Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Huisvestingswet (voorziening in de huisvesting van bepaalde categorieën verblijfsgerechtigden) (23930); het wetsvoorstel Bepalingen inzake gemeentelijke zorg voor houders van een voorwaardelijke vergunning tot verblijf (Wet gemeentelijke zorg voor houders van een voorwaardelijke vergunning tot verblijf) (23966)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1994-1995, pag. 2795-2815

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

26-01-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1994-1995

nr. 41, pagina 2795-2815

26-01-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 
 Er is geen inhoudsopgave aanwezig.
 
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 23930Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 23966Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Behandeling van het wetsvoorstel Wet toezicht natura-uitvaartverzekeringsbedrijf (23688)Pagina 2817-2829
Gezamenlijke behandeling van het wetsvoorstel Aanvulling van bepalingen in de Grondwet inzake de verkiezing van de Tweede Kamer en de Eerste Kamer der Staten-Generaal, de provinciale staten en de gemeenteraden, in verband met tijdelijke vervanging van een lid wegens haar zwangerschap en bevalling (23798); het wetsvoorstel Verandering in de Grondwet strekkende tot het doen vervallen van de additionele artikelen die zijn uitgewerkt (23799); het wetsvoorstel Verandering in de Grondwet van de bepalingen inzake de veranderingen in de Grondwet (23800)Pagina 2829-2843
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter ter zake gedane voorstellen (donderdag 26 januari 1995)Pagina 2843-2844
41ste vergadering; 26 januari 1995Pagina 2795-2795
Regeling van werkzaamheden (donderdag 26 januari 1995)Pagina 2815-2817
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Huisvestingswet (voorziening in de huisvesting van bepaalde categorieën verblijfsgerechtigden) (23930); het wetsvoorstel Bepalingen inzake gemeentelijke zorg voor houders van een voorwaardelijke vergunning tot verblijf (Wet gemeentelijke zorg voor houders van een voorwaardelijke vergunning tot verblijf) (23966)Pagina 2795-2815
Noot bij de vergadering van dinsdag 24 januari 1995Pagina 2845-2845

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 107 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van: 
 
 het wetsvoorstel Wijziging van de Huisvestingswet (voorziening in de huisvesting
van bepaalde categorieën verblijfsgerechtigden) (23930);
 
 
 het wetsvoorstel Bepalingen inzake gemeentelijke zorg voor houders
van een voorwaardelijke vergunning tot verblijf (Wet gemeentelijke zorg voor
houders van een voorwaardelijke vergunning tot verblijf) (23966).
 
 
 
 
 
 (Zie vergadering van 25 januari 1995.)
 
 
 
 
 
 De algemene beraadslaging wordt hervat.
 
 
 
 
 
 De heer Gabor (CDA):
 
 Voorzitter! Ik ben de bewindslieden erkentelijk voor de beantwoording
van de vragen. Ik hoop dat de enkele vragen die nog niet beantwoord zijn,
in tweede termijn op de even bekwame wijze van antwoord voorzien worden.
 
 Ik ben zeer verheugd over het feit dat op een drietal punten in de Kamer
sprake lijkt te zijn van een bijna volledige overeenstemming. Met name denk
ik nu aan het gemeentelijk initiatief bij het eventueel wijzigen van de taakstelling.
Ik verwacht dat de uitspraak op dit punt straks door bijna de gehele Kamer
zal worden gesteund. Ook ten aanzien van de vraag hoe straks de termijnen
in acht genomen moeten worden, lijkt overeenstemming te bestaan. De termijn
van zes maanden heeft heel uitdrukkelijk de voorkeur.
 
 Verder denk ik in dit verband aan de gemeentelijke zorgplicht. Ik heb
het gevoelen dat de overgrote meerderheid van de Kamer het plan steunt om
aan deze kwestie nog nader aandacht te besteden. Het is heel plezierig om
voor een wetsvoorstel een dergelijk breed draagvlak te krijgen, want er zijn
in dezen zeer gevoelige zaken aan de orde. Ik hoop dat de bewindslieden zich
in de uitspraken van de Kamer goed zullen kunnen vinden, omdat wij toch gezamenlijk
tot een vaststelling van het beleid zullen moeten komen.
 
 Ik dank in het bijzonder de staatssecretaris die naar mijn gevoel buitengewoon
precies en helder antwoorden heeft gegeven op de opmerkingen over de woningvoorraad.
Ik denk nu aan de woningen waarop aanspraak gemaakt zou moeten als wij de
gewenste huisvesting willen verzorgen. De staatssecretaris heeft zijn antwoord
gepreciseerd door te spreken over 7%. Dat is ongeveer het gemiddelde. Af en
toe zal sprake zijn van een uitschieter naar 12%. Dit is de feitelijke situatie.
Ik ben de staatssecretaris zeer erkentelijk voor het feit
dat hij zo precies is geweest met dit antwoord, want daarmee hebben wij in
de toekomst een ijkpunt en kunnen wij zien hoe de ontwikkeling in dezen zal
zijn. In de stukken heb ik gelezen dat deze cijfers te verwachten waren.
 
 De staatssecretaris heeft de grens op ongeveer 20% gezet. Hij zei dat
maar enkele gemeenten boven die grens uitkomen. Voor het noemen van die min
of meer magische grens van 20% ben ik de staatssecretaris zeer erkentelijk.
Op dit punt wil ik met hem echter nog nader van gedachten wisselen. Naar mijn
gevoel is een taakstelling voor een gemeente die uitkomt boven de 20% haast
ondraaglijk. De heer Van den Berg heeft in dit verband het woord "hardheidsclausule"
genoemd. Hij vond dat voor bepaalde situaties een oplossing gevonden moest
worden. Soms zou dus niet vrijblijvend, maar verplichtend een gemeente hulp
moeten worden geboden. Ik vind dat wij zoiets in de wet moeten regelen, want
je kunt je mijns inziens op dit punt niet vrijblijvend opstellen. De huidige
teksten voorzien echter niet in een plicht. Daarom wil ik op dit punt straks
een amendement indienen. Mijn bedoeling is daarbij een maximum aan te geven
waarboven men vervolgens tot een verplichte herverdeling van de taakstelling
komt.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Versnel-Schmitz (D66):
 
 Voorzitter! Waarom wil de heer Gabor met dit wijzigingsvoorstel komen,
gelet op datgene wat al is bepaald? Volgens de wet hebben de provincies al
de mogelijkheid een hardheidsclausule toe te passen. De heer Gabor heeft zojuist
naar aanleiding van een reactie van de heer Tommel in eerste termijn aangegeven,
dat die 20% een soort moeilijkheidsgrens is. Als je daarover een keiharde
bepaling wilt opnemen, zal een bepaald percentage genoemd worden, bijvoorbeeld
18, 19, 20, 21 of 22. De provincies hebben echter al een discretionaire bevoegdheid.
Zij kunnen bij moeilijke situaties inspringen en iets regelen met anderen
gemeenten, waardoor toch aan het totaal van de taakstelling kan worden voldaan.
Het lijkt mij juist een goede zaak om ruimte in de beoordeling te laten en
niet een exact getal te noemen. Wel is er, zoals de heer Gabor terecht stelt,
een ijkpunt. Dat ijkpunt geeft aan wanneer men in een echt moeilijke situatie
terechtkomt. Ik vind het uit bestuurlijk oogpunt veel interessanter om een
globale indicatie te hebben. Het is naar mijn mening dan ook goed dat die
deel uitmaakt van de wetsgeschiedenis. Zoiets is beter dan die grens zeer
nauwkeurig met getallen aangeven. Daardoor zou er altijd sprake kunnen zijn
van net boven of net onder de grens. Daarom wil ik de heer Gabor aanbevelen
het amendement niet in te dienen.
 
 
 
 
 
 De heer Gabor (CDA):
 
 Ik begrijp de redenering heel goed en ik kan mij voorstellen dat u dat
meer aan de prudentie van de bestuurlijke instellingen overlaat. Ik voel daar
uiteraard ook heel veel voor. Mijn zorg is alleen dat de bepaling onder artikel
60c een mogelijkheid inhoudt: de provincie heeft een bevoegdheid. Maar ik
spreek juist over die situaties, waarin het draagvlak in een gemeente eigenlijk
volledig wordt uitgehold als niet wordt ingegrepen. Ik geef toe dat dit waarschijnlijk
hooguit om enkele tientallen gemeenten gaat, dus het is geen veel voorkomend
geheel. Men heeft kunnen lezen dat wij brieven hebben gekregen, bijvoorbeeld
uit Zuid-Kennemerland, wat ik in dit verband een vrij duidelijke, heldere
en goed geïllustreerde brief vind. Daaruit blijkt dat er situaties zijn,
waarin we niet meer dat vrijblijvende kunnen hanteren, maar over moeten gaan
tot het oplossen van het vraagstuk. Dat kunnen wij bij de vaststelling van
dit wetsartikel goed regelen.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Versnel-Schmitz (D66):
 
 Ik vind dat u de provincies te kort doet. Deze hebben er namelijk alle
belang bij dat de wet goed wordt uitgevoerd en dat het draagvlak aanwezig
blijft. Ze zullen op dit soort moeilijke posities ingaan, tijdelijk of minder
tijdelijk. Ik denk dat het gewoon goed is om iedereen medeverantwoordelijk
te maken, ook in de uitvoering van dit soort dingen. Ik vraag u nogmaals,
uw amendement niet in te dienen.
 
 
 
 
 
 De heer Gabor (CDA):
 
 Ook andere sprekers hebben over het punt waarover ik sprak, zeer indringend
gesproken, wat zij hebben geïllustreerd met een aantal gebieden waarin
een buitengewoon restrictief beleid wordt gevoerd. Ik heb met name de aandacht
gevraagd – helaas heb ik daarop van de bewindslieden geen antwoord gekregen,
maar misschien denk ik teveel vooruit en zijn we nog niet zover om dat in
de volle breedte en diepte te bediscussiëren – voor het bestuurlijke
vernieuwingsproces van de inrichting van de Randstad met stadsprovincies.
Het gaat goed met het traject van de bestuurlijke vernieuwing. We moeten de
drie stadsprovincies niet tot één beperken in de discussie,
want we moeten een beetje vooruitdenken. Ik heb het over Amsterdam, Rotterdam
en Den Haag, en daarbij heb ik ook over de restprovincie gesproken. Ik ga
nu aangeven, waarom ik persisteer bij mijn amendement. Provincies zijn namelijk
niet in staat, het probleem op te lossen. Zo'n restprovincie is echt niet
in staat, met de techniek die wij nu op tafel leggen, straks de problematiek
goed op te lossen. Men kan dat simpelweg niet. Ik heb dat geïllustreerd
met een verwijzing naar de woningmarkt in de rest van de provincie, waarvoor
een oplossing moet worden gevonden, want het gaat zelfs de provinciale macht
te boven om iets te doen. Dat moeten we doen in de discussie rond de Vinex-locaties
en de taakstelling. Vandaar dat ik de eer en het genoegen heb, op dat punt
een motie in te dienen.
 
 
 
 
 De Kamer,
 
 gehoord de beraadslaging,
 
 overwegende, dat in een aantal situaties, met name die waarbij sprake
is van restrictief beleid uit hoofde van de Vinex, de herverdelingsbevoegdheid
van gedeputeerde staten onvoldoende soelaas biedt voor het oplossen van knelpunten
bij de huisvestingsmogelijkheden van gemeenten;
 
 verzoekt de regering bij de beoordeling van de in de streekplannen voorziene
bouwcapaciteit voor gemeenten waarop restrictief beleid van toepassing is,
rekening te houden met de aan de betreffende gemeenten op te leggen taakstelling
inzake de huisvesting van statushouders,
 
 en gaat over tot de orde van de dag.
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Deze motie is voorgesteld door de leden Gabor, Rouvoet en Van den Berg.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.
 
 Zij krijgt nr. 19 (23930).
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 De heer Gabor (CDA):
 
 Voorzitter! Ik maak van de gelegenheid gebruik om tevens het aangekondigde
amendement ter zake in te dienen.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Versnel-Schmitz (D66):
 
 Ik begrijp dat de heer Gabor meer bouwcapaciteit ter beschikking wil stellen
in gebieden waar een restrictief beleid geldt. In feite doorkruist hij met
deze motie het beleid ten aanzien van de ruimtelijke ordening.
 
 
 
 
 
 De heer Gabor (CDA):
 
 Ik zoek oplossingen voor reële vraagstukken. Ik heb zojuist geschetst
welke problemen zich in de toekomst zullen voordoen. Ik vind dat het Rijk
ervoor moet zorgen dat de gemeenten de opgelegde taken ook kunnen uitvoeren.
Daar voorziet deze motie in.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Versnel-Schmitz (D66):
 
 Ruimtelijke ordening is een zeer veelomvattend proces. Naar mijn idee
is het onverantwoord om per motie een dergelijke algemene regeling te treffen.
 
 
 
 
 
 De heer Gabor (CDA):
 
 Voorzitter! De bewindslieden hebben niet gereageerd op mijn suggestie
om de provincies de gelegenheid te geven, een aantal zaken in WGR-verband
te regelen. Ik heb op stuk nr. 12 een amendement van deze strekking ingediend.
Het is belangrijk om te weten dat men in WGR-gebieden vaak via onderling overleg
oplossingen vindt voor de huisvestingsproblemen. Het overleg tussen gemeenten
op dit punt blijkt zeer vruchtbaar te zijn. Vooral als het om zorgafspraken
gaat, maakt men veelvuldig gebruik van elkaars mogelijkheden. Ik vraag nogmaals
de aandacht voor dit aspect.
 
 Voorzitter! De zorgplicht van de gemeenten. De minister van Binnenlandse
Zaken heeft mij in verlegenheid gebracht. Ik had een motie voorbereid waarin
wordt gevraagd om bij het komend overleg met de VNG aandacht te besteden aan
de vergoedingen – zoals het bedrag van ƒ 125 voor jongeren onder
18 jaar – en ook te spreken over de inrichting en het gereed maken van
woningen voor verblijfsgerechtigden. De minister heeft gezegd dat dit hoofdstuk
nu geregeld wordt en dat wijzigingen alleen bij amendement kunnen worden aangebracht.
Hij is niet bereid om daar in de besprekingen in maart op terug te komen.
Voorzitter! Ik betreur dat. Ik zal de motie niet indienen, want ik begrijp
dat dat zinloos is. Ik neem wel de uitnodiging van de minister aan door op
dit punt een amendement in te dienen. Daarmee help ik hem om nu duidelijkheid
te kunnen bieden.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 U kunt op ieder moment een amendement indienen. Dat hoeft u niet officieel
aan te aankondigen.
 
 
 
 
 
 De heer Gabor (CDA):
 
 Dan kan het ook nu. Dit amendement heeft de volgende achtergrond. Ik heb
de regering gevraagd om te beargumenteren waarom zij niet tegemoetkomt aan
het verzoek om op dit punt overeenstemming met de VNG te bereiken. De minister
van Binnenlandse Zaken heeft erop gewezen dat het om een lump-sum-regeling
gaat. Dat is mooi, maar als die regeling per kind ƒ 500 lager uitvalt
en als de inrichtingsvergoeding vervalt, dan blijft er niet veel over. Ik
ben het ermee eens dat de regeling sober moet zijn. Het lijkt mij echter onmogelijk
om een verblijf in te richten van een maandelijks bedrag van ongeveer ƒ
30. Ik weet niet hoe men zich dat voorstelt. Ik verzet mij dan ook tegen de
nulvariant van de heer Kamp.
 
 
 
 
 
 De heer Kamp (VVD):
 
 Heeft de heer Gabor er rekening mee gehouden dat alle inkomsten van de
VVTV'ers als zij in het derde jaar gaan werken ten goede komen van de gemeenten
en dat daar ook uit opgebouwd kan worden?
 
 
 
 
 
 De heer Gabor (CDA):
 
 Die volgorde is nu juist het probleem. Er moet in het begin opgebouwd
worden door betrokkene zelf op basis van een bedrag van ƒ 30 per maand.
Dat kan mijns inziens niet. Ik kan begrip opbrengen voor het naar voren halen
van een bedrag ineens, maar niet voor het bouwen op luchtkastelen, namelijk
de inkomsten in het derde jaar. Ik zou willen dat die mensen in het derde
jaar inkomsten hadden.
 
 
 
 
 
 De heer Kamp (VVD):
 
 De heer Gabor zal het er toch mee eens zijn dat het principe van de lump
sum inhoudt dat er in het begin sprake kan zijn van tegenvallers en aan het
eind van meevallers en dat de zaak over de gehele lijn ongeveer gelijk uit
moet komen.
 
 
 
 
 
 De heer Gabor (CDA):
 
 Toch voorziet deze regeling er niet in dat de investering gedaan moet
worden op de eerste dag van de huisvesting of zelfs een paar dagen daarvoor.
Uit brieven van de gemeenten die met deze regeling werken, wordt duidelijk
dat dit een geweldig knelpunt is. Om die reden is de nulvariant voor mij niet
aanvaardbaar.
 
 Ik kom bij de suggestie van de heer Dittrich om mensen in kantoorpanden
te huisvesten. Om een aantal redenen ben ik daar fel op tegen.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Van der Burg (PvdA):
 
 Ik heb nog een vraag aan de heer Gabor over zijn amendement. Hoe denkt
de heer Gabor het bedrag dat hij nodig acht voor de inrichtingskosten te financieren?
 
 
 
 
 
 De heer Gabor (CDA):
 
 Als ik achter de regeringstafel zat, zou ik wellicht vrij snel antwoord
kunnen geven op die vraag. Nu ik hier sta, wil ik wel een paar suggesties
doen. Bij de vorming van het kabinet zijn de hiervoor bestemde bedragen van
het ene departement overgeheveld naar het andere departement. Dat is bekend.
Derhalve kan de ROA-regeling tot 1 januari verlengd worden. Zo simpel is dat.
Mijns inziens moeten die bedragen beschikbaar gehouden worden voor het derde
jaar, waar het nu om gaat. Gisteren is ons gebleken dat wij in het eerste
jaar met 3500 betrokkenen te maken hebben en dat er dit jaar nog zo'n 9000
bijkomen. In totaal spreken wij over ongeveer 20.000 mensen. Dus in het derde
jaar bereik je het niveau waarop dit vraagstuk opgelost is. De oplossing van
dit vraagstuk is dus simpel. De bedragen moeten ook voor het komende begrotingsjaar
op hetzelfde niveau gehouden worden. Zo nodig kan ik nog meer suggesties geven.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Van der Burg (PvdA):
 
 Ik begrijp dat u vindt dat in 1996 het bedrag gehandhaafd moet worden
dat in 1995 hiervoor is uitgetrokken.
 
 
 
 
 
 De heer Gabor (CDA):
 
 Het is nu al gehandhaafd.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Van der Burg (PvdA):
 
 Dat klopt en u wilt dat ook voor 1996 handhaven.
 
 
 
 
 
 De heer Gabor (CDA):
 
 Ja, het is een structureel bedrag. Ik ben er uitdrukkelijk op tegen om
daarop te bezuinigen.
 
 Voorzitter! Ik kom terug op de suggestie van de heer Dittrich voor huisvesting
in kantoorpanden. Uit de tijd toen ik in grote steden onderzoek deed naar
kantoorvestigingen weet ik dat de prijsverhouding 1 op 10 is. Wij hebben het
over de particuliere sector. Dan gaat het dus om een buitengewoon kostbaar
alternatief dat zelfs tien keer zoveel kost. Vervolgens speelt hierbij ook
het punt van de bestemmingswijziging. Ik ben ooggetuige van een betrekkelijk
zware strijd in de gemeente waar ik woon. Het gemeentebestuur van die gemeente
heeft de suggestie gedaan om één woning, die oorspronkelijk
voor een gezin bestemd was, te bestemmen voor het huisvesten van vrijgezellen
en derhalve de inrichting van die woning af te laten wijken van het bestemmingsplan.
Die suggestie heeft enorm veel bezwaren opgeroepen. Om iets dergelijks te
kunnen doen, moeten er duidelijk bestemmingsplannen gewijzigd worden. Stel
je eens voor dat je je in dit soort procedures begeeft. Dat is een eindeloze
zaak en je komt hier dus niet veel verder mee.
 
 
 
 
 
 De heer Dittrich (D66):
 
 Voorzitter! De heer Gabor doet het nu voorkomen alsof ik gisteravond laat
een voorstel heb gedaan om VVTV'ers in kantoorpanden te huisvesten.
 
 
 
 
 
 De heer Gabor (CDA):
 
 Zo heb ik het inderdaad beluisterd.
 
 
 
 
 
 De heer Dittrich (D66):
 
 Ik heb aan de staatssecretaris gevraagd om, als hij overleg heeft met
de gemeente, de suggestie mee te nemen om met de gemeente samen te kijken
naar deze kantoorpanden. Deze staan soms jarenlang leeg. Ze zijn soms gebouwd
uit beleggingsmotieven. Ik heb gevraagd om te kijken of het wellicht mogelijk
is om tijdelijk deze kantoren om te bouwen voor VVTV'ers of misschien ook
voor studenten.
 
 Ik wil graag op het tweede bezwaar van de heer Gabor ingaan. Vaak staat
er in bestemmingsplannen een vrijstellingsbepaling voor het voor woondoeleinden
gebruiken van kantoorpanden. De heer Gabor doet het voorkomen of er allerlei
zeer ingewikkelde procedures gevoerd moeten worden.
 
 
 
 
 
 De heer Gabor (CDA):
 
 Ik heb het over een bestemmingswijziging. Dit is niet zo ingewikkeld.
Het wijzigen van de bestemming van een pand is een in Nederland al vele jaren
bekende procedure in de praktijk. Ik ben erg getuige van hoe dit loopt, als
hiertegen bezwaren worden ingediend, zeker in woonwijken. Ik weet hier dus
iets meer van. Het is een tijdrovende procedure die zeer veel emoties oproept
en het hele draagvlak sterk ondergraaft.
 
 
 
 
 
 De heer Dittrich (D66):
 
 Weet de heer Gabor hoeveel emoties het oproept als in woonbuurten kantoorpanden
jarenlang leegstaan?
 
 
 
 
 
 De heer Gabor (CDA):
 
 Ik ben het met u eens. Maar noch u noch ik zijn verantwoordelijk voor
het geven van de juiste bestemming aan kantoorpanden. Dat valt buiten ons
gezichtsveld. Daar kunnen u en ik echt niets aan doen.
 
 
 
 
 
 De heer Dittrich (D66):
 
 Daarom is het zo'n creatieve suggestie om in samenspraak met de gemeente
te kijken hoe leegstaande, nieuwe of oude kantoorpanden beter benut kunnen
worden.
 
 
 
 
 
 De heer Gabor (CDA):
 
 Het lijkt een creatieve suggestie, maar kijkend naar het prijsniveau waarover
we spreken, denk ik dat het prijskaartje ons met beide benen op de grond zal
terugbrengen. Mijn derde argument is het volgende. Als de heer Dittrich een
kantoorpand wil inrichten om er mensen in te laten leven – want daar
praten we over – en als hij de voorzieningen wil gaan wijzigen –
want dat moet hij dan – dan is hij met een buitengewoon kostbare operatie
bezig. Maar ik denk dat deze reactie ook wel zal komen, als we weer bij de
realiteit zijn.
 
 
 
 
 
 De heer Van den Berg (SGP):
 
 Voorzitter! Ik heb gisteren gewezen op het bijzondere karakter van deze
groep VVTV'ers die hier in beginsel tijdelijk zijn. Is de heer Gabor het met
mij eens dat het uit dien hoofde op zich niet verwerpelijk is om vormen van
collectieve huisvesting voor deze groep te zoeken? Ik begreep even uit zijn
woorden dat hij dit helemaal verwierp.
 
 
 
 
 
 De heer Gabor (CDA):
 
 Nee, integendeel. Ik gaf juist aan met een voorbeeld dat ik het een heel
verstandig besluit van een gemeentebestuur vind om rekening te houden met
de samenstelling van de groep door een woning eens zo in te richten dat hierin
ook vrijgezellen in een groter samenlevingsverband kunnen verblijven.
 
 
 
 
 
 De heer Van den Berg (SGP):
 
 Het hoeft dus niet alleen een woning te zijn? Het zou ook toch een leegstaand
gebouw kunnen zijn, bijvoorbeeld een leegstaande kazerne?
 
 
 
 
 
 De heer Gabor (CDA):
 
 Natuurlijk.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Versnel-Schmitz (D66):
 
 Voorzitter! Ik wil toch nog even iets zeggen over de kwestie van die leegstaande
gebouwen, of het nu kantoren of wat dan ook zijn. De ervaring in grotere steden
is dat er jarenlang kantoorpanden leegstonden. Wat gebeurde hier dan mee?
Deze werden gekraakt en deze werden dan door krakers of later door een gemeente
geschikt gemaakt voor woonruimte. Het was niet zo dat degene van wie het pand
was, er niet normaal zijn geld voor kreeg. Maar als een pand jarenlang leegstaat
en niemand er gebruik van wil maken, dan daalt de marktwaarde van dit soort
panden. Het zijn feitelijkheden waarmee we al twintig jaar ten minste ervaring
hebben. De heer Gabor doet nu net alsof het om iets heel bijzonders gaat en
of dit in feite niet mogelijk zou zijn. Het is een redelijk normaal verschijnsel.
 
 
 
 
 
 De heer Gabor (CDA):
 
 Ik zie graag het financiële plaatje tegemoet. Dit zal dan waarschijnlijk
door D66 om dezelfde redenen waarover ik spreek, verworpen worden.
 
 Voorzitter! Ik heb de bewindslieden gevraagd feitelijk te reageren op
de becijferingen die te maken hebben met de zorgplicht van de gemeente. Dat
is immers de realiteit. De cijfers werden opgebouwd vanuit praktische kennis
en ervaring. Ik vind het wezenlijk om, oog hebbend voor de zorgen die zijn
geuit, van de bewindslieden te horen of zij zich daartegen
met argumenten kunnen verweren. Of vinden zij dat er wel wat in zit en zijn
zij alsnog bereid om er iets aan te doen? Ik verzoek hen dan ook, hierop in
tweede termijn in te gaan.
 
 Voorzitter! Ik ben heel sterk voor het beperken van de veelheid aan stukken
waarover wij moeten beslissen voordat wij tot wetgeving kunnen komen. In dat
verband ben ik graag bereid om bij te dragen aan het saneren van het aantal
stukken dat ons reeds heeft bereikt en het amendement op stuk nr. 13 met betrekking
tot de Huisvestingswet in te trekken, onder gelijktijdige ondertekening van
het amendement dat is ingediend door mevrouw Versnel.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Aangezien het amendement-Gabor (23930, stuk nr. 13) is ingetrokken, maakt
het geen onderwerp van beraadslaging meer uit.
 
 
 
 
 
 De heer Gabor (CDA):
 
 Voorzitter! Ook op het punt van de termijnen wil ik graag tot een zelfde
opstelling komen, hoewel ik de termijn van twee maanden, genoemd onder punt
VI, wat moeilijk vind. Als voor een periode van zes maanden twee maanden van
tevoren gezegd moet worden hoe het uiteindelijk afloopt, ben je naar mijn
mening ver van huis. Ter wille van de duidelijkheid en de gezamenlijkheid
ben ik echter bereid om mijn desbetreffende amendement op stuk nr. 10 in te
trekken. Ik schaar mij graag in de praktisch gelijkluidende amendering van
mevrouw Van der Burg.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Aangezien de amendementen-Gabor (23930, stuk nr. 10, I t/m VIII) zijn
ingetrokken, maken zij geen onderwerp van beraadslaging meer uit.
 
 
 
 
 
 De heer Gabor (CDA):
 
 Ook mijn amendement op stuk nr. 8, behorende bij wetsvoorstel 23966 over
de zorgplicht van de gemeenten, trek ik in.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Aangezien de amendementen-Gabor (23966, stuk nr. 8, I t/m VIII) zijn ingetrokken,
maken zij geen onderwerp van beraadslaging meer uit.
 
 
 
 
 
 De heer Gabor (CDA):
 
 Voorzitter! Ik heb nu drie amendementen gesaneerd en ik nodig mijn collega's
uit om mijn amendement op stuk nr. 9 mede te ondertekenen en hun eigen amendement
in te trekken, opdat wij een vierde kunnen saneren. Dit lijkt mij een aardige
bijdrage om op één lijn te komen.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Sipkes (GroenLinks):
 
 Voorzitter! Ik dank de bewindslieden voor hun beantwoording. Ik mag van
mijn collega's overigens even voordringen omdat ik snel weg moet voor andere
verplichtingen; de tweede termijn van de regering zal ik dan ook op een andere
manier vernemen.
 
 Geheel bevredigend vond ik de beantwoording niet; er zijn nog steeds erg
veel onduidelijkheden. Zo fietste de minister heel gemakkelijk heen over het
welslagen van het gehele voortraject. Ik vind dat onterecht. Als wij een waterscheiding
hebben afgesproken, kunnen wij er niet zomaar van uitgaan dat het ook zal
lukken.
 
 Er zijn ook nog steeds onduidelijkheden over de aard van de zorg, waarover
overleg komt met de gemeenten. Ook is niet duidelijk wat er in die tijd precies
verwacht wordt van de VVTV'ers: hoe gaat het verder en wat is de bijdrage
van de gemeenten? Wat mag er voorts op het terrein van het inburgeringscontract
van de gemeenten worden verwacht?
 
 De minister stelde gisterenavond zelf dat hij niet uitsluit dat hij op
enkele punten nog een wijziging in het wetsvoorstel zou moeten aanbrengen.
Dit gebeurde na afloop van het overleg met de gemeenten over het inburgeringscontract
en allerlei andere zaken. Hij gaf echter niet aan welke punten hij bedoelde.
Ik vraag mij af waarom dit wetsvoorstel doorgezet moet worden nu de minister
zelf aangeeft dat hij niet uitsluit dat na het overleg met de VNG nog wijzigingen
moeten worden aangebracht. Daarom heb ik ook een amendement ingediend. Ik
hoop dat de minister daar iets uitvoeriger op in wil gaan. Het doel van het
amendement is om te wachten met inwerkingtreding tot na het overleg. Totdat
er echt duidelijkheid is, moeten de instrumenten gebruikt worden zoals wij
die nu kennen: afspraken in het kader van de ROA en afspraken ten aanzien
van de statushouders. Ik ben er vrijwel zeker van dat het ook zal lukken met
de VNG. Per slot van rekening is de verminderde taakstelling geen gevolg van
een verzoek van de gemeenten, maar van een verzoek van Justitie. Justitie
was immers wederom niet in staat om de verschillende statussen op tijd te
verlenen.
 
 Ik ben gisteravond ook op een ander punt niet ingegaan. Wij zijn hier
met zijn allen ervan overtuigd dat de opvang van vluchtelingen, asielzoekers
en statushouders alleen maar mogelijk is met de bijdrage en de grote inzet
van vrijwilligers. Als wij vanaf 1 januari de zaken echt gaan scheiden en
er op gemeentelijk niveau alleen maar mensen in het geding zijn die al een
status hebben, valt de taak van de verschillende groepen vrijwilligers weg.
Als ik de financiële middelen van het Rijk en de gemeentelijk overheden
bekijk, denk ik dat wij hoe dan ook niet zonder de steun en hulp van vrijwilligers
kunnen. Ik weet dat het bij VluchtelingenWerk zo is dat zij principieel alleen
mensen steunen die nog in de procedure zitten. Ik weet ook dat er nu al een
aantal gemeenten zijn die met de verschillende groepen overleg voeren met
het verzoek de gemeenten ook bij te staan in de opvang en verdere inburgering
van de statushouders. Het lijkt mij gewenst dat men de gemeenten in het overleg
suggereert om in een vroegtijdig stadium met de vrijwilligers te gaan overleggen.
 
 
 
 
 
 De heer Dittrich (D66):
 
 Zou het niet mogelijk zijn dat de principes van, bijvoorbeeld, VluchtelingenWerk
bijgesteld worden in die zin dat zij zich ook bezig gaan houden met mensen
die al in de gemeente wonen?
 
 
 
 
 
 Mevrouw Sipkes (GroenLinks):
 
 Dat is mijn punt. Ik weet dat een aantal groepen dat ook doen. Er zijn
immers ook subsidies voor. Het gaat dan om betaalde krachten die de vrijwilligersgroep
draaiende houden. Er zijn gemeenten die nu al formatieplaatsen verdeeld hebben
aan groepen voor de opvang van asielzoekers, maar het is nadrukkelijk de bedoeling
dat die groepen zich ook bezighouden met de statushouders, ook vanwege alle
contacten en ingangen die deze groepen hebben.
 
 
 
 
 
 De heer Dittrich (D66):
 
 Ik dacht dat u op een waterscheiding doelde en dat nu
bleek dat de vrijwilligersorganisaties niet adequaat georganiseerd zijn. Ik
begrijp nu dat u het anders bedoelt.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Sipkes (GroenLinks):
 
 Het ligt anders. De groepen zijn er nu niet op gericht. Ik denk ook dat
het de landelijke lijn is. Ik hoop echter dat dit verandert. Dat moet in een
vroeg stadium gebeuren. Als men de inburgeringsprojecten los gaat maken van
de vrijwilligersgroepen komt er van die projecten immers weinig terecht. Ik
hoop dat dit geregeld kan worden.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Van der Burg (PvdA):
 
 Mijnheer de voorzitter! Allereerst mijn dank voor de beantwoording van
beide bewindspersonen. Ik wil nog over een paar punten van gedachten wisselen.
 
 Een principieel punt voor ons is de koppeling van de wettelijke plicht
van opvang en zorg en de toereikendheid van de financiële middelen. Ik
begrijp van beide bewindspersonen dat zij erg veel nadruk leggen op de snelheid
waarmee de wet in werking treedt. De bewindspersonen voelen er niet voor om
tot een uitstel te komen. Ik heb begrip voor die snelheid, met name omdat
zo snel mogelijk duidelijkheid voor de gemeenten moet worden geschapen. Die
duidelijkheid vind ik belangrijk, maar duidelijkheid ten aanzien van het flankerende
beleid is echter minstens zo belangrijk voor de gemeenten. Daar ligt het dilemma.
Op beide punten moet duidelijkheid komen. Ik probeer de twee zaken met elkaar
te combineren. Vandaar dat wij veel belang hechten aan het overleg met de
VNG, eind maart. Ik hoop dat het overleg goed verloopt en ik ga ervan uit
dat de inzet van het kabinet is, dat de gemeenten ook werkelijk die verantwoordelijkheid
ten aanzien van de inburgering kunnen dragen. Ik ben blij met de toezegging
van de minister, dat wij hierover half mei duidelijkheid krijgen. Ik wil hieraan
nog een belangrijk punt toevoegen. Ik heb op dit punt een motie voorbereid,
maar ik meen dat wij er zonder motie ook wel uit kunnen komen. Het kabinet
moet op twee punten een duidelijke toezegging doen. Ik zou een of twee dagen
na het overleg met de VNG eind maart een brief willen hebben waarin de resultaten
van het overleg worden aangegeven. Als het overleg niet in één
keer kan worden afgerond – ik ga daarvan uit – wil ik in ieder
geval half mei van het kabinet horen wat de resultaten zijn. Mocht het onderhandelingsproces
nog niet zijn afgelopen, dan wil ik in ieder geval geïnformeerd worden
over de stand van zaken. De Kamer heeft dan de mogelijkheid daarover met het
kabinet van gedachten te wisselen. Het is zaak, dat het onderhandelingsproces
vóór 1 juli wordt afgerond.
 
 Voorzitter! Ik kom over de taakstellingstermijn te spreken. Ik ben blij
dat het CDA mijn amendement heeft medeondertekend. Ik heb van de staatssecretaris
begrepen, dat hij strong feelings heeft over het amendement. Naar mijn mening
is het geen principiële zaak. In feite gaat het om een logistiek proces
dat vraag een aanbod op elkaar afstemt. Wij willen dat dat zo goed mogelijk
voor elkaar komt. Wij horen van gemeenten die het per slot van rekening moeten
uitvoeren dat het handhaven van die driemaandelijkse termijn geen enkele zin
heeft. Wij moeten het dan ook niet wettelijk voorschrijven. Als wij het wel
doen, zijn wij met fake bezig. Het gaat ons erom dat het logistieke proces
zo goed mogelijk wordt uitgevoerd. Anders krijgen wij spanning in de gemeenten
en in de samenleving, en dat willen wij voorkomen. De staatssecretaris gebruikt
als argument, dat mensen langer in het asielzoekerscentrum verblijven. In
eerste termijn heb ik ook die afweging gemaakt. Ik hoop dat het niet zo is
en dat de ramingen steeds beter worden, dat zelfs de twaalfmaandelijkse raming
zoveel mogelijk overeenkomt met de werkelijkheid. Enerzijds gaat het om spanningen,
omdat mensen langer in een asielzoekerscentrum zitten en anderzijds kan er
spanning ontstaan binnen de gemeenten. Voor mij slaat de balans door naar
het voorkomen van spanningen in de samenleving, de wijken.
 
 Waar komt overigens de werkelijke grote spanning in het asielzoekerscentrum
vandaan? Het horen van de asielzoekers laat lang op zich wachten. Het blijkt
steeds anders te lopen dan wij hier beslissen. Ik dring er bij het kabinet
op aan, dat betrokkenen op zo kort mogelijke termijn worden gehoord en dat
de toelatingsprocedure zo snel mogelijk verloopt.
 
 De prognoses in verband met de taakstellingstermijn zullen wellicht iets
minder nauwkeurig zijn, maar veel belangrijker is dat er een voortschrijdende
twaalfmaandelijkse raming komt. De gemeenten weten dan ongeveer hoe de situatie
is. Er kunnen zich, door welke oorzaak ook, natuurlijk gigantische afwijkingen
voordoen. Er kan in de wereld natuurlijk altijd wat gebeuren waardoor het
aantal asielzoekers veel en veel groter wordt. Dat is een bijzondere situatie,
waarop ingespeeld moet worden. In gewone omstandigheden zullen door de twaalfmaandelijkse
raming, ook al is het geen officiële rapportage, maar een prognose om
de drie maanden, de gemeenten op de hoogte kunnen zijn van de ontwikkeling
van het aantal statushouders. Ik zie de problemen bij het maken van prognoses
om de drie maanden in plaats van om de zes maanden niet zo. Ik denk dat het
meevalt. Om genoemde redenen handhaaf ik het amendement.
 
 De gemeente moet een aantal plaatsen creëren in de huisvestingssfeer.
Er is een overgangsartikel in de wet opgenomen. Wij gaan immers van het ene
systeem naar het andere. Wordt er rekening mee gehouden dat een aantal gemeenten
op dit moment een grote, zware opdracht hebben, die zij misschien niet helemaal
kunnen vervullen en in iedere geval groter is dan de opdracht die zij volgens
het nieuwe verdeelsysteem na de inwerkingtreding van de wet krijgen? Is wellicht
enige compensatie mogelijk? Er zijn verschillen tussen de diverse gemeenten.
Met andere woorden, kunnen gemeenten die tot nu toe een zware, misschien wat
te zware taak hadden daarvoor enigszins beloond worden?
 
 Dat er een lump sum is voor de vergoeding van de gemeentelijke kosten
geeft de gemeenten veel mogelijkheden om de huisvesting goed afgestemd op
hun situatie te regelen. Het totale bedrag gaat echter behoorlijk naar beneden.
Dat blijft voor mij een moeilijk punt. De heer Gabor heeft een amendement
ingediend ten aanzien van de inrichtingskosten. Ik ben daar niet helemaal
ongevoelig voor. De Regeling opvang asielzoekers gaat over van VWS en Sociale
Zaken en Werkgelegenheid naar Justitie. Een deel gaat in de VVTV over naar
Binnenlandse Zaken en vervolgens naar de gemeenten. Hoe is
de overgang van de ROA financieel precies geregeld? Welke bedragen gaan waar
naartoe volgens de nieuwe wetgeving die nu in bespreking is? Is daarin een
bezuiniging besloten? Welke omvang heeft die dan?
 
 Ik ben er op dit moment nog niet van overtuigd dat de bedragen zodanig
worden verlaagd dat gemeenten daarmee niet uit de voeten kunnen. Als het wel
zo is, zullen wij daar naar mijn oordeel zo snel mogelijk een mouw aan moeten
passen door middel van een wetswijziging. Niets is zo slecht dan gemeenten
een taakstelling opleggen en vervolgens horen dat zij het absoluut niet kunnen
bolwerken.
 
 Er is een verdelingsmechanisme voor de grootstedelijke gebieden. Rotterdam
heeft ons daar een brief over geschreven die mij zeer aansprak. Er komt een
bijzondere wet voor de stadsprovincies. Ligt het dan niet in de rede om de
stadsprovincies het aantal plaatsen waar gemeenten opvang en huisvesting moeten
regelen te laten verdelen over de afzonderlijke gemeenten? Ik heb daar geen
reactie op gehoord; graag alsnog een antwoord daarop, want de lex specialis
voor de stadsprovincie Rotterdam wordt op dit moment voorbereid en ik zou
graag weten hoe de bewindslieden dit aspect erin verwerken.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Tommel:
 
 Hoe ziet u in dat voorstel dan de herverdelingsmogelijkheid?
 
 
 
 
 
 Mevrouw Van der Burg (PvdA):
 
 De gemeenten zullen daar natuurlijk overleg over moeten plegen met de
stadsprovincie. In feite is het een verdeling en een herverdeling in één.
Het probleem is dat er met de lex specialis heel veel taken van de gemeenten
aan de stadsprovincie worden overgedragen. Mocht een verdeling absoluut niet
lukken, dan draait het er al heel snel op uit dat het Rijk gaat herverdelen.
Dat lijkt mij een wat zwaar middel en bovendien niet nodig. De verdeling gaat
immers in overleg met de gemeenten. De discussie over welke taken bij de stadsprovincie
en welke taken bij de gemeenten ondergebracht moeten worden, is in deze lex
specialis heel moeilijk, maar het lijkt mij in ieder geval van groot belang
dat die verdelingstaak aan de stadsprovincie wordt toebedeeld.
 
 De bewindslieden hebben heel duidelijk gezegd dat vergoeding van de gemeentelijke
kosten jaarlijks geïndexeerd worden. Ik heb deze vraag in eerste termijn
gesteld, omdat ik hierover absolute zekerheid wilde hebben. In de afgelopen
jaren is dit immers niet gebeurd. Ik ben hier blij mee, want dit is een verbetering.
 
 Tot slot. De PvdA-fractie hoopt van harte dat deze wetsvoorstellen als
onderdeel van de totale opvang van asielzoekers tot en met de integratie van
statushouders ertoe zullen bijdragen dat de gehele asielketen goed verloopt.
Wij vinden het van zeer groot belang, aangezien het structureel is dat er
mensen naar ons land komen, en wij de taak hebben om dit goed te regelen.
Ik hoop van harte dat er goede afspraken met de VNG kunnen worden gemaakt,
want als er in dat verband spanningen ontstaan, rijzen er in mei grote problemen.
Ik zou dus een beroep willen doen op het kabinet en de VNG om tot overeenstemming
te komen, want ook al hebben deze wetsvoorstellen tot doel, de gemeenten een
duidelijke taak te geven, het blijft ook altijd een verantwoordelijkheid van
het Rijk dat de inburgering goed wordt geregeld.
 
 
 
 
 
 De heer Schutte (GPV):
 
 Mijnheer de voorzitter! Ik dank beide bewindslieden voor hun antwoorden.
Een van de punten van discussie heeft betrekking op de vergoeding die in de
vorm van een lump sum aan de gemeenten wordt verstrekt. Ik denk dat de gekozen
vorm heel wat knelpunten kan wegnemen, zeker op termijn, als er ook inkomsten
uit arbeid zullen zijn. Maar de hoogte van de lump sum wordt natuurlijk wel
bepaald door de samenstellende delen en ik heb in eerste termijn met name
aandacht gevraagd voor het bedrag van ƒ 125 per kind wegens persoonlijke
uitgaven. Het is evident dat dit bedrag veel lager kan zijn dan volgens de
ROA – daar zijn goede argumenten voor – maar het lijkt mij toch
heel moeilijk te onderbouwen dat dit een redelijk bedrag zou zijn. Ik heb
er ook op gewezen dat de situatie voor gezinnen met meer kinderen extra nadelig
kan zijn, wat in de categorie van de VVTV'ers met een zekere regelmaat zal
voorkomen. Een te laag bedrag maakt het voor gemeenten zeer onaantrekkelijk
om medewerking te verlenen aan de huisvesting van juist deze categorie VVTV'ers.
Waarom is het bedrag van ƒ 125 redelijk en waarom is het niet beter
de weg te volgen van het amendement van de heer Gabor hierover?
 
 Ik heb geen antwoord gekregen op de vraag naar de communicatie tussen
overheden. Volgens een artikel in Woningraad Magazine van november vorig jaar
heeft ongeveer een derde van de problemen die sociale verhuurders ondervinden,
te maken met communicatieproblemen met de onderscheiden overheden, dus zowel
de departementen als de lagere overheden. Is dat bekend? Zien de bewindslieden,
in het bijzonder de staatssecretaris, mogelijkheden om daar iets aan te doen?
Niets is zo vervelend als wanneer je in zaken die toch al moeilijk liggen,
ook nog eens stuit op communicatieproblemen.
 
 De staatssecretaris heeft uitvoerig aandacht geschonken aan de gemeenten
en regio's waar de huisvestingsproblemen extra groot zijn. Naar mijn gevoel
ging hij echter wat luchtig over de problemen heen. Hij heeft zeker goede
argumenten aangevoerd. Hij heeft erop gewezen dat de voorgenomen herverdeling
nieuwe mogelijkheden biedt. Van de cijfers die hij noemde, waren er enkele
verontrustend, maar die vormen niet het algemene beeld. Hij toonde zich optimistisch
over de mogelijkheden die de bouwproduktie biedt. Over het algemeen schetste
de staatssecretaris dus een vrij positief beeld.
 
 Toch blijf ik zitten met vragen over regio's die nu al buitengewoon moeilijk
kunnen voorzien in de eigen woningbehoefte vanwege de taakstelling die uit
de ruimtelijke ordening voortvloeit. Zijn er nu voldoende instrumenten? Voor
de gemeenten in die regio's biedt nieuwbouw niet veel mogelijkheden, dunkt
mij, omdat deze uit ruimtelijke-ordeningsoogpunt zeer beperkt is. Is het dan
wel redelijk om van die gemeenten de oplossing te vragen? En kan dat worden
bereikt met uitsluitend het middel van de herverdeling? Die vraag klemt te
meer in het geval van grotere gebieden, zoals de Veluwe, en waar de problemen
vrijwel identiek zijn. Ik vind regionale herverdeling wel de meest aangewezen
weg, maar de regio's moeten zodanig zijn dat zij mogelijk is. De koninklijke
weg moet wel begaanbaar zijn. De staatssecretaris heeft kritiek
geuit op de medewerking van een aantal Veluwse gemeenten. Die kan terecht
zijn, maar in dat gebied wordt een enorme spanning ondervonden tussen enerzijds
de beperkte mogelijkheden op basis van de ruimtelijke ordening en anderzijds
legitieme wensen en problemen bij het voorzien in de eigen woningbehoefte.
Als het een groot gebied betreft, vraag ik mij af of er voldoende mogelijkheden
zijn.
 
 De minister en de staatssecretaris hebben beiden positief gereageerd op
mijn verwijzing naar het advies van de RAVO. De vraag is hoe je ervoor kunt
zorgen dat er voldoende draagvlak bestaat en ontstaat voor het minderhedenbeleid,
in het bijzonder het beleid voor asielzoekers. De RAVO heeft concrete punten
genoemd die hiervoor onderzocht moeten worden. Beide bewindslieden hebben
positief gereageerd, erop wijzend dat het geen simpele zaak is en dat het
misschien wat vroeg is om er nu al iets mee te doen. Ik vraag de bewindslieden
concreet of in de komende memorie van toelichting op de begroting of een ander
stuk dat ter gelegenheid daarvan verschijnt, een indicatie kan worden gegeven
van de wijze waarop de regering met deze materie denkt om te gaan. Het moet
echt duidelijk zijn, ook naar buiten toe, dat de regering erkent dat deze
belangrijke categorie mensen voor problemen voor de samenleving zorgt, dat
deze moeten worden opgelost en dat wij een verantwoordelijkheid hiervoor hebben.
Dat is naar mijn mening de strekking van het advies van de RAVO. Als in die
zin de vinger aan de pols gehouden wordt, hebben wij in dit stadium het mogelijke
gedaan.
 
 
 
 
 
 De heer Van den Berg (SGP):
 
 Mijnheer de voorzitter! Ik wil de bewindslieden graag danken op hun reactie
op onze vragen. Een aantal punten is daarmee opgehelderd en ik wil daar dan
ook niet op terugkomen. Voor zover bij onze fractie nog twijfels bestonden
over de noodzaak van aanvullende wetgeving, met name op het punt van de huisvesting,
kan ik melden dat de bewindslieden ons van die noodzaak hebben overtuigd.
 
 Een enkel inhoudelijk punt vraagt nog wel de aandacht. Ik wil kort stilstaan
bij de financiële problematiek die de gemeenten als gevolg van deze wet
zouden kunnen ondervinden. In mijn termijn heb ik aandacht gevraagd voor de
noodzakelijke soberheid van de voorzieningen, maar dat betekent niet dat de
bezuinigingen zo ver zouden moeten gaan dat gemeenten daardoor in problemen
moeten komen en zelf moeten bijpassen. Dat spanningsveld is voor mij nog niet
helemaal opgehelderd. Ik heb enerzijds begrepen, dat in maart nog overleg
plaatsvindt met de VNG waarin ook de financiële aspecten aan de orde
zullen komen, behalve voor zover nu reeds een aantal zaken in de wet wordt
vastgelegd. Ik mag aannemen dat de regering er alles aan gelegen is om overeenstemming
met de VNG te bereiken en dat men de bereidheid heeft om er samen uit te komen.
Ik ga daar zonder meer van uit. De heer Gabor heeft namens de CDA-fractie
een amendement ingediend. Ik verneem daar graag de reactie van de regering
op en ik behoud mij een oordeel daarover tot op dat moment voor.
 
 Voorzitter! Ik wil overigens hoofdzakelijk aandacht besteden aan de verdelingssystematiek
wat betreft de taakstelling van de gemeenten, iets wat ik in eerste termijn
ook centraal heb gesteld. Ik heb inderdaad kritiek geuit op de door mij als
wiskundige formule aangeduide systematiek, waarvan de minister van Binnenlandse
Zaken meldde dat dit in zijn ogen toch de eerlijkste verdeling was. Ik heb
daar bij interruptie al een kanttekening bij gezet: is het eerlijk wanneer
gemeenten die in de grootst mogelijke spanning ten aanzien van de voorziening
in de woningbehoefte van eigen inwoners verkeren relatief een even zware taakstelling
krijgen opgelegd als andere gemeenten waar dat probleem niet of in veel mindere
mate speelt? Ik kan de eerlijkheid daarvan op voorhand niet dienovereenkomstig
inschatten.
 
 De heer Tommel is er ook uitvoerig op ingegaan en hij heeft een aantal
verhelderende gegevens verstrekt, maar ook dat lost niet alle problemen op.
Hij heeft gezegd, dat er met de instrumenten in deze wet een zekere souplesse
mogelijk is om de problemen op te vangen. Ik wijs er echter op dat het, voor
zover het met name gaat om het instrumentarium van de provincie, gaat om oplossingen
binnen één regio. Mijn probleem was dat er regio's zijn die
in totaliteit in precies dezelfde problematiek verkeren en waar een herverdeling
binnen die regio dus niets kan oplossen. De heer Schutte duidde daar zojuist
ook op. Ik heb voorgesteld om voor dat soort gevallen een hardheidsclausule
in de wet neer te leggen opdat het Rijk ontheffing van de taakstelling kan
verlenen in verband met overwegingen van ruimtelijke aard. Ik hoor daar alsnog
graag een reactie op.
 
 Een andere lijn zou zijn datgene wat, overigens met onze steun, de heer
Gabor in een amendement heeft neergelegd, namelijk om bepaalde maximeringen
aan te brengen. Dat zou dit probleem gedeeltelijk kunnen ondervangen. De problematiek
mag namelijk niet worden onderschat. Ik had toch de indruk, dat de staatssecretaris
in zijn uithaal naar een aantal Veluwse gemeenten de problematiek wat bagatelliseerde.
Er is met name op de Veluwe een zeer stringent ruimtelijk beleid, met als
resultaat dat de woningbehoefte ook van de eigen inwoners niet of nauwelijks
kan worden gehonoreerd. Men staat jarenlang op een wachtlijst. Ik heb dan
ook bij interruptie aan de staatssecretaris gevraagd of hij zich kan voorstellen
waarom gemeenten op de Veluwe in eerste aanleg hun medewerking aan deze operatie
wellicht niet spontaan hebben geleverd. Daar speelde een bepaalde opstelling
ten opzichte van vreemdelingen geen rol bij. Iedereen is overtuigd van de
noodzaak van een adequate huisvesting voor mensen die hier rechtmatig mogen
verblijven. Echter, het is buitengewoon triest wanneer je deze taakstelling
moet honoreren terwijl je je eigen inwoners jarenlang op wachtlijsten moet
laten staan omdat vrijwel geen huizen worden toegewezen als gevolg van het
stringente beleid van de provincie. Men kan niet ontkennen dat er gemeenten
zijn waar de situatie zo is. Wij mogen het belang van het maatschappelijk
draagvlak niet onderschatten en juist daarvoor is deze situatie bijzonder
ingrijpend.
 
 De staatssecretaris gaf aan dat de provincie bereid was om mee te werken.
Dat moet ik toch rectificeren. Het probleem voor de Veluwse gemeenten was
nu juist dat de provincie níet de bereidheid toonde om mee te werken.
Ik behoef hier de gemeenten niet te verdedigen – ik
heb een andere verantwoordelijkheid – maar ik vind wèl dat de
staatssecretaris de zaken juist moet weergeven en niet de schijn moet wekken
dat de gemeenten een soort anti-vreemdelingenbeleid voerden. Dat heeft er
niets mee te maken. Het gaat om een eerlijke en verantwoorde opstelling, ook
ten opzichte van de eigen bevolking, mede gelet op het belang van het draagvlak
voor het beleid. Daarom dring ik er nogmaals met klem op aan dat men voor
de problematiek van deze gemeenten voldoende oog heeft. In mijn ogen betekent
dit dat, als er een taakstelling is voor allochtonen, er ook mogelijkheden
moeten worden geboden om extra woningen voor autochtonen te bouwen. Mevrouw
Versnel kan wel zeggen dat dit onverantwoord is, maar dat begrijp ik niet.
Ik vind het onverantwoord, ook met het oog op het genoemde draagvlak, om dit
probleem te miskennen. Bij deze afweging hebben wij hetzelfde doel voor ogen,
namelijk verantwoorde huisvesting, ook voor deze categorie allochtonen. Welnu,
wellicht moet daarvoor inbreuk worden gemaakt op bepaalde afwegingen in het
kader van het ruimtelijke beleid. Dat mag toch? Waarom is dat nu ineens onverantwoord?
 
 
 
 
 
 Mevrouw Versnel-Schmitz (D66):
 
 Niet alleen op de Veluwe bestaan er spanningen op de woningmarkt omdat
er weinig woningen beschikbaar zijn. Dat is ook in veel grote steden het geval.
In een dergelijke situatie komt het inderdaad voor dat mensen jaren op een
woning moeten wachten. Al jaren worden grote aantallen asielzoekers, verblijfsgerechtigden,
herenigde gezinnen enz. aan het aantal woningzoekenden toegevoegd. Nu wordt
er wat meer gedaan om te komen tot een over het hele land verdeelde verantwoordelijkheid.
Tegen die achtergrond is het niet irreëel dat ook andere gemeenten een
zekere taakstelling krijgen, die verhoudingsgewijze wordt bepaald. Natuurlijk
is het moeilijk om tegen mensen die al jaren op een wachtlijst staan, te zeggen
dat zij nog wat langer moeten wachten. De staatssecretaris heeft in dit verband
aangegeven welke marges hierbij van belang zijn. Het gaat hierbij om 1 op
5, ofwel 20%, van belang voor de provincie om iets te doen op het terrein
van herverdeling. Ik denk dat dit een mooie indicatie is. Ik vind 1 op 5 niet
zo verschrikkelijk schandalig.
 
 
 
 
 
 De heer Van den Berg (SGP):
 
 Ik vraag mij af of voor alle Veluwse gemeenten die verhouding van 1 op
5 geldt. Ik denk dat enkele gemeenten boven dat niveau uitkomen. Overigens
is hiermee de vraag niet beantwoord waarom het onverantwoord zou zijn om in
deze afweging, die wij inderdaad moeten maken, ook te denken aan de hoofdlijnen
van het ruimtelijke beleid. Dat is toch geen taboe?
 
 
 
 
 
 Mevrouw Versnel-Schmitz (D66):
 
 Neen, maar dan doen wij niet eventjes bij deze behandeling. U weet dat
er nog een uitvoerige discussie volgt over de aanpassing van de Vinex. Ik
vind het prima dat men dergelijke elementen bij de discussie van vandaag betrekt
om daarmee bepaalde zwaartepunten aan te geven, maar ik vind het onzinnig
om deze kwestie hierbij nu, bij voorrang, als enig punt neer te leggen. Ik
wens dit af te wegen in het totaal van het handhaven van het restrictieve
beleid, van natuur en landschap en van open ruimten. U weet ook wel dat er
in de afgelopen twintig jaren meer in het Groene Hart is gebouwd dan in alle
grote steden daaromheen.
 
 
 
 
 
 De heer Van den Berg (SGP):
 
 Voorzitter! Mevrouw Versnel gebruikt nu het woord "onzinnig". Ik begrijp
niet waarom zij dat doet. Wel ben ik het met haar eens dat wij juist bij het
ruimtelijk beleid op dit punt een afweging moeten maken. Bij nadere invulling
van het nationaal ruimtelijk beleid hopen wij op deze kwestie dan ook terug
te komen. Mevrouw Versnel vindt dat wij ons daar nu niet mee bezighouden,
maar nu stellen wij wel een taakstelling vast die consequenties heeft voor
de woningbouw en het ruimtelijk beleid. Ik vind het dan niet ongepast en zeker
niet onzinnig om vandaag ook andere aspecten aan de orde te stellen. Wel ben
ik het met mevrouw Versnel eens dat de afweging ten aanzien van die andere
aspecten op een andere moment zal moeten plaatsvinden. Laten wij hier echter
niet woorden gebruiken als "onverantwoord" en wij moeten zeker niet spreken
van "onzinnig". Wij proberen samen een oplossing voor een probleem te vinden
en dan moeten dit soort zaken toch bespreekbaar zijn.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Versnel-Schmitz (D66):
 
 Voorzitter! Ik neem het woord "onzinnig" terug, omdat het niet erg verstandig
is dat soort woorden te gebruiken. Het ontschoot mij. Ik wil de heer Van den
Berg echter herinneren aan wat in het dictum van de motie staat. Daarin wordt
van de regering gevraagd bij de beoordeling van de in de streekplannen voorziene
bouwcapaciteit voor de gemeenten waarop het restrictieve beleid van toepassing
is, soepel te zijn. De heer Van den Berg zal zich herinneren dat in streekplannen,
bijvoorbeeld die voor het Groene Hart, al een kleine 5000 woningen boven de
toegestane capaciteit van de Vinex is aangegeven. De minister heeft daarover
gezegd: dat doe ik niet. Dat staat dus vast.
 
 
 
 
 
 De heer Van den Berg (SGP):
 
 Wij komen hierop nog terug. Overigens, ik had het niet over het Groene
Hart, maar over de Veluwe. Voor de Veluwe is de problematiek van het restrictief
beleid wellicht knellender. Het lijkt mij echter beter over dit punt op een
later moment met elkaar door te praten. Daarbij kunnen wij dan, naar ik hoop,
open en zakelijk zijn.
 
 Voorzitter! Mijn conclusie van dit betoog blijft, dat er iets moet gebeuren
en dat wij dat nu moeten onderkennen. Ik vraag mij af of met het amendement
van de heer Gabor, waar ik achter sta, dit probleem wordt opgelost. Juist
als een hele regio in een knelsituatie terechtkomt, vraag ik mij af of het
bestaande instrumentarium, met name wat de provinciale bevoegdheid betreft,
voldoende is om tot een oplossing te komen. Zou er geen behoefte bestaan aan
een meer generale hardheidsclausule? Hierover verneem ik graag het oordeel
van de regering.
 
 Voorzitter! Bij interruptie is al gevraagd hoe men met het oog op de huisvesting
met de categorie VVTV'ers moet omgaan. Dit punt is nu natuurlijk ook aan de
orde. Hierover heb ik vragen gesteld en de staatssecretaris heeft daarop gereageerd.
Bij interruptie heb ik hierover zojuist ook een vraag aan de heer Gabor gesteld.
Ik heb begrepen dat de regering niet bij voorbaat de mogelijkheden voor meer
gezamenlijke huisvesting voor deze categorie ontkent. Er zijn
gebouwen van allerlei aard en die bieden mogelijkheden. Wij moeten die mogelijkheden
dan ook benutten. De woningen zijn al schaars en als wij de woningnood met
het gebruik van andere gebouwen kunnen ontlasten en – daar ga ik natuurlijk
van uit – daarbij sprake is van een verantwoorde situatie, moeten wij
dat doen.
 
 Overigens wil ik hier niet verder ingaan op de meer principiële discussie
over de vraag hoe je met de categorie VVTV'ers moet omgaan met het oog op
de integratie. De minister is naar aanleiding van vragen op dit punt nader
ingegaan. Bij de gemaakte opmerkingen heb ik nog wel kanttekeningen. De discussie
hierover kunnen wij echter beter voeren als de gedachtenwisseling over het
traject van inburgering aan de orde is. Wij moeten namelijk nog bepalen hoe
wij de inburgering verder vorm gaan geven en welke normen bij de gefaseerde
aanpak van de integratie gehanteerd kunnen worden.
 
 Voorzitter! Ik wacht graag de reactie op mijn vragen af. Ik zal ook de
uitslag van de stemming over een aantal amendementen met belangstelling tegemoetzien.
Die uitslag zal voor mijn fractie namelijk mede het eindoordeel over deze
wetsvoorstellen bepalen.
 
 
 
 
 
 De heer Rouvoet (RPF):
 
 Voorzitter! Ik dank de collega's die zo genereus waren om mij even voor
te laten gaan, zodat ik ook mijn andere verplichtingen na kan komen. In mijn
tweede termijn kan ik heel kort zijn. Uit de ingediende amendementen blijkt,
dat belangrijke punten die ik in eerste termijn aan de orde heb gesteld de
aandacht van veel leden hebben. Ik denk nu aan de wens om het initiatief bij
de gemeenten te laten als het gaat om de wijziging van de taakstelling door
de provincie. Verder noem ik het aanhouden van een termijn van zes maanden
in plaats van een termijn van drie maanden voor de taakstelling. Daarover
bestaan bij de regering gemengde gevoelens. Het is duidelijk geworden dat
op dit punt in de Tweede Kamer brede steun voor de voorstellen bestaat. Mijn
handtekening onder het amendement van collega Van der Burg en anderen, geeft
aan voor welke stellingname ik op dit punt kies.
 
 Er zijn voor mij nog twee andere punten te behandelen. Kortheidshalve
kan ik mij daarbij aansluiten bij de opmerkingen van voorgaande sprekers.
Ik doel vooral op de hardheidsclausule bij de toepassing van de verdeelsystematiek,
waar het gaat om de taakstelling voor regio's met bijzonder problematische
huisvestingssituaties. We hebben daarover net een uitgebreid interruptiedebat
gevoerd. Een belangrijk punt in mijn eerste termijn was, de sociale huurwoningvoorraad
bij de vaststelling van die verdeelsystematiek te betrekken. De regio's waarin
dat in het bijzonder optreedt, zijn genoemd. Voor mijn fractie is duidelijk
geworden, dat de herverdelingsbevoegdheid van gedeputeerde staten op dit terrein
te kort schiet, wat de reden is geweest dat het amendement van collega Gabor
terzake ook mijn handtekening draagt, en hetzelfde geldt voor de motie, die
op hetzelfde punt betrekking heeft. Ik heb dat met overtuiging gedaan, met
het oog op de werkelijk problematische huisvestingssituatie in de betreffende
regio's, zoals de Veluwe, het Groene Hart en Zuid-Kennemerland.
 
 Het bedrag voor persoonlijke uitgaven van jongeren, ƒ 125, wordt
vandaag niet voor het eerst genoemd. Ik heb daarvoor in eerste termijn een
nadere onderbouwing gevraagd en ik sluit mij aan bij de vraag van de heer
Schutte, of nog nader ingegaan kan worden op die onderbouwing, omdat niet
overtuigend is aangetoond dat dit bedrag toereikend zal zijn. Ik heb gewezen
op het feit dat daar kledinggeld etcetera onder vallen. Als we kijken naar
de toelichting, verdient dat toch een nadere motivering. Ik houd vooralsnog
aarzeling op dat punt.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Verbugt (VVD):
 
 Voorzitter! Ik dank de regering voor haar uitvoerige antwoord in eerste
termijn. Het creëren van een heldere taakverdeling en duidelijkheid voor
alle betrokkenen, met name Rijk en gemeenten, zodat ze samen kunnen toewerken
naar een effectieve en structurele aanpak om mensen die elders zijn verdreven
door politiek of etnisch geweld een plaats te geven in onze samenleving, is
een verantwoordelijkheid die we moeten dragen. Ik proef uit het debat van
gisteren dat er een groot politiek draagvlak is voor een wettelijke regeling,
in plaats van circulaires.
 
 De minister van Binnenlandse Zaken is uitvoerig ingegaan op deze problematiek.
Wat ik heel belangrijk vind, is dat ook de gemeenten zelf de roep hebben doen
klinken om op termijn meer duidelijkheid te krijgen. Dat is voor ons een belangrijk
punt in verband met de acceptatie van de wettelijke regeling. We moeten daar
nu zo snel mogelijk naar toe werken. Anderen voor mij hebben ook al aangekaart
dat de regering zich in zal moeten zetten voor het maken van goede afspraken
met de gemeenten over de inburgeringstrajecten.
 
 De toezegging van de regering is duidelijk, en wij zullen haar eraan houden
dat er omstreeks april, uiterlijk begin mei, een definitief plan bij de Kamer
ligt, dus voordat de gemeenten aan de uitvoering van hun wettelijke taak beginnen.
Het zal nog een hele klus zijn. Ik vind dat de procedure hier niet de schoonheidsprijs
verdient. We hebben overwogen, een en ander met een motie nader in te kaderen,
maar de toezegging van de regering en een eventueel bevredigend antwoord op
de vragen die zojuist zijn gesteld door mevrouw Van der Burg van de PvdA,
leiden ertoe dat we daar wellicht vanaf kunnen zien.
 
 Wat overblijft, is de vraag of de invoering van het inburgeringstraject
gelijk kan lopen met de invoering van de wijziging van de Huisvestingswet,
ofte wel met het moment dat de gemeenten daadwerkelijk aan de taak moeten
beginnen. Het antwoord op die vraag is mij nog niet duidelijk. Wat mij ook
nog niet duidelijk is – ik heb daar althans geen antwoord op gekregen –
is de wijze van invoering van deze wet. Er lopen op dit moment nog afspraken
in het kader van het bestuursakkoord, welke afspraken lopen tot 1 juli a.s.
Mogen wij ermee rekenen dat partijen – ik denk dan vooral aan Justitie
en de gemeenten – hun afspraak over die datum kunnen nakomen, waarna
in een vloeiende lijn kan worden overgestapt op de nieuwe regeling, of moeten
wij rekenen met een zekere overlapping van oude taken die nog niet helemaal
zijn ingevuld en nieuwe taken die eraan komen op basis van het ingaan van
de nieuwe wet? 
 
 Voorzitter! Ook al hebben de gemeenten het principe van de wettelijke
regeling geaccepteerd en waren zij in hoge mate betrokken bij de totstandkoming
van de verdeelsleutel, toch mogen wij niet uit het oog verliezen dat de gemeenten
een pittige taak krijgen in de komende periode. Wij mogen daar zeker niet
lichtvaardig over denken. De wijze waarop en de mate waarin de gemeenten deze
taken kunnen uitvoeren, zullen van directe invloed zijn op het maatschappelijk
draagvlak. Om die reden wil mijn fractie zicht blijven houden op de manier
waarop gemeenten met deze regeling werken. Ook willen wij op de hoogte blijven
van de effecten van een en ander op de woningmarkt en dan met name in relatie
tot andere woningzoekenden. Ik sluit mij aan bij de opmerkingen van voorgaande
sprekers hierover.
 
 Mijn fractie is blij met de toezegging dat VROM hiervoor een monitoringsysteem
zal opzetten. Kan de staatssecretaris in tweede termijn aangeven wanneer wij
dat systeem kunnen verwachten? De heer Schutte heeft gevraagd om een verslaglegging
in het kader van de begroting. Kan dit systeem hierbij betrokken worden of
is een andere aanpak beter?
 
 De staatssecretaris is zeer optimistisch over de woningbouwproduktie en
over de voortgang van de Vinex. Wij moeten echter ook bedenken dat wij nu
al behoorlijk achterliggen op het schema en dat wij de komende tijd op een
krappe woningmarkt moeten opereren. Daarom wil mijn fractie vasthouden aan
een evaluatie van de wettelijke regeling over twee jaar. De staatssecretaris
vindt dat wij wellicht teveel evalueren, maar in dit geval wordt er een maatschappelijk
belang mee gediend. De politiek moet de vinger aan de pols blijven houden
om, zo nodig, op een adequate manier te kunnen bijsturen.
 
 Ik wil graag de problematiek van de asielmigratie betrekken bij de discussies
over de voortgang en de toekomst van het Vinex-beleid, maar het voert te ver
om hier in dit debat verder op in te gaan. Wij komen hier nog op terug.
 
 In eerste termijn heb ik uiteengezet waarom wij de amendementen over de
rol van de provincies en de verlenging van de taakstellingstermijn steunen.
De reactie van de regering heeft ons niet van standpunt doen veranderen. Wij
vinden dat de gemeenten voldoende armslag en flexibiliteit moeten hebben om
de taakstelling in te passen in de woningplanning en het woningtoewijzingsbeleid.
Mevrouw Van der Burg heeft terecht opgemerkt dat er spanning in de samenleving
optreedt als een en ander niet goed verloopt. Wij willen die spanning zeker
voorkomen. Wij zullen ook op dit punt de zaak kritisch blijven volgen.
 
 
 
 
 
 De heer Kamp (VVD):
 
 Voorzitter! De VVD-fractie heeft gisteren haar steun gegeven aan de wet
inzake de gemeentelijke zorg. Het zal niemand verbazen dat wij na het antwoord
van de regering onze steun handhaven.
 
 Ik kom kort terug op enkele punten. Wij willen allerminst de bewindslieden
aansporen om ervoor te zorgen dat er dit jaar in ieder geval 10.000 VVTV'ers
komen. Wij willen echter wel overtuigd worden van de noodzaak van een nieuwe
wet. Het mag geen "flauwekul-regeling" zijn. In de memorie van toelichting
staat dat de wet bedoeld is voor vreemdelingen die niet in aanmerking komen
voor een vluchtelingenstatus en die niet in aanmerking komen voor vergunning
tot verblijf vanwege klemmende redenen van humanitaire aard, maar die toch
niet uitgezet kunnen worden vanwege de algemene situatie in het land van herkomst.
De minister schat in dat er dit jaar ongeveer 10.000 voorwaardelijke vergunningen
verleend zullen worden. De vereniging VluchtelingenWerk Nederland schrijft
ons echter dat er niet of nauwelijks voorwaardelijke vergunningen aan de omschreven
groep worden verleend. Uitgaande van de juistheid van de informatie van de
minister, moet ik constateren dat de informatie van VluchtelingenWerk onjuist
is en dat betreur ik. Ik ga er voorlopig van uit dat er op basis van redelijke
inschattingen rekening mee gehouden moet worden dat er een aanmerkelijk aantal
van dit soort voorwaardelijke vergunningen wordt verleend. Zoals is aangegeven
kan dit gaan om een aantal van 10.000.
 
 Voorzitter! Dan kom ik bij de ziektekosten. Uit het wetsvoorstel en uit
de memorie van toelichting had ik begrepen dat er voor de ziektekosten van
mensen met een voorwaardelijke vergunning een dekkende regeling is gemaakt.
Zij zullen onder het ziekenfonds vallen en voor de overige kosten wordt er
een collectieve verzekering afgesloten. Ik heb gisteren van de bewindsman
begrepen dat ik de stukken niet goed heb gelezen. Het totaal van die regeling
is niet meer dan de regeling die geldt voor de bijstandsgerechtigden. Ik geloof
hem wat dat betreft graag.
 
 Vervolgens ga ik in op de ingediende amendementen. De amendementen op
de stukken nrs. 12 en 15 zijn door ons medeondertekend. Daar zijn wij dus
voor. Wat de amendementen op de stukken nrs. 16 en 17 van de heer Gabor betreft,
houden wij vast aan het standpunt dat wij gisteren hebben ingenomen. Wij zullen
die amendementen niet steunen. Wij willen een sobere regeling om bij te dragen
aan het in de hand houden van het totaal van de kosten die op dit punt worden
gemaakt. Wij menen dat de gemeentelijke zorg aangepast moet worden, zeker
gelet op het gegeven dat een VVTV'er in de tweede van de drie te onderscheiden
fasen in aanmerking komt voor twaalf weken werk en in de derde periode vrije
toegang heeft tot de arbeidsmarkt. Alle inkomsten die daaruit verworven worden,
komen aan de gemeenten ten goede. Dit in aanmerking nemend, vinden wij het
een acceptabele regeling.
 
 Dan kom ik bij het amendement op stuk nr. 18 van de heer Gabor, waarin
de 20%-regeling is opgenomen. Dat amendement ontkent de mogelijkheden van
de provincie om waar nodig corrigerend op te treden. Wij zullen ook daar tegen
stemmen. Deze wet zal een goede bijdrage leveren aan wat gedaan moet worden
voor mensen met een voorwaardelijke vergunning, namelijk zorgen voor een veilig
tijdelijk verblijf in ons land.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Versnel-Schmitz (D66):
 
 Voorzitter! Uit het gevoerde debat is duidelijk geworden dat iedereen
overtuigd is van de noodzaak van deze wet. Het gaat daarbij om heldere regelgeving
waarmee men uit de voeten moet kunnen. Het is daarom belangrijk dat het maatschappelijk
draagvlak hiervoor groter wordt. Iedereen ergert zich aan ingewikkelde
onuitvoerbare wetten. Daar is nu in ieder geval geen sprake van. Ik wil daarom
van mijn waardering blijk geven, ook voor de wijze waarop de bewindslieden
in eerste termijn op de vragen hebben geantwoord. Ik vind het met name erg
belangrijk dat de staatssecretaris uitstel van de invoering onverstandig vindt.
Er is dan geen duidelijke structuur voordat er met de gemeenten gesproken
wordt. Als die structuur er niet is, kan een wet niet goed uitgevoerd worden.
Het is dus van belang dat wij nu tot een vaststelling van de zaken komen.
Dat laat onverlet dat wijzigingen op een later tijdstip altijd mogelijk moeten
zijn als de praktijk er anders uitziet.
 
 Voorzitter! Ik wil mijn tevredenheid uiten over de mogelijkheid dat VVTV'ers
met instemming van de gemeente nabij vrienden en familie in een andere gemeente
kunnen wonen. Ik ga ervan uit dat dit ook geldt voor de verblijfsgerechtigden,
mits de gemeenten het daarover eens zijn. Dit laatste heeft natuurlijk gevolgen
voor het inburgeringscontract. Het lijkt mij goed als de minister bij de besprekingen
hierover deze kwestie ter tafel brengt. Uiteraard geldt hiervoor ook dat het
moet gaan om een simpele niet bureaucratische regeling.
 
 Voorzitter! Ik vind dat de wetten in het algemeen gericht zijn op de creativiteit
en inventiviteit van de gemeente. Doordat er voldoende beleidsvrijheid is
gegeven, bestaat de mogelijkheid hiertoe. Ik vind het belangrijk om dergelijke
constateringen te doen. Overigens is deze creativiteit en inventiviteit hard
nodig vanwege de forse spanning op de woningmarkt, waarover we reeds uitvoerig
gediscussieerd hebben.
 
 Ik wil graag de suggestie die mevrouw Van der Burg gisteren deed, ondersteunen
om te komen tot aanpassing van het bouwbesluit. Dit zou de snelheid van de
verbouw van dit soort grote panden kunnen bevorderen. Het gaat erom feitelijk
te onderzoeken wat er daadwerkelijk nodig is om tot deregulering te komen.
 
 Ook de kwestie van het actief bevorderen dat er meerdere personen in één
woning kunnen verblijven, speelt een rol. De staatssecretaris was reeds bezig
om hierover met corporaties en hun koepels en met gemeenten over te praten.
Ook de houding ten opzichte van de wisselwoningen juich ik toe. Het gebruik
maken van artikel 17 van de Wet op de ruimtelijke ordening is voor tijdelijke
situaties een goede mogelijkheid.
 
 Kortom, het is moeilijk, maar er zijn een aantal mogelijkheden bevorderd
in de "hardware"-sector, namelijk een "dak boven het hoofd".
 
 Ook de hardheidsclausule is er in feite al, omdat GS op verzoek van een
gemeente aan deze gemeente een lagere taakstelling kunnen opleggen.
 
 Iets minder sterk vond ik het betoog van de staatssecretaris om in de
wet de initiatief van de provincie tot vermindering van de taakstelling te
handhaven. Zijn verhaal kwam erop neer dat een verstandige provincie geen
initiatief neemt. Als dit zo is, waarom haal je deze mogelijkheid dan niet
uit de wet?
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Tommel:
 
 Voorzitter! Voor alle helderheid: Ik heb een onderscheid gemaakt. Ik heb
gesproken over het nemen van een initiatief tot overleg over een dreigende
moeilijke situatie. Ik heb gesteld dat aan de provincie in alle gevallen dit
recht moet gegeven moet worden. Ook als er nog geen herverdelingsverzoek ligt,
moet de provincie vanuit haar bestuurlijke verantwoordelijkheid een dreigende
situatie kunnen aankaarten. De provincie moet dan het recht houden om op eigen
initiatief met de gemeenten te gaan praten. Dit is iets anders dan een officieel
herverdelingsbesluit nemen.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Versnel-Schmitz (D66):
 
 Wanneer er een echt probleem is, weet de gemeente dit zelf wel. Laat deze
dan het initiatief nemen en dit bij de provincie neerleggen. Het lijkt me
onverstandig om dit in de wet te regelen, omdat er ook een "andersomfunctie"
van uit kan gaan. Daar ben ik niet voor.
 
 Wij blijven het van groot belang vinden dat er na twee jaar een evaluatie
plaatsvindt. Wij willen dan met name kijken of het geheel werkt en of de gemeenten
voldoende armslag hebben om zaken te realiseren. Deze evaluatie is bovendien
nuttig om te bekijken of de wet aanpassing behoeft. Daarom moet de evaluatie
na niet al te lange tijd plaatsvinden.
 
 De staatssecretaris heeft trouwens een heel geestige suggestie gedaan.
Hij ziet een evaluatie op korte termijn juist wel zitten bij handhaving van
het amendement over de uitvoeringstermijn van een halfjaar. Misschien blijkt
een uitvoeringstermijn van een halfjaar bij die evaluatie na twee jaar dan
niet meer nodig. Dat zou best eens kunnen. We moeten deze opening ook zeker
houden, maar we willen het punt van de evaluatie nu wel graag opgenomen zien
in de wet. Waarom is dit van belang? Het gaat bij deze wet om het creëren
van een nieuwe structuur. Als je hierbij aan de gemeenten voor sommige situaties
een te krappe termijn geeft, waarbij je er niet zeker van kunt zijn dat een
termijn van drie maanden haalbaar is, dan komen met name de kleinere gemeenten
in de problemen. Je moet er dus voor zorgen dat de gemeenten niet zelf in
de knel kunnen komen en dat ze niet voldoen aan de wettelijke termijn.
 
 Bovendien is er ook nog een ander voordeel. De minister van Binnenlandse
Zaken gaat in maart overleg voeren over de inburgeringscontracten en wat daar
verder bij hoort, dus de "software" van deze wetsvoorstellen. Denkt de minister
niet dat deze onderhandelingen soepeler, makkelijker, sympathieker, aardiger
zullen verlopen als de gemeenten het gevoel hebben dat zij meer ruimte hebben
gekregen, dan wanneer zij zich op voorhand in een keurslijf gedwongen voelen
en zeggen dat er niet goed naar hen wordt geluisterd wanneer zij aangeven
dat iets moeilijk uitvoerbaar is? Nu luisteren wij wel en daarmee wordt een
betere onderhandelingssituatie met de VNG gecreëerd.
 
 Voorzitter! Mevrouw Van der Burg heeft heel duidelijk aangegeven dat de
resultaten van de onderhandelingen met de VNG tijdig gereed moeten zijn. Naar
mijn mening is het goed wanneer de regering positief reageert op alles wat
zij hierover heeft gezegd; ik ondersteun haar redenering.
 
 Op de amendementen en de motie van de heer Gabor heb ik bij interruptie
al gereageerd. Het lijkt mij niet zinvol, dit te herhalen.
 
 Ten slotte: tot hetgeen gisteren door de heer Poppe over de gemeente Utrecht
werd beweerd, geeft de meest recente brief van deze gemeente absoluut geen
aanleiding.
 
 
 
 
 
 De heer Dittrich (D66):
 
 Voorzitter! Ook ik dank beide bewindslieden hartelijk
voor hun uitgebreide antwoord. Hun toelichting heeft de wet er duidelijker
op gemaakt. De steun van D66 voor beide wetten wordt dan ook nog groter dan
deze gisteren al was.
 
 Er zijn een paar punten die ik toch nog aan de orde wil stellen, zoals
voorgaande sprekers ook deden. Allereerst het bedrag van ƒ 125 voor
persoonlijke uitgaven voor een kind. Eigenlijk is iedereen het er wel over
eens dat dit bijzonder laag is. Ik vond echter het antwoord van minister Dijkstal
wel overtuigend. Hij zei dat gemeenten in deze wetgeving winstmogelijkheden
hebben: VVTV'ers kunnen al in het derde jaar vrij op de arbeidsmarkt aan het
werk en daarvoor al kortdurend in het tweede jaar, waardoor wellicht de pijn
enigszins verzacht kan worden. Daarom denken wij dat het beter is, deze wet
met deze bedragen nu maar eens in de praktijk te brengen en te bekijken hoe
het daar uitwerkt. Wij hebben niet voor niets de evaluatie en wij zullen de
vinger aan de pols houden als het gaat om de wellicht lastige situatie van
sommige gemeenten. Wij kunnen altijd nog in het traject ingrijpen.
 
 Een ander punt is de inburgering. Het is wat lastig dat hierover nog onderhandelingen
gaande zijn. De minister heeft gisterenavond meegedeeld dat hij hoopt in maart
of april met de VNG tot een definitief plan te komen over het onderwijs en
de werkmogelijkheden van nieuwkomers in de maatschappij. Ik sluit mij aan
bij de vragen van mevrouw Van der Burg hierover. Naar mijn mening is het heel
belangrijk dat de Kamer in overleg kan treden met de minister nadat er duidelijkheid
is gekomen, kan kijken of zij het eens is met de afspraken die zijn gemaakt
en kan bezien of er wellicht nog wat aanpassingen mogelijk moeten worden gemaakt.
 
 Mevrouw Sipkes, die helaas al is vertrokken, heeft gepleit voor uitstel
van de wet. Zij wil eerst duidelijkheid, om het daarna pas over de wet te
hebben. Wij vinden dit een verkeerde gang van zaken: laten wij eerst maar
eens met de wet komen en niet blijven wachten op andere zaken die nog geregeld
moeten worden. Het is inderdaad altijd nog mogelijk om de wet te wijzigen
als na het overleg over de inburgering blijkt dat er aanpassingen nodig zijn.
Er is dan in elk geval een uitgangspunt, waardoor het voor de minister ook
makkelijker is om te onderhandelen.
 
 Voorzitter! Ik was erg blij met de toezegging van de minister om de criteria
voor het toewijzen van houders van een voorwaardelijke vergunning tot verblijf
nader te bespreken met het COA. Ik denk dat dit belangrijk is, omdat bij de
toewijzing naar bepaalde gemeenten ook rekening gehouden moet worden met familieomstandigheden,
mogelijkheden tot werk en met bepaalde inburgeringstrajecten. Ik denk dat
het ook allerlei verhuizingen tijdens de duur van de inburgering zou kunnen
voorkomen. Dat bespaart iedereen rompslomp en voor de VVTV'ers zelf is dit
natuurlijk het allerbeste. Ik ben heel benieuwd wat het overleg van de minister
met de COA gaat opleveren. Ik hoop dat hij ons een kopietje van de afspraken
over de criteria zou willen doen toekomen. Als wij het daar niet mee eens
zijn, kunnen wij altijd nog aan de bel trekken.
 
 Tot slot het volgende. Gisteravond is er in de discussie gesproken over
het feit dat het voor sommige gemeenten heel moeilijk is om VVTV'ers te huisvesten.
Wij hebben gesproken over meerdere mensen in één pand en dergelijke.
De staatssecretaris heeft gezegd dat hij daarover nog overleg ging plegen
met de gemeenten. Ik heb toen de suggestie meegegeven om ook eens te kijken
naar leegstaande kantoorpanden. Bespreek eens met de gemeenten of zij mogelijkheden
zien om hier twee vliegen in één klap te slaan, namelijk VVTV'ers
te huisvesten en het maatschappelijke probleem van langdurig leegstaande grote
panden op te lossen. Dat vergroot misschien het draagvlak vanuit de gemeenten.
De panden moeten natuurlijk zodanig aangepast worden dat er sprake is van
goede huisvesting voor de VVTV'ers. Het is absoluut niet mijn bedoeling geweest
om hier een soort van algemene regeling neer te leggen dat kantoorpanden bewoond
moeten gaan worden. Mijnheer Gabor heeft daartegen allerlei bezwaren ingebracht.
Ik denk echter dat het goed is als de staatssecretaris mijn suggestie als
creatieve oplossing meeneemt in het overleg. Wellicht reageren sommige gemeenten
daar spontaan op door overleg te gaan plegen met eigenaren van kantoorpanden.
Het is echter niet de bedoeling dat wij mensen gaan herbergen op industrieterreinen
of andere afgelegen plekken. Dat was absoluut niet het karakter van deze suggestie.
Ik hoop dat de staatssecretaris ons over een en ander kan rapporteren na zijn
overleg met de gemeenten.
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 Mijnheer de voorzitter! De bewindslieden hebben mij in hun beantwoording
behoorlijk teleurgesteld. Ik vond die beantwoording wat vluchtig en ook oppervlakkig
omdat er teveel met gemiddelde cijfers is gegoocheld.
 
 Het wetsvoorstel heeft onze instemming. Dat heb ik al duidelijk gemaakt.
Ik heb ook duidelijk gemaakt waarom. Het wetsvoorstel strookt echter niet
met het huidige huisvestingsbeleid. Als je mensen in nood wilt opvangen –
ik heb gisteren gezegd dat dit een kwestie van beschaving is – dien
je ook te zorgen voor passende woonruimte. Dat gebeurt niet. Om dat probleem
draait de staatssecretaris van Volkshuisvesting teveel heen. Hij draait teveel
heen om het feit dat nu al vele huurders structureel en diep in de financiële
problemen zitten. De grootste schuldeiser daarbij is in het algemeen de huisbaas.
Deze huurders wachten op voor hen meer betaalbare huisvesting. Wachttijden
van vijf tot zes jaar zijn normaal, heeft mevrouw Versnel gisteren gezegd.
Ik vind het niet normaal. Het kan wel gebruikelijk zijn, maar gebruikelijk
is iets anders dan normaal, zeker als het gaat om mensen die iedere maand
de helft of meer van hun besteedbaar inkomen naar de huisbaas moeten brengen.
Voor die mensen is het zo lang moeten wachten een werkelijke, financiële
ramp. Daar heb ik het gisteravond over gehad. Wat hebben deze mensen aan de
rooskleurige cijfers van de staatssecretaris die zegt dat het allemaal wel
meevalt omdat er bij mutaties gemiddeld slechts 5,2% aan verblijfsgerechtigden
wordt geplaatst? Juist voor dat deel van de woningmarkt, waar zich de grootste
druk voordoet komen deze mensen in nood in aanmerking. Daarop zal de taakstelling
zich richten. Natuurlijk zijn er gemeenten waar het geen probleem is. In gemeenten
waar het toch een probleem is, zal het alleen maar erger worden. Ik geef het
voorbeeld van Leiden. Tot juli 1995 is de taakstelling 217
mensen, van wie de helft eenpersoonshuishoudens. De gemeente Leiden hoopt
die mensen via kamers onder te kunnen brengen. In diezelfde periode komen
er van de "goedkopere woningen" tot ƒ 600 maar 500 per halfjaar vrij.
Dan zit je toch aan die 40% waarover ik sprak. De gemeente Middelburg schrijft:
De huisvesting van statushouders stagneert echter, doordat onvoldoende over
goedkope woningen kan worden beschikt.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Versnel-Schmitz (D66):
 
 Er kunnen meerdere personen in één huis wonen. Als sprake
is van een huur van ƒ 600, dan betalen vier mensen ƒ 150. Een
huis met een huur van ƒ 1000 of ƒ 1500 is met z'n vieren nog
redelijk betaalbaar.
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 Daarin heeft mevrouw Versnel gelijk. De vraag is of het kan. Als mensen
die elkaar niet kennen bij elkaar wonen, geeft dat spanning. Waarschijnlijk
hebben die mensen ook psychische problemen. Nogmaals, is dat wel menswaardig?
Er ontstaat grote druk op de markt van woningen met betaalbare huren. Als
wij die problemen in ogenschouw nemen, hebben wij niets aan het rooskleurige
verhaal over die 5,2%. Wij zeilen dan om de problemen heen.
 
 Het is des te treuriger dat juist de staatssecretaris van Volkshuisvesting
kennelijk niet doordrongen is van het bestaan van deze problemen. Elk procent
huurverhoging maakt de problemen groter. Zou de staatssecretaris eens een
goede analyse willen laten opstellen over de huisvestingsproblemen? Ik denk
dan aan de lagere-inkomensgroepen en de woningvoorraad die voor hen is bestemd.
Hoeveel mensen kunnen de huur niet meer ophoesten?
 
 Voorzitter! Voor zover ik dat kan inschatten doet de problematiek zich
voornamelijk voor in de grote en de middelgrote gemeenten. In een brief van
de regio Kennemerland wordt een percentage van 40 genoemd. Het antwoord van
de staatssecretaris op die 40% is dan: ja, maar er wordt rekening gehouden
met een taakstelling in personen, maar er zitten ook gezinnen bij. Het is
dus geen 40%. Dat kan kloppen, maar desalniettemin blijft er een grote druk
als gevolg van deze taakstelling. De staatssecretaris zal ook de brief van
de gemeente Middelburg hebben gelezen.
 
 Als een gemeente in de problemen komt, kan de staatssecretaris onmiddellijk
naar de provincie stappen en in overleg bekijken of in een andere gemeente
binnen de regio opvangmogelijkheden aanwezig zijn. Ik meen dat dit toch niet
de oplossing is. Het is een kwestie van beschaving om deze mensen in grote
nood op te vangen. Er moet wel voor huisvesting worden gezorgd. Voorkomen
moet worden dat mensen die onder grote druk staan met elkaar in botsing komen,
omdat zij moeten strijden om hetzelfde optrekje. Ik verzoek de staatssecretaris
dringend om die gemeenten die niet zonder problemen aan de taakstelling kunnen
voldoen meer mogelijkheden te geven voor de bouw van betaalbare woningen.
 
 
 
 
 
 Minister Dijkstal:
 
 Mijnheer de voorzitter! Waren wij al dankbaar voor de bijdrage van de
Kamer in eerste termijn, onze dankbaarheid neemt alleen maar toe omdat wij
het gevoel hebben dat wij op een aantal terreinen dichter bij elkaar zijn
gekomen. Ik heb goede hoop dat beide wetsvoorstellen met grote steun van de
Kamer zullen kunnen worden aangenomen. Ik doe daarbij niets af aan een aantal
op zichzelf begrijpelijke opmerkingen. Af en toe viel er een scherp woord,
maar ik vond dat in die zin niet geheel terecht, dat er in alle bijdragen
terecht op werd gewezen dat de op te lossen vraagstukken niet eenvoudig zijn.
Naast een aantal positieve kanten zitten daaraan ook negatieve kanten. Het
gaat om een afweging aan de hand van de vraag of het op deze manier moet of
op een manier die een slagje anders is. Ik vind het volstrekt legitiem om
daarover met elkaar te discussiëren.
 
 Een probleem is dat wij nu een onderwerp behandelen dat sterk betrokken
is bij andere beleidsterreinen. Je zou zo graag ook over al die andere beleidsvelden
willen spreken maar voor je het weet wordt er over àlles gesproken.
De relatie tussen beide wetsvoorstellen en het volkshuisvestingsbeleid is
volstrekt duidelijk maar er is ook een relatie met het integratiebeleid minderheden,
met de werkgelegenheid en met Justitie waar het om het toelatingsbeleid gaat.
Dat is allemaal waar.
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 Inderdaad hangt alles met elkaar samen, maar ik heb mij niet op alles
gericht. Ik heb mij beperkt tot het huisvestingsbeleid. Natuurlijk is er ook
een relatie met het integratiebeleid. Veelal zijn er te grote concentraties
in bepaalde gebieden waar de goedkopere woningen staan en daarmee rijzen er
problemen op het terrein van de integratie. Ik heb er daarom voor gepleit
dat er wordt gestreefd naar spreiding in de gemeenten. Nogmaals, ik heb mij
beperkt tot het huisvestingsbeleid en ik krijg graag een concreet antwoord
op mijn vragen over dit onderwerp. Als even vluchtig wordt gezegd dat alles
met elkaar samenhangt, worden de problemen niet opgelost.
 
 
 
 
 
 Minister Dijkstal:
 
 Dat wilde ik ook niet zeggen. Bovendien had ik het niet alleen tegen u
maar ook tegen anderen die allerlei relaties hebben gelegd met andere beleidsterreinen.
Het is een probleem dat men nu een oordeel moet geven over de twee wetsvoorstellen
die aan de orde zijn gesteld, wetend dat al die interferenties en interdependenties
er zijn. Er moet dan ook een afweging worden gemaakt.
 
 Voorzitter! Ik denk dat de Kamer, net zo goed als de regering, op dit
moment niet anders kan doen dan komen tot een beoordeling tegen de achtergrond
van het geformuleerde beleid waarover al eerder met de Kamer overleg is gevoerd.
Zo is enkele maanden geleden het volkshuisvestingsbeleid uitvoerig in de Kamer
aan de orde geweest, in het kader van de begrotingsbehandeling. Als de vinger
wordt gelegd op knelpunten, problemen en verwachtingen, gebeurt dat terecht.
Wij moeten die zaken, zo goed en zo kwaad als het kan, wegen.
 
 Ik ben mijn betoog met deze opmerkingen begonnen, voorzitter, omdat de
heer Gabor met een kwestie is gekomen die wel degelijk van belang is maar
nu niet kan worden opgelost. Hij sprak over het vraagstuk van de stadsprovincies
en, als spiegelbeeld daarvan, de restprovincies. Eerder sprak de heer Van
den Berg over de regionale openbare lichamen. Ook verwees de heer Gabor naar
de WGR-gebieden, waarbij ook de amendementen ter zake werden genoemd. Terecht
zijn hierover vragen gesteld maar wij zijn niet in staat om op dit moment
die vragen op een bevredigende manier te beantwoorden.
 
 Het kabinet staat op het punt, te bevallen van twee standpunten. Het eerste
is neergelegd in het wetsvoorstel over Rotterdam. Het is bekend dat het advies
van de Raad van State binnen is. Het wetsvoorstel is vrijwel gereed om te
worden voorgelegd aan de ministerraad. Het zal dus over enkele weken de Kamer
worden toegezonden. Alle vragen over verantwoordelijkheidsverdeling, bevoegdheden
enz. zullen in dat kader moeten worden beantwoord. Ik heb op dit moment eenvoudig
niet de vrijheid om de Kamer mee te delen wat wij op dit terrein allemaal
gaan doen. Ik weet wel zo ongeveer waar het met betrekking tot Binnenlandse
Zaken om gaat maar een en ander moet toch eerst ordentelijk langs de ministerraad
worden geleid.
 
 Hetzelfde geldt voor het grotere dossier dat wij graag gelijktijdig met
het zojuist genoemde wetsvoorstel willen uitbrengen: de voortgang in de bestuurlijke
vernieuwing van Nederland. Ik doel hierbij op de Kaderwet bestuur in verandering,
de visie op de regionale bestuurslaag en allerlei andere vraagstukken die
hiermee samenhangen. Ook hiermee zullen wij binnen enkele weken komen, hopelijk
gelijktijdig met het OOR-wetsvoorstel. Ik vraag de Kamer daarom haar, begrijpelijke,
vragen over de verdeling van bevoegdheden maar een beetje op te zouten. Wij
komen er vanzelf weer over te praten. Dat kan ertoe leiden dat in deze en
in andere wetten aanpassingen worden aangebracht. Een nieuwe verdeling van
verantwoordelijkheden zal gevolgen hebben in bestaande wet- en regelgeving,
inclusief deze. Dat spijt mij op zichzelf, maar ik kan op dit moment niet
anders en vraag daarvoor begrip van de Kamer.
 
 De heren Gabor en Rouvoet en mevrouw Van der Burg hebben hun zorgen uitgesproken
over de toereikendheid van de financiën. Alle woordvoerders hebben er
begrip voor dat een deel van de financiële problematiek dat niet in het
wetsvoorstel geregeld is, maar wel relevant is, in het zojuist aangeduide
kader wordt besproken. Ik beperk mij tot de financiële vraagstukken die
in het wetsvoorstel worden geregeld.
 
 Er is een amendement over de inrichtingskosten en een amendement over
de toelage voor jongeren onder 18 jaar. Over de toelage voor jongeren onder
18 jaar bestaat mijns inziens een misverstand. De ROA en de VVTV-wet worden
naast elkaar gezet. In de ROA was voor jongeren onder 18 jaar een totaal bedrag
van ƒ 845 opgenomen, dat was opgebouwd uit ƒ 125 persoonlijke
toelage en ƒ 720 voor huisvesting en andere kosten. Dat bedrag is aanzienlijk
naar beneden gebracht, maar niet de persoonlijke toelage voor jongeren onder
18 jaar, want die is nog steeds ƒ 125. Voor de VVTV'er verandert er
op dat punt niets. Het amendement helpt ook niet om de financiële ruimte,
niet van de VVTV'er maar van de gemeente, voor alle kosten die zij moet maken,
te vergroten. Ik raad het amendement af.
 
 Blijft de vraag of de afname van de overige kosten van ƒ 720 naar ƒ
145 niet te groot is. De VNG antwoordt dat ƒ 145 echt te weinig is.
In het najaar heeft zij een bedrag van naar ik meen ƒ 260 gesuggereerd.
Daarover kan worden gediscussieerd. Ik handhaaf de lijn die wij in het wetsvoorstel
en vervolgens in eerste termijn hebben gekozen. Ik begrijp dat de heren Kamp
en Dittrich die lijn ondersteunen. Er is geen zekerheid dat de gemeenten eruit
komen, maar in de aanpak van de financiering door middel van een lump sum
zit voldoende ruimte om een eigen beleid te voeren, maatwerk te leveren en
de zaak toch financieel rond te krijgen. De heer Dittrich vraagt of het niet
verstandig is, die zaak in het oog te houden en bijvoorbeeld in het kader
van de evaluatie zichtbaar te maken. Dat moeten wij zeker doen. Zou eerder
zeer manifest worden dat het Rijk zijn lasten aan alle kanten keurig heeft
afgewenteld, dan komt het wel eerder op tafel ook. Vooralsnog is er voor ons
echter geen reden om aan te nemen dat men er met die bedragen niet uitkomt.
 
 Er zijn twee verschuivingsmogelijkheden, tussen de verschillende kostensoorten
en, zoals de heer Kamp aangaf, door de tijd heen. In het laatste geval valt
het misschien in het begin wat tegen en later mee, of andersom. Dergelijke
marges zitten erin. Er lijken mij voldoende redenen te zijn om op de ingeslagen
weg door te gaan. Ik ontraad de amendementen dringend.
 
 Mevrouw Sipkes heeft zorgen. Zij vreest dat wij te vroeg aan de gang gaan
met de nieuwe wet, terwijl er nog vele onduidelijkheden op andere onderdelen
zijn. Zij verwijst naar het traject voor de wet, de toelating en centrale
opvang met allerlei problemen. Dat gaat door tot en met de inburgering. Op
zichzelf kan ik mij dat best voorstellen, maar de regering wil nu juist waar
dat kan de duidelijkheid alvast scheppen. Zij weet dat er daarna ook nog vragen
beantwoord moeten worden. De meest logische volgorde lijkt mij om de wetgeving
zo snel mogelijk tot stand te brengen en vandaar uit de resterende vragen
beantwoorden.
 
 Mevrouw Sipkes vraagt welke nota van wijziging ik voor straks in gedachten
heb. Dat hangt er natuurlijk vanaf hoe wij de inburgering precies regelen.
Ik sluit niet uit dat er uiteindelijk nog iets veranderd zal moeten worden,
omdat er nog geen antwoord is op een aantal nadere vragen, maar ik kan die
veranderingen niet op voorhand aangeven. Als ik het nu al wist, zou ik ze
ook al aangebracht hebben. Ik raad de Kamer aanvaarding van dit amendement
dus af.
 
 Mevrouw Sipkes heeft nog een interessante vraag over vrijwilligers gesteld.
Als ik het goed begrepen heb, vroeg zij zich af of het niet voor de hand ligt
om de vrijwilligers die zich via VluchtelingenWerk van oudsher bezighouden
met toelating en centrale opvang, ook in te schakelen nu wij het beleid in
de waterscheiding aan de gemeenten overlaten. Dat is best mogelijk, maar ik
wijs erop dat dit primair een taak van de gemeenten is. De gemeenten werken
op de onderdelen die met inburgering te maken hebben, voor een groot deel
ook allang met vrijwilligers. In vele gemeenten in Nederland worden vrijwilligers
ingeschakeld, anders dan via VluchtelingenWerk, op het terrein van het werken
met minderheden, werken met toegelaten asielzoekers, taalonderwijs etcetera.
Ik kan mij er dus best iets bij voorstellen, maar als VluchtelingenWerk iets
op dit terrein zou willen doen, dan zijn de gemeenten of de VNG de aangewezen
gesprekspartner voor deze vereniging.
 
 Mevrouw Van der Burg, de heer Dittrich en mevrouw Verbugt hebben gezegd
dat duidelijkheid gewenst is; niet zozeer om akkoord te kunnen gaan met de
wetsvoorstellen, want ik heb begrepen dat men daartoe bereid is, alswel in
verband met het moment waarop de wetten effectief worden.
Dat zou op 1 juli zijn voor de zorgkant en op 1 januari voor het waterscheidingsaspect.
Deze vraag om duidelijkheid is terecht en ik zeg dan ook toe dat ik mij er
volledig voor zal inzetten om daarvoor te zorgen. Om even precies te zijn,
als wij er in de onderhandelingen met de VNG in maart of april uitkomen, dan
zullen wij het resultaat zo snel mogelijk aan de Kamer melden. Mocht het onverhoopt
niet lukken, dan zullen wij omstreeks half mei de stand van zaken melden,
opdat de Kamer daarover kan oordelen.
 
 Mevrouw Van der Burg heeft nog een zeer relevante vraag gesteld over de
overgang van de ROA-bedragen, om het zo maar even aan te duiden. De situatie
is als volgt. Bij nota's van wijziging op de ontwerp-begrotingen van VWS en
Justitie voor dit jaar zijn de bedragen voor de decentrale ROA overgeheveld
van VWS naar Justitie. Het gaat hierbij voor 1995 om 63 mln. Dit is bij brief
van 9 november jl. aan de Kamer gemeld, samen met de mededeling dat de decentrale
ROA gehandhaafd wordt tot 1 januari 1996; dat was een onderdeel van de deal
met de VNG. Welnu, de financiële consequenties van deze verlenging zijn
in die brief geschat op 250 mln. extra. Daar zijn geen bezuinigingen in verwerkt
en wij verwachten thans dat wij deze additionele budgetten nodig zullen hebben
om de handhaving van de decentrale ROA inderdaad tot het eind van het jaar
te kunnen financieren. Bij de Voorjaarsnota zullen wij budgettair de stand
van zaken moeten bepalen.
 
 De budgetten voor het zorgdeel van de VVTV-wet staan voorlopig nog op
de begroting van Sociale Zaken; deze wet is immers aanvankelijk door Sociale
Zaken voorbereid, maar op grond van het regeerakkoord is deze kwestie op grond
van een andere verdeling van de bevoegdheden als het ware overgeheveld naar
Binnenlandse Zaken. De bedragen die hierbij omgaan, zullen bij de Voorjaarsnota
worden overgeheveld, waarbij het in 1995 om 255 mln. zal gaan. Het bedrag
loopt vervolgens op tot 356 mln. in 1996, terwijl het in 1998 zal dalen tot
236 mln. Ik weet absoluut niet waardoor deze verschillen veroorzaakt worden,
maar dit zijn in ieder geval de ramingen. In het wetsvoorstel dat wij nu behandelen,
gaan wij uit van lagere bedragen, daar wij denken dat het aantal VVTV'ers
lager zal uitkomen dan wij geraamd hadden. Ook hierover is de Kamer in de
brief van 9 november geïnformeerd. De oorspronkelijke budgetten uit de
ramingen zijn dus nog wel beschikbaar, maar zoals ik al zei, zullen wij bij
de Voorjaarsnota de balans moeten opmaken. Het is mogelijk dat wij bij deze
dossiers geld overhouden, bijvoorbeeld door lagere aantallen VVTV'ers, maar
wij moeten ons niet te snel rijk rekenen, want er zijn nog enkele grote tegenvallers.
In het najaar is de Kamer erover geïnformeerd dat wij vooralsnog uitgaan
van een bepaalde raming van asielzoekers in 1995 en dat dit zou moeten leiden
tot 500 mln. extra, nog bij de Voorjaarsnota te regelen. Pas later kan aan
de hand van de werkelijke aantallen worden beoordeeld wat reëel is. Dan
moet worden bezien welke bedragen er in al die dossiers nodig zijn. Wij kunnen
natuurlijk niet de meevallers uit een dossier meenemen en de tegenvallers
laten zitten. Dat is vervelend, maar het kan helaas niet anders.
 
 Ik ga nog even in op de opmerkingen van de heer Van den Berg over een
eerlijke verdeling. Ik heb er geen bezwaar tegen dat hij wijst op knelpunten
die in een gemeente optreden. Hij en anderen hebben dat terecht gedaan. Ik
heb wel bezwaar tegen de suggestie dat slechts een aantal gemeenten, vooral
op de Veluwe, met ondraaglijke problemen zitten en dat het niet gepast is
deze last op hun schouders te leggen. De heer Van den Berg negeert dat het
probleem bij vele gemeenten leeft. Vele gemeenten kennen tekorten en wachtlijsten
en moeten afwegingen maken. Het probleem komt niet alleen op de Veluwe voor,
maar in heel Nederland. Dat is precies de achtergrond van de wet. De regering
wil naar een feitelijk draagvlak, namelijk een eerlijke verdeling over iedereen,
zodat iedereen zijn last draagt. Dat neemt niet weg dat er in een heel specifieke
situatie voorzieningen kunnen worden getroffen met behulp van de provincie
of anderszins. De heer Tommel zal erop ingaan of die specifieke voorzieningen
al dan niet toereikend zijn. Het idee dat het op de Veluwe zoveel moeilijker
is dan elders, is pertinent onjuist. De problemen in kleinere gemeenten zijn
ongeveer even groot in het hele land.
 
 
 
 
 
 De heer Gabor (CDA):
 
 Mijnheer de voorzitter! Het verleden leert dat dit proces moeilijkheden
oplevert voor alle gemeenten. Dat is evident. Wij halen de taakstellingen
niet en moeten voortdurend opnieuw proberen dat wel te doen. Gisteren en vandaag
is echter wel gebleken dat er excessen optreden, situaties waarin de problemen
veelvuldig, ernstig en zwaar zijn. Bij ongeveer 20% van de beschikbaar komende
huurwoningen in de categorie waarover wij spreken, wordt een grens bereikt.
Daar wordt het wel heel zwaar. De staatssecretaris heeft dat gisteren naar
mijn gevoel uitstekend verwoord. In ongeveer tien gemeenten is de nood hoog.
Ik vraag de bewindslieden om daarvoor oog en begrip te hebben. Ik voorspel
dat bij de evaluatie glashelder zal blijken dat daar gigantische problemen
zijn. Ik heb gisteren gezegd: regeren is vooruitzien. Wij moeten die dus nu
al ondervangen.
 
 
 
 
 
 Minister Dijkstal:
 
 Dit is een wat ander punt dan ik net bedoelde. Ik gaf een weerwoord op
het belangrijkste punt van de heer Van den Berg. Over het punt van u hebt
u gelijk; de heer Tommel is er al op ingegaan en zal er straks misschien meer
over zeggen.
 
 Mevrouw Verbugt heeft erop aangedrongen dat wij de invoering van het inburgeringstraject
zoveel mogelijk parallel laten lopen met de tijdstippen waarop deze wet effectief
wordt. Ik ben hierbij een beetje afhankelijk van anderen, maar zal het zeker
proberen, niet alleen omdat het parallel moet lopen, maar omdat ik sowieso
haast heb met die hele inburgering. Ik vind dat wij er zo snel mogelijk daadwerkelijk
mee aan de slag moeten, voor zover gemeenten al niet op allerlei manieren
ermee aan de slag zijn. Het moet dan alleen nog in een wat meer gestructureerde
vorm gebeuren.
 
 Mevrouw Verbugt heeft terecht gewezen op een lastig, gevoelig onderdeel
van het akkoord met de VNG dat verlengd is. Dit hangt samen met de vraag of
Justitie er werkelijk toe in staat zal zijn, in de centrale opvang haar taakstelling
waar te maken, zodat er niet wederom een extra probleem voor de gemeenten
ontstaat. Ik heb de indruk dat de afspraken hierover helder en duidelijk zijn
geweest. Uit de gegevens waarover ik beschik, heb ik ook de indruk gekregen
dat iedereen zich aan zijn deel van de afspraak zal kunnen
houden. Ik voorzie dus geen moeilijkheden op dit moment.
 
 De heer Kamp kwam terug op het aantal VVTV'ers. De mystificatie over de
brief van VluchtelingenWerk is mijns inziens nu wel opgelost. Het wonderlijke
is, dat hij de vraag stelt vanuit een gedachte die ik zeer goed begrijp, namelijk
over hoeveel mensen we het nu eigenlijk hebben: waarom halen we dit allemaal
overhoop als het er weinig zijn? Dat is waar, maar tegelijkertijd spreek ik
toch de wens uit, dat wij deze wetgeving voor zo weinig mogelijk mensen hoeven
toe te passen. Dat is de paradox in het geheel. In dit verband geldt: hoe
minder asielzoekers en hoe minder VVTV'ers, hoe beter. Zo weinig mogelijk,
zou ik bijna zeggen. Dat is zo'n beetje de andere kant van het verhaal. We
moeten proberen om zo reëel mogelijk de inschattingen te maken om zo
effectief en concreet mogelijk het beleid daarop te richten.
 
 De heer Dittrich heeft gevraagd of de Kamer over de uitkomsten van het
overleg met het COA over de plaatsing en het overleg met de VNG over de verhuizing
kan worden geïnformeerd. Ik zeg hem dat graag toe.
 
 
 
 
 
 De heer Gabor (CDA):
 
 Voorzitter! Ik heb de minister tot twee keer toe gevraagd om in te gaan
op de gegevens in de brief van Gorinchem en om deze van commentaar te voorzien.
Misschien kan hij dat schriftelijk doen en ik ben graag bereid om dat af te
wachten.
 
 
 
 
 
 Minister Dijkstal:
 
 Daar heeft de heer Gabor gelijk in, maar ik heb de brief van Gorinchem
niet.
 
 
 
 
 
 De heer Gabor (CDA):
 
 Dan zorg ik ervoor dat u die krijgt. Misschien kunt u hem van commentaar
voorzien.
 
 
 
 
 
 Minister Dijkstal:
 
 Schriftelijk, en dat zeg ik graag toe!
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Tommel:
 
 Voorzitter! Evenals de minister van Binnenlandse Zaken dank ik de Kamer
voor de brede steun voor beide wetsvoorstellen. Ik erken volmondig dat, zoals
mevrouw Verbugt terecht constateerde, er voor de gemeenten een pittige taakstelling
ligt wat betreft de huisvesting. Daarover kan geen verschil van opvatting
bestaan. Het is een pittige taakstelling. Desondanks wil ik benadrukken, dat
het niet een selectieve pittige taakstelling is. Hoe de verschillende regio's
aankijken tegen de problemen van het realiseren van die taakstelling is gisteravond
uitvoerig besproken en ik handhaaf mijn stelling, dat er geen speciale regio
is waar het moeilijker voor is dan in andere. Het is ook niet specifiek voor
kleinere gemeenten moeilijker dan voor grote. Er zijn ook grote gemeenten
met nauwelijks of geen bouwmogelijkheden en er zijn kleinere gemeenten die
wel bouwmogelijkheden hebben.
 
 Met betrekking tot restrictief beleid merk ik op, dat het woord "restrictief"
altijd tussen aanhalingstekens moet worden gezet. Ook in gebieden met restrictief
beleid wordt er natuurlijk nog gebouwd. De bouwtaakstelling is niet nul. Ik
neem daarom afstand van de suggestie die naar mijn gevoelen te veel wordt
gedaan, namelijk dat er specifieke regio's zijn waarin het tot een ondraaglijke
of bijna ondraaglijke taakstelling leidt en dat het in andere regio's allemaal
wel losloopt. Zo simpel is de situatie niet. Er is een eerlijke verdeling
op grond van bevolkingscijfers. Op zichzelf betekent dit al, dat kleine gemeenten
een lage taakstelling hebben. Het is immers evenredig met het aantal inwoners
en er zijn dus geen gebieden of gemeenten waar het zoveel moeilijker is dan
elders.
 
 Voorzitter! Ik wil nogmaals op het heel belangrijke instrument van de
herverdelingsmogelijkheden wijzen. Daar is misschien toch nog onvoldoende
duidelijkheid over gekomen. Regionale verdeling betekent niet, dat de regio
dan ook een beperkte regio is. Ik zeg dit in de richting van de heer Van den
Berg, die heeft opgemerkt dat een dergelijk instrument in de Veluwse gemeenten
niets oplost. Daar heeft hij gelijk in. Dat is grotendeels het geval, maar
dat betekent dat het gebied waarover je herverdeelt dan groter moet zijn dan
een beperkt gebied op de Veluwe. GS hebben in hun bevoegdheid tot herverdeling
geen begrenzing wat betreft de regio waarover zij kunnen herverdelen. Het
is daarom wel degelijk mogelijk om te verdelen over een groter gebied en dat
zou kunnen betekenen een gebied met meer mogelijkheden tot nieuwbouw dan in
een bepaald en klein gebied. Het zou dan ook onverstandig zijn als gemeenten
hun mogelijkheid tot herverdeling zouden delegeren aan WGR-gebieden, zoals
door de heer Gabor in zijn amendement wordt voorgesteld. Dat beperkt namelijk
de mogelijkheden van GS tot herverdeling voor gebieden met een restrictief
bouwbeleid. Ik zou het onverstandig vinden als dat werkelijk gebeurt. Zoiets
zou je niet moeten willen. Daarom ontraad ik nog steeds aanneming van het
desbetreffende amendement.
 
 
 
 
 
 De heer Gabor (CDA):
 
 Voorzitter! Wat de staatssecretaris aangeeft, gebeurt dan alleen in gebieden
waar GS de bevoegdheid inderdaad overdragen. Dat doet men dan dus facultatief.
GS doen dat natuurlijk alleen in gebieden waar alles goed loopt. Daarmee wordt
dan het probleem iets verminderd.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Tommel:
 
 Nee, het gaat niet zozeer om het feit dat alles in een bepaald gebied
goed loopt, maar ook om het creëren van opvangmogelijkheden in een bepaald
gebied teneinde de druk in andere gebieden te verminderen. In andere gebieden
kan de druk namelijk heel groot zijn. Op het moment dat gedeputeerde staten
hun bevoegdheid om dat te doen overdragen, bestaat die herverdelingsmogelijkheid
niet meer. Daarom vind ik het onverstandig om te handelen zoals door de heer
Gabor is aangegeven. Er kan zich de situatie voordoen waarin de druk groot
is en de taakstelling pittig. Dan moet je niet met veranderingen komen die
het moeilijker maken om de taakstelling uit te voeren. Daarom ben ik verbaasd
over de indiening van het amendement op stuk nr. 12 door de heer Gabor.
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 Voorzitter! Ik krijg de indruk dat de staatssecretaris de problemen blijft
wegmoffelen met het aangeven van gemiddelden. Het mag duidelijk zijn, dat
het in de middelgrote en de grote gemeenten moeilijk is om aan betaalbare
huisvesting te komen. Daar is het dus voor de gemeenten ook moeilijk om te
voldoen aan de taakstelling voor de bevolkingsgroep waarover wij het nu hebben.
Dat zijn de mensen die straks in Nederland wonen en ook gerechtigd zijn om
daar te wonen. Dat zijn dus mensen die bij ons horen. Als de staatssecre taris echter door blijft gaan met het "wegmiddelen" van de problemen,
voorzie ik dat hij in grote moeilijkheden komt. Daarom vraag ik hem nogmaals:
wilt u bij de plannen voor de gebieden waar de problemen onoplosbaar zijn
en waar de nieuwe problemen tot vergroting van de bestaande leiden, extra
aandacht besteden aan de mogelijkheden voor het bouwen van betaalbare huizen?
Dit verzoek past ook bij het voorstel van de heer Gabor.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Tommel:
 
 Voorzitter! De heer Poppe heeft nu zijn vraag uit de tweede termijn herhaald
en daarop krijgt hij antwoord als dit punt aan de orde is.
 
 Voorzitter! De heer Gabor sprak van een getal als magische grens. Daarbij
had hij het over 20% van de betaalbare voorraad. Als dat percentage nodig
is voor de huisvesting, vindt hij dat sprake is van een haast ondraaglijke
situatie. Dat zei hij letterlijk. Ik heb het percentage van 20 gisteravond
echter helemaal niet in deze context genoemd. Ik heb gezegd dat boven een
dergelijk percentage er bijna geen gemeente is met een taakstelling. Dit was
voor mij dus een feitelijke constatering en ik heb dit getal niet aangegeven
als een waterscheiding. Men kan dus niet zeggen: zit men onder de grens van
20%, dan is alles goed en kan men nog wel wat doen, maar zit men daarboven,
dan heeft men ineens te maken met een ondraaglijke situatie. Misschien dat
bij een nog hoger percentage de situatie helemaal onmogelijk zou worden. Ik
vind het echter heel onverstandig in dit verband een getal te noemen en te
zeggen, dat wanneer men boven een bepaalde grens komt, de provincie haar bevoegdheid
verliest. Het gaat hierbij om een bevoegdheid om te herverdelen, een bevoegdheid
die wij de provincies heel nadrukkelijk hebben gegeven. Men moet de bevoegdheid
boven een bepaalde grens, bijvoorbeeld die van 20%, ook niet inperken door
te zeggen dat men boven die grens moet herverdelen. Daarmee zou men naar mijn
gevoel iets af doen aan de doelstelling van het wetsvoorstel. Daarmee wordt
de provincie namelijk de bevoegdheid gegeven om te herverdelen.
 
 Men zou zich af kunnen vragen of in het geval waarin de provincie niet
tot herverdeling overgaat, zij de betrokken gemeente niet met een zeer lastig
probleem laat zitten. In de eerste plaats wijs ik erop, dat de provincie een
afweging zal maken. In de tweede plaats herinner ik eraan, dat het altijd
mogelijk is tegen een besluit van een provincie om niet te herverdelen, beroep
aan te tekenen. Over die beroepsmogelijkheden heeft de heer Gabor lovende
woorden gesproken. Ik vind dus dat de heer Gabor op de verkeerde weg is met
het aangeven van een vaste bovengrens. Laat de provinciale bevoegdheid intact,
zeg ik, dan kun je een evenwichtige afweging maken. Bovendien vind ik een
percentage van 20 redelijk arbitrair, terwijl het ook in zijn uitwerking lastig
is. Immers, in het amendement wordt onder andere gesproken over de voor verdeling
beschikbare woningen, en ook dat is een arbitraire zaak. Ik heb de situatie
in Haarlem geschetst, waar een heel grote voorraad particuliere huurwoningen
aanwezig is, die er volgens het amendement buiten zou vallen, maar die voorraad
is natuurlijk wel beschikbaar voor de huisvesting. Ik kom nog even terug op
mijn tweede punt: men vond dat de voor verdeling beschikbare woningen eigenlijk
alleen maar moest bestaan uit kleine woningen, wat naar mijn gevoel ook onjuist
is. Er is wel degelijk heel veel discussie mogelijk over de vraag, wat nu
precies de voor verdeling beschikbare woningen zijn. Ik zou niet graag met
elke gemeente dit soort discussies aangaan, want dan krijgen we een verschrikkelijk
onoverzichtelijke situatie, waarbij elke gemeente die dat wil erop uit zal
zijn, het aantal voor verdeling beschikbare woningen zo klein mogelijk te
maken, hetzij door de grote woningen uit te zonderen, hetzij door de particuliere
sector uit te schakelen, hetzij door andere maatstaven aan te leggen.
 
 
 
 
 
 De heer Gabor (CDA):
 
 Met dat begrip heb ik aangesloten bij de gebruikelijke systematiek tot
op vandaag, want tot nu toe heeft het departement op basis van dat soort zaken
convenanten – er is geen wet, want die zijn we nu aan het vaststellen –
gesloten. Het is dus geen nieuw begrip wat ik introduceer, maar een tot nu
toe gehanteerd en in het beleid toegepast begrip.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Tommel:
 
 Ik ben in ieder geval blij met deze toelichting, in die zin dat u daarmee
afstand neemt van een aantal zaken die in de brief van Kennemerland stonden,
waarin impliciet rekening is gehouden met een beperking van het begrip "voor
verdeling beschikbare woningen".
 
 
 
 
 
 De heer Gabor (CDA):
 
 Ik heb het percentage niet op 40 gesteld.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Tommel:
 
 Ook al zou in het amendement het percentage van 40 worden genoemd, dan
nog zou ik het ontraden.Ik ontraad dus het amendement op stuk nr. 18. Het
doet te kort aan de provinciale bevoegdheid, die bewust is geïntroduceerd
om in lastige gevallen te herverdelen.
 
 Voorzitter! De heer Gabor heeft ook aandacht gevraagd voor de restprovincie.
Als de grote stadsgewesten provincies of stadsprovincies worden, blijven er
grote gebieden over met heel behoorlijke bouwmogelijkheden. In die gebieden
liggen gemeenten met een grote bouwtaakstelling, ook in Zuid-Holland. Er blijft
dus geen gebied over met maar nauwelijks bouwmogelijkheden. Rijdend door dat
gebied, kijkend naar wat er wordt gebouwd in Gouda en Alphen aan den Rijn –
ik noem maar een paar voorbeelden – en kijkend naar de taakstellingen,
zie je dat daar heel ruime mogelijkheden zijn om nog tot verdeling en herverdeling
over te gaan. Als de stadsprovincie bestaat, ontstaat er dus niet ineens een
zeer omvangrijk probleem, ook al omdat in die stadsprovincies grote bouwtaakstellingen
zijn. Er is dus niet ineens een heel andere situatie ontstaan.
 
 Voorzitter! Ik neem de motie op stuk nr. 19 van de heer Gabor meteen mee
in de beschouwingen. In de overweging daarvan stelt hij dat, waar sprake is
van restrictief beleid uit hoofde van Vinex, de herverdelingsbevoegdheid van
gedeputeerde staten onvoldoende soelaas biedt voor het oplossen van de knelpunten
bij gemeenten. Die overweging is onjuist, en alleen al daarom ontraad ik de
Kamer aanneming van de motie. Ik heb daar een tweede argument bij. Wat de
heer Gabor koppelt in deze motie, is de bouwcapaciteit in de streekplannen
en de taakstelling inzake de huisvesting van statushouders. Dat zou hij niet
moeten doen. De provincie maakt streekplannen, met daarin
een totaalcapaciteit voor de woningbouwbehoefte. In de streekplannen wordt
dus niet selectief met dit ene argument rekening gehouden, omdat dat een inbreuk
zou maken op de totale ruimtelijke-ordeningssystematiek. Als de minister van
VROM met de provincies praat over taakstellingen op het gebied van woningbouw,
zit daarin ook de opvang van statushouders, niet selectief, maar in het totale
pakket. Dat lijkt mij overigens het enig juiste uitgangspunt. Ook daarom ontraad
ik aanneming van de motie op stuk nr. 19.
 
 Voorzitter! De heer Gabor is sceptisch over de mogelijkheid van ombouw
van kantoren en andere gebouwen. Ik kies eerder voor de benadering van de
heren Van den Berg en Dittrich en van mevrouw Versnel. Zij hebben erop gewezen
dat het niet gaat om gebouwen op een afgelegen industrieterrein. De gemeenten
moeten gebruik maken van de mogelijkheden die er op dat punt zijn. Elke gemeente
zal dan zowel een financiële afweging als een afweging op het gebied
van de ruimtelijke ordening maken. Het overleg hierover wordt voortgezet.
Als er zinvolle informatie naar voren komt, zal ik die uiteraard aan de Kamer
doorgeven.
 
 
 
 
 
 De heer Gabor (CDA):
 
 Wanneer kan de staatssecretaris ons hierover informeren? Ik ben buitengewoon
benieuwd naar het resultaat van dat overleg en ik wil dat graag met de staatssecretaris
bespreken.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Tommel:
 
 Ik kan geen exact tijdstip noemen. Het gaat min of meer om een continu
proces. Op een bepaald moment is het mogelijk om daarover te rapporteren.
Ik zeg overigens met enige nadruk dat dit geen nieuw punt is. De gemeenten
hadden en houden de mogelijkheid om op deze wijze huisvesting te regelen.
Misschien is de begroting een goed moment om hierover te rapporteren.
 
 
 
 
 
 De heer Gabor (CDA):
 
 Dat lijkt mij prima.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Tommel:
 
 Mevrouw Van der Burg is uitvoerig ingegaan op de planning. Ik denk dat
alle argumenten op dit punt gewisseld zijn. Het gaat in wezen om de spanning
tussen de feitelijke constatering dat er nu eenmaal planningsmechanismen bij
overheden zijn en de maatschappelijke werkelijkheid die zich niets van deze
mechanismen aantrekt. Dat heeft niets met principiële verschillen van
opvatting te maken, maar alleen met de vraag in hoeverre de maatschappelijke
werkelijkheid zich in een bureaucratisch systeem laat dwingen. Ik gebruik
het woord "bureaucratisch" niet denigrerend want er moet nu eenmaal een systematiek
zijn.
 
 Voorzitter! Ik blijf van mening dat het verstandiger is om voor een termijn
van drie maanden te kiezen. Ik ben er niet van overtuigd dat dit voor de gemeenten
niet te realiseren is. Ik ben er wel van overtuigd dat een termijn van drie
maanden beter is met het oog op een regelmatige instroom, het handhaven van
de waterscheiding en het optimaal benutten van de herverdelingsmogelijkheden
van provincies. Mevrouw Van der Burg maakt samen met de medeondertekenaars
van het desbetreffende amendement een andere afweging. Voorzitter! Ik kan
niet anders dan op grond van inhoudelijke overwegingen aanneming van het amendement
op stuk nr. 17 ontraden. Mevrouw Versnel heeft er terecht op gewezen dat er
over twee jaar geëvalueerd zal worden. Het is heel goed mogelijk dat
wij over twee jaar – of wellicht eerder – tot een andere conclusie
komen. Wat de evaluatie betreft, stel ik mij zeer open op.
 
 Mevrouw Van der Burg heeft over het overgangsartikel gesproken. Zij heeft
gevraagd hoe het gaat met gemeenten die krachtens de huidige verdelingssystematiek
een zware taakstelling hebben, maar die op grond van de nieuwe wet een lichtere
taakstelling krijgen. Voorzitter! Er is geen vrijstellingsmogelijkheid voor
deze gemeenten. Die taakstelling is afgesproken en de desbetreffende gemeenten
moeten daaraan voldoen. Het uitzonderen van een aantal gemeenten kan tot lastige
situaties leiden, omdat de totale taakstelling dan niet gehaald wordt. Gemeenten
die een zwaardere taakstelling krijgen dan zij nu hebben, zouden dan ook verplicht
moeten worden om hun taakstelling aan te scherpen. Dat gebeurt ook niet. Ik
begrijp het probleem van mevrouw Van der Burg, maar ik heb er geen oplossing
voor. Ik wijs er wel op dat de totale taakstelling aanzienlijk verlicht is,
namelijk van 37.000 naar 25.000. De termijn waarop de taakstelling gerealiseerd
moet worden is aanmerkelijk verlengd. Naar mijn mening mag in alle redelijkheid
van iedere gemeente gevraagd worden om aan de taakstelling te voldoen.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Van der Burg (PvdA):
 
 Er is een overgangsregeling opgenomen in een van de nota's van wijziging
op de Huisvestingswet. Nu gaat het er mij om dat het voorkomt dat gemeentes
meer uitvoeren dan zij volgens de taakstelling behoeven te doen. Dat is te
prijzen. Dat kan wel in mindering gebracht worden. Wordt dat door de provincie
gedaan?
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Tommel:
 
 Ja, dat wordt verrekend met de formele taakstelling. Het is natuurlijk
zeer te prijzen als dit gebeurt. Het is namelijk voor geen enkele gemeente
gemakkelijk om de taakstelling uit te voeren. Als men dan toch boven de taakstelling
zit, moet zo'n gemeentebestuur toch wel zeer worden geprezen. Gelukkig zijn
er zulke gemeentes.
 
 Voorzitter! Op het verdelingsmechanisme voor grootstedelijk gebied is
de minister van Binnenlandse Zaken al ingegaan. Dat laat ik op dit moment
buiten beschouwing.
 
 De heer Schutte heeft aandacht gevraagd voor het artikel in Woningraad
Magazine, waarin klachten werden geuit over de communicatie met overheden.
Ik weet dat dit vaker voorkomt dan wenselijk is. Het is een lastig leerproces
voor alle partners. Ons heeft buitengewoon veel parten gespeeld dat in het
verleden de planning voor het verlenen van het aantal statussen vaak niet
gehaald werd. Dat heeft voor degenen die met de opvang werden geconfronteerd
lastige problemen opgeleverd, al was het maar dat zij moesten uitleggen dat
voor statushouders gereserveerde woningen leeg bleven staan. Onder andere
om deze reden heb ik de nadruk gelegd op een goede planningssystematiek. Ongetwijfeld
zullen deze problemen zich in de toekomst nog aandienen, maar er is gelukkig
sprake van verbetering. Getracht wordt het verlenen van statussen op regelmatige
basis plaats te doen vinden. De wenselijkheid daarvan is zeer groot.
 
 Aan het adres van de heer Schutte merk ik op dat regionale herverdeling
een veel groter gebied kan beslaan dan een regio met alleen
maar restrictief beleid. De colleges van gedeputeerde staten moeten dit goed
ter harte nemen, omdat er in elke provincie opvangkernen zijn met een grote
taakstelling die benut kunnen worden voor de herverdeling. Wij moeten zo optimaal
mogelijk gebruik maken van die mogelijkheden als er knelpunten zijn.
 
 Voorzitter! De heer Schutte heeft gevraagd naar het RAVO-advies. Wat het
monitoringsysteem betreft, is uitgezocht of het mogelijk is om statushouders
die zich ergens gevestigd hebben in hun verdere huisvestingstraject te volgen.
Je kunt wel monitoren, maar je moet wel weten of het kan. Het antwoord daarop
is dat het kan. Over de vervolgfase geef ik graag meer informatie in de memorie
van toelichting op de begroting voor 1996.
 
 Voorzitter! Ik heb de heer Van den Berg intussen gedeeltelijk antwoord
gegeven op zijn opmerking over de herverdeling. Als mijn informatie over de
medewerking van de provincie op het gebied van bouwmogelijkheden anders is
dan de zijne, zullen we proberen hier samen uit te komen. Ik heb hem gisteravond
naar beste weten proberen te beantwoorden. Uiteraard zal ik nagaan of de informatie
die ik verstrekt heb, juist is.
 
 
 
 
 
 De heer Van den Berg (SGP):
 
 Voorzitter! Voor de goede orde: de situatie is op dit moment wat anders
dan in de tijd dat de problemen in de Veluwse gemeenten zich voordeden. Ik
heb begrepen dat er inmiddels iets ten goede veranderd is.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Tommel:
 
 Voorzitter! Laten we hier dan blij om zijn. Kennelijk voeren GS hier een
beleid dat mede rekening houdt met de problemen die er op dit punt bestaan.
Maar ook wat de Veluwe betreft zijn er natuurlijk buiten de Veluwe ruime herverdelingsmogelijkheden.
Deze kunnen benut worden.
 
 Voorzitter! Mevrouw Verbugt heeft gezegd dat er inderdaad sprake is van
een pittige taakstelling. Zij heeft voorgesteld om over twee jaar te kijken
hoe het loopt. Ik ben het hier inhoudelijk mee eens. Zij heeft dit voorstel
gekoppeld aan een amendement op stuk nr. 14.
 
 Voorzitter! Als wij met elkaar vinden dat de evaluatie min of meer een
continu proces dient te zijn en dat er zeker over twee jaar over gesproken
moet worden, is het dan nodig om dit per se in een wetsartikel vast te leggen?
Je krijgt hierdoor in één wet te maken met twee verschillende
evaluatie-artikelen. Ik ben het er inhoudelijk dus mee eens, maar qua vormgeving
heb ik geen behoefte aan het amendement. Ik laat het oordeel over het amendement
op stuk nr. 14 daarom aan de Kamer over.
 
 Voorzitter! Mevrouw Versnel heeft een amendement op stuk nr. 8 ingediend.
Zij wil de herverdelingsmogelijkheden van de provincie beperken tot die situaties
waarin een gemeente hierom vraagt. Ik denk dat de situatie waarbij de provincie
gaat herverdelen op eigen initiatief zich niet zal voordoen. Noch de provincie
noch de gemeente heeft enige reden om dit te doen. Wel lijkt het me verstandig
dat een provincie bij dreigende moeilijkheden contact opneemt met de betreffende
gemeente om te zien of het misschien zinvol is om met elkaar om de tafel te
gaan zitten. Dit lijkt me een zeer verstandige bestuurspraktijk. Ik acht het
amendement op stuk nr. 8 dus overbodig, maar ik laat het oordeel hierover
aan de Kamer over.
 
 De heer Poppe koppelt een aantal zaken aan elkaar die je niet aan elkaar
mag koppelen. Hij vindt dat het wetsvoorstel in strijd is met het huidige
huisvestingsbeleid. Hij zegt dat wachttijden van vijf à zes jaar gebruikelijk
zijn, terwijl mensen de helft van hun beschikbare inkomen naar de verhuurder
moeten brengen.
 
 Voorzitter! Dit is werkelijk een vertekening van de maatschappelijke werkelijkheid.
De heer Poppe koppelt dit verder aan de situatie van de middelgrote en grote
gemeenten. Laten we niet selectief zijn. Ook in kleinere gemeenten komt het
zeer wel voor dat het heel moeilijk is om voor mensen met een lager inkomen
geschikte huisvesting te vinden.
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 Voorzitter! We moeten niet blijven vertekenen. De staatssecretaris vertekent
nu mijn woorden weer. Zo wordt het een ongelukkige discussie.
 
 Ik heb gezegd dat dergelijke situaties zich in allerlei gradaties voordoen.
Ik heb aangegeven dat er een groot probleem is. De staatssecretaris kent evenals
ik het rapport van OTB en de gegevens uit het Sociaal en cultureel rapport.
Deze zijn helder en duidelijk. Ik heb het over bestaande gegevens.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Tommel:
 
 De heer Poppe houdt feitelijk een pleidooi voor de bouw van goedkope huurwoningen.
Het zou natuurlijk prachtig zijn, als je zou kunnen bouwen en hiervoor ook
de financiële middelen had. Maar ik wijs erop – om het probleem
binnen de juiste proporties te houden – dat Nederland gelukkig een grote
voorraad betaalbare huurwoningen heeft, en dat Nederland, waar het gaat om
het percentage gesubsidieerde woningen – want daar praten we in feite
over – nog steeds aan de top van Europa staat. Ik bagatelliseer het
probleem dus niet, maar probeer het in de juiste context te schetsen.
 
 
 
 
 
 De heer Poppe (SP):
 
 Maar met de jaarlijkse huurverhogingen wordt het probleem wel groter.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Tommel:
 
 Daarom proberen wij de jaarlijkse huurverhogingen ook te beperken; wij
praten daarover op 9 februari. Als wij binnenkort het bruteringswetsvoorstel
kunnen behandelen en met elkaar tot de conclusie kunnen komen dat de brutering
een goede zaak is, dan nog zal dit zeker een heel heilzame invloed hebben
op de jaarlijkse stijging van de huurverhoging. Die kan dan nog verder naar
beneden. Het beleid is ook nadrukkelijk, te proberen om de jaarlijkse huurverhogingen
minder groot te laten zijn dan in het verleden. Het lijkt erop dat dit heel
goed gaat.
 
 Voorzitter! Ik kom op het amendement op stuk nr. 16 van mevrouw Sipkes,
waarin zij vraagt om uitstel van invoering van de wetsvoorstellen. Het zal
duidelijk zijn dat ik uitstel zeer zou betreuren. Ik heb dat uitvoerig uiteengezet,
dus daar hoef ik niets meer aan toe te voegen. Ik ontraad dit amendement dan
ook sterk.
 
 
 
 
 
 De algemene beraadslaging wordt gesloten.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Er komt nog een brief met het verzoek aan de minister om nadere informatie
te verstrekken. Betekent dit dat de stemming daarop moet wachten, of kunnen
wij aanstaande dinsdag stemmen?
 
 
 
 
 
 De heer Gabor (CDA):
 
 Wat mij betreft, kunnen wij dinsdag stemmen, maar ik stel
het antwoord van de minister buitengewoon op prijs.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Ik stel voor, aanstaande dinsdag te stemmen.
 
 
 
 
 
 Daartoe wordt besloten.
 
 
 
 
 
 De vergadering wordt van 12.50 uur tot 13.35 uur geschorst.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 De ingekomen stukken staan op een lijst die op de tafel van de griffier
ter inzage ligt. Op die lijst heb ik voorstellen gedaan voor de wijze van
behandeling. Als aan het einde van de vergadering daartegen geen bezwaren
zijn ingekomen, neem ik aan, dat de Kamer zich met de voorstellen heeft verenigd.
 
 
 
 
 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19941995-41-2795-2815.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl