Bijvoegsel: schriftelijke antwoorden van de minister van Buitenlandse Zaken, de minister voor Ontwikkelingssamenwerking en de staatssecretaris van Buitenlandse Zaken, op vragen gesteld in de eerste termijn van de behandeling van de begroting van Buitenlandse Zaken voor 2001 (27 400-V)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2000-2001, pag. 1378-1397

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

08-11-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

nr. 18, pagina 1378-1397

02-11-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in vergadering

Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (donderdag 2 november 2000)Pagina 1376-1377
Diverse wetsvoorstellenPagina 1287-1287
Regeling van werkzaamheden (donderdag 2 november 2000)Pagina 1308-1311
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 2001 (27400 V)Pagina 1311-1363
Debat over de Europese top te BiarritzPagina 1363-1376
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 2001 (27400 V)Pagina 1287-1308
Bijvoegsel: schriftelijke antwoorden van de minister van Buitenlandse Zaken, de minister voor Ontwikkelingssamenwerking en de staatssecretaris van Buitenlandse Zaken, op vragen gesteld in de eerste termijn van de behandeling van de begroting van Buitenlandse Zaken voor 2001 (27 400-V)Pagina 1378-1397
Presentie en opening (donderdag 2 november 2000)Pagina 1287-1287

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 93 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Noot 1 (zie blz. 1287)BIJVOEGSELSchriftelijke
antwoorden van de minister van Buitenlandse Zaken, de minister voor Ontwikkelingssamenwerking
en de staatssecretaris van Buitenlandse Zaken, op vragen gesteld in de eerste
termijn van de behandeling van de begroting van Buitenlandse Zaken voor 2001
(27 400-V) CDA1Het European Platform for Conflict Prevention and Transformation en Pax
Christi hebben onlangs een aantal aanbevelingen gedaan om bijvoorbeeld een
structuur en een pool van deskundigen voor conflict-monitoring en training
van hulpverleners voor bemiddeling op te zetten, lokale vredesinitiatieven
te steunen. Wat is de reactie van de Minister hierop?De zeer recente brief, geadresseerd aan de Vaste Commissie voor Buitenlandse
Zaken van uw Kamer, heeft de minister voor ontwikkelingssamenwerking inmiddels
gezien en zal door haar nog nader worden bestudeerd. Een eerste reactie op
een paar punten. Meer communicatie tussen overheid, academia en ngo's over
conflictpreventie lijkt mij dringend nodig. Wat het opzetten van een expertpool
op het gebied van conflictpreventie en vredsopbouw betreft, wil zij opmerken
dat deskundigheid op het terrein van het monitoren van conflicten vooral dient
te worden gezocht bij lokale informanten die goed zijn ingevoerd in de situatie
ter plaatse. Ook wat training van hulpverleners op het terrein van bemiddeling
betreft dient enige voorzichtigheid in acht te worden genomen. De hulp kan
in gevaar worden gebracht als een perceptie ontstaat dat de hulpverleners
zich partijdig opstellen. Het steunen van lokale vredesinitiatieven is complementair
aan vredesbesprekingen op hoog politiek niveau. Zo wordt een draagvlak gecreëerd
voor duurzame vrede.2De CDA-fractie is het niet eens met de bewering van de Minister dat milieubeleid
waterbeleid is. Dat is een te beperkte kijk op wat – met 0,1% –
een van de speerpunten van het ontwikkelingsbeleid zou moeten zijn.Voor Indonesië koos de Minister voor water, hoe ligt dat bij de milieuprogramma's
in andere landen?Vanzelfsprekend is milieubeleid niet per definitie waterbeleid. De minister
voor OS heeft dat ook nooit zo gezegd. Het is niet de minister die de sectoren
en thema's kiest; de landen stellen sectoren voor.«Ownership» staat hoog in het vaandel van het beleid. Milieubeleid
is inderdaad breder dan waterbeleid, maar water is wel van groot belang voor
ecosystemen, zoals bijvoorbeeld wetlands en bossen op hun beurt van groot
belang zijn voor kwaliteit en kwantiteit van water. De milieuthema's die andere
landen gekozen hebben zijn divers. Door Bangladesh, Egypte, India, Indonesië,
Jemen, Mozambique, Palestijnse Gebieden en Vietnam is de watersector gekozen.
Tevens wordt in Tanzania en Zuid Afrika ondersteuning gegeven aan de drinkwatersector
in het kader van Gezondheid (Tanzania) en Lokaal Bestuur (Zuid Afrika). Palestijnse
Gebieden is waterbeheer als sector gekozen. Daarnaast is door Mozambique gekozen
voor milieu als sector in zijn geheel; in Ghana gaat het om milieu/natuurlijke
hulpbronnen (waaronder bossen); in Vietnam om bossen (naast waterbeheer);
in Sri Lanka is ook gekozen voor natuurlijke hulpbronnen/milieu, in Mali wordt
milieu als thema gevoerd. Daarnaast zijn er vele mogelijkheden en ook noodzaak
om milieu te mainstreamen in bijvoorbeeld plattelandsontwikkeling, landbouw
etc. In de 11 milieulanden is het beeld diverser, hoewel de discussies met
de landen nog niet zijn afgerond en dus een finaal beeld nog niet gegeven
kan worden.3Wat gaat de EU of Nederland doen om kandidaat-lidstaten te houden aan
het respecteren van mensenrechten en wordt gedacht aan assistentie bijvoorbeeld
op het gebied van daadwerkelijke toepassing wetgeving of training van politie?De Kopenhagen-criteria vormen op dit gebied de belangrijkste leidraad.
Specifiek zijn stabiele instellingen van belang die de democratie, rechtsorde,
mensenrechten en het respect voor en bescherming van minderheden garanderen.
Alle kandidaat lidstaten waarmee wordt onderhandeld voldoen aan deze criteria.
Met Turkije wordt daarom ook nog niet onderhandeld.Er zijn nog resterende problemen, die worden genoemd in de Partnerschappen
voor Toetreding met de kandidaat lidstaten. Deze betreffen onder meer de behandeling
van minderheden (in bijvoorbeeld Estland, Letland en Slowakije) en de positie
van de Roma-weeskinderen in Roemenië.In het kader van het PHARE-programma richt de EU zich op:– Access (steun voor NGO's, mensenrechten)– speciale programma's voor landen waar Roma-problematiek speelt– speciale programma's voor probleem minderheden in met name Baltische
staten (talen).In het kader van het Matra-programma richt Nederland zich op de ondersteuning
van de maatschappelijke transformatie, d.w.z. de overgang naar een pluriforme
en democratische rechtsstaat in vijftien landen, waaronder elf kandidaat-lidstaten.
«Wetgeving en recht» en «mensenrechten en minderheden»
zijn belangrijke Matra-thema's. In elk van de kandidaat-lidstaten zijn daarom
in de achterliggende periode Matra-projecten op deze terreinen uitgevoerd.
Ook Turkije zal in het Matra programma worden opgenomen. In alle bilaterale
contacten worden mensenrechten-kwesties aan de orde gesteld.De resterende problemen zullen worden getoetst in voortgangsrapportage
die de Commissie op 8 november a.s. zal uitbrengen. Blijvende voortgang bij
het oplossen van de resterende problemen is conditioneel voor
toetreding4In verband daarmee is de Nederlandse steun aan het mijnenruimprogramma
kortgeleden stopgezet, zo wed ons verteld. In de brief over het Stabiliteitspact
van 22 september jl. schrijft de minister hierover met geen woord. Graag verduidelijking.Binnen het Wereldbankprogramma voor ontmijning in Bosnië is in 1999
corruptie geconstateerd. Het was een meerjarig programma van ongeveer $ 22
miljoen, waar Nederland in 1997 en 1998 aanvankelijk $ 4,5 miljoen aan
zou bijdragen. Tot 1998 was van de Nederlandse bijdrage $ 2,7 uitgegeven.
Het restant is in 1999 bevroren en vervolgens voor andere projecten gebruikt.
De Wereldbank heeft NL begin 1999 geïnformeerd dat men vermoedde dat
er prijsafspraken gemaakt waren tussen de Bosnische Demining Commission en
de uitvoerende aannemers. De Wereldbank heeft het project medio 1999 stopgezet
en is een onderzoek gestart, dat inmiddels geleid heeft tot het ontslag van
de Commissieleden door de Hoge Vertegenwoordiger.Bij de uitvoering van de ontmijning waren diverse buitenlandse aannemers
betrokken, waarvan een aantal thans onder verdenking staan; er waren geen
Nederlandse bedrijven bij betrokken.Lopende het onderzoek is nog niet vastgesteld welk deel van de Nederlandse
bijdrage van $ 2.7 miljoen als «verloren» beschouwd moet
worden. Voorlopig gaat de Wereldbank er van uit dat de contractprijzen zeker
10 tot 15% te hoog waren. De schade voor Nederland zou derhalve tussen de
 $ 300.000 en de $ 400.000 kunnen liggen.5Mevrouw Van Ardenne noemde een suggestie van Wemos: doneer geld voor elke
werknemer uit een ontwikkelingsland die hierheen wordt gehaald om daar iemand
voor diezelfde functie op te leiden. Zo blijft de capaciteit daar op peil.De regering is het niet eens met de stelling dat de tijdelijke werkvergunning
een aderlating is. De mensen die hier komen werken zijn veelal in hun eigen
land werkloos en laten dus geen onvervulde vacature na, maar maken eerder
ruimte voor een andere werkzoekende. Dat er in de gezondheidszorg in ontwikkelingslanden
onvoldoende banen zijn heeft alles te maken met het tekort aan investeringen
in de gezondheidszorg, een hoofdzorg in de ontwikkelingssamenwerking. Hetzelfde
geldt voor te lage salarissen, een reden waarom veel artsen liever in een
ander land werken.Het voorstel van Wemos komt voort uit een terechte zorg over de situatie
van de gezondheidszorg in ontwikkelingslanden maar gaat voorbij aan belangrijke
punten, waarvan er nog twee genoemd kunnen worden.De opleidingen voor deze verpleegsters zijn niet verspild, omdat ze tijdens
hun tijdelijke verblijf in Nederland ervaring opdoen en verdere scholing ontvangen
die hun land ten goede kunnen komen.Bovendien staan tegenover de opleidingskosten de overmakingen die tijdelijke
arbeidskrachten naar huis doen. Dit punt wordt bij discussies over migratie
vaak vergeten. Ter illustratie noem ik hier het bedrag aan overmakingen ad
US $ 7.6 miljard dat India in 1996 ontving, bijna drie keer zoveel als
de netto directe investeringen in India dat jaar en bijna evenveel als de
hele textiel- en kledingindustrie van India aan deviezen opleverde: US $ 8.6
miljard.6Waar blijft gastland Nederland als het gaat om de ratificatie van het
Statuut van het Internationaal Strafhof?Zoals de regering de Vaste Commissie op 31 oktober heeft laten weten,
heeft de Raad van State zijn advies omtrent het wetsvoorstel tot goedkeuring
van het Statuut van het Internationaal Strafhof op 15 juni jl. uitgebracht.
De Raad heeft in zijn advies fundamentele vragen opgeroepen naar de verhouding
tussen het Statuut en de Grondwet. De beantwoording van deze vragen heeft
enige tijd gekost. Naar aanleiding van het advies is een nader rapport opgesteld,
is het wetsvoorstel gewijzigd en is de ontwerp-memorie van toelichting aangepast.Inmiddels is het gewijzigd wetsvoorstel met Memorie van Toelichting op
20 oktober jl. door de Ministerraad goedgekeurd. 7In 2001 wordt een VN conferentie over kleine wapens georganiseerd. Nederland
zou een pleidooi moeten houden voor de totstandkoming van een bindend verdrag
met betrekking tot de handel in kleine wapens. Juist vanuit de coherentie
van het OS-beleid geredeneerd is het van belang om te weten welke rol de minister
van OS op dit punt voor zich zelf weggelegd ziet.De kleine wapens problematiek doet zich inderdaad vooral voor in ontwikkelingslanden
en is een ernstige hinderpaal voor duurzame ontwikkeling. De aanmerkelijke
inspanningen die Nederland zich getroost om iets aan deze problematiek te
doen – zoals bekend, inmiddels een speerpunt van het Nederlandse buitenlands
beleid – richten zich dan ook vooral op die landen. Te denken valt aan
de ondersteuning van een groot bewustmakingsproject in Afrika, uitgevoerd
door de Organisatie van Afrikaanse Eenheid in samenwerking met de zeer gerenommeerde
ngo ISS uit Z-Afrika, en geheel gefinancierd door Zweden, Zwitserland en ons
land.Een bijzonder aspect vormt de positie van de kandidaat-lidstaten van de
EU. Berichten over wapenleveranties aan conflictgebieden in Afrika en elders
worden ook nogal eens in verband worden gebracht met de Geassocieerden. De
EU landen dringen er thans reeds steevast bij de kandidaat-lidstaten op aan
om de EU-gedragscode voor de wapenexport – die uiteraard haaks staat
op wapenleveranties aan conflictgebieden – strikt na te leven. Meer
specifiek wat de kleine wapens betreft, wordt bij de kandidaat-lidstaten ook
aangedrongen op toepassing van het Gemeenschappelijk Optreden (Joint Action)
dat de Unie eind 1998 is overeengekomen en waarin behalve bepalingen ter restrictie
van de uitvoer ook tal van bepalingen zijn opgenomen die zien op assistentie
aan die landen die onder de kleine wapens plaag gebukt gaan. In dat kader
wijs ik ook gaarne op de Nederlandse financiele ondersteuning aan diverse
projecten die niet alleen de uitvoer van kleine wapens vanuit de Geassocieerde
landen aan banden proberen te leggen, maar ook gericht zijn op vernietiging
van de aldaar aanwezige overtollige kleine wapens. De EU verleent
inmiddels financiele steun aan een aantal kleine wapens inzamelings- en vernietigingsprojecten
in ontwikkelingslanden, zoals Mozambique en Cambodja.Wat tenslotte de VN conferentie inzake kleine wapens van zomer 2001 betreft
zet Nederland, overigens in EU verband, in op een ambitieus actieplan en met
name ook op mechanismes ter implementatie daarvan. Alhoewel de EU daarbij
met enige andere landen, streeft naar juridisch bindende afspraken, moet de
kans dat het daar komende zomer al van kan komen helaas niet hoog worden ingeschat.8Waarom laat de (OESO) anti-corruptie richtlijn ter ratificatie zo lang
op zich wachten?De Rijksministerraad besloot op 12/12-97 partij te worden bij dit verdrag.
Vervolgens heeft het Ministerie van Justitie gewerkt aan de (omvangrijke)
uitvoeringswetgeving en is in een gecombineerd pakket met een drietal EU-verdragen
inzake de bestrijding van fraude en corruptie met toelichting op 18/11-98
voor advies naar de Raad van State gezonden. Op 19/2-99 kwam het advies van
de Raad van State, waarop het nader rapport op 7/4-99 naar de Koningin werd
gezonden. Het gehele pakket is daarop op 10/4-99 aangeboden aan de Tweede
Kamer. Op het verslag van de Tweede Kamer, dat op 6/7-99 binnenkwam, is met
de Nota naar aanleiding van het verslag op 3/10-99 gereageerd. Daarna heeft
het plenair debat tot 29/6-2000 op zich laten wachten. Inmiddels is het verslag
van de Vaste Commissie voor Justitie van de Eerste Kamer ontvangen (d.d. 3/10-2000),
waarvan de beantwoording binnenkort zal worden afgerond.GroenLinks1De Soeharto-gelden: Nederlandse banken hebben de Indonesische oud-president
Soeharto toegestaan zich enorm te verrijken. Hij gebruikte verschillende Nederlandse
banken hiervoor als een financieringsmaatschappij voor projecten waar hij
zelf of zijn naaste medewerkers grote belangen in hadden. Ook fungeerden deze
Nederlandse banken als tussenstation voor Soehartogeld naar het Caribische
gebied, waar het kon worden witgewassen. Tot deze stelling komt de Indonesische
onderzoeker en journalist Aditjondro, die een jarenlange studie heeft gedaan
naar het financiële imperium van Soeharto. Bent u op de hoogte van dit
onderzoek, en zo ja, wat is uw mening hierover? Vindt u niet dat de werkwijze
van deze banken aantoont dat er een sterkere nationale en internationale controle
moet komen?Het onderzoek van George Aditjondro is mij bekend. Vooralsnog ontbreken
er voor zover bekend concrete bewijzen voor de stelling dat Nederlandse banken
illegaal verkregen fondsen van de familie Soeharto zouden hebben witgewassen.2De verwevenheid van economische belangen van krijgsheren en de handel
en economie in het westen zijn ingewikkelde processen. Ze behoeven dan ook
stelselmatige monitoring. Kennisontwikkeling daaromtrent helpt om vroegtijdig
sancties te kunnen voorstellen. Een expertunit «wapenhandel en oorlogseconomieën»
van het Ministerie van Buitenlandse Zaken zal op dit terrein kennis en initiatieven
ontwikkelen. Graag Uw reactie hierop.Het Ministerie van Buitenlandse Zaken kent sinds enkele jaren een matrix
organisatiestructuur. Deze is ook van toepassing op de problematiek van de
financiering van de wapenhandel. Het beleid op dit terrein komt tot stand
in nauwe samenwerking tussen de betrokken themadirecties (Veiligheidsbeleid,
resp. Mensenrechten en Vredesopbouw) en regio-directies. Waar nodig wordt
het postennetwerk hierbij betrokken. Daarnaast worden ook andere departementen
met specifieke eigen expertise bij de beleidsontwikkeling betrokken. Een aparte
unit voor dit onderwerp achten wij minder gewenst, ook vanwege het gevaar
van verkokering.3Hoe denkt de minister dat het met paragraaf 32 zal aflopen? Gaat Nederland
zich sterk maken voor verdergaande stappen dan beschreven in het AO van 6
september? Binnen de NAVO vinden deze week intensieve besprekingen plaats in het
kader van de zg. Paragraaf 32-discussie over opties voor wapenbeheersing,
ontwapening en non-proliferatie. Zoals in september in het daaraan gewijde
AO besproken, zet Nederland zich in voor een substantiële en concrete
uitkomst van die discussie, waarbij aangetekend zij dat de ambities van een
deel van de bondgenoten bepaald minder ver gaan.4EU-associatieverdragen/mensen- rechten paragrafen. Wie controleert de
mensenrechtensituatie tussen verdragspartijen?De suggestie dat niemand toeziet op respectering van mensenrechten in
de landen waarmee de EU associatieverdragen heeft gesloten of dat niemand
de mensenrechtensituatie in die landen controleert, is onjuist. Het is wel
juist dat in alle associatieverdragen mensenrechtenparagrafen worden opgenomen.
Nederland hecht daaraan ook veel waarde.Telkens wanneer de Unie in het kader van de associaties met haar partners
overlegt, wordt in het EU-standpunt – als daartoe aanleiding bestaat –
aandacht besteed aan de mensenrechten situatie. Nederland behoort tot de lidstaten
die daar systematisch en alert op toezien.Daar is aanleiding toe wanneer er informatie op wijst dat de naleving
van de mensenrechten kwestieus is. Dat wordt dan ingebracht in het overleg
in Brussel dat leidt tot de EU-positie, die wordt uiteengezet tegenover de
associatiepartner.Zowel de Commissie als de lidstaten kunnen dit initiatief nemen. Dat kan
op grond van informatie van de Commissievertegenwoordiging ter plaatse, van
de ambassades van de lidstaten, informatie van andere bronnen zoals Amnesty
en andere NGO's.Ik wijs op Turkije als voorbeeld. In die associatierelatie speelt de naleving
van de mensenrechten al jaren een belangrijke rol. Turkije weet dat en de
druk die daarvan uitgaat, helpt de Turkse regering maatregelen te nemen om
de mensenrechten beter te beschermen. Als in een associatiepartner de mensenrechtennaleving
naar inzicht van de EU ernstig en systematisch te kort schiet, is het dus
geen «business as usual». De dialoog, in het kader
van de associatie, zal dan ook sterk in het teken staan van niet-naleving.5«In de MvT schrijft de regering, ik citeer: «in het bijzonder
de aandacht te willen richten op versterking van het internationaal recht
en van internationale en/of regionale organisaties met de nadruk op het toezicht
op de naleving van mensenrechten.» Dat is een bijzonder goed streven.
Maar hoe moeten we «het toezicht houden op» eigenlijk interpreteren?
U rept met geen woord over bijvoorbeeld de klachtenprocedure, en dan wijs
ik op het statenklachtrecht binnen de verschillende comités. Aan dat
middel wordt geen aandacht geschonken als er sprake is van schendingen van
rechten door verdragsstaten. Ratificeren van een verdrag moet samengaan met
toezichthoudende activiteiten. Het is jammer dat daar zo weinig aandacht voor
is.Groen Links is teleurgesteld over de inzet van Nederland als het gaat
om het toezicht houden op de naleving van mensenrechten. Ik verwijs naar uw
houding tijdens de oorlog in Tsjetsjenië. U weigerde een motie van de
Kamer uit te voeren. Toch vreemd als men zich bedenkt dat er geen verschil
van mening was over de mensenrechtenschendingen aldaar, maar blijkbaar wel
over het gebruik van een legitiem – niet militair – instrument
om Rusland tot de orde te roepen. En dan vraag ik me af, hoe ik dat moet rijmen,
met de zojuist geciteerde passage uit de MvT. Dit is niet het enige voorbeeld
wat ik aan kan halen. Tijdens de schriftelijke ronde heb ik expliciet gevraagd
of Nederland ooit eens het statenklachtrecht heeft toegepaste binnen het verdragscomité
van het BUPO verdrag. Ik heb hier geen antwoord op gekregen. Vandaar dat ik
deze vraag nogmaals stel. Volgens onze informatie is daar echter nog nooit
gebruik van gemaakt. Waarom eigenlijk niet? Waarom heeft Nederland niet via
het verdragscomité van het BUPO verdrag een statenklacht ingediend?
Dit is nu juist een mogelijkheid het toezicht op de naleving van het verdrag
te vergroten. Staten die lak hebben aan de mensenrechten, maar wel het verdrag
geratificeerd hebben kunnen nu juist via het statenklachtrecht terechtgewezen
worden. Graag uw reactie.»(mede naar aanleiding van vraag PvdA (Koenders))De bestaande interstatelijke klachtprocedures op basis van de VN-mensenrechtenverdragen
zijn tot dusverre inderdaad niet door enige staat ingeroepen. Wel is op basis
van het Europees Verdrag tot Bescherming van de Rechten van de Mens tot op
heden een twintigtal statenklachten ingediend. Maar de ervaring heeft geleerd
dat ook in het kader van het EVRM staten doorgaans nogal terughoudend met
het indienen van een klacht tegen een staat zijn.Nederland spreekt landen in bilateraal en multilateraal verband erop aan
als mensenrechten worden geschonden. Daarbij verwijst Nederland ook naar de
verplichtingen van statenpartijen van het Internationaal Verdrag inzake Burger
en Politieke Rechten (BUPO-verdrag) die zij met de ondertekening van dat verdrag
zijn aangegaan. Deze middelen worden effectiever beschouwd dan het middel
van de statenklacht onder het BUPO verdrag.Nederland maakt regelmatig gebruik van het recht om als statenpartij bij
het BUPO verdrag bezwaar te maken tegen voorbehouden van andere staten, ingeval
deze in strijd zijn met doel en strekking van het verdrag.In het geval van Tsjetjsenië heeft de druk die de afgelopen maanden
door de internationale gemeenschap op Rusland is uitgeoefend, wel degelijk
heeft geleid tot een groeiende politieke aandacht binnen Rusland voor de mensenrechtensituatie
in Tsjetsjenië.Desalniettemin vinden nog steeds nieuwe mensenrechtenschendingen plaats
en voldoet Rusland ook op andere punten nog niet aan zijn algemene internationale
verplichtingen noch aan specifieke toezeggingen.Voor het uitoefenen van druk op Rusland blijf ik de voorkeur geven aan
een substantiële en concrete dialoog. De Nederlandse regering is niet
bereid als enige over te gaan tot het indienen van een statenklacht. Naar
gevoel van de regering bestaat voor een statenklacht geen steun bij de Europese
partners. 6Over Colombia schrijft zij (de Minister voor OS): «vanwege ontwikkelingen
in het vredesproces ... is het niet mogelijk een GMV beleid te starten.»
Dat moet u mij uitleggen.In Colombia hebben we inderdaad met een conflict
te maken en met vallen en opstaan wordt er gewerkt aan een vredesproces. In
onze optiek van conflictpreventie – en beheersing gaat het nu juist
om activiteiten in deze landen. Het gaat erop dat in dergelijke landen een
gericht beleid van conflictbeheersing komt. Als u met deze zin bedoelt dat
«omdat er geen vrede is kan ik ook niets bijdragen aan vredesopbouw»
dan hebben wij een fundamenteel verschil van mening over de invulling van
conflictpreventie en vredesopbouw. Voorzitter we vinden dat het inhoudelijk
mogelijk moet zijn om voor een conflictpreventiebeleid noodhulp, wederopbouw,
vredesopbouw en ontwikkelingssamenwerking in te zetten. De budgetten –
zowel gedelegeerd naar GMV landen als centraal – moeten voor de rest
van brandhaarden verhoogd worden. Wij zullen amendementen indienen voor het
verhogen van het budget voor het GMV programma.In de door U aangehaalde brief doelde de regering op een meerjarig beleidskader
dat thans in voorbereiding is. Niettemin worden al jaren, ook lang voordat
we de term «GMV-beleid» gebruikten, activiteiten in Colombia gefinancierd
op het gebied van GMV. Daarvoor is dit jaar NLG 2,5 miljoen gebudgetteerd
en volgend jaar NLG 3 miljoen. De activiteiten richten zich m.n. op conflictpreventie,
burgerschapszin, bevordering van goed bestuur, verbetering van toegang tot
het justitieel apparaat, alsmede verbetering van de mensenrechten- en humanitaire
situatie. Hiervoor worden de diverse kanalen gebruikt (overheid, multilateraal
en m.n. maatschappelijk middenveld).Een verhoging van het budget voor het GMV programma stuit op het probleem
van het absorptievermogen.Vaak zijn vredesopbouwactiviteiten die worden uitgevoerd
door lokale NGO's kleinschalig van karakter. Dit hebben zij gemeen met mensenrechtenactiviteiten.
 7Het working paper dat door de subcommissie van de Mensen- rechtencommissie
van de VN is uitgebracht op 21 juni 2000 geeft concrete aanbevelingen voor
ver- betering van sanctieregimes. (...) Dit zijn concrete aanbevelingen die
tot een veel zorgvuldiger beleid ten aanzien van sancties kunnen leiden. Ik
vraag de regering een reactie op deze aanbevelingen en concrete initiatieven.In de notitie die de Kamer vorige week toeging, wordt het sanctiebeleid
van de regering uiteengezet aan de hand van de drie criteria legitimiteit,
proportionaliteit en effectiviteit. Het gaat er om de optimale balans te vinden
tussen deze criteria. Uitgangspunten hierbij zijn een breed internationaal
draagvlak, duidelijk verifieerbare en haalbare doelstellingen, tijdige tussentijdse
evaluatie en eventuele aanpassing van het sanctieregime, snelheid van handelen
bij de afkondiging en geduld bij de uitwerking. Mijns inziens sluit het regeringsbeleid
in belangrijke mate aan bij de aanbevelingen uit het working paper van de
subcommissie van de Mensenrechtencommissie van de VN. Ik wil graag daarover
de bredere discussie voeren met de Kamer.8In hoeverre bestaan er binnen de ministeries van Buitenlandse Zaken en
Financiën expertise op het gebied van financiële sancties?Het gaat niet zozeer om expertise op het gebied van financiële sancties
als wel om voldoende capaciteit bij de tenuitvoerlegging. Tenuitvoerlegging
van «smart» financiële sancties veronderstelt nauwe samenwerking
tussen de Ministeries van Financiën, centrale banken en handelsbanken.
In Nederland verloopt deze samenwerking doorgaans goed.9Is er een tegenstrijdige opvatting tussen Nederland en België inzake
de beschikking over kernwapens door niet-kernwapenstaten zoals Nederland en
België. Gaarne een reactie.In het schriftelijke antwoord op vragen van het lid Varma van 14 juni
jl. is de opvatting van de Neder-landse regering op dit punt reeds uitgebreid
verwoord.10Waarom wijst de regering het gebruik van clusterbommen niet ten principale
af?is het juist dat ongeëxplodeerde clusterbommen alleen door Kfor worden
geruimd als daar militaire redenen voor bestaan?waarom geeft de NAVO niet de vereiste informatie (over de locatie van
de munitie) aan de VN en NGO's?Wilt u in uw notitie betrekken dat 6 EU landen en een aantal kandidaat
landen behoren tot de grotere producenten van deze wapens. Welke initiatieven
wilt u in EU verband nemen om deze bespreekbaar te maken?Bent u bereid in EU verband te pleiten voor een moratorium op het gebruik
van clusterbommen? en ziet u enige kans van slagen?De Nederlandse regering is, evenals het Rode Kruis, voorstander van internationale
regelgeving, in het kader van het Conventionele Wapensverdrag, om aan de humanitaire
problemen in verband met niet-onplofte explosieven in conflictgebieden zoveel
mogelijk het hoofd te bieden. Uitgangspunt voor verdere regelgeving is het
verbod om burgers en civiele objecten nodeloos in gevaar te brengen.Nederland zal deze problematiek ook met de EU partners bespreken, inclusief
de lidstaten waar dergelijke munitie wordt geproduceerd. Voorts zal de regering
er naar streven dat zoveel mogelijk landen, inclusief EU-lidstaten en kandidaat
EU-lidstaten, zich bij nieuwe internationale regelgeving op dit terrein zullen
aansluiten.Voor wat betreft het ruimen van mijnen en clusterbommen in Kosovo geldt
dat de verantwoordelijkheid voor de ruiming in de handen is gelegd van het
VN-coördinatie- centrum UNMACC, dat de activiteiten van de verschillende
organisaties die op dit terrein actief zijn coördineert. Daarbij wordt
soms ook een beroep gedaan op Kfor, dat UNMACC overigens van informatie over
clusterbommen heeft voorzien.Op zeer korte termijn kunt u een notitie van Buitenlandse Zaken en Defensie
tegemoet zien, waarin de Nederlandse inzet om dit probleem te benaderen nader
wordt uitgewerkt.11Net als vorig jaar is een resolutie van de new Agenda Coalition op tafel
gelegd. Gezien de progressieve opstelling van nederland in de NPV onderhandelingen
waar zij samen met vier andere NAVO-landen een brugfunctie vervulde tussen
de NAC en de kernwapenstaten, lijkt het voor de hand te liggen dat Nederland
niet alleen stemt met de NAC resolutie maar deze ook actief ondersteunt. Graag
uw reactie.Op nucleair terrein is een belangrijk winstpunt de positieve uitkomst
van de Toetsingsconferentie van het Non-Proliferatie Verdrag eerder dit jaar.
De Resolutie van de new Agenda Coalition in de Eerste Commissie van de AVVN,
waarover later deze week zal worden gestemd, is gebaseerd op deze uitkomst.Aannemende dat de voorliggende tekst niet meer zal worden gewijzigd, zal
Nederland dan ook voor de resolutie stemmen, zoals reeds aangekondigd in antwoord
op eerdere schriftelijke vragen van GroenLinks.12Welke activiteiten onderneemt de regering voor vredesopbouw in Afrika?De regering steunt vele activiteiten op het gebied van vredesopbouw in
Afrika, via ngo's of multilaterale kanalen. Onder meer de volgende: Steun
voor het Carter Center dat bemiddelt tussen Sudan en Uganda. Dit in de eerste
plaats om de invloed van het Leger van de Heer in Noord-Uganda tegen te gaan.
Als direct uitvloeisel daarvan is er een accoord tussen Uganda en Soedan getekend,
terwijl nu verder wordt gewerkt aan herstel van diplomatieke relaties tussen
beide landen. In Congo betaalt de regering mee aan de diplomatieke bemiddelingspogingen
door de Botswaanse ex-president Masire. En in Burundi aan de pogingen van
Mandela. Tegelijkertijd financiert de regering daar versterking vangrassroots -organisaties en hun bijdrage aan vrede via UNDP. De
regering verleent steun aan programma's om kindsoldaten na afloop van een
conflict in staat te stellen weer een zo normaal mogelijk leven te leiden.
 PvdA1Nederland moet eigen prioriteiten stellen voor conflictpreventie –initiatieven?Voorkeur van de PvdA: Israël/Palestina, Indonesie, Grote Meren (follow-up
stabiliteitspact) en Ethiopië/Eritrea (i.v.m. paralleliteit UNMEE).Bij het stellen van prioriteiten komt de vraag aan de orde welke criteria
worden gehanteerd om een selectie te maken. Historische relaties spelen zeker
een rol, evenals betrokkenheid bij een conflict uit andere hoofde, zoals bv.
het geval is met Ethiopie/Eritrea (UNMEE). Eigen prioriteiten zijn nodig maar
niet voldoende. Conflict-preventieinitiatieven hebben pas kans van slagen,
indien deze breed worden gedragen door de internationale gemeenschap.2Ook zou ik de Nederlandse regering willen vragen hoe nu actief wordt bijgedragen
aan het onderzoek naar de Suharto-miljoenen nu blijkt dat velen de weg naar
de Nederlandse financieringsmaatschappijen hebben gevonden. Anticorruptiebeleid
aldaar mag nooit leiden tot het aanleiding geven om geld te vermeerderen in
Nederland.Nederland ondersteunt met aanzienlijke bedragen het hervormingsbeleid
van de regering Wahid. Maatregelen ter bestrijding van corruptie vormen een
zeer wezenlijk bestanddeel van deze «reformasi».Het in de vraag bedoelde onderzoek van journalist George Aditjondro naar
de financiële handel en wandel van de familie Soeharto is mij bekend.
Vooralsnog ontbreken echter voor zover bekend concrete bewijzen voor een laakbare
betrokkenheid van Nederlandse banken.3Duidelijkheid is nog vereist over hoe het geld van het Vredesfonds nu
precies zal worden besteed. Wat zijn de criteria voor de besteding van het
Vredesfonds voor vredesmachten?Een belangrijk criterium is de vaststelling dat de financiering niet gebruikt
wordt voor wapens maar voor zogenaamde «niet-dodende» uitrusting
zoals transportfaciliteiten, trainingen e.d.Het is evenzeer niet de bedoeling van het Vredesfonds dat daaruit VN-operaties
zullen worden gefinancierd. Het Vredesfonds is niet ingesteld om VN-operaties
budgettair dekkend te krijgen. Daarnaast kunnen deze middelen ook gedeeltelijk
worden ingezet buiten de geselecteerde OS-landen, bijvoorbeeld voor informele
dialogen.4Zou de regering dit jaar dan ook samen met het bedrijfsleven en de vakbeweging –
want die hoort er wat ons betreft dan ook bij – willen werken aan een
aantal ronde tafelbijeenkomsten met andere maatschappelijke groeperingen over
bijvoorbeeld de EU-uitbreiding en maatschappelijk verantwoord ondernemen in
conflictgebieden en anti-corruptie?De regering heeft nauw contact met het bedrijfsleven waaronder vakbewegingen
over deze zaken. Vorige week nog is er een bijeenkomst geweest met VNO/NCW
over de betreffende richtlijnen van de OESO. Bovendien wordt gewerkt aan een
interdepartementaal afgestemd actieplan over maatschappelijk verantwoord ondernemen.Volgend jaar mei is de minister van Justitie gastheer van een internationale
conferentie over corruptiebestrijding, het Global Forum on Fighting
Corruption and Safeguarding Integrity II, waar corruptiebestrijding
en de rol van het bedrijfsleven daarbij één van de thema's zal
zijn. Ook in Utstein-verband wordt corruptiebestrijding een onmisbaar instrument
van een effectieve ontwikkelingsstrategie geacht.5In dit debat zou ik aandacht willen vragen voor de noodzaak in het kader
van het Europese buitenlandse beleid te komen tot mensenrechtenrapportages
met de suggestie te beginnen met een onderzoek naar de voortdurende en weinig
opgemerkte mensenrechtenschendingen in deCongo.Binnen de EU (GBVB-kader) worden regelmatig uitgebreide rapportages opgesteld
met betrekking tot de mensenrechtensituatie in de diverse landen. Deze rapportages
bepalen het EU mensenrechtenbeleid en vormen ook de basis voor input voor
de mensenrechtenresoluties in de AVVN/CIEIII en de Mensenrechtencommissie.
Dit gebeurt eveneens voor de Democratische Republiek Congo.6Wat is de visie van de minister op het terrein van AIDS, en met name UNAIDS?De activiteiten van UNAIDS leveren een hele zinvolle bijdrage leveren
aan het bestrijden van aids. Daarvan ben ik overtuigd. Om die reden is de
vrijwillige bijdrage aan UNAIDS ook verhoogd. UNAIDS heeft er aan bijgedragen
dat HIV/AIDS nu erkend wordt als een algemeen ontwikke- lingsprobleem met
een multisectoreel en grensoverschrijdend karakter. Overigens is een evaluatie
van UNAIDS in voorbereiding, die tevens aanbevelingen zal doen voor de toekomstige
richting.Het Nederlands beleid is gericht op preventie, zorg en opvang, onderzoek,
antidiscriminatie en op de sociaal maatschappelijke gevolgen van AIDS. Verantwoordelijkheid
van mannen voor hun eigen sexueel gedrag, en dus ook bestrijding van geweld
tegen vrouwen, komt hierbij nadrukkelijk aan de orde.Alle mogelijkheden worden aange- grepen om de strijd aan te gaan tegen
AIDS: via steun aan UNAIDS en andere VN organisaties zoals UNFPA, UNICEF en
WHO, via steun aan internationale NGO's die actief zijn op dit terrein en
via bilaterale samenwerking. Waar mogelijk wordt samengewerkt met andere bilaterale
donoren. En inderdaad, met name de Utstein partners. Tijdens het bezoek van
de Utsteinpartners aan Tanzania is bijvoorbeeld uitgebreid gesproken over
AIDS.Tenslotte wil de regering nog melden dat onlangs NLG 250 mln ter beschiking
is gesteld voor de financiering van een nieuw wereldwijd vaccinatie-initiatief,
GAVI, waarin overheden, de farmaceutische industrie en VN-organisaties nauw
samenwerken. Ik ben echter niet voornemens om subsidies voor Aidsprojecten
te kanaliseren via het bedrijfsleven.Het is inderdaad van eminent belang dat het leiderschap uit «the
closet» komt. De «conspiracy of denial» moet gebroken. Daarom
ben ik ook zo enthousiast over Uganda en de rol van president
Museveni.De Global Coalition for Africa kan een geschikt platform zijn om het politieke
commitment te verbreden. Maar de conferentie van de Economic Commission for
Africa is een nog beter podium: breder en formeler dan de GCA. In de bijlage
bij deze antwoorden zijn enkele feiten en cijfers opgesomd.7In antwoord op vragen van mevrouw Dijksma, mevrouw Van Ardenne en mevrouw
Karimi over het draagvlak wil de Minister voor Ontwikkelingssamenwerking u
graag de volgende informatie schriftelijk doen toekomen over de voortgang
van onze besprekingen met de NCDOMet de NCDO is vanuit mijn departement het afgelopen jaar een stevige
discussie gevoerd. Aanvankelijk reageerde de NCDO terughoudend op mijn wens
om het VMDO-programma (Voorlichting en Meningsvorming Duurzame Ontwikkeling)
bij te stellen. Inmiddels is forse vooruitgang geboekt. Met de NCDO is overeenstemming
bereikt over een aanpassing van het beleidskader 2001-2004.Die aanpassing betreft ten eerste de thematiek. Naar oordeel van de regering
steunde en organiseerde de NCDO te weinig activiteiten op actuele thema's
die echt van belang zijn voor armoedebestrijding in ontwikkelingslanden. Het
ging over van alles en nog wat. Over houtwallen, de korenwolf en de bladluis.
Maar het ging te weinig over de zaken die internationaal de armoede-agenda
bepalen, zoals de 7 pledges, coherentie, de rol van het bedrijfsleven bij
armoedebestrijding en globalisering.Een tweede punt van zorg rond het draagvlak is de versnippering en de
geringe zichtbaarheid. In het nieuwe beleidskader krijgt de NCDO de opdracht
om maatschappelijke initiatieven met groot potentieel forser te steunen. De
NCDO blijft de volle breedte van draagvlak-initiatieven uit de samenleving
steunen. Maar tegelijk zal ze haar middelen soms meer geconcentreerd inzetten
om de zichtbaarheid te vergroten. Het beleidskader geeft verder een hoge prioriteit
aan jongeren. Minimaal een kwart van de VMDO-middelen moet op deze doelgroep
gericht zijn. Ik verwacht dat de NCDO-activiteiten aldus aan relevantie winnen. Relevantie
voor de betrokkenheid van de burger bij Ontwikkelingssamenwerking, maar ook
relevantie voor het politieke debat in dit huis.8Er zijn door de PvdA en andere fracties zorgen geuit over de gevolgen
van het TA-beleid. Minder mensen uitzenden zou het draagvlak ondergraven.Er is sprake van enige moeite met de redenering van de Kamerfracties.
De stelling van de regering blijft: Niets is beter voor het draagvlak dan
effectieve hulp. Uit onderzoek blijkt immers regelmatig dat daar precies de
schoen wringt. Een grote meerderheid van de bevolking is voor ruimhartige
ontwikkelingssamenwerking, maar een slinkend deel gelooft ook dat hulp daadwerkelijk
helpt om het aantal armen terug te dringen. Het OS-beleid staat in het teken
van de vergroting van die effectiviteit. Daarin past ook de beleidswijziging
ten aanzien van de technische assistentie.Het draagvlak wordt een slechte dienst bewezen als we de inzet van Nederlandse
deskundigen moeten rechtvaardigen met een beroep op het draagvlak in Nederland.
Dat hoeft ook niet. De inzet van Nederlandse deskundigen kan op zijn eigen
merites beoordeeld worden.Als het gaat om persoonlijke betrokkenheid van grote groepen mensen bij
praktische vormen van ontwikkelingssamenwerking zijn we echt niet afhankelijk
van Nederlanders die langjarig zijn uitgezonden. Daarvoor hebben we andere
instrumenten. Twee voorbeelden: De activiteiten van de Vereniging van Nederlandse
Gemeenten die bedoeld zijn bij te dragen aan versterking van het draagvlak.
De heer Van den Berg sprak zijn waardering uit over het Programma Gemeentelijke
Samenwerking Ontwikkelingslanden (GSO). Het budget voor dit programma is van
NLG 3,5 miljoen in 1996 gegroeid naar NLG 5,5 miljoen in 2000. Deze groei
acht ik alleszins rechtvaardig, gezien de groeiende belangstelling van gemeenten
voor deelname aan het GSO en het openstellen van het programma voor nieuwe
doelgroepen.Het KPA-programma (Kleine Plaatselijke Activiteiten). Duizenden mensen
in Nederland zijn met KPA-steun actief bezig met kleinschalige ontwikkelingsprojecten.
Door de uitstraling in de directe omgeving raakt een veelvoud hiervan persoonlijk
betrokken. Onlangs heb ik in Zeewolde het 2000-ste KPA-project mogen openen.
Het budget is dit jaar opgehoogd tot 8 miljoen gulden.In principe wordt ook ruimte geschapen voor activiteiten van de MFO's
gericht op het draagvlak. Dan gaat het om activiteiten gerelateerd aan hun
programma's in ontwikkelingslanden en gericht op lobbyen.9Wat is de relatie tussen ICT en het realiseren van ontwikkelingsdoelstellingen?In de brief die de Minister voor Ontwikkelingssamenwerking op 17 oktober
aan de Kamer stuurde is al aangegeven hoe belangrijk ICT voor ontwikkelingslanden
kan zijn. Niet alleen voor de economische ontwikkeling maar ook in sectoren
als onderwijs en gezondheidszorg. Nederland kan op dat terrein niet alleen
opereren. We willen samenwerken met andere donoren en organisaties en ook
hier ownership voorop stellen. In de brief is aangekondigd dat de Minister
in 2001 met een uitgewerkt actieplan zal komen.Het Nederlandse beleid is in ontwikkeling. Voor de uitvoering vervult
het International Institute for Communication and Development in Den Haag
een belangrijke rol. Via een vraaggericht proces identificeert dat instituut
activiteiten die nauw aansluiten bij de behoeften van ontwikkelingslanden
op basis van ownership. Daarnaast worden activiteiten gefinancierd via ambassades
en het Wereldbank Infodev programma.De Minister heeft overigens ook haar belangstelling uitgesproken voor
het nieuwe persoonlijke initiatief van de heer Wolfensohn voor een Global
Development Gateway. Belangrijk is wel dat daarin direct geparticipeerd wordt
door ontwikkelingslanden.Daarbuiten ontvangen organisaties als One World Online, Panos en Fair
Trade steun voor de inzet van ICT-toepassingen. Bij de uitvoering vindt afstemming
plaats met andere donoren, met name DfID en de overige leden van de Utstein-groep.
 10Is de regering bereid arme landen meer te betrekken bij onderzoeken naar
gentechnologie?Mijn opvatting over de ontwikkeling van biotechnologie en gentechnologie
is dat deze zeker kan bijdragen aan de oplossing van voor ontwikkelingslanden
belangrijke problemen zoals de stagnerende landbouwproductiviteit. De ontwikkeling
van een rijstvariëteit met een hoger gehalte aan eiwitten en vitamines
is een voorbeeld dat biotechnologie kan bijdragen aan het verhelpen van wijdere
problemen zoals onevenwichtige voeding.Ik heb oog voor de uitdagingen waarvoor biotechnologie en gentechnologie
ons stellen. Denk bijvoorbeeld aan de handhaving van biodiversiteit of voldoende
mededinging in de internationale agri-business. Ik steun onderzoek terzake.
Daarbij vind ik het van belang dat ontwikkelingslanden zelf keuzes kunnen
maken op basis van goed inzicht in de kansen en bedreigingen die biotechnologie
met zich meebrengt. In dit kader steunen wij een aantal biotechnologieprogramma's,
waarbij besluitvorming en uitvoering in Zuidelijke handen is.De totale uitgaven aan biotechnologie uit mijn budget zullen dit jaar
8,5 miljoen gulden bedragen. Programma's draaien met name in Kenya, Colombia,
Zimbabwe en India (Andhra Pradesh). Maar ook steunen wij bijvoorbeeld het
internationale cassavenetwerk en de ontwikkeling van participatoire strategieën.Doelstelling is biotechnologie in de meest brede zin te gebruiken ten
behoeve van armoedebestrijding bij kleinschalige boeren in semi-aride gebieden.
Lokale stuurgroepen bestaande uit vertegenwoordigers van boeren, NGO's, beleidsmakers
en onderzoekers zijn verantwoordelijk voor de formulering en uitvoering van
onderzoeksprojecten die bijdra- gen aan de realisering van de doel- stelling.
Ook in andere onderzoekprogramma's wordt ruimte geboden aan Zuidelijke partners
om relatief high-tech onderzoek dienstbaar te maken aan de behoeften van armen.Gentechnologie is daarbij slechts één van de vele «tools»
die ingezet kan worden voor armoedebestrijding. De praktijk over de afgelopen
acht jaar toont echter aan dat in verreweg de meeste gevallen met meer conventionele
middelen sneller en efficiënter het beoogde resultaat wordt bereikt.
Ik vind wel dat, waar conventionele middelen ontoereikend blijken, gentechnologie
een optie moet blijven. Op voorwaarde dat de risico's zorgvuldig in kaart
worden gebracht en afgewogen worden bij besluitvorming.11Wij zouden van de minister willen weten hoe zij coherentie wil bevorderen
tussen enerzijds handelsbelangen (landbouwsubsidies en handelsprotectie) en
anderzijds OS op nationaal en Europees niveau. Waar staan we in de landbouwonderhandelingen
in relatie tot de WTO?Mijn opvattingen en die van mevrouw Jorritsma over het belang van coherentie
in het handelsbeleid zijn duidelijk verwoord in de nota «Ondernemen
tegen armoede».De regering is steeds bezig die coherentie te bevorderen. Of het nu gaat
om mijn wekelijkse inzet in de coordinatie commissie of in de Treveszaal bij
vrijwel alle Europese handelsdossiers, of in een direct gesprek zoals ik dat
onlangs had met commissaris Lamy. Ook de inzet van mijn collega Brinkhorst
dient hier te worden genoemd waar het gaat om de relatie tussen landbouwbeleid
en ontwikkelingsbeleid. Hij treedt stelselmatig op in de Landbouwraad en verdedigt
die stellingname ten gunste van de ontwikkelingslanden ook nadrukkelijk tegenover
de boerenachterban in Nederland.De hervorming van het Europees landbouwbeleid is een doorlopend proces.
Voor de regering zijn Agenda 2000 en Berlijn richtinggevend, maar niet zaligmakend.
De lopende landbouwonderhandelingen binnen de WTO geven nog geen aanleiding
tot groot optimisme. De regering spant zich in om bij alle relevante onderwerpen
die in Europa op dit gebied spelen concreet rekening te houden met de effecten
op ontwikkelingslanden. Op 3 oktober jl. zonden de Ministers voor Ontwikkelingssamenwerking
en Landbouw een brief aan de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken over
de laatste stand van zaken van dit onderwerp. Daarin staat dat de regering
voorstander is van aanvullende hervormingen van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid.De regering is van mening dat de evaluatie in 2002 van Agenda 2000 en
de herziening van de suikermarktordening moeten worden aangegrepen om enkele
sectoren toch sneller te hervormen dan door de Europese Raad van Berlijn in
1999 is overeengekomen. Het gaat dan vooral maar niet alleen om sectoren waar
nog steeds grote prijsverschillen zijn met de wereldmarkt.Verdergaande hervormingen zijn van belang voor de ontwikkelingslanden
en voor de lopende WTO-onder- handelingen over Landbouw. Bij de Nederlandse
inzet voor versnelde hervormingen nemen de belangen van ontwikkelingslanden
een belangrijke plaats in. Die inzet is: een ruimere markttoegang, uitfasering
van het gebruik van exportsubsidies en volledig van de productie ont- koppelde
inkomenssteun. In dit verband wijst recent onderzoek van de Wereldbank uit
dat alleen al één specifieke hoge voedselveiligheid-standaard
van de EU de Afrikaanse landen jaarlijks 700 mln dollar in verloren exporten
kost.Een nieuwe ontwikkeling is het voorstel van de Commissie voor tarief-
en quotavrije toegang voor alle producten van de MOLs, waarbij ook suiker,
rijst en bananen in drie jaar vrije toegang moeten hebben. Nederland heeft
hier vanaf 1996 steeds weer met klem voor gepleit. Het voorstel is beslist
een vooruitgang, omdat de laatste loodjes liberalisering juist landbouwproducten
betreft.Coherentie is in feite de bestaansreden de OS-Raad. De Minister voor Ontwikkelingsamenwerking
neemt zich voor haar Europese collega's een dezer dagen een brief te sturen
om te trachten coherentie tot standaard-agendapunt bij OS-Raden te maken.
Bij de aanstaande OS-Raad zal zij onder dit punt onder meer de dossiers suiker,
rijst en afgedankte electrische apparaten aan de orde stellen.12Wat is de mening van de regering over de Conventie Migrerende Werknemers
die belangrijke bescherming biedt aan migranten? Nu migratie zo'n belangrijk
element van de nieuwe wereld is, zou de regering hier nu serieus naar moeten
kijken en de Raad van State ook om advies moeten vragen met betrekking tot
eventuele problemen met de Nederlandse wetgeving. De regering heeft begin 1998 geoordeeld dat het VN-verdrag voor de bescherming
van de rechten van migrerende werknemers en hun gezinnen onder de categorie
valt van «verdragen t.a.v. waarvan besloten is dat partij worden onder
de huidige omstandigheden niet wenselijk is, maar te zijner tijd onder gewijzigde
omstandigheden misschien wel». Dit regeringsstandpunt is middels de
jaarlijkse rapportage over verdragen aan de Kamers medegedeeld in een brief
van 17 februari 1998. Zoals daarin wordt vermeld, staan enkele bepalingen
van dit Verdrag op gespannen voet met de huidige Nederlandse regelgeving,
met name de Koppelingswet.Voor bevestiging van dit regeringsstandpunt kan ik tevens verwijzen naar
de beantwoording van soortgelijke vragen van het lid Apostolou, van 10 april
1998. Het standpunt van de regering, met name het eerstverantwoordelijk ministerie
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, is sindsdien niet gewijzigd. Er bestaat
nog altijd strijdigheid tussen het Verdrag en de Nederlandse Koppelingswet.Gezien deze strijdigheid met Nederlandse wetgeving, bestaat er geen aanleiding
om deze kwestie voor te leggen aan de Raad van State. Aan de Raad van State
worden bovendien gewoonlijk slechts verdragen ter advisering voorgelegd, indien
de Regering meent dat partij worden gewenst is.VVD1Ondersteuning van de democratie in Suriname. De VVD steunt de regering
bij het herstel van de banden met Suriname. De VVD wil een Suriname-faciliteit
voor de samenwerking tussen politieke partijen in Suriname en Nederland, indien
daar in Suriname behoefte aan is (à la Matra).De beleidsprioriteiten ten aanzien van de samenwerking met Suriname zullen
worden gebaseerd op een door Suriname geformuleerd beleidskader. Het is thans
nog niet mogelijk om aan te geven of een programma gericht op politieke partijen
in het toekomstige beleid t.a.v. Suriname zou passen. Het ministerie in Den
Haag en de ambassade in Paramaribo hebben geen verzoeken voor een dergelijke
faciliteit ontvangen van politieke partijen in Suriname.Opmerkingen Hessing t.a.v. de beantwoording van vraag 107 in de schriftelijke
vragenronde bij de begrotingZie bijlage.D661«Met spijt moet ik vaststellen dat de dialoog tussen de minister
en mij als het gaat over landbouw en voedselproductie er nog steeds een is
tussen twee zenders die niet op elkaars golflengte zitten. In vele landen
ook in onze 21 landen zijn er nog teveel die niet zelfvoorzienend zijn. Gewoon
iets te eten hebben, ondervoed zijn, of een dagelijks rantsoen hebben dat
voedingsdeficiënties met zich meebrengt is de ergste vorm van armoede.
Dat is een probleem dat je niet mag overlaten aan de FAO, zeker niet als je
daarnaast heel kritisch bent over deze FAO. Het is ook te simpel om de keuzevrijheid
van de thema's op basis van goed bestuur en ownership over te laten aan de
bilaterale partner. Er kan geen maatschappelijke stabiliteit zijn als niet
de voedselzekerheid is veiliggesteld. (...)»De regering is het geheel met de vragensteller eens dat ondervoeding de
ergste vorm van armoede is. Het probleem is echter niet gelegen in de mate
van zelfvoorziening van op landenniveau. Het gaat om voldoende voedselconsumptie
op het niveau van huishoudens en zelfs van individuen. Meer dan de helft van
de 800 mln ondervoede mensen wereldwijd, wonen immers in landen die zelfvoorzienend
zijn of zelfs netto voedselexporterend.Inderdaad kan je de oplossing van het probleem niet aan de FAO alleen
kan overlaten. Dat doe de regering dan ook niet. Wel moet deze organisatie
een belangrijke bijdrage kan leveren inzake coördinatie van VN-hulp,
analyse en monitoring van de voedselsituatie en van de vooruitgang met het
behalen van de doelstelling van de wereldvoedseltop. Die top heeft deze taken
ook aan de FAO toevertrouwd. De regering ondersteunt de FAO in het vervullen
van die taken.Het voert te ver om hier nu een opsomming te geven van alle hulp die bedoeld
is bij te dragen aan de oplossing van het voedselvraagstuk. Een vraagstuk
dat inderdaad nauw verbonden is met het armoedevraagstuk. Specifieke vermelding
van door Nederland gefinancierde noodvoedselhulp en ondersteuning van voedselzekerheid
op micro-niveau via de Nederlandse mfo's verdient vermelding in dit verband.Dat de keuze van de door ons te steunen thema's in de 22 samenwerkingslanden
door die landen zelf wordt gemaakt, past in het met de kamer overeengekomen
beleid. In dit verband is het uiteindelijk niet zo belangrijk welke donoren
nu bijvoorbeeld landbouw, gezondheidszorg of onderwijs steunen. Het belangrijkste
is dat arme landen op een gecoördineerde manier voldoende steun krijgen
van de internationale gemeenschap. In landen met een goed beleid moeten wie
die coördinatie vooral ook aan die overheden zelf toevertrouwen.Dat stabiliteit vaak gediend is met veiliggestelde voedselzekerheid is
de regering met D66 eens, hoewel hier oorzaak en gevolg niet altijd zo eenduidig
zijn. Veel door Nederland gefinancierde voedselhulp gaat daarom ook naar de
groepen in nood in conflictlanden. Ook steunt Nederland de opbouw van democratie
en goed bestuur in landen waar daarvoor aanknopingspunten zijn.Hoewel de ontwikkeling van de landbouwsector alleen zeker niet voldoende
is om de honger de wereld uit te helpen kan een «impuls voor de landbouw»
zeker een belangrijke bijdrage leveren aan de economische verzelfstandiging
van ontwikkelingslanden en aan ruimere bestaansmiddelen voor daar levende
arme bevolkingsgroepen. De Nederlandse regering ijvert ook voor een billijker
wereldhandelsregime dat ontwikkelingslanden niet belemmert in het benutten
van hun comparatieve voordelen in de landbouw en in daarop gebaseeerde verwerkende
bedrijvigheid. Ook ondersteunt Nederland de ontwikkeling van nieuwe landbouwtechnologie
door onderzoeksinstituten aangesloten bij de Consultative Group on International
Agricultural Research (CGIAR).2Zijn er al nieuwe spelregels tussen de minister van BZ en de staatssecretaris
van EZ bijvoorbeeld ten aanzien van kwesties waarin zowel mensenrechten als
handel spelen? Nauwe samenwerking tussen beide ministeries op dit gebied is noodzakelijk
en vindt plaats. In de afgelopen jaren is op ambtelijk niveau regelmatig overleg
gevoerd tussen beide ministeries om de bescherming van de mensenrechten en
het bevorderen van de internationale handel zoveel mogelijk hand in hand te
laten gaan. Zo hebben zowel de regiodirecties, als de directie mensenrechten,
als de mensenrech- tenambassadeur van het ministerie contacten met het Directoraat
Gene- raal Buitenlandse Economische Betrekkingen van EZ. Voorafgaand aan reizen
(bijvoorbeeld naar Cuba en China) wordt Staatssecretaris Ybema door het ministerie
geïnformeerd over de mensenrechtensituatie. Deze samenwerking verloopt
goed.3Wat is de samenhang tussen de uitbreiding van de EU en van de NAVO?Het zou verkeerd zijn te veronderstellen dat NAVO-uitbreiding van de agenda
is verdwenen. Het NAVO-standpunt is verwoord in de Washington Declaration
van april 1999. Hierin staat vermeld dat verdere uitbreiding mogelijk zal
zijn. De drie tot de NAVO toegetreden landen zullen niet de laatste zijn.
In Washington is het zgn. «Membership action plan» opgesteld,
dat de negen kandidaten kan helpen zich voor te bereiden op lidmaatschap.
De negen MAP-landen zijn hiermee thans hard bezig. Tijdens de volgende NAVO-Top,
die niet later dan 2002 gehou- den zal worden, zal het uitbreidingsproces
opnieuw bekeken worden. Daarbij gelden drie criteria: is het desbetreffende
kandidaatlid eraan toe, zou toetreding de NAVO versterken en zal de veiligheid
en stabiliteit in Europa worden vergroot.Belangrijk is dus dat de aspirantlanden zich zullen voorbereiden op lidmaatschap
en daarbij ook alle steun krijgen, maar dat het besluit wordt genomen door
de 19 NAVO- landen, en wel op basis van een afweging van de drie bovengenoemde
criteria. Het is thans nog te vroeg om een positie te bepalen over welke landen
lid mogen worden.Uitbreiding van de EU en de NAVO overlappen elkaar in die zin dat beide
gericht zijn op bevordering van vrede en stabiliteit in Midden- en Oost-Europa
en grotendeels dezelfde landen betreft. Een formele koppe- ling tussen EU-
en NAVO-uitbreiding is echter noch voor de EU noch voor de NAVO aanvaardbaar.
Wel zullen sommige onderwerpen zoals mensenrechten en de positie van minderheden
in de betreffende lan- den in beide organisaties aan bod komen.4Graag een reactie van de minister van Buitenlandse Zaken op het interview
met Van Walsum in het AD.Zoals eerder door de betreffende minister tijdens het AO over Sierra Leone
is gezegd, is hij van mening dat ambtenaren een zekere vrijheid moeten hebben
om zich publiekelijk te uiten. Daarover moeten politici niet te benauwd zijn.
Overigens is het interview eind augustus gehouden en dus enigszins gedateerd.
De diepgevoelde zorgen die Van Walsum ten aanzien van Afrika heeft, worden
door de Minister van Buitenlandse Zaken wel gedeeld. De persoonlijke oordelen
van van Walsum zoals die in het artikel naar voren komen, zijn voor eigen
rekening.5Ik heb vorig jaar een motie ingediend waarin werd gevraagd om een Nederlands
Mensenrechteninstituut. De minister heeft bij brief van 10 mei gezegd: laat
het maatschappelijk middenveld en de juridische wereld in Nederland dat zelf
uitwerken. Zijn daar inmiddels inspanningen toe verricht? Heeft de minister
of de mensenrechtenambassadeur contact met dat veld?Zoals in de brief van 10 mei aangegeven is de regering bereid met mensenrechtenorganisaties
van gedachten te wisselen over de mogelijkheid van bundeling van deskundigheid
in de vorm van een Nationaal Mensenrechteninstituut. Vanuit het veld hebben
het ministerie van Buitenlandse Zaken geen verzoeken voor een dergelijke gedachtenwisseling
bereikt. Wij wachten dat af.6Is met de internationale onderwijsinstellingen een goede route naar de
toekomst uitgezet?Inderdaad is in mei jongstleden een schriftelijk subsidieverzoek ontvangen
van PUON. In juni heeft daarover een gesprek plaatsgevonden. Ik heb aangegeven
dat ik geen aanleiding zie om een nieuw aanbodgericht programma te ondersteunen.
Wel heb ik onze ambassades in de landen waarmee wij een ontwikkelingsrelatie
hebben op de hoogte gebracht van het bestaan en de activiteiten van PUON.Een interdepartementale stuurgroep is belast met de opstelling van een
nieuw beleidskader voor het Internationaal Onderwijs. In de werkgroepen van
deze stuurgroep hebben vertegenwoordigers van de koepelorganisaties van het
Internationaal Onderwijs, de Universiteiten en het Hoger Beroeps Onderwijs
zitting zodat zij hun inbreng in de beleidsvoorbereiding kunnen geven. Ik
heb de volle overtuiging dat proces voor alle betrokkenen tot een positieve
uitkomst zal brengen.7Wordt Nederland gastland van de OPBW?Nederland heeft zich in april 1999 formeel kandidaat gesteld voor de zetel
van de toekomstige Organisatie voor het Verbod op Biologische Wapens. Enige
andere kandidaat is Zwitserland met Genève. In de aanloop naar de formele
beslissing over de vestiging van de zetel heeft Nederland op 13 oktober 2000
zijn formele bod neergelegd in de vorm van antwoorden op een Questionnaire
die door de leden van de Ad Hoc Groep bij het Biologische Wapens Verdrag was
opgesteld. Naar verwachting zal dit bod op 7 december openbaar worden. In
de tussenliggende periode gaat de lobby voor Den Haag onverminderd door.Het is nog niet bekend wanneer de keuze van de vestigingszetel gemaakt
zal worden. Dit is mede afhankelijk van de voortgang van de onderhandelingen
over een verificatieprotocol bij het Biologisch Wapens Verdrag. Vooralsnog
wordt er vanuit gegaan dat de zetelkeuze in de loop van volgend jaar gemaakt
zal worden.8Is de minister van plan gehoor te geven aan de aanbeveling van de VN-Mensenrechtencommissie
en de AVVN ('Paris principles') over de instelling van nationale mensenrechtencommissies.
Dus ook een commissie in/voor Nederland, die toeziet op de
mensenrechten in Nederland. Wat gaan we op dit terrein doen?In het algemeen worden dergelijke commissies gezien als een goede strategie
voor regeringen om waakzaam te blijven ten aanzien van de toepassing en handhaving
van mensenrechten in eigen land. Over het opzetten van een Nationale Mensenrechtencommissie
is een discussie in Nederland gaande. Dezerzijds wordt het van belang geacht
een goede afweging te maken ten aanzien van de toegevoegde waarde van een
dergelijke commissie in het licht van reeds bestaande instituten als de Ombudsman,
de Commissie Gelijke behandeling e.d. Desalniettemin zou een Nationale Mensenrechtencommissie
wellicht nuttige taken kunnen verrichten op het terrein van interne coördinatie,
voorlichting en educatie. Het moge evenwel duidelijk zijn dat dit een kwestie
is die meerdere departementen raakt, en die derhalve met die andere departementen
zal worden besproken.GPV1Een vraag die ook reeds enige tijd bij de minister ligt betreft zijn beleid
in en met de Raad van Europa. Tot mijn schrik lees ik in de begrotingstoelichting
dat wellicht nog dit jaar een land als Azerbaijan tot de Raad van Europa zal
toetreden. Evenals een viertal jaren geleden met Rusland begrijp ik daar niets
van. Dat land hoort niet in deze rechtsgemeenschap. De rechtspraak is er willekeurig,
de politieke leiding autoritair en er zijn politieke gevangenen. De eerste
vrije verkiezingen moeten nog gehouden worden, als ik wel heb op 6 november
as. Wil de minister de Kamer in staat stellen over deze kandidatuur nog tijdig
te spreken?Met betrekking tot de vraag naar het Nederlands beleid in de Raad van
Europa ten aanzien van eventuele toetreding Azerbaijan, kan ik u meedelen
dat de door Van Middelkoop gevraagde informatie op zeer korte termijn aan
de Kamer zal worden gestuurd.Zoals bekend heeft de Parlementaire Assemblee van de Raad van Europa zich
al geruime tijd geleden uitgesproken voor toetreding van Azerbaijan tot de
Raad van Europa.Ik deel de zorgen van de heer van Middelkoop over de capaciteit van Azerbaijan
om de Raad van Europa-normen inzake rechtsstaat, mensenrechten en democratie
na te leven. Azerbaijan voldoet nog niet volledig aan de toetredingscriteria
van de RvE. Nederland heeft zich in Straatsburg de afgelopen tijd ingespannen
voor een strikte toepassing van deze criteria. Een meerderheid van lidstaten
is zonder meer vóór toelating. De Nederlandse opstelling heeft
ertoe geleid dat besluitvorming over toelating van dit land in ieder geval
is uitgesteld tot na de aanstaande parlementsverkiezingen op 5 november a.s.,
zodat de wijze waarop die verkiezingen verlopen betrokken kan worden in de
afweging over toetreding. Besluitvorming over toetreding wordt nu verwacht
in het Comité van Ministers van de Raad van Europa op 9 november a.s.Ik wil niet al vóór de verkiezingen in Azerbaijan een definitief
standpunt in te nemen. Wij hebben straks de keus tussen toelating van Azerbaijan
tot de RvE om vervolgens binnen RvE-verband de druk op te kunnen voeren of
uitstel van deze toetreding tot het moment dat Azerbaijan volledig voldoet
aan de toelatingscriteria. Als op 9 november tot toetreding besloten mocht
worden en dit besluit wordt genomen bij meerderheid van stemmen, zal Nederland
zich sterk maken voor een vorm van monitoring om er op toe te zien dat na
toetreding volledige implementatie van Raad van Europa-standaarden alsnog
plaatsvindt.2Vervolgens hoor ik graag wat ter zake de gedragslijn van Nederland is
tegenover het zich licht ontdooiende Noord-Korea.De regering en met haar de andere EU-lidstaten delen nog steeds fundamentele
zorgen ten aanzien van de nucleaire proliferatie en andere massavernietigingswapens,
raketproliferatie, de mensenrechten- en humanitaire situatie. Echter, de regering
verkiest waar mogelijk een beleid van dialoog in plaats van isolatie. En doordat
Noord-Korea de deur op een kier heeft gezet is het mogelijk de bovengenoemde
kwesties constructief aan de orde te stellen, hetgeen uiteindelijk in ieders
belang is.Tot slot zij opgemerkt dat Nederland, evenals de meeste EU-partners, niet
overweegt na het aangaan van betrekkingen een post te openen in Noord-Korea.
Mede-accreditatie vanuit Peking is voorlopig de meest praktische methode.3Een verdere uitzuivering van het budget kan bestaan uit het daaruit niet
meer betalen van de opvang van asielzoekers uit DAC-landen. Daarover wordt
nu in OESO-verband gediscussieerd. Wat is de inzet van Nederland in deze discussie?In de OESO wordt niet gediscussieerd over het niet meer uit ODA betalen
van de opvang van asielzoekers uit de DAC-landen . Eind 1999, naar aanleiding
van een verzoek van Zwitserland, spraken diverse OESO-landen zich uit tegen
heropening van de discussie over de kosten van opvang van asielzoekers. Zwitserland
stelde eind 1999 voor een studie te laten uitvoeren naar de wijze waarop de
DAC-landen de kosten van opvang van asielzoekers in donor landen aan de DAC
rapporteren. Onlangs (16 oktober) presenteerde een Zwitsers onderzoekinstituut
een studie, waarin een aantal suggesties is gedaan met betrekking tot de ODA-definitie.
Deze studie moet nog in de OESO worden besproken. Wij kunnen op dit moment
nog niet vooruitlopen op het te formuleren kabinetsstandpunt terzake.4Nederland onthield zich van stemming over een resolutie in de Algemene
Vergadering van de VN. Daar waren goede argumenten voor, maar ik hoor ze graag
uit de mond van de minister. Ik vraag het mede hierom omdat m.i. de resolutie
van de Veiligheidsraad van 28 september veel eenzijdiger alle schuld legde
bij Israël. Daar onthield Nederland, anders dan de VS, zich niet van
stemming, maar stemde voor. Kan één en ander uitgelegd worden?De regering is van mening dat acties in VN-kader de tenuitvoerlegging
van de afspraken van Sharm-El-Sheikh dienen te ondersteunen en deze niet moeten
compliceren. Nederland heeft ook kenbaar willen maken de SGVN Kofi Annan te
steunen, die heeft opgeroepen tot terughoudendheid in VN-kader
en «kwade retoriek» achterwege te laten. Nederland meende derhalve
dat de betreffende resolutie in de AVVN op dat moment niet zou bijdragen aan
de de-escalatie die noodzakelijk is om partijen weer aan de onderhandelingstafel
te krijgen. Het is een feit dat hierover binnen de EU verschillend werd gedacht
en dat daarom geen gemeenschappelijke positie werd bereikt. Nederland heeft
zich samen met het Verenigd Koninkrijk, Duitsland, Denemarken, Italië
en Zweden onthouden van stemming; de overige EU-landen hebben een voorstem
uitgebracht.Voor wat betreft de Nederlands steun voor Veiligheidsraadsresolutie 1322
verwijs ik gaarne naar mijn antwoorden op vragen van kamerlid Verhagen over
deze kwestie die u op 23 oktober jl. zijn toegegaan.5Het departement werkt op enkele onderdelen te traag . Als een van de voorbeelden
wordt genoemd de vraag van de Kamer of zij wel een begin moest maken met de
bijzondere wetgeving voor de Haagse vestiging van de OVSE-instelling van de
Hoge Commissaris inzake de Nationale Minderheden. Het gaat ook hier om een
evident Nederlands belang. Waarom duurt het dan zolang voor we iets horen?De heer Van Middelkoop doelt waarschijnlijk op wetsontwerp 27 194 dat
op 19 juni 2000 aan de Tweede Kamer is aangeboden. Het wetsontwerp betreft
de toekenning van rechtspersoonlijkheid naar Nederlands recht aan de Hoge
Commissaris inzake Nationale Minderheden (HCNM), zodat er privileges en immuniteiten
aan de HCNM en zijn medewerkers kunnen worden verleend. Omdat de OVSE geen
internationale rechtspersoonlijkheid heeft, kan dit niet – zoals gebruikelijk –
per «zetelverdrag».Op 20 oktober is van de griffier van de vaste Commissie voor Buitenlandse
Zaken vernomen dat besloten was de behandeling van het wetsontwerp op te schorten,
omdat in de OVSE wordt onderhandeld over een multilateraal verdrag waarin
mogelijk internationale rechtspersoonlijkheid aan de OVSE zal kunnen worden
toegekend, zodat een (bilateraal) «zetelverdrag» ten behoeve van
de HCNM mogelijk wordt. Het probleem is echter dat overeenstemming op korte
termijn over een aan de OVSE te verlenen rechtspersoonlijkheid niet te verwachten
is. Daarom is gekozen voor de ongebruikelijke formule van verlening van rechtspersoonlijkheid
aan HCNM naar Nederlands recht.6Ik begrijp dat Indonesië zelf en dus ook de minister vooralsnog de
voorkeur geven aan multilaterale hulp. Toch hoop ik dat Indonesië snel
op de landenlijst kan komen. Welke voorbereidingen worden daarvoor thans getroffen?
Ik herinner nog maar eens aan een oude wens van onze fracties, namelijk een
concentratie van sectorhulp tot bepaalde provincies, bij voorkeur de Molukken
en Irian Jaya of Papoea. Volgt de minister deze voorkeur?Indonesië beseft dat hulp via de al lopende programma's van multilaterale
organisaties de beste mogelijkheid biedt op snel en zichtbaar resultaat. Wat
de landenlijst betreft: daarop komt het land reeds voor. Binnen de 18 + 4
landenlijst behoort Indonesië tot het rijtje van vier. De duur van de
intensieve samenwerkingsrelatie met Indonesië is in principe vastgesteld
op 5 jaar. Daarbij is de achterliggende gedachte dat – onverlet de grote
nood van dit moment – Indonesië vóór de financiële
crisis de status van klassiek ontwikkelingsland was ontgroeid. Binnen afzienbare
tijd moet het land de recente armoedeval weer te boven kunnen komen. Aangezien
het huidige Indonesië-programma bij uitstek vraaggestuurd is, zal een
eventueel verzoek tot concentratie van de hulp op bepaalde provincies dienen
te komen van Indonesische kant.7In het aangepaste beleidskader lees ik dat een door de overheid gefinancierd
programma, uitgevoerd door een aparte organisatie/afdeling met een eigen begroting
in drie jaar wordt afgebouwd. Wat staat hier nu precies? Dat er alleen op
het departement iets verandert, maar dat de PSO-organisaties daar buiten staan?Personele uitzendingen door het ministerie zelf worden in drie jaar afgebouwd.
Dit betekent dat de Hoofdafdeling Personele Zaken Internationale Samenwerking
(HPI), die thans nog enkele honderden uitzendingen per jaar verzorgt, halverwege
2002 wordt opgeheven.Dat betekent niet dat er geen middelen meer beschikbaar zijn voor de andere
verstrekkers van Technische Assistentie (TA), maar ook niet dat er voor hen
niets verandert.TA behelst veel meer dan het uitzenden van personeel.Aan particuliere uitzendende organisaties zal worden gevraagd hun beleid
aan te passen in de geest van het uitgebrachte beleidskader. Voor PSO betekent
dat bijvoorbeeld dat de thans voor uitzending beschikbare middelen kunnen
worden gebruikt voor een veel breder scala aan activiteiten. Activiteiten
die tot capaciteitsopbouw en institutionele versterking in ontwikkelingslanden
moeten leiden.Verdere subsidieverlening aan die organisaties zal afhangen van de mate
waarin het in goed onderling overleg op te stellen beleidsplan aansluit bij
het beleidskader. Ik heb onlangs met PSO overleg over de wijze waarop PSO
dit proces vorm denkt te geven. PSO zegde toe voor november 2001 met een voorstel
te komen.8De Minister van Buitenlandse Zaken heeft onlangs een bezoek gebracht aan
de Nederlandse Antillen en aan Aruba. Hoe is dat bezoek verlopen; wat heeft
u besproken?Van 25 tot en met 27 oktober jl. bracht ik inderdaad een bezoek aan de
Nederlandse Antillen en aan Aruba. Het was mijn tweede bezoek aan de landen
van het Koninkrijk in het Caribische gebied. (juni 1999 was het eerste). Met
deze bezoeken wil ik tot uitdrukking brengen dat ik als minister van Buitenlandse
Zaken van het Koninkrijk ook de belangen van deze beide landen dien.Over mijn recente bezoek ontvangt de Kamer nog een verslag. Ik volsta
derhalve met enkele hoofdpunten. Ik sprak met de gouverneurs van beide landen,
de heren Saleh en Koolman en met beide ministers-presidenten, de heren Pourier
en Eman. Aan de orde kwamen onder meer de drugsproblematiek, in het bijzonder
de functie van doorvoerland die beide landen de facto hebben. Op de eilanden
zelf leidt dat tot aanzienlijke problemen maar ook het imago van de landen
lijdt eronder. Zeker voor de ontwikkeling van de toeristensector
is beeldvorming van het grootste belang. Beide MP's maakten mij duidelijk
hoezeer zij hechten aan internationale samenwerking om dit probleem tot een
oplossing te helpen brengen.Voorts kwam ook het visumbeleid aan de orde. (overigens: op basis van
de geldende regelgeving hebben beide landen een eigen visum- en toelatingsbeleid).
Ik heb met de MP's besproken hoe de visumafgifte door de ambassades voor de
drie Rijksdelen beter gestroomlijnd kan worden.In Willemstad kwam voorts nog het recente privé-bezoek van de Venezolaanse
president Hugo Chavez ter sprake. Minister President Pourier deed mij kort
verslag van dit bezoek, dat in alle opzichten voortreffelijk was verlopen.
Zoals aangegeven betrof het een privé-bezoek. Officiële gesprekken
waren er dus niet. Wel is er gesproken over het belang van de olieraffinaderij
op Curacao voor de lokale economie. De raffinaderij is in handen van het Venezolaanse
staatsoliebedrijf, PDVSA.Tenslotte heb ik mijn gesprekspartners verslag gedaan van mijn op 25 oktober
afgesloten bezoek aan Suriname.9Voordat er een keurmerk voor humanitaire hulporganisaties wordt vastgesteld
wil ik dat én de Kamer én de organisaties inzicht krijgen in
de criteria die zullen gaan gelden.Zoals reeds in de beantwoording van de schriftelijke vragen naar aanleiding
van de begroting door de minister voor Ontwikkelingssamenwerking werd gesteld
bestaat er een toenemende behoefte bij donoren en gevestigde NGO's aan kwaliteitsgaranties
voor noodhulporganisaties. Om voortgang te maken in deze internationale discussie
heeft Nederland voorgesteld om over dit onderwerp in 2001 een donorbijeenkomst
te organiseren, waarbij ook NGO's zullen worden uitgenodigd. Het doel is te
komen tot internationaal geaccepteerde kwaliteitskenmerken waaraan noodhulp
organisaties moeten voldoen en tot afspraken over de wijze waarop toetsing
kan plaatsvinden. Het streven is dus niet een eigen nationaal keurmerk, maar
het bereiken van internationale consensus over de gewenste kwaliteit van de
uitvoerende particuliere kanalen. NGO's zullen bij die, nagestreefde internationale
consensus over kwaliteitskenmerken, betrokken zijn en de Kamer zal tijdig
worden geïnformeerd.SGP1Wil de regering in haar termijn ingaan op de consequenties van de meest
recente ontwikkelingen in het Midden-Oosten voor de opstelling van de Nederlandse
regering , zowel in de Veiligheidsraad, als in de EU? De wijze waarop het
GBVB verankerd is in de tweede pijler van de EU sluit toch niet uit dat Nederland
een eigen standpunt inneemt? Is er in Europees verband ook aandacht voor de
golf van antisemitisme die de Europese landen de afgelopen tijd niet onberoerd
liet?Voor de regering staat voorop dat er een spoedig einde moet komen aan
het geweld. Nederland zal zich in alle passende fora blijven inzetten voor
de de-escalatie en een spoedige terugkeer van de partijen naar de onderhandelingstafel.
Het is uiteraard zorgelijk dat er zich incidenten met een antisemitisch karakter
voordoen. Hiertegen moet vanzelfsprekend worden opgetreden.2De VNG heeft gevraagd om structurele verhoging van het budget voor het
programma Gemeentelijke Samenwerking in Ontwikkelingslanden. De SGP-fractie
waardeert dit programma als een goed instrument voor versterking van lokaal
bestuur in ontwikkelingslanden. Is de minister bereid extra middelen in te
zetten?De afgelopen jaren heeft de VNG herhaalde malen verzocht het budget t.b.v.
het Programma Gemeentelijke Samenwerking Ontwikkelingslanden (GSO) te verhogen;
het GSO budget is van Nlg 3.5 miljoen in 1996 gegroeid naar Nlg. 5.5 miljoen
in 2000.Deze groei van het budget acht de minister voor Ontwikkelingssamenwerking
alleszins rechtvaardig, gezien de groeiende belangstelling van gemeenten voor
deelname aan het GSO en het openstellen van het programma voor nieuwe doelgroepen. 3Inzake de vervolging van christenen vraag ik bijzondere aandacht voor
de situatie in Nigeria. De invoering van de Sharia in de noordelijke staten
heeft recent tot bloedige conflicten tussen moslims en de christelijke minderheid
geleid. Wil de Regering dit geweld in internationaal verband veroordelen en
via de geëigende kanalen druk uitoefenen op de Nigeriaanse regering om
de rechten van de christenen te waarborgen?De positieve ontwikkelingen in Nigeria in de richting van een volwaardige
democratie laten onverlet dat er ook zorgwekkende gebeurtenissen plaatshebben,
zoals het recente geweld na de invoering van de Sharia in de noordelijke deelstaten.
De regering heeft in EU verband in de AVVN haar ongerustheid uitgesproken
over mogelijke verschillen in behandeling tussen Nigerianen van verschillende
religies.Van mijn aanstaande bezoek aan Nigeria zal ik gebruik maken om mij terdege
te laten informeren over de invoering van de Sharia en de gevolgen daarvan
voor niet-Moslim gemeenschappen in Nigeria.4a. De minister blijft langdurige uitzendingen van deskundigen een anachronisme
noemen. Nog steeds ontbreekt de feitelijke onderbouwing. Kan de minister concreet
projecten of organisaties noemen waarbij deskundigen worden uitgezonden zonder
dat enig effect op de lange termijn zichtbaar wordt? Ligt er een grondige
evaluatie aan haar uitspraken ten grondslag?b. Het beleidskader gaat uit van het moeilijk houdbare onderscheid tussen
situaties waarin terugtrekking van deskundigen humanitair onaanvaardbare gevolgen
zou hebben en situaties waarin dat niet het geval is. Is dit onderscheid niet
tevens gebaseerd op de even moeilijk te verdedigen stelling dat de effectiviteit
en efficiency van uitzending van deskundigen goed te meten is?Voor het antwoord op vraag 1 verwijs ik onder meer naar het op 10 oktober
naar uw Kamer gestuurde UNDP-rapport «Rethinking Technical Cooperation»
uit 1993. Sinds het verschijnen van dit rapport is de situatie niet wezenlijk
gewijzigd. In 1998 hebben het Ministerie, SNV en PSO nogmaals
een studie laten uitvoeren naar TA. Deze ook aan u toegestuurde studie «Lessen
uit geleerd» trok vergelijkbare conclusies aan de hand van 18 beleidsevaluaties
van personele samenwerking. Die conclusies werden door een ambtelijke taakgroep
in het veld gecontroleerd en onverminderd geldig bevonden.Als antwoord op vraag 2 moge het volgende dienen: De impact van langdurige
personele inzet is inderdaad moeilijk te meten. Toch bestaat er internationaal
consensus dat het counter part model niet effectief is waar het om capaciteitsopbouw
gaat. Deze conclusie wordt ook door IOB onderschreven.Voor beantwoording van de vraag of er al of niet onaanvaardbare humanitaire
gevolgen optreden bij terugtrekking van deskundigen geldt als richtlijn dat
er bij de uitfasering geen sprake mag zijn van levensbedreigende gevolgen
voor de bevolking in het gebied van waaruit de deskundigen zouden moeten worden
terug getrokken. Als dat wel het geval, gaat de terugtrekking simpelweg niet
door.SP1Wil de regering zich uitspreken tegen het excessief geweld? Wil de Nederlandse
regering het geweld in het Midden-Oosten nog op de agenda van de veiligheidsraad
zetten? Wordt overwogen de Nederlandse ambassadeur voor consultaties terug
te roepen? Hoe zijn de contacten van de Nederlandse regering met de Palestijnse
autoriteit? Wat houdt de Nederlands-Israëlische militaire samenwerking
nog in? Wordt het door Nederland gehanteerde wapenembargo tegen Israël
ook in VN- en EU-kader bepleit?Als lid van de Veiligheidsraad heeft Nederland een voorstem uitgebracht
op resolutie 1322 waarin het excessief geweld werd veroordeeld. Als lid van
deze Raad, en in de maand november zelfs als voorzitter, zal Nederland de
ontwikkelingen nauwgezet blijven volgen. In deze crisis acht de regering de
aanwezigheid van haar diplomatieke tegenwoordigers in Israël als in de
Palestijnse Gebieden juist van uitermate groot belang, zodat zij in frequent
contact kunnen blijven met beide partijen in het conflict. Voor de regering
is ook hun rapportage over de situatie onontbeerlijk. Op basis van de goede
betrekkingen met beide partijen tracht Nederland bij te dragen aan de beëindiging
van het geweld.Er is geen sprake van een Nederlands wapenembargo tegen Israël en
een dergelijke maatregel wordt internationaal ook niet door Nederland bepleit.
Wel voert Nederland een terughoudend wapenexportbeleid jegens de landen in
de regio, hetgeen is gekoppeld aan het Vredesproces in het Midden-Oosten.Nederland betracht terughoudendheid in de militaire samenwerking met landen
in de regio en zal dit gelet op de huidige situatie ook zeker handhaven. Militaire
samenwerking met Israël is onderwerp van nauw overleg tussen Buitenlandse
Zaken en Defensie. Per activiteit wordt daarom bezien of zij past in de vigerende
politieke situatie.2Kan de minister aangeven hoe ver de VS en anderen achterlopen bij het
betalen van hun contributie aan deze organisatie en hoe groot de financiële
problemen van de UNHCR zijn? Is de regering met ons van mening dat zeker ook
de Europese Commissie ver achterblijft in de bijdrage die aan de vluchtelingenorganisatie
zou kunnen worden gedaan?UNHCR kent alleen vrijwillige bijdragen. In strikte zin kan men dus niet
spreken van achterstallige contributies.De VS is al ruim tien jaar verreweg de grootste donor van UNHCR en betaalt
punctueel en regelmatig. Daarnaast hebben Japan en de noordelijke Europese
landen een prominente plaats op de lijst van donoren. Anderen, met name Frankrijk,
blijven daar bij achter. Nederland, tot voor kort derde donor, is gezakt op
de ranglijst als gevolg van de voorbereiding van de notitie «Samenwerken
voor effect», waarbij er pas op de plaats gemaakt is.De bijdrage van de Europese Commissie is de laatste jaren teruggelopen
van 22 procent tot circa 6 procent van het UNHCR-budget. Desalniettemin blijft
de Commissiebijdrage van belang (derde plaats op de donorranglijst). Een en
ander is het gevolg van de keuze van de Commissie voor rechtstreekse bijdragen
aan Europese NGO's op het gebied van vluchtelingenondersteuning ten koste
van UNHCR. Nederland heeft, o.a. in de OS-Raad, bij de Commissie gepleit voor
verhoging van zowel de bijdragen op zich, als de voorspelbaarheid van deze
bijdragen. Het wereldwijde mandaat van UNHCR voor coördinatie van hulpverlening
mag immers niet worden ondermijnd. Als gevolg van de druk van Nederland (en
de Noordse landen) heeft Commissaris Nielson aangegeven bereid te zijn een
verhoging van de bijdragen van de Commissie aan UNHCR te zullen overwegen.3Wat zal Nederland doen in de Veiligheidsraad om de sancties tegenover
Cuba opgeheven te krijgen? Wat zal Nederland doen om de VS er toe te brengen
de onrechtmatige sanctiepraktijk te staken? Wat doet de minister van Buitenlandse
Zaken ten opzichte van Cuba?Nederland is tegenstander van de Helms-Burton Act en het Amerikaanse handelsembargo
tegen Cuba. De Nederlandse positie is in lijn met het EU-beleid inzake de
VS-sancties tegen Cuba. Het embargo treft niet alleen Amerikaanse bedrijven
die handelen met Cuba maar ook bedrijven uit andere landen. Het is daarmee
een kwestie van handelspolitieke aard. Daarom kiest de regering ervoor om
deze kwestie vooral in het kader van de EU-VS handelsbesprekingen aan de orde
te stellen. Daarnaast steunt Nederland in VN-kader de jaarlijkse resolutie
gericht op het beëindigen van het economische, commerciële en financiële
embargo van de VS tegen Cuba.In 1998 zijn de EU en de VS een pakket maatregelen overeengekomen, dat
dient te leiden tot een oplossing van het probleem van dergelijke extraterritoriale
sanctiewetgeving, w.o. de Helms-Burton ActEen voortzetting van de kritische dialoog draagt naar de mening van de
Nederlandse regering meer bij aan de gewenste politieke en maatschappelijke
veranderingen dan een beleid gebaseerd op isolement en unilaterale sancties.
Nederland steunt daarom de veroordeling door de VN-Mensenrechtencommissie
te Genève maar ook de EU-dialoog die gericht is op
de verbetering van de mensenrechtensituatie.De Amerikaanse handelsboycot speelt het regime juist in de kaart. Het
is het voornaamste excuus om noodzakelijke hervormingen niet door te voeren.
Ook om deze reden houdt Nederland vast aan zowel de kritische dialoog met
Cuba als aan het overleg met de VS inzake de extraterritoriale sancties.4Wat is het uiteindelijke resultaat geweest van de interventie in Kosovo?
Meer algemeen: welke les heeft de regering van de militaire interventies geleerd?Wat betreft de situatie in Kosovo kan niet gesproken worden van een statisch
eindresultaat Niet alle problemen zijn nu in één keer zijn opgelost,
maar er zijn wel meer en betere mogelijkheden voor een structurele aanpak
van de instabiliteit in de regio. En dit is verreweg te preferen boven ad
hoc branden blussen.Dat is één van de belangrijke lessen van de Kosovo-crisis:
geïntegreerde regionale aanpak van achterliggende problemen, i.c. de
basis van het huidige beleid, zowel multi- als bilateraal.5Hoe is nu de situatie in Kosovo? Wat is de mening van de regering over
de verkiezingen in Kosovo?De regering is van mening dat van het verloop en de uitslag van de verkiezingen
een positief signaal is uitgegaan. De meerderheid van het electoraat heeft
gekozen voor gematigde kandidaten. LDK-leider Rugova heeft na de verkiezingen
wederom de wens van een onafhankelijk Kosovo uitgesproken. Dat was geen verrassing.
De Regering blijft echter van mening dat de toekomst van Kosovo binnen het
FRJ- staatsverband ligt, zij het met een substantiele mate van autonomie.
Nederland staat daar niet alleen in. De algemene verkiezingen zullen in 2001
georganiseerd worden en het zou te vroeg zijn om nu vooruit te lopen op de
kwestie van de finale status van Kosovo.6Hoe denkt de regering over standpunt van Solana inzake het Euro-leger? De term Euroleger is niet aan de orde. Het is een misleidende term die
lijkt te impliceren dat we het hebben over een nieuw, separaat, staand leger,
exclusief voor Europese militaire operaties. Het zal gaan om de inzet van
bestaande, nationale strijdkrachten ten behoeve van door de EU-geleide vredesoperaties.In principe heeft Europa zijn ambitie niet geografisch ingeperkt. Maar
waar de grenzen liggen voor bemoeienis van Europa op het gebied van crisisbeheersing,
zal de eerstkomende jaren vooral worden bepaald door de capaciteiten van Europa
op dit gebied. Het doel is zoals bekend tegen 2003 binnen 60 dagen in staat
te zijn 60 000 man beschikbaar te hebben, met voortzettingscapaciteit.
Op het gebied van capaciteiten bestaan zoals bekend thans aanzienlijke tekortkomingen,
bijv. op het gebied van strategisch transport. Grote, risicovolle operaties
ver van Europa zullen voorlopig niet waarschijnlijk zijn. Maar een kleinere
operatie bijvoorbeeld ter humanitaire hulpverlening moet niet uitgesloten
worden.7Hoe staat het met de door Nederland bevorderde samenwerking op watergebied
tussen Israël, Palestina en Jordanië? Water is in de regio, immers,
naast land, de belangrijkste potentiële conflictbron. Heeft ministers
Herfkens al overwogen binnenkort een bezoek aan Gaza te brengen?Nederland is van mening dat de ondersteuning van regionale samenwerkingsactiviteiten,
mede op het terrin van water een bijdrage kunnen leveren aan de bevordering
van duurzame vrede in de regio. De Nederlandse inzet op dit terrein hangt
echter af van de bereidheid van de betrokken regionale partijen – de
Palestijnse Autoriteit, Israël en Jordanië – tot onderlinge
samenwerking. Die bereidheid is ten gevolge van de crisis in het vredesproces
in de afgelopen periode sterk afgenomen. Vanzelfsprekend zal de regering wanneer
de randvoorwaarden daarvoor aanwezig zijn voortgaan steun te verlenen aan
regionale wateractiviteiten.8Hoe zit het met de militaire samenwerking met Indonesië, gezien de
problematiek op de Zuid-Molukken? Levert Nederland nog steeds reserveonderdelen
aan de Indonesische marine, terwijl de marine Jihad-strijders overbrengt?De militaire samenwerking tussen Nederland en Indonesië is gericht
op de bevordering van de professionalisering en democratisering van de Indonesische
strijdkrachten. Het uiteindelijke doel is een krijgsmacht die is toegesneden
op het functioneren in een democratische rechtsstaat. In dit verband wordt
gewezen op de door Nederland gefinancierde workshop over «Conflict Resolution»
in Jakarta op 25 en 26 juli jl., waarbij onder meer aandacht werd besteed
aan de Indonesische noodwet, die nog door de president moet worden ondertekend.
Aan deze workshop werd deelgenomen door vertegenwoordigers uit parlement en
leger. Het ligt in de bedoeling de workshop te laten volgen door een cursus
in Nederland, over de plaats en rol van een krijgsmacht in een democratie
en over conflictoplossing. Deze cursus wordt ontwikkeld door Clingendael en
gefaciliteerd door het Instituut Defensie Leergangen.Voor zover de regering bekend brengt de Indonesische marine geen Laskar
Jihad strijders over. Zoals al eerder is aangegeven blijven leveranties aan
de Indonesische marine in beginsel mogelijk, juist ook omdat de Indonesische
regering grote behoefte heeft aan mogelijkheden om de wateren in de archipel,
in het bijzonder rondom de Molukken, effectief te controleren.Antwoorden op vragen van CDA, GPV en D66 inzake SurinameDe betrekkingen tussen Nederland en Suriname voortaan worden bepaald door
zakelijkheid, een eigen Surinaamse verantwoordelijkheid en wederzijds respect.
De doelstellingen van de Verdragen blijven vanzelfsprekend recht overeind.
Wel zullen we trachten die doelstellingen te bereiken met de middelen en mogelijkheden
uit de 21e eeuw. V.w.b. de ontwikkelingssamenwerkingsrelatie betekent dat
onder meer een grote nadruk op ownership aan Surinaamse zijde en een toepassing
van de sectorale benadering. Tijdens het bezoek van de Minister voor Ontwikkelingssamenwerking
aan Suriname zijn daarover afspraken gemaakt. We wachten nu op de Surinaamse
sectorkeuze en de gedetailleerde begroting.Wij beschouwen het als bijzonder positief dat de regering-Venetiaan het
Surinaamse bedrijfsleven en het maatschappelijk middenveld zeer nadrukkelijk
bij de beleidsformulering betrekt. Daarvoor is dus van onze kant – i.t.t.
in sommige andere landen – geen extra inspanning noodzakelijk.Het is aan Suriname zelf om te bepalen of zij assistentie van het IMF
of de Wereldbank wil inroepen. Pogingen in het verleden om «een brug
te slaan naar Washington» faalden omdat de volgende twee pijlers aan
de brug ontbraken:– de IFI's reageren slechts op een verzoek van het land zelf, niet
van derden;– de kiesgroepleider, in dit geval Brazilië, dient te bemiddelen.
De Minister voor Ontwikkelingssamenwerking heeft overigens al geruime tijd
geleden contact hierover opgenomen met de Braziliaanse Minister van Financiën,
en en marge van het recente Staatsbezoek van President Cardoso sprak zij ook
de President en Minister Lampreia van Buitenlandse Zaken hierover aan.Wanneer die twee ontbrekende pijlers er staan, kan en zal Nederland het
proces verder faciliteren.Humanitaire hulp aan Suriname is niet aan de orde; er is in Suriname geen
sprake van een humanitaire noodsituatie. Wel is aangegeven dat we garantiemiddelen
willen inzetten teneinde het noodzakelijke aanpassingsproces sneller en minder
pijnlijk te doen verlopen.Zowel de Minister van Buitenlandse Zaken als de Minister voor Ontwikkelingssamenwerking
hebben tijdens hun recente bezoeken aan Suriname het belang van uitbreiding
van het netwerk van internationale financieringspartners en verdere regionale
samenwerking en integratie geaccentueerd. In dit verband heeft de regering
Venetiaan aangegeven te streven naar verdere internationalisering van de relaties
en intensivering van de regionale samenwerking in CARICOM- en MERCOSUR-verband.
De minister van Planning en Ontwikkelingssamenwerking (PLOS) voert een actief
beleid om de donorrelaties, waaronder die met de Europese Commissie, te intensiveren. Vragen m.b.t. Ballast NedamMet betrekking tot de door Ballast Nedam in Suriname gebouwde bruggen
over de Suriname- en de Coppename-rivier heeft de Minister voor Ontwikkelingssamenwerking
gesproken over «maatschappelijk onverantwoord ondernemen», in
de context van het huidige nationale en internationale debat over dit onderwerp.
Zij sprak daarbij, vanzelfsprekend, namens het Kabinet. Het contract tussen
de Surinaamse Regering en Ballast Nedam is overigens een zaak van beide contractpartners,
waarbij de Nederlandse overheid géén partij is. Het gerezen
probleem zal derhalve door de Surinaamse regering en Ballast Nedam moeten
worden opgelost. De Surinaamse regering toonde zich overigens wel verheugd
over de morele steun die uitging van het Nederlandse kabinetsstandpunt ter
zake.Antwoorden op vragen van GroenLinks en PvdA inzake kleine
wapensGezien het feit dat over de kleine wapens problematiek zowel vragen aan
de Minister voor OS als aan de Minister van BZ zijn gesteld, beantwoord ik
ze gaarne mede namens de minister voor OS.De kleine-wapens problematiek doet zich inderdaad vooral voor in ontwikkelingslanden
en is een ernstige hinderpaal voor duurzame ontwikkeling. De aanmerkelijke
inspanningen die Nederland zich getroost om iets aan deze problematiek te
doen – zoals bekend, inmiddels een speerpunt van het Nederlandse buitenlands
beleid – richten zich dan ook vooral op die landen. Te denken valt aan
de ondersteuning van een groot bewustmakingsproject in Afrika, uitgevoerd
door de Organisatie van Afrikaanse Eenheid in samenwerking met de zeer gerenommeerde
ngo ISS uit Z-Afrika, en geheel gefinancierd door Zweden, Zwitserland en ons
land.Een apart aspect is de positie van de kandidaat-lidstaten van de EU. Berichten
over wapenleveranties aan conflictgebieden in Afrika en elders worden ook
nogal eens in verband worden gebracht met de Geassocieerden. Wat de kleine
wapens betreft, wordt bij de kandidaat-lidstaten ook aangedrongen op toepassing
van het Gemeenschappelijk Optreden (Joint Action) dat de Unie eind 1998 is
overeengekomen en waarin behalve bepalingen ter restrictie van de uitvoer
ook tal van bepalingen zijn opgenomen die zien op assistentie aan die landen
die onder de kleine wapens plaag gebukt gaan. In dat kader wijs ik ook gaarne
op de Nederlandse financiële ondersteuning aan diverse projecten die
niet alleen de uitvoer van kleine wapens vanuit de Geassocieerde landen aan
banden proberen te leggen, maar ook gericht zijn op vernietiging van de aldaar
aanwezige overtollige kleine wapens. De EU verleent inmiddels financiele steun
aan een aantal kleine wapens inzamelings- en vernietigingsprojecten in ontwikkelingslanden,
zoals Mozambique en Cambodja.Wat tenslotte de VN conferentie inzake kleine wapens van zomer 2001 betreft,
zet Nederland, overigens in EU verband, in op een ambitieus actieplan en met
name ook op mechanismes ter implementatie daarvan. Alhoewel de EU daarbij,
met enige andere landen, ook streeft naar juridisch bindende afspraken, moet
de kans dat het daar komende zomer al van kan komen helaas niet hoog worden
ingeschat.Nadere toelichting op opmerkingen inzake Asiel en MigratieDoor verschillende Kamerleden zijn opmerkingen geplaats inzake asielbeleid,
en met name inzake de uitgangspunten van de regering in deze.Zowel vanuit het oogpunt van de groeiende migratiedruk, maar ook in het
belang van de vluchtelingen zelf, houdt de Regering vast aan het principe
van opvang van vluchtelingen in eigen regio.Het doel is in Europees verband te komen tot harmonisering van regelgeving
en zo een evenwichtige lastenverdeling te bereiken met behoud van een adequaat
beschermingsniveau. Ook wordt er binnen EU-kader gewerkt aan de uitvoering
van een zestal actieplannen, waaronder een actieplan voor Irak. Dat gebeurt
binnen de Werkgroep op Hoog Niveau voor Asiel en Migratie, waarin op geïntegreerde
wijze aandacht wordt geschonken aan asielbeleid, migratiebeleid, OS en buitenlands
beleid ten aanzien van 6 landen. Het doel is ook de illegale toestroom van
 vreemdelingen te ontmoedigen en effectief tegen te gaan door
intensieve asiel- en migratiesamenwerking. Zo blijven Nederland en Europa
nu – en ook in de toekomst – een veilige haven voor mensen die
echt geholpen moeten worden.In 2001 is het 50 jaar geleden dat de Conventie van Genève inzake
de status van vluchtelingen werd getekend. Deze mijlpaal is voor de regering
des te belangrijker daar de SGVN voor het leiderschap van de UNHCR heeft gekozen
voor een Nederlander met een lange en imposante staat van dienst.Samengevoegde vraag HIPC-initiatiefHIPC-initiatiefWelke druk gaat de regering uitoefenen op de multilaterale instellingen
om de schulden van de HIPC-landen kwijt te schelden? Wat is nu de stand van
zaken (PvdA)?In hoeverre maken ook andere landen die deelnemen aan het HIPC-initiatief
hier werk van (SGP)?Welke criteria zijn er voor HIPC(SP)?Volgens een rapport van Christian Aid zou de Wereldbank Tanzania nu opnieuw
een leningenpakket hebben aangeboden, waardoor het land binnen een aantal
jaren wederom in een schuldencrisis zal verkeren. Hoezo duurzame armoedevermin-
dering?Zou de minister landen met een zware schuldenlast zoals de Filippijnen,
Zimbabwe, Peru, Nigeria en Jamaica die buiten dit initiatief vallen willen
helpen, niet door lastenverlichting via de overheid, maar via de samenleving
(CDA).Nu het Congres het restant van de IMF-goudherwaardering heeft vrijgegeven
voor het HIPC-schulden initiatief voor de armste landen en voor de V.S bijdrage
aan bilaterale schuldkwijtschelding, is de financiering van het HIPC initiatief
voor dit moment zeker gesteld.Ik geloof niet dat nog een extra Nederlandse bijdrage dat proces op dit
moment kan bespoedigen. We leveren al een maximale inspanning, we zijn in
cash nog steeds de grootste. We zijn afgelopen jaar tot het uiterste gegaan.
Ook de commerciële schulden kunnen nu volledig worden kwijtgescholden.
Een groot deel van de extra hulp die volgend jaar beschikbaar komt door de
groei van ons BNP gaat naar schuldverlichting.Je houdt een dilemma. Aan de ene kant wil je snel daadwerkelijke verlichting
van de schuldenlast bieden. Aan de andere kant wil je wel zeker stellen dat
dat ook echt de armsten ten goede komt. Dat vraagt het hanteren van criteria,
ook voor onze eigen bilaterale schuldverlichting, zeg ik in antwoord op vragen
van de heer Apostolou. Dat moet blijken uit een armoedestrategie. De criteria
die gelden voor HIPC zijn dus niet strijdig met armoedebestrijding, integendeel.
De opstelling van zo'n strategie neemt nu eenmaal tijd. Ook de door ons gewenste
participatie vergt tijd. De PRSP-benadering versterkt juist de inbreng van
het maatschappelijk middenveld. Het HIPC biedt ruimte voor toekenning van
interimsteun om lopend ontwikkelingsbeleid veilig te stellen. Dat gebeurt
ook.Mevrouw Van Aardenne citeerde een rapport van Christian Aid over Tanzania
waarin wordt gezegd dat de Wereldbank dat land opnieuw in een schuldencrisis
brengt. Ik begrijp die kritiek niet helemaal, Tanzania krijgt alleen IDA gelden
met een zeer hoog schenkingspercentage.De landen die volgens mevr. van Aardenne ten onrechte buiten het HIPC-initiatief
vallen en waarvoor ze een motie aankondigde vormen een nogal vreemde groep
appels en peren.De genoemde landen zijn niet echt arm, of niet echt ondraaglijk zwaar
verschuldigd, of hebben geen goed bestuur/beleid. Ook zijn zij door de Wereldbank
niet gekwalificeerd als IDA-only landen, wat inhoudt dat zij op langere termijn
als kredietwaardig worden beschouwd. Daarom is besloten in deze vijf landen
geen schaarse schuldverlichtingsmiddelen in te zetten, maar wel hulp te overwegen
in de vorm van meer per land toegespitste instrumenten.Jamaica, de Filippijnen en Peru zijn «lower middle income»
landen. Desondanks wordt programmahulp aan Jamaica overwogen, omdat dit land
een negatieve ODA flow tegenover Nederland heeft. Voor Peru geldt dit ook,
maar de politieke situatie in dat land is niet goed. In de Filippijnen voert
Nederland een milieuprogramma uit met ngo's.Zimbabwe en Nigeria behoren tot de «low income» landen en
Zimbabwe staat dan ook op de GMV-lijst; Nederland ondersteunt er volop ngo's.
Verdergaande samenwerking met Nigeria hangt samen met een correcte afwikkeling
van de internationale schuldenproblematiek. Het is daarom te hopen dat de
schuldenonderhandelingen tussen de Club van Parijs en Nigeria op korte termijn
met succes kunnen worden afgerond.Zie inzake HIPC ook de brieven van 31-5-2000 (26 234, nr. 14), 26-5-2000
(26 234, nr. 13), 27-4-2000 (26 234, nr. 11) en het verslag van
de recente jaarvergaderingen van IMF en Wereldbank in Praag dat u zeer binnenkort
zal toekomen.Vragen over flankerend OS-beleid in Eritrea en Ethiopië
(GroenLinks en SP)In mei 1999 laaide het grensconflict tussen Ethiopië en Eritrea,
dat begon in 1998, in alle hevigheid op. De gevechten waren van korte duur
maar kostten aan beide kanten velen het leven. Op 18 juni werd een staakt-het-vuren
bereikt.Als gevolg van de oorlog was de OS-relatie met beide landen bevroren.
Wel werden in 1999 en 2000 humanitaire hulpprogramma's uitgevoerd. Deze namen
in de loop van 2000 in omvang sterk toe. Dit kwam door de grote toename van
het aantal ontheemden, nog eens versterkt door de droogte in de Hoorn van
Afrika. Nederland paste steeds een even-handed benadering toe om ongewenste
politieke signalen te vermijden en onze neutraliteit in het conflict te benadrukken.
Eritrea heeft relatief meer humanitaire hulp ontvangen omdat er meer slachtoffers
waren. Anderzijds heeft Eritrea meer last van de bevriezing gehad omdat de
reguliere bilaterale relatie daar op het moment van uitbreken van het conflict
pas in de startblokken stond, terwijl vooral in Ethiopië vanwege juridisch
afdwingbare verplichtingen de bestaande committeringen dienden te worden gehonoreerd.
In totaal heeft Nederland ca NLG 40 miljoen besteed aan humanitaire hulp in
beide landen.Van de 1,1 miljoen Eritrese ontheemden die medio dit jaar hun oorspronkelijke
woongebieden hadden verlaten, resteren er nu nog ruim 200 000. Zij bevinden
zich in kampen in het centrale gedeelte van Eritrea en in de grensstrook met
Ethiopië. Naar schatting bevindt 20 procent van deze
mensen (ca. 40 000 personen) zich in de Temporary Security Zone (TSZ).
De terugkeer van mensen en hervatting van het normale leven worden belemmerd
doordat er onzekerheid heerst over de toekomst. Dit komt onder andere doordat
gedeelten van Eritrea nog bezet zijn door het Ethiopische leger. Ook de aanwezigheid
van landmijnen verhindert de bevolking terug te keren.De zorg voor de 40 000 mensen in de door Ethiopië bezette gebieden
verloopt moeizaam. Het Ethiopische leger ontzegt de VN-familie de toegang
tot het gebied. Alleen het ICRC heeft, zij het beperkt, toegang. De informatie
over de situatie in het gebied is uiterst summier. ICRC stelt dat er mensenrechtenschendingen
en verkrachtingen plaatsvinden en terreur wordt uitgeoefend. ICRC distribueert
er, op beperkte schaal, voedsel en medicamenten.Met de komst van UNMEE mag verwacht worden dat de situatie zich stabiliseert.
Dit biedt mogelijkheden voor VN-organisaties en NGO's om toegang te verkrijgen.
Het is niet ondenkbaar dat dit de stroom van terugkerende ontheemden uit andere
gebieden buiten de TSZ zal stimuleren.UNHCR heeft formeel niet het mandaat om hulp te verlenen aan ontheemden
doch slechts aan vluchtelingen. Desondanks ontplooit UNHCR samen met andere
VN-organisaties wel beperkt activiteiten voor ontheemden buiten de bezette
gebieden. Zo wordt in beide landen onder meer water en voedsel verzorgd voor
de getroffen bevolking. Het UNHCR-budget voor Eritrea is in de loop van dit
jaar opgehoogd tot USD 17,5 miljoen en voor Ethiopië tot USD 24,3 miljoen.Nederland zal bijdragen aan verbetering van de situatie door flankerend
aan de aanwezigheid van UNMEE financiële bijdragen te leveren aan de
opzet van een nieuw IDP-netwerk op basis van voorstellen van McNamara, aan
ontmijning door de HALO-Trust en aan appeals van VN-organisaties gericht op
verlichting van humanitaire noden van ontheemden en aan resettlement en rehabilitatie.
Nederland zal ruimhartig aan deze activiteiten bijdragen; er zullen geen problemen
mogen ontstaan door gebrek aan geld.In de brief van de Minister voor Ontwikkelingssamenwerking aan de Kamer
van 11 september is aangegeven dat bij positieve ontwikkelingen in het vredesproces
de hulp aan beide landen geleidelijk zal worden hervat aan de hand van een
pad van benchmarks en daarbij behorende beleidsmaatregelen. Ook hierbij zal
echter sprake moeten zijn van een strikte even-handedness. Gezien de grote
gevoeligheden aan beide kanten moet zeer zorgvuldig, mede in overleg met beide
partijen, elke indruk – terecht of onterecht – vermeden worden
dat de ene partij bevoordeeld wordt boven de andere. Het zal duidelijk zijn
dat dit, zeker ook met het oog op de UNMEE-inzet, uiterst complex is. Wel
is het van belang dat verdere positieve stappen in het vredesproces geflankeerd
en in zekere zin bestendigd kunnen worden door positieve stappen in de hulprelatie.
In eerste instantie zal het daarbij vooral gaan om Nederlandse steun aan wederopbouwprogram-
ma's en steun aan demobilisatieprogramma's waaraan de Wereldbank en UNDP op
dit moment hard werken. Nederland zet zich bij Wereldbank en IMF in voor verlaging
en monitoring van de Defensieuitgaven. Wanneer Wereldbank en IMF het groene
licht geven voor herstart van hun reguliere program- ma's zal door Nederland
bezien kunnen worden of aansluiting bij die programma's gezocht kan worden
en de dialoog over steun aan sectorprogramma's kan worden hervat.Additionele vraag n.a.v. opmerking HessingAdditionele informatie n.a.v de opmerkingen van de heer
Hessing (VVD) betreffende de beantwoording vraag 107 schriftelijke vragenronde
begroting Buitenlandse ZakenTijdens het begrotingsonderzoek is de wijze waarop de indicatieve landenallocaties
tot stand zijn gekomen en de verdeling van de landenallocaties over de gekozen
sectoren aan de orde gekomen. Ik heb daarbij toegezegd u nader te informeren.De verdeling van middelen over de achttien landen waarmee een veelomvattende
structurele bilaterale hulprelatie bestaat is sterk historisch bepaald. Uit
oogpunt van effectiviteit wil in de toekomst een sterker verband leggen tussen
de hoogte van de allocatie en de behoefte aan hulp van een land en de prestaties
van dat land. Hiervoor is een bepaald systeem van behoefte- en prestatiecriteria
ontwikkeld. Invoering ervan geschiedt geleidelijk, waarbij met name de verdeling
van de groei van het budget voor de 18+4 landen is gebaseerd op de behoefte-
en prestatiecriteria.Om een indruk te krijgen van de hulpbehoefte is gekeken naar het BNP per
capita, de schuld per capita, de totale buitenlandse hulpstroom die het land
al per capita ontvangt, de bevolkingsomvang en of een land behoort tot de
Minst Ontwikkelde Landen of ligt in Subsahara Afrika. Voor het bepalen van
de prestaties van een land is ten eerste gekeken naar het sociaal en economisch
beleid. Elk land krijgt een puntenscore gebaseerd op gegevens over het macro-economisch
beleid, beleid ten aanzien van de economische structuur, het sociaal beleid
en de kwaliteit van het openbaar bestuur en de instituties.Ten tweede heb ik de kwaliteit van het bestuur in de landen in ogenschouw
genomen. Ten derde is het oordeel over het succes van ontwikkelingsactiviteiten
van invloed. Momenteel wordt gewerkt aan een waarderingsstelsel voor de door
Nederland gefinancierde activiteiten. Hierop vooruitlopend is gebruik gemaakt
van gegevens van de Wereldbank, die daarmee al vele jaren ervaring heeft.Om al deze gegevens te kunnen verwerken en vergelijken is een model voor
multicriteria analyse gehanteerd.Bij het bepalen van de landenallocaties heb ik naast hogerbeschreven model
een aantal randvoorwaarden geformuleerd. Eén daarvan is dat geen enkele
landenallocaties hoefde te dalen. Dit zou zijn ingegaan tegen verwachtingen
die in de ontvangende landen (terecht) bestaan en zou het net in gang gezette
proces van sectorale benadering in deze landen kunnen verstoren. Een tweede
randvoorwaarde is dat de hulpniveau's de absorptiecapaciteit van de ontvangende
landen niet te boven mogen gaan. Om die reden heb ik de groei in de allocatie
voor een aantal landen gematigd. Tenslotte zij opgemerkt dat ik de systematiek
beschouw als een hulpmiddel, geen keurslijf. Zo moet bijvoorbeeld ruimte blijven
voor de normale schommelingen die tussen jaren optreden omdat de voortgang
in activiteiten soms mee- of tegenvalt en omdat het betalingsritme
van met name macro-georiënteerde programmahulp vaak grote schokken vertoont.Onderstaand treft u voor 2001 per 18+4 land aan een voorlopige, indicatieve
verdeling van de landenallocaties over de gekozen sectoren. Hier is aan toegevoegd
dat deel van de landenallocatie dat in 2001 naar verwachting geen betrekking
op de gekozen sectoren. Hierbij moet gedacht worden aan (non-sectorale) macrosteun,
sectoroverstijgende programma's en steun aan programma's in sectoren die worden
afgebouwd. Aan de hand van dit verdelingsvoorstel zullen de ambassades in
overleg met de ontvangende landen tot een nadere uitwerking komen. Ik wil
in dit verband benadrukken dat op grond van dat overleg en andere ontwikkelingen
in de komende maanden nog verschuivingen kunnen optreden in de hoogte van
de landenallocaties en in de verdeling over sectoren.Hieronder treft u een overzicht aan van de verdeling van
de landenallocaties over de gekozen sectoren18+ landenBangladesh77 mln: Waterbeheer (40%), Gezondheidszorg (21%), Onderwijs (9%), exitprogramma's
(30%).Bolivia74 mln: Non-sectorale Macro-hulp (34%), Participatie & Decentralisatie
(13%), Onderwijs (17%), Rurale Ontwikkeling (18%), exitprogramma's (18%).Burkina Faso55 mln: Non-sectorale Macro-hulp (30%), Rurale Ontwikkeling (30%), Primaire
Gezondheidszorg (11%), Basisonderwijs (23%), Sectorover- stijgende/Sectordoorsnijdende
activiteiten (6%).Eritrea8 mln: sectorbeleidnog niet gespecificeerd.Ethiopië53 mln: sectorbeleidnog niet gespecificeerd.Ghana36 mln: Non-sectorale Macro-hulp (40%), Gezondheidszorg (34%), milieu
(23%), exitprogramma's (3%).India71 mln: Non-sectorale Macro-hulp (10%), Gezondheidszorg (1%), Onderwijs
(23), Urbane Ontwikkeling (10%), Rurale Ontwikkeling (20%), exitprogramma's
(36%).Jemen72 mln: Non-sectorale Macro-hulp (30%), Onderwijs (19%), Water (6%), Gezondheidszorg
(32%), Landbouw (9%), Sectoroverstijgende/Sector- doorsnijdende (4%).Macedonië50 mln: Non-sectorale Macro-hulp (20%), Onderwijs (25%), Landbouw (25%),
Openbaar bestuur (30%).Mali53 mln: Non-sectorale Macro-hulp (38%), Onderwijs (16%), Gezondheidszorg
(14%), Rurale ontwikkeling (25%), Sectoroverstijgende/Sector- doorsnijdende
activiteiten (7%) .Mozambique74 mln: Non-sectorale Macro-hulp (30%), Onderwijs (13%), Basisgezondheidszorg
(11%), Water & Sanitatie (10%), Milieu (20%), Sectoroverstijgende/Sectordoor-
snijdende activiteiten (9%), exitprogramma's (7%).Nicaragua47 mln: Non-sectorale Macro-hulp (34%), Rurale Ontwikkeling (23%), Kleine
Bedrijven (10%), Gezondheidszorg (16%), exitprogramma's (17%).Rwanda50 mln: sectorbeleid nog niet gespecificeerd.Sri Lanka24 mln: Rurale Ontwikkeling (26%), Milieu (40%), Rehabilitatie & Verzoening
(34%).Tanzania95 mln: Non-sectorale Macro-hulp (32%), Onderwijs (10%), Lokaal bestuur
(24%), Gezondheidszorg & Drinkwater (17%), Private sector (10%), exitprogramma's
(7%). Uganda64 mln: Non-sectorale Macro-hulp (35%), Onderwijs (26%), Rurale Ontwikkeling/Lokaal
bestuur (26%), Juridische Sector (2%), exitprogramma's (11%).Vietnam42 mln: Non-sectorale Macro-hulp (30%), Bossen & Biodiversiteit (16%),
Waterbeheer (7%), Watertransport (3%), Gezondheidszorg (13%), Sectoroverstijgende/Sectordoor-
snijdende activiteiten (22%), exitprogramma's (9%).Zambia44 mln: Non-sectorale Macro-hulp (10%), Gezondheidszorg (42%), Onderwijs
(23%), Economische Ontwikkeling (23%), exitprogramma's (2%).+ 4 landenEgypte42 mln: Non-sectorale Macro-hulp (21%), Waterbeheer (24%), Drinkwater
(10%), Sanitatie (8%), Sector- overstijgende/Sectordoorsnijdende activiteiten
(14%), exitprogramma's (23%).Indonesië157 mln: Goed Bestuur (20%), Milieu (8%), Armoedebestrijding (72%).Palestijnse Gebieden38 mln: Landbouw (25%), Water (24%), Basisonderwijs (21%), exitprogramma's
(30%).Zuid-Afrika50 mln: Onderwijs (24%), Justitie (23%), Lokaal Bestuur (23%), Jeugd-
beleid (24%), exitprogramma's (6%).Bijlage cijfers AIDSUitgaven AIDSUitgaven op het terrein van HIV/AIDS in 1999 en te verwachte uitgaven
in 2000.In 1999 werd een bedrag van NLG 43 miljoen uitgegeven die voor 100 % ten
goede kwamen aan HIV/AIDS bestrijding. Een niet nader te vast te stellen bedrag
werd besteed via organisaties die een core-bijdrage kregen zoals multilaterale
organisaties zoals UNFPA, UNICEF en WHO, internationale NGO's en NGO's in
Nederland.Tevens komt een deel van de bedragen die besteed werden aan reproductieve
gezondheid ten goede aan HIV/AIDS bestrijding.Aan onderzoek werd ruim NLG 10 miljoen uitgegeven.UNAIDS kreeg in 1999 in totaal NLG 15 miljoen, waarvan NLG 3 miljoen bestemd
was voor het Internationale Partnership against AIDS in Africa. Het IAVI ontving een bijdrage van NLG 5 miljoen.Volgens de toezeggingen die inmiddels zijn gedaan zal dit jaar het totale
100% AIDS bedrag uitkomen op NLG 75 miljoen.Ook dit jaar weer zal een deel van de Nederlandse bijdragen aan multilateralen,
internationale NGO's en Nederlandse NGO's aan HIV/AIDS ten goede komen.UNAIDS krijgt dit jaar een totaal bedrag van NLG 37 miljoen.IAVI ontvangt dit jaar NLG 5 miljoen. In totaal is NLG 45 miljoen gereserveerd
voor een periode van 4 jaar.Aan Social Marketing of Condoms programma's wordt een totaal van NLG 10
miljoen uitgegeven.In Sub-Sahara Afrika zal dit jaar ruim NLG 13,5 miljoen worden besteed
via gedelegeerde fondsen.ToekomstDe bijdrage aan UNAIDS zal gehandhaafd worden op hetzelfde niveau.In de Regio Zuidelijk Afrika wordt gewerkt aan een regionaal programma
voor HIV/AIDS bestrijding.Het lopende UNICEF Mekong project zal worden opgenomen in het toekomstige
Partnership Programma met UNICEF. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20002001-1378-1397.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl