Debat over de Staat van de Europese Unie (29201/29213)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2003-2004, pag. 423-449

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

10-10-2003

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

nr. 9, pagina 423-449

02-10-2003

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 29201Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 29213Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter ter zake gedane voorstellen (donderdag 2 oktober 2003)Pagina 477-479
Regeling van werkzaamheden (donderdag 2 oktober 2003)Pagina 449-450
Voortzetting van het debat over de Staat van de Europese Unie (29201/29213)Pagina 450-477
Presentie en opening (donderdag 2 oktober 2003)Pagina 423-423
Debat over de Staat van de Europese Unie (29201/29213)Pagina 423-449

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 139 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is het debat over: de Staat van de Europese
Unie (29201 /29213).De heer Van Dijk (CDA):Voorzitter. Visionaire leiders hebben aan de wieg van Europa gestaan.
Hun visie ging verder dan het eigen of het economische belang. Zij waren daarmee
in de jaren vijftig van de vorige eeuw de tijd ver vooruit. Deze leiders wilden
vrede en welvaart op het Europese continent brengen en daar zijn zij goed
in geslaagd. De Europese samenwerking die een sterk evolutief karakter kent,
heeft welvaart en vrede voor de burgers van de EU gebracht. Wij burgers van
de Europese Unie beseffen dat niet altijd en zijn soms te veel gewend geraakt
aan die verworvenheden. Steeds opnieuw moeten wij beseffen wat Europa voor
ons heeft betekend en wat Europa gisteren, vandaag en morgen voor ons kan
betekenen. Wij moeten de verbondenheid van de burger met de idealen van de
oprichters van de Unie versterken. Dat kan alleen als de burger ziet welke
meerwaarde Europa voor hem heeft gehad en nog heeft.De Europese samenwerking heeft geleid tot de langste periode van vrede
in de geschiedenis van West-Europa. Zonder Europese samenwerking was de economische
ontwikkeling veel minder voorspoedig geweest. De Unie is nu een afzetmarkt
voor alle producten van ons bedrijfsleven zonder dat wij onze producten op
allerlei ingewikkelde manieren moesten aanpassen. Dankzij de economische ontwikkeling
kunnen wij een sociaal beleid in stand houden. Bovendien hebben wij met de
euro een betaalmiddel gekregen waarmee wij van Amsterdam tot Helsinki en van
Athene tot Madrid kunnen betalen. Dit zijn belangrijke verworvenheden van
de Europese samenwerking. De Europese burger verwacht echter meer van Europa. Op veel grote maatschappelijke
vraagstukken verwacht hij een Europees antwoord. Denk aan criminaliteit zoals
terrorisme, aan de drugs- en asielproblematiek, aan de buitenlandse politiek
en aan de economische problemen. Europa kan een oplossing bieden voor die
problemen. Als de burger zich realiseert dat een Europese aanpak meerwaarde
voor hem heeft en dat de Europese Unie er voor hem is en niet omgekeerd, dan
krijg je betrokken burgers. Daar is wel een slagvaardige en daadkrachtige
Unie voor nodig. Dat is een belangrijk vraagstuk dat in de Conventie aan de
orde is gekomen en dat in de IGC weer aan de orde zal moeten komen. Slagvaardigheid
en daadkracht vergroten het draagvlak voor Europa, maar nog niet op elk terrein
is die slagvaardigheid mogelijk. Juist op de terreinen waar de slagvaardigheid
ontbreekt, verlangen burgers die wel. Zij willen dat de grensoverschrijdende
criminaliteit Europees wordt bestreden, maar er zijn verschillende belemmeringen
die dat in de weg staan. Er moet een effectief buitenlandbeleid komen, maar
ook daar zijn nog verschillende blokkades. De komende regeringsconferentie
over het nieuwe grondwettelijke verdrag voor de Europese Unie moet de oplossing
van die problemen dichterbij brengen.Voor draagvlak heb je niet alleen daadkracht en slagvaardigheid nodig,
maar ook geloofwaardigheid. Afspraken zijn afspraken en regels en afspraken
moeten worden nagekomen. Criteria zijn criteria. Een gele kaart is een gele
kaart. Deze aspecten moeten ook de boventoon voeren binnen de Europese Unie.
Ik kom hierop later nog terug.Ik wil allereerst een paar opmerkingen maken over de uitbreiding. Wij
zullen daaraan op dit moment niet al te veel woorden wijden, want wij zullen
op een later moment hierover nog uitgebreid spreken aan de hand van de tussenrapportages
van de Commissie. In het debat dat wij een jaar geleden hebben gevoerd over
de uitbreiding, heeft de CDA-fractie bij monde van haar fractievoorzitter
gepleit voor de instelling van een vrijwaringclausule indien de nieuwe kandidaat-lidstaten
de bestaande Europese wetgeving niet volledig hebben overgenomen. In de Staat
van de Unie bespeuren wij een afwachtende houding. De regering zegt dat deze
vrijwaringclausules ingeroepen kunnen worden indien nodig en in laatste instantie.
Wij gaan ervan uit dat Nederland een actief beleid zal voeren op dit terrein.
Ik krijg hierop graag een reactie van de regering.Ik kom nu op een ander punt: het Groei- en Stabiliteitspact. Het baart
de CDA-fractie al langer zorgen hoe er wordt omgesprongen met de regels van
het Stabiliteitspact. Dit tast de geloofwaardigheid ernstig aan en daarmee
wordt ook het draagvlak aangetast. Duitsland, Frankrijk en Portugal; wij hebben
meerdere malen overschrijdingen gezien zonder dat er iets aan werd gedaan.
Frankrijk was onlangs zelfs van mening dat de binnenlandse politiek prioriteit
had boven de Europese afspraken en het lapte de verdragsbepalingen aan zijn
laars.Het CDA meent dat het verdrag duidelijk maakt wat de EU te doen staat
als lidstaten zich niet aan de afspraken houden. Het gevolg van het beleid
van pappen en nathouden van de Europese ministers is dat wij taferelen krijgen
zoals laatst, toen onze eigen minister van Financiën dreigde met een
gang naar de Europese rechter. Dit is toch te gek.Het sanctiemechanisme zou veel adequater moeten werken. Zou het niet beter
zijn om het verdrag dusdanig aan te passen dat er een automatisme in werking
treedt en dat er, als een lidstaat in gebreke blijft, geen aparte besluitvorming
binnen de raad hoeft plaats te vinden. Alleen in geval van unanimiteit in
de raad zou kunnen worden afgeweken van dit sanctiemechanisme.Wat de IGC betreft zijn voor ons de onderhandelingen pas afgelopen als
de handtekeningen van alle regeringsleiders onder het verdrag staan. De IGC
is het echte onderhandelingswerk en daarbij is nog veel mogelijk. Nederland
wil niet teveel stenen uit het bouwwerk van de conventie halen, maar dit mag
niet betekenen dat er geen zaken meer veranderd zouden kunnen worden. Andere
lidstaten vechten voor eigen punten; dat mogen wij dus ook doen. Ik verwijs
naar wat de heer Aznar heeft aangekondigd, namelijk dat de stemmenweging in
de raad absoluut niet goed is en naar de Britten met hun kritiek op het conventieresultaat.
In deze Kamer zijn ook enkele elementen aangegeven waarvan wij verwachten
dat de Nederlandse regering daarvoor zal gaan.De CDA-fractie heeft steeds gezegd dat zij het eindresultaat zal beoordelen,
maar wij kunnen ons indenken dat de Nederlandse regering nieuwsgierig is naar
onze uitgangspunten bij deze beoordeling. Daarom noem ik nu al enkele zaken
die onze speciale aandacht zullen krijgen.In de eerste plaats moet er evenwicht zijn tussen de instellingen. De
inzet moet zijn: uitbreiding van de bevoegdheden van het Europees Parlement
en versterking van de positie van de Commissie. De Commissie moet een krachtige
Commissie zijn die kan steunen op veel draagvlak, zowel binnen de Europese
instellingen als het EP en de raad, maar ook onder de bevolking. Dit draagvlak
kan naar onze mening worden gerealiseerd als een burger zich voldoende kan
blijven herkennen in de samenstelling van de Commissie. De CDA-fractie blijft
daarom voorstander van een stemhebbende commissaris per lidstaat. De huidige
voorzitter van de Europese Commissie heeft aangegeven dat een grote Commissie
de daadkracht van de Commissie niet in de weg hoeft te staan. Het Europees
Parlement heeft zich hierbij aangesloten. Een toenemend aantal lidstaten is
ook voorstander van een stemhebbende commissaris per lidstaat. Wij gaan ervan
uit dat de regering hiervan een sterk punt zal maken.De CDA-fractie is voorstander van de instelling van een Europese minister
van Buitenlandse Zaken.Mevrouw Karimi (GroenLinks):De regering heeft gezegd dat zij de wens om te komen tot een stemhebbende
commissaris per lidstaat geen halszaak vindt. Steunt u die houding van de
regering?De heer Van Dijk (CDA):Wij hebben vorige week een debat gevoerd over de aanloop naar de RAZEB.
Wij hebben dit punt toen onder de aandacht gebracht van de regering. Het antwoord
van de staatssecretaris van Europese Zaken was dat wij hem niet op onze weg
zouden vinden. Ik denk dat de Nederlandse regering in belangrijke mate op
onze weg zit.Mevrouw Karimi (GroenLinks):Geeft u liever een minder diplomatiek antwoord. Burgers
stellen een begrijpelijk antwoord van politici op prijs. De regering heeft
gezegd dat het voor haar geen halszaak is, geen hoofdpunt. In de IGC-notitie
zijn vier punten opgenomen. Uw punt staat daar niet bij. De vraag is of u
in dat licht de houding van de regering steunt. Het antwoord daarop kan heel
simpel zijn.De heer Van Dijk (CDA):Ik kan heel helder aangeven, dat mijn fractie de door de regering aangegeven
prioriteiten steunt. Zij voegt daar echter graag een prioriteit aan toe. Een
van mijn collega's heeft in de afgelopen week gezegd dat het mogelijk is om
een extra ei onder de broedende kip te stoppen. Dat wil ik in dit geval ook
doen.Mevrouw Karimi (GroenLinks):U verzoekt de regering, een punt aan de prioriteitenlijst van de regering
toe te voegen? U wilt niet dat de regering het punt niet als prioriteit beschouwt?De heer Van Dijk (CDA):Wij hebben eerder in een motie aangegeven, dat dit voor ons een belangrijk
punt is en wij zien dan ook graag dat de regering het tot een prioriteit verheft.
Ik heb echter in het begin van mijn betoog gezegd dat het aan de Nederlandse
regering is om de onderhandelingsstrategie te bepalen.De heer Van Baalen (VVD):De heer Van Dijk kan de vraag voelen aankomen voordat deze gesteld is.
Zijn antwoord is deugdelijk in het licht van de motie die door de Kamer ruim
aangenomen is. Het is een belangrijk punt, dus ik denk niet dat hij een eitje
erbij legt, maar slechts een ei dat er reeds ligt, benadrukt. Eén van
de vijf punten van de regering is volgens hem het punt van de commissaris.De heer Van Dijk (CDA):De metafoor gaat niet geheel op. Ik geef aan dat ik een eitje onder de
broedende regeringskip leg. De regering heeft vier punten genoemd en daar
zie ik graag een extra punt aan toegevoegd.De voorzitter:U maakt het de vertalers in de loges niet gemakkelijk.De heer Van Dijk (CDA):Dat is ook niet mijn eerste prioriteit vandaag.De heer Van Baalen (VVD):Ik concludeer dat de CDA-fractie nog duidelijk achter de motie staat en
het genoemde punt belangrijk acht. Ik ben de fractie daar erkentelijk voor.De heer Van Dijk (CDA):Daar hoef ik niets aan toe te voegen.De heer Van Bommel (SP):Ik maak mij toch meer zorgen over uw standpunt, omdat hij de Nederlandse
regering feitelijk alle ruimte geeft. De regering heeft echter bij monde van
de staatssecretaris aangegeven, dat het geen hard punt is. Wat vindt u van
die opstelling?De heer Van Dijk (CDA):U refereert aan een artikel in de NRC dat ik gisteravond ook gelezen heb.
Ik refereer echter aan hetgeen in de Kamer is uitgesproken. De staatssecretaris
heeft in het overleg over de inzet bij de RAZEB aangegeven, dat hij niet tegen
dit punt is. Ik ga er daarom van uit dat het punt door de regering overgenomen
wordt.De heer Van Bommel (SP):Dit is precies mijn punt. De regering geeft enerzijds aan niet tegen te
zijn maar laat anderzijds alle ruimte om toe te geven aan personen in Europa
die dit standpunt niet delen. Wat vindt u van die houding als onderhandelingsopstelling?
Dat is toch geen goede opstelling?De heer Van Dijk (CDA):Ik ga niet over de onderhandelingsstrategie van de Nederlandse regering.
Ik kan mij goed voorstellen dat de Nederlandse regering de kaarten tegen de
borst houdt om te bezien wat in de komende periode gebeurt. Waarschijnlijk
staat de Nederlandse regering welwillend tegenover het punt maar wil zij daar
nog niet keihard op inzetten in de discussie.De heer Timmermans (PvdA):Dit is aloude mist in goede KVP-traditie, al komt u niet uit die hoek.
Het is mij in ieder geval duidelijk dat de CDA-fractie een te grote broek
heeft aangetrokken. Het kabinet negeert een motie die door de Kamer is aangenomen
en de CDA-fractie legt zich daarbij neer. Om de aftocht te blazen, wordt een
heleboel mist opgetrokken. Het feit is dat het kabinet niet doet wat de Kamer
in meerderheid wil. Ik ben daar dankbaar voor, maar u legt zich erbij neer.
Slappe hap!De heer Van Dijk (CDA):Uw woorden verbazen mij enigszins. Ik herinner mij dat u het vorige week
in het debat eens was met het punt van één commissaris per lidstaat.
Daarover neemt u nu een ander standpunt in. U vraagt of ik consistent ben.
Ik ben consistent, maar bent u dat ook in uw opvattingen?De heer Timmermans (PvdA):Het is een extra slappe hap als je probeert om je er met een jijbak van
af te maken. U creëert mist, zoals blijkt uit de reacties van alle collega's.
De positie van de PvdA-fractie is duidelijk. Beide oplossingen hebben hun
nadelen. Dit mag echter absoluut geen halszaak zijn bij de beoordeling van
de nieuwe grondwet. Laat dat nog maar een keer gezegd zijn.De heer Van Dijk (CDA):Volgens mij ben ik klip en klaar geweest. Ik heb gezegd dat wij ervan
uitgaan dat de regering hiervan een sterk punt maakt. In het begin heb ik
aangegeven dat wij niet exact zullen bepalen wat de onderhandelingsstrategie
van de regering moet zijn. Wij zullen het eindresultaat beoordelen en dat
is consistent met hetgeen wij steeds hebben aangegeven.De heer Timmermans (PvdA):In de motie staat toch duidelijk dat het kabinet niet mag thuiskomen zonder
dat ieder lid een commissaris met stemrecht heeft. U loopt daar gewoon van
weg. Zeg dat nu toch eerlijk, dat is toch gemakkelijker!De heer Van Dijk (CDA):In de eerste plaats verzoek ik de heer Timmermans om de motie er even
bij te pakken, zodat hij de exacte bewoordingen nog eens kan zien. In de tweede
plaats lopen wij niet weg voor wat wij eerder hebben gezegd. Als men goed
heeft verstaan wat ik net heb gezegd, onder meer in reactie op wat de heer
Van Baalen zei, dan weet men dat wij nog steeds achter de motie staan die
wij toen hebben voorgesteld.Voorzitter. De CDA-fractie is voorstander van de invoering van een Europese
minister van Buitenlandse Zaken. Daarmee is er echter nog geen Europees buitenlandbeleid. De lidstaten zullen daar samen aan moeten werken. In het nieuwe verdrag
zijn al wel enkele verbeteringen opgenomen. De huidige blokkades voor de ontwikkeling
van een Europees buitenlandbeleid zouden moeten worden weggenomen. Er moet
dan ook worden toegewerkt naar de invoering van een gekwalificeerde meerderheidsbesluitvorming
op zo veel mogelijk terreinen. Ook dan is er echter nog geen garantie voor
een gemeenschappelijk Europees buitenlandbeleid en veiligheidsbeleid. Dit
zal in de praktijk moeten groeien. Dat moet niet gebeuren door de grote lidstaten
de lijnen te laten uitzetten in de verwachting dat de kleinere wel zullen
volgen, maar wel door met elkaar in discussie te gaan over de grote internationale
vraagstukken, voordat de nationale standpunten volledig zijn betrokken. Het
nieuwe verdrag voorziet in zo'n cultuurverandering, hetgeen door de CDA-fractie
wordt ondersteund. Wij bepleiten een rol voor het EVDB die complementair is
aan het NAVO-beleid. De zogeheten bijstandsclausule, artikel 5 van het NAVO-verdrag,
moet niet nog eens dunnetjes worden overgedaan door een soortgelijke passage
in het Europese verdrag. Ook het voorstel om te komen tot een nieuw Europees
hoofdkwartier in Tervuren is wat ons betreft een onzalige gedachte.De instelling van de wetgevende raad die in de Conventie is voorgesteld,
roept twijfels op bij de CDA-fractie. Zal het gevolg hiervan niet zijn dat
uitsluitend de ministers van Europese Zaken zich nog met de EU bezighouden?
Dat is nu net niet de bedoeling, omdat het leidt tot een geïsoleerde
positie van de minister van Europese Zaken.Ons valt op dat in de brief geen tot weinig aandacht is voor de beleidsmatige
hoofdstukken. Daarin zijn juist nog veel zaken te regelen. De regering schrijft
niets over het aanpassen van het transporthoofdstuk aan de huidige werkelijkheid,
de discussie over de diensten van algemeen economisch belang, besluitvormingsregels
bij het sociale beleid, de opencoördinatiemethode en de doelstellingen
van Lissabon. Dat doet zij bijvoorbeeld ook niet in haar recente brief. Welk
standpunt kunnen wij hierover van de regering verwachten? In dit kader verwijzen
wij nog naar het rapport van het CPB en het SCP over sociaal Europa. Dat is
overigens een zeer goed rapport. Heeft dit rapport gevolgen voor de Nederlandse
positie in de IGC? Ik wijs daarbij op bijvoorbeeld de opencoördinatiemethode.Er zijn nu al vijf lidstaten buiten Nederland die openlijk hun steun hebben
uitgesproken voor een verwijzing naar de joods-christelijke tradities in de
preambule. Zelfs de Duitse bondskanselier heeft aangegeven dat hij daartegen
geen bezwaar heeft. Wij hebben er al eerder voor gepleit en hopen dat dit
onderwerp een hoge prioriteit krijgt.De heer Van Baalen (VVD):Ik herinner mij dat de Kamer een motie-Van der Laan heeft aangenomen waarin
de regering werd opgeroepen de joods-christelijke tradities niet in de preambule
te noemen. Je zou dan trouwens ook de humanistische tradities moeten vermelden.
De VVD-fractie heeft er problemen mee dat dit een subprioriteit van het Nederlandse
regeringsbeleid zal worden. Hoe hard is dit punt voor de CDA-fractie?De heer Van Dijk (CDA):De motie-Van der Laan is naar voren gebracht toen er nog een heel andere
tekst voorlag dan nu het geval is. In de discussie over de preambule staan
wij op het standpunt dat je heel nadrukkelijk mag verwijzen naar de wortels
van de Europese samenleving en de manier waarop deze samenleving is opgebouwd.
Wat mijn fractie betreft zou een verwijzing naar de joods-christelijke tradities
daarin uitstekend passen. Hoe hard is dit punt voor ons? Wij vinden dat de
Nederlandse regering zich voor dit punt mag inzetten. Rekenen wij het kabinet
erop af als die verwijzing er niet in komt te staan? U hebt net als ik steeds
gezegd: wij wachten het eindresultaat af. Uiteindelijk zullen wij het eindresultaat
beoordelen. Wij vinden dit een belangrijk punt waarvoor wij de aandacht vragen
van de regering. Verder wachten wij het antwoord van de regering af en zullen
zien wat er dan gaat gebeuren.De heer Dittrich (D66):Ik wil graag reageren op de uitleg die wordt gegeven aan de motie-Van
der Laan c.s. Ik neem aan dat u bekend bent met het feit dat de motie is ingediend
om te voorkomen dat er groepen mensen worden uitgesloten wanneer alleen de
joods-christelijke traditie wordt genoemd. De achterliggende gedachte staat
eigenlijk los van de tekst die in eerste instantie voorlag. Wilt u daarop
reageren?De heer Van Dijk (CDA):Volgens mij gaat het niet over waarden en normen, maar over de achtergrond
waaruit de Europese samenleving is opgebouwd. U kunt niet ontkennen dat joods-christelijke
tradities in belangrijke mate vormend zijn geweest voor deze samenleving.
In de preambule wordt bovendien al stil gestaan bij bijvoorbeeld de humanistische
traditie. Het gaat hier dus om een toevoeging en het is niet zo dat er uitsluitend
aandacht wordt besteed aan de joods-christelijke tradities.De heer Dittrich (D66):Ik ken u als een democraat. U weet dat een motie die in de Kamer is aangenomen,
ook uitgevoerd behoort te worden. Waarom pleit u dan toch weer voor een teruggang
naar de situatie die bestond voordat de motie werd aangenomen?De heer Van Dijk (CDA):Ik ben blij dat u mij als democraat herkent en erkent. U weet echter net
zo goed als ik dat het, wanneer er punten zijn besloten in deze Kamer, een
democraat past om steeds opnieuw te proberen zijn gelijk alsnog te behalen.Mijn laatste en niet onbelangrijkste thema is het draagvlak onder de bevolking
voor de toenemende Europese samenwerking en het punt van de voorlichting.
Draagvlak krijg je door geloofwaardig te zijn: de burger overtuigen van de
meerwaarde van Europa en vervolgens doen wat je zegt. Duurzame betrokkenheid
van de burger organiseer je volgens ons niet met een referendum. In het kader
van het referendum zullen de burgers veel informatie over Europa krijgen,
maar het zal niet beklijven, want de periode is te kort. Mensen krijgen namelijk
wel de gelegenheid om kort daarna hun mening kenbaar te maken aan de hand
van deze informatie, maar als zij daarna niet meer dagelijks over Europa kunnen
meepraten, zullen zij zich snel afkeren. De informatievoorziening werkt in
dat geval als een boemerang. De representatieve democratie heeft volgens de CDA-fractie ook geen referendum
nodig. De door het volk gekozen leden van de Staten-Generaal hebben een mandaat
gekregen van het volk en zullen bij de komende verkiezingen verantwoording
afleggen over hun besluiten en daden. Het woord is dan aan de Nederlandse
kiezer. Wat dat betreft is de CDA-fractie consistent in haar afwijzing van
het gebruik van het referendum en zij ziet ook geen enkele reden om daar nu
een uitzondering op te maken. Maar omdat de Kamer af lijkt te koersen op een
referendum, verwachten wij van de regering een duidelijke strategie en voorstellen
om het publiek zo degelijk en helder mogelijk voor te lichten over het nieuwe
verdrag. Die campagne mag niet pas zes weken voor het te houden referendum
van start gaan, maar wij verwachten dat daar vanaf nu aan gewerkt gaat worden.
Uit een onderzoek dat recent is gepubliceerd in NRC-Handelsblad, is gebleken
dat dit positieve effecten zou kunnen hebben.Wij zijn echter wel geschrokken van het initiatief wetsvoorstel van enkele
personen uit deze Kamer, waarin gepleit wordt voor een neutrale opkomstbevorderende
campagne. Hoe denkt de regering hierover, gezien het feit dat zij uiteindelijk
haar handtekening heeft gezet onder de conceptverdragstekst? De CDA-fractie
wacht met belangstelling de plannen van de regering af.Ik wil nog een paar korte opmerkingen maken. In de eerste plaats vinden
wij dat de voorlichting voornamelijk via maatschappelijke organisaties zou
moeten plaatsvinden. Dat kan alleen maar door ervoor te zorgen dat hun betrokkenheid
wordt vergroot. Ten tweede zou er onder andere via de televisie meer aandacht
moeten worden besteed aan het onderwerp Europa. In Duitsland wordt bijvoorbeeld
iedere dinsdagavond het programma "Berichte aus Brussel" uitgezonden. Wij
gaan er voorts vanuit dat er nagedacht wordt over apart voorlichtingsmateriaal
voor volwassen en andere doelgroepen als jongvolwassenen, jongeren en kinderen.
Bij die laatste doelgroepen ligt namelijk de basis. Het Europa van morgen
moet een Europa van ons allen zijn, waarmee wij allen begaan zijn en waarbij
wij betrokken zijn. Laten wij niet vergeten waar Europa om begonnen was en
wat Europa in de toekomst voor ons nog kan betekenen.De heer Doorn:Voorzitter. Ik dank u voor de bewezen gastvrijheid en dat wij als europarlementariërs
ook in dit huis het woord mogen voeren. Ik heb zelfs vijf minuten spreektijd
gekregen; dat is aanmerkelijk meer dan wij in het parlement in Brussel krijgen.
Daar krijgen wij namelijk maximaal twee minuten spreektijd. U begrijpt dat
dit voor ons een fantastische gelegenheid is om eens uitgebreid te praten.Wij staan aan de vooravond van een heel belangrijk jaar, het jaar 2004.
Dan zijn er Europese verkiezingen. Er is ook een uitbreiding van de Europese
Unie met tien nieuwe leden. Bovendien is er dan eventueel een referendum.
Kortom, Europa staat bovenaan de politieke agenda. Dat is mijns inziens terecht.Dat wordt tijd, ook in Nederland. Wij hebben in ons land heel veel te
danken aan die Europese Unie. Al het gemopper over de te hoge Nederlandse
afdracht aan Europa mag niet verhelen dat onze open economie ongelooflijk
veel profijt heeft van de interne markt. Wij hebben met ons allen daardoor
in de loop der tijden miljarden verdiend. Het wordt niet vaak gezegd, maar
het is wel zo.Als europarlementariërs ontvangen wij in Brussel jaarlijks heel wat
bezoekers, wel duizenden. Dat zijn Nederlanders die wel eens willen zien wat
wij in Brussel allemaal doen. Uit wat zij zeggen, leid ik af dat de burgers
veel van Europa verwachten. Zo willen zij dat Europa de criminaliteit bestrijdt.
De burgers vinden dat de externe veiligheid een Europese verantwoordelijkheid
is. De burgers zouden ook graag zien dat grensoverschrijdende gezondheidszorg
mogelijk werd. Tegelijkertijd willen de burgers duidelijk zien dat de nationale
identiteit bewaard wordt. Hiermee zijn wij in de Conventie ook precies bezig
geweest. Ik doel op het trekken van een duidelijke grens in het kader van
de subsidiariteit bij de bevoegdheden van de lidstaten en van de Unie.De grote vraag is en blijft echter hoe wij omgaan met de beeldvorming
in Europa. De heer Van Dijk heeft hier al op gewezen. In Brussel is men ernstig
bezorgd over de beeldvorming in Nederland en in het Verenigd Koninkrijk over
de Europese Unie. Die beeldvorming is namelijk buitengewoon negatief. Ik maak
mij daarom ook ernstig zorgen over de situatie in de aanloop naar het referendum.
Ik ben bang voor een versmalling van de discussie tot de afdracht aan Europa.
Dat moet echter absoluut niet gebeuren. Daarom is de voorlichtingscampagne
van enorm groot belang, evenals de betrokkenheid van de maatschappelijke organisaties
hierbij. Ik heb geconstateerd dat onder andere Stichting Europacentrum en
de Europese beweging op sterven na dood zijn. Juist deze organisaties boden
het noodzakelijke platform. Ik wil dan ook graag van de regering vernemen
hoe zij in dat vacuüm gaat voorzien. Dat vacuüm is ontstaan door
het wegvallen van het platform voor dit soort overleg.Een ander punt dat van groot belang is voor de beeldvorming van Europa
in Nederland, is de handhaving van wetgeving. In de Staat van de Unie wordt
terecht opgemerkt dat de interne markt een nieuwe impuls nodig heeft. In de
Staat van de Unie wordt verder beschreven dat 1600 inbreukprocedures door
de Commissie tegen lidstaten zijn aangespannen vanwege niet tijdige of verkeerde
implementatie van richtlijnen. Er zijn bij het Hof van Justitie 68 procedures
tegen Nederland aangespannen. Dat is heel veel. Dat vind ik een slechte zaak.Nederland is bovendien te laat met de implementatie van richtlijnen in
2% van de gevallen. Daardoor is Nederland afgezakt naar de middenmoot. Als
Nederland volgend jaar het voorzitterschap van de Europese Unie vervult, moet
die achterstand weggewerkt worden.Ik wil nog iets zeggen over de handhaving. Ik neem als voorbeeld de richtlijn
voor overheidsaanbestedingen. Die is ook in het kader van de bouwfraude aan
de orde geweest. Slechts 10% van alle gevallen die volgens deze richtlijn
moeten worden aanbesteed, gebeurt op die manier. In alle andere gevallen,
dus 90%, wordt dat omzeild, hetzij door onkunde, hetzij met opzet. Ik denk
dat dit een slechte zaak is. Als je als overheid regels stelt, dien je toe
te zien op de naleving daarvan. Uiteraard kost toezicht en meer toezicht geld,
maar in dit geval levert het ook wat op, want het gaat over
meer concurrentie. De doelstelling van de regelgeving is dat je meer concurrentie
krijgt bij overheidsaanbestedingen en dat betekent besteding van minder belastinggeld,
wat voor de kiezer altijd van groot belang is.Ik kom op het punt van de verbetering van de kwaliteit van regelgeving,
iets dat ook beeldbepalend is voor de Europese Unie. In Nederland hebben wij
sinds enige jaren Actal, het adviescollege inzake beperking van administratieve
lasten. Ik vind dat een heel belangrijk instituut. In Brussel maken wij ook
regelgeving, heel veel zelfs. Daar hebben wij een dergelijk instituut niet.
Ik ben rapporteur voor de kwaliteit van regelgeving in het Europese Parlement
en wij werken er hard aan om een dergelijke constructie ook in Europa te krijgen,
om aldus een zekere onafhankelijke toetsing vooraf van regelgeving te krijgen
op het punt van administratieve lasten voor burgers en bedrijven. Vanuit de
christen-democratische fractie van het Europese Parlement hebben wij sterk
op aangedrongen zo'n onafhankelijke toetsing. Dit is derhalve geen toetsing
van wetgeving door de ambtenaren die de wetgeving zelf maken, want dat doet
mij altijd denken aan de baron van Münchhausen die zich aan zijn eigen
haren uit het moeras tracht te trekken. Een onafhankelijke toetsing in Brussel
zou de kwaliteit van de regelgeving aanmerkelijk verbeteren.Ik maak vervolgens een paar opmerkingen over de Europese Conventie. Als
belangrijk resultaat van de Conventie zien wij het streven naar vergrote transparantie
bij de Raadsvergaderingen. Tot nu toe was de besluitvorming in de Raad volstrekt
ondoorzichtig. De burgers en de buitengesloten politici konden slechts gissen
naar wat zich achter de gesloten deuren van het Lipsiusgebouw in Brussel afspeelt.
Dat draagt niet bij aan het vertrouwen van de burger in de Europese besluitvorming;
onbekend maakt onbemind. Meer openheid zal de democratische controle op het
wetgevingsproces versterken. Ik hoop van harte dat de Nederlandse regering
zich ervoor zal inzetten dat bij de IGC deze transparantie zich tot de wetgevende
vergaderingen van de vakraden zal uitbreiden.Ik vind dat wij trots mogen zijn op de resultaten van de Conventie. In
alle openheid zijn er zeer belangrijke voorstellen ontwikkeld die de Unie
een stevig fundament zullen geven. Wij hopen dat de Nederlandse regering zich
ervoor zal inzetten om bij de IGC de resultaten van de Conventie zoveel mogelijk
overeind te houden.De voorzitter:Mag ik u een voor mij informatieve vraag stellen? Wat doet mijn collega
Pat Cox als u in Straatsburg of Brussel over uw spreektijd heen gaat?De heer Doorn:Dan gaat hij hameren en geeft hij mij nog één minuut.De voorzitter:U heeft nog een halve minuut!De heer Doorn:Voorzitter. Nog één punt. Ik wilde nog even terugkomen op
het punt van de europarlementariërs. Bij het Verdrag van Nice is door
Nederland een enorme overwinning behaald. Ons stemgewicht in de Raad werd
fors opgekrikt en wij hadden zelfs meer gewicht dan de Belgen. Daarvoor hebben
wij wel betaald. Wij gaan terug in het aantal europarlementariërs, van
31 naar 25 op den duur. Ik vind dat jammer. Zeker nu het medebeslissingsrecht
nog meer toegepast zal worden in de toekomst, stijgt het belang van het Europese
Parlement en stijgt ook de Nederlandse inbreng daarin. Ik denk dat wij nog
eens kritisch moeten kijken naar deze zaak, te meer daar de Spanjaarden aangekondigd
hebben dat zij de onderhandelingen over het aantal europarlementariërs
opnieuw willen openen. Andere landen hebben zich daarbij gevoegd. Ik zou het
zeer op prijs stellen, indien de Nederlandse regering, als die onderhandelingen
inderdaad weer zouden beginnen, zich ervoor inzet om het aantal europarlementariërs
dat wij nu hebben te stabiliseren of om in ieder geval de schade zoveel mogelijk
te beperken.De heer Van den Berg:Voorzitter. Ik steun collega Doorn van harte bij zijn laatste punt.Ik val met de deur in huis. Het kabinet-Balkenende II mist wat ons betreft
een duidelijk Europees gezicht en dat nog wel aan de vooravond van het belangrijke
jaar 2004, waarin Nederland zes maanden aan het hoofd zal staan van de Europese
Unie. Het betreft een cruciale periode voor Europa, want 2004 wordt het jaar
van de Europese grondwet. Het wordt ook het jaar van de Europese hereniging,
een uitbreiding met tien kandidaat-lidstaten, en het wordt tevens het jaar
van de Europese verkiezingen. Er liggen unieke kansen om de Nederlandse prioriteiten
op de agenda te zetten, maar juist nu ontbreekt het de Nederlandse regering
aan een herkenbaar Europees gezicht om die keuzes te maken.Het begon eigenlijk al vorig jaar met de verdeeldheid over de uitbreiding
van de Europese Unie. Plotseling opende coalitiepartij VVD de aanval op de
uitbreiding en verklaarde geen voorstander meer te zijn, terwijl deze beslissing
reeds tien jaar geleden genomen is en de trein al lang niet meer te stoppen
is. Dat is onduidelijkheid richting de nieuwe kandidaat lidstaten. Sterker
nog: dat is volksverlakkerij. Het was en is te laat om de toetreding van deze
lidstaten nog tegen te houden. Dat is tijdens de wedstrijd de doelpalen verzetten
en dat maakt Nederland tot een onbetrouwbare partner in Europa.En neem nu het huidige gesteggel over het referendum over de Europese
grondwet. Na een lange interne partijdiscussie stemt de VVD gelukkig in met
dit referendum en maakt daarmee de komst van dit wetsvoorstel zeer waarschijnlijk.
En terecht, 85% van de Nederlanders zegt te zullen gaan stemmen bij een referendum
en nu al geeft de helft aan vóór te zullen stemmen. Burgers
willen niet meer dat dit soort belangrijke beslissingen achter hun rug om
in achterkamertjes genomen worden. Het CDA is echter nog steeds openlijk –
wij hebben het net gehoord – tegenstander van een referendum. Zegt de
regering nu "ja" of "nee" tegen dit referendum? Ik wil graag een duidelijk
antwoord want een beetje zwanger, dat kan niet!En dan de inhoud van die grondwet, daar is de regering ook uiterst onduidelijk
over. Het enige dat helder is, zijn de plannen om het bereikte compromis open
te breken. Dit kabinet heeft aangegeven God te willen opnemen in de preambule
van de Europese grondwet. Een uiterst curieus standpunt voor een liberale
partij die de VVD toch is. De scheiding van kerk en staat is de wortel
van onze moderne democratie. Ik vind het onliberaal dat de VVD, althans in
het kabinet, dit steunt. En staat God niet boven de wet? Deze week kondigde
de VVD ook nog eens aan dat zij de grondwet in zijn huidige vorm niet zal
steunen vanwege de beoogde samenstelling van de Europese Commissie, waarin
niet iedere lidstaat een eigen commissaris behoudt. De VVD wil dat de grondwet
op dit punt aangepast wordt. Dit gaat echter lijnrecht in tegen het standpunt
van de Nederlandse regering. Ik vraag de minister-president op dat punt om
opheldering. Wil hij echt in de achterkamertjes de onderhandelingen over de
grondwet opnieuw openbreken, het risico lopen het resultaat van de Conventie
af te zwakken? Als hij toch wat wil, laat hij dan zorgen dat Straatsburg wordt
afgeschaft. Daarmee zouden wij erg geholpen zijn.De regering heeft aangekondigd 17 mld euro te willen besparen en in feite
de Nederlandse burger in de kou te zetten. Hiermee wordt echter niet alleen
op de Nederlandse burgers bezuinigd maar ook op onze positie in Europa. Het
financieringstekort is nu 2,3%. Van Europa mag het oplopen tot 3% en de meeste
andere landen zitten daar aan of gaan er zelfs boven. Maar zo niet minister
Zalm, die graag het braafste jongetje van de klas wil zijn en daarmee de recessie
in onze ogen alleen maar versterkt. Willen wij soms het monetaire afvalputje
worden van Europa? Pas op, want een afvalputje kan verstoppen en dat wordt
een smerige bende. Laat ik een handje helpen door de ontstopper aan te reiken.
Die onstopper bestaat uit 4 mld euro extra bestedingsruimte. Daarmee loopt
het financieringstekort op tot 2,9%, nog ruim onder de grens dus! Bovendien
kunnen die 4 mld euro extra zorgen voor een groot aantal minder werklozen!
Dat is van groot belang op een moment dat we moeten investeren in mensen via
de kenniseconomie. Nederland loopt in de achterhoede van Europa op het gebied
van onderwijs en onderzoek. Andere lidstaten investeren juist veel meer in
deze sector. Wij moeten ons best doen om als Nederland niet het domste jongetje
van de klas te worden. Naast grote investeringen in het hoger onderwijs, waar
dit kabinet zich op richt, moet voor een goede kenniseconomie óók
het beroepsonderwijs gestimuleerd worden. Dat de regering geen plannen heeft
om het tekort aan leerplaatsen in deze sector aan te passen, wijst op verdere
teruggang in plaats van vooruitgang.Ik vraag de minister president dus de keuze te maken. Wil hij nu op korte
termijn het braafste jongetje van de klas zijn en daarmee op lange termijn
het domste, het sukkeltje van Europa, of kiest hij voor de slimste weg: investeren
in mensen en kennis?Ik wil weten of deze regering nu echt kiest voor een Europees buitenlandbeleid.
Met de benoeming van de heer De Hoop Scheffer wordt de brug tussen Nederland
en de Verenigde Staten versterkt, maar hoe zit het met de brug tussen Nederland
en Brussel? U weet net als ik dat Europa de sleutel is naar een breder veiligheidsconcept,
waarin ook conflictpreventie, vredesopbouw, mensenrechtenbescherming en ontwikkelingssamenwerking
een plaats hebben. Een Europees veiligheidsbeleid is bovendien hard nodig
om tegenwicht te bieden tegen het unilateralisme van president Bush. Dat vergt
wel politieke durf van de Europese regeringsleiders om gezamenlijk tot standpunten
te komen en niet meer de schandalige verdeeldheid van Irak te laten zien.
Ik wil graag van de minister-president een antwoord op deze vraag: kiest dit
kabinet voor het enge conservatieve unilateralisme van Bush of voor de brede
Europese weg? Wat mij betreft, laat de regering in dit debat het ware Europese
gezicht zien.De heer Timmermans (PvdA):Voorzitter. Het kabinet heeft de conventie onderschat en het constitutionele
moment voorbij laten gaan dat ermee werd geschapen. Dat komt omdat onder invloed
van Van Aartsen er werd gedaan alsof de conventie er niet toe deed. Het kabinet
heeft een gebrek aan eenduidige visie tentoongespreid. Door de strijd tussen
de koopman VVD en de dominee CDA kwam men er niet uit en was er geen heldere
lijn. Het kabinet heeft blijk gegeven van een totaal gebrek aan regie als
gevolg van de Nederlandse non-interventiecultuur tussen de departementen,
waarmee de heer Donner kon soleren als minister van Justitie en de hobby's
van individuele ministers werden verheven tot de positie van het kabinet.Nu zult u zeggen: daar heb je Timmermans weer, want dat heeft hij al eerder
gezegd. Maar dit is niet Timmermans; dit is een citaat van de Wetenschappelijke
raad voor het regeringsbeleid. In het rapport dat de WRR vrijdag heeft uitgegeven
staat deze kritiek, om onze voorzitter te citeren, klip en klaar geformuleerd.
U kunt nu niet zeggen: daar komt de oppositie weer. Uw eigen Wetenschappelijke
raad voor het regeringsbeleid trekt deze conclusies. Dat lijkt mij aan de
vooravond van het Nederlands voorzitterschap een treurniswekkende conclusie
die ons moet doen vrezen voor de afloop van dat voorzitterschap. Als deze
lijn wordt doorgetrokken in de IGC, komt Nederland er niet best uit, ook niet
in het voorzitterschap. Zoals je kunt zien in de voornemens in de Staat van
de Unie voor het voorzitterschap, concentreert het kabinet zich vooral op
het voorkomen van het schieten van bokken in plaats van op het aangeven van
een lijn waar wij naartoe willen met Europa en wat de Nederlandse positie
daarin is.De heer Van Baalen (VVD):Daar is Timmermans weer, dus daar is Van Baalen ook weer. Betekent het
miskennen van het belang van de conventie door de toenmalige minister van
Buitenlandse Zaken, de heer Van Aartsen in een kabinet waarvan uw partij deel
uitmaakte, dat u daarom niet heeft kunnen functioneren in de conventie?De heer Timmermans (PvdA):Laat ik het WRR-rapport weer citeren. Men is buitengewoon positief over
de inbreng van de parlementaire vertegenwoordigers van Nederland in de conventie.
Dat betreft ook u voor een tijd. Het betreft collega's van het CDA en van
de VVD, ook uit de Eerste Kamer. Daarover is de WRR minder negatief. Ik zie
de heer Van der Staaij al bij de interruptiemicrofoon staan en kijk of ik
in staat ben tot een pre-emptive strike. Het rapport is onder de naam van
de WRR uitgebracht, maar de WRR zegt: wij brengen dit rapport onder onze naam
uit, maar de teksten zijn de verantwoordelijkheid van de auteurs.De heer Van der Staaij (SGP):Het is inderdaad een goede pre-emptive strike. Ik had het voorwoord voor
mij en wilde inderdaad vragen of u dat had gelezen. Daarin lees
ik dat de redacteuren nadrukkelijk op persoonlijke titel schrijven en dat
het dus niet het officiële standpunt van de WRR is. Met alle respect
voor uw opvatting, wij moeten de feiten wel zuiver weergeven.De heer Timmermans (PvdA):Zeker, ik wil dat best aanvullen, maar het betreft wel leden van de Wetenschappelijke
raad voor het regeringsbeleid. Dit rapport is door de voorzitter van de WRR
op vrijdag gepresenteerd. Op de cover van het boek staat mooi "WRR". Wij kunnen
elkaar wel vangen op de finesses voor wie nu precies de verantwoordelijkheid
is. Maar als het niet zou deugen, had de WRR het heus niet uitgegeven.De heer Van der Staaij (SGP):Alles goed en wel, maar het is dus niet het standpunt van de WRR. Dat
suggereerde u wel, maar dat was niet correct.De heer Timmermans (PvdA):Het rapport is uitgebracht onder de noemer van de WRR en geschreven door
leden van de WRR. Dat is de precieze situatie. Als u daarmee het rapport wilt
ontkrachten, dan doet u het daarmee geen recht. Dit zijn zeer gezaghebbende
schrijvers.Waar moeten wij nu naartoe met het Nederlands voorzitterschap? Krijgen
wij weer een soloactie van knakenpoetser Zalm, die vindt dat Polen geen lid
mag worden van de Unie? Wordt dat de aanloop van ons voorzitterschap? Wat
gaan wij doen met het resultaat van de IGC? Al deze zaken worden niet erg
helder in de documenten in de Staat van de Unie.Ook de PvdA-fractie heeft natuurlijk een wensenlijst wat betreft de IGC.
Bovenaan die lijst staat de transparantie en openbaarheid van de IGC zelf.
We hebben immers gezien dat de transparantie en openbaarheid van de Conventie
zeer ten gunste heeft gewerkt voor het bereiken van het eindresultaat. Wil
het kabinet ervoor zorgen dat diezelfde regels voor openbaarheid en transparantie
ook gelden voor de IGC? Dat lijkt ons namelijk van het grootste belang.De Partij van de Arbeid zal het resultaat beoordelen op punten van drie
keer beter. Het resultaat van de IGC moet leiden tot een situatie in Europa
die beter is voor de Nederlanders, die beter is voor Nederland en die beter
is voor Europa. Als we op die drie punten ja kunnen antwoorden, dan zal de
PvdA-fractie volmondig ja zeggen tegen het resultaat dat er dan ligt en dan
zullen wij er ook campagne voor voeren in het kader van het referendum. Op
dit punt zullen we ook kijken naar de vraag of Europa straks ook boeven kan
vangen, boeven die zich niets aantrekken van de grenzen die er niet meer zijn,
terwijl politie en justitie nog wel moeten opereren alsof er grenzen zijn
die eigenlijk niet meer bestaan. Gaat Europa bijdragen aan een veiliger wereld
met een eerlijker verdeling tussen arm en rijk? Gaat Europa banen scheppen
en gaat het een sociaal vangnet creëren? Dat zijn de vragen die burgers
bezighouden en niet de vraag of een minister van Buitenlandse Zaken één
of twee petten op heeft en of we wel stemhebbende of geen stemhebbende Eurocommissaris
hebben. Op die punten zullen wij het eindresultaat beoordelen.Mij moet nog van het hart dat ik zeer teleurgesteld ben in de opstelling
van de Socialistische Partij hierover. Als je een referendum serieus neemt –
en de Partij van de Arbeid doet dat – dan neem je ook de burger serieus,
dan leg je de burger een vraag voor die helder is: dit is wat wij u vragen,
dit is het eindresultaat van de onderhandelingen, daarom vinden wij dat u
daar voor of tegen moet stemmen. Maar wat de SP doet is, zonder dat wij weten
waar de IGC mee zal komen en wat dus het eindresultaat zal zijn, nu al campagne
voeren tegen. Stel dat op alle punten ten opzichte van de huidige situatie
de burger er beter van wordt, Nederland er beter van wordt en Europa er beter
van wordt, hoe kan de SP dan in gemoede zeggen: stem toch maar tegen? Dat
vind ik ridicuul, plat populistisch en eigenlijk een serieuze partij onwaardig.De heer Van Bommel (SP):Ik dank de heer Timmermans voor zijn compliment door de SP een serieuze
partij te noemen. Maar nu de feiten. In het debat van vorig jaar heeft de
SP getracht belangrijke zaken in de onderhandelingen te brengen, bijvoorbeeld
het uit de conceptgrondwet halen van de basis van deze Europese Unie, te weten
de interne markt met vrije mededinging, concurrentie etc. Daarin zijn wij
niet geslaagd, hetgeen betekent dat het fundament van het Europese bouwwerk
wat ons betreft ondeugdelijk is. Dan kunt u er een mooi huis bovenop bouwen,
maar dan vrees ik dat dit huis toch zal instorten. Dar hebben wij geen trek
in. De Nederlandse regering zal de onderhandelingsinzet die wij hier hebben
voorgesteld met zekerheid niet meenemen. In Europa hebben wij die verder ook
niet gezien, dus wat ons betreft zal de uitkomst van de IGC volstrekt onvoldoende
zijn. Daarom hebben wij bij voorbaat dit standpunt ingenomen.De heer Timmermans (PvdA):Als de burger er beter van wordt omdat hij bijvoorbeeld zijn sociale rechten
en grondrechten beter beschermd ziet, als Nederland er beter van wordt omdat
bijvoorbeeld de stemverhouding en de nettopositie voor ons land er beter van
wordt, als Europa er beter van wordt omdat alles democratischer en transparanter
wordt, dan ben je toch gek als je dat gaat afwijzen, waardoor je terugvalt
in de oude situatie waarvan u en ik vinden dat die niet goed is. Hoe kunt
u het aan uw kiezers verkopen dat u iets wat beter is laat liggen, alleen
maar om goedkoop en populistisch lawaai te maken over Europa?De heer Van Bommel (SP):De heer Timmermans maakt zich wel erg druk over deze kwestie, en dat begrijp
ik wel. Wat hem betreft is deze Grondwet goed en kan die in het gunstigste
geval alleen maar beter worden. Welnu, daar zijn wij het fundamenteel mee
oneens. Wij gaan dat debat graag aan met de kiezer. Wij zullen ons standpunt
en onze oproep aan de kiezer heel duidelijk verwoorden en niet met Europraat,
zoals u die in deze Kamer en daarbuiten voortdurend bezigt. Wij zullen ervoor
zorgen dat de kiezer een weloverwogen afweging kan maken. Wij schrijven niemand
voor wat er gestemd moet worden, maar wij geven wel heel duidelijk onze lijn
daarbij aan.De heer Timmermans (PvdA):Maar mijnheer Van Bommel...De voorzitter:Neen, nu niet meer, dit was geen vraag aan u. Ik zie dat de heer Van Dijk
u nog een vraag wil stellen.De heer Van Dijk (CDA):De heer Timmermans merkte op dat hij voor zal stemmen als het verdrag
drie keer beter wordt: beter voor de Nederlandse burger, beter voor Nederland
en beter voor Europa. Dat lijkt mij een vrij gemakkelijk standpunt, want als
het beter wordt, zal hij er altijd voor zijn. Aan de hand waarvan bepaalt
hij of het uiteindelijk beter is geworden? Welke prioriteit krijgt het dan?
Is "beter voor Europa" belangrijker dan "beter voor de Nederlandse burger"
als daar een conflict over zou ontstaan? Ik wil dit toespitsen op het punt
van de ene commissaris per lidstaat, waarover wij een helder standpunt hebben
ingenomen. Wij vinden dat die ene commissaris per lidstaat er moet komen.
Wij wachten af waar de regering bij het eindresultaat mee terugkomt. Hoe kijkt
de heer Timmermans daar tegenaan? Hij heeft vorige week in een debat gezegd
dat hij het prima vond. Nu beluister ik dat dit niet meer het geval is.De heer Timmermans (PvdA):Als iemand voortdurend moet herhalen dat hij een helder standpunt heeft,
bewijst dat in mijn ervaring bijna dat het standpunt niet helder is. Los daarvan
vind ik de kwestie van de eurocommissarissen geen halszaak. Alleen mensen
die door de bomen het bos niet meer zien, maken van dit relatieve detail een
halszaak. De fractie van de PvdA maakt hier geen halszaak van. Dus wat mij
betreft is het prima, als er consensus kan worden bereikt in Europa en als
de kleine lidstaten er blij mee zijn, om in te stellen dat er een commissaris
per lidstaat komt met stemrecht. Dat systeem heeft nadelen, maar wat in de
conventie is afgesproken, is ook verre van perfect. Beide systemen hebben
dus nadelen, maar ik vind het niet nodig om daar een halszaak van te maken.
Dat is het pleidooi van de fractie van de PvdA.De heer Van Dijk (CDA):Sommige mensen die erg hoog boven de bomen zweven, zien inderdaad de bomen
niet meer. Dat beproef ik enigszins in het verwijt van de heer Timmermans
aan ons adres dat wij door de bomen het bos niet meer zien.De heer Timmermans (PvdA):Voor mij is niet duidelijk of het voor u een halszaak is of niet. Dat
maakt u steeds niet duidelijk, ook niet op herhaald verzoek van allerlei collega's
in deze Kamer. U geeft gewoon niet aan of het voor u een halszaak is of niet.De heer Van Dijk (CDA):Wij hebben helder aangegeven dat het voor ons een belangrijk punt is.
U wilt dat wij daar de kwalificatie "halszaak" aan toevoegen.De heer Timmermans (PvdA):Ja, ook vanwege uw motie.De heer Van Dijk (CDA):Ik raad u aan om die motie nog eens te lezen. U hebt daar net niet de
tijd voor gehad, heb ik begrepen, maar ik zou het toch nog even doen.De voorzitter:U vervalt ook in herhaling. De heer Rouvoet wil de heer Timmermans iets
vragen.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Voorzitter. De heer Timmermans brengt het leuk. Hij trekt alle registers
open. Het valt te waarderen dat hij in zijn betoog de belangen van de burger
en wat hem of haar bezighoudt centraal stelt, maar ik vind dat hij te gemakkelijk
voorbij gaat aan het feit dat niet alleen maar wat de burger direct ziet en
belangrijk vindt voor een parlementariër ook centraal hoort te staan.
Hij gaat wel heel gemakkelijk heen over de institutionele belangen, de positie
van Nederland in Europa. Hij zegt wel heel gemakkelijk dat de burger zich
daar niet druk om maakt en dat wij het daar niet over hoeven te hebben. Dan
begin ik mij af te vragen waarom hij zich zo druk gemaakt heeft in die conventie,
want daar is hij juist met al die dingen waar de burger niet van wakker ligt
bezig geweest. Ik raad hem aan om zichzelf en zijn werk in dit parlement serieus
te nemen door voldoende aandacht te geven aan zaken die misschien niet primair
de burger raken, maar die voor de leden van dit parlement van belang zijn
en tot hun werk behoren.De heer Timmermans (PvdA):Zeker, daar moet geen misverstand over bestaan. Ik heb gezegd dat het
verdrag drie keer beter moet zijn. Het moet beter zijn voor de burger, voor
de Nederlanders. Dan gaat het bijvoorbeeld om het vangen van boeven in Europa.
Het moet ook beter zijn voor Nederland. Dan Timmermanskom je op zaken als
wat het relatieve gewicht van Nederland wordt in Europa, hoe de verhouding
tussen de Europese Commissie, het Europees Parlement en de Raad zal liggen.
Dan kom je op die institutionele kwesties, want dan gaat het om de vraag van
de machtsverdeling. Wat dat betreft moeten wij heel voorzichtig
zijn als het gaat om het belang van Nederland. Dat ben ik geheel met de heer
Rouvoet eens. Dat zal mijn fractie absoluut niet onder de korenmaat laten.
Het belang van Europa is erin gelegen of Europa democratischer en slagvaardiger
kan zijn. Het probleem is dat Europa niet kan presteren, hoewel de Europese
burger dat wil, omdat de burger zich door de Europese overheid niet gerepresenteerd
voelt. Ook dat moeten wij veranderen.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Ik stel voor om over het gebruik van bijbelse beelden nog eens door te
praten bij een kopje koffie. U moet inderdaad uw licht niet onder de korenmaat
stellen. Daar ben ik het mee eens. Maar het gaat hier ook over de positie
van Nederland en de gelijkwaardigheid van lidstaten. Dan gaat het ook over
een kwestie als de samenstelling van de Commissie. U doet daar heel luchthartig
en soms wat badinerend over.De heer Timmermans (PvdA):Nee, daar ben ik het niet mee eens. Laat er geen misverstand over bestaan
dat de PvdA-fractie, evenals de regering, vindt dat de Commissie een centrale
rol moet hebben in de toekomstige Europese constructie en dat het in het belang
is van een kleiner land als Nederland dat er een stevige Commissie is, met
veel bevoegdheden. Maar dan is vervolgens de vraag of het daarvoor van essentieel
belang is dat iedere lidstaat altijd een commissaris met stemrecht heeft.
Dan zeg ik dat het voor de versterking van de positie van de Commissie niet
van essentieel belang is dat er per se per lidstaat altijd een commissaris
met stemrecht hoeft te zijn. Als dat echter is wat een meerderheid van de
landen wil en men kan daarover in Europa overeenstemming bereiken, is dat
ook prima. Ik meen dat het die kant opgaat op dit moment.De heer Van Baalen (VVD):Wat ik niet begrijp van de heer Timmermans is dat hij zichzelf als parlementariër
en mogelijk ook als iemand die advies geeft bij het raadplegend referendum
zichzelf het recht ontneemt om nee te zeggen. Ja en nee zeggen behoren beide
tot de democratie. Als wij spreken over drogredenen: de grondrechten hadden
wij al. Die zijn geen goede reden. Hij moet zichzelf het nee niet ontzeggen.De heer Timmermans (PvdA):Het lijkt wel alsof de heer Van Baalen in dezelfde marxistische traditie
staat als de heer Van Bommel, namelijk een karikatuur maken van de positie
van een tegenstander en dan die karikatuur bestrijden. Laat ik één
ding duidelijk zeggen: de Partij van de Arbeid zal aan het einde van de IGC
als er een eindresultaat bekend is, zeggen of zij voor of tegen die grondwet
is. Als wij tegen die grondwet zijn, omdat wij van mening zijn dat die niks
toevoegt, Europa niet versterkt, niet beter maakt voor de burger of voor Nederland,
dan zullen wij met al onze kracht campagne voeren tegen die grondwet. Kan
ik het nog helderder zeggen, mijnheer Van Baalen of wilt u het gewoon niet
horen?De heer Van Baalen (VVD):De fractie van de Partij van de Arbeid zegt dus heel duidelijk dat pro
Europees zijn ook kan betekenen nee zeggen.De heer Timmermans (PvdA):Maar natuurlijk! Eurosceptici hebben niet per definitie ongelijk. Laat
dat helder zijn!De heer Van den Brink (LPF):Ik heb dit verhaal aangehoord en dan denk ik soms dat er een profeet achter
het spreekgestoelte staat. Wat is namelijk het geval? Alles wat u zegt, moet
in de toekomst waargemaakt worden. Die toekomst is voor u net als voor mij
compleet verborgen. U zegt steeds als dit en als dat, maar as is verbrande
turf.De heer Timmermans (PvdA):Ik heb als gekozen volksvertegenwoordiger de opdracht niet alleen naar
morgen te kijken, maar ook naar overmorgen en de tijd daarna. Het is evident
dat als wij problemen als grensoverschrijdende criminaliteit, het garanderen
van veilig voedsel, het garanderen van een toekomst voor het Europese platteland
en voor de mensen in de Europese industrie, wij dat op Europees niveau moeten
organiseren. Wij kunnen dat als zelfstandig land niet meer. Daarvoor heb je
een Europese Unie nodig die presteert, maar die ook de burger vertegenwoordigt.
Dat is mijn visie.De heer Van den Brink (LPF):Het zou een goede zaak zijn als u uw verhaal over de toekomst die verborgen
is niet met die stelligheid poneerde. Dan was u waarschijnlijk geloofwaardiger.De heer Van Dijk (CDA):U hebt enkele weken geleden in een gerenommeerd dagblad aangegeven dat
als er bepaalde wijzigingen zouden komen in het grondwettelijk verdrag u mogelijk
een neecampagne ging voeren. Kunt u aangeven op welke punten het verdrag in
negatieve zin moet zijn bijgesteld om u ertoe te brengen een neecampagne te
voeren? Ik vermoed dat de regering daar graag helderheid over krijgt.De heer Timmermans (PvdA):Als in de IGC hetgeen in de Conventie is afgesloten, wordt ontrafeld,
ben je verplicht als degene die moet opkomen voor het belang van de Nederlanders
en Nederland daar nee tegen te zeggen. Ik noem enkele voorbeelden: als wordt
teruggekomen op de besluitvorming bij meerderheid, als over minder onderwerpen
bij meerderheid wordt besloten, als de transparantie vermindert en de Raad
niet meer in alle openbaarheid wetten maakt en als de positie van Nederland
in het wegen van de stemmen erg negatief wordt ten opzichte van de voorstellen.
Wij zeggen nee als het niet beter wordt. Dat is helder. Op dergelijke punten
zullen wij de resultaten van de IGC beoordelen. Als er bijvoorbeeld op het
punt van de criminaliteitsbestrijding werkelijk geen enkele vooruitgang wordt
geboekt, houd je de mensen een stoplap voor wanneer gedaan wordt alsof het
een verbetering is. Wij kunnen toch niet langer wachten met het gezamenlijk
aanpakken van de criminaliteit? Wij kunnen toch niet altijd maar achter het
hobbyisme van minister Donner aanhobbelen, die het nog mooier wil en die nog
verder wil gaan, in plaats van nu te werken aan concrete maatregelen om op
Europees niveau boeven te vangen? Dat zijn toch de dingen waarover wij moeten
spreken?De heer Van Dijk (CDA):Natuurlijk zijn dat de elementen waarover wij moeten spreken.De heer Timmermans (PvdA):Dat vraagt de heer Van Dijk toch?De heer Van Dijk (CDA):Dat klopt. In dat rijtje noemt de heer Timmermans ook de criminaliteitsbestrijding.
De voorstellen van de heer Donner moet de heer Van Dijk echter niet afdoen
als hobbyisme. Dat punt is uitgebreid in de Kamer door hem besproken. Daarbij
heeft de minister ook de steun gekregen van de PvdA. Het is dus niet terecht
dat de heer Timmermans spreekt van hobbyisme.De heer Timmermans (PvdA):Ik liet mij misschien meeslepen door de schrijver over dit onderwerp in
het door de WRR uitgegeven rapport. De heer Van Dijk heeft gelijk in de zin
dat de ideeën die de heer Donner heeft ontwikkeld buitengewoon interessant
zijn en intellectueel uitdagend. Het is immers uitdagend om na te denken over
een federaal Europees strafrecht. De Europese realiteit is echter dat wij
al enige jaren op een ander spoor zitten bij de samenwerking op terreinen
van Justitie en Binnenlandse Zaken. De Europese Unie is vervolgens niet op
een beter spoor te krijgen door verzet tegen het huidige spoor. Ik verwijt
de heer Donner dan ook dat hij niet actiever is ingegaan op de mogelijkheden
om invloed uit te oefenen in een richting zoals die zich nu lijkt af te tekenen.De nettobetalingspositie van Nederland is extreem ongunstig. Dat raakt
ook de Nederlandse burger rechtstreeks. Men moet mij niet verkeerd begrijpen.
Europa mag best wat kosten. Ook een relatief rijk land zoals Nederland mag
best wat bijdragen aan de verbetering van Europa als geheel. Het ondermijnt
echter het draagvlak in de Nederlandse samenleving voor Europa als Nederland
onevenredig zwaar belast wordt door de Europese begroting. Het vervelende
is dat het niet ligt aan de afdrachten. Dan zouden wij het misschien gemakkelijk
kunnen fiksen. Het vervelende is dat het gaat om de relatie tussen wat Nederland
betaalt en wat Nederland terugkrijgt. Wij betalen ongeveer evenveel als vergelijkbare
landen aan Europa. Die krijgen echter veel meer terug uit Europa. Daarmee
ontstaat een situatie die naar het oordeel van mijn fractie op termijn onhoudbaar
is. Ik spoor de regering dan ook sterk aan een grote inzet te plegen bij het
Nederlands voorzitterschap inzake een andere vorm van financiering van de
Unie en een andere wijze van bepaling van de financiële perspectieven
op lange termijn. Niet alleen in Nederland, maar ook in andere landen erodeert
de steun voor Europa omdat iedereen ziet dat dit geen eerlijk systeem is van
verdeling van de lusten en de lasten.Ik besteed speciale aandacht aan de positie van de Nederlandse Antillen
en Aruba in de situatie van een nieuwe grondwet voor Europa. Er komt een nieuw
Europees burgerschap. Mijn vraag is of dat Europese burgerschap ook geldt
voor de mensen op de Nederlandse Antillen en op Aruba. Wat betekent dat voor
deze mensen? Twee jaar geleden is een nieuw LGO-besluit genomen over de relatie
tussen landen en gebieden overzee en de Europese Unie. Dat is een verlopende
zaak. De Nederlandse Antillen en Aruba zullen daar op termijn niet veel aan
hebben. Dat komt ook door de ontwikkeling in de Wereldhandelsorganisatie.
In die context is het urgent dat wij nadenken over de relatie van de Nederlandse
Antillen en Aruba met de Europese Unie. Het kabinet heeft in de regeringsverklaring
gezegd dat zij streeft naar de ultraperifere status voor de Nederlandse Antillen
en Aruba. Heeft het kabinet daarvan alle consequenties goed voor ogen? Wat
betekent dit voor het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden? Wat betekent
het voor onze positie als onderhandelaar in het Europese krachtenveld als
Nederland een nieuwe status wil voor de Nederlandse Antillen en Aruba? Dat
is allemaal volstrekt onhelder. In de regeringsverklaring is een beetje kort
door de bocht gesteld dat de ultraperifere status de panacee is voor alle
problemen. Dat heeft ontzettend veel verwarring veroorzaakt op de Nederlandse
Antillen en op Aruba. Als ik dat relativeer in een gesprek met de collega's
uit die parlementen en erop wijs dat misschien gevraagd wordt om het Statuut
te wijzigen, wekt dat eveneens beroering op de Nederlandse Antillen en op
Aruba. Wij krijgen het echter niet zomaar van de Europese partners. Moet er
niet dringend en heel snel worden gewerkt aan een plan van aanpak om de status
van de Nederlandse Antillen en Aruba te regelen in de vernieuwde Grondwet
van de Europese Unie? De IGC begint namelijk al.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Misschien luister ik te goed naar u. Zegt u nu in feite dat uw fractie
niets ziet in de ultraperifere status voor de Nederlandse Antillen? Zo ja,
wat kan een alternatieve denkrichting zijn, ervan uitgaande dat de LGO-status
straks komt te vervallen?De heer Timmermans (PvdA):De Raad van State heeft hier vorige week een heel belangwekkend rapport
over uitgebracht. Daarin worden alle aspecten van het probleem tegen het licht
gehouden. Ik was echt onder de indruk van dat rapport. Ik verwacht dat er
juridisch geen belemmeringen zijn voor de ultraperifere status. De vraag is
alleen hoever men er politiek gezien in de Europese onderhandelingen mee komt.
Verder wil alleen Frankrijk nog uitbreiding van de ultraperifere status van
bepaalde gebieden, om precies te zijn van Mayotte. De eerste vraag is dus
hoe men daarmee wegkomt. De tweede vraag is of wij wel helder voor ogen hebben
wat alle consequenties zijn. Als een land de ultraperifere status heeft, worden
er heel hoge eisen gesteld aan bijvoorbeeld het bestuur. Kunnen de Nederlandse
Antillen en Aruba dat aan? Kunnen de handelsbetrekkingen van de Nederlandse
Antillen en Aruba met Noord-Amerika blijven bestaan? Over dergelijke vragen
moet helderheid bestaan.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Ik waardeer het dat de PvdA-fractie nadenkt over de consequenties en er
vragen over stelt. U doet echter alsof die vragen niet al aan de orde zijn.
Uit het verschijnen van het advies van de Raad van State en uit het feit dat
een aantal instanties op de Antillen en in Nederland met de discussie daarover
bezig is, zou u kunnen opmaken dat u laat bent met het stellen van die vragen.
Men ziet juist onder ogen wat de eventuele consequenties zijn. Bent u niet
een beetje laat met het stellen van uw vragen?De heer Timmermans (PvdA):Mijn punt is juist dat het kabinet zo laat is met het geven van antwoorden.
De IGC begint binnenkort namelijk en dit zal dan moeten worden geregeld. Als
de IGC voorbij is, zijn er nog nauwelijks onderhandelingsmogelijkheden en
dan wordt het moeilijk om het achteraf te regelen. Het moet namelijk in het
verdrag komen te staan. Ik stel mijn vragen niet laat; het kabinet
formuleert zijn antwoorden verdomd laat. Dat geldt ook voor de mensen op de
Nederlandse Antillen en Aruba. Zij hebben op dat vlak een hoop werk te verzetten.De heer Dittrich (D66):Wat stelt u eigenlijk voor? Er is een werkgroep ingesteld, die de antwoorden
op die vragen bestudeert om ze in overweging te laten nemen tijdens de IGC.
U komt met een lang verhaal, maar in wezen geeft u geen enkel antwoord op
uw eigen vragen. Nederland moet toch niet alleen bestuderen wat de consequenties
zijn? Dat moet Nederland toch in samenspraak met de Antillen en Aruba doen?De heer Timmermans (PvdA):Wat is uw vraag, mijnheer Dittrich? Dat zeg ik toch ook?De heer Dittrich (D66):Precies. Mijn vraag is wat u toevoegt aan wat de regering doet.De heer Timmermans (PvdA):Ik herhaal dat de regering achter de feiten aanhobbelt. Wij hebben geen
tijd om hier nog lang over te delibereren. Dit moet snel gebeuren, omdat de
IGC begint.De heer Dittrich (D66):Het is gemakkelijk om te zeggen dat het snel moet en dat wij geen tijd
meer hebben.De heer Timmermans (PvdA):Ik dacht dat u altijd van de gemakkelijke teksten was, mijnheer Dittrich.De heer Dittrich (D66):Je moet toch eerst de antwoorden hebben op de vraag wat exact de consequenties
zijn, voordat je daarover goed kunt onderhandelen in de IGC?De heer Timmermans (PvdA):Natuurlijk. Ik heb juist de indruk dat er in Koninkrijksverband niet hard
genoeg wordt gewerkt aan wat er in Brussel gebeurt, wat er tussen Nederland
en Frankrijk bijvoorbeeld moet worden afgesproken ter zake en wat de Nederlandse
Antillen en Aruba er zelf aan moeten doen. Ik heb de indruk dat er niet coherent,
hard en snel genoeg aan wordt gewerkt. Daarom stel ik het nu aan de orde.De heer Van Dijk (CDA):De CDA-fractie heeft deze zaak al een aantal malen en een aantal maanden
eerder aan de orde gesteld. Wij zijn een groot voorstander van de ultraperifere
status. Die is ook in het belang van de Antillen. Ik geef de heer Timmermans
in overweging om een passerelle of een soort tussenoplossing in het verdrag
te creëren, zodat hierover later alsnog een besluit kan worden genomen.
Daartoe zijn voorstellen gedaan. Ook die heeft de Nederlandse regering al
ingediend in het kader van de conferentie.De heer Timmermans (PvdA):Mijnheer Van Dijk, ik gun uw fractie van harte het initiatief. Daar gaat
het mij alleen helemaal niet om. De CDA-fractie is er inderdaad over begonnen,
maar ik vrees dat men onder druk van de heer Hirsch Ballin te snel heeft besloten
om te kiezen voor de ultraperifere status. Ik moet u zeggen dat mijn indruk
is dat men op dat moment nog veel te weinig wist van wat daarvan allemaal
de consequenties zouden zijn voor het statuut, voor de Nederlandse Antillen
en Aruba en voor onze positie in Brussel. Dit is gewoon onvoldoende doordacht
op het moment dat men zegt: dit gaan wij doen. Daarom pleit ik ervoor dat
dit eens wat beter in kaart wordt gebracht. De Raad van State heeft zijn werk
verricht, maar het kabinet nog niet.Wij hebben de afgelopen weken de discussie gehoord over de positie van
Eurostat. Het is de verantwoordelijkheid van het Europees Parlement om in
politieke zin met de Europese Commissie af te rekenen. Het is mijn fractie
echter duidelijk geworden dat de statistiek in de Europese Unie een probleem
is. Die is een probleem, omdat er onvoldoende inzicht bestaat in de maten
die worden gebruikt bij het verzamelen van statistische gegevens. Ik chargeer
nu bewust, maar Eurostat is eigenlijk een soort postbus waarin de lidstaten
hun gegevens in kunnen stoppen zonder dat er een toetsing plaatsvindt van
de basis van die gegevens. Dit is belangrijk, zeker in het kader van het Stabiliteitspact.
Zo zegt Frankrijk dat het begrotingstekort 3,9 is, maar met gebruik van een
andere economische definitie is de uitkomst misschien wel 4,5. Zo zegt Duitsland
dat het vier miljoen werklozen heeft, maar als de methode van de CBS-statistieken
wordt gevolgd, komt dit getal misschien wel uit op zeven miljoen. Ik noem
dit maar als voorbeelden.Wij moeten daarom snel toewerken naar Europese definities van statistische
gegevens. Eurostat moet die rol krijgen. Ik heb hiervoor gepleit in de conventie,
maar dit is niet gelukt. Daarom vraag ik de regering zich voor dit punt te
willen inzetten, zodat wij in ieder geval als wij gegevens met elkaar vergelijken,
weten dat wij geen appels met peren vergelijken, maar dat wij op basis van
dezelfde statische methodes gegevens werken. Dan kunnen wij elkaar ook veel
beter en helderder aanspreken en kunnen wij voorkomen dat sommige landen de
kluit bedotten door een creatieve boekhouding waardoor de Europese economie
onnodig schade oploopt doordat er bijvoorbeeld een veel te hoog begrotingstekort
is.Ik vraag de Nederlandse regering daarom om te bevorderen dat er volgens
één methode wordt gewerkt en dat Eurostat een soort euro-CBS
wordt.De heer Van Baalen (VVD):Voorzitter. Soms hangt de stemming die je hebt af van de kranten die je
leest. Toen ik gisteravond NRC Handelsblad las, was mijn stemming bedrukt.
Ik las namelijk dat de staatssecretaris van Buitenlandse Zaken had gezegd
dat die ene stemhebbende Nederlandse Eurocommissaris geen hard punt was. Ik
ging dus onplezierig slapen. Ik las vanochtend echter een andere krant, de
krant van wakker Nederland, en ik zag dat de staatssecretaris zich volledig
had hervonden, want hij bepleitte een nettobegrenzer en hij pleitte voor een
veto op de financiële meerjarenperspectieven totdat dit doel is bereikt.
Kortom: ik begin dit debat neutraal.Mevrouw Karimi (GroenLinks):Ik heb dit artikel ook gelezen, maar ik heb daaruit begrepen dat het bij
de nettobegrenzer juist gaat om wijziging van de strategie, namelijk dat niet
meer wordt ingezet op het behoud van het vetorecht bij de financiële
perspectieven.De heer Van Baalen (VVD):Ik hoop dat mevrouw Karimi mijn goede humeur niet in gevaar wil brengen.
Ik heb gelezen, althans dat is mijn interpretatie, dat de staatssecretaris en dus de regering heeft gezegd: wij houden als een huis vast aan
het veto, maar wij zijn bereid op termijn te denken over een nettobegrenzer.
Als die nettobegrenzer niet wordt gerealiseerd, staat het veto. Zo zie ik
dit en ik denk dat dit een verstandige strategie is.De Europese integratie behelst belangrijke onderwerpen voor de burger:
consumentenbescherming, milieu, voedselveiligheid, misdaad- en terrorismebestrijding,
concurrentie, vrij personenverkeer, et cetera. Op welke wijze daarover besloten
wordt, is een machtsvraag. Wij Nederlanders moeten daar niet te gemakkelijk
over doen; dat heeft Giscard d'Estaing ook niet gedaan. In de Conventie is
de machtsbalans ten gunste van de grote landen doorgeslagen. Er is dus sprake
van een onbalans, hetgeen een groot probleem is. De Europese Raad van regeringsleiders
benoemt de president van Europa, de Europese minister van Buitenlandse Zaken
en de facto de voorzitter van de Commissie. Het Europees Parlement mag hooguit
een paar keer nee zeggen, maar wij hebben gezien hoe dat afliep in de Russische
Doema met voorstellen van Jeltsin over een premier.De VVD-fractie wil meer democratie in Europa in plaats van minder. Zij
is een groot voorstander van meer invloed van het Europees Parlement. In zoverre
heeft de Conventie goede resultaten bereikt. Verder dienen de nationale parlementen
meer betrokken te zijn. Ik herinner de Kamer eraan dat zij op basis van het
stuk Op tijd is te laat heeft besloten zich actiever met Europese Zaken te
bemoeien. Ten slotte wenst mijn fractie een sterkere Europese Commissie. Dit
alles neemt echter niet weg dat de bal uiteindelijk is komen te liggen bij
de Europese raad van regeringsleiders.Ik kom op een aantal punten die in de IGC aan de orde komen.De heer Van Dijk (CDA):U stelt dat de Europese Raad de voorzitter van de Europese Commissie voordraagt
en de leden van het Europees Parlement vervolgens alleen nog maar mogen instemmen.
U laat zich op dit punt tamelijk badinerend uit en vergelijkt het Europees
Parlement met de Doema, wat mij geen sterke vergelijking lijkt. Is het u bekend
dat dit onderwerp bij de Conventie aan de orde is geweest en door de leden
van het Europees Parlement is afgewezen? Kunt u het principiële onderscheid
aangeven tussen een voordracht van de Europese Raad met instemming van het
Europees Parlement, en een situatie die omgekeerd is?De heer Van Baalen (VVD):De VVD-fractie neemt het Europees Parlement serieus en is van mening dat
naar een directere benoeming van commissievoorzitter moet worden gestreefd.
Laat het Europees Parlement direct een voorzitter van de Commissie kiezen.
Die procedure is ook gemakkelijker. In de Conventie is steeds gesteld dat
een en ander begrijpelijker moet zijn voor de burger. Een directere vorm van
democratie past in dat streven.De heer Timmermans (PvdA):U stelt dat uw fractie het Europees Parlement serieus neemt. Vindt u ook
dat de mening van het Europees Parlement serieus moet worden genomen?De heer Van Baalen (VVD):Ik vind het prachtig om het Europees Parlement serieus te nemen en daar
houd ik mij aan. Ik behoud mij evenwel het recht voor om in het Nederlands
parlement, dat over het grondwettelijk verdrag beslitst, mijn mening te geven
over de wijze waarop de Europese democratie moet worden ingekleed. Ik neem
kennis van hetgeen door het Europees Parlement wordt gezegd, maar ik neem
mijn eigen verantwoordelijkheid als Nederlandse volksvertegenwoordiger ten
aanzien van de directe democratie in Europa.De heer Timmermans (PvdA):Als het Europees Parlement de voorkeur geeft aan een voordracht door de
Europese Raad, mogen wij als leden van het Nederlands parlement dan zeggen
dat wij die procedure willen bepalen?De heer Van Baalen (VVD):Ja, dat mogen wij zeggen.De heer Timmermans (PvdA):Dan weet ik in ieder geval hoe serieus u het Europees Parlement neemt.De heer Van Baalen (VVD):Voorzitter. Ik kom op een aantal punten betreffende de IGC. Wij hebben
al gesproken over de stemhebbende Europese commissaris; de VVD-fractie beschouwt
dat als een hard punt en durft dat ook hardop te zeggen. Ik verwijs in dit
verband niet alleen naar Eurocommissaris Bolkestein, maar ook naar de oud-Labourleider
Neil Kinnock die de VVD-standpunten op dit terrein eigenlijk perfect heeft
verwoord. Wie van ons zou trouwens een niet-stemhebbend Kamerlid willen zijn?Zoals gezegd moet er een direct verband zijn tussen het Europees Parlement
en de benoeming van de Commissievoorzitter. Als het voorzitterschap van de
Europese Raad met 25 of meer leden rouleert, dan moet de Commissievoorzitter,
die democratisch gelegitimeerd is, de Europese Raad voorzitten. Het moet allemaal
niet moeilijker worden gemaakt dan nodig is. De vaste voorzitter van de Europese
Raad, die Giscard d'Estaing via de achterdeur heeft binnengeloodst, moet via
de voordeur vertrekken.De positie van de Europese minister van Buitenlandse Zaken is interessant.
Hij heeft een dubbele hoed op. Hij mag niet het koekoeksjong in de Europese
Commissie worden. Als het Europees Parlement het vertrouwen in de Europese
minister van Buitenlandse Zaken opzegt, kan hij niet voor de helft blijven
zitten omdat hij ook ambtenaar van de Europese Raad is. Kortom, er moet meer
duidelijkheid komen over zijn positie. Het is een goede zaak als Europa inzake
het Europees veiligheids- en defensiebeleid met één mond spreekt.
Het is echter nog een betere zaak indien de vaste leden van de Veiligheidsraad,
namelijk Frankrijk en Groot-Brittannië, daarin het Europees standpunt
uitdragen. Op termijn moet de Europese Unie een permanente zetel hebben in
de Veiligheidsraad en niet haar leden.Aan hetgeen is gezegd over de unanimiteit bij besluitvorming over de financiële
perspectieven heb ik niets toe te voegen. De methode-Donner heeft te maken
met het Europees en het nationaal strafrecht. Er moeten heldere grenzen worden
gesteld. Ik ben het met collega Timmermans eens dat dit onderwerp meer verdieping
behoeft. Ik begrijp heel goed dat dit op een te laat tijdstip is ingebracht,
maar laten wij de gedachte van Donner vasthouden en laat de regering bekijken
wat zij in de IGC kan bereiken. Er is een belangrijk en helder onderscheid
te maken. Ik zeg iets over de Kopenhagencriteria, oftewel de toetredingscriteria
voor nieuwe lidstaten. De VVD-fractie is er ongelukkig mee dat in 2004 tien
landen groepsgewijs lid worden van de Europese Unie. Wij zijn voorstanders
van een lidmaatschap van die landen en zullen ons vooral concentreren op de
vrijwaringsclausules. In de toekomst moet iets dergelijks echter niet meer
gebeuren. Elke kandidaat moet per geval worden beoordeeld. Als een kandidaat
nog niet voldoet aan de politieke criteria van Kopenhagen, zoals democratie,
mensenrechten en de rule of law, kan geen datum worden vastgesteld waarop
de onderhandelingen beginnen.De heer Timmermans (PvdA):Ik vind dit zo mooi dat ik het nog eens wil horen van de heer Van Baalen.
Begrijp ik nu dat de VVD-fractie zich niet zal verzetten tegen de uitbreiding
met tien landen volgend jaar?De heer Van Baalen (VVD):U kunt natuurlijk ook zodadelijk de Handelingen bekijken, maar u hoort
mij zeggen dat de VVD-fractie niet tien landen het leven onmogelijk maakt
door er één weg te stemmen. Dat is immers een groepsgewijze
benadering. Wij zullen echter wel de regering zeer kritisch bevragen over
de vrijwaringsclausules. Daarmee blijven landen die nog niet helemaal voldoen
aan de Kopenhagencriteria, op onderdelen buiten de werkingssfeer van de Europese
Unie. Wij hebben het in dit verband steeds gehad over "Pools vlees". De heer
Timmermans heeft gehoord wat hij heeft gehoord.De heer Timmermans (PvdA):Ik stel vast dat dit een nieuw standpunt is van de VVD-fractie. Ik verheug
mij erover.De heer Van Baalen (VVD):Het aardige is dat er altijd wat nieuws moet zijn bij een debat, want
anders wordt het niet opgepakt.Voorzitter. Wij hebben het al gehad over de instituties, de uitbreiding
en het Stabiliteitspact. In een interventie heb ik verwezen naar de motie-Van
der Laan c.s. Ik kom nu op de positie van het Italiaans voorzitterschap. De
heer Berlusconi is van mening dat indien er geen consensus bestaat in de IGC,
automatisch wordt teruggevallen op de Conventieresultaten. Onze fractie deelt
die mening in ieder geval niet. Wij spreken over een open proces van onderhandelingen.
Wat vindt de regering hiervan?Nederland is in de tweede helft van 2004 voorzitter van de Europese Unie.
Ik roep de regering op om natuurlijk een neutraal voorzitter te zijn, maar
niet zo neutraal dat alle Nederlandse wensen onder de tafel verdwijnen. Nederland
moet er net als andere voorzitters voor zorgen dat zijn belangen goed worden
verdedigd.Het Lissabonproces moet ertoe leiden dat de Europese Unie in 2010 de meest
concurrerende markteconomie ter wereld is.Er is onlangs een rapport verschenen van de Independent High Level Study
Group onder leiding van de Belgische hoogleraar Sapir. De VVD-fractie verzoekt
de regering het parlement een brief te sturen met haar mening over de aanbevelingen
in het rapport-Sapir en in hoeverre die een onderdeel zullen vormen van het
Nederlandse beleid. Ik benadruk nogmaals dat wij het eindresultaat van de
IGC zullen beoordelen en dat betekent dat het een "ja" of een "nee" kan zijn.
De regering moet aan het werk!De heer Van Dijk (CDA):De heer Van Baalen gaf kennis van het feit dat hij gisteravond het NRC-Handelsblad
heeft gelezen. Hij ging in op een van de elementen die de staatssecretaris
in dat artikel naar voren heeft gebracht. Ik wil niet ingaan op de woorden
van de staatssecretaris, maar ik vraag de mening van de heer Van Baalen daarover.
De heer Nicolaï heeft namelijk gezegd dat een raadplegend referendum
over de Europese grondwet riskant is. Verderop in het artikel staat: Nicolaï
acht een referendum hachelijk. Kan de heer Van Baalen daarop reageren?De heer Van Baalen (VVD):De heer Nicolaï behoort tot de mensen die een goed gevoel hebben
voor verhoudingen, politiek en juridische zaken. Ik heb zelf eerder in een
interview gezegd dat er bezwaren kleven aan een Europees referendum en dat
ik een tegenstander ben van het referendum als onderdeel van het Nederlandse
staatsrecht. Indien machtsverhoudingen wijzigen en indien macht anders wordt
ingericht, dan zou je kunnen zeggen dat het ook een Grondswetswijziging is.
Bij een Grondwetswijziging vinden nieuwe verkiezingen plaats waarbij de burger
zich kan uiten. Dat geldt hiervoor niet. Het referendum in deze situatie krijgt
van mij geen schoonheidsprijs, maar het is doenbaar.De heer Maaten:Voorzitter. Ik ben vóór Europa, maar niet om het even welk
Europa. Daarin verschil ik kennelijk van mening met de heer Van den Berg.
Ik geloof namelijk in een Europa dat ruimte schept: ruimte om te ondernemen,
om wetenschap te bedrijven, om cultuur te beoefenen, om te studeren en bovenal
om te werken. Ik geloof in een dynamisch Europa. Gaan wij eindelijk de vrije
interne markt afmaken? Slagen wij erin om de euro hard te houden en kunnen
wij in de toekomst de concurrentie met de Verenigde Staten en het Verre Oosten
aan? Die zaken zijn van belang voor Nederland én voor Europa.Mij verbaast het dan ook dat mijn Europese CDA-collega's dat belang in
veel gevallen soms maar moeizaam inzien. Overigens ben ik wel verheugd over
het signaal dat uitgaat van de verkiezing van hun nieuwe fractievoorzitter
in het Europees parlement. Bovendien begrijp ik dat een prominent lid van
deze Kamer hun gelederen in Brussel gaat versterken. Dat is reden te meer
om het CDA juist hier op te roepen om onomwonden voor die dynamische interne
markt te kiezen en niet voor de verleiding van een verstikkende deken van
regeltjes te bezwijken. Laat de betutteling maar aan de PvdA over. Dat is
de duidelijke keuze die gemaakt moet worden, want dat is in het belang van
Nederland en Europa. In het Europees parlement discussiëren wij daarover
wel weer verder als wij weer met elkaar mogen praten, mijnheer Van den Berg.Een vrij Europa is een veilig Europa. Wanneer komt er een slagvaardige
Europese aanpak voor het bestrijden van internationale criminaliteit en terrorisme?
Sinds Tampere in 1999 zijn er telkens kleine stapjes vooruit en achteruit
gezet, net als tijdens de processie van Echternach. Nederlanders zien de bestrijding
van georganiseerde misdaad en terrorisme als essentiële taken van de
Europese Unie. Op een tweetal punten wil ik in het bijzonder de
aandacht vestigen: mensenhandel en grensbewaking.Netwerken van georganiseerde misdaad en terroristische organisaties verdienen
veel geld aan mensenhandel. De scherpe aanpak van dit fenomeen is cruciaal
in de strijd tegen misdaad. Daarom moet corruptie in oorspronglanden van mensenhandel
worden bestreden. Helaas prijken twee kandidaat-lidstaten bovenaan die lijst:
Roemenië en Bulgarije. Wat mij betreft is dit een hard punt bij hun onderhandelingen
tot toetreding. Een ander element is de versterkte bewaking van de buitengrenzen.
Met het verdwijnen van de binnengrenzen kan de veiligheid van de Europese
burgers alleen verzekerd worden met de gezamenlijke Europese bewaking van
de buitengrenzen. Bij deze vormen van misdaad is de verscherpte personencontrole
een absolute noodzaak en wij moeten daarom bereid zijn om de consequenties
hiervan in te zien en een Europese grenspolitie op te zetten.Een vrij Europa is democratisch en is gebaseerd op de communautaire methode.
Het is een Europa waarin de verworvenheden van twee eeuwen staatkundige ontwikkeling
niet te grabbel dienen te worden gegooid. Scheiding tussen kerk en staat is
een duidelijk liberaal beginsel. Het is dan niet in overeenstemming daarmee
om een verwijzing naar religie op te nemen in het nieuwe Europese grondwetsverdrag.
Wie recht wil doen aan de gehele Europese culturele en historische erfenis
laat het voorwoord van de grondwet in tact. Het bevreemdt mij dan ook dat
de regering juist op dit terrein wel actie wil ondernemen.Op andere punten van de grondwet wil ook ik veranderingen zien. Wie serieus
werk wil maken van het opheffen van een democratisch gat in Europa kan niet
tevreden zijn met slechts een beperkte uitbreiding van het medebeslissingsrecht
van het Europees parlement. Dat recht hoort over de hele linie te gelden.
Bijvoorbeeld alleen het voordragen van de voorzitter van de Europese Commissie
door het Europees parlement in plaats van door de Raad past in een democratischer
Europa. De Raad heeft trouwens toch al de handen vol aan het benoemen van
zijn eigen voorzitter. Liever zou ik zien dat de voorzitter van de Europese
Commissie werd gekozen door de Europese burgers. Europa is er nog lang niet
aan toe dat ieder land een eigen, volwaardige Europees commissaris levert.Het is goed mogelijk dat in het grondwetsverdrag de positie van het Europees
parlement versterkt wordt, evenals de positie van de nationale parlementen.
Ik verwelkom dit. De heer Doorn heeft al terecht gememoreerd hoe premier Kok
in Nice op heroïsche wijze één extra stem in de Raad heeft
weten te bemachtigen; daarvoor heeft hij wel zes Nederlandse europarlementariërs
geofferd. In het ontwerpgrondwetsverdrag echter worden de stemmingen van de
Raad op een geheel andere leest geschoeid; de extra stem is als sneeuw voor
de zon verdwenen. Ook ik ben nieuwsgierig hoe de regering denkt de "verloren"
Nederlandse europarlementariërs terug te krijgen. Al te goed is buurmans
gek. Als dit niet wordt teruggedraaid, heeft Nederland zich een oor laten
aannaaien.Het ziet ernaar uit dat Nederlanders naast Ieren, Denen, Portugezen, Spanjaarden
en wellicht Fransen, Italianen, Finnen, evenals misschien burgers uit de nieuwe
toetredende landen in een referendum voor of tegen het grondwetsverdrag kunnen
stemmen. Ik heb bij het voorstel van GroenLinks, Partij van de Arbeid en D66
ter zake de nodige vraagtekens geplaatst. Als wij nu echter toch die weg in
slaan, laten wij het dan goed doen. De inzet moet dan zijn dat álle
kiezers in de Europese Unie zich over dat verdrag kunnen uitspreken. Dit heeft
overigens ook Giscard d'Estaing als voorzitter van de Conventie in een van
de vele onbewaakte ogenblikken bepleit. Daarmee zou voor eens en voor altijd
het vraagstuk van de legitimatie van de Unie beslecht zijn, althans als het
verdrag er in de ogen van de burgers mee door kan.Ik kies voor een vrij, veilig en verdraagzaam Europa, voor een Europa
dat zijn grenzen kent en voor een Europa met meer markt en minder regeltjes.
Dat moet in het komende jaar de inzet zijn, in de aanloop naar een succesvol
Nederlands voorzitterschap.De heer Van Bommel (SP):Voorzitter. In dit debat wil ik ingaan op een aantal belangrijke aspecten
aangaande de Europese Unie. Ik noem het financieel-economisch beleid, het
gemeenschappelijk buitenland- en veiligheidsbeleid, natuurlijk de Europese
grondwet, de IGC en het ook door de SP gewenste referendum.In de Staat van de Unie lees ik dat ten gevolge van het ontstaan van de
interne markt de materiële welvaart de afgelopen 10 jaar met 877 mld
euro is toegenomen, dat er 25 miljoen banen bij zijn gekomen en dat de prijzen
van producten gedaald zijn. Vooral die dalende prijzen staan haaks op de Nederlandse
werkelijkheid. Dat boekhouders, analisten en accountants met het jaar creatiever
worden, staat als een paal boven water. Net als het feit dat de invoering
van de euro het leven van gewone mensen een stuk duurder heeft gemaakt. Uit
cijfers van de Europese Commissie blijkt overigens dat de economische en werkgelegenheidsgroei
binnen de 15 EU-landen in de jaren negentig is afgenomen ten opzichte van
de jaren zeventig en tachtig. Op de heersende europraat valt dus het nodige
af te dingen.Op de Lissabontop is besloten om Europa tot de meest concurrerende en
dynamische kenniseconomie ter wereld uit te bouwen, de energiemarkt te liberaliseren
en de arbeidsmarkt te flexibiliseren. Mooie woorden waarachter een rauwe werkelijkheid
schuilt. Het afbreken van de sociale zekerheid, het vergroten van inkomensverschillen
en het versoepelen van ontslagregelingen moeten ertoe leiden dat bijstandsmoeders,
gedeeltelijk arbeidsongeschikten en ander zogenaamde "inactieven" aan het
werk gaan. Hoe en waar? Dat zoeken ze zelf maar uit. Dat brengt mij tot de
conclusie dat het asociale beleid van het kabinet-Balkenende II naadloos aansluit
bij het "méér markt"- en "minder mensbeleid" van de Europese
Unie. Tel uit je winst!Tussen de EU-lidstaten blijken grote meningsverschillen te bestaan over
het bestrijden van de economische recessie. Terwijl Frankrijk, Duitsland en
Portugal het financieringstekort tot boven de 3% laten oplopen, zitten wij
in Nederland opgescheept met het beleid van Zalm en andere krap-geld-fundamentalisten
die de onderkant van de Nederlandse samenleving opzadelen met een hard bezuinigingsbeleid
en er tegelijkertijd niet in slagen om Frankrijk, Duitsland en
Portugal binnen de grenzen te houden. Dat brengt mij tot de conclusie dat
het Stabiliteitspact dood is. Van de regering zou ik graag horen wat haar
mening daarover is: begraven of reanimeren?Op het punt van het Europese buitenlandbeleid heb ik de afgelopen weken
het optreden van onze minister van Buitenlandse Zaken met verbazing gadegeslagen.
De regering zegt vast te houden aan haar bevoegdheid om zelfstandig buitenlandbeleid
te maken, maar de minister verklaart op een informele top in Rome dat kleine
en middelgrote landen moeilijk nee kunnen zeggen wanneer de neuzen in Londen,
Parijs en Berlijn dezelfde kant op staan. Misschien kan de minister daar vandaag,
in het licht van dit debat, hier een toelichting op geven?Nog ongemakkelijker voel ik mij wanneer ik constateer hoe de buitenlandanalyses
van de Amerikaanse regering tamelijk kritiekloos worden gevolgd; ik vermijd
hier, zoals u begrijpt, het woord "schoothondjespolitiek". Ik citeer: "De
samenwerking met de VS, waarmee de Unie essentiële waarden deelt, is
even onvermijdelijk als noodzakelijk." Het staat er letterlijk. Hoezo "onvermijdelijk"
en hoezo "noodzakelijk"? Kan dit worden uitgelegd? Lopen wij soms het risico
dat de Verenigde Staten Nederland binnenvallen, wanneer wij niet langer hand-
en spandiensten verlenen aan hun illegale oorlogen? Gaat de Amerikaanse invasiewet
in de ogen van de Nederlandse regering werkelijk zo ver?Terrorismebestrijding en massavernietigingswapens zijn belangrijke kwesties
en ook mijn fractie maakt zich daar zorgen over. Ik wijs op de ontwikkelingen
in Noord-Korea en Iran, maar daar blijft het niet bij. Ik maak mij ook druk
over zaken als de Amerikaanse kernwapens op Volkel of het nucleaire arsenaal
van Israël, India en Pakistan. Daar lees ik echter geen letter over.
Evenals op het financieel-economische vlak gaat het veiligheids- en buitenlandbeleid
van de Unie mank aan evenwichtigheid en onafhankelijkheid.Dan kom ik bij de Europese grondwet. De SP-fractie is buitengewoon ongelukkig
met delen van de inhoud daarvan. Dat hebben wij eerder al betoogd en wij blijven
daarbij. Wijzigingsvoorstellen van onze kant hebben het niet gehaald in deze
Kamer. Artikelen waarin de neoliberale variant van het vrijemarktkapitalisme,
het versterken van de defensie-inspanningen, het oprichten van een Europees
bewapeningsagentschap en de oriëntatie op de NAVO zijn opgenomen, vormen
naar mijn mening een aanfluiting voor de Nederlandse democratie. Hoewel de
regering dat betreurt, sluit de Europese grondwet uit dat ons land in de toekomst
nog zelfstandig internationale overeenkomsten met derde landen of internationale
organisaties aan kan gaan. Het recent afgesloten verdrag tussen Europol en
de Verenigde Staten, dat betrekking heeft op rechtshulp en uitlevering, dwingt
ons land verdachten uit te leveren aan een mogendheid die het Internationaal
Strafhof niet erkent, een invasiewet heeft aangenomen en zich niet houdt aan
de bepalingen van de Geneefse Conventie met betrekking tot de behandeling
van krijgsgevangenen.Opvallend is tevens dat de grondwetsartikelen die betrekking hebben op
de interne markt tot in detail zijn uitgewerkt, terwijl de artikelen die over
sociale kwesties gaan vaag blijven. Er staat weinig concreets in over gelijkheid
tussen homo's en hetero's, het recht van vrouwen op abortus of een Europees
minimuminkomen. Waar is die Europese waardegemeenschap waarover wordt gesproken?Op terreinen waarop vooralsnog alleen met unanimiteit beslist kan worden,
kan de Europese Raad ervoor kiezen om tot besluitvorming op basis van gekwalificeerde
meerderheid over te gaan: de zogeheten passerelle bepaling. Het verdrag heeft,
in de woorden van de regering, "ontwikkelingsperspectief". Vanuit mijn optiek
is er sprake van een achterdeur die het mogelijk maakt om verder te bouwen
aan het Fort Europa. Het aannemen van deze grondwet is dan ook méér
dan een symbolische stap op weg naar de vorming van een Europese superstaat
die niet sociaal, niet veilig en niet democratisch is.In oktober beginnen de onderhandelingen over de grondwet en terwijl de
regering spreekt van een evenwichtig compromis, is het duidelijk dat de regeringspartijen
het verre van eens zijn met elkaar. Dat maakt het noodzakelijk om meer inzicht
te krijgen in de wijze waarop de vertegenwoordigers van de Nederlandse regering
in Rome aan de slag denken te gaan. In hoeverre voelt de Nederlandse regering
zich gebonden aan de motie-Van Baalen waarin de regering gemaand wordt zich
sterk te maken voor het recht van iedere lidstaat op een eigen EU-commissaris
met volledig stemrecht? "Geen hard punt", zo zei de staatssecretaris gisteravond
in NRC Handelsblad. Hij geeft daarmee dit punt bij voorbaat weg en zet de
Kamer voor schut. Is dat nieuwe politiek?Los van de vraag of de Nederlandse regering in Rome voldoende weet binnen
te halen om de coalitie- en sommige oppositiepartijen tevreden te stellen,
gaat mijn partij de komende maanden campagne voeren tégen de Europese
grondwet. Wij verwachten daarbij brede steun. Minder dan éénderde
van onze bevolking voelt zich volgens de CPB/SCP-bijlage gehecht aan de Europese
Unie.De heer Timmermans (PvdA):Voorzitter.De voorzitter:Ik wil geen herhaling van de discussie die al plaatsgevonden heeft toen
u op het spreekgestoelte stond en de heer Van Bommel achter de interruptiemicrofoon.De heer Timmermans (PvdA):Waar gaat u dan campagne tegen voeren, mijnheer Van Bommel?De heer Van Bommel (SP):Wij gaan campagne voeren tegen de inhoud van déze grondwet.De heer Timmermans (PvdA):Maar er ligt nog helemaal geen voorstel voor!De heer Van Bommel (SP):Dat klopt, dat ben ik met u eens.De heer Timmermans (PvdA):Maar waar voert u dan campagne tegen?De heer Van Bommel (SP):Ik heb u dat in het interruptiedebatje ook al uitgelegd. Nu moet u niet
weglopen, mijnheer Timmermans, u zou op zijn minst de indruk kunnen wekken
dat mijn antwoord u interesseert!Wij hebben de Nederlandse regering gevraagd, erbij te onderhandelingen
op in te zetten dat het dwingend voorschrijven zoals dat bijvoorbeeld gebeurt
in deel 1, artikel 3, lid 2: interne markt, mededinging vrij
en onvervalst en in artikel 4: groot concurrentievermogen eruit gaat. Dat
is niet gelukt. Uw fractie wilde ons voorstel helaas niet steunen. In Europa
zie ik geen andere landen die daarover gaan onderhandelen. De uitkomst kan
helaas niet zijn dat dit eruit gaat. Verder zitten er zaken in zoals de oriëntatie
op de NAVO en het versterken van de defensie-inspanningen die voor ons onaanvaardbaar
zijn.Mevrouw Karimi (GroenLinks):Wij zijn het eens met de kritiek van de heer Van Bommel op de manier waarop
de Verenigde Staten op dit moment bezig zijn en op het unilateralisme. Wij
hebben echter wel gehoord waar u tégen bent, mijnheer Van Bommel, maar
niet waar u vóór bent. Wat is de visie van de SP? Hoe zou er
geantwoord moeten worden op het beleid van de VS?De heer Van Bommel (SP):Dat gebeurt niet met deze nieuwe grondwet. Ik heb er ook geen pasklare
oplossing voor, maar deze grondwet maakt Europa minder veilig. Daarin wordt
o.a. de oriëntatie op de NAVO vastgelegd, de versterking van de Europese
defensie en het Europese bewapeningsagentschap. Ik ben bijzonder verbaasd
dat juist de fractie van GroenLinks daar steun aan geeft, dat het voor uw
fractie geen halszaak is, mevrouw Karimi. Ik heb u daar nooit over gehoord!Mevrouw Karimi (GroenLinks):U zult straks horen hoe wij tegen die dingen aankijken. Ik stel het echt
zeer op prijs als de SP een en ander eens duidelijk zou maken. U zegt eigenlijk
"nee" tegen de EU! U weet niet eens wat voor een grondwet er komt en toch
voert u daar al campagne tegen. Het conventievoorstel is een behoorlijke vooruitgang,
maar ook daar bent u tégen. Volgens mij is het voor iedereen belangrijk
dat u aangeeft wat uw alternatief is. Is het alternatief van de SP terugtrekken
achter de dijken? Moet Nederland als eenling een neutrale politiek voeren?De heer Van Bommel (SP):Mevrouw Karimi weet uit voorgaande debatten dat de SP geen tegenstander
is van de Europese Unie. Wij zijn zelfs voor uitbreiding van de Europese Unie
maar vinden dat er op dit moment niet verdiept moet worden. Op dit moment
moet er geen grondwet met deze kern aangenomen worden. Het neoliberale karakter
van Europa zal onmiskenbaar in deze grondwet worden vastgelegd omdat er in
Europa nauwelijks een beweging is om dat eruit te halen. Er is geen enkele
regering in Europa die dat punt tot inzet van de onderhandelingen wil maken.
Dat is ons grote probleem met deze grondwet.Voorzitter. In oktober beginnen dus die onderhandelingen. Juist omdat
de regeringspartijen het oneens zijn, is het noodzakelijk dat de inzet van
de Nederlandse regering duidelijk wordt. In hoeverre voelt de regering zich
gebonden aan de motie-Van Baalen?Ik kom bij het referendum en de campagne. Wij verwachten brede steun bij
de campagne. Minder dan eenderde van onze bevolking voelt zich volgens de
CPB/SCP-bijlage gehecht aan de Europese Unie. Europa noch de Europese grondwet
spreekt tot de verbeelding, omdat zij een zeer hoog "ivoren torengehalte"
hebben. Daar gaan wij iets aan veranderen, eerst door mensen te informeren
en daarna door hen te mobiliseren en "nee" te zeggen tegen deze grondwet.
De Unie wordt er niet sociaal, niet veilig en niet democratisch mee. De uitbreiding
van de Unie wordt op zichzelf al een enorme krachttoer. Dat heeft onze steun.
Maar tegelijkertijd verdiepen leidt onherroepelijk tot de bouw van een kaartenhuis.
Zoals u weet, storten kaartenhuizen in, vroeg of laat, maar wel met zekerheid.De Nederlandse regering zal zich na aanneming van het wetsvoorstel opmaken
voor een campagne om voor de grondwet te stemmen. Ik neem aan dat de regering
om anderen die een andere opinie willen ventileren, geen politieke partijen
maar maatschappelijke bewegingen, ook financieel in staat zal stellen die
campagne te voeren.De heer Meijer:Voorzitter. In het laatste jaar van de huidige zittingsperiode van het
Europees Parlement begin ik met een terugblik op enkele onderdelen uit vorige
debatten over de Staat van de Unie. In 1999 heb ik aan de orde gesteld dat
veel geld uit de Europese structuurfondsen wordt rondgepompt tussen de rijkste
lidstaten. Dat is misschien goed voor de werkgelegenheid binnen de Brusselse
bureaucratie, maar het zou doelmatiger en democratischer zijn als dat geld
zonder EU-bemoeienis gewoon in het gemeentefonds en het provinciefonds zit.
Inmiddels nadert het jaar 2006, waarin op grond van een nieuwe verdeelsleutel
veel geld zal gaan naar nieuwe lidstaten met een laag inkomensniveau. Wat
onderneemt de regering om te voorkomen dat onze noordoostelijke provincies
op een laat moment worden verrast door het feit dat zij voortaan geen of aanmerkelijk
minder geld uit Brussel zullen krijgen?In 2000 heb ik aangedrongen op het terugdringen van de rol van de Raad
binnen de Europese Unie. De in de openbaarheid vergaderende nationale parlementen
zijn een veel betere bewaker van de uiteenlopende wensen van de nationale
publieke opinies dan de in beslotenheid vergaderende ministers en staatssecretarissen.
Daarom heb ik een systeem bepleit waarin de Europese Commissie voorstellen
doet, het Europees Parlement daarover een beslissing neemt en vervolgens de
nationale parlementen zich kunnen uitspreken over de toepasbaarheid van die
EU-besluiten op hun grondgebied. Bij de opstelling van het ontwerp voor een
EU-grondwet is uitgegaan van het tegendeel. Nationale parlementen kunnen wel
steeds vooraf hun verontrusting melden over aantasting van de eigen nationale
beleidsruimte, maar daarna staan zij buiten spel. Zo wordt het ze steeds moeilijker
gemaakt om rekening te houden met de binnenlandse publieke opinie. Lang voordat
het publieke debat van de grond komt, neemt de Europese Unie al besluiten
over rechtstreeks geldende verordeningen of over richtlijnen die de nationale
parlementen binnen twee jaar in hun wetgeving moeten opnemen. Ik vind het
verontrustend dat deze inbreuk op de democratie in de ontwerpgrondwet in stand
wordt gehouden en dat de positie van de Raad en daarmee die van de grootste
lidstaten wordt bevestigd en versterkt. Die grondwet maakt bovendien het vaak
beleden streven naar een sociaal Europa ondergeschikt aan vrije onvervalste
concurrentie en stimuleert deelname aan militaire avonturen buiten EU-gebied.
Als Europa een grondwet nodig heeft, verdient het een betere. De strijd voor
een beter Europa begint met de afwijzing van dit ontwerp. Dat betere Europa
moet meer gericht zijn op een democratische opbouw van onderop en op grensoverschrijdende
problemen die door de huidige Europese Unie vaak worden verwaarloosd.Opnieuw heb ik vragen over de Nederlandse bemoeienis met de vergaderplaats
van het Europees Parlement en de omvang van de Nederlandse afvaardiging daarin.
De top van Amsterdam in 1997 bevestigde dat het Europees Parlement vooral
in Straatsburg vergadert. Volgend jaar zullen alle Nederlandse partijen weer
vertellen dat dit waanzin is, in overeenstemming met de in ons land heersende
publieke opinie. Na de bespreking van de Staat van de Unie in 1999 is kamerbreed
een uitspraak gedaan tegen Straatsburg. Toen ik een jaar later de toenmalige
premier vroeg naar de voortgang op dit terrein, maakte hij duidelijk dat hij
zijn energie niet wilde verspillen aan zo'n kansloze zaak. Is dat ook de opstelling
van het huidige kabinet? Verwacht het dat ooit nog Brussel de enige vestigingsplaats
wordt of wordt rustig afgewacht totdat over 30 jaar alles naar Praag, Wenen
of Berlijn verhuist omdat het zwaartepunt van de Europese Unie dan inmiddels
sterk naar het oosten is verschoven?Op de intergouvernementele conferentie eind 2000 in Nice heeft Nederland
een aantal extra zetels in het Europees Parlement ingeleverd in ruil voor
een zwaarder gewicht in de Raad. De Nederlandse kiezers worden vanaf 2007
onderbedeeld in verhouding tot het kleinere België of het grotere Roemenië.
Inmiddels is voor de toekomstige stemverhoudingen in de Raad een nieuwe formule
bedacht. Betekent dit dan dat ook het ongedaan maken van de voor de Nederlandse
kiezers nadelige kant van deze deal inzet zal worden van de komende intergouvernementele
conferentie in Rome?Tot slot de actualiteit. Het blijkt nog steeds mogelijk dat mede vanuit
nettobetalend Nederland opgebrachte gelden weglekken naar oncontroleerbare
doelstellingen zoals de met terugbetalingen door contractanten gevulde geheime
kassen van het statistisch bureau Eurostat. De leden van het Europees Parlement
die het eerste onderzoeksdocument daarover hebben mogen inzien, oordelen dat
de fraude groter is dan verwacht. Desondanks wordt door de Europese Commissie
opnieuw de stelling ingenomen dat zij op de goede weg is en niet verantwoordelijk
kan worden gesteld voor ambtelijke handelingen die aan Eurocommissarissen
onbekend zijn gebleven. Hoe streng is Nederland in dit geval? Ik vraag dit
mede omdat een afwachtende en tolerante houding hierbij in schrille tegenstelling
staat tot het gedrag tegenover andere EU-lidstaten als het gaat om een strikte
naleving van het Stabiliteitspact achter de euro. Nederland is zelfs de braafste
van de klas door voorop te lopen in het wegsnijden van collectieve taken en
andere maatregelen die de gelijkwaardigheid van mensen bevorderen. Terwijl
het bovendien de grote buren Duitsland en Frankrijk aanklaagt voor overtreding
van dat pact. Inmiddels heeft Eurocommissaris Diamantopolou ervoor gepleit
om overheidsinvesteringen in onderwijs en onderzoek niet meer mee te tellen
bij de toepassing van in het Stabiliteitspact gestelde grenzen. Haar argument
is dat die volstrekt strijdig zijn met de op de top van Lissabon in 2000 uitgesproken
ambitie om de Europese Unie in 2010 tot de meest dynamische kennismaatschappij
ter wereld te maken. Hoe lang denkt de regering dit Stabiliteitspact nog ongewijzigd
te kunnen handhaven als én de grote landen én de zuidelijke
landen én de zwakkere nieuwkomers die weliswaar niet onmiddellijk aan
de euro meedoen maar worden verplicht dat binnenkort wel te gaan doen, er
in de praktijk niet aan kunnen voldoen en als alleen Nederland er aan kan
voldoen door draconische maatregelen? Hoe lang denkt de regering dat dit Stabiliteitspact
nog ongewijzigd in stand kan blijven?De heer Van den Brink (LPF):Voorzitter. Wim Kan zei ooit: "Democratie is de wil van het volk en elke
dag lees ik stomverbaasd in de krant wat ik nu weer wil." Als wij praten over
de Europese Gemeenschap vergaat het veel burgers in Nederland het zo. Veel
burgers denken: we zijn bezig met een Europese Gemeenschap en waarom moet
die worden vergroot op het moment dat de eigenlijke Europese Gemeenschap van
15 landen nog niet eens goed op de rit is gebracht? Dat is de vraag die burgers
in Nederland bezighoudt.De LPF kan snappen dat ons land de discussie over de uitbreiding met een
aantal landen is aangegaan. We hebben allemaal ooit de Berlijnse muur zien
vallen. We hebben daar toentertijd allemaal de politici met krokodillentranen
in de ogen zien staan met de boodschap: wij zullen jullie weghouden bij dat
Russische blok en ervoor zorgen dat ons Europa jullie opneemt. Ik denk dat
er geen enkele Nederlander is die daar in principe een probleem mee heeft.
Ik denk alleen dat veel Nederlanders zich afvragen of de tijd die ervoor wordt
uitgetrokken en een uitbreiding in één keer met tien landen
tegelijk niet te veel van het goede is. Dat is nu precies waardoor een aversie
tegen Europa ontstaat. Dat is op zijn minst dom, want wij zijn ervan overtuigd
dat een land als Nederland niet zonder Europa kan. De fractie van de LPF is
ervan overtuigd dat Europa ons tot nog toe geen windeieren heeft gelegd. Dat
houdt in dat wij niet weg moeten gooien wat wij samen hebben bereikt, ook
niet wat mensen in een misschien wat emotionele bui ten tijde van de val van
de Berlijnse muur hebben uitgesproken.Natuurlijk willen de mensen die in die landen leven als het kan een hoger
welvaartsniveau. Mij is echter geleerd dat het bereiken van een hoger welvaartsniveau
alleen kan als het rustig aan gebeurt. Dus niet hard lopen en zorgen dat er
zoveel zekerheden ingebouwd zijn dat het mogelijk is om de eindstreep te bereiken.
In de politiek wordt door veel mensen van alles geroepen. Als zij het fout
hebben, zijn zij na vier jaar vertrokken en dan zitten anderen met de problemen
opgescheept. Dat is de pure essentie waardoor de burger zijn vertrouwen in
de politiek verliest. Politici roepen: het gaat niet zoals het moet gaan.
Maar over vier jaar zijn zij van het toneel verdwenen en zeggen anderen weer
dat het fout is gegaan.Burgers in Nederland hebben vertrouwen in wat er tot nog toe in de EU
is gebeurd. Zij hebben zich altijd wel afgevraagd waarom Italië zich
zo moeilijk aan de afspraken houdt. Zij hebben zich ook afgevraagd waarom
er elke keer een discussie komt over de vraag of landen zich
moeten houden aan het Stabiliteitspact. Zij zullen zich nog meer dingen afvragen
wanneer er in een keer zo'n grote groep landen bij komt. De LPF-fractie kan
haar goedkeuring geven aan een uitbreiding van de EU, maar zij vindt dat het
op een gematigde manier moet gebeuren, nooit in één keer. Zij
vindt dat landen individueel moeten worden beoordeeld en dat zij individueel
compleet aan de criteria moeten voldoen.Voorzitter. De Kamer heeft bij motie uitgesproken dat er een Europese
commissaris moet komen. De democratie is de wil van het volk, maar elke dag
lees ik stomverbaasd in de krant uitspraken zoals die van de heer Nicolaï.
Ik ben benieuwd hoe dat zal gaan. Vervolgens gaat het erom of de Nederlandse
burger het vertrouwen gegeven kan worden dat men met het beleid uitkomt waar
men wil uitkomen. Dan ontstaat het grootste dilemma. Overheid en kabinet,
geef mij aan waar u uit wilt komen. Op dit moment lijkt het erop dat het kabinet
een kapitein is die niet weet wat de windrichting is. Als de regering in Europa
niet bereikt dat de buitengrenzen veilig worden en dat de criminaliteit aangepakt
wordt, zodat burgers zich ook in de vergrote EU veilig voelen, ben ik ervan
overtuigd dat het zal mislukken. Het gaat bij mensen doorgaans om hetgeen
voelbaar is. Het gaat om het geld en om de financiën. Zo zit de wereld
in elkaar. Een ding gaat echter voor alles. Als mensen zich niet veilig voelen,
is de rest niet meer belangrijk.Wij zijn benieuwd of de regering het soort kapitein kan worden waarvan
zij nu mede de windrichting heeft kunnen bepalen.Mevrouw Karimi (GroenLinks):Voorzitter. De Europese Unie staat voor belangrijke uitdagingen. De belangrijkste
gebeurtenis in de nabije toekomst is natuurlijk de uitbreiding met tien nieuwe
lidstaten. Om dat in goede banen te leiden, is daadkrachtig en inspirerend
leiderschap vereist. Ik vind het jammer om te moeten zeggen, maar de Staat
van de Unie geeft in onze ogen onvoldoende antwoord op de uitdagingen waarvoor
de Unie staat. Het is een visieloos stuk, dat weinig verder komt dan het beschrijven
van de huidige stand van zaken en het opsommen van de verschillende agenda's.
Die opsomming laat zien hoe doordrongen het nationale beleid inmiddels is
van Europees beleid. Desondanks ademt het te veel een unie van markt en munt
uit. Dat is niet wat de mensen willen horen. Ons Europa is geen Europa van
alleen maar markt, maar vooral een Europa van burgers. Wij willen van de economische
unie ook een politieke unie maken.GroenLinks is voorstander van de uitbreiding. Grote meerderheden van de
bevolking in die landen kiest bewust voor de EU. GroenLinks sluit de ogen
echter niet voor de minder goede kanten van de uitbreiding. Sommigen vrezen
dat door de uitbreiding onze verworvenheden op termijn op de tocht komen te
staan. Ik denk aan zaken als gelijke rechten voor mannen en vrouwen en de
positie van homo's. De huidige EU moet meer investeren in een dialoog, zodat
onze verworvenheden ook de hunne worden. Graag een reactie van de regering.GroenLinks heeft de EU altijd gezien als het grootste conflictpreventieprogramma
ter wereld. Het heeft bewezen te werken. De enige overgebleven supermacht
heeft een tegenwicht nodig die in tijden van crisis niet alleen vertrouwt
op de militaire macht. Europa moet staan voor internationale rechtsorde en
mensenrechten. Helaas heeft de EU dat nog onvoldoende beseft. Na 11 september
is er een Europees arrestatiebevel gekomen dat een loopje neemt met de burgerrechten.
Europa heeft meer dan ons lief is onder druk van de VS repressieve maatregelen
genomen. De verdeeldheid over Irak deed de EU op haar grondvesten schudden.
Een beter geïntegreerde Unie moet het progressieve antwoord op uitzichtloos
unilateralisme van de VS zijn. Doeltreffend milieubeleid, minimumstandaarden
voor sociaal beleid, effectief gemeenschappelijk buitenlandbeleid en gezond
sociaal-economisch beleid staan op de agenda van GroenLinks. Onze toekomst
ligt in Europa. Een Nederland dat zich verschanst achter de dijken, zoals
bijvoorbeeld de SP voorstaat, is voor GroenLinks geen alternatief maar eerder
een schrikbeeld.De EU is begonnen als een marktproject, maar ontwikkelt zich meer in de
richting van een politieke unie. Dat is niet in de laatste plaats te danken
aan groene geestverwanten zoals Joschka Fischer. Hij en andere progressieven
zijn mede de architecten van de zich ontwikkelende Unie. De ontwerpgrondwet
van de Conventie is een flinke stap vooruit. De regering presenteert in de
Staat van de Unie een nogal glad verhaal waarin zij haar zegeningen stelt.
Zo zegt zij bijvoorbeeld dat opname van het grondrechtenhandvest past binnen
het streven van de regering om de waardegemeenschap van de EU te versterken.
Volgens mij heeft de regering zich juist lang verzet tegen een bindend grondrechtenhandvest
uit angst voor de financiële consequenties.Het Conventievoorstel maakt de Europese Unie democratischer, doorzichtiger
en doortastender. Het Europees Parlement krijgt meer zeggenschap dan menig
nationaal parlement. Nationale parlementen krijgen op hun beurt een wapen
tegen Brusselse centraliseringsdrift. Het grondrechtenhandvest geeft Europese
burgers meer rechten. Natuurlijk is Europa ook met de Grondwet nog lang niet
af van de Conventie, maar een bindend grondrechtenhandvest is de moeite van
het verdedigen waard. Sociale grondrechten geven burgers een wapen tegen neoliberale
politiek. Het gaat echter om meer democratie en meer betrokken burgers. Het
referendum is daartoe een geëigend middel. Dat zal in Nederland worden
gehouden, niet dankzij maar ondanks de regering.De Conventie is het erover eens geworden dat wetten maken in het openbaar
moet gebeuren. Wij vergaderen ook op die manier. Het maken van een Grondwet
in de IGC, wat van nog fundamenteler belang is, wordt daarentegen weer achterkamertjespolitiek.
Dat is absurd. Wil de regering zich ervoor inzetten dat ook de IGC in openbaarheid
vergadert of kan zij in ieder geval toezeggen dat de documenten die zij en
andere regeringen inbrengen, direct op internet verschijnen, zoals het geval
was bij de Conventie?Wij steunen de wens van de regering om zo dicht mogelijk bij het resultaat
van de Conventie te blijven. Wij zien ook dat de VVD-fractie steeds vaker
rechtse, anti-Europese sentimenten uit. Zij moet zich niet blindstaren op
de zogenoemde eigen commissaris met stemrecht. Eerlijk gezegd
voel ik mij beter vertegenwoordigd door Margot Wallström, de vasthoudende
EU-commissaris milieu, of door Chris Patten, de EU-commissaris buitenlandse
betrekkingen die de VS de les durft te lezen, dan door Frits Bolkestein. Onze
commissaris dreigt namelijk het Duitse systeem van statiegeld op drankverpakkingen
dat minder afval oplevert, te saboteren omwille van de heilige interne markt.
Het hebben van zo'n landgenoot in Brussel is ronduit gênant! Overigens
staat ook GroenLinks niet te juichen bij het compromis over de samenstelling
van de Commissie. Elk alternatief kent echter ook nadelen. Het is dus geen
hard punt voor GroenLinks.Ik heb in mijn tekst iets over het veto geschreven inzake financiële
perspectieven. Ik werd echter verrast door het interview met staatssecretaris
Nicolaï. Als ik het goed heb begrepen, zet Nederland nu in op de nettobegrenzing
en niet meer op het behoud van het vetorecht. Kan de staatssecretaris mij
hierover duidelijkheid verschaffen? Kan hij zeggen of er al wordt gedacht
aan een bepaald percentage van het BNP? Ik vraag de regering in ieder geval
om af te zien van pogingen om meerderheidsbesluitvorming terug te draaien.
Wat GroenLinks betreft concentreert de regering haar inzet op wat de Conventie
heeft laten liggen, bijvoorbeeld het moderniseren van de artikelen over landbouw
en visserij. Het is natuurlijk absurd dat de doelstelling van duurzame ontwikkeling,
die prominent figureert in deel I, niet terug te vinden is in deze beleidsartikelen.
Is de regering bereid zich in te zetten voor een protocol waarin de betekenis
van duurzame ontwikkeling voor de EU wordt uitgewerkt, zoals de Europese commissie
heeft voorgesteld in haar standpunten over de IGC?De regering wenst met betrekking tot het externe beleid een aanzienlijke
coherentie over de instelling van een Europese minister van Buitenlandse Zaken.
Die moet zich volgens GroenLinks vertalen in een optreden van de EU in internationale
gremia zoals de VN. Wat ons betreft, krijgt de EU één zetel
in de Veiligheidsraad van de VN en niet de lidstaten afzonderlijk. De EU moet
daar natuurlijk iets tegenover stellen voor de huidige permanente leden van
de Veiligheidsraad uit Europa. Hoe denkt de regering over een directorium
van grote landen, in ieder geval voor belangrijke kwesties van oorlog en vrede?
Zal de regering ervoor zorgen dat het evident blijft dat de buitenlandminister
ook voor zijn GBVB-taken het vertrouwen van het Europees Parlement geniet?Op dit moment vindt er een nieuwe wapenwedloop plaats. Ik ben blij dat
de strijd tegen massavernietigingswapens zo prominent op de politieke agenda
staat. Is Nederland bereid zich aan te sluiten bij de "New Agenda Coalition"
en te pleiten voor een kernwapenvrije wereld?Voordat je het weet, is de winst die de conventie heeft geboekt op het
terrein van democratie en besluitvaardigheid weer teniet gedaan, te meer daar
andere regeringen ook hun vetowensen hebben. Ik wil duidelijk zijn: als de
IGC het werk van de conventie verpest, zal GroenLinks niet aarzelen om het
instrument van een referendum aan te grijpen voor een neecampagne.De heer Lagendijk:Voorzitter. Toen vorige week het gerucht steeds sterker werd dat de heer
Bot de opvolger zou worden van de heer De Hoop Scheffer werd mij gevraagd
wat ik daarvan vond. Ik heb toen gezegd dat ik zijn kandidatuur van harte
zou ondersteunen en wel om een reden, namelijk vanwege zijn ervaring in Europa.
Ik ben van mening dat Nederlandse buitenlandse politiek steeds vaker Europese
buitenlandse politiek is.Nu is mijn vraag of dit besef, die link tussen de Nederlandse en de Europese
buitenlandse politiek, werkelijk is doorgedrongen tot dit kabinet. Dit kan
ik niet afleiden uit de Staat van de Unie, want die is in de loop der jaren
steeds meer verworden tot een soort opsomming van ambtelijke voornemens in
plaats van een stuk waarin de regering haar visie neerlegt. Gelukkig zijn
er kranten en daaruit werd duidelijk dat de minister-president en de minister
van Buitenlandse Zaken van mening zijn dat er voor Nederland een bijzondere
rol zou kunnen zijn weggelegd als bemiddelaar tussen de Verenigde Staten en
de Europese Unie.Heeft het ontbijt in Washington en de aansluitende benoeming van de heer
De Hoop Scheffer werkelijk zoveel zand gestrooid in de ogen van de Nederlandse
regering dat zij denkt op eigen houtje een bemiddelende rol te kunnen spelen
tussen de VS en de Europese Unie? Ik denk dat die gedachte gebaseerd is op
een foute analyse, namelijk dat de VS ons wel aardig vinden en dat wij in
Europa ook wel een potje kunnen breken en dus dat de rol van bemiddelaar ons
op het lijf is geschreven.In ben ervan overtuigd dat alleen door sterk en zonder terughoudend in
te zetten op de totstandkoming van een gezamenlijk Europees buitenlandbeleid,
de Verenigde Staten te beïnvloeden zijn en, als dat nodig mocht zijn,
te corrigeren. De weg naar Washington loopt via Brussel. Ik wil hiervan graag
twee voorbeelden geven."Een veiliger Europa in een betere wereld", zo noemde Javier Solana, de
hoge vertegenwoordiger voor het gemeenschappelijk buitenlandbeleid in Europa,
zijn onlangs verschenen pleidooi voor een Europese samenwerking juist op dit
terrein. Hoewel dit document voor allerlei verbeteringen vatbaar is, denk
ik dat het een goede basis biedt voor een herkenbare Europese buitenlandse
politiek.In dit document houdt de heer Solana een hartstochtelijk pleidooi voor
wat juist specifiek is in het Europese optreden naar buiten toe. Hij stelt
vast dat de Europese Unie met bijna een half miljard inwoners en een kwart
van het BNP op wereldniveau een rol speelt op het wereldtoneel en dus, of
wij dit nu willen of niet, bereid moet zijn om een belangrijk deel van de
veiligheid in de wereld op zich te nemen. Ik ben dit met hem eens. Hij geeft
in de nota goed aan wat nu zo specifiek is en zou moeten zijn aan het Europese
optreden. Dit is de stille kracht, het fijnmazig net van handelsovereenkomsten,
conflictpreventie, diplomatieke pressie en in uiterste geval, het aanwenden
van noodzakelijk geweld, maar dan wel in multilateraal verband sterk verankerd
in een internationale orde.De nadruk van het Europese beleid ligt, aldus Solana, op ingrijpen in
een vroeg stadium dat wil zeggen op pre-emptieve betrokkenheid als ik daarvoor
die lelijk klinkende Nederlandse term mag gebruiken. Dit is iets totaal anders
dan de opvatting van de Amerikanen over pre-emptief. Daarover zei VN-secretaris
Kofi Annan vorige week in een bewogen redevoering: "Als preventief
optreden algemeen wordt geaccepteerd, zal dit leiden tot verspreiding van
het unilaterale en wetteloze gebruik van geweld met of zonder geloofwaardige
rechtvaardiging."Voor de neoconservatieven en voor de regering-Bush is pre-emptive, preventief,
een soort wondermiddel: met militairen en een hoop precisiewapens een op westerse
leest geschroeide democratie vestigen. Voor Europa betekent preventief een
langetermijnproces, waarin alle mogelijke beleidsterreinen worden betrokken
die invloed kunnen hebben op het uitbreken of het aanwakkeren van conflicten.
Waarom hoor ik de Nederlandse regering nooit deze Europese interpretatie van
pre-emptive, benadrukken en ondersteunen? Daaruit zou klip en klaar blijken
dat de Amerikaanse interpretatie van pre-emptive strike afwijkend is. Zit
Nederland met betrekking tot de interpretatie van "preventief" ergens tussenin
of wil de regering de kool en de geit blijven sparen?Ik geef een ander voorbeeld van de meerwaarde van gemeenschappelijk Europees
optreden. Sinds maart van dit jaar hebben de Amerikaanse autoriteiten toegang
tot de reserveringsmaatschappijen van alle Europese luchtvaartmaatschappijen,
inclusief de KLM. Zij hebben de beschikking over passagiersgegevens, waaronder
persoonsgebonden gegevens zoals creditcardgegevens en wensen voor een bepaald
dieet. Luchtvaartmaatschappijen zijn eigenlijk gedwongen om mee te werken
want als zij dat niet doen, verliezen zij hun landingsrechten. De Europese
Commissie, in de persoon van de Nederlandse commissaris Bolkestein, staat
een beetje met de handen in het haar. In dit politieke conflict wordt de EU
door de Amerikanen onder zware economische druk gezet. Het gaat om een fundamenteel
verschil van mening tussen de Verenigde Staten en Europa over de balans tussen
het waarborgen van burgerrechten en de strijd tegen het terrorisme. Het is
niet de eerste keer dat er sprake is van een verschil van mening en het zal
ook wel niet de laatste keer zijn. Naar mijn mening dient Nederland in een
dergelijke kwestie het voortouw te nemen om Amerikaans onbegrip en arrogantie
weg te werken. In dit geval kan de heer Bolkestein best een steuntje in de
rug gebruiken van "een van de grootste leiders van Europa", als ik de president
van Amerika goed citeer.Is Nederland inderdaad het braafste jongetje van de klas, zoals het grootste
progressieve weekblad vorige week kopte, of had de gezaghebbende columnist
in het grootste conservatieve weekblad het bij het rechte eind toen hij zei:
"In plaats van een gezamenlijk opereren te propageren met andere Europese
staten, denkt het kabinet dat een kritiekloze, als het even kan vrijblijvende
steun voor het beleid van George Bush het beste is wat Nederland kan doen."
Het gaat mij niet om het etiket, maar om de ondubbelzinnige steun van de Nederlandse
regering voor een gezamenlijk Europees optreden, omdat ik ervan overtuigd
ben dat dit de enige manier is om de Verenigde Staten tegemoet te treden.Ten slotte heb ik een paar culinaire tips voor de minister-president.
Ga eens vaker ontbijten in Parijs, Berlijn en Londen. Steek bovendien wat
meer energie in het bereiden van een gezamenlijke lunch zodat wij aan het
einde van de dag, bij de hoofdmaaltijd, wat meer keuze hebben dan slechts
Amerikaanse hamburgers.De heer Dittrich (D66):Voorzitter. Zaterdag begint de Intergouvernementele Conferentie over de
Europese Grondwet en daarom is het goed dat wij vandaag in dit debat met de
regering daarover van gedachten kunnen wisselen. Voor D66 is Europa geen doel
op zich; Europa is een manier om vrede, welvaart en veiligheid te waarborgen.
Voor D66 is Europa meer dan een economisch samenwerkingsverband, namelijk
een politieke waardegemeenschap. De waarden die daarbij voor mijn fractie
centraal staan, zijn: democratie, bescherming van mensenrechten en bescherming
van de rechtsstaat. Ons Europa is dan ook een Europa dat deze waarden intern
garandeert en extern uitdraagt.Allereerst over de interne garantie: mijn fractie wenst een mensenrechtenpact
naar analogie van het Stabiliteitspact. Het is raar dat landen op de vingers
getikt kunnen worden als zij zich niet aan begrotingsregels houden, terwijl
er weinig tegen de schending van mensenrechten te doen is. Toen Oost-Europese
landen zich aanmeldden voor het lidmaatschap hebben wij de zogenaamde Kopenhagencriteria
ontwikkeld. De belangrijkste daarvan zijn de politieke criteria die terecht
een conditio sine qua non zijn om onderhandelingen te openen. Er is echter
één probleem: nadat de landen lid zijn geworden, kunnen wij
weinig meer doen.De heer Timmermans (PvdA):Wat voegt zo'n pact toe aan het handvest inzake de grondrechten? Dat maakt
straks onderdeel uit van de Europese grondwet. Iedere Europese burger kan
daarmee als hij gediscrimineerd wordt of anderszins in zijn rechten wordt
aangetast, naar de Europese rechter gaan. Het staat toch nu al vast dat de
rechter ingrijpt als de rechten van Europese burgers worden geschonden?De heer Dittrich (D66):Dat is nu juist het probleem. Als rechten worden geschonden gaan mensen
naar de rechter. Dan volgt een procedure en moet onder meer op de uitspraak
worden gewacht. Wij willen dat de naleving van de regels wordt gemonitord.
Burgers kunnen dat natuurlijk zelf blijven doen, maar je zou het als het ware
moeten institutionaliseren. Op die manier wordt bekeken of de landen de regels
naleven. Dat kun je doen naar analogie van het Stabiliteitspact. Wij stellen
dan ook voor dat er jaarlijks een verslag moet komen over de wijze van opereren
van landen. Het betreft dus niet alleen de nieuwe landen, maar ook de landen
die nu al lid zijn van de Europese Unie. In het verslag kan om te beginnen
aan "naming and shaming" worden gedaan voor landen die zich niet aan de regels
blijken te houden. Je kunt evenwel ook denken aan berisping en het opleggen
van boetes. Nu is dat alleen mogelijk als een land helemaal over de scheef
gaat en veertien andere landen het daarover eens zijn. Onze visie is dat democratie
bewaken een groeiend proces is. Het monitoren van de manier waarop landen
omgaan met de mensenrechten – ook de huidige lidstaten – is een
aanvulling op wat er nu al is.De heer Timmermans (PvdA):Wie moet dat doen? De Europese Commissie bijvoorbeeld? Zij moet dan naar
Nederland komen en bekijken of het zich houdt aan de grondwet.
Is dat een soort extranationale, grondwettelijke toetsing van ons gedrag?
Wat moet ik mij daarbij voorstellen?De heer Dittrich (D66):Mijnheer Timmermans weet dat papier geduldig is. Je kunt alles prachtig
op papier zetten, maar het gaat natuurlijk om de vraag op welke manier ermee
wordt omgegaan in een rechtstaat, zoals elk van de landen van de Europese
Unie. Het is mogelijk dat de politie in de praktijk op een heel andere manier
omgaat met mensenrechten dan zoals het prachtig is opgeschreven. Het is dan
ook belangrijk om te toetsen op welke manier de landen met de mensenrechten
omgaan. Dat is dus een meerwaarde. Op die manier vluchten wij in details.
Wij stellen voor dat de regering de uitwerking van dit onderwerp op zich neemt
en bij haar voorzitterschap betrekt.De heer Timmermans (PvdA):U roept maar wat.Mevrouw Karimi (GroenLinks):Ik denk natuurlijk heel graag mee over alles wat de mensenrechtensituatie
verbetert. Daarom ben ik heel nieuwsgierig naar het voorstel van de heer Dittrich.
Hij stelt een mensenrechtenpact voor. Wij weten dat al de desbetreffende landen
lid zijn van de Raad van Europa. Daarbinnen is bijvoorbeeld een statenklacht
mogelijk. De regering wil daarvan nooit gebruik maken en de heer Dittrich
behoort tot de coalitie. Wat voegt zijn voorstel toe aan de instrumenten die
de Raad van Europa al heeft?De heer Dittrich (D66):De leden van het Europees Parlement bekijken natuurlijk ook al hoe het
gaat met de mensenrechten. Wij willen echter dat dit onderwerp structureel
aan de orde is. Er moet over worden gepubliceerd en er moet een discussie
ontstaan in Europa over de vraag hoe een bepaald land met de mensenrechten
omgaat. Dat is de meerwaarde van het voorstel. Dat geldt zeker als Europa
groter en groter wordt door toevoeging van landen die uit een heel andere
traditie komen.Mevrouw Karimi (GroenLinks):Dat is heel goed. Ik heb ook gesproken over bezorgdheid over de verworvenheden.
Het Europees Parlement brengt jaarlijks rapporten uit over de mensenrechtensituatie,
onder meer binnen de Europese Unie. Is dat voor u niet voldoende?De heer Dittrich (D66):Dat is niet voldoende, zoals ik net heb gezegd. De rapporten worden behandeld
in het Europees Parlement. Wij denken juist dat het goed is dat dit onderwerp
jaarlijks voor het voetlicht wordt gebracht en dat er grote discussies over
ontstaan. Dat moet niet alleen binnen het Europees Parlement gebeuren; ook
de bevolking moet kunnen meedoen met de discussies. Wij groeien immers toe
naar een groter Europa. Het onderwerp moet dus op een andere manier onder
de aandacht worden gebracht. Wij vragen de regering deze gedachte tijdens
het voorzitterschap verder uit te werken en de discussie aan te gaan, zodat
wij een stap verder kunnen komen op dit punt.De heer Van Dijk (CDA):Ik heb begrepen dat het voorstel van de heer Dittrich uit twee onderdelen
bestaat. Ten eerste vindt hij dat er jaarlijks een rapport moet verschijnen.
Ten tweede is hij voorstander van een sanctiemechanisme voor het geval lidstaten
ernstige overtredingen begaan. Wat is het verschil met artikel 58 van het
nieuwe Europees Verdrag betreffende een Europese grondwet voor de EU? In artikel
58 wordt bepaald dat de EU op basis van rapporten kan besluiten tot schorsing
wanneer de in artikel 2 opgenomen mensenrechten worden geschonden. Wat is
dan de toegevoegde waarde van het voorstel van de heer Dittrich?De heer Dittrich (D66):Wij zien het als toegevoegde waarde dat er daadwerkelijk discussie ontstaat
en je landen in het openbaar kunt aanspreken. Met een duidelijk vormgegeven
mensenrechtenpact analoog aan het Stabiliteitspact komt veel duidelijker tot
uitdrukking dat bepaalde landen nog steeds in een achterstandssituatie verkeren
of weer terugvallen. Vervolgens kun je daar ook werkelijk iets aan doen en
zullen de landen daar onderling veel meer aandacht aan besteden. Als nationale
parlementen zouden wij daar ook zeggenschap over moeten hebben.Tot zover het interne gedeelte. Uiteraard is ook het externe gedeelte
van groot belang. Een sterk gezamenlijk Europees buitenland- en veiligheidsbeleid
is zowel een Nederlands als een Europees belang. Bob van den Bos zal daar
straks verder op ingaan. Ik wil nu stilstaan bij de financiën en ik ga
in op de handhaving van de unanimiteit bij het vaststellen van de financiële
perspectieven. Hoe kan het gebruik van een veto helpen om de Nederlandse bijdrage
te verminderen? Het klinkt stoer, maar zal het ook werken? De regering moet
toch weten dat als Nederland een veto afgeeft, Spanje en Polen dat natuurlijk
ook zullen doen. De ervaring leert dat landen die veel eten uit de Europese
trog hun veto gaan gebruiken voor meer subsidies. Dat is dan ook de reden
geweest dat D66 bij de debatten rond de Thessalonikitop heeft voorgesteld
om een nettobegrenzer in te stellen. Uit het interview met de staatssecretaris
voor Europese Zaken maken wij op dat hij dit idee lijkt te hebben overgenomen.
Wij horen graag wat de positie van de regering is.Met betrekking tot de toekomstige financiën van de EU moet het afschaffen
van het bestaande Europese landbouwbeleid centraal staan. Via Europese landbouwsubsidies
vloeit jaarlijks ruim 40 mld euro naar de Europese boeren. Deze 48% van de
begroting is bestemd voor 2% van de bevolking. Slechts een heel klein deel
van die 40 mld euro gaat naar kleine, milieuvriendelijke boeren. Het Europese
landbouwbeleid heeft niets meer te maken met de oorspronkelijke doelstelling
om voedselvoorziening veilig te stellen, die na de Tweede Wereldoorlog werd
geformuleerd. Het landbouwbeleid is uitgegroeid tot een ware subsidiemolen
die schadelijk is voor consumenten, dieren, het milieu en natuurlijk de Derde
wereld.Alsof het afsluiten van onze markten voor producten uit de Derde wereld
niet genoeg is, dumpt Europa haar producten ook nog met exportsubsidies op
de wereldmarkt. Geen arme boer uit een Derde wereldland kan daar nog tegenop.
Het is daarom opmerkelijk dat sommige partijen verbaast zijn dat er zoveel
migranten en economische vluchtelingen naar Europa komen. De beste manier
om die instroom in te perken is door deze landen economisch perspectief te
bieden en dat kan door het Europees landbouwbeleid drastisch te hervormen. Deelt de regering deze visie van D66 en hoe denkt de regering de
komende tijd bij te dragen aan de verwezenlijking hiervan?Wij vinden het vreemd dat de regering persisteert in haar plan om een
expliciete verwijzing naar de joods-christelijke beginselen van Europa in
de grondwet te krijgen. Er is een Kamermotie van de hand van mijn collega
Van der Laan, waarin staat dat de huidige tekst, waarin naar de religieuze
grondslagen in het algemeen verwezen wordt, toereikend is. Wij willen dus
dat die motie wordt uitgevoerd.Het zou mooi zijn als de grondwet de nadruk legde op zaken die ons juist
verbinden, zoals het grondrecht vrijheid van godsdienst. Daarnaast is het
natuurlijk een politiek feit dat deze verwijzing in Turkije geïnterpreteerd
zal worden als het voorgoed dichtgooien van de deur voor Turkije als toetreder
tot de Europese Unie.De heer Van der Staaij (SGP):Ik blijf ermee zitten dat de heer Dittrich er niet op ingaat dat er in
de preambule tot twee maal toe het humanisme expliciet wordt genoemd. Vindt
hij dat geen fundamentele onevenwichtigheid in deze tekst?De heer Dittrich (D66):Wij willen bereiken dat er geen groepen en mensen buitengesloten worden.
Door het te benoemen zoals is voorgesteld, worden mensen van andere godsdiensten
en achtergronden buitengesloten. Dat is niet handig en niet goed, als je met
nieuwe landen te maken hebt. Wij willen ons er dus juist op richten om mensen
als het ware binnen te houden en te laten meedoen. Dit is ook een van de motto's
van dit kabinet.De heer Van der Staaij (SGP):Vloeit uit deze gedachtegang voort dat niet alleen het humanisme expliciet
moet worden genoemd, maar dat er ook algemener over filosofische of levensbeschouwingen
moet worden gesproken?De heer Dittrich (D66):Het moet natuurlijk wel een tekst blijven die iets zegt. Voor ons is de
huidige tekst toereikend en wat dat betreft, willen wij er niet van af. Wij
niet alleen, want er is hierover een motie aangenomen door de Tweede en Eerste
Kamer.De heer Rouvoet (ChristenUnie):De motie moet wel goed geciteerd worden. Nu heeft de heer Dittrich het
ineens over de joods-christelijke beginselen. Daar is echter nooit sprake
van geweest. Het gaat erom dat er verwezen wordt naar de geschiedenis, de
wortels, van de Europese beschaving. Daarvoor zijn allerlei momenten aan te
wijzen. Ik begrijp niet dat de heer Dittrich kan ontkennen dat tot die geschiedenis
zeer prominent de joods-christelijke wortels behoren. De heer Dittrich maakt
er nu joods-christelijke beginselen van. Dat is echter een heel andere discussie.
Dit moet vergeleken worden met wat er nu is opgenomen over de humanistische
beginselen: eerbied voor de rede. Hierover kunnen wij nog heel lange verhalen
houden, maar ik stel voor om de geschiedenis recht te doen. Dit is ook het
enige wat er gevraagd wordt. Er wordt de mensen niet gevraagd om zich te conformeren
aan beginselen van anderen. Er wordt namelijk niemand buitengesloten. Nogmaals,
doe recht aan de geschiedenis. Met Thijs Wöltgens wil ik zeggen: laten
wij niet puberaal doen door dit gedeelte weg te willen gummen.De heer Dittrich (D66):U haalt de motie heel terecht aan, want die Kameruitspraak is door een
grote meerderheid aanvaard. Die motie is aan de regering gegeven. Gezien de
standpuntbepaling van de regering wordt er geen recht gedaan aan die Kameruitspraak
die, nogmaals, door een meerderheid is aanvaard.De heer Rouvoet (ChristenUnie):U gaat hiermee voorbij aan mijn vraag, want de motie heeft betrekking
op het al of niet vermelden van joods-christelijke beginselen. Ik herhaal
dat deze discussie daar helemaal niet over gaat. Ik hoop dat u de discussie
wel gevolgd heeft. Het gaat namelijk om het wel of niet recht doen aan de
geschiedenis van Europa, dus het verwijzen naar de joods-christelijke wortels,
de geschiedenis. Dit is iets anders dan "beginselen".De heer Dittrich (D66):Daarom heb ik de motie op mijn bureau liggen. Mevrouw Van der Laan zoekt
die al op. U hebt helemaal gelijk als u zegt dat het om de aanvaarde motie
gaat. Die moet uitgevoerd worden. Het is een goed democratisch beginsel, waar
u zich ook altijd achter schaart, dat, wanneer de Kamer een uitspraak heeft
gedaan, de regering de motie dient uit te voeren.Voorzitter. Ik zei al dat de voorgestelde formulering door Turkije kan
worden opgevat als het voorgoed dichtslaan van de deur voor toetreding. Men
moet mij niet verkeerd begrijpen. D66 vindt dat Turkije nu geen lid van de
Europese Unie kan worden. Volgend jaar is er een nieuw toetsingsmoment. Gezien
de huidige stand van de mensenrechten in Turkije zal Turkije, eerlijk gezegd,
ook volgend jaar nog niet in staat zijn om echt aan de onderhandelingen mee
te doen. Het gaat ons echter absoluut te ver om die deur voorgoed te sluiten.
Wij willen Turkije niet in de handen van fundamentalisten drijven.Enkele andere woordvoerders hebben al gesproken over het circus van de
ene keer in Straatsburg vergaderen en de andere keer weer in Brussel. Het
is zeker een circus als alle andere landen erbij komen. Dat circus moet toch
echt afgelopen zijn. Het is zo'n verspilling van geld en energie! Er is niet
voor niets een Kameruitspraak gedaan dat er niet meer in Straatsburg zou moeten
worden vergaderd. Toen is door de regering gezegd dat Frankrijk daar nu eenmaal
sterk aan hecht. Ik kan mij echter niet voorstellen dat de regering nog steeds
bij het standpunt blijft dat het "niet opportuun" is – zo werd dit toen
genoemd – om daar nu werk van te maken. Wij vinden het wel degelijk
opportuun om dat nu te doen, want als wij het nu niet doen dan vrees ik dat
wij nog tot in lengte van jaren aan Straatsburg vastzitten. Ook daarop verkrijg
ik graag een reactie van de regering.De heer Van den Bos:Mijnheer de voorzitter. Na de floptop in Nice verklaarden de regeringsleiders
blijmoedig dat de Europese Unie helemaal klaar is voor de uitbreiding. Vervolgens
bleken zij het geheel oneens met zichzelf en stelden zij de waslijst van Laeken
op, met heel veel hervormingen die nodig waren voor diezelfde uitbreiding.
Geen wonder dat wij, parlementsleden, met een schone lei wilden beginnen en
een brede conventie bepleitten om een nieuwe EU te ontwerpen.Alle tegenstellingen kwamen openlijk op tafel: tussen grote en kleine
lidstaten, tussen Europeaniseerders en verdedigers van de nationale staat,
tussen voorstanders van openheid en liefhebbers van geheimzinnigheid. Natuurlijk
ging het in wezen om de herverdeling van de macht in Europa. "Allen machtig",
dacht het toenmalige Nederlandse kabinet, "dat kan niet veel worden!" Maar
zie eens waar al die D66-achtige openheid toe kan leiden: een evenwichtig
resultaat, veel beter dan menigeen had verwacht en veel beter dan soms ook
wordt voorgesteld, bijvoorbeeld door de VVD en de SP. De besluitvorming wordt
effectiever en democratischer en het is goed dat de Europese Raad een vaste
voorzitter krijgt met beperkte bevoegdheden. De ontwerpgrondwet is terecht
religieneutraal. Niettemin is er aantal belangrijke verbeteringen nodig. De
voorzitter van de Commissie zou volgens D66 eigenlijk rechtstreeks door de
bevolking gekozen moeten worden. Zolang dat niet zo is, moet het Europese
Parlement zelf en niet op voordracht van de Europese Raad de Commissievoorzitter
kiezen. Een brede Europese legitimatie vergt dat alle lidstaten volwaardig
vertegenwoordigd zijn in de Commissie. Slagvaardigheid kan dan gehandhaafd
worden door clusterbesluitvorming, zoals bepleit door de commissie-Prodi.Vlak voor zijn eervolle benoeming bij de NAVO is de anders zo nuchtere
minister De Hoop Scheffer merkwaardigerwijs in een jubelstemming geraakt over
het Europese buitenlandbeleid. Het externe optreden van de EU maakt volgens
hem momenteel een sterke ontwikkeling door, die zich in de komende periode
ongetwijfeld zal doorzetten. De bewindsman juicht over institutionele aanpassingen
en een nieuwe dadendrang. Zijn woorden doen mij denken aan het spelletje dat
wij vroeger speelden: ik zie, ik zie wat jij niet ziet! En niemand had een
idee wat het kon zijn. Heeft het goede humeur van de minister zijn blik op
de werkelijkheid niet een beetje vertroebeld? Aan mooie voornemens en plechtige
beloftes van eenheid heeft het Europa nooit ontbroken. De vraag is echter
wat deze waard zijn, als het vetorecht wordt gehandhaafd, de EU verdeeld blijft
in de Veiligheidsraad en de grote lidstaten bij elke crisis hun eigen gang
gaan. Waarom wil de regering het vetorecht niet over de hele linie afschaffen,
als wij 25 lidstaten hebben?Ik zie óók sterke ontwikkelingen, maar die gaan helaas precies
de andere kant uit dan de minister suggereert. Sinds de val van de Muur is
er sprake van minder en niet van méér gemeenschappelijk beleid.
De remmingen van de Koude Oorlog zijn losgelaten. De buitenlandse politiek
in de EU is genationaliseerd en de binnenlandse overwegingen hebben vrij spel.
De Europese leiders willen wel met één stem spreken zolang deze
maar uit hun eigen mond komt. Een Unieminister van buitenlandse zaken is een
goed idee, maar alleen als zijn stem boven de kakofonie van zijn collega's
uit kan komen en hij voor al zijn bevoegdheden verantwoording verschuldigd
is aan het Europese Parlement. Ik vraag de minister waarop zijn optimisme
over het Europese buitenlandbeleid is gebaseerd. Wat ziet hij toch dat wij
niet zien?Onze kritiek richt zich niet alleen op het externe maar ook op het interne
beleid van de Unie. Het gesjoemel met de boekhouding bij Eurostat geeft aan
dat er bij de Europese bureaucratie een verkeerde politieke cultuur heerst,
dat de financiële controle ondeugdelijk is en dat commissarissen hun
politieke verantwoordelijkheid trachten te ontvluchten. Niet alleen de organisatie,
maar vooral ook de mentaliteit moet worden hervormd. Kritisch zijn is iets
anders dan meehuilen met eurosceptici. Dat is vreemd aan de liberale traditie.
D66 doet er dan ook niet aan mee, ook niet, nee juist niet met het oog op
het referendum. Het integratieproces verloopt moeizaam als je er zelf bovenop
zit, maar er is in enkele decennia zeer veel bereikt. U en ik, iedereen heeft
er voordeel van. Het wordt onvoldoende beseft. Wij moeten de problemen niet
wegmoffelen, maar wij moeten eerlijk zijn over de respectabele resultaten,
zo zeg ik ook in de richting van de SP. Te veel mensen zien Brussel niet zitten,
omdat zij niet weten of niet willen weten waar de Unie voor staat.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Voorzitter. Een van de doelen van de conventie was het entameren van het
debat over de toekomst van Europa. Dat is wat het parlement betreft in ieder
geval geslaagd. Wij hebben al heel wat debatten over Europa gevoerd. Ik plaats
er vraagtekens bij of dat buiten het parlement, op straat, in de samenleving
ook het geval is. Het parlement heeft wel met wat herhalingen van zetten te
maken, inclusief de wegens groot succes geprolongeerde opvoering van een aantal
sketches voor twee heren. Ik heb hier staan "het duo Hans en Frans", maar
dat is niet helemaal gepast.Nieuw in dit debat over de Staat van de Unie is natuurlijk dat er sinds
de vorige aflevering een nieuw kabinet is aangetreden, alweer. Het echte nieuws
is dat, hoewel het kabinet dezelfde bewindslieden op Buitenlandse Zaken en
Europa telt, er een heel nieuw Europabeleid in de steigers is gezet, althans
volgens de heer Dittrich. Hij zei op 18 september jl. voor de radio dat het
Europabeleid van Balkenende II 180 graden is gedraaid ten opzichte van het
Europabeleid van Balkenende I. Dat zou vooral tot uitdrukking komen in de
opstelling ten opzichte van de Europese grondwet. Herkent de minister-president
zich in deze analyse? Dat is belangrijk. Als het beleid 180 graden is gedraaid,
stond óf het vorige kabinet of dit kabinet met de rug naar Europa.
Ik wil graag weten wie dat was.Het nut van dit debat is vooral gelegen in het vooruitkijken en het toerusten
van de Nederlandse regering met het oog op de IGC. Ik heb de notitie van de
regering over de Nederlandse inzet goed gelezen, zelfs twee keer. Het is meer
een aanzet tot een opzet voor een inzet van de Nederlandse regering bij de
IGC. Straks zeg ik er meer over. Eerst blik ik terug op de conventie.De regering is nogal tevreden, zowel over de conventiemethode, die succesvol
wordt genoemd, als over de eigen inbreng en de resultaten voor Nederland.
Nederland was actief en relevant en vele Nederlandse wensen zijn verwezenlijkt.
De fractie van de ChristenUnie heeft er toch een andere kijk op. Ik realiseer
mij natuurlijk dat dit deels samenhangt met een andere perceptie van het Nederlandse
belang in Europa, zowel in het vraagstuk "intergouvernementeel of communautair"
als institutioneel. Ook uitgaande van de oorspronkelijke inzet van de Nederlandse
regering zijn er vragen te stellen over de mate van tevredenheid over de uitkomsten.
In de notitie met de regeringsreactie van juni jl. wordt met
de nodige treurnis geconstateerd dat de conventie een duidelijke keuze had
gemaakt voor een intergouvernementele Unie. Nu zijn juist die intergouvernementele
elementen voor mijn fractie belangrijke plussen, maar de regering had in de
notitie Europa in de steigers de centrale voorwaarde gesteld dat een grondwettelijk
verdrag alle waarborgen zou moeten bevatten voor het behoud van de essentiële
kenmerken van de communautaire structuur. U begrijpt evenwel dat ik geen reden
heb om dit kabinet erover te kapittelen dat het die voorwaarde nu kennelijk
minder zwaar laat wegen.De regering noemt de conventiemethode succesvol. Het valt mij op dat de
schaduwzijden niet worden benoemd in de notitie. Zeker uit het oogpunt van
transparantie van de werkwijze – ik verwijs naar de werkwijze van het
Presidium – en de democratische controle is daar toch aanleiding toe.
Als het resultaat ook nog in hoge mate onaantastbaar wordt verklaard, kan
ik onmogelijk warme gevoelens voor deze methode van werken krijgen. Kortom,
naar de mening van de ChristenUnie is er nog heel wat te verhapstukken tijdens
de IGC. En daar heb ik een probleem met de notitie en de houding van het kabinet
die daaruit spreekt. De regering zegt: niet te veel veranderen, een paar prioriteiten,
afwachten waar andere landen mee komen en als dat heel veel is, dan hebben
wij ook nog wel een lijstje met wensen. Voorzitter. Als dan de wensen van
Nederland ingebracht worden, lijkt mij dat tamelijk passief en rijkelijk laat.
Ik zou willen zeggen: wees vooral niet te bescheiden. In dat verband vonden
wij de afwezigheid van de Beneluxlanden in Praag op 1 september jl. niet verstandig.
Wij zouden de regering willen aanmoedigen om er tijdens de komende IGC stevig
tegen aan te gaan. De notitie is te vlak en hopelijk niet tekenend voor de
houding van de Nederlandse delegatie. Er is geen enkele reden om achterover
te leunen.Dan de prioriteiten van de regering. Er worden er vier genoemd. Er is
kennelijk nogal getobd met de prioriteiten. Ik zie dat een prioriteit over
het EC-voorzitterschap en de betrokkenheid van het Europees Parlement zowel
bij de prioriteiten wordt genoemd als bij de overige wensen. De vraag is waar
dit het eerste stond.Waar het gaat om de gelijke toegang tot het ambt van het voorzitterschap
is de nadere omschrijving zo vaag dat je dan net zo goed helemaal niets kunt
zeggen. Met die omschrijving kun je ieder resultaat naar je toe trekken.Warme steun wil ik geven aan de strijd tegen de wetgevende raad en voor
de handhaving van het unanimiteitsvereiste ten aanzien van financiële
perspectieven en voor de inzet van de minister-president om in de preambule
een meer passende, in de woorden van Thijs Wöltgens, minder puberale
weergave van de geschiedenis en de wortels van de Europese beschaving te geven.
Als de preambule gehandhaafd wordt, dan dus met vermelding van de joods-christelijke
traditie. In dat verband verwijs ik naar de uitlating van de Poolse president
Kwasniewski in de NRC van enige tijd geleden. Hij zegt met zoveel woorden:
voor jullie is het misschien heel vanzelfsprekend, maar voor onze landen die
onder dat atheïstische juk uit komen, is het van belang en die paar woorden
moeten gewoon in de Europese Grondwet. Ik meen dat D66 zich alleen verzet
tegen vermelding van de joods-christelijke beginselen en niet tegen een verwijzing
naar de joods-christelijke geschiedenis en de wortels. Dus volgens mij zijn
wij het redelijk eens.De balans tussen de plussen en de minnen ten aanzien van hetgeen voorligt,
gaat wat ons betreft nog niet echt in de richting van de plus. Dat zou nog
kunnen verbeteren als op de punten die ik eerder aangegeven heb, vooruitgang
wordt geboekt, zoals de eigen commissaris met stemrecht. Eigenlijk betreft
dat alle punten die in Praag besproken zijn.Met een aantal collega's krijg ik nog graag een toelichting van de staatssecretaris
op zijn uitspraken over het nettobetalerschap, ook in relatie tot de jongste
teksten over de nettobegrenzing. Tevens verneem ik graag de opvatting van
het kabinet over de stelling dat voor onderwerpen waarover in de IGC geen
overeenstemming wordt bereikt, automatisch de tekst van de Conventie als aanvaard
moet worden beschouwd. Bovendien verneem ik graag de reactie van het kabinet
op de volgende uitspraak van de Poolse president: "Nice diende als een belangrijk
argument voor toetreding maar nu wordt er aan getornd en dat kunnen wij niet
aan onze burgers en politici uitleggen. Volgens ons komt de nieuwe Grondwet
te laat. Het ware beter geweest als hierover eerder was gesproken, dan hadden
wij ten minste geweten van welke EU we lid zouden worden."Ten slotte nog het punt van de uitbreiding. Het komende jaar zal sprake
zijn van een historische gebeurtenis. Binnenkort komen de Commissierapporten.
Op aandringen van Nederland zijn er waarborgen opgenomen om de toetreders
aan de afspraken te houden. Op welk moment wordt de uiteindelijke beslissing
genomen.De heer Van der Staaij (SGP):Voorzitter. Europa is volop in beweging. Je behoeft alleen maar naar de
hoofdstukkenindeling van de Staat van de Unie te kijken om vast te stellen
dat er de komende tijd belangrijke zaken aan de orde zijn. Niettemin, met
het oog op de aanstaande zaterdag startende IGC wil ik nu vooral de schijnwerpers
richten op de Nederlandse inzet daar.Om maar met de deur in huis te vallen: de SGP-fractie vindt dat de Nederlandse
regering een te afwachtende houding inneemt ten aanzien van de IGC. Zij lijkt
te kiezen voor een nobele en verheven benadering, het verheffen van het Europese
boven het nationale belang. Die keuze kan in sommige situaties gerechtvaardigd
zijn, maar is dat in dit geval zeker niet. In elke IGC is tot nu toe sprake
geweest van een harde belangenuitruil tussen de lidstaten. Daarvan zal ook
in de komende IGC volop sprake zijn. Sterker nog, er was al sprake van in
de Conventie zelf. Ik wijs slechts op de harde confrontaties tussen de kleine
en de grote landen over het vaste voorzitterschap. Er staat veel op het spel
met de Conventie. Niets minder dan de machtsbalans tussen grote en kleine
lidstaten, maar ook een thema als de zeggenschap over de financiën van
de Unie of onderwerpen zoals een bijstandsclausule en een vorm van gestructureerde
samenwerking op defensiegebied. Er is echter veel meer. In de Staat van de
Unie worden veel punten genoemd waarmee Nederland het oneens is. Wil Nederland
veel bereiken in de IGC, dan moeten wij niet wachten tot andere landen erover beginnen, maar van het begin af aan over de volle breedte
onze punten inbrengen. Ik vind het te passief als ik in de korte brief van
gisteren lees dat Nederland zelfs de vele wensen ten aanzien van het beleidsdeel
als niet prioritair aanmerkt. Slechts op een plaats lees ik: het kabinet zal
ook in de IGC een actieve rol willen spelen in de onderhandelingen over het
ontwerpverdrag. Deze houding zou meer centraal moeten staan in de gehele Nederlandse
opstelling.Het lijstje van de belangrijkste prioriteiten waarop de regering wil inzetten
in de IGC bevat een viertal punten. Daarnaast, zo lees ik, heeft Nederland
nadrukkelijk aandacht gevraagd voor een verwijzing naar de joods-christelijke
traditie in de preambule van het nieuwe verdrag. Dat is een goede zaak, maar
dat onderwerp behoort, als ik het goed begrijp, niet tot de belangrijkste
prioriteiten voor de Nederlandse inzet in de IGC. Daar worden alleen drie
institutionalia en een beleidsonderwerp genoemd. Wij doen een beroep op de
regering om die verwijzing naar het joods-christelijke gedachtegoed als een
prioriteit te zien.Wij missen op de prioriteitenlijst ook node de inzet voor het behoud van
een volwaardige commissaris per lidstaat. Ook vinden wij dat niet mag worden
berust in de constructie van het vaste raadsvoorzitterschap. Kortom, er zijn
heel wat wensen. Wij vinden dat het niet alleen moet gaan om institutionalia,
maar dat de verwijzing naar het joods-christelijke gedachtegoed er nadrukkelijk
een plaats op hoort te krijgen. Dat zo'n verwijzing in strijd zou zijn met
de scheiding van kerk en Staat, zoals vanmorgen een aantal keren is gezegd,
lijkt ons echt een slag in de lucht.Voorzitter. Het eindresultaat van de IGC zal te zijner tijd ook een nauwgezette
beoordeling van het Nederlandse parlement vragen. Wij hebben al eerder aangegeven,
het een zwaktebod te vinden om deze verantwoordelijkheid langs de weg van
het referendum weer af te schuiven. Ook de VVD-fractie heeft zich hierover
altijd in duidelijke bewoordingen uitgelaten, maar is helaas inmiddels door
de knieën gegaan.Interessant in de discussie over het referendum is de rol die het op zichzelf
herkenbare argument van de grote impact van de Europese Grondwet speelt. Vaak
wordt de parallel met een nationale grondwetswijziging getrokken. Ziet de
regering die impact ook op deze manier? Zou het zo bezien niet onbevredigend
zijn als de goedkeuringswet genoeg zou hebben aan een gewone Kamermeerderheid?
Gelet op hetgeen artikel 91 van de Grondwet voorschrijft voor het geval bij
een verdrag wordt afgeweken van de Grondwet zou het in de rede liggen dat
een verdrag met de impact van een grondwetswijziging een twee derde meerderheid
zou moeten verkrijgen.Voorzitter. Een onderwerp dat de agenda van het komende jaar zal domineren,
is de uitbreiding. Wij zijn benieuwd naar de laatste serie voortgangsrapporten
die de Commissie in november a.s. zal publiceren. Op basis van die rapporten
zal immers ook bepaald moeten worden of gebruikmaking van de vrijwaringsclausule
aan de orde zal komen. Graag krijg ik meer informatie van de regering over
de waarschuwingsbrieven die dit jaar verzonden zijn aan de diverse kandidaat-lidstaten.
Zijn die brieven openbaar? Op welke onderwerpen hadden zij betrekking? Aan
welke landen waren zij gericht? Hoe zit het met de toepasselijkheid van de
vrijwaringsclausule?Terecht gaat de regering in op de nettobetalerspositie van Nederland die
in de afgelopen 30 jaar bijna zonder onderbreking is verslechterd. Wij zijn
relatief de grootste nettobetaler. Ook ik heb de opmerkingen van de staatssecretaris
in de krant van wakker Nederland vanmorgen gelezen over het idee van een nettobegrenzer.
Dat idee spreekt ons op zichzelf aan. Is het de inzet van de regering om de
EU-afdrachten aan een maximum te binden?Tot slot nog een opmerking over het beeld dat de Unie op dit moment neerzet.
Ik verwijs naar de Eurostat-affaire en de onzekere toekomst van het Stabiliteitspact.
Er wordt een beeld neergezet van een onbetrouwbare en ondoorzichtige Unie.
Zeker in het licht van de uitbreiding moet de financiële stabiliteit,
betrouwbaarheid en transparantie op nummer één staan van de
politieke agenda van de EU. Daarvoor vraag ik de aandacht en de inzet van
de regering.De heer Blokland:Mijnheer de voorzitter. Het verheugt mij zeer vanaf deze plaats de minister
van Buitenlandse Zaken van harte geluk te kunnen wensen met zijn voor hem
en voor Nederland eervolle benoeming tot secretaris-generaal van de NAVO.
Het benadrukt de nauwe Atlantische band die onze fracties als kern van het
buitenlandbeleid hebben beschouwd.De lidstaten van de Europese Unie staan aan het begin van een belangrijk
jaar. Anno Domini 2004 zal in het teken staan van de IGC over de zogenaamde
conceptgrondwet, de uitbreiding naar 25 lidstaten, de verkiezingen voor het
Europees Parlement en de benoeming van een nieuwe Europese Commissie tijdens
het Nederlands voorzitterschap. Komend jaar zullen belangrijke beslissingen
genomen moeten worden over de vormgeving en het functioneren van de Europese
Unie van 25 lidstaten. Het zullen taaie onderhandelingen worden, daar de visies
op de uiteindelijke vormgeving van de Europese Unie zeer divers zijn, zowel
binnen als tussen de lidstaten.Het is dan ook zeer te betreuren dat deze verschillende visies op de toekomst
van de Europese Unie niet diepgaand zijn besproken in de Conventie. De strakke
regie van monsieur le président, daarin niet gehinderd door het presidium,
is daar vooral debet aan. Het presidium heeft zich laten kennen als een college
dat achter gesloten deuren compromissen heeft voorbereid, waarna de vergadering
voor voldongen feiten werd geplaatst. Het antwoord op de vraag of dit een
democratische methode is, is voor mij niet al te moeilijk.Dat het presidium een gezelschap van gelijkgezinde eurocraten was, is
duidelijk terug te vinden in de concepttekst van de grondwet. Het gevolg hiervan
is een eenzijdig geheel dat geen getrouwe afspiegeling vormt van de visies
binnen de Conventie. De tekst ademt een sfeer van een Europese staat met zoveel
mogelijk bevoegdheden van de lidstaten overgeheveld naar Europa. De vele lovende
woorden die de regering over de Conventiemethode uit, zijn op zijn minst eenzijdig
te noemen.De term grondwet is principieel onjuist, onder meer omdat op deze manier de suggestie wordt gewekt dat er sprake is van een Europees
volk. Het is de jure en de facto juister om te spreken van een basisverdrag
waarmee wordt benadrukt dat de Europese Unie een vrijwillig samenwerkingsverband
van soevereine staten is.In de preambule wordt de geschiedenis van Europa op een grove wijze miskend.
In de concepttekst ontbreekt namelijk een expliciete verwijzing naar de joods-christelijke
radix van het continent. Het christendom heeft Europa op een langdurige en
diepgaande wijze gestempeld. Het negeren van dit waardevolle erfgoed is niet
alleen een vervalsing van de geschiedenis, maar geeft ook aan dat Europa zichzelf
loswrikt van zijn oorspronkelijke wortels.Als reactie op de aparte notitie over de inzet van Nederland bij de IGC
die de regering aankondigt in de Staat van de Unie merk ik het volgende op.
Het is voor de representativiteit van de Europese Commissie van groot belang
dat iedere lidstaat een volwaardige commissaris levert. Tweederangs commissarissen
zijn onwenselijk. Uit iedere lidstaat moet een commissaris met stemrecht in
de Commissie worden opgenomen, zodat de gelijkwaardigheid van de lidstaten
benadrukt wordt. Daarnaast vergroot het de legitimiteit van de Europese Commissie.Het zijn echter niet alleen de resultaten van de Conventie en de IGC die
2004 zo belangrijk maken, maar ook de verkiezingen voor het Europees Parlement.
Ik vraag daarbij speciaal aandacht voor de financiering van de Europese politieke
partijen. Deze regeling die voortvloeit uit het Verdrag van Nice bevoordeelt
partijen die zich Europees organiseren boven partijen die zich nationaal organiseren
en toch aan de Europese verkiezingen meedoen. Dit is ondanks alle ijver om
ruimte te laten voor kleine partijen onacceptabel.De selectie voor de leden van de Europese Commissie zal zeer serieus dienen
te worden aangepakt, zoals recente ervaringen met Eurostat opnieuw leren.
Transparantie, verantwoordelijkheid, zorgvuldigheid en gevoel voor management
en organisatie zijn daarbij sleutelbegrippen. Ook de machtsverhoudingen binnen
en tussen de Europese instituties dienen zorgvuldig geregeld te worden. Onze
wensenlijst bevat als belangrijke thema's het tegengaan van machtsconcentratie
van de Europese Raad ten koste van de vakraden, herstel van het feitelijk
initiatiefrecht van de Europese Commissie, verkleinen van het democratisch
tekort door nauwere samenwerking tussen nationale parlementen en het Europees
Parlement en het terugdringen van het verstoorde machtsevenwicht tussen grote
en kleine lidstaten. Wezenlijk voor de toekomst van de Europese Unie is het
maken van goede afspraken, die door alle lidstaten worden gehandhaafd en nageleefd.
Het belang hiervan is bijvoorbeeld terug te zien in de discussie rond het
Stabiliteitspact. Reeds in 1998 heeft onze fractie aangegeven dat een economische
recessie een belangrijke testcase voor de houdbaarheid van het Stabiliteitspact
zou zijn. Ik juich het toe dat de regering bij monde van de minister van Financiën
duidelijk maakt dat het ter discussie stellen van het Stabiliteitspact onacceptabel
is. Wij hopen van harte dat de Nederlandse regering in onderhandelingen tijdens
de Intergouvernementele conferentie een dergelijke onverzettelijkheid ten
toon zal spreiden en met eenzelfde voortvarendheid voor de Nederlandse belangen
zal opkomen.Namens de europarlementsfractie van ChristenUnie en SGP wens ik zowel
de Kamer als de regering bij hun verantwoordelijke werk van harte Gods zegen
toe.De beraadslaging wordt geschorst.De vergadering wordt van 13.20 uur tot 14.05 uur geschorst.De voorzitter:De ingekomen stukken staan op een lijst die op de tafel van de griffier
ter inzage ligt. Op die lijst heb ik voorstellen gedaan over de wijze van
behandeling. Als aan het einde van de vergadering daartegen geen bezwaren
zijn ingekomen, neem ik aan dat de Kamer zich met de voorstellen heeft verenigd. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20032004-423-449.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl