn straf
wordt geëxecuteerd.De minister is zijn beantwoording geëindigd met de verzuchting: "pacta
sunt servanda." Ik breng niet de lenigheid van geest op om daarop in
het Latijn te variëren. De minister dient op een zeker moment met implementatie
van dat pact te komen en mijn verzuchting duidde erop dat hij dat zo minimaal
mogelijk moet doen.Mevrouw Broekers-Knol (VVD):Voorzitter. Ik dank de minister voor zijn beantwoording van de vragen.
De toezegging van de minister op de vraag van mijn fractie om de definitie
van gegevens en geautomatiseerd werk ook op te nemen in het Wetboek van Strafvordering
is in die zin gehonoreerd dat het punt wordt meegenomen bij de algehele herziening
van het Wetboek van Strafvordering. Die toezegging is voor mijn fractie voldoende.Ten aanzien van de andere vraag van mijn fractie merk ik op dat de ontwikkeling
van een nationale infrastructuur voor het bestrijden van cybercrime het vertrouwen
geeft dat er hard wordt gewerkt om de deskundigheid op dit terrein bij de
opsporing te optimaliseren. Dat is ook belangrijk.Ik had gedacht dat ik vandaag mijn "one moment of fame" zou
meemaken en dat ik geboeid dit gebouw zou verlaten als computercrimineel.
Dan zou ik ook een keer in de krant zijn gekomen en dat was best heel aardig
geweest. Helaas is mijn onopzettelijk elektronisch binnenlopen bij GroenLinks
door de minister betiteld als onbeduidend. Hoewel mevrouw De Wolff het blijkbaar
ook onbeduidend vond, had het veel erger kunnen aflopen. Ik heb echter geen
handboeien om en zal rustig het pand kunnen verlaten.De vergadering wordt geschorst van 16.02 uur tot 16.06 uur.Minister Donner:Voorzitter. Ik dank u dat u mij even toestond om de zaal te verlaten.De heer Franken is op twee punten teruggekomen, in de eerste plaats op
het punt van doorgifte en opslag. Op zichzelf ben ik het met hem eens dat
die twee activiteiten bij bepaalde technieken nauwelijks meer te onderscheiden
zijn. Dat acht ik echter geen reden om te constateren dat de bepaling techniekafhankelijk
geworden is. Nee, er is bewust voor gekozen om in die bepaling te spreken
van zowel doorgifte als ook opslag, omdat er in de praktijk vaak niet meer
te onderscheiden is, welke van de twee men bedoelt. Laat de heer Franken ervan
verzekerd zijn dat wij tegen de achtergrond van die ontwikkelingen zullen
nagaan of daardoor bepaalde begrippen zoals wij die in de wet hebben als het
alleen over opslag gaat of alleen over doorgifte, niet hun betekenis verliezen.
Dat is een terecht punt. Naar mijn mening is artikel 54 van de Wetboek van
Strafrecht daar geen goed voorbeeld van, omdat daarin juist weer opslag én
doorgifte worden gebruikt.Ten aanzien van punt twee constateert de heer Franken terecht dat het
gebruik van de analogie als zou inbreuk op internet vergelijkbaar zijn met
huisvredebreuk en het onrechtmatig betreden van huizen net zoals iedere analogie
zo zijn beperkingen kent. Ik zei al eerder dat de uitvoering van het kaderbesluit
een van tweeën vergde: of een beperking tot het doorbreken van een beveiliging
of via uitleg aangeven dat de vormen die wij eerder in de wet daarnaast onderscheiden
hebben, daaronder begrepen waren. Naar mijn mening was dat een veel moeilijkere
operatie geweest dan de oplossing die wij nu gekozen hebben, namelijk constateren
dat het gaat om het brede verschijnsel van de opzettelijk en wederrechtelijke
betreding. Ik ben het met de heer Franken eens dat de bewijslast zeer hoog
is als het OM, los van de vier gevallen waarin er per definitie sprake is
van computervredebreuk, moet bewijzen dat die vier figuren zich niet voordoen
en er dan toch sprake is van opzettelijk en wederrechtelijk betreden van de
computer. Ik kan echter niet op voorhand uitsluiten dat die figuren zich mede
door ontwikkelingen in de techniek kunnen gaan voordoen. Er is nu gekozen
voor de minder techniekafhankelijke oplossing om het mee te nemen, maar het
OM zit echt niet te wachten op werk en het gaat echt niet regelmatig over
tot vervolging in gevallen waarin het weet dat het in bewijsmoeilijkheden
zal komen. Als het OM dat een keer doet om een proefproces uit te lokken en
het krijgt nul op rekest, dan gaat het echt niet systematisch door met precies
hetzelfde. Ik wil dan ook niet toezeggen dat ik het OM een aanwijzing geef
voor dit soort specifieke gevallen. Ik ga ervan uit dat men bij het OM zijn
verstand gebruikt en tot nu toe ben ik niet beschaamd in dat vertrouwen.Verder wijst de heer Franken op het probleem van de rechtsmacht. Zoals
het nu geregeld wordt – dat is in wezen de substantie van wat ik heb
willen zeggen – is de regeling bevredigend. Dat betekent niet dat in
de huidige situatie met het verschijnsel internet meer staten rechtsmacht
kunnen claimen. Binnen de Europese Unie en breder zijn wij ideeën aan
het ontwikkelen over de vraag wat de meest passende jurisdictie is om bepaalde
vergrijpen aan te pakken. Als het gaat om internet, heb ik liever een situatie
waarin er gelijktijdig meerdere staten bevoegd zijn, dan dat er eerst gestreden
moet worden over de vraag welke staat bevoegd is en dat er vervolgens maar
afgewacht moet worden of de staat die bevoegd is, ook tot vervolging overgaat.
In dat opzicht is een zekere overkill – als ik mij deze Engelse term
mag permitteren – mijns inziens beter om misbruik van internet tegen
te gaan dan andersom. Als het aan de orde komt, neem ik het gaarne mee. Op
dit moment is de vraag eerder hoe wij ervoor kunnen zorgen dat alle staten
in gelijke mate aandacht besteden aan het gebruik van internet. Het is niet
zo dat ik een gedrang constateer van overheden die allemaal hun eigen jurisdictie
willen toepassen.Ik geloof dat mevrouw Broekers mij geen vragen meer stelde, maar zaken
constateerde. Zij aanvaardde mijn toezegging om het punt van de definities
mee te nemen bij de algemene herziening en vond het jammer dat ik haar casus
helaas onbeduidend vond. Als zij het een paar keer herhaalt, wil ik best bekijken
of ik het serieuzer kan nemen.Ten slotte beantwoord ik de slotopmerking van de heer Franken met "pacta
sunt servanda non solum litterae sed in spiritu".De beraadslaging wordt gesloten.De wetsvoorstellen worden zonder stemming aangenomen.De vergadering wordt van 16.15 uur tot 17.30 uur geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20052006-1346-1353.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl