Behandeling van het wetsvoorstel Uitbreiding van de bestuurlijke handhavingsinstrumenten in de wetgeving op het gebied van de volksgezondheid (Wet uitbreiding bestuurlijke handhaving volksgezondheidswetgeving) (31122)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2007-2008, pag. 5851-5875

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

23-05-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

nr. 83, pagina 5851-5875

14-05-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 31122Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Regeling van werkzaamheden (woensdag 14 mei 2008)Pagina 5827-5828
Presentie en opening (woensdag 14 mei 2008)Pagina 5807-5807
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 23 april 2008 over het CTIVD-rapport over de moord op Theo van Gogh (29854)Pagina 5847-5851
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Telecommunicatiewet en de Wet op de economische delicten in verband met de implementatie van Richtlijn 2006/24/EG van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie betreffende de bewaring van gegevens die zijn verwerkt in verband met het aanbieden van openbare elektronische communicatiediensten en tot wijziging van Richtlijn 2002/58/EG (Wet bewaarplicht telecommunicatiegegevens) (31145)Pagina 5807-5827
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (woensdag 14 mei 2008)Pagina 5901-5902
Debat over kinderopvang (31322)Pagina 5875-5901
Behandeling van het wetsvoorstel Uitbreiding van de bestuurlijke handhavingsinstrumenten in de wetgeving op het gebied van de volksgezondheid (Wet uitbreiding bestuurlijke handhaving volksgezondheidswetgeving) (31122)Pagina 5851-5875
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Telecommunicatiewet en de Wet op de economische delicten in verband met de implementatie van Richtlijn 2006/24/EG van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie betreffende de bewaring van gegevens die zijn verwerkt in verband met het aanbieden van openbare elektronische communicatiediensten en tot wijziging van Richtlijn 2002/58/EG (Wet bewaarplicht telecommunicatiegegevens) (31145)Pagina 5828-5847

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 128 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Uitbreiding
van de bestuurlijke handhavingsinstrumenten in de wetgeving op het gebied
van de volksgezondheid (Wet uitbreiding bestuurlijke handhaving volksgezondheidswetgeving)
(31122).De voorzitter:Ik wijs de leden erop dat het voordeel van het aanmelden van spreektijden
is, dat de Griffie het debat goed kan plannen. Ik verzoek u allen om spreektijden
aan te geven. Nu hebben sommige leden wel een spreektijd in hun hoofd, maar
die staat niet op papier.De algemene beraadslaging wordt geopend.De heer Van Gerven (SP):Mevrouw de voorzitter. De behandeling van deze wet komt op een moment
dat het handelen van de inspectie onder vuur ligt. De uitzending van Zembla
van afgelopen zondag over de zorg in verpleeghuizen was onthullend. Wij zien
een hoofd van de inspectie die een werkwijze hanteert die niet beantwoordt
aan hetgeen de inspectie pretendeert te zijn, namelijk een actieve moderne
handhavingsorganisatie die weet wat er te koop is in gezondheidsland, die
toezicht houdt en actief opspoort en onderzoek doet als de feiten daartoe
aanleiding geven."Wij gaan niet uit van wantrouwen", zegt de inspectie. De SP-fractie
onderschrijft dit principe. Er is al genoeg georganiseerd wantrouwen in de
gezondheidszorg, maar dit betekent niet dat er geen goed onderzoek moet volgen
als er gerede twijfel bestaat of een zorginstelling wel goede zorg levert.
Het is toch naïef om na een klacht over vervuiling van patiënten
c.q. bewoners een bezoek ter controle van die bewering een week te voren aan
te kondigen. Met een dergelijke handelwijze krijg je de feiten niet boven
tafel. In de situatie die Zembla heeft geschetst, had een onaangekondigd bezoek
voor de hand gelegen. Onderschrijft de minister dit of onderschrijft hij het
uitgangspunt van de zegsvrouwe van de inspectie?Het gelaagde toezicht van de inspectie waarbij niet meer alle instellingen
worden bezocht maar een deel daarvan na een papieren selectie gebaseerd op
de gegevens van de instellingen, is uit capaciteitsnood geboren. Instellingen
worden dus niet automatisch bezocht en dat terwijl bijvoorbeeld in de ouderen-
en verpleeghuiszorg de kwaliteit van het personeel achteruit is gegaan. In
plaats van gekwalificeerde verpleegkundigen zijn er meer ziekenverzorgenden
en helpenden in dienst gekomen. Daardoor staat de kwaliteit van de zorg onder
druk. Een laag opleidingsniveau of een lager niveau vereist meer sturing en
meer controle.De Onderzoeksraad voor Veiligheid leverde onlangs ook stevige kritiek
op de inspectie inzake de perikelen op de hartchirurgie in het Radboudziekenhuis.
De kern van de kritiek is dat de inspectie te afwachtend en te reactief heeft
gereageerd in deze kwestie. De onderzoeksraad vraagt bij de minister van VWS
om aandacht voor de huidige wetgeving voor de medische zorg waaruit mogelijk
misverstanden kunnen voortvloeien over de eindverantwoordelijkheden. Enerzijds
is er de Kwaliteitswet zorginstellingen die de verantwoordelijkheid van de
instelling regelt en anderzijds de Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg
(Wet BIG) die de verantwoordelijkheid van de medici regelt. Hoe verhouden
die verantwoordelijkheden zich tot elkaar? Wil de minister hierop een toelichting
geven? De overheid moet toezien op de naleving van deze wetten en de inspectie
zou daarvoor beter moeten worden toegerust, concludeert de onderzoeksraad.De rol van het externe onderzoek is erg belangrijk, te meer als je bedenkt
dat de Onderzoeksraad voor Veiligheid grote moeite had om haar onderzoek uit
te voeren. Ik citeer: "Op verzoeken om informatie aan de instelling,
experts en collega-instellingen met kennis van hartchirurgie in het algemeen
en het UMC Radboud in het bijzonder werd zeer terughoudend gereageerd."
Geen van de hartchirurgische centra in Nederland heeft meegewerkt aan het
onderzoek van de onderzoeksraad. Het beeld van het medisch bastion dat de
vuile was graag binnenhoudt, dringt zich onmiskenbaar op. De overheid schermt
graag met de eigen verantwoordelijkheid van de hulpverleners en de instellingen,
maar gezondheidszorg is te belangrijk om alleen aan die werkers over te laten.
Wij weten dat met name bij artsen de bereidheid om openheid van zaken over
misstanden of fouten te geven, niet optimaal is. Wij kennen de frustraties
van vele patiënten en familieleden die grote moeilijkheden ervaren als
zij proberen om de werkelijkheid bij medische missers boven tafel te krijgen
of bij pogingen om de zorg te verbeteren.De rol van het externe toezicht wordt nog belangrijker gezien de deregulering
en marktwerking. Bij een terugtrekkende overheid worden de verantwoordelijkheden
meer bij de instellingen zelf gelegd, maar dit brengt risico's met zich mee.
In het geval van UMC Radboud was de raad van bestuur veel meer gericht op
externe risico's en bedreigingen voor het primaire bedrijfsproces
zoals concurrentie door andere ziekenhuizen, concludeert de Onderzoeksraad
voor Veiligheid. De Kwaliteitswet zorginstellingen werd ondanks een kwaliteitsaccreditatie
niet nageleefd en zeker niet de geest van de wet, een wet die uitgaat van
zelfregulering en beoogt dat het zorgproces voortdurend wordt bewaakt om ervoor
te zorgen dat er verantwoorde zorg wordt geleverd en de veiligheid van patiënten
zo veel mogelijk is gewaarborgd.Ook kun je je afvragen of de inspectie niet veel formeel omspringt met
de bestaande regels. Wij gaan niet over individuele gevallen, dat is de verantwoordelijkheid
van de instellingen. Maar ook als het om een geval gaat, kan het zijn dat
er structureel iets mis is bij een instelling of een hulpverlener en zeker
als er meerdere klachten zijn, is het wenselijk om actief op te treden. De
verantwoordelijkheid daar laten waar hij formeel hoort te liggen, mag niet
neerkomen op wegkijken. Dat geldt al helemaal voor de inspectie, want zij
vertegenwoordigt in ons zorgstelsel de morele norm voor goede en verantwoorde
zorg.Niet wegkijken is des te belangrijker in sectoren als de psychogeriatrie
waar de patiënt vrijwel machteloos staat tegenover de hulpverleners.
Het gaat ook om het vertrouwen in de overheid. Bij de fractie van de SP komen
geregeld klachten binnen over tekortschietende zorg. Verder klaagt men erover
dat de inspectie niets doet met klachten of terugverwijst naar de klachtencommissie
van de instelling. Voor het herstel van het vertrouwen in de overheid is een
actieve inspectie van groot belang. Waarom wordt er niet gewerkt aan één
meldpunt voor patiëntenklachten? Dit meldpunt zou klachten serieus moeten
behandelen en daarover vervolgens moeten rapporteren. Deze gang van zaken
is vergelijkbaar met het helaas opgeheven meldpunt voor verpleeghuiszorg.
Een en ander zou geregeld worden in de wet cliënt en kwaliteit. Wanneer
kan de Kamer dit wetsvoorstel verwachten?Niet alleen de manier van werken maar ook de kwantiteit is van groot belang.
Is de inspectie wel op sterkte om haar werk goed te kunnen doen? Bij de inspectie
zijn ongeveer honderd inspecteurs werkzaam. Zij moeten de kwaliteit van het
werk volgen van 800.000 beroepsbeoefenaren en ruim 3000 instellingen op meer
dan 600.000 adressen. Hoe verhouden deze getallen zich tot die schamele honderd
inspecteurs?Hoe worden de uitwassen bij de geneesmiddelenreclame beteugeld? Ook hier
slaagt de inspectie er niet in om een vuist te maken. Dat kan ook niet met
een bezetting van twee tot drie personen. En dan te bedenken dat de farmaceutische
industrie 1,3 mld. aan reclame uitgeeft! Het tweeluik van het televisieprogramma
Radar liet zien dat zelfregulering niet werkt. Dat leidt tot onnodige zorguitgaven
en mogelijk overbodig en schadelijk medicijngebruik. Hoe pakt de inspectie
met zo'n bezetting de reclame-uitwassen aan?De prescriptie en het gebruik van medicijnen vereisen een sterke controle
en een sterkere inspectie als wij willen bewaken dat de zorg op dit terrein
kwalitatief goed blijft. Wat gaat de regering doen om de inspectie van voldoende
personeel te voorzien om haar taken waar te maken? Het voorbeeld van het Radboud
ziekenhuis laat zien dat het onvoldoende is om alleen af te gaan op informatie
van de instelling.Wat vindt het kabinet van het idee om behalve artsen ook verpleegkundigen
en verzorgenden als inspecteur van de inspectie aan het werk te zetten? Ik
weet overigens niet of het al gebeurt. Naar mijn informatie is dat niet het
geval en dat is jammer, want zij zouden een heel goede aanvulling kunnen zijn.
Zij hebben een eigen deskundigheid en kunnen met hun praktische ervaring een
waardevolle bijdrage leveren aan de kwaliteit van de zorg. Verpleging en verzorging
spelen daarbij immers een cruciale rol.In het voorliggende wetsvoorstel wordt het handhavingsinstrumentarium
van de inspectie uitgebreid. Zij krijgt de bevoegdheid tot het opleggen van
bestuurlijke boetes. Zoals wij in eerdere debatten al hebben aangegeven, is
de SP-fractie er niet van overtuigd dat het louter en alleen opleggen van
boetes de gezondheidszorg zal verbeteren. Het opheffen van de problematische
situatie is zinvoller. Kan de minister op dit punt ingaan? Ik vraag dat, omdat
hij vooral praktische bezwaren heeft tegen het gebruik van herstelsancties.
Maar verdienen die niet meer prioriteit als ze effectiever? Kan de minister
toelichten waarom de bestuurlijke boete niet van toepassing is op de Wet medisch-wetenschappe­lijk
onderzoek met mensen?De SP-fractie steunt het voorstel om de inzage in patiëntendossiers
aan te passen. Het is inderdaad een goede zaak dat thematisch onderzoek kan
worden gehouden, zonder toestemmingsrecht van de patiënt. Hoe zit het
in dit verband echter met het verschoningsrecht van de inspecteurs? Kunnen
zij zich hierop beroepen als zij strafbare zaken tegenkomen tijdens dossieronderzoek?Mevrouw Agema (PVV):Van wie is het patiëntendossier?De heer Van Gerven (SP):Dat dossier is van de patiënt en van de behandelaar.Mevrouw Agema (PVV):Het is niet alleen van de patiënt. Maar zou de patiënt niet
expliciet toestemming moeten geven aan diegene die zijn dossier wil inzien?De heer Van Gerven (SP):Wij achten dat in individuele gevallen juist, maar in het geval waar wij
nu over spreken – dat je thematisch onderzoek doet en daarbij honderden
dossiers bekijkt, met als primair doel niet de beoordeling van een individuele
casus op al dan niet correct handelen, maar meer in het algemeen of er correct
gehandeld wordt in een instelling of dat een wijze van werken correct is –
vinden wij het geoorloofd om het op deze manier te regelen. In de praktijk
is het niet uitvoerbaar om elke individuele patiënt of familielid te
consulteren of te raadplegen.Mevrouw Agema (PVV):Wat is er in geval van grootscheeps onderzoek op tegen om dossiers te
anonimiseren?De heer Van Gerven (SP):Ook dat is praktisch heel moeilijk uitvoerbaar, dat is in de memorie van
toelichting aangegeven. Het is ook getoetst door het privacybureau dat dit
moet beoordelen. Dat bureau heeft geoordeeld dat het in het kader van de privacywetgeving
een geoorloofde actie is om van dat recht gebruik te maken wanneer dat noodzakelijk
is.Mevrouw Agema (PVV):Het is dus duidelijk: voor de SP-fractie is de privacy van de privégegevens
in dat dossier ondergeschikt aan het belang om onderzoek te
kunnen doen, ongeacht of het gaat om de gegevens die je van iemand wilt hebben
of niet.De heer Van Gerven (SP):De individuele gegevens van de patiënt worden niet op een individuele
wijze gebruikt. Zij worden juist gebruikt om onderzoek te doen met als uiteindelijk
doel, de zorg te verbeteren en mogelijke toekomstige gezondheidsschade te
voorkomen. Dat vinden wij geoorloofd.Dan kom ik op de privéklinieken. In de nota van wijziging die bij
dit wetsvoorstel hoort, wordt de registratieplicht voor privéklinieken
geregeld. Welke sanctie staat er op als zich een privékliniek niet
laat registreren? Hoe gaat de inspectie toezicht houden op deze klinieken?
Er zijn voorbeelden van privéklinieken waar een fysiotherapeut de operatie
uitvoerde. Erkent de minister niet het voordeel van een vergunningenstelsel,
waarbij er – dat mag ik ten minste hopen – in dat concrete geval
geen vergunning zou zijn verleend aan de privékliniek in kwestie?Met betrekking tot alternatieve geneeswijzen bezit de inspectie niet voldoende
mogelijkheden om effectief toezicht te kunnen houden op beunhazen in de zorg,
of het nu malafide plastisch chirurgen zijn of Jomanda. Onlangs nog kon de
inspectie een geschorste arts er niet van weerhouden om als natuurgenezer
in een natuurgeneescentrum zijn werk te doen. De reden: de inspectie houdt
geen toezicht op natuurgenezers. Wij kunnen niet naïef zijn en erbij
blijven dat de inspectie alleen toezicht hoort te houden op verzekerde zorg,
anders is de inspectie altijd te laat. Hoort de inspectie niet actief toezicht
te houden op alle instellingen en zogenaamde hulpverleners, die beweren onze
gezondheidszorg te kunnen verbeteren of die op een andere manier aan ons lijf
sleutelen? Graag hoor ik hierop een reactie van de minister.Tot slot is in deze tijd en met dit stelsel een actiever en directer toezicht
door de inspectie noodzakelijk. Dan ben je er niet alleen met de mogelijkheid
om boetes uit te delen.Mevrouw Schippers (VVD):Voorzitter. In voorbereiding op de plenaire behandeling van dit wetsvoorstel
kwam ik tot mijn grote schrik tot de conclusie dat onze schriftelijke inbreng
niet is meegenomen en dat de minister dus in de nota naar aanleiding van het
verslag onze vragen niet heeft kunnen beantwoorden. Hij had ze immers niet
gekregen. Ik zal dus een aantal van die vragen noodgedwongen vandaag stellen.Voor alle helderheid: de VVD-fractie is een groot voorstander van de uitbreiding
van het instrumentenkistje van de inspectie. Het overheidsbeleid beoogt door
liberalisering de gezondheidszorg meer divers en innovatiever te maken, en
daarmee te bereiken dat er betere zorg en meer maatwerk wordt geleverd. De
bewaking van minimale kwaliteit is daardoor belangrijker, maar ook complexer
dan ooit. Eenheidsworst is nu eenmaal makkelijker te controleren dan diversiteit.
Verschil in kwaliteit is er nu ook al, alleen is het niet zichtbaar. Transparantie
zorgt ervoor dat ook de gebruiker van zorg inzicht krijgt in de kwaliteit.
Om te voorkomen dat hiermee het vertrouwen afneemt, terwijl wij juist verwachten
dat de kwaliteit beter wordt van transparantie, is de rol van kwaliteitswaakhond
meer nodig dan ooit. Wij hebben een efficiënt werkende inspectie nodig,
die zorgaanbieders enerzijds zo min mogelijk lastigvalt maar die anderzijds
goed is toegerust om snoeihard op te treden als de prestaties onder de afgesproken
maat blijven, de patiënten worden opgelicht of anderszins geen waar voor
het geld wordt geleverd. Een inspectie die haar tanden kan laten zien en die
dat ook doet als dat aan de orde is. Een inspectie die gezag inboezemt. De
inspectie moet bondgenoot zijn van de patiënt, dat is waar het om gaat.
Dat is belangrijk voor het vertrouwen in de gezondheidszorg.Het onderhavige wetsvoorstel regelt nieuwe handhavingsinstrumenten voor
de inspectie. Dat is echt nodig om de overheidstaak van bewaking van de kwaliteit
van de gezondheidszorg ook daadwerkelijk te kunnen waarmaken. Het gaat dan
om het kunnen opleggen van een bestuurlijke boete of een last onder dwangsom.
Deze instrumenten vullen een vacuüm op en zijn nodig om maatwerk te kunnen
leveren. Het gat is nu te groot. Het gaat er ook om, in bepaalde gevallen
inzicht te kunnen krijgen in patiëntendossiers zonder voorafgaande toestemming
van de patiënt.Het inzagerecht blijft beperkt tot de Kwaliteitswet zorginstellingen,
de Wet BIG en de Gezondheidswet, voor zover het het algemene onderzoek betreft
naar de staat van de volksgezondheid. Zo schrijft de minister dat ons. Betekent
dit dat alleen in het kader van algemene volksgezondheidsdoelen inzage zonder
toestemming kan worden gekregen? Kan de minister dit voor mij verhelderen?
Betekent het dat de inspectie geen inzage kan afdwingen als bijvoorbeeld de
patiënt onder omstandigheden is overleden waarover twijfels bestaan of
alles wel volgens de kwaliteitsnormen is verlopen? Kan inzage worden afgedwongen
ingeval er vermoedens zijn van bijvoorbeeld kindermishandeling en wanneer
het vermoeden bestaat dat het traject dat is ingezet niet zozeer was ter bescherming
van het kind maar ter bescherming van de ouders?Ten aanzien van de Wet BIG geldt een heel beperkt toezicht. Als een arts
wordt geschorst, blijkt hij als therapeut gewoon door te kunnen werken. Iedereen
mag zich therapeut noemen, dat is geen beschermde titel. Uiteraard mag deze
therapeut, voormalig arts, geen voorbehouden handelingen verrichten, maar
als dat toch al niet tot zijn therapie behoorde, maakt dat weinig verschil.
Hoe voorkomen wij nu dat knoeiers, oplichters en kwakzalvers wanhopige mensen
financieel helemaal kunnen uitkleden? Hoe kunnen wij deze parasieten weren
uit de zorg? Dat is moeilijk. Wij leven in een vrij land, waarin mensen gelukkig
zelf bepalen welke behandeling zij wel en welke zij niet willen ondergaan.
Daaraan wil ik niets afdoen, maar het kan ook niet zo zijn dat alternatieve
therapeuten die niet integer zijn boven alle wetten en geboden maar hun gang
kunnen gaan en dat zij uiteindelijk als laatste de inspectie uitlachen omdat
hun praktijken op geen enkele wijze kunnen worden gestopt. "Baat het
niet, dan schaadt het niet" gaat helemaal niet altijd op, zoals wel vaak
wordt gedacht. Als het schaadt, dan moet er uiteindelijk ook een sanctiemogelijkheid
zijn. Het gaat wel om mensenlevens. Ik nodig de minister graag uit om hierop
nader in te gaan en om aan te geven wat er nodig is om de inspectie effectiever
te kunnen laten optreden en hoe hij dat wil regelen.In de praktijk zien wij ook dat zaken die worden opgepakt in de strafrechtelijke
sfeer nauwelijks tot iets leiden en zo lang duren dat patiënten
of nabestaanden al lang zijn afgehaakt. Stel je voor dat je een geliefde verliest
onder verdachte omstandigheden, het Openbaar Ministerie pakt uiteindelijk
de zaak op en die sleept vervolgens jarenlang. Wij kennen de zaak-Millecam
waarin dat het geval is. Na de verwerking van het verlies van je geliefde
pak je het leven weer op. Je moet verder, je bouwt een nieuw bestaan op, misschien
wel met een nieuwe liefde. Hoe lang houd je het dan vol om zo'n traject helemaal
af te lopen? Dat duurt in de praktijk veel te lang.Ook bestaan er twijfels over de kennis die bij het OM aanwezig is. Levert
de inspectie eigenlijk deskundigheid in strafzaken? Leent de inspectie wel
eens expertise uit aan het OM? Wij zijn van mening dat er te weinig prioriteit
wordt gegeven aan opsporing. In het kader van de genitale verminking hebben
wij over de opstelling van het Openbaar Ministerie al eens met de minister
gedebatteerd. Het is echt opmerkelijk dat er nog nooit iemand is veroordeeld
voor het verminken van jonge meisjes, terwijl wij weten dat dit wel gebeurt.
Dat geldt voor ouders en artsen.Heeft de rechter eigenlijk inzicht in het patiëntendossier als dat
relevant is? Stel dat medische fouten en strafrechtelijke misstappen door
elkaar lopen. Is er dan een mogelijkheid om het patiëntendossier in te
kijken in het belang van de waarheid? Hoe krijgen wij het voor elkaar dat
de overheid onverbloemd partij kiest voor de slachtoffers in plaats van de
daders vrijuit te laten gaan?Aansluitend bij de constatering dat de inspectie zijn bezoeken aan bijvoorbeeld
verpleeghuizen vooraf aankondigt, tenzij het verpleeghuis al onder verscherpt
toezicht staat, vraagt de VVD-fractie aan de minister om dit beleid drastisch
om te gooien. Zo'n verpleeghuis zorgt er natuurlijk voor dat de boel netjes
is opgeruimd en schoongeboend als de inspectie op bezoek komt. Wie zou dat
niet doen? De transitie van de inspectie is echt geen excuus. Het is simpelweg
een kwestie van een beleidswijziging: niet meer van tevoren bellen of schrijven.
Dit heeft onzes inziens ook helemaal niets te maken met de wijze van toezicht
houden, het gelaagd en gefaseerd toezicht. Ook in deze vorm moeten risicoanalyses
worden gemaakt. Proactief actie ondernemen staat hier los van. Dat kan gewoon.
Als daarvoor meer mensen nodig zijn, dan moeten er meer mensen komen.De VVD-fractie stelt al jaren dat het kwaliteitstoezicht effectief en
efficiënt vorm moet krijgen. Wij moeten zo veel doen als noodzakelijk
is om de overheidstaak van toezicht op kwaliteit te kunnen waarmaken. Pas
daarna moet worden aangegeven hoeveel mensen daarvoor nodig zijn; niet andersom.
Een inspectie die haar tanden laat zien als dat nodig is maar ook kan meedenken
als dat in het belang is van de patiënt, en die voldoende menskracht
heeft om de verwachtingen waar te maken, dat is wat nodig is in de snel veranderende
zorgwereld. Dat is nodig om mensen het bondgenootschap ook echt te laten voelen.De huidige praktijk stemt ons echt zorgelijk. In dit soort wetsvoorstellen
doen zich altijd dilemma's voor. Eén zo'n dilemma is dat van de privacy
versus de kwaliteitsbewaking. Momenteel worden onder de vlag van privacybescherming
vaak niet de belangen van de betrokken patiënten gediend. Het is belangrijk
dat hierin meer evenwicht komt. Wij vinden dat het niet te veel is gevraagd
dat de inspectie achteraf verantwoording aflegt over trajecten waarbij inzage
in vele patiëntendossiers is verkregen. De minister vindt dit niet noodzakelijk,
maar wij begrijpen dat eerlijk gezegd niet. Transparantie geldt toch niet
alleen voor zorgaanbieders, maar ook voor toezichthouders?In mijn schriftelijke inbreng heb ik verschillende vragen gesteld over
de hoogte van de bestuurlijke boetes. Ik zag dat collega De Vries hierover
al een amendement heeft ingediend. Dit amendement sluit aan bij de inzet van
mijn fractie. Een arts of instelling die beroep of bezwaar wil aantekenen,
doet dat bij de inspectie. De minister heeft in antwoord op vragen hierover
gesteld dat uiteindelijk de minister beslist over dit bezwaar. Dat is een
belangrijke verheldering.Ik heb nog wel een vraag naar aanleiding van het antwoord van de minister
dat de inspectie door de minister wordt gemachtigd om in de beroepsprocedure
partij te zijn, indien naar aanleiding van de bezwaar­schriftenprocedure
in beroep wordt gegaan bij de administratieve rechter. Wat gebeurt nu als
de minister anders heeft besloten in de bezwaarprocedure dan het aangevochten
besluit van de inspectie? Dat lijkt mij toch mogelijk. Anders is het feit
dat de minister besluit, en dus niet de slager zijn eigen vlees keurt, een
wassen neus.Zorgverleners en zorginstellingen klagen nog steeds over onnodige administratieve
lasten. Deze worden onder meer veroorzaakt door het naast elkaar bestaan van
verschillende toezichthouders, die onvoldoende samenwerken. Daardoor ontstaan
doublures: dubbel werk voor niets. Tegenstrijdigheden zijn ook een aandachtspunt
in dit kader. Kan de minister aangeven wat hiertegen gebeurt?De VVD-fractie is verheugd dat de minister met een nota van wijziging,
waarin privéklinieken worden verplicht zich te registreren, een al
langer door de VVD gekoesterde wens vervult. Het is belangrijk dat de inspectie
weet waar welke zorg wordt geleverd om daadwerkelijk op de kwaliteit te kunnen
toezien. Deze omissie is nu hersteld, en dat is in het belang van alle patiënten
die erop vertrouwen dat de overheid ook op deze privéklinieken kwaliteitstoezicht
houdt. Op grond van dezelfde gedachte steunen wij het amendement van de heer
Van der Veen, waarmee dit wordt uitgebreid naar de particuliere instellingen
in de care.Veel mensen weten niet precies waar zij met hun klachten heen moeten.
Wij hebben in de gezondheidszorg nogal wat klachtenloketten. De VVD-fractie
krijgt regelmatig mails en brieven van mensen die een hele geschiedenis achter
de rug hebben waarin zij van het kastje naar de muur worden gestuurd en weer
terug. Wij zien graag dat er één klachtenloket komt, waar alle
klachten kunnen worden ingediend. Daarachter kunnen de klachten in de organen
gebracht worden die ze behandelen. Wij horen graag of de minister dit probleem
ook erkent en of de bereidheid bestaat om hiervan werk te maken.De heer Jan de Vries (CDA):Ik deel de zorgen van mevrouw Schippers over de klachtenprocedure zoals
die nu geldt. Houdt haar voorstel nu in dat de klachtenprocedure buiten de
instellingen moet worden gebracht en dat er een landelijke klachtencommissie
zou moeten komen?Mevrouw Schippers (VVD):Met name als mensen het idee hebben dat er sprake is van medische missers,
komt het voor dat zij van het kastje naar de muur worden gestuurd.
Ik zou willen dat zij via kiesBeter.nl – dat is hét gezondheidsportaal –
geholpen worden bij de afweging waar zij hun klacht moeten deponeren. Dat
kan heel gemakkelijk gebeuren door hen daarin te begeleiden via bijvoorbeeld
een doorkliksysteem. Nu is de gang van zaken eerder: u hebt een klacht en
u zoekt het maar uit; althans, zo voelen heel veel mensen het. Daardoor lopen
zij vaak met hun neus tegen de muur.De heer Jan de Vries (CDA):Als ik het goed begrijp gaat het mevrouw Schippers vooral om het inrichten
van een portaal waardoor het de patiënt duidelijk is waar hij moet zijn
en hoe hij zijn klacht kan indienen, zonder dat zij bij de instelling de verantwoordelijkheid
wegneemt om te zorgen voor een goede klachtenprocedure.Mevrouw Schippers (VVD):Nee, maar het kan wel zo zijn dat iemand daarin begeleid wordt. Of dat
hij gewoon even verwezen wordt. Wij kunnen dit gewoon wat klantvriendelijker
organiseren dan wij nu doen.De heer Van Gerven (SP):Ik heb in mijn betoog het algemeen meldpunt al ingebracht, vergelijkbaar
met het meldpunt verpleeghuiszorg, zoals dat heeft bestaan. Hoe denkt de VVD
daarover? Dat raakt namelijk het laatste voorstel van mevrouw Schippers. Kan
zij daarop reageren?Mevrouw Schippers (VVD):Het kan mij eigenlijk niet zo veel schelen hoe het voorstel vorm krijgt.
Ik ben benieuwd naar het antwoord van de minister. Ik constateer dat het een
van de grootste problemen is dat mensen het idee hebben dat zij nergens terecht
kunnen met hun klachten. Dit kan gebeuren via een portaal zoals ik dat zojuist
voorstelde. Volgens mij was het meldpunt bij de AWBZ destijds tijdelijk. Ik
ben daar niet heel goed van op de hoogte, maar zo'n meldpunt wil ik liever
niet. Ik wil dat wij iets meer service geven aan mensen die iets vreselijks
hebben meegemaakt en willen dat hun probleem wordt opgelost.De heer Van Gerven (SP):Dat wil de SP-fractie ook. Daarover zijn wij het dus eens. Als je dit
doet op de wijze zoals destijds met de verpleeghuiszorg, krijg je ook een
soort inhoudelijke toets. Dan wordt niet alleen heel serieus de weg gewezen.
Dat gebeurt nu formeel ook al wel. Maar dan vindt er ook daadwerkelijk een
toets plaats van de klacht en rapportage. Die bereikt ons ook uiteindelijk.
Zo bereiken wij dat het vertrouwen van mensen in de overheid en in de inspectie
en de loketten terugkomt, en aan de andere kant dat mensen ook echt geholpen
worden.Mevrouw Schippers (VVD):U zegt dat mensen nu al hulp krijgen bij waar zij met hun klacht moeten
zijn. Dat blijkt niet uit de correspondentie die wij hebben. Een groot deel
van onze correspondentie komt heel simpel van mensen die het eerst bij de
ene instantie hebben geprobeerd, te horen hebben gekregen dat zij daar niet
moesten zijn, en het toen elders hebben geprobeerd. Mensen zeulen met hun
dossier van instelling naar instituut. Ik vind dat wij daar vanaf moeten.
Ik leg het bij de minister voor. Laten wij er in tweede termijn, naar aanleiding
van het antwoord van de minister op terugkomen.De heer Van Gerven (SP):Akkoord.De heer Jan de Vries (CDA):Voorzitter. De kwaliteit van de gezondheidszorg is gediend bij een effectief
toezicht. Daarbij hoort naar het oordeel van de CDA-fractie een handhavingsorganisatie
die adequaat kan optreden en zo nodig drang en dwang kan toepassen. De missie
en de ambitie van de Inspectie voor de Gezondheidszorg sluiten hierop aan.
Wij vinden het als fractie van groot belang dat de inspectie assertiever,
proactiever en meer risicogericht gaat optreden. Wij hebben dit bij de bespreking
van het meerjarenbeleidsplan van de inspectie, op 13 februari 2008, al
eerder besproken. Toen heb ik, ook namens mijn fractie, mijn steun voor die
richting uitgesproken.De veranderslag die de inspectie zichzelf al heeft voorgenomen, vraagt
natuurlijk ook om een cultuurverandering. Klachten over de handelwijze, of,
beter gezegd, de passiviteit van de inspectie geven aan dat dit niet eenvoudig
is. Hierbij is volgens ons ook sprake van een spanning tussen enerzijds adviseren
en stimuleren en anderzijds controleren en handhaven. Kan de minister een
reactie geven op deze spanning?Naast het toezicht van de inspectie bestaat er ook horizontaal toezicht.
Hoe beter de raden van toezicht en bijvoorbeeld ook de verzekeraars hun werk
doen en sturen op kwaliteit, hoe meer de inspectie ook op afstand zou kunnen
komen te staan. Dit is het zogenaamde proportionele of gefaseerde toezicht.
Daarvoor moet wel aan een aantal randvoorwaarden zijn voldaan. Allereerst
moet de kwaliteit natuurlijk transparant zijn en moeten bestuurders en toezichthouders,
maar ook verzekeraars in hun rol, sturen op kwaliteit. Dit is veelal nog niet
het geval. Des te belangrijker is een alerte inspectie, die dit gat opvult.Ook de invloed van cliënten op het beleid en de kwaliteit is meestal
relatief beperkt. Wanneer komt de regering met voorstellen ter versterking
van de positie van cliënten? Lukt dit nog voor de zomer? Wij zouden dit
graag zien, omdat dit echt een noodzakelijke verbetering is. Net als de regering
hopen wij natuurlijk dat de mechanismen in de komende jaren beter functioneren.
Zolang die mechanismen niet beter werken, de raden van toezicht die zich van
hun taak kwijten, de cliënten die meer invloed krijgen, is een effectief
toezicht van de inspectie van nog groter belang. Om als inspectie risicogericht
te kunnen werken, moet zij wel adequaat inspelen op signalen. Deze signalen
kunnen voortkomen uit kwaliteitsmetingen, maar ook uit klachtenprocedures.
Mevrouw Schippers sprak hier zojuist over en ook de heer Van Gerven heeft
over de klachtenprocedures gesproken. Vorige week heb ik namens mijn fractie
nog schriftelijke vragen gesteld over de kwaliteit van verpleeghuizen, maar
ook over de klachtenprocedures. Wij signaleren dat veel cliënten schromen
om een klacht bij een instelling in te dienen, als zij al weten waar zij dat
moeten doen. Mevrouw Schippers, u hebt gelijk op dat punt. Men vreest soms
voor represailles of men heeft geen vertrouwen in de onpartijdigheid van de
klachtencommissie. Mijn fractie vraagt zich werkelijk af of de inspectie voldoende
inzicht heeft in de feitelijke werking van klachtenregelingen binnen instellingen
en of de wettelijke regeling voldoende waarborgen biedt voor een laagdrempelige
en onpartijdige klachtenregeling bij alle instellingen. Hier
zijn, ook in het belang van cliënten, voldoende waarborgen nodig. Ik
hoor graag een reactie van de regering. Mogelijk komt de minister er uitgebreider
op terug in het kader van de voorstellen ter versterking van de positie van
de cliënt.Het toezicht van de inspectie kan en mag zich niet beperken tot toegelaten
instellingen. Mijn fractie heeft daarom al eerder gepleit voor een registratieplicht
van privéklinieken. Wij zijn dan ook blij met een nota van wijziging
die dat op korte termijn regelt. Wij vragen ons echter wel af of daarbij volstaan
kan worden met registratie van naam en adres en van de aard van de verleende
zorg. Wij denken dat het ook nodig is om bijvoorbeeld de naam van de medici
die in de privékliniek werken, te melden. De kwaliteit wordt tenslotte
bepaald door die arts. Wij hebben eerder gezien dat geschorste artsen in privéklinieken
hun praktijken voortzetten. Misschien moet die registratie breder getrokken
worden dan alleen de artsen; misschien moeten ook andere hulpverleners in
diezelfde privéklinieken worden geregistreerd. Veelal zijn bestuurder
en arts in zo'n privékliniek één persoon. Om goed te
kunnen handhaven, moet dat transparant gemaakt worden.Ik kom terug bij de noodzakelijke drang en dwang. In tegenstelling tot
enkele brancheorganisaties is de CDA-fractie wel degelijk doordrongen van
de noodzaak om het handhavingsinstrumentarium uit te breiden. Het huidige
instrumentarium maakt het niet altijd mogelijk om tijdig, proportioneel en
effectief op te treden. Net als de regering constateert mijn fractie dat straf
en tuchtrechtelijke sancties niet altijd in verhouding staan tot het belang
of de gepleegde inbreuk. Ook kennen deze veelal een lange doorlooptijd. Daarom
is het goed dat je bestuursrechtelijk sneller kunt handhaven. Al deze overwegingen
kunnen ertoe leiden dat helemaal geen sanctie wordt opgelegd; dan zijn wij
nog verder van huis. Als er dan een sanctie wordt opgelegd, blijkt deze niet
altijd effectief te zijn. Dat acht de CDA-fractie, juist ook in het belang
van de kwaliteit van de volksgezondheid, ongewenst.Wel vraagt mijn fractie zich af of meer handhavingsmogelijkheden niet
zouden leiden tot meer defensief gedrag, meer interne regels, meer protocollen
en dus ook meer bureaucratie in de instellingen. Wil de minister ook op dat
spanningsveld ingaan?Met de nota van wijziging is niet langer sprake van een overlap met de
bepalingen over de bestuurlijke boete in de vierde tranche van de Algemene
wet bestuursrecht en de bijbehorende aanpassingswet. Daarmee is ook het risico
van een eventueel afwijkende bepaling weggenomen; dat komt de transparantie
ten goede. In het verslag hebben wij gevraagd naar de deskundigheid van de
inspectie en het OM en naar de wijze waarop deze instanties onderling advies
inwinnen en besluiten over de inzet van handhavingsmiddelen in het grensgebied
van toezicht en handhaving nemen. Mevrouw Schippers sprak daar ook al over.
De regering merkt in de nota naar aanleiding van het verslag op dat voor die
samenwerking een handhavingsarrangement wordt opgesteld. Begrijpt mijn fractie
het nu goed dat de Kamer dit arrangement krijgt toegezonden? Wij zouden dit
graag ontvangen. Wordt dat handhavingsarrangement daarmee ook openbaar? Weten
de zorgaanbieders op die manier waar zij aan toe zijn?Het bestuursrecht heeft voorrang op het strafrecht bij minder ernstige
overtredingen, wanneer geen sprake is van ernstige inbreuk op de rechtsorde
en wanneer de overtreden bepaling geen of een geringe normatieve lading heeft.
De regering licht dit toe in de nota naar aanleiding van het verslag door
te stellen dat het in het algemeen gaat om overtreding van voorschriften met
een administratief karakter of voorschriften die de toezichthouder inzicht
geven in de bedrijfsvoering. Beperkt het bestuursrechtelijk instrumentarium
zich echter tot deze voorschriften of gaat het ook nog om andere? De CDA-fractie
kan zich voorstellen dat er ook andere voorschriften zijn die alleen snel
en adequaat via het bestuursrecht kunnen worden gehandhaafd. Geeft het genoemde
handhavingsarrangement hierover overigens straks meer duidelijkheid?Bij het bepalen van de maximale hoogtes van de bestuurlijke boete is,
waar mogelijk, aangesloten bij de hoogte van de boete die de strafrechter
kan opleggen. De CDA-fractie vindt echter dat deze hoogtes niet voldoende
effectief zullen zijn, omdat zij in veel gevallen niet in verhouding staan
tot het mogelijke voordeel dat de zorgaanbieders hebben bij het niet naleven
van de voorschriften. In het verslag heeft de CDA-fractie al gewezen op het
grote aantal recidives in het kader van de Warenwet waarbij gebruikt werd
gemaakt van de bestuurlijke boete. De regering wijst erop dat producenten
van waren meer dan artsen de hoogte van de boete zullen afwegen tegen de winst
van de overtreding. In de ogen van mijn fractie is dat echter een te idyllische
voorstelling van zaken. De CDA-fractie heeft de indruk dat voor veel zorgaanbieders,
maar ook voor individuele artsen, wel degelijk financiële overwegingen
een rol kunnen spelen. De toename van het aantal zelfstandige behandelcentra
en privéklinieken is daarvan het bewijs. Ook relatief grote instellingen
zullen niet schrikken van een boete van bijvoorbeeld € 3350. Gezien
al deze overwegingen en gezien het belang van een effectieve en preventieve
regeling, hebben wij dan ook een amendement ingediend op stuk nr. 12. Dit
amendement beoogt alle voorgestelde maximale boetes te verdubbelen.De heer Van Gerven (SP):De SP-fractie heeft bedenkingen bij het verdubbelen van de boetes, zoals
voorgesteld in het amendement. Is het wel effectief en heeft het wel zin?
Daar gaat het namelijk om, zoals ook blijkt uit het betoog van de heer De
Vries. In het algemeen geldt in de samenleving dat streng straffen stoer is.
Er blijkt echter meestal nergens uit dat het strenge straffen ook effectief
is en leidt tot minder criminaliteit of tot gewenst gedrag. Om dat te bereiken,
kun je beter de oorzaak aanpakken. Geldt dit ook niet in deze kwesties? Er
wordt een daad gesteld door het feit dat er een bestuurlijke boete kan worden
opgelegd. Dit laat zien dat er iets niet goed gaat. Daar kan mijn fractie
nog wel in komen. Vervolgens doet het er niet zozeer toe die boete zo hoog
op te schroeven. Dat zal niet effectief zijn. Verder betreft het hier vaak
publiek geld. Is het uiteindelijk niet een geval van "vestzak, broekzak"?
Gaat het betalen van boetes niet ten koste van de zorg die ook met dat geld
had kunnen worden geboden?De heer Jan de Vries (CDA):De laatste vraag van de heer Van Gerven, aan wie komen de bestuurlijke
boetes ten goede, is interessant. Het zou mooi zijn als die ten goede komen
aan de minister van VWS, zodat hij die kan investeren in de kwaliteit van
de zorg. De eerste vraag, of de hoogte van de boete preventief werkt, is een
meer principiële. Naar het oordeel van de CDA-fractie
is dit wel degelijk het geval. Dit geldt overigens ook in het strafrecht;
de hoogte van de straffen werkt wel degelijk preventief, ook waar het recidive
betreft. Wij zijn ervan overtuigd, en de ervaringen met de Warenwet onderschrijven
dit, dat de boete enigszins in verhouding moet staan tot het mogelijke financiële
voordeel dat het oplevert om het voorschrift niet te volgen. Doordat er is
aangesloten bij de strafrechtelijke maxima, zijn de boetes relatief laag voor
instellingen die veelal groot, soms in onze ogen te groot, van omvang zijn,
en die niet zullen schrikken van een boete van € 3350. Dat moet
zelfs de SP-fractie toch begrijpen? Dit is de reden dat de CDA-fractie voorstelt
om de maximale bestuurlijke boete te verhogen. Het is vervolgens aan de handhavende
instantie om te bepalen welke hoogte in een concreet geval toepasbaar en gepast
is.De heer Van Gerven (SP):Mijn fractie betwijfelt of het effectiever zal zijn, of de maatregel zal
leiden tot minder recidive en betere zorg. Het is veel beter om het probleem
bij de wortel aan te pakken en bijvoorbeeld de weg van mogelijke herstelsancties
te bewandelen.De heer Jan de Vries (CDA):Nu brengt de heer Van Gerven een principieel bezwaar in tegen bestuurlijke
boetes an sich. Dat bezwaar deelt de CDA-fractie niet. Bestuursdwang en alle
andere instrumenten moeten toegepast kunnen worden, maar soms is het nodig
om gebruik te maken van bestuurlijke boete. Mijn fractie vindt het een effectief
instrument dat zijn nut in andere sectoren al bewezen heeft. Het moet nog
veel breder toegepast kunnen worden omdat het snel en veel gerichter toepasbaar
is. De effectiviteit zal nog beter worden als de hoogte van de boete erop
aangepast wordt.De heer Van Gerven (SP):De SP-fractie betoogt dat het beter is om preventief te werk te gaan dan
om het instrument van bestraffing te maximaliseren. Uit de praktijk blijkt
namelijk niet dat dit effectiever is. Dat het middel als symbool beschikbaar
is, is prima. Wij betwijfelen echter of het daarmee effectiever wordt.De heer Jan de Vries (CDA):Soms is herstel niet meer mogelijk. Dan is er gewoon sprake van overtreding
van een voorschrift. Er moet dan toch worden gehandhaafd. De boete zou daarbij
kunnen passen. In het concrete, individuele geval moet worden besloten welk
middel het meest geëigend is. Die ruimte geven wij de inspectie graag.Mevrouw Agema (PVV):De Partij voor de Vrijheid is de partij van de sancties, van hoge boetes,
van minimumstraffen en hoge straffen. Maar wie gaat deze boetes betalen?De heer Jan de Vries (CDA):Het lijkt mij dat het antwoord voor de hand ligt. Dat doet de instelling
of de zorgaanbieder.Mevrouw Agema (PVV):En waar haalt de instelling of de zorgaanbieder het geld vandaan? Waar
trekt hij dat weg?De heer Jan de Vries (CDA):Dat is precies de reden waarom wij bestuurlijke boetes hebben. Die moeten
een afschrikwekkende werking hebben, opdat instellingen zich wel tien keer
bedenken voordat zij een voorschrift niet opvolgen. Zij moeten voorkomen dat
zij überhaupt geconfronteerd worden met een bestuurlijke boete. Het zou
prachtig zijn als uiteindelijk geen enkele bestuurlijke boete moest worden
opgelegd, want dan blijkt het systeem te werken.Mevrouw Agema (PVV):Dat is wishful thinking. Het geld wordt uiteindelijk weggehaald bij de
mensen die zorg nodig hebben. Het komt niet uit de eigen zakken van de directies
van de instellingen of uit de zakken van de mensen die strafbare feiten, miskleunen
of wat dan ook hebben begaan. De heer De Vries weet toch ook dat het bij de
mensen die zorg nodig hebben vandaan wordt gehaald? Is dat niet helemaal de
verkeerde weg?De heer Jan de Vries (CDA):Ik ben benieuwd naar het alternatief van de Partij voor de Vrijheid. Die
moet dan met een amendement komen om het onmogelijk te maken dat een bestuurlijke
boete wordt opgelegd. Dat heb ik nog niet gezien. Ik heb er vertrouwen in
dat de inspectie namens de minister proportioneel handhaaft en bij het opleggen
van een boete bijvoorbeeld kijkt naar de omzet van een instelling, naar het
genoten financiële voordeel, de aard van de overtreding enzovoorts. Ik
ga ervan uit dat de kwaliteit van de zorg uiteindelijk niet wordt benadeeld,
maar dat het de kwaliteit van de zorg ten goede zal komen.Het laatste onderdeel van mijn betoog betreft de inzage in patiëntendossiers.
In de nota naar aanleiding van het verslag – aan het verslag hebben
wij wel meegedaan – is niet ingegaan op onze vraag waarom een wijziging
van artikel 7 van de Kwaliteitswet zorginstellingen inzake het binnentreden
van een woning wordt voorgesteld. Dit is al geregeld in de Algemene wet op
het binnentreden.In het verslag hebben wij gevraagd om een toelichting op het voorstel
om de inspectie het recht te geven op inzage in het patiëntendossier
zonder toestemming van de patiënt. De regering heeft naar onze mening
overtuigend aangegeven dat dit alleen in heel specifieke situaties zal gebeuren.
De inspectie zal waar dat redelijkerwijs mogelijk is de patiënt om toestemming
vragen. Met tevredenheid constateren wij ook dat hulpverleners niet strafrechtelijk
of anderszins aansprakelijk worden gesteld voor het zonder toestemming door
de inspectie inzien van patiëntendossiers. Heel terecht heeft de heer
Van Gerven echter ook nog gevraagd hoe het eigenlijk zit met het verschoningsrecht
van inspecteurs, die bij inzage in het dossier allerlei dingen kunnen constateren.Wij vragen de regering wel, het zorgvuldig gebruik van het recht door
de inspectie te evalueren. De regering ziet niets in een individuele verantwoording
achteraf aan de betrokken cliënten. Dat kunnen wij ons voorstellen, want
dat levert ook weer heel veel bureaucratie op. Wij vragen wel of de regering
wil garanderen dat de inspectie zelf in haar jaarverslag verantwoording aflegt
over het toepassen van het inzagerecht zonder toestemming van de patiënt.
Ik denk dat mevrouw Schippers daar ook op doelt met haar vraag om verantwoording
door de inspectie. Hopelijk krijgt de politiek, maar krijgen ook patiëntenorganisaties
op die manier inzage in de manier waarop de inspectie terughoudend omgaat
met dit recht. Ten slotte, de Kamer heeft al meermalen gevraagd om ratificatie van het
protocol tegen foltering en andere wrede behandelingen, laatstelijk nog met
de motie-Çörüz. Klopt het dat de minister van Volksgezondheid
die ratificatie tegenhoudt, vanwege de privacy van patiëntendossiers?
Daarmee zou Nederland toch echt het verkeerde voorbeeld geven.Mevrouw Agema (PVV):Voorzitter. Deze uitbreiding van wetgeving beoogt het handhavingsinstrumentarium
van de Inspectie voor de Gezondheidszorg uit te breiden met de mogelijkheid
om zelf corrigerend op te treden, vooral door de inspectie de bevoegdheid
te geven tot het opleggen van een bestuurlijk boete. In principe is de PVV-fractie
voorstander van het uitbreiden van de bevoegdheden van de inspectie. Echter,
de zorg voor patiënten mag niet in het geding komen wanneer een dwangsom
moet leiden tot verbeteringen. Bij de last onder dwangsom gaat het om de verplichting
een overtreding te beëindigen in combinatie met de voorwaardelijke verplichting
een geldsom te betalen. Maar wat als de overtreding binnen redelijke termijn
niet wordt beëindigd? Wie wordt dan de dupe van de verplichting een geldsom
te betalen? Is het de zorgverlener zelf, is het de directie of uiteindelijk
de patiënt die de dupe wordt? Zou het niet beter zijn om te pleiten voor
ontslag van de directie of de directe overtreders als de overtreding niet
binnen redelijke termijn wordt beëindigd?Het moet niet meer voorkomen dat miskleunende leidinggevenden die na diverse
onderzoeken eindelijk de laan uitvliegen, binnen de organisatie gewoon een
andere baan krijgen, laat staan een gouden handdruk. Ik verwijs hierbij naar
mijn mondelinge vragen van 26 februari jongstleden over verpleeghuizen
en verzorgingshuizen met zulke ernstige financiële problemen dat de zorg
aan de bewoners in gevaar komt. Wat verbetert dit wetsvoorstel hieraan?De PVV-fractie heeft een amendement ingediend met als doel de privacy
van burgers te beschermen door de Inspectie voor de Gezondheidszorg niet de
mogelijkheid te geven om zonder toestemming van de direct betrokkenen inzage
te krijgen in patiëntendossiers. Laat er geen misverstand over bestaan
dat wij controle erg belangrijk vinden en ook onderschrijven dat om toezicht
te houden op de naleving van medische regels, kennis moet kunnen worden genomen
van hetgeen noodzakelijk is om daarover een oordeel te vellen. Maar het stuit
om hevig tegen de borst om het vereiste van expliciete toestemming door een
patiënt per dossier te laten vallen. Een dossier is van een patiënt
en van niemand anders. Het bevat vertrouwelijk informatie. Zonder expliciete
toestemming daarom geen inzage. Dit zou niet moeten worden gezien als een
hindernis en al helemaal niet als een last die beperkt zou moeten worden,
maar als een fatsoenlijke gang van zaken.Mevrouw Schippers (VVD):Ik ben het helemaal met mevrouw Agema eens dat het patiëntendossier
van de patiënt is, maar wat als inzage in het belang van de patiënt
is? Wij hebben een zaak gehad waarin er heel veel gedoe was omdat de patiënt
was overleden. Er was geen inzage in het dossier. Wat vindt mevrouw Agema
van zo'n situatie of bijvoorbeeld van het geval dat de patiënt minderjarig
is en men vermoedt dat er iets niet goed zit? Is zij dan ook zo strikt of
kiest zij in dat geval voor het belang van het slachtoffer?Mevrouw Agema (PVV):Nee, het amendement spreekt duidelijk over direct betrokkenen. Dat is
de patiënt zelf en in het geval van een minderjarige zijn het de ouders.
In het geval van overlijden beslissen ook de direct betrokken erover, maar
in geen geval mag inzage plaatsvinden zonder expliciete toestemming.Mevrouw Schippers (VVD):Dat wil zeggen dat men naar het oordeel van mevrouw Agema nooit zo'n patiëntendossier
kan inkijken als de patiënt er niet meer is en men vermoedt dat het door
een medische fout is misgegaan, ook niet als dit in belang is van de overleden
patiënt?Mevrouw Agema (PVV):Nee, dat zeg ik niet. Ik zeg heel duidelijk dat de direct betrokkenen
toestemming moeten geven. Dat zijn de ouders, de nabestaanden of de patiënt
zelf.De heer Jan de Vries (CDA):Het verbaast mij dat op elk moment dat er in de krant een bericht verschijnt
over iets wat fout gaat in de zorg, mevrouw Agema hier vooraan staat om aan
de minister of de staatssecretaris te vragen om direct in te grijpen. Zij
stelt dan mondelinge vragen en als zij daartoe niet de gelegenheid krijgt
schriftelijke vragen.Mevrouw Agema (PVV):Ja, natuurlijk.De heer Jan de Vries (CDA):Natuurlijk, zegt zij. Nu stelt de regering op twee onderdelen voor om
dan zo snel mogelijk adequaat te kunnen ingrijpen, bijvoorbeeld met een bestuurlijke
boete of door de inspectie de mogelijkheid te bieden in uitzonderlijke gevallen
dossiers in te zien zonder toestemming van de patiënt. En wie staat er
dan vooraan om daartegen bezwaar te maken: dezelfde mevrouw Agema. Laat zij
dat eens uitleggen.Mevrouw Agema (PVV):Uiteraard. Ik heb in mijn bijdrage al duidelijk gezegd dat in het geval
van patiëntendossiers het dossier van de patiënt zelf is. Die gaat
erover. Wij hebben daarmee in ons land een heel rare manier van omgaan. Je
gaat er zelf over, ja of nee, punt uit. Ten tweede geloof ik helemaal niet
in het wishful thinking, waarop ik de heer De Vries al eerder heb aangesproken,
dat het geven van een bestuurlijke boete er uiteindelijk wel toe zal leiden
dat de zorg zal verbeteren. Ik vind dat de directie de laan uit moet of dat
de direct betrokkene moet worden ontslagen wanneer het verkeerd gaat in een
zorginstelling. Die bestuurlijke boete kan de heer De Vries wel boven de markt
laten hangen, maar wij weten ook uit ervaring dat op de langere termijn heel
vaak blijkt dat de zaken helemaal niet verbeteren. Wie worden er dan de dupe?
Waar wordt het geld weggehaald? Uiteindelijk wordt er beknibbeld op personeel,
wordt er beknibbeld op uitjes. Uiteindelijk wordt het geld gewoon bij de mensen
vandaan gehaald die het keihard nodig hebben.De heer Jan de Vries (CDA):Het is jammer dat mevrouw Agema wegblijft van mijn vraag over de inconsistentie
van haar inzet in dit huis. Zij gaat voorbij aan het feit dat het soms nodig
is om directer in te grijpen en een instrument te hebben om
echt te kunnen handhaven. Het kan soms maanden duren voordat u een directeur
ontslagen hebt. Soms is dat nodig; dat ben ik met u van mening. Maar dat kan
nog wel eens een hoger prijskaartje opleveren dan een bestuurlijke boete die
de inspectie kan toepassen. Waarom geeft u diezelfde inspectie, waar u veel
van verwacht, niet handvatten en mogelijkheden om daadwerkelijk adequaat te
kunnen handhaven?Mevrouw Agema (PVV):Degene die hier een dwaling voorstaat, is het CDA. Welke garantie hebt
u van die bestuurlijke boete? Helemaal niets. Welke garantie hebben wij op
het moment dat de directie of de direct betrokkenen hun baan kunnen verliezen?
Dat is wanneer zij in hun eigen portemonnee worden gepakt; dat is wanneer
het hen wel aangaat. Een bestuurlijke boete? Ach, die halen zij toch weer
bij degenen vandaan die van zorg afhankelijk zijn. Dat gebeurt uiteindelijk
in de praktijk. U ziet een oplossing, een soort panacee, in een bestuurlijke
boete waarvan ik nu al kan zeggen dat dat uiteindelijk helemaal niet het geval
zal zijn.De voorzitter:Mevrouw Schippers, u had nog een derde termijn?Mevrouw Schippers (VVD):Ik kom er nog heel even op terug, omdat ik het tegenovergestelde bepleit
als mevrouw Agema. Ik zou het even beeldend willen maken. Een meisje is genitaal
verminkt en haar ouders zijn niet bereid om in dat patiëntendossier te
laten kijken. Zij zetten dat jonge kind onder druk om niet in het patiëntendossier
te laten kijken. Maar eigenlijk is het in het belang van dat kind, als dat
dossier wel ingekeken wordt. Mij gaat het om dit soort gevallen, waarbij je
de kant van het slachtoffer zou moeten kiezen.Mevrouw Agema (PVV):Bij meisjesbesnijdenis gaat het niet om het kijken in het dossier. Het
gaat om het kijken op een andere plaats. Dat kunnen ook andere mensen doen.
Het gaat erom dat, op het moment dat die mensen vaststellen dat dat meisje
is beroofd van haar vrouwelijkheid, er een meldplicht is dat er een strafbaar
feit heeft plaatsgevonden. Daar staan wij voor.De heer Van der Veen (PvdA):Voorzitter. Wij spreken vandaag over de uitbreiding van de bestuurlijke
handhaving van de volksgezondheidswetten, maar in feite hebben wij het over
de vraag: functioneert het toezicht zodanig dat je als burger met vertrouwen
naar de gezondheidszorg toe gaat en van die gezondheidszorg gebruikmaakt,
omdat je het idee hebt dat het toezicht daarop goed geregeld is? Wij moeten
toch constateren dat wij de laatste tijd – ik mag wel zeggen "het
laatste jaar"; er zijn voorbeelden van gegeven – te vaak met de
situatie zijn geconfronteerd dat de inspectie pas ingrijpt, als de media zaken
gesignaleerd hebben. Voor ons is dat een zwaar punt. Wij hebben het niet over
de APK-keuring, maar over zaken van letterlijk leven en dood.Kijken wij naar de onderliggende "theorie" van het toezicht,
dan wil ik toch een paar punten aan de orde stellen. Ik noem het vertrouwen,
het kwaliteitskader en het handhavingskader. De minister stelt dat moet worden
uitgegaan van vertrouwen, maar dat de IGZ wel stevig moet kunnen optreden.
De vraag is of en zo ja, hoe de IGZ haar eigen motto, "voor een gerechtvaardigd
vertrouwen in verantwoorde zorg", kan waarmaken. De IGZ moet het veld
stimuleren om normenkaders en indicatoren te ontwikkelen. Het veld stelt dus
zelf een kwaliteitskader vast en de IGZ gebruikt dat vervolgens als handhavingskader.
Als er geen kwaliteitskader is, kan de IGZ zelf kaders vaststellen. De minister
wil dat de IGZ dat ook doet als de veiligheid in het geding is. Verder stelt
de minister dat de IGZ afhankelijk is van het veld, omdat het veld zelf de
mate en het tempo bepaalt waarin het normenkader en de richtlijnen worden
ontwikkeld. De IGZ is dus afhankelijk van het veld voor het vaststellen van
een handhavingskader, maar moet wel aan het veld van tevoren duidelijk maken
hoe het toezicht zal plaatsvinden, hoe dat handhavingskader eruit zal zien
en hoe zal worden geïntervenieerd. Wat wordt nu bedoeld? Wie stelt nu
de kwaliteitseisen vast?Ik heb grote moeite met deze onduidelijke gang van zaken. De minister
zegt dat grotere transparantie betekent dat er ook een effectief toezicht
op kwaliteit moet zijn. Maar nu wordt in de wet geregeld dat het toezicht
geheel afhankelijk is van degene op wie toezicht moet worden gehouden. Immers,
het veld zelf bepaalt in welke mate en in welk tempo een kwaliteitskader wordt
ontwikkeld. Het lijkt erop dat de slager hier zijn eigen vlees keurt.De IGZ kan zelf ook nog kwaliteitskaders vaststellen als de veiligheid
in het geding is. Maar wanneer is daarvan sprake? Wie bepaalt wanneer een
situatie zo onveilig is geworden dat de IGZ kwaliteitskaders moet opstellen
en die vervolgens moet handhaven? Ik krijg toch de indruk dat dit wel een
heel theoretische, formele en procedurele gang van zaken is. Ik hoor dus graag
van de minister wat er concreet gaat gebeuren wanneer geconstateerd wordt –
door wie dan ook – dat een situatie in de zorg risico's oplevert. Kortom,
wie is nu waar en wanneer voor verantwoordelijk? Hoe zorgen wij ervoor dat
deze wet niet een theoretisch verhaal wordt waarvan in de praktijk blijkt
dat eigenlijk nog steeds niet duidelijk is hoe de kwaliteit van de zorg wordt
gewaarborgd?Ik ben er een groot voorstander van om meer vertrouwen te geven aan de
professionals in het veld. Dat betekent voor mij minder regels en minder bureaucratie.
Maar uiteindelijk gaat het er wel om dat de burger het vertrouwen moet kunnen
hebben dat de zorg die hij nodig heeft van goede kwaliteit is. De burger gaat
er terecht van uit dat de overheid dat regelt. Mensen die met zorg te maken
krijgen, verkeren veelal in een positie waarin ze afhankelijk zijn van de
zorgaanbieder. Helaas bestaan er ook zorgaanbieders die daar misbruik van
maken. Hoe wordt dat dan voorkomen? Hoe wordt gewaarborgd dat het vertrouwen
dat wij in de zorgverleners stellen terecht is en blijft? Afgezien van kwaliteits-
en handhavingskaders, hoe wordt dat concreet geregeld?Er zit nog een aanname in, namelijk ten aanzien van de effecten van de
marktwerking. De minister stelt dat wanneer de zorginstellingen meer gaan
concurreren de kwaliteit automatisch beter zal worden en het toezicht beperkt
kan worden tot situaties in instellingen waar toch nog risico's worden gesignaleerd.
Dat klinkt mooi in de theorie, maar hoe vindt signalering precies plaats?
Als de aanname waar is dat meer concurrentie automatisch meer kwaliteit betekent,
bedoelt de minister dan te zeggen dat er zonder concurrentie sprake is van
minder kwaliteit of van geen kwaliteit? Als dit zou gelden waarom
is er dan een voedsel- en wareninspectie in een sector waar in grote mate
sprake is van concurrentie? Of speelt in die sector wellicht hetzelfde vraagstuk?Ook wordt er een wissel op de toekomst getrokken door te stellen dat er
sprake dient te zijn van horizontaal toezicht waarbij partijen in de zorg
elkaar scherp in de gaten houden bij het verbeteren van prestaties. Als dit
systeem van horizontaal toezicht goed werkt, kan de overheid het verticale
toezicht beperken tot situaties waarin nog risico aanwezig is. Ik vind dat
wel een heel onduidelijke invulling van de verantwoordelijkheid van de overheid.
Het is nu eenmaal zo dat in de gezondheidszorg grote risico's kunnen optreden.
Door de aanname van twee niet scherp gedefinieerde begrippen, te weten "vertrouwen"
en "horizontaal toezicht", dreigen wij in een kip-en-eidiscussie
te verzanden wanneer er ergens echt iets misgaat. Stel dat een maatschap van
artsen structureel fouten maakt, hetgeen in het verleden ook al is gebeurd,
hoe grijpt de IGZ dan in? Wordt er dan verwezen naar het kwaliteitskader waar
het veld helaas nog niet aan toe is gekomen? Gaat de IGZ dan stimuleren om
alsnog zo'n kader vast te stellen? Waaruit bestaat dat stimuleren dan precies?
Wat gebeurt er ondertussen met de zorg die aan patiënten verleend wordt?
Hoe kan de IGZ handhaven als het handhavingskader afhankelijk is van het kwaliteitskader
waarover de IGZ kennelijk niet gaat?Ik zit met nog een vraag: waarom is dit wetsvoorstel nodig? In het verslag
heb ik gevraagd om een overzicht ten aanzien van de onderdelen van de in het
wetsvoorstel genoemde wetten waarvan het nalevingsniveau tekortschiet. De
minister antwoordt dat hij dat overzicht niet kan geven maar dat het wetsvoorstel
een herbezinning is op een wettelijk instrumentarium van de inspectie. De
minister schrijft dat er zorgvuldig bekeken is of het bestaande handhavingsinstrumentarium
voldoende breed, effectief en adequaat is om naleving van de voorschriften
te bewerkstelligen. Dat begrijp ik niet. Als dit zorgvuldig is bekeken, zal
daarbij toch ook naar voren zijn gekomen waar het bestaande instrumentarium
tekortschiet en verbeterd moet worden? Ik begrijp niet hoe een nieuw instrumentarium
gepresenteerd kan worden zonder dat een dergelijk overzicht gegeven kan worden.
De Raad van State wijst ook op dit punt en schrijft dat een uitbreiding van
het bestuurlijk handhavingsinstrumentarium noodzakelijk is wanneer het nalevingsniveau
op onderdelen tekortschiet en het wetsvoorstel dus daadwerkelijk tot verbetering
zal leiden. Ook de Raad wijst erop dat niet wordt aangegeven of er concrete
knelpunten zijn die niet met de bestaande handhavingsinstrumenten kunnen worden
opgelost. Het is dus onzeker of de uitgesproken verwachting bewaarheid zal
worden dat de introductie van een bestuurlijke boete de zorgsector daadwerkelijk
zal stimuleren om de wet beter na te leven en het aantal fouten daadwerkelijk
zal verminderen. De vraag is dus wat er na het van kracht worden van deze
wet in de praktijk echt verbetert. Ik ben nog steeds geïnteresseerd in
een overzicht van punten waarop de naleving van de verschillende wetten tekortschiet.In de nota van wijziging wordt geregeld dat privéklinieken verplicht
geregistreerd moeten worden.De voorzitter:Pardon, ik onderbreek u even. De heer De Vries wil u een vraag stellen
voor u aan een volgend onderwerp begint.De heer Jan de Vries (CDA):Nu de heer Van der Veen zoveel twijfels heeft uitgesproken, ben ik benieuwd
welke conclusies hij daaruit trekt.De heer Van der Veen (PvdA):Ik stel een aantal vragen aan de minister en de conclusie wordt getrokken
nadat de minister antwoord heeft gegeven.De heer Jan de Vries (CDA):U zegt dus dat u ernstige twijfels hebt over de toegevoegde waarde van
dit wetsvoorstel en u erkent dus ook niet dat de inspectie daarmee mogelijk
ook een breder handhavingsinstrumentarium krijgt en dus meer gericht kan handhaven?
Kan dat voor u de consequentie hebben dat u tegen het wetsvoorstel stemt?De heer Van der Veen (PvdA):Dat is niet wat ik zeg. Ik vraag waarom deze wet nodig is. Dat is een
hele logische vraag. Dat heeft niets te maken met de vraag of je die wet noodzakelijk
vindt. Het is de simpele vraag: waarom is die wet nodig? Als je iets nieuws
doet en je vindt dat een verbetering, moet je kunnen aangeven wat er verbetert.
Met andere woorden, wat in de vorige situatie niet goed ging. De Raad van
State zegt hetzelfde. Ik vraag de minister alleen wat ik hem al eerder heb
gevraagd: geef nou eens aan waar je in de huidige situatie een aantal dingen
niet kunt die je met dit wetsvoorstel wel kunt. Dat is nodig, want als je
wilt kijken of een wet goed functioneert en toegevoegde waarde heeft, is het
natuurlijk van belang om te weten op welke punten je denkt dat er sprake is
van verbetering. In die zin spreek ik geen oordeel uit over het wetsvoorstel,
maar vraag ik de minister alleen of hij dat nog eens wil aangeven. Ik herhaal
dat ik dat samen met de Raad van State vraag.De heer Jan de Vries (CDA):Ik lees in de memorie van toelichting en in de nota naar aanleiding van
het verslag dat bijvoorbeeld het gebruik van een strafrechtelijk of tuchtrechtelijk
instrumentarium soms te zwaar is of te lang duurt. Kan de heer Van der Veen
op die argumentatie ingaan?De heer Van der Veen (PvdA):Ik herhaal dat ik het antwoord van de minister afwacht. Ik geef ook aan
dat de Raad van State dezelfde twijfels heeft en die betreffen niet zozeer
het effect van het wetsvoorstel. Op het moment dat je niet kunt beoordelen
wat je beoogt te verbeteren, kun je ook niet zien of je wijze maatregelen
hebt genomen. Je kunt wellicht minimaal intuïtief zeggen dat het een
verbetering lijkt als je meer sanctiemogelijkheden hebt, maar dan nog is het
handig om te kunnen kijken waar het beter gaat. Er is als het ware een nulsituatie
nodig om te kunnen beoordelen of iets een verbetering is.Voorzitter. In de nota van wijziging wordt geregeld dat privéklinieken
verplicht geregistreerd moeten worden. Het gaat daarbij om de registratie
van privéklinieken in de curatieve zorg. De registratie van particuliere
instellingen in de care is daarmee nog niet geregeld. Door het registreren
van particuliere instellingen in de care is er beter zicht op het totale aantal
particuliere instellingen en het zorgaanbod en kan de kwaliteit van deze instellingen
beter worden bewaakt. Ik heb hiervoor een amendement ingediend. Ik heb aangegeven dat ik twijfels heb over de aannames bij het wetsvoorstel.
Ik heb twijfels in de zin dat ik niet weet wat die aannames zijn en ik twijfel
ook over de juistheid van een aantal aannames. Het lijkt dus verstandig om
de wet te evalueren. Deels kan dit via het jaarverslag van de IGZ, maar daarnaast
vraag ik de minister om de Kamer jaarlijks een evaluatie te zenden, waarin
de door mij genoemde punten expliciet aan de orde komen. Ik sluit daarbij
aan bij wat de heer De Vries naar voren heeft gebracht: het spanningsveld
tussen vertrouwen, wat heel scherp gedefinieerd wordt, en het toezicht, met
name het in actie komen. Een ander punt dat bij de evaluatie aan de orde kan
komen, is de relatie tussen concurrentie en kwaliteit en dan met name toegespitst
op het horizontale toezicht, waarop ik al ben ingegaan.De vergadering wordt van 17.15 uur tot 17.30 uur geschorst.Voorzitter: KantMinister Klink:Voorzitter. Ik dank de leden voor hun inbreng. Ik sta, mede naar aanleiding
van een aantal punten die de heer Van der Veen zeer terecht heeft ingebracht,
stil bij de verschillende vooronderstellingen. Hoe toereikend zijn de antwoorden
in de memorie van antwoord op de vragen over hoe wij in de toekomst omgaan
met handhaving? Zijn de daaraan ten grondslag liggende vooronderstellingen
valide? Ik sta stil bij die punten in de vorm van een algemene inleiding.
Wellicht kom ik aan het einde van mijn betoog, als ik de verschillende sprekers
afloop, nog terug op de punten van de heer Van der Veen. Ik doe overigens
niets af aan de feitelijke vragen die over dit wetsvoorstel zijn gesteld.
De vragen van de heer Van der Veen zijn echter zeer relevant. De antwoorden
daarop bepalen immers de koers voor de nabije toekomst.Het wetsvoorstel is een stap bij het streven van mijzelf en de Kamer naar
een proactief kwaliteitsbeleid en een proactief consumentenbeleid. Wat wil
het kabinet de komende jaren bereiken in termen van proactiviteit? Ten eerste
meer transparantie van kwaliteit. Daarover loopt een project voor zorgbrede
transparantie met indicatoren voor tachtig aandoeningen. Het gaat ook over
het meten en publiceren van klantervaringen. Waar het marktwerking betreft,
gaat het om een aanvulling en wellicht een correctie op concurrentie alleen
in termen van prijs. De inzichtelijkheid van de kwaliteit wordt hier dus naar
boven getild, ten behoeve van cliënt, patiënt, arts, de horizontale
toezichthouder en de inspectie: de verticale toezichthouder.Ten tweede het ontwikkelen van richtlijnen en veiligheidsnormen. De heer
Van der Veen heeft gelijk dat het een beetje vreemde figuur is als het veld
in eigen tempo richtlijnen of veldnormen ontwikkelt en de inspectie er alleen
een stempel op mag zetten om de normen vervolgens te handhaven. Op zichzelf
is er helemaal niks mis met de veldnormen. Integendeel, de deskundigen in
de wetenschappelijke verenigingen benoemen en preciseren normen die als spiegel
kunnen fungeren voor verantwoorde zorg. Dat is op zichzelf prima, omdat de
deskundigheid in het veld zit. Niemand in de wetenschappelijke verenigingen
zal vooruitlopen op eventuele misstanden en daarom de norm bewust laag houden.
Dat zal niet zo snel gebeuren.Een belangrijke vraag is wie de normen vaststelt en wie de normen handhaaft.
Is dat ook het veld? Het gaat ook om het tempo waarin de normen ontwikkeld
worden. Ik stel het mijzelf als plicht om ervoor te zorgen dat er snel een
kwaliteitsinstituut komt. Ik vind dat belangrijk. Ik bericht de Kamer dan
ook nog voor de zomer over de vormgeving van een en ander. Ik ben daarover
nog aan het nadenken. Er komt echter een kwaliteitsinstituut of kwaliteitsorgaan
dat de witte vlekken moet opsporen. Het gaat dan om situaties waarvoor geen
richtlijnen of geen adequate richtlijnen bestaan. Richtlijnen kunnen immers
verjaren of verouderen.Het is eveneens van belang dat een dergelijk instituut de ontwikkeling
van richtlijnen aanjaagt. De patiënt mag niet de dupe worden van richtlijnen
of veldnormen die niet snel tot stand komen, nog afgezien van het feit dat
er andere correctiemechanismen zijn. Dat is immers ook een soort witte vlek.
Het kwaliteitsinstituut moet dus een aanjaagfunctie hebben, met een rol voor
de patiëntenorganisaties.Ten derde moet de inspectie, meer dan nu het geval is, nagaan en preciseren
wat de ondergrenzen zijn van de veldnormen van de veiligheid. Aan die grenzen
moet elke instantie minimaal voldoen. Dat zijn de normen waarop moeten worden
getoetst. Voor een groot deel gebeurt het nu al langs die lijnen, zoals bij
de kijkoperaties en de intensive care. Op basis van externe publicaties heeft
de inspectie daarbij toch een traject uitgerold waarin normen zijn vastgesteld.
Mijn lijn is een proactieve opstelling, zodat wij niet handelen op basis van
informatie die tot ons komt via een televisieprogramma als Kassa of een krant
als De Telegraaf. De inspectie moet op basis van veldnormen en niet op basis
incidenten een ondergrens vaststellen, een veiligheidsnorm die moet worden
gehandhaafd.De heer Van der Veen wees terecht op de parallellen met de VWA. Normen
worden gekoppeld aan bestuurlijke sancties of leiden eventueel tot strafrechtelijk
ingrijpen. De minister stelt die normen vast; de slager moet niet zijn eigen
vlees gaan keuren. Net als bij de VWA moet de inspectie op basis van de veldnormen
de minister adviseren: deze normen moet u bekrachtigen. Handhaving vindt vervolgens
plaats met de bestuurlijke sancties die vandaag voorliggen. Het aantal sancties
wordt uitgebreid. In het verleden heb ik de telefonische bereikbaarheid genoemd.
Mede naar aanleiding van mondelinge vragen van mevrouw Schippers heb ik gisteren
nog eens laten inventariseren welke operaties en aandoeningen kwetsbaar zijn,
mede in het licht van het volume. Je moet een bepaalde routine hebben om de
veiligheid optimaal te maken. Voorbeelden in dit kader zijn eierstokkanker,
rectumchirurgie en dikkedarmoperaties.Het moet niet blijven bij inventariseren; wij moeten proactief normen
stellen. Vandaag heb ik het hoofd van de inspectie nog gemeld dat wij dit
snel moeten doen. Wij moeten niet in de theorie blijven hangen. Deze punten
moeten wij oppakken, zodat wij boter bij de vis kunnen leveren. De inspectie
moet proactief gaan werken, waardoor normen en sancties helder worden. Dit
traject staat mij voor de nabije toekomst voor ogen. Mevrouw Schippers wees
er terecht op dat de diversiteit van handelingen en de concurrentie alleen
maar toenemen. Hopelijk neemt met het inzichtelijk maken van
die 80 aandoeningen ook het inzicht toe. In dat verband wordt het des te belangrijker
om ondergrenzen te stellen. Gelukkig kunnen wij vertrouwen op de goede opleiding
en de toewijding van artsen; zij houden elkaar scherp. Uiteindelijk moeten
er echter wel normen en toezicht zijn. Dit wetsvoorstel geeft de inspectie
meer instrumenten in handen voor een effectieve handhaving van normen.Op dit moment leggen wij de laatste hand aan de brief over rechten van
de cliënten en de zorg. In die brief wordt de zojuist door mij geschetste
benadering verder uitgewerkt. Dit zal ook leiden tot aanpassingen van andere
wetten, zoals de Kwaliteitswet zorginstellingen. Ook het klachtrecht zal moeten
worden aangepast. Dit zal parallel lopen met hetgeen de Kamer wil. De brief
zal de Kamer over enkele weken bereiken. Op het gebied van kwaliteit is de
laatste jaren veel in gang gezet. De afgelopen maanden hebben wij over dit
onderwerp veel met elkaar gesproken. Zonder alle beleidslijnen opnieuw te
benoemen, zal ik een schets geven van de verantwoor­delijkheidsverdeling
en de rol van de inspectie.In het Nederlandse zorgstelsel is – dat blijft natuurlijk zo –
de zorgaanbieder primair verantwoordelijk voor de geleverde kwaliteit. Ons
beleid is gericht op het stimuleren dat de aanbieders richting de cliënt
en de verzekeraar hun verantwoordelijkheid nemen. Aanbieders, verzekeraars
en cliënten dienen elkaar scherp te houden op kwaliteit, effectiviteit
en doelmatigheid. Dat lijkt een frase die in alle stukken terugkomt. De heer
Van der Veen stelt echter terecht dat het gaat om ernstige zaken. Hij en de
heer Van Gerven verwezen naar het UMC St Radboud. Een van de hoofdaanbevelingen
van de Onderzoeksraad is het verbeteren van het horizontale toezicht. De raad
van toezicht en de raad van bestuur hadden te weinig informatie. Althans,
die bleef veel te lang liggen. Voor zover men informatie had, was men volgens
de Onderzoeksraad meer bezig met competitie en met de strategische positie
van het ziekenhuis dan met de veiligheid van de patiënt. Dat is een ernstig
oordeel van de onderzoeksraad.Dat betekent, als dit naar een beleidsmatig niveau wordt getild, dat wij
er dus voor moeten zorgen dat het horizontale toezicht wordt verbeterd. Ik
denk na over manieren waarop de inspectie zich ervan kan vergewissen dat geborgd
is dat de informatie die voortkomt uit de kwaliteitsindicatoren en uit meldingen
op grond van het veiligheidsmanagementsysteem bij de raden van bestuur en
van toezicht niet alleen ter kennisgeving komen, maar dat zij er ook iets
mee doen. Deze informatie moet in de jaarlijkse verantwoording van de instellingen
naar voren komen. Zo kunnen horizontaal en verticaal toezicht elkaar uiteindelijk
versterken. Alleen als het horizontale toezicht werkt, kan de inspectie besluiten
iets meer afstand te nemen. Dan is het geen papieren constructie meer, maar
is er sprake van levend en dynamisch toezicht en verantwoording.De heer Van der Veen (PvdA):Dit is een essentieel punt. De stelling is dat als het horizontale toezicht
goed is geregeld, dit consequenties heeft voor het verticale toezicht. Dat
zou dan verder op afstand kunnen worden gezet. Het is heel relevant om vast
te stellen wanneer er sprake is van goed horizontaal toezicht. De vraag is
hoe je erachter komt dat de veiligheid niet goed is geborgd in een instelling.
Hoe wordt gecontroleerd dat het horizontale toezicht zo in elkaar steekt dat
in redelijkheid mag worden aangenomen dat het goed gaat functioneren en wie
moet dat doen?Minister Klink:Ik was afgelopen week in Maastricht en in Heerlen. Daar heb ik een aantal
mij aansprekende beschouwingen gezien over bijvoorbeeld de werking van een
veiligheidsmanagementsysteem en het melden van incidenten. Er was ook een
analyse van een zaak uit het verleden waarin het niet goed ging. In dat geval
was de informatie wel beschikbaar in het ziekenhuis, maar waren de raden van
bestuur er niet in geïnteresseerd en de raad van toezicht al helemaal
niet. Geleed toezicht, dus tweedelijnstoezicht, is onder bepaalde voorwaarden
mogelijk. Ik moet die preciseren de komende tijd, op korte termijn, in het
verlengde van de proactieve rol van de inspectie. Wij moeten met elkaar preciseren
dat de raden van bestuur en de raden van toezicht inzicht moeten hebben in
de uitkomsten van het horizontale toezicht en zich daar bovendien over moeten
verantwoorden. Alleen dan kan er een beetje worden vertrouwd dat het horizontale
toezicht zodanig geregeld is dat de inspectie met iets meer terughoudendheid
jegens die instellingen kan optreden.De heer Van der Veen (PvdA):Is het voorstelbaar dat als het horizontale toezicht niet goed is geregeld
of als de inspectie de indruk had dat het horizontale toezicht wel goed geregeld
was en dit achteraf niet het geval blijkt te zijn, dat ook in het kader van
het horizontale toezicht sancties kunnen worden opgelegd? Zou de raad van
bestuur daarop kunnen worden aangesproken, ook middels sancties?Minister Klink:Mevrouw Agema vroeg dat ook. Ik moet daar over nadenken, want het zijn
private instellingen. De overheid, het ministerie, gaat niet over benoemingen.
Het is wel duidelijk dat de reputatieschade enorm is in dergelijke gevallen.
De gevolgen van de interventie van mijn voorganger zijn bepaald niet misselijk
geweest voor de raad van bestuur en de raad van toezicht van het UMC St. Radboud.
Zo ver moet het uiteraard niet komen. Als het horizontale toezicht niet goed
functioneert door de raad van toezicht of de raad van bestuur, moeten wij
waarschijnlijk toch toe naar een situatie waarin de inspectie publiekelijk
kenbaar maakt – misschien moet dat worden opgenomen in de kwaliteitsindicatoren
van het ziekenhuis – dat het toezicht domweg tekort schiet en dat men
zich daarover ook niet voldoende verantwoordt. Ik voel mij met name door de
onderzoeksraad zeer getriggerd om die zelfregulering zodanig te borgen dat
wij ervan op aan kunnen. Anders is het een wassen neus, een theoretisch spelletje.De heer Van Gerven (SP):Ik ben blij met de opmerkingen van de minister. Als ik hem goed begrijp,
vindt hij dat de raad van toezicht en de raad van bestuur een eigen verantwoordelijkheid
hebben om ervoor te zorgen dat de zorg van een kwalitatief goed niveau is
en niet alleen de professionals zelf. Dat is namelijk ook uitdrukkelijk wat
de onderzoeksraad zegt. Men keek volgens de onderzoeksraad feitelijk weg.
Men zei: het is een verantwoordelijkheid van de artsen, waarmee wij ons dus
niet hoeven bezig te houden. De minister onderschrijft dus dat dit tevens
een verantwoordelijkheid is van de raden van bestuur en toezicht?Minister Klink:Ik neem graag de bewoordingen van de heer Van Gerven over. Áls
het zo functioneert, dan hebben wij te maken met een soort medisch bastion
waardoor het toezicht tekortschiet. Je ziet welke enorme fouten daaruit kunnen
voortvloeien. In dit geval lag het natuurlijk aan de specialisten die daar
werkzaam waren, maar het lag inderdaad ook aan de raad van bestuur en de raad
van toezicht. Voor mij is een van de hoofdconclusies van de onderzoeksraad
deze: als de zelfregulering niet op orde is, kan daarop in het verticaal toezicht
niet worden geleund.De heer Van Gerven (SP):Een andere belangrijke opmerking van de onderzoeksraad, die de minister
ook noemde, betrof het strategisch gedrag van de raad van bestuur of de raad
van toezicht. Die waren vooral bezig met marktposities en dergelijke. Is dat
niet een aanwijzing – laat ik het voorzichtig formuleren – dat
de door de minister geprezen marktwerking wel eens ten koste zou kunnen gaan
van het kijken naar de kwaliteit van de zorg? Dat is in de kwestie van het
UMC St Radboud in feite gebeurd.Minister Klink:Voor de ordening van deze "markt", voor zover je daarvan wilt
spreken, geldt dat die niet alleen moet plaatsvinden op het niveau van meer
ruimte voor bijvoorbeeld prijsverschillen, maar dat je tegelijkertijd de kwaliteit
inzichtelijk zult moeten maken en het toezicht zult moeten verbeteren. Als
dat niet gebeurt, loop je inderdaad risico's. Dat ben ik met de heer Van Gerven
eens. Dit fenomeen illustreert dat althans.De heer Van Gerven (SP):Moeten wij dit strategisch gedrag en het vechten om de markt en om posities
daarin niet gewoon principieel uitbannen, zodat de raden van bestuur en toezicht
zich alleen kunnen bezighouden met de kwaliteit van zorg en zich niet hoeven
bezig te houden met de vraag of een stuk marktaandeel wordt weggeroofd?Minister Klink:Die twee zaken moeten in elkaars verlengde liggen. Als het geïsoleerd
over de prijs gaat, loop je te veel risico. Om die reden hecht ik buitengewoon
veel waarde aan de veiligheidssystemen, aan de andere rol van de inspectie
en aan inzicht in de kwaliteit. Tegelijkertijd hebben wij te maken met de
betaalbaarheid. Eén ding is echter volstrekt helder, en wetenschappelijk
onderzoek toont dat ook aan: doelmatigheid en kwaliteit staan vaak niet haaks
op elkaar, integendeel, ze liggen vaak in elkaars verlengde. Als de competitie
tot doelmatigheid én verbetering van kwaliteit kan leiden, dan zal
ik niet schromen om die lijn in te zetten. Dat moet echter wel met voldoende
transparantie gebeuren en met een rol voor de inspectie en patiëntenorgani­saties.De heer Van Gerven (SP):Kwaliteit kun je ook verbeteren door middel van benchmarking, het vergelijken
van elkaars prestaties. Dat is een andere methode. Hoe kan de minister strategisch
gedrag, dat helemaal fout heeft uitgepakt in de situatie van het UMC St Radboud,
voorkomen, als hij zo'n voorstander is van het verder doorvoeren van de marktwerking?
Naar het idee van de SP-fractie hangt dat samen, en zou je dat principe moeten
loslaten om te voorkomen dat men zich vooral strategisch gedraagt in plaats
van zorginhoudelijk.Minister Klink:De onderzoeksraad doet, mijns inziens terecht, niet de aanbeveling om
die competitie op prijs en kwaliteit terzijde te zetten. De heer van Gerven
doelt met name op de competitie op prijs. De raad doet de aanbeveling om het
toezicht te verbeteren en ervoor te zorgen dat de raden van bestuur een breder
spectrum beslaan en niet alleen naar de strategische positie kijken, maar
ook naar veiligheid en kwaliteit. Daaraan moeten wij hard werken. Daarom dienen
de gegevens van het verticale toezicht in de horizontale relaties terug te
komen. Daarom is de rol van de inspectie ook van groot belang.Binnen die context past dus een sterke toezichthouder. De inspectie gaat
uit van vertrouwen in veldpartijen en is gericht op het stimuleren van de
veldpartijen om deze verantwoordelijkheid ook te nemen. Hiermee wil ik zeggen
dat de minister of de inspectie niet op de stoel van de zorgaanbieders gaat
zitten. De inspectie moet wel stevig optreden waar partijen hun rol niet waarmaken.
Dat kan dus ook in de sfeer van het toezicht zitten. Waar nodig zal de minister
dus – ik gaf dat zo-even al aan – bindende normen moeten stellen.De inspectie heeft in haar meerjarenbeleidsplan voor 2008-2011, dat wij
inderdaad in februari besproken hebben, geschetst hoe zij zich in de komende
jaren wil ontwikkelen van een moderne handhavingsorganisatie naar een proactieve
organisatie, die proactief toeziet op de kwaliteit. Een belangrijk onderdeel
van die ontwikkeling is het gefaseerde toezicht door de inspectie, waarvan
de kern is dat zij haar aandacht vooral richt op die terreinen waar de grootste
risico's zich voordoen. In dat gefaseerde toezicht worden vier fasen onderscheiden.
Allereerst wordt informatie verzameld op basis van indicatoren bij alle instellingen.
Vervolgens wordt de informatie geanalyseerd. Hierbij gaat het zowel om binnengekomen
meldingen – dat blijft natuurlijk allemaal wel bestaan; meldingen komen
dadelijk bij de inspectie – als om informatie van de accounthouders,
want dat blijft ook bestaan. Zo-even werd het getal van honderd inspecteurs
genoemd. Aan elk ziekenhuis is een accounthouder, dat is een inspecteur verbonden.
Hij detecteert ook risico's. Dat leidt dus tot een signaleringslijst met instellingen.
De inspectie gaat ter plekke na of er risico's zijn. Op basis van die bevindingen
komt de inspectie tot een oordeel over de risico's qua kwaliteit en veiligheid
en bepaalt zij de maatregelen die kunnen uiteenlopen van advies en stimulering
tot bestuurlijke en strafrechtelijke maatregelen. De inspectie volgt de uitvoering
van de maatregelen vervolgens nauwgezet.Deze moderne vorm van toezicht door de inspectie kan alleen slagen als
aan drie voorwaarden is voldaan. Er moet transparantie komen, maar ook normenkaders,
betere normenkaders dan wij nu kennen. Ook moeten er bijbehorende indicatoren
ter beoordeling van de geleverde kwaliteit komen, met de minimumnormen die
ik noemde, en een heldere visie van de inspectie over hoe vervolgens te handhaven.
Dat is van groot belang voor de veiligheid van de zorg en voor de aanbieders.
Vervolgens dient de inspectie natuurlijk wel te beschikken over voldoende
middelen en mogelijkheden om snel en adequaat op te treden, in die gevallen
waar het niet loopt zoals gewenst.In mijn ogen zijn de huidige handhavingsbevoegd­heden van de inspectie
onvoldoende passend om de gewenste doelen van het toezicht te bereiken. Ik
doel daarmee op een proportionele manier van het sanctioneren
van overtredingen, die waar mogelijk is gericht op het zo spoedig mogelijk
ongedaan maken van ongewenste situaties, en, waar dat niet meer mogelijk is,
op snelle en op maat toegepaste bestraffing van de overtredingen. Om die reden
heb ik het wetsvoorstel uitbreiding bestuurlijke handhaving volksgezondheidswetgeving
bij de Kamer ingediend. Daarmee wordt een aantal aanvullende instrumenten
voor de inspectie beschikbaar.Ik heb een illustratie bij de schriftelijke inbreng van de heer Van der
Veen. Als ik het mij goed herinner, vraagt hij in hoeverre ook bijvoorbeeld
het al dan niet opleveren van informatie rond de kwaliteitsindicatoren die
wij aan het ontwikkelen zijn, hieronder vallen. Het antwoord is dus "ja".
Ik vind dus dat ook die informatie gevalideerd en wel aangeleverd dient te
worden. Als die informatie niet valide of niet objectief is, of de informatie
wordt niet aangeleverd, is er sprake van een administratieve handeling waarbij
een instelling tekortschiet en waar een bestuurlijke boete dient te worden
opgelegd. Deze boete mag van mij fors zijn.Ik kan mij vinden in de overweging van de heer De Vries, maar ik koppel
het even aan de opmerkingen van de heer Van Gerven. Ook hier zijn, gezien
de strategische positie, soms financiële belangen gemoeid. Deze belangen
kunnen er uiteindelijk toe leiden dat de informatie over de kwaliteit niet
valide of niet objectief is. Laten wij maar niet naïef zijn, dit kan
zich zomaar voordoen. Dan moet je als inspectie kunnen zeggen dat je na bronnenonderzoek
tot de conclusie komt dat iemand onvolledige of onjuiste informatie heeft
geleverd. Dit betekent dus dat er een sanctie moet worden opgelegd. Ik snap
dus de vraag van de Raad van State en de heer Van der Veen wel. Zij willen
weten waar de handhaving dusdanig te maken heeft gekregen met onvolledige
instrumenten dat dit wetsvoorstel gerechtvaardigd is. Dan zeg ik: uiteindelijk
proberen wij vooruit te lopen op een stelsel dat meer informatie naar boven
tilt en waar het toezicht, horizontaal of verticaal, meer op kan inspelen.
Ten tweede: waar wij te maken hadden met dit soort overtredingen, dat jaarverslagen
niet ingeleverd werden of dat men geen inzicht gaf in patiëntendossiers,
was het enige dat resteerde het strafrecht. Bovendien duurt het vaak heel
lang voordat je een strafrechtelijke casus hebt – mevrouw Schippers
wees daar terecht op – als het Openbaar Ministerie het al oppakt. Krachtens
het opportuniteitsbeginsel is het daartoe namelijk niet gehouden. In dit geval
kun je als inspectie sneller en adequater ingrijpen. Kennelijk bleef die normhandhaving
heel vaak toch achter, op grond van het feit dat strafrechtelijke of tuchtrechtelijke
trajecten heel lang duurden. Aan die lengte willen wij nu iets doen.De heer Van der Veen (PvdA):Mijn vraag was wat deze wet oplevert. Bij zo'n wetsvoorstel is sprake
van verandering van beleid. Dan is ook de vraag aan de orde waar het nu beter
gaat. Ik zeg het maar wat huiselijker: er zit geen enkele target in. Het is
niet duidelijk of volgend jaar of nadat deze wet is ingevoerd jaarverslagen
bijvoorbeeld sneller binnenkomen. Het is niet duidelijk welke zaken die nu
wat minder lopen, straks beter zullen gaan. Ik stel die vraag mede omdat ik,
nog los van dit wetsvoorstel, vind dat wij hier ook zitten om in de gaten
te houden dat nieuwe wetsvoorstellen en nieuw beleid daadwerkelijk leiden
tot verbetering. Intuïtief kan ik mij er wel iets bij voorstellen dat
als je een boete oplegt, de jaarverslagen misschien sneller binnenkomen. Ik
zou echter niet weten op basis waarvan wij de wet moeten evalueren. Wellicht
kan de minister toch iets concreter aangeven wat het meer oplevert. Welke
indicatoren en targets worden nu gesteld waardoor gemeten kan worden dat deze
wet inderdaad een verbetering is?Minister Klink:Het zou prachtig zijn als wij een nulmeting hadden, maar die hebben wij
niet. Het is de afgelopen jaren ook niet bijgehouden.Ik ben ervan overtuigd dat waar wij de toezichtsverhoudingen willen preciseren
en de inspectie meer kracht willen geven, dat de dreiging van de bestuurlijke
boete in het kader van de Kwaliteitswet zorginstellingen bij zaken als het
niet melden van een calamiteit, het niet aanleveren van een jaarverslag van
kwaliteit of het niet verlenen van inzage in patiëntendossiers, uiteindelijk
zullen helpen, ook met betrekking tot die meldingen. In de regel wordt het
aanwijzen op bevel wel opgevolgd, dus daar zullen niet zo veel leemtes zijn,
maar daar kan nu een last onder bestuursdwang opgelegd.Nogmaals, er is geen nulmeting. Dat kunnen wij betreuren, maar dat betekent
niet dat het ontbreken daarvan betekent dat je een "stand still"
moet organiseren, terwijl je weet dat die kwaliteitsindicatoren er zijn. Wij
willen daarover valide informatie. Wij constateren dat dit op dit moment alleen
maar via het strafrecht of tuchtrecht afgedwongen kan worden. Dat schiet tekort.De heer Van der Veen (PvdA):De heer Van Gerven geeft aan er niet van overtuigd te zijn dat hoge bestuurlijke
boetes tot een beter resultaat leiden; ik vertaal het maar even op een huiselijke
manier. De heer Jan de Vries zegt dat de hoogte van de boetes moet worden
verdubbeld, omdat je daarmee een beter resultaat ziet. Maar als wij het resultaat
niet gedefinieerd hebben, hoe kan dan de vraag van de heer Van Gerven of van
de heer De Vries beantwoord worden?Minister Klink:Dat laatste lijkt mij niet zo heel lastig. Wij passen het systeem van
bestuurlijke boetes niet alleen maar in de zorg toe, maar ook in de breedte.
Het is een algemeen gegeven dat het stellen van normen nog niet betekent dat
zij opgevolgd worden en dat je handhavings­instrumenten nodig hebt. Soms
constateer je – dat zijn algemene handhavingsinzichten – dat je
niet proportioneel sancties kunt opleggen, omdat je "overshoot"
op het moment dat je tuchtrechtelijke of strafrechtelijke sancties oplegt.
De praktijk wijst uit, weliswaar nog niet in de zorg – dat komt vanzelf –
maar wel in de breedte, dat je soms naar proportionele handhavingsinstrumenten
moet.Mevrouw Agema (PVV):Op het moment dat de situatie niet verbetert, dan zal die bestuurlijke
boete geïnd moeten worden. Wordt deze dan uit de eigen zak van de directies
bekostigd of direct betrokkenen of, zoals ik al stelde, gaat het dan ten koste
van de zorg aan de patiënten die het nodig hebben?Minister Klink:Ik kom daar zo meteen graag op terug, wanneer ik de afzonderlijke vragen
langsloop. Daarop vooruitlopend alvast een kort antwoord: de wijze van betaling
van die boete hangt een beetje af van de situatie. Een instelling heeft nog
steeds vaste tarieven, dus vaste inkomsten. Zij zal het dus
uit eigen zak moeten betalen. Dat betekent inderdaad dat zij binnen het eigen
budget minder geld ter beschikking heeft voor de zorg. Heb je het daarentegen
over vrijgevestigde psychiaters of over een huisarts, dan zal de boete vaak
op het inkomen van zo iemand terugslaan.Mevrouw Agema (PVV):Dat inkomen wordt natuurlijk weer doorberekend aan de cliënt, de
patiënt. Voor de instellingen geldt inderdaad dat er dan beknibbeld wordt
op de zorg aan de patiënten of bewoners. Dat betekent dat er dus bezuinigd
wordt op personeel, op uitjes of op wat dan ook. Het kan toch niet de bedoeling
zijn van een wet dat op het moment dat de situatie niet verbetert en die bestuurlijke
boete dus geïnd moet worden, het geld daarvoor weggehaald wordt bij de
mensen die het eigenlijk nodig hebben?Minister Klink:Toch denk ik dat wanneer u patiënten en patiëntorganisaties
vraagt of zij geen sancties willen ten behoeve van goede en veilige zorg,
zodat de instellingen iets meer budget hebben, of dat zij handhaving van veiligheid
van de zorg willen in het onverhoopte geval dat dit nodig is, de keuze snel
gemaakt is. Daarbij gaat het om duizenden euro's, want wij moeten niet doen
alsof een groot en dramatisch deel van het instellingsbudget betreft.Mevrouw Agema (PVV):De PVV-fractie zit zo met het verantwoordelijkheidsgevoel. Wie zegt dat
met dit wetsvoorstel de directies van instellingen zeggen: nu gaan wij ons
beter ons best doen en nu gaan wij er eens voor zorgen dat zaken eens in orde
komen, want anders krijgen wij een bestuurlijke boete op onze nek? Wie zegt
dat zij zich er betrokken bij voelen? Bij grote instellingen zijn het vaak
mensen die meer verdienen dan de Balkenendenorm. Wie zegt mij dat die mensen
bij een bestuurlijke boete van € 3350 zeggen: nu gaan wij het eens
verbeteren? Die mensen hebben daar misschien helemaal geen betrokkenheid bij.
Wellicht zeggen zij: wat interesseert mij die boete nu?Minister Klink:Dat is de reden waarom ik wel gevoelig ben voor het amendement van de
heer De Vries om de boetes te verhogen. Ik laat het oordeel daarover graag
aan de Kamer. Het heeft alleszins te maken met hetgeen de heer Van Gerven
zojuist naar voren bracht, dat het natuurlijk toch een inbreuk betreft op
de financiële positie van instellingen. Bovendien is de reputatieschade
zeer groot. Het gaat hier om preventief toezicht. Ik ben er zeker van dat
men een situatie zal willen vermijden waarin men zowel financieel aangeslagen
wordt als reputatieschade lijdt.De mogelijkheden die in dit wetsvoorstel geregeld worden, zijn de last
onder dwangsom, de bestuurlijke boete, het inzagerecht in patiëntendossiers,
en een registratieverplichting voor privéklinieken. Met de mogelijkheid
van een last onder dwangsom krijgt de inspectie een instrument om op de in
de wet genoemde terreinen, instellingen en zorgverleners onder druk te zetten
om zich te houden aan de gestelde eisen in de verschillende wetten. Immers,
met een last onder dwangsom wordt de overtreder financieel geprikkeld om de
ongewenste situatie te corrigeren binnen een redelijke termijn. In dat verband
kan bijvoorbeeld gedacht worden aan het op orde krijgen van de ic's, waar
nu een termijn voor gesteld wordt. Je zou kunnen zeggen dat als het niet binnen
de gestelde termijn gebeurt, er een bestuurlijke boete volgt dan wel dat het
probleem gecorrigeerd moet worden onder druk van een last onder dwangsom.De bestuurlijke boete is vooral van belang bij overtredingen die niet
meer te corrigeren zijn of die al zijn hersteld, bijvoorbeeld op het moment
dat de kwaliteitsinformatie niet of niet valide wordt aangeboden. Tegelijkertijd
kan de bestuurlijke boete functioneel zijn in het geval van herhaalde overtredingen.
Er gaat een normerende werking uit van een bestuurlijke boete. Met dit wetsvoorstel
wordt tegelijkertijd beoogd om zeker te stellen dat de inspectie patiëntendossiers
kan inzien als dat voor haar taak noodzakelijk is. Vanzelfsprekend zal de
inspectie daarbij, waar dat redelijkerwijs mogelijk is, volgens de normale
lijnen toestemming vragen aan betrokkenen. In een aantal gevallen echter is
het vragen om toestemming niet goed uitvoerbaar. Mevrouw Schippers wees hier
al op. Denkt u hierbij aan wat de heer De Vries de "grootschalige thematische
onderzoeken" noemde. In dat soort gevallen leidt het vragen om individuele
toestemming aan een groot aantal individuen tot een disproportionele werklast
voor de inspectie en de zorginstellingen. Vanzelfsprekend dient de inspectie
prudent om te gaan met de informatie die haar tot beschikking komt. Zoals
de heer De Vries stelde, onderschrijft het College Bescherming Persoonsgegevens
de doelstellingen van deze wetswijziging. Ik kom later in mijn betoog nog
terug op het verschoningsrecht waar de heer De Vries en Van Gerven naar vragen,
evenals op een aantal precieze vragen rondom de toestemming van de betrokken
patiënt.Als laatste noem ik de registratieplicht voor privéklinieken. De
reden om dit te regelen is dat de inspectie op dit moment geen volledig zicht
heeft op welke klinieken er precies in Nederland actief zijn. Dit zou zij
wel moeten hebben om goed toezicht te kunnen houden op de door de klinieken
geleverde kwaliteit. Ook op dit punt kom ik nog terug, in het verlengde van
de vraag van mevrouw Schippers. Hiermee kom ik aan het einde van mijn algemene
inleiding. Ik zal nu de meer specifieke vragen beantwoorden.De heer Van Gerven wil weten wat de sanctie is op het niet registreren
van een privékliniek. Dat is een bestuurlijke boete van maximaal € 16.750.
Bij recidive wordt het een zaak van de strafrechter. Ook wil de heer Van Gerven
weten of een vergunningstelsel niet beter is. Mijns inziens volstaat de combinatie
van een registratieplicht en toezicht op basis van de Kwaliteitswet zorginstel­lingen.
Ik teken hierbij aan dat ook bij reguliere ziekenhuizen en zelfstandig behandelcentra
het toezicht op de kwaliteit altijd ex post plaatsvindt, en niet al bij de
afgifte van de vergunning krachtens de WTZi. Daarom is de discussie over de
vergunning en registratie bij privéklinieken in het licht van de handhaving
niet zeer relevant.De heer Van Gerven (SP):De SP-fractie is een voorstander van het vergunningenstelsel zodat een
instantie zoals de GGD of de inspectie kan kijken of er adequate zorg wordt
verleend als iemand zijn gang gaat. In mijn betoog haalde ik het voorbeeld
aan van de fysiotherapeut die handelingen verricht die voorbehouden zijn aan
een arts. Bij een vergunningenstelsel had die fysiotherapeut waarschijnlijk
niet zijn of haar gang kunnen gaan. Moet je niet de put dempen voordat het
kalf kan verdrinken?Minister Klink:De heer Van Gerven noemde terecht de Wet BIG. Als iemand buiten het bestek
van zijn bevoegdheden gaat opereren, dan is hij te sanctioneren. Dat is in
het onderhavige wetsvoorstel ook geregeld. Het toezicht is ook dan altijd
achteraf en niet vooraf.De heer Van Gerven (SP):Het gaat mij niet om het sanctioneren. Het gaat mij om het effect van
enerzijds registratie of anderzijds, verdergaand, nagaan of er duidelijk gewerkt
gaat worden. Neem bijvoorbeeld de tattooshops. Daarvoor is er ook een vergunningstelsel.
Daarvoor zou de wet- en regelgeving verder gaan dan voor privéklinieken,
terwijl de potentiële schade bij de klinieken veel groter zou kunnen
zijn. De GGD gaat bij tattooshops kijken wat voor spullen er worden gebruikt,
wie er werkt enzovoorts. Het is toch logisch dat als privéklinieken
worden geopend die ook gecontroleerd wordt en dat vooraf bekeken wordt of
alles op orde is, met betrekking tot de hygiëne, de taakverdeling enzovoorts.?Minister Klink:Vooraf is volstrekt helder wat krachtens de Wet BIG de voorbehouden handelingen
zijn. Achteraf vindt toezicht plaats. Dat gebeurt ook bij de tattooshops,
door de gemeenten. Ik heb daar niet al te veel mee te maken. Ik zie de meerwaarde
van een vergunningstelsel in dit geval niet. Ik weet ook niet in hoeverre
degenen die bij een tattooshop werken geregistreerd zijn.De heer Van Gerven (SP):De tattooshop krijgt pas een vergunning als de ggd heeft gekeken of alles
op orde is. Dat is een toetsing vooraf, voordat men aan de gang gaat. Zonder
die toetsing krijgt men geen vergunning. Dat bepleiten wij ook bij privéklinieken
enzovoorts.Minister Klink:Nogmaals, het vergunningenstelsel krachtens de WTZi houdt niet in dat
er vooraf toezicht op de kwaliteit van de zorg is. Dat gebeurt achteraf. Voor
de privéklinieken geldt precies hetzelfde, althans na registratie.
Nu weten wij tenminste waar zij zijn.De heer Van Gerven (SP):De minister moet vergunning verlenen. In privéklinieken wordt in
een kleine groep mensen gewerkt of zelfs helemaal solistisch. Corrigerende
mechanismen zijn daar minder aanwezig of zij ontbreken. Controle vooraf en
een vergunningenstelsel zijn daar van groot belang. Misschien moet de wet
dan worden aangepast, maar dat moet dan maar.Minister Klink:Ook bij een vergunningenstelsel controleer je op de voorwaarden. Dat kun
je wellicht doen op het moment dat de vergunning is aangevraagd, maar ook
nadien vindt altijd controle plaats. Dat is het enige verschil. Ik gaf al
aan dat krachtens de WTZi dat ook gebeurt. In dit geval vindt op basis van
de registratie controle plaats, aan de hand van kenbare normen. Vele kenbare
normen zijn te ontlenen aan de Wet BIG. Ik zie wel wat de heer Van Gerven
bedoelt, maar ik ben het er niet mee eens.Als bekend is dat de kwaliteit van de zorg onvoldoende is, moet de inspectie
dan volstaan met een aangekondigd bezoek? Dat was gisteren tijdens het vragenuurtje
ook aan de orde. Als bij de inspectie melding wordt gedaan, wordt bezien of
er al dan niet aangekondigd een bezoek wordt gebracht. Ik zeg "al dan
niet", dus er vinden ook niet aangekondigde bezoeken plaats. Ik vind,
huiselijk gezegd, dat je waar je misstanden vermoedt een bezoek niet moet
aankondigen. Ik vind dat de inspectie hier iets meer de tanden moet laten
zien. Ik zou bijna zeggen dat de instellingen bij voorkeur niet aangekondigd
moeten worden bezocht.Mevrouw Schippers (VVD):Betekent dit dat het beleid ook omgaat?Minister Klink:Ja, wat mij betreft wel. Ik zal er met de hoofdinspecteur over spreken.
Ik gaf gisteren al aan dat er ook niet aangekondigde bezoeken plaatsvinden.
Het is niet zwart-wit. Ik vind echter dat het zwaartepunt moet komen te liggen
op niet aangekondigde bezoeken.Is het mogelijk naast artsen ook verpleegkundigen tot inspecteur te benoemen?
Dat is mogelijk en het gebeurt ook al. Ik heb mij daarvan vergewist.Is de capaciteit van de inspectie voldoende? Ik heb al eerder verteld
dat de inspectie bij de rijksbrede taakstelling fors is en wordt ontzien.
Voor de vergroting van de transparantie zijn 14 extra fte's toegezegd. Voor
de veiligheid zijn nog eens 20 extra fte's toegezegd. Wij bekijken nu in hoeverre
het in het kader van de voorbereiding van de begroting 2009 noodzakelijk is
om tot uitbreiding over te gaan. Dat is tegen de stroom oproeien, want velen
vinden dat inspecties eigenlijk volgens dezelfde sleutel als de departementen
moeten inkrimpen. Ik vind dat dit bij de zorg niet gelijk op moet gaan met
de rijksbrede taakstelling, op grond van het feit dat wij echt handen en voeten
moeten geven aan de veiligheid en het kwaliteitsbeleid.De heer Van Gerven (SP):De inspecteur-generaal heeft bij herhaling gezegd dat er meer personeel
bij moet als de inspectie een actieve instelling wil zijn en niet een "silent
service". Ik heb het net ook al gezegd in verband met de geneesmiddelenreclame
en -prescriptie: aan de ene kant is er een industrie die 1,3 mld. uitgeeft
aan reclame en aan de andere kant zijn er een man en een halve paardenkop,
om het wat onparlementair te zeggen, die dat moeten controleren en beteugelen.
Ik denk niet dat dat gaat. In dit geval gaan de kosten voor de baat uit, zowel
in financiële als in kwalitatieve zin. Kan de minister daarop ingaan?Minister Klink:De heer Van Gerven snijdt een gevoelig thema aan. Ik zal daarop zeker
ingaan, maar het liefst in het kader van de komende bespreking van de hoofdlijnen
van de geneesmiddelenmarkt. Ik teken daarbij aan dat wij niet alles van toezicht
moeten verwachten. Ik vind het minstens zo belangrijk dat zeker in het kader
van de geneesmiddelen – dat geldt hier ook in bredere zin – de
richtlijnen van de sector ook daar doelmatigheid zullen incorporeren. Mij
viel bij de uitzending van Kassa hierover op dat vooral de NHG-richtlijnen
mikpunt waren van enige spot en hoon door vooral de farmaceutische industrie.
Dat geeft tegelijk iets aan: die richtlijnen werken kennelijk, kennelijk worden
ze als hindernis gezien. Wanneer die richtlijnen niet alleen werken voor de
huisartsen, maar ook breder voor de specialisten, en die doelmatigheid van
het voorschrijven van geneesmiddelen daarin is geïncorporeerd, is er
in elk geval een referentiepunt op basis waarvan verzekeraars, de inspectie
en een kwaliteitsinstituut die gegevens naar boven kunnen tillen en hopelijk
een vliegwiel in gang kunnen zetten waardoor echt alleen wordt afgeweken van de richtlijn wanneer het voor de gezondheid van de patiënt
noodzakelijk is en niet op basis van artsenbezoekers die proberen de geneesmiddelen
in hun pen te krijgen.De heer Van Gerven (SP):De minister schetst de situatie van de geneesmiddelenreclame, de NHG-richtlijnen
en de pogingen van de farmaceutische industrie om die richtlijnen te beïnvloeden.
Als die richtlijnen worden nageleefd, als er adequaat voorschrijvingsgedrag
plaatsvindt, levert dat een besparing op van 1 mld, zo is becijferd. Dat is
een vijfde van het hele budget dat aan medicijnen wordt voorgeschreven. Met
die 1 mld. kan de minister ik weet niet hoeveel inspecties optuigen. Daarvoor
moet toch bij elk weldenkend mens ruimte zijn te vinden?Minister Klink:Die 1 mld. is van de farmaceutische industrie en zal waarschijnlijk voor
andere doelen worden ingezet, die gaat naar reclame. Ik heb niet de indruk
dat wij het doel bereiken door het aanpakken van artsenbezoekers en reclame
alleen. Het gaat er de heer Van Gerven naar alle waarschijnlijkheid om dat
te dure geneesmiddelen worden voorgeschreven. Het verschil tussen wat een
richtlijn zou moeten zijn en dure voorgeschreven geneesmiddelen wordt onttrokken
aan de zorg, aan het BKZ. Ik heb niet de illusie dat men dit ondervangt door
het aanpakken van de reclame en de artsenbezoekers alleen. Ik wil breder kijken.
De verzekeraars zijn op dit moment bijvoorbeeld bezig met individueel preferentiebeleid.
Daaruit vloeien ook allerlei ontwikkelingen voort die leiden tot meer inzet
op wat binnen de richtlijn past. Ten tweede wil ik dat in die richtlijn de
doelmatigheid veel meer naar voren komt. Daarvan verwacht ik heel veel, maar
daarnaast wil ik ook met de Kamer bekijken in hoeverre het noodzakelijk is
de inspectie meer tanden te geven, wanneer wij de middellange- en langetermijnvisie
op de farmacie behandelen. Dit poets ik niet weg, maar ik relativeer het naast
de andere maatregelen.De heer Van Gerven (SP):Het gaat nu vooral over de rol van de inspectie. In het geneesmiddelendossier
zien wij juist dat die gepropageerde zelfregulering die enkele jaren geleden
is doorgevoerd absoluut niet werkt. Dan heeft men een sterke inspectie nodig
die kwalitatief, maar ook kwantitatief op orde is en haar klauwen kan uitslaan.Minister Klink:Ik kom daarop terug, mede naar aanleiding van de evaluatie van de vraag
of dat werkt.De voorzitter:Even ter correctie, het was het programma Radar en niet Kassa. Dat weet
ik toevallig.Minister Klink:Dank u zeer.Mevrouw Schippers (VVD):Het is altijd een heel moeilijke vraag: hoeveel inspecteurs heb je nodig?
Het is net als met flitskasten: hoe meer flitskasten je neerzet, hoe meer
mensen je betrapt op overtredingen. Dat is hier ook een beetje het geval.
Als de zorg steeds complexer wordt, als wij steeds meer diversiteit krijgen
en als het toezicht steeds moeilijker wordt, dan kun je dat gedeeltelijk opvangen
met heel efficiënt en slim toezicht. Maar is het dan niet onlogisch om
te denken dat je, in een situatie waarin de overheidstaak van kwaliteitsbewaking
zo belangrijk is in een meer marktwerkinggerichte zorg, daar meer mensen voor
nodig hebt? Ik zou graag zien dat wij op papier krijgen waarom u denkt dat
het huidige aantal mensen voldoende is. Wij vragen hier vaak om, maar wij
zien het eigenlijk nooit.Minister Klink:Ik wil hier twee, misschien drie kanttekeningen bij maken. Ik ben het
eens met uw voorbeeld van de flitspalen; dat is de transparantieparadox. Dat
risico lopen wij inderdaad: juist doordat wij de zorg verbeteren en transparanter
maken, wordt ook de keerzijde, het feilen, duidelijker. Dat levert het gevoel
op dat de zorg minder wordt, terwijl die in feite beter kan worden.VWS en het hele zorgveld staan op het punt om de transitie te maken naar
meer inzichtelijke kwaliteit en meer nadruk op veiligheid. Daardoor komt de
rol van de inspectie op een contrair punt, gelet op de rijksbreed zichtbare
ontwikkelingen rondom de administratieve lasten aan de ene kant, want die
registratie levert administratieve lasten op. Aan de andere kant gaat het
uitbreiden van de formatie van de inspectie in feite in tegen de operaties
die bij andere inspecties plaatsvinden; zie de discussie bij de VWa en de
Onderwijsinspectie. Wij kiezen voor een pad van uitbreiding; u gaf zo-even
de fte's al aan. U vraagt of wij in kaart kunnen brengen hoe toereikend dit
is, afgezet tegen de activiteiten. Ik wil u er graag schriftelijk over berichten
of en zo ja, wanneer dat kan. Ik snap de achtergrond van de vraag.Mevrouw Schippers (VVD):Dan zou ik graag willen weten waarom u bijvoorbeeld uitkomt op 14, want
dat is zo precies. Waarom komt u niet uit op 15, 20 of 10? Ik begrijp heus
wel dat u dat niet zo precies kunt, maar ik zou wel graag een indicatie willen
hebben waarom u ongeveer hier uitkomt en waarom niet op meer.Minister Klink:14 of 15 zal zeer arbitrair zijn, maar een punt is wel duidelijk. Waar
vinden er extra activiteiten plaats, gegeven de meerjarenplanning van de inspectie
en welke fte's c.q. welke budgetten raamt men om dat toereikend te kunnen
doen? Dat zal ik u doen toekomen.De heer Van Gerven vroeg naar de verhouding tussen de Kwaliteitswet zorginstellingen
en de Wet BIG. Beide wetten zijn complementair wat de regeling over kwaliteit
betreft. De Kwaliteitswet geldt als zorg wordt verleend door een zorginstelling.
De zorgaanbieder c.q. de instelling moet dan de in de wet gepreciseerde verantwoorde
zorg leveren. De Wet BIG gaat over de individuele beroepsbeoefenaren. Deze
wet kent overigens wel een bepaling waarin wordt verwezen naar de Kwaliteitswet
zorginstellingen, waardoor eisen die daarin worden gesteld ook terugslaan
op de individuele beroepsbeoefenaren. In de nieuwe wetgeving ten behoeve van
de positie van de cliënt, waarover nog voor de zomer een brief naar u
toe zal komen, wil ik die bijeenbrengen in een regeling, zodat voor de patiënt
duidelijker wordt aan welke kwaliteitsbepalingen hij rechten kan ontlenen.De heer Van Gerven vroeg naar een verbeterde klachtenregeling en ook de
heer De Vries en mevrouw Schippers stonden daarbij stil. Ik kom er zo meteen
ook op terug in het kader van de vragen van mevrouw Schippers. De staatssecretaris
en ik willen de invloed van de cliënten in de zorg verder versterken;
vandaar de brief die binnenkort komt. In de brief zal een programma met beleidsvoorstellen
worden neergelegd. Een van de onderwerpen daarbij is de klachtenafhandeling.
Ik zeg het nu wat rudimentair, want wij zijn het nog aan het afwegen. Er wordt
gekozen voor een benadering die behelst dat klachten zo veel mogelijk moeten
worden voorkomen en, wanneer ze zijn ontstaan, zorgvuldig moeten worden afgehandeld.
Iedere cliënt zal met een klacht naar een onafhankelijke en eenvoudig
benaderbare functionaris toe moeten kunnen gaan die helpt bij het formuleren
van de klacht – dat is de handreiking die dan wordt geboden –
en bemiddelt in de dialoog tussen de klager en de medewerkers van de instelling.Daarnaast zal er een klachtencommissie moeten zijn die niet aan de instelling
gebonden is. Ik meen dat ik daarmee min of meer tegemoetkom aan de intentie
van de vraag van mevrouw Schippers, namelijk een externe klachtencommissie.
Die commissie zal meer onafhankelijk moeten zijn en gemakkelijker te controleren
dan de huidige klachtencommissie en zal ook meer bevoegdheden moeten hebben.
Daarbij denk ik onder meer aan een maatregelencatalogus waarmee specifieke
rechten, bijvoorbeeld inzage in het dossier, direct kunnen worden afgedwongen.
Uitspraken van de commissie moeten worden doorgegeven aan de inspectie die
in ernstige gevallen gehouden is om op te treden. Mevrouw Schippers vroeg
naar één loket voor klachten en de heer De Vries vertaalde dat
in een soort portaal via www.kiesbeter.nl. Ik vind dat een goed idee. In de
brief over de cliëntenrechten zal ik aangeven hoe dat idee verder uitgewerkt
kan worden. Dus in feite omarm ik deze suggestie.De heer Jan de Vries (CDA):Begrijp ik goed dat de minister naast de klachtencommissie van de instelling
nog een onafhankelijke externe klachtencommissie in het leven wil roepen?Minister Klink:Ja.De heer Jan de Vries (CDA):Het is dus dubbelop?Minister Klink:Volgtijdelijk, maar in die zin dubbelop dat als men ontevreden is over
de afhandeling bij de klachtencommissie, men naar een externe onafhankelijke
klachtencommissie kan gaan.De heer Jan de Vries (CDA):Het is dus meer een beroepsinstantie?Minister Klink:Ja. Die houdt vervolgens patronen in de gaten over de aard van de klachten
en de plaats waar ze zich voordoen. Als een klacht ernstig is, zal de commissie
die melden aan de inspectie. Het voorportaal dient ertoe om mensen bij de
hand te nemen zodat men weet welke wegen bewandeld kunnen worden.De heer Jan de Vries (CDA):Daar komen wij dit voorjaar of later nog uitgebreid over te spreken met
het kabinet. Moet ik het in ieder geval nu zo begrijpen dat het kabinet erkent
dat de bestaande regeling onvoldoende waarborgen biedt voor een toegankelijke
en onafhankelijke klachtenbehandeling?Minister Klink:Wij willen die in elk geval verbeteren.De heer Van Gerven (SP):U heeft een aantal mogelijke voorstellen genoemd. Ten aanzien van het
algemeen meldpunt bij de inspectie, waar de SP voorstander van is, geldt dat
mensen er gemakkelijk terechtkunnen en hun klachten er serieus worden behandeld.
Wat vindt u van dat idee? Het meldpunt voor de verpleeghuiszorg functioneert
wat dat betreft goed. Ik ben het met u eens dat het zinvol is om de werking
ervan in het primaire proces, dus bij de zorginstellingen, te versterken,
maar tegelijkertijd lijkt mij er bij de inspectie ook een geschikte ingang
te zijn die echt goed bereikbaar is. Dat betreft dan niet alleen het voorportaal,
want dat lijkt mij toch nog te veel een papieren werkelijkheid; het gaat om
een concrete houding en werkwijze van zo'n meldpunt bij de inspectie.Minister Klink:Ik ben het met de heer De Vries eens dat klachten zo veel mogelijk instellingsgebonden
geuit moeten worden. De instelling is namelijk de adressant van de klacht.
De inspectie is geen klachteninstantie. Daar dienen meldingen gedaan te worden
waarbij de veiligheid van de zorg in het geding is. Dat zijn dus echt twee
verschillende dingen. Ik zou het dus te veel vinden om nu ook nog een meldpunt
bij de inspectie in te richten waar klachten gedeponeerd kunnen worden zonder
dat die een inbreuk op de veiligheid van de zorg behelzen.De heer Van Gerven (SP):Het gaat mij niet alleen om klachten. Het kan ook gaan om het melden van
bepaalde zaken. Voor een burger in Nederland is vaak niet duidelijk waar ze
dan terechtkunnen. Ze moeten bij de inspectie dan op een gemakkelijke manier
terechtkunnen. Natuurlijk mag de inspectie vragen of de desbetreffende persoon
ook al bij de instelling zelf is geweest maar ik vind wel dat de inspectie
er serieus naar moet kijken. Niet alleen om de burger tegemoet te komen en
het vertrouwen in de overheid c.q. de inspectie handen en voeten te geven,
maar ook als een belangrijke externe signaalfunctie voor de inspectie om ergens
poolshoogte te gaan nemen.Minister Klink:Maar zo gebeurt het ook op dit moment. De inspectie neemt klachten serieus.
Zij kijkt in hoeverre er sprake is van inbreuk op de veiligheid van de zorg
dan wel op veldnormen. Er vindt dus een weging plaats. Vervolgens zal zij,
wanneer dat geïndiceerd is, zelf poolshoogte gaan nemen in de instellingen.
Wel kan ik mij voorstellen dat in dat portaal aangegeven wordt dat men naar
de inspectie kan op basis van een gekwalificeerde klacht.De heer Van Gerven (SP):Het gaat ook om de manier van werken, want die is bij de inspectie nu
vaak erg formeel. Dat geldt ook voor het landelijke loket dat er nu is. Waar
het de SP-fractie om gaat, is dat men niet alleen een formele weg bewandelt
en die schetst, maar klachten en meldingen ook echt betrokken bekijkt. Dat
beoogt mijn fractie met het algemene meldpunt, dat in feite weer een vernieuwing
is van het oude Meldpunt verpleeghuiszorg dat nu dus is afgeblazen en waarvan
de activiteiten daadwerkelijk zijn teruggeschroefd. Dat is dus niet hetzelfde
zoals het nu is.Minister Klink:Ik heb zojuist aangegeven dat voor zover mijn informatie strekt –
ik ga er volstrekt van uit dat die juist is – de inspectie altijd serieus
ingaat op klachten. Natuurlijk handelt zij niet elke klacht af, maar als er
een calamiteit achter vandaan komt of als zij de indruk krijgt
dat er sprake is van risicovolle zorg, dan onderneemt zij actie.Voorzitter. Mevrouw Schippers vraagt naar het beroep door de inspectie
nadat de minister een bezwaarschrift tegen de IGZ heeft toegekend, althans
meegegaan is met een bezwaar. Het recht van bezwaar en beroep dient om jurisprudentie
te krijgen en om het recht inzichtelijk te maken. Als de inspectie overruled
wordt, zal zij natuurlijk niet in beroep gaan. Ik ga daar ten minste niet
van uit. Als er een klacht is tegen de inspectie en de minister met de inspectie
meegaat, vindt wel een weging plaats van wat er moet gebeuren. Soms ga je
dan op basis van een afspraak tussen de minister en de hoofdinspecteur naar
de rechter om te kijken in hoeverre het oordeel juist is en of jurisprudentie
kan worden verkregen. Dat is uitzonderlijk, maar dan trekken, ook als er aarzelingen
zijn, de hoofdinspecteur en de minister wel gezamenlijk op om de rechter een
uitspraak te ontlokken. Er is dan dus geen sprake van een inhoudelijke tegenstelling
tussen de hoofdinspecteur en de minister.Mevrouw Schippers (VVD):Maar dat kan wel. Als u niet beslist zoals de inspectie wil, maar ook
niet zoals degene wil die bezwaar aantekent – u gaat daar bijvoorbeeld
tussenin zitten – dan volgt u niet de inspectie. Ik neem aan dat u dat
kunt doen, want anders zou het een wassen neus zijn om het besluit bij u te
leggen. U besluit dus op een gegeven moment dat geen van beiden gelijk heeft
en u zit in het midden; in elk geval volgt u niet de inspectie. Het is dan
toch raar dat de inspectie namens u optreedt als daartegen beroep wordt aangetekend
door bijvoorbeeld een patiënt?Minister Klink:Ik kom daarop graag in tweede termijn even terug, want het is op zichzelf
inderdaad een casus die even aandacht verdient.Voorzitter. Mevrouw Schippers sprak ook over administratieve lasten door
verschillende toezichthouders. De toezichthouders in de zorg hebben onderlinge
samenwerkingsprotocollen afgesproken. Een consequent terugkerend onderdeel
daarin is het voorkomen dat dubbele gegevens worden opgevraagd. Toezichthouders
delen zoveel mogelijk de informatie die zij binnenkrijgen en ook het inzagerecht
dat in dit wetsvoorstel wordt geregeld, leidt uiteindelijk tot een vermindering
van de administratieve lasten voor de instellingen en overigens ook voor de
inspectie.Mevrouw Schippers en de heer Van Gerven vragen of de inspectie geen toezicht
moet houden op alle zorgverleners, ook de alternatieve. De systematiek van
de wet BIG is gebaseerd op de vrije keuze van de burger ten aanzien van de
zorgverlening. Bij onverantwoorde risico's zijn die rechten ingeperkt door
voorbehouden handelingen op te nemen in de wet BIG. Die handelingen mogen
alleen door een beperkt aantal geschoolde beroepsbeoefenaren worden uitgevoerd.
Achter die systematiek sta ik op zichzelf nog steeds. Dat heeft wel als consequentie
dat alternatieve behandelaars niet direct onder het toezicht van de inspectie
vallen. Strafrechtelijke vervolging is wel mogelijk, maar terecht gaf mevrouw
Schippers mede in het kader van de zaak-Millecam aan dat dit vaak lang duurt.
Op dit moment onderzoeken wij, zoals ik ook schriftelijk heb toegezegd, hoe
het toezicht op alternatieve behandelaars effectiever kan worden vormgegeven.
Dat betekent dat een en ander dan gewoon moet stoppen. Ik vertrouw erop dat
ik de Kamer voor het zomerreces daarover informatie kan geven en met een toereikende
oplossing voor de "beunhazen" – ik zeg het u graag na –
kom.De heer De Vries vraagt of bestuurlijke boetes snel te geven zijn en meent
dat die ook bij ernstige delicten gewenst kunnen zijn. De boetes in het kader
van de Wet op de medische hulpmiddelen en de Kwaliteitswet zorginstellingen
gelden bijvoorbeeld ook voor het handelen zonder een vergunning of in strijd
met een vergunning. Dat kunnen dus ook ernstige zaken zijn. Daarvoor geldt
wel dat men snel met lik-op-stukmaat­regelen kan optreden, waaronder de
bestuurlijke boete. Zoals gebruikelijk vallen de opbrengsten van bestuurlijke
boetes toe aan de staatskas. Artikel 5.0.10 van de vierde tranche van de Awb
bepaalt dat de opbrengst van een bestuurlijke sanctie het bestuursorgaan toekomt
dat de sanctie heeft opgelegd, tenzij bij wettelijk voorschrift anders is
bepaald. Dat is terecht. Oneigenlijke prikkels worden daardoor voor de toezichthouders
voorkomen. Zorgverleners kunnen boetes overigens niet zonder meer in tarieven
doorberekenen. Een en ander slaat wel terug op de financiële positie
van de instelling of op het inkomen van de afzonderlijk optredende arts of
van de vrij gevestigde. Daarover heb ik zojuist al gesproken in reactie op
de woorden van mevrouw Agema.Er is gevraagd naar het verhogen of zelfs het verdubbelen van de maximale
hoogte. Bestuursrechtelijke interventies zijn aan de orde in geval van normschendingen
die in de regel minder ernstig van aard zijn. Dat hebben wij ook schriftelijk
gewisseld. De daaraan gekoppelde boetebedragen zijn betrekkelijk hoog, ook
gezien het referentiepunt van de boetebepalingen in het strafrecht. De keerzijde
is dat het ook om maximumbedragen gaat. Ik laat de beoordeling van het amendement-De
Vries dan ook aan de Kamer over. Daarbij teken ik aan dat ik, mede in het
licht van de opmerking van de heer Van Gerven over de strategische positie
van instellingen die soms te verwerven zijn, een positief gevoel heb bij het
verzoek om de boetes te verhogen. Het is niet voor niets dat wij zijn uitgegaan
van een dergelijke hoge boete. Er zijn immers commerciële belangen in
het geding tot een bedrag van bijna 0,5 mln. In die zin kan ik mij dus vinden
in de koppeling van de heer Van Gerven en neutraal naar het amendement kijken.
Normaal gesproken kijk je niet neutraal naar een amendement. Dan zeg je dat
je gelijk hebt en dat het niet nodig is om het amendement in te dienen.In mijn algemene inleiding heb ik gesproken over de handhavingskaders.
De heer De Vries heeft daarnaar gevraagd. Het is inderdaad juist dat de arrangementen
toegesneden moeten zijn op de veldnormen. Ik doel op de normen waarover de
minister heeft gezegd dat die moeten worden gehandhaafd en dat er, indien
nodig, passende sancties dienen te worden opgelegd.De heer De Vries juicht de registratieplicht voor privéklinieken
toe. Daarbij stelt hij wel de vraag of artsen die daar werkzaam zijn, geregistreerd
zouden moeten worden. Artsen die werkzaam zijn in klinieken dienen altijd
in het BIG-register te worden opgenomen. Dat geldt ook als zij werken in privéklinieken.
Met het CIBG wordt eraan gewerkt om het zoeken in het register voor de burger
toegankelijker te maken. Het moet dus gemakkelijker worden om na te gaan of
iemand geregistreerd is. Als iemand niet in het register is terug te vinden
en hij zichzelf aanprijst voor bepaalde voorbehouden handelingen,
is hij verkeerd bezig.Er is geen wijziging voorgesteld van artikel 7 van de Kwaliteitswet ten
aanzien van het binnentreden van woningen. Dat artikel is hooguit van plaats
veranderd.De heer De Vries heeft gevraagd of de inspectie verantwoording kan afleggen
over het inzagerecht zonder toestemming. Ik meen dat ook mevrouw Schippers
dat heeft gevraagd. Ik zal de inspectie vragen om dat op te nemen in haar
jaarbericht en tevens aan te geven welke waarborgen zij heeft ingebouwd.Ik ben voorstander van ratificatie van het protocol over martelen en zal
nagaan welke belemmeringen mijn departement wat dat betreft ziet. Mijn intentie
is om zo snel mogelijk tot ratificatie over te gaan.De heer Van der Veen heeft gevraagd of meer concurrentie leidt tot meer
kwaliteit. Dat is zeker niet per definitie het geval. Een en ander dient te
worden ingebed in een aantal zaken. In de eerste plaats moet de kwaliteit
inzichtelijker zijn. In de tweede plaats dient het horizontale toezicht te
worden verbeterd. In de derde plaats – dat is het sequeel van het feit
dat wij meer diversiteit en zorgaanbod krijgen – dient het toezicht
door de inspectie te verbeteren. Dat moet meer tanden krijgen. Een en ander
dient wel te gebeuren op basis van normen en handhavingsarrangementen die
ook voor de zorginstellingen kenbaar zijn.Gevraagd is in hoeverre het legitiem is dat de ontwikkeling van kwaliteit
en handhaving in één hand ligt. Dat is een legitieme vraag.
Mijn punt is dat de normstelling uiteindelijk weliswaar gebaseerd kan zijn
op een veldnorm, maar dat de inspectie daaruit met name de veiligheidsnorm
zal moeten afleiden. Zij dient die vervolgens door de minister te laten vaststellen.
Ik sprak aan het begin van mijn betoog over witte vlekken. Naar mijn beleving
moet een kwaliteitsinstituut die witte vlekken verkennen. Ik gaf daarvan zo-even
een paar voorbeelden. Vervolgens moet zo snel mogelijk een richtlijn of veldnorm
ontwikkeld worden. Als dat niet in voldoende mate gebeurt of niet in een rap
tempo, moet de inspectie de veldnormen maar ontlenen aan het buitenland. Dat
is een stok achter de deur voor het veld. Die moet richtlijnen ontwikkelen
en die moet het niet bij vrijblijvendheid laten.De heer Van der Veen (PvdA):Het vorige betoog van de minister ging over marktwerking en kwaliteit.
Ik begrijp van de minister dat volgens hem marktwerking niet automatisch leidt
tot betere kwaliteit? In die zin bestaat er dus geen relatie tussen marktwerking
en kwaliteit.Minister Klink:Niet per definitie.De heer Van der Veen vraagt naar een overzicht van de punten waarop de
naleving van de wet tekortschiet. Ik ben daar net in algemene zin op ingegaan.
In de nota naar aanleiding van het verslag staat welke bepalingen veranderen
bij de Kwaliteitswet, de Wet BIG en de andere wetten. In algemene zin is een
overzicht gegeven aan welke bepalingen een bestuurlijke boete of een last
onder dwangsom en dergelijke worden gekoppeld. De heer Van der Veen vraagt
waar de naleving in de afgelopen jaren tekort is geschoten. Ik wil daarover
in algemene zin nog iets zeggen, hier en daar wat preciserend. Ik zie echter
dat ik de betreffende tekst niet voor mij heb liggen. Ik kom daarop graag
in tweede termijn terug. Ik heb al gezegd dat het vaak om normen gaat waarbij strafrechtelijke
of tuchtrechtelijke maatregelen neerkomen op "overshooting" of veel
te veel tijd vragen. De bestuurlijke boete is gekoppeld aan calamiteiten en
het niet melden daarvan. De kwaliteitsindicatoren en het kwaliteitsjaarverslag
moeten tijdig en op een valide manier ingediend worden. Bij de Wet op de beroepen
in de individuele gezondheidszorg gaat het bijvoorbeeld over het niet of ten
onrechte voeren van een erkende specialistentitel. De heer Van Gerven heeft
al gewezen op het geval van een fysiotherapeut die onbevoegd handelingen verricht.
Ik noem ook opleidingstitels die ten onrechte worden gevoerd. Ik kan het gehele
overzicht geven. Ik zal echter in tweede termijn toelichten waar de handhaving
in de afgelopen jaren tekort is geschoten.De voorzitter:Ik constateer dat u op twee amendementen nog niet bent ingegaan. Wilt
u dat nu doen of in tweede termijn?Minister Klink:Ik probeer dat nu te doen, als ik nog wijs kan uit mijn stukken.De voorzitter:Intussen doen wij nog twee interrupties. Het woord is aan mevrouw Schippers.Mevrouw Schippers (VVD):Voor mij is de algemene tekst van de minister, over wanneer de inspectie
zonder toestemming inzicht in patiëntendossiers heeft, een puzzel. Het
blijft volgens hem tot een aantal wetten beperkt. Het gaat om algemeen onderzoek
naar de staat van de volksgezondheid. Ik vind het echter ongelofelijk belangrijk
dat de inspectie zonder toestemming in patiëntendossiers kan kijken als
daarvoor aanleiding is. Ik noem genitale verminking, kindermishandeling of
een overlijden als voorbeelden. Wordt dat hier geregeld?Minister Klink:Ik kan daar antwoord op geven. In algemene zin dient er toestemming te
zijn van de patiënt, behoudens bij een calamiteit. Het gaat dan om overlijden
van de patiënt. Nabestaanden zijn overigens niet gerechtigd om toestemming
te geven om een patiëntendossier in te zien. Er zijn twee redenen voor
de inspectie om patiëntendossiers zonder toestemming in te zien. Dat
is ten eerste bij thematische onderzoeken die de volksgezondheid in algemene
zin ten goede komen. Voor de heer Van Gerven was dat de belangrijkste overweging
om hier positief tegenover te staan. Ten tweede is dat bij calamiteiten. Dat
is in de regel als iemand is overleden. Dan kan men niet bij de patiëntendossiers,
want (aan)verwanten kunnen zoals gezegd geen toestemming geven. In die gevallen
kan de inspectie besluiten om de informatie te lichten.Mevrouw Schippers (VVD):Geldt dit ook voor verdachte omstandigheden, zoals een verdenking van
kindermishandeling?Minister Klink:Het antwoord hierop moet ik even schuldig blijven. Volgens mij is ook
in dat geval toestemming van de betrokkene noodzakelijk.Mevrouw Schippers (VVD):Het lijkt mij goed als de minister dat nog even nakijkt en daarbij meeneemt
wat de rol van de rechter daarin is. Het gaat om uitzonderlijke gevallen;
het is niet mijn bedoeling dat je zomaar een patiëntendossier
kunt lichten. Genitale verminking is nog na te gaan, maar bij kindermishandeling
zijn de blauwe plekken vaak weer weggetrokken of is het gebroken been weer
dichtgegroeid. Ik wil op dit punt een heel precies antwoord, anders moet ik
er een amendement over indienen.Minister Klink:Ik geef daarop dadelijk een precies antwoord. Het is een relevante vraag.
Ik kan mij iets voorstellen bij de route via de rechter.De voorzitter:Mijnheer Van Gerven, wilt u kort zijn? U hebt ook nog een tweede termijn.De heer Van Gerven (SP):Mijn vraag over de Wet medisch-wetenschappelijk onderzoek met mensen is
nog niet beantwoord. Welke overwegingen zijn er om dat onderwerp niet onder
dit wetsvoorstel te laten vallen?Minister Klink:Ook daarop kom ik graag in tweede termijn terug. De vraag kan ik plaatsen.Mevrouw Agema (PVV):Ik wil nog een opmerking maken ter verduidelijking. Het gaat mij om het
geven van toestemming en niet om het krijgen ervan, zoals omschreven in mijn
amendement.Minister Klink:Dit doet niet af aan het feit dat het geven van toestemming door verwanten
niet relevant is. Wij mogen het niet aan hen vragen. Als zij toestemming verlenen,
betekent dit niet dat de inspectie inzage krijgt in het patiëntendossier.Mevrouw Agema (PVV):Voorzitter...De voorzitter:Ik heb begrepen dat de minister nog op uw amendement zal reageren.Minister Klink:Dat amendement heb ik hier inderdaad voor me liggen; wellicht dat iemand
mij het andere kan aanreiken. Het gaat om het amendement dat tot doel heeft
om de privacy van burgers te beschermen door de inspectie niet de mogelijkheid
te geven om zonder expliciete toestemming inzage te krijgen in patiëntendossiers.
Met de hoofdlijn daarvan ben ik het eens. Zojuist gaf ik echter de twee gevallen
aan waarin de inspectie toch kan besluiten om het dossier in te zien. Ten
eerste de thematische onderzoeken die de volksgezondheid in algemene zin dienen.
Ten tweede op het moment dat er calamiteiten hebben plaatsgevonden. Als mevrouw
Agema dat juist wil dichtregelen, moet ik het aannemen van dit amendement
met kracht ontraden.Mevrouw Agema (PVV):Mij gaat het erom dat nabestaanden expliciet toestemming zouden moeten
geven. Dat is van een heel andere orde dan wat de minister zojuist zei. Het
gaat mij erom dat de inspectie niet zonder toestemming patiëntendossiers
zou mogen raadplegen.Minister Klink:Dat mag nu al niet. Alleen de patiënt zelf kan toestemming geven;
de verwanten komen nooit in beeld. Daarop zijn twee inbreuken mogelijk: thematische
onderzoeken in het kader van de algemene volksgezondheid en calamiteiten.
Het aannemen van dit amendement moet ik dus ontraden.Mevrouw Agema (PVV):Het gaat mij juist om die thematische onderzoeken. Het patiëntendossier
is de van de patiënt, dus er moet altijd expliciet toestemming worden
gegeven, zoals dat nu ook het geval is.Minister Klink:Dit wetsvoorstel maakt het dus mogelijk om daarop langs twee kanten inbreuk
te plegen, bij calamiteiten en thematische onderzoeken.De heer Van der Veen wil met zijn amendement de registratie van particuliere
instellingen in de care regelen. Dit vind ik een goed amendement. Over het
amendement van de heer De Vries heb ik mij al uitgesproken, dus daarmee heb
ik alle amendementen gehad.Op het verschoningsrecht van de inspectie, afgeleid van dat van de arts,
ben ik nog niet ingegaan. Ik ben gevoelig voor de argumenten van de heer Van
Gerven en de heer De Vries. Zij betogen dat de inspectie een afgeleid verschoningsrecht
moet worden verleend bij het verkrijgen van gegevens via dossieronderzoek.
Dit ligt juridisch ingewikkeld, maar ik wil bekijken in hoeverre dit kan worden
geregeld via aanpassing van het wetsvoorstel.De voorzitter:Daarover bericht u de Kamer nog?Minister Klink:Ja.De heer Van Gerven (SP):Voorzitter. De tweede termijn wil de SP-fractie gebruiken om een aantal
moties in te dienen. De eerste motie behelst het vergroten van de capaciteit
van de inspectie, zodat de inspectie actief kan zijn en niet alleen een "stille
dienst" hoeft te zijn, zoals de inspecteur-generaal het onlangs uitdrukte.De Kamer,gehoord de beraadslaging,van mening dat het gewenst is dat er actiever toezicht gehouden wordt
op de gezondheidszorg;verzoekt de regering, met voorstellen te komen om de capaciteit van de
Inspectie voor de Gezondheidszorg te vergroten,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Van Gerven. Naar mij blijkt, wordt
de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 15(31122).De heer Van Gerven (SP):Mijn volgende motie gaat over het centraal meldpunt. De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat mensen met meldingen over de kwaliteit van de gezondheidszorg
problemen ondervinden bij het doen van hun melding aan de Inspectie voor de
Gezondheidszorg en het gevoel ondervinden dat er met hun melding niets gedaan
wordt;verzoekt de regering, met een voorstel te komen voor het instellen van één
centraal punt voor meldingen over de kwaliteit van de zorg en hierover te
rapporteren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Van Gerven. Naar mij blijkt, wordt
de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 16(31122).De heer Jan de Vries (CDA):De SP-fractie heeft ervaring met meldpunten. Meldpunten zijn er natuurlijk
niet op gericht om de concrete problemen op te lossen. Daarvoor hebben wij
een klachtenprocedure. Een meldpunt geeft inzicht in de algemene situatie.
Voor een klacht, een concreet probleem, hebben wij een klachtenprocedure,
die ook als zodanig moet werken. De regering komt dan ook met voorstellen
ter verbetering daarvan. Waarom wil de heer Van Gerven dan een meldpunt, dat
eigenlijk niet veel meer oplevert dan inzicht in de situatie in de sector?De heer Van Gerven (SP):Zoals ik zo-even al in mijn betoog heb aangegeven, is de reden hiervoor
tweeledig. Ten eerste is zo'n meldpunt een monitor voor de inspectie om te
bekijken waar het al dan niet misgaat in de zorg en handelend op te treden.
Ten tweede is het een genoegdoening aan de melder of de klager. Deze wordt
zo niet alleen gehoord, maar kan ook goed bediend worden. Daarvoor is dat
meldpunt bedoeld.Mijn derde motie gaat over het vergunningenstelsel voor privéklinieken.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat in privéklinieken risicovolle behandelingen gedaan
worden;constaterende dat er geen systeem is voor het verlenen van vergunningen
aan privéklinieken wanneer zij aan bepaalde richtlijnen voldoen of
het intrekken van de vergunning wanneer zij niet aan deze richtlijnen voldoen;van mening dat dit wel gewenst is ter voorkoming van gezondheidsschade; verzoekt de regering, met een voorstel te komen voor een vergunningsysteem
voor privéklinieken,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Van Gerven. Naar mij blijkt, wordt
de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 17(31122).De heer Van Gerven (SP):Mijn laatste motie gaat over de uitbreiding van de reikwijdte van de inspectie.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de Inspectie voor de Gezondheidszorg onvoldoende toezicht
kan houden op alternatieve geneeswijzen;van mening dat dit wel gewenst is;verzoekt de regering, de reikwijdte van het toezicht en de handhavingsmogelijkheden
van de inspectie hiertoe uit te breiden,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Van Gerven. Naar mij blijkt, wordt
de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 18(31122).Mevrouw Schippers (VVD):Voorzitter. Ik heb al eerder aangegeven dat ik een voorstander ben van
dit wetsvoorstel. Wij zullen daarmee dus zeker van harte instemmen. De kwestie
of je inzage kunt hebben in een patiëntendossier tegen de wil in van
bijvoorbeeld de ouders van een kind, in bijzondere gevallen waarin je de kant
van het slachtoffer moet kiezen, vind ik ontzettend belangrijk. Daarover wil
ik eerst duidelijkheid hebben. Anders zal ik daarover toch een amendement
moeten maken. Het gaat ons om bijzondere gevallen. Dat moet helder zijn. Een
meldplicht is echter onvoldoende. Wij zijn al jaren voor een meldplicht. Die
krijgen wij hier niet voor elkaar. Dat is jammer. Wij willen wel de mogelijkheid
bieden tot inzage van de inspectie, als daartoe aanleiding bestaat.Wij zijn er erg blij mee dat de minister serieus ingaat op onze suggesties
ten aanzien van klachten. Dat brengt mij ook op een aantal SP-moties, namelijk
ten aanzien van het meldpunt klachten, van de capaciteit van de inspectie
en van alternatieve geneeswijzen. De minister heeft gezegd dat hij daarop
uitgebreid terugkomt. Hij doet dit schriftelijk in de aangekondigde brief
over de klachten. Hij heeft mij toegezegd om terug te komen op de capaciteit.
Wij delen de zorgen die van de SP over de alternatieve geneeswijzen. Daar
moet iets gebeuren. De minister heeft aangegeven dat hij daarmee heel druk
bezig is. Ik vind het prematuur om die moties nu in te dienen. Ik zal er dus
ook niet voor zijn. Heb ik het juist dat bij de Wet BIG een arts genoteerd staat op zijn woonplaats?
De woonplaats is vaak anders dan de plaats waar de arts werkt, waardoor de
arts vaak slecht te herleiden is. Zou de minister daar op in kunnen gaan?
Verder dank ik de minister voor de antwoorden en de toezeggingen die hij heeft
gedaan.De heer Jan de Vries (CDA):Voorzitter. Ik bedank de minister voor zijn uitgebreide en heldere beantwoording.
Natuurlijk is kwaliteit in de eerste plaats een verantwoordelijkheid van de
werkers in de zorg en van de bestuurders en toezichthouders. Een effectief
toezicht op die kwaliteit is echter wel noodzakelijk. De minister heeft vandaag
in het debat opnieuw aangegeven dat het effectieve toezicht hem ernst is en
dat hij een aantal maatregelen wil nemen, naast het voorliggende wetsvoorstel.In de ogen van de CDA-fractie is dit vanzelfsprekend een verbetering van
de mogelijkheid van effectief toezicht, door ook op andere onderdelen te komen
tot verbetering en de ingezette veranderslag bij de inspectie verder te versterken,
bijvoorbeeld door middel van het onaangekondigde bezoek. Dit leidt tot een
cultuurverandering die nog veel voeten in de aarde zal hebben, maar die wel
noodzakelijk is om de kwaliteit te kunnen waarborgen.Het is niet alleen van belang dat dit wetsvoorstel meer bestuurlijke maatregelen
mogelijk maakt, maar dat deze ook effectief kunnen worden toegepast. Wij zijn
daarom blij met de meer dan neutrale bejegening van het amendement op stuk
nr. 12, dat gaat over de verdubbeling van de maximale hoogtes van de boetes.
Wij hopen dat de Kamer dat amendement ook zal aannemen. Wij zijn overigens
ook positief over het amendement op stuk nr. 13 van de heer Van der Veen,
dat het toezicht op de private activiteiten, ook in de langdurige zorg, mogelijk
maakt.Wij wachten met belangstelling de verbetering van de klachtenregeling
af. Met de regering zien wij de noodzaak daarvan. Al deze voorstellen moeten
uiteindelijk de kwaliteit van de zorg nog beter waarborgen. Daar is het ons
allen om te doen.Mevrouw Agema (PVV):Voorzitter. Het regent incidenten en structurele misstanden in de zorg.
Elke keer zullen wij hier weer staan, zeg ik tegen de heer De Vries. Deze
wet is "wishful thinking", of, in gewoon Nederlands, een vlag op
een modderschuit. De minister geeft zelf al aan dat de bestuurlijke boete
niet het ideale middel zal kunnen blijken te zijn. Sterker nog, het gaat hier
volgens hem om het wetsvoorstel van de hoop. De minister hóópt
dat deze wetsuitbreiding de situatie iets zal verbeteren, maar dat doet zij
natuurlijk niet.Als de situatie niet verandert en de geldsom betaald zal moeten worden,
wordt er gekort op het budget van de instelling. Als je in de lijn van het
amendement van de heer De Vries redeneert, wordt er dus twee keer zo veel
gekort op dat budget. Dat gaat ten koste van de zorg aan mensen die deze eigenlijk
keihard nodig hebben. Wij zullen daar dus niet voor zijn. Wie zegt dat de
bestuurlijke boete de betrokkenheid van directies of overtreders verbetert?
De minister moet bewerkstelligen dat als de situatie niet verbetert, directies
worden ontslagen en andere beroepsbeoefenaars hun beroep niet meer mogen uitvoeren,
tijdelijk of definitief. In geen geval mogen misstanden die niet verbeteren
ertoe leiden dat er wordt beknibbeld op de zorg voor zieken, ouderen en gehandicapten.De heer Van der Veen (PvdA):Voorzitter. Ik dank de minister allereerst voor de wijze waarop hij op
mijn vragen is ingegaan. Ook dank ik hem voor de toezeggingen die naast het
wetsontwerp gedaan zijn. Ik heb aan het einde van mijn betoog gevraagd om
een evaluatie. Ik herhaal dit toch nog eens. Wat mij betreft moet geprobeerd
worden om het resultaat, de toegevoegde waarde van deze wet, te kunnen volgen.
Wellicht kan dit in de evaluatie, of anders in in het jaarverslag van de IGZ,
terugkomen. Vervolgens vroeg ik in het kader van de evaluatie naar het spanningsveld
tussen het vertrouwen en het toezicht. Dat is ook een zaak die de heer Jan
de Vries heeft gesignaleerd. Ten slotte doet het mij deugd dat de minister
heeft toegezegd dat met name de definitie van goed horizontaal toezicht verder
uitgewerkt zal worden. Ik wacht met spanning af wat dat oplevert.Verder ben ik het zeer met de heer De Vries eens dat wij hier een heel
belangrijk onderwerp bij de kop hebben. Wij hebben het over de kwaliteit van
de zorg, dat de Nederlandse burger in hoge mate raakt.De voorzitter:Minister Klink, kunt u meteen antwoorden of wilt u eerst even de moties
ordenen?Minister Klink:Voorzitter. Het lukt mij wel direct te antwoorden, maar ik moet het antwoord
op de vraag van mevrouw Schippers nog even schuldig blijven. Ik zal aan het
eind van mijn tweede termijn kijken in hoeverre dat nog ergens binnendruppelt.
Het is namelijk wel een belangrijke vraag. Ik loop de ingediende moties langs
en kom daarbij in algemene zin, zoals beloofd, toch terug op het punt van
de heer Van der Veen, alsmede op een enkel algemeen punt dat hij zelf aansneed.De motie-Van Gerven op stuk nr. 15 gaat over uitbreiding van de capaciteit
van de inspectie. Ik kan op dit moment nog niet toezeggen dat die uitbreiding
gerealiseerd kan worden, gegeven het feit dat er al een uitbreiding heeft
plaatsgevonden. Wel heb ik toegezegd dat ik bereid ben om de Kamer nader te
rapporteren over de vraag hoe de taken van de inspectie zich verhouden tot
haar personele en budgettaire formatie. Ik laat het oordeel graag over aan
de Kamer.Ik ben zojuist al ingegaan op het centraal punt voor meldingen, waarom
de motie-Van Gerven op stuk nr. 16 vraagt. Ik ontraad aanvaarding van deze
motie. De inspectie kijkt nu al serieus naar klachten. Overigens ben ik het
met de heer Jan de Vries eens dat de hoofdregel is dat klachten bij klachtencommissies
moeten binnenkomen en meldingen bij de inspectie. Nogmaals, het te ontwikkelen
portaal zal de patiënten bij de hand nemen zodat zij het onderscheid
tussen klachten en meldingen kunnen maken. Overigens geldt op dit moment dat
de inspectie altijd serieus naar klachten kijkt en beoordeelt in hoeverre
er al dan niet sprake is van een calamiteit of een inbreuk
op de zorg. Men neemt actie als daarvan sprake is.Aanvaarding van de motie-Van Gerven op stuk nr. 17 over een vergunningensysteem
voor privéklinieken moet ik ook ontraden, op grond van het feit dat
registratie en toezicht volgens mij voldoende zijn. Het gaat om de feitelijke
kwaliteit tijdens de rit en niet als iemand begint. Het voegt uiteindelijk
niets toe in termen van toezicht, maar wel in termen van lasten.Ik ben het met mevrouw Schippers eens wat betreft de alternatieve geneeswijzen.
Ik ontraad aanvaarding van de motie-Van Gerven op stuk nr. 18, al was het
maar op grond van het feit dat ik heb toegezegd daar nog uitvoerig op terug
te komen, mede naar aanleiding van schriftelijke interventies van mevrouw
Schippers.De heer Jan de Vries (CDA):U ontraadt aanvaarding van de laatste motie, op stuk nr. 18, omdat u al
een toezegging hebt gedaan en nog zal terugkomen op dat punt. Dat gold toch
ook voor de motie op stuk nr. 15, die ziet op de capaciteit van de inspectie?
Daar hebt u ook omstandig uitgelegd wat uw visie is, wanneer u erop terugkomt,
enzovoorts. Maar bij die motie laat u het oordeel aan de Kamer.Minister Klink:U stelt eigenlijk een beetje een gewetensvraag. Ik ben het met de strekking
van de motie op stuk nr. 15 eens. Ik wil een uitbreiding van de inspectie.
Wij hebben 34 fte's gerealiseerd en wij bekijken in hoeverre nog verder uitgebreid
kan worden. Desalniettemin ben ook ik gehouden aan de budgettaire en formatieve
kaders. Ik kan dus nu niet toezeggen dat wij uiteindelijk tot een verdere
uitbreiding zullen overgaan.De heer Van Gerven (SP):Net als de heer Jan de Vries snap ik niet het verschil tussen mijn motie
op stuk nr. 15 en die op stuk nr. 18. Waarom laat u bij de ene motie het oordeel
aan de Kamer en ontraadt u aanvaarding van de andere? Als ik uw betoog goed
heb begrepen, staat u inhoudelijk wel achter de strekking van de motie op
stuk nr. 18. Wij kunnen erover discussiëren of deze al dan niet prematuur
is, maar dat is niet echt een inhoudelijke kwestie. U wilt toch ook dat charlatans
en alternatieve genezers die gezondheidsschade kunnen berokkenen worden aangepakt?
Dat beoogt de SP-fractie met deze motie.Minister Klink:Het heeft te maken met een persoonlijke attitude van mij. Ik refereer
daarbij aan een moment dat zich eerder in de Kamer heeft voorgedaan, ik meen
met mevrouw Schippers. Als ik een toezegging doe mede op basis van schriftelijke
interventies, in dit geval van mevrouw Schippers, dan staat die toezegging.
Ik heb al gezegd dat ik een brief zal sturen over deze materie. Ik vind het
vervelend om op het moment dat een ander Kamerlid met een motie daartoe uitnodigt,
te zeggen dat ik achter die motie sta. Ik heb mijn toezegging al gedaan. Het
is in dit geval mevrouw Schippers die hierover begonnen is, om het zo maar
te zeggen. Omdat het in feite dus toch al in de pen zit en voorzien is, ontraad
ik aanneming van deze motie.De heer Van Gerven (SP):Ten eerste is het altijd zo – het gebeurde ook al bij de discussie
over de registratie van privéklinieken – dat er veel eigenaren
zijn als een voorstel wordt gerealiseerd. Mevrouw Schippers claimt het, hoewel
het toch een motie van mevrouw Kant is die op dit punt is aangenomen. De SP-fractie
is al jarenlang bezig met het onderwerp van de alternatieve geneeswijzen.
Het is dus niet het alleenrecht van een bepaalde partij. Ten tweede legt mijn
fractie met deze motie ook een resultaatverplichting neer. De minister zegt
dat hij het samen met de minister van Justitie gaat onderzoeken. Mijn fractie
wil echter dat er resultaat wordt geboekt. Dat gaat verder dan alleen maar
een inspanningsverplichting.Minister Klink:Laat ik mijn oordeel dan maar herzien. Ik laat het oordeel over aan de
Kamer. Maar weet dat ik in het vervolg daar waar ik een toezegging heb gedaan
mede op basis van schriftelijke vragen van iemand anders, ik om die reden
zal zeggen dat ik aanneming van een motie ontraad. Dan ben ik in ieder geval
voorspelbaar.Mevrouw Schippers (VVD):Ik zeg de SP-fractie dat het mij helemaal niet uitmaakt wie hier de eigenaar
van is. Het gaat mij om de patiënten die wij willen beschermen en niet
om wiens naamplaatje erop staat.Minister Klink:Ik laat het oordeel graag aan de Kamer.Ik probeer de vraag die mevrouw Schippers heeft gesteld te preciseren,
dan kom ik er later schriftelijk op terug. Zij vroeg in hoeverre er zonder
toestemming inzicht in een dossier verkregen kan worden, op een moment dat
er sprake is van iemand die bijvoorbeeld wilsonbekwaam is of het niet durft
te zeggen, kortom in die gevallen waarin er uit hoofde van ernstige inbreuken
op de wil of de gezondheid van betrokkene een reden is voor de inspectie om
te zeggen dat zij daar toch zicht op wil krijgen. Dat was toch de strekking
van de vraag?Mevrouw Schippers (VVD):Ik weet niet of het heel erg versmald moet worden, maar het gaat om heel
bijzondere situaties waarvan je echt kunt zeggen dat er iets ernstigs aan
de hand zou kunnen zijn.Minister Klink:Juist. In mijn schriftelijke antwoord neem ik uw suggestie van een oplossing
mee, dat je een rechterlijke machtiging zou kunnen krijgen om op die manier
toch inzicht te verwerven. Dan is er in ieder geval een externe instantie
die het toetst. Ik zeg toe dat ik hier zeer binnenkort schriftelijk op zal
antwoorden, nog voor de afhandeling van en stemming over dit wetsontwerp.Mevrouw Schippers (VVD):Ja, want ik wil uiteraard met stemmen wachten tot het antwoord ontvangen
is.Minister Klink:Dat begrijp ik.De heer Van der Veen vraagt om een evaluatie van de toegevoegde waarde.
Ik zeg dit graag toe. Het jaarverslag lijkt mij een prima plek om die evaluatie
in te doen plaatsvinden.Er is ook gevraagd naar het spanningsveld tussen vertrouwen en toezicht.
Dit is inderdaad een spanningsveld. Dat geldt ook met betrekking tot het ontwikkelen
van de veldnormen die ik eerder noemde. Een kwaliteitsinstituut dat de witte
vlekken opspoort, zelf eventueel voorziet in het uit het buitenland lenen
van veldnormen en richtlijnen en de inspectie de mogelijkheid geeft om daar
veiligheidsnormen uit af te leiden, levert inderdaad spanning op tussen wat
de overheid, de inspectie en het kwaliteitsinstituut doet.
De vraag doet zich voor in hoeverre dit een inbreuk is op de eigen initiatieven
van het veld. Toch denk ik, en ik neem aan dat u dat met mij denkt, dat wij
met dat spanningsveld moeten leren leven. Het kan namelijk niet zo zijn dat
wij het overlaten aan de zelfregulering in het veld. Binnen het spanningsveld
kies ik met het oog op de veiligheid liever voor spanning op die relatie,
dan dat ik zeg dat wij dat moeten ontlopen. Ik doe hiermee tegelijkertijd
een appel op iedereen die verantwoordelijkheid neemt in de sector. Adel verplicht.
Op het moment dat je zegt dat je voor kwaliteit verantwoordelijk wilt zijn,
moet je ook transparant en toetsbaar willen zijn.De heer Van der Veen (PvdA):Om misverstand te vermijden: ik wil dat spanningsveld niet weghalen. Het
is juist goed dat het spanningsveld er is. Maar daarom is het des te interessanter
om de ontwikkeling in de praktijk te volgen. Daarom heb ik de vraag over de
evaluatie gesteld.Minister Klink:Ja, en het horizontaal toezicht moet effectief en toetsbaar zijn.Ik zou nog terugkomen op de vraag in hoeverre de huidige instrumenten
voldoen. Dat wordt toch voor een groot deel een herhaling van zetten.Mevrouw Schippers (VVD):Vindt de registratie uit hoofde van de Wet BIG plaats op woonplaats of
werkplaats?Minister Klink:Er wordt geregistreerd op woonplaats. Ik ga bekijken in hoeverre daar
verandering in moet komen, omdat ik de transparantie van de positie van zorgaanbieders
voor de cliënten van groot belang vind. Dat was ook de strekking van
uw vraag.De heer Van Gerven (SP):Er ligt nog een vraag over de Wet medisch-wetenschappelijk onderzoek met
mensen.Minister Klink:Vindt u het goed dat ik u het antwoord ook doe toekomen in de brief voorafgaand
aan de stemmingen?De heer Van Gerven (SP):Prima.De algemene beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik stel voor, aanstaande dinsdag over het wetsvoorstel te stemmen, onder
voorwaarde dat de toegezegde brief voor de stemmingen binnen is.De vergadering wordt van 19.10 uur tot 20.15 uur geschorst.Voorzitter: Cramer 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20072008-5851-5875.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl