Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 10 mei 2000 over de capaciteit van het gevangeniswezen
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1999-2000, pag. 5078-5084

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

07-06-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

nr. 79, pagina 5078-5084

24-05-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 24587Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Regeling van werkzaamheden (woensdag 24 mei 2000)Pagina 5077-5078
Behandeling van het wetsvoorstel: Gemeentelijke herindeling in de Over-Betuwe (26903)Pagina 5092-5106
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 20 april 2000 over de Hoofdlijnennotitie structuurschema regionale en kleine luchthavensPagina 5084-5092
Behandeling van het wetsvoorstel: Wijziging van de Wet arbeid vreemdelingen in verband met het vergroten van de effectiviteit van de uitvoering en de verbetering van de handhaving van die wet (27022)Pagina 5106-5136
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (woensdag 24 mei 2000)Pagina 5136-5137
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 10 mei 2000 over de capaciteit van het gevangeniswezenPagina 5078-5084
Presentie en opening (woensdag 24 mei 2000)Pagina 5077-5077

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 52 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is het debat naar aanleiding van een algemeen overleg
op 10 mei 2000 over de capaciteit van het gevangeniswezen.De heer Rietkerk (CDA):Mevrouw de voorzitter! De CDA-fractie is het met de minister eens dat
hij volledig politiek verantwoordelijk is en blijft voor het vervroegd heenzenden
van gevangen, zeker nu er sprake is van een cellenoverschot.Tijdens het overleg dat wij met de minister hierover hebben gevoerd, zijn
de steeds wisselende cijfers mondeling toegelicht. Ik dacht dat ik de minister
had begrepen. Dat bleek een vergissing, want wat schetst mijn verbazing: in
de verantwoording over 1999 van het ministerie van Justitie meldt de minister
zwart op wit aan de Kamer dat er in 1999 geen gevangenen zijn heengezonden.
In de laatste brief aan de Kamer ten behoeve van het vorige debat meldt de
minister echter dat hij in 1999 19 gevangenen vervroegd heeft heengezonden.
Ik wil de minister graag vertrouwen op basis van schriftelijke informatie
maar opnieuw kloppen de feiten niet. Dat doet mij opnieuw denken aan de periode
van minister Sorgdrager. Ook toen werd de Kamer verrast door tegenstrijdige
cijfers die tijdens de debatten weer ter discussie kwamen. Graag uitleg van
de minister, graag nu de juiste cijfers.De minister heeft tijdens het overleg ook geantwoord op mijn vraag dat
er voldoende cellen vrij zijn of komen bij het EK 2000. Vervolgens lees ik
een paar dagen later in de krant dat veroordeelde mensen niet vastgezet worden
tot augustus en dat eventueel wordt overgegaan tot het vervroegd vrijlaten
van gevangenen om capaciteit te organiseren. Is deze bijeenkomst gehouden
en, zo ja, zijn die mededelingen gedaan door het OM? Waarom heeft de minister
deze informatie niet eerder aan de Kamer gegeven? De minister was tijdens
het overleg niet duidelijk in zijn antwoord op de vraag, of er bij het cellenoverschot
geen sprake mag zijn van vervroegd heenzenden. Vandaar dat ik de volgende
motie voorstel.De Kamer,gehoord de beraadslaging,Rietkerkvan oordeel, dat het, zeker in tijden van cellenoverschot, onaanvaardbaar
 is dat gedetineerden de hun opgelegde straf niet geheel uitzitten;roept de regering op geen gedetineerden meer vervroegd heen te zenden,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Rietkerk. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 50 (24587).De heer Rietkerk (CDA):Ten slotte vraag ik de minister...Mevrouw Halsema (GroenLinks):Als ik het goed begrijp, stelt u het heel absoluut. Als er een cellenoverschot
is, mag er niet heengezonden worden. U zegt niets over de omvang van het cellenoverschot.
Als die omvang heel klein is, kan ik mij voorstellen dat als gevolg van fluctuaties
wel degelijk een paar mensen heengezonden moeten worden.De heer Rietkerk (CDA):U hebt het juist. Vanuit de situatie van een cellenoverschot – niet
een paar cellen – heb ik de motie opgesteld. Het dictum luidt heel stellig:
geen heenzendingen.De voorzitter:Het is niet de bedoeling om het debat te herhalen. Ik laat nog een korte
vraag toe.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Bij een overschot van twee cellen geldt uw motie onverkort?De heer Rietkerk (CDA):Dan geldt mijn motie.De heer Nicolaï (VVD):Het is een mooie en duidelijke uitspraak, maar de consequentie is dat
het ongeveer 40 mln. per jaar kost. Er moet steeds overcapaciteit worden gecreëerd
opdat je geen enkel risico loopt, zelfs niet van enkele dagen. Die consequentie
trekt het CDA? Hoe moet die 40 mln. geregeld worden?De heer Rietkerk (CDA):Het staat er los van. Bij een cellenoverschot – in die situatie
zitten wij – geen heenzendingen.De 45,5 mln. bezuiniging op de dienst kan wat ons betreft niet leiden
tot vervroegde heenzendingen of tot bezuinigingen op het personeel. Ik wil
graag van de minister de toezegging dat die bezuiniging in 2000 niet leidt
tot vervroegde heenzendingen en tot bezuinigingen op het personeel.De heer Dittrich (D66):Voorzitter! De minister heeft op 10 mei in het algemeen overleg het volgende
gezegd: "Heenzendingen hoe onwenselijk ook, kunnen op een gegeven moment aan
de orde zijn. Ze zijn alleen gerechtvaardigd als de omstandigheden dat eisen."
Welke omstandigheden zijn dat en wat eisen die omstandigheden? D66 vindt dat
in elk geval het personeelsbeleid zodanig gevoerd moet worden, dat een tekort
aan personeelsleden nooit een reden mag zijn gevangenen eerder dan de rechter
wilde naar huis te sturen. Op dit punt vond ik de beantwoording van de minister
in het algemeen overleg niet helder. Hij hield te veel slagen om de arm. Daarom
dien ik de volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat in een tijd van cellenoverschot het ongewenst is wanneer
gedetineerden hun door de rechter opgelegde gevangenisstraf niet geheel hoeven
uit te zitten en eerder naar huis worden gestuurd;spreekt als haar mening uit dat het gevoerde personeelsbeleid zodanig
moet zijn dat personeelstekort zoveel mogelijk moet worden voorkomen en dat
eventueel personeelstekort geen aanleiding mag geven om cellen leeg te laten
staan of gedetineerden eerder naar huis te sturen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Dittrich. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 51 (24587).De heer Nicolaï (VVD):Kan de consequentie van deze motie wat u betreft zijn dat getornd wordt
aan de afspraak in het regeerakkoord over een bezuiniging van 115 mln. als
extra geld nodig is voor het personeel dat dan weer nodig zou zijn om aan
het gevraagde in uw motie te voldoen?De heer Dittrich (D66):Nee. Wij hebben afspraken in het regeerakkoord gemaakt. Daar moeten wij
ons aan houden. De minister gaat als politiek verantwoordelijke over het personeelsbeleid.
Ik vind dat dit zodanig ingericht moet zijn dat conform mijn motie een eventueel
personeelstekort niet mag leiden tot het heenzenden van mensen.Mevrouw de voorzitter! Ik rond af. In dezelfde week dat de minister in
de Kamer met ons sprak over de celcapaciteit heeft hoofdofficier Moraal gesproken
op een bijeenkomst. Hij zou daar gezegd hebben dat als gevolg van het reserveren
van cellen voor voetbalrelschoppers kortgestraften hun straf niet hoeven uit
te zitten in de periode van het Europees kampioenschap. Is dit werkelijk gezegd?
Zo ja, wist de minister dat dit standpunt naar buiten is gebracht en waarom
heeft hij dit dan niet met de Kamer besproken? Zo nee, hoe kan deze verwarring
dan ontstaan? Het geeft een heel rommelig beeld van het beleid van Justitie
inzake dat voetbaltoernooi. Ik denk dat de moraal van het verhaal moet zijn:
geen heenzendingen bij cellenoverschot.Mevrouw Duijkers (PvdA):Mevrouw de voorzitter! De afgelopen jaren heeft de capaciteitsproblematiek
in het gevangeniswezen regelmatig op de agenda van deze Kamer gestaan. Voor
de fractie van de PvdA was het uitgangspunt in deze debatten dat veroordeelde
gedetineerden hun straf volledig dienden uit te zitten. De straffende overheid
biedt veiligheid aan de samenleving en dient daarin betrouwbaar te zijn.In het midden van de jaren negentig bleek de behoefte aan cellen in ernstige
mate af te wijken van de beschikbare capaciteit. De fractie van de PvdA heeft
in die tijd van schaarste meegewerkt aan het tot stand komen van een noodmaatregel.
Deze noodmaatregel biedt de mogelijkheid om de gevangenisstraf eerder te beëindigen.
Hierbij speelde een rol dat het meervoudig celgebruik slechts voor een beperkte categorie van gevangen in aanmerking kwam.De veiligheid binnen de inrichtingen dient voor het personeel en gedetineerden
gewaarborgd te blijven. Tot verbazing en ook lichte verbijstering bleek bij
de behandeling van de begroting van Justitie voor 2000 dat de capaciteitsprognoses
tot een nieuwe en andere werkelijkheid leidden. Er was niet alleen sprake
van een overschot in de prognoses, maar reeds van feitelijke leegstand. Vervolgens
werd niet alleen de Kamer, maar volgens de minister ook hijzelf overvallen
door berichten dat er sprake was van grootscheepse heenzendingen aan de achterdeur,
een maatregel voor noodsituaties, gebruikt om een praktisch planningsprobleem
op te lossen. Is de minister bereid een inventarisatie te maken van de planningsproblemen
en maatregelen te nemen voor het oplossen van die problemen? Kan de minister
de hardheid van de prognoses en de gegevens in de begroting voor 2001 garanderen?
Welke oplossingen worden gezocht voor de jeugdcellen bij de PI Vught? Kan
de minister garanderen dat het beleid dat wij nu met hem gaan afspreken een
realistisch beleid is?De heer Van der Staaij (SGP):Mevrouw de voorzitter! Ruim zeven weken geleden hebben wij in deze zaal
in het vragenuur met de minister gesproken over de berichtgeving in de pers
dat dit jaar tot dan toe al meer dan 200 gevangenen vervroegd op vrije voeten
waren gesteld wegens plaatsgebrek. De prangende vraag was toen: hoe kan dat
nu, een cellentekort in tijden van cellenoverschot? Het bestek van het vragenuur
schoot tekort om de nodige helderheid te bieden. De brieven en het overleg
die daarop zouden volgen, zouden meer duidelijkheid moeten bieden. De antwoorden
die volgden, de feiten rond cellen en cijfers, boden ons duidelijkheid, maar
riepen ook veel nieuwe vragen op. Eén ding is in elk geval duidelijk
geworden: de ombuigingstaakstelling op het justitieterrein heeft geen goed
gedaan aan de beschikbaarheid van voldoende celcapaciteit.De minister heeft tegen de betwiste vervroegde wegzendingen wel duidelijk
stelling genomen. Zijn betoog komt erop neer dat het anders had gemoeten en
ook anders had gekund. Een betere benutting van de beschikbare gevangeniscapaciteit,
meer creativiteit en inzet van incidentele maatregelen, zoals het gebruik
van politiecellen, logeercellen en dergelijke, hadden uitkomst kunnen bieden
en vervroegde wegzending kunnen voorkomen.Mijn fractie vindt het voor de toekomst van belang dat als uitgangspunt
helder is dat de beschikbare celcapaciteit voldoende moet zijn om ook pieken
in het aanbod van gevangen op te vangen. Bezuinigingen mogen de nodige buffercapaciteit
niet aantasten. Het is buitengewoon ongewenst dat een opgelegde straf niet
geheel wordt uitgezeten als gevolg van plaatsgebrek. De vraag of in de regeringsplannen
aan dit uitgangspunt recht wordt gedaan, zal ook verder aan de orde komen
in het kader van de behandeling van het masterplan, maar het signaal dat uit
de motie-Rietkerk naar voren komt, spreekt mijn fractie zeer aan. Ik sluit
mij voorts aan bij de vragen die zijn gesteld over het EK. Ik hoop dat de
minister helder zal aangeven dat het EK niet zal bijdragen aan vervroegde
heenzending.De minister gaf in het AO aan dat met het oog op ontoereikende capaciteit
tijdelijk afgezien zou kunnen worden van renovatie. In hoeverre is hij van
plan daadwerkelijk renovatieprojecten vooruit te schuiven om te voorkomen
dat mensen vervroegd worden heengezonden?De heer Nicolaï (VVD):Voorzitter! Het is ongewenst dat gevangenen te vroeg worden weggestuurd
wanneer er te veel cellen zijn. Daarover is volstrekte duidelijkheid gekomen
in het AO, zowel in de Kamer als met de minister. Daarom hebben wij geen behoefte
aan een motie daarover. In dat licht kijk ik ook naar de motie van het CDA.
Voorzover deze verder gaat in die zin dat elk risico moet worden uitgesloten,
ook als dat veel extra geld kost, dan zouden wij daar niet voor zijn.De heer Rietkerk (CDA):Mijn fractie heeft dit vervolg aangevraagd omdat tijdens het overleg en
ook uit uitlatingen van de minister voor de camera is gebleken dat er enige
ruimte wordt geboden voor heenzendingen. Daarover willen wij volstrekte duidelijkheid;
vandaar onze motie. Graag verkrijgen wij in dat licht daarop uw reactie.De heer Nicolaï (VVD):U mag altijd meer duidelijkheid willen dan wij willen, maar wij hebben
onzes inziens al voldoende duidelijkheid gekregen. De minister heeft bovendien
nu nog de ruimte om nog meer duidelijkheid te geven.Voorzitter! De motie van de fractie van D66 spreekt ons qua redenering
aan: maar er mag niet worden getornd aan de in het regeerakkoord neergelegde
afspraken. Wij zullen binnen de fractie nagaan wat wij van deze motie vinden.Als wij het er allemaal over eens zijn dat het ongewenst en ongelukkig
is om met te veel cellen mensen weg te sturen, zou de minister op z'n minst
de toezegging kunnen herhalen dat er niet alleen zorgvuldiger wordt geopereerd
wanneer zich zo'n situatie voordoet, maar ook inventiever. Er zijn immers
verschillende alternatieve mogelijkheden.De heer Dittrich (D66):Vindt uw fractie het een alternatief om op een bepaald moment twee mensen
in één cel te plaatsen?De heer Nicolaï (VVD):Die vraag heeft u volgens mij ook in het AO gesteld. Dit komt dus op een
herhaling neer. De fractie van de VVD heeft altijd gezegd: liever twee in
één cel dan een moordenaar op straat. Echter, het gaat hier
om marges en proporties. Wordt iemand enkele dagen eerder vrijgelaten terwijl
hij zo'n 98% van zijn straf heeft uitgezeten, dan is het een volstrekt andere
afweging. Echter, in principiële zin zijn wij niet tegen twee in één
cel.De heer Dittrich (D66):Hoe waardeert u het in het AO door de minister gegeven antwoord dat het
juist ter bescherming van het bewakingspersoneel is dat dit alternatief niet
wordt gekozen? Twee in één cel kunnen voor veel agressie zorgen
als de deur opengaat en die agressie wordt dan gericht tegen de bewakers.De heer Nicolaï (VVD):Ik vind dat het kabinet inventiever dient te opereren
wanneer zich zo'n piekbelasting voordoet. Er zijn allerlei mogelijkheden en
één daarvan is twee in één cel. Daarvoor kan worden
gekozen als daarvoor voldoende reden bestaat.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Voorzitter! De heer Nicolaï heeft tegen deze optie geen principiële
bezwaren, maar daar waar het niet realistisch is om te verwachten dat een
moordenaar de straat op gaat – ik blijf even in de terminologie van
de heer Nicolaï – kunnen wij in feite concluderen dat de VVD er
geen voorstander van is twee mensen in één cel te plaatsen.De heer Nicolaï (VVD):Daar zijn wij zeker geen voorstander van. Dat zou ook een idiote situatie
zijn tegen de achtergrond van het feit dat er te veel cellen zijn. En dan
zouden wij nu gaan pleiten voor twee in één cel?De heer Rietkerk (CDA):De heer Nicolaï schetste net dat hij een paar dagen vervroegd heenzenden
van een andere orde vindt dan twee op één cel. Nuanceert de
fractie van de VVD haar stelling iets? Accepteert zij eigenlijk toch wel dat
er een paar dagen vervroegd heengezonden kan worden?De heer Nicolaï (VVD):U probeert, vriendelijk gezegd, een politiek punt te maken van iets dat
concreet wat anders ligt. Dat is ook uw vak. De Kamer heeft ingestemd met
de norm dat er zelfs 60 dagen eerder heengezonden zou kunnen worden. Bij zes
dagen of minder zal de zorg niet zo groot zijn, ook niet van zijn fractie.
De afspraak dat men er meer dan 90% op moet hebben zitten, lijkt mij ook tot
een goede ondergrens te leiden.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Mevrouw de voorzitter! Tijdens het algemeen overleg over de gevangeniscapaciteit
heb ik aangegeven er geen principiële bezwaren tegen te hebben om gevangenen
die hun vrijheidsstraf er bijna op hebben zitten enkele dagen eerder naar
huis te sturen, als er een cellentekort dreigt. Het commentaar van mijn fractie
richtte zich vooral op de tel- en rekenmethode van het ministerie. Ook nu
nog blijft het mij een groot raadsel hoe een overschot van 2000 cellen in
een krap halfjaar is kunnen omslaan in een tekort. De minister is er naar
de mening van mijn fractie onvoldoende in geslaagd aan te geven waar deze
cellen zijn gebleven en hoe de berekening van het overschot in 1999 tot stand
heeft kunnen komen.Hilarisch, in de negatieve zin van het woord, vinden wij het om tijdens
het algemeen overleg te moeten horen dat een deel van het overschot dat er
in november 1999 was, volgens de minister nog gebouwd had moeten worden. De
minister heeft toegezegd de Kamer in de komende tijd van betere en nauwkeuriger
informatie te voorzien. Men mag ervan uitgaan dat wij de minister daarop zullen
bevragen.Inmiddels hebben wij echter te maken met de gewijzigde werkelijkheid van
een telkens dreigend cellentekort. Uit de kranten hebben wij begrepen dat
in reactie hierop de Groningse hoofdofficier Moraal heeft aangekondigd tijdens
het EK 2000 tot een korte vrijheidsstraf veroordeelden zo nodig op straat
te zetten, om zo plaats te maken voor voetbalvandalen. Anderen hebben daar
ook al over gesproken. Evenals zij wil ik horen wat de minister hiervan vindt.
Mijn fractie zou hier grote moeite mee hebben, zeker als het gaat om mensen
die als gevolg van nieuwe wettelijke maatregelen, zoals de bestuurlijke en
strafvorderlijke ophouding, cellen in beslag zouden gaan nemen. De minister
heeft wel gezegd dat de bestuurlijke ophouding er vooral toe dient om mensen
tijdelijk in sporthallen etc. vast te houden, maar hij heeft niet uitgesloten
dat daarvoor politiecellen worden gebruikt. Het lijkt ons niet proportioneel
als deze mensen opgesloten worden ten koste van veroordeelde plegers van misdrijven.
Ik dien dan ook een motie hierover in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat met het in werking treden van de wetten bestuurlijke
en strafvorderlijke ophouding is te voorzien dat nieuwe druk ontstaat op de
cellencapaciteit;overwegende, dat bestuurlijk opgehoudenen óók, en strafvorderlijk
opgehoudenen enkel cellulair kunnen worden gehecht;overwegende, dat het hierbij in de meeste gevallen gaat om overtreders
van gemeentelijke verordeningen of verdachten van lichte misdrijven waarvoor
geen voorlopige hechtenis geldt;overwegende, dat hun cellulaire insluiting ten koste kan gaan van die
van veroordeelde plegers van misdrijven;verzoekt de regering bij een dreigend cellentekort af te zien van het
cellulair hechten van bestuurlijk en strafvorderlijk opgehoudenen en het betrokken
bestuur en het openbaar ministerie hiervan op de hoogte te brengen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Halsema. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 52 (24587).De heer Dittrich (D66):Zegt de fractie van GroenLinks hiermee dat wanneer een burgemeester bijvoorbeeld
heeft besloten dat er mensen opgepakt moeten worden, omdat er tijdens het
voetbaltoernooi rellen ontstaan op straat, die mensen als de cellen vol zitten
de straat op moeten worden gestuurd? De rellen kunnen dus doorgaan, wat GroenLinks
betreft?Mevrouw Halsema (GroenLinks):Wel als de consequentie anders zou zijn dat veroordeelde plegers van misdrijven
op straat moeten worden gezet om ruimte te maken. U heeft ook niet voor niets
tegen het wetsvoorstel bestuurlijke ophouding gestemd. U en ik weten dat het
niet gaat om rellenplegers, maar om mensen die zich in de richting van een
rel begeven. Wij hoeven niet het hele debat over te doen, maar ik vind niet
dat je veroordeelden de straat op kunt sturen om plaats te maken voor mensen
die ofwel een gemeentelijke verordening hebben overtreden, wat natuurlijk
veel lichterHalsema is, of verdacht zijn van zo'n licht misdrijf, dat daar
normaliter geen voorlopige hechtenis voor geldt.De heer Dittrich (D66):Als wij uw systeem volgen, is toch het gevolg dat de rellen eventueel
door kunnen gaan? Als wij mijn systeem volgen... ik ben er, evenals u overigens,
nooit van overtuigd geweest dat dit een noodzakelijke bijdrage zou zijn ter
voorkoming van rellen. De keuze is echter uitermate principieel. Als u vindt
dat deze mensen wel in hechtenis moeten worden genomen in een situatie waarin
er sprake is van een dreigend cellentekort, dan zou dit – dat gaf de
hoofdofficier aan – betekenen dat veroordeelden op straat worden gezet.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Dat heeft hij niet gezegd. Het letterlijke citaat heb ik niet hier, maar
dat laat onverlet dat ik vind dat er in die situatie een keuze moet worden
gemaakt. Ik vind het dan niet verantwoord om plegers van misdrijven heen te
zenden om mensen vast te kunnen zetten die op een wellicht uitermate indirecte
manier betrokken zijn bij rellen die nog niet zijn begonnen.De heer Van der Staaij (SGP):Legt u een rechtstreeks verband tussen het bestuurlijk ophouden en het
verblijf in cellen? Bestuurlijk opgehoudenen worden bij voorkeur toch juist
geplaatst op andere plekken dan alleen cellen?Mevrouw Halsema (GroenLinks):Daar gaat de motie ook niet over en ik heb daarover ook een opmerking
gemaakt. Bestuurlijke ophouding moet in eerste instantie gezamenlijk plaatsvinden
in sporthallen en dergelijke. Tijdens het debat hebben wij de minister verzocht
uit te sluiten dat bestuurlijk opgehoudenen worden vastgehouden in politiecellen
en in huizen van bewaring. Dat heeft hij echter niet willen uitsluiten. Deze
motie sluit uit dat bij een dreigend cellentekort bestuurlijk opgehoudenen
worden opgesloten in politiecellen en huizen van bewaring. Zij ziet derhalve
niet op degenen wier vrijheid wordt beperkt in sporthallen.De heer Van der Staaij (SGP):Bent u ook van mening dat het EK er niet toe mag leiden dat veroordeelden
vervroegd op straat komen te staan?Mevrouw Halsema (GroenLinks):Zeker niet als het is omdat zij plaats moeten maken voor bestuurlijk en
strafvorderlijk opgehoudenen. Wij benadrukken steeds weer dat het proportioneel
moet zijn. Ik zal er overigens niet van wakker liggen als iemand een paar
dagen vóór het uitzitten van zijn volledige vrijheidsstraf naar
huis wordt gestuurd. Er zijn echter andere situaties die mij veel te ver gaan.
In dat verband werd een aantal van 60 dagen genoemd. Dat vind ik niet aanvaardbaar.De heer Rietkerk (CDA):In een van de overwegingen van uw motie wordt uitgegaan van bestuurlijk
en strafvorderlijk opgehoudenen. Het gaat mij met name om de tweede groep.
Moet ik uit de motie begrijpen dat u ervoor kiest dat strafvorderlijk opgehoudenen
niet in een cel worden geplaatst als daarvoor mensen vrijkomen die daar nu
in zitten?Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ja. Als een dreigend cellentekort zou leiden tot heenzendingen of tot
het niet vastzetten van mensen, dan kies ik daarvoor. Bij het strafvorderlijk
vastzetten van mensen gaat het om personen die niet zijn veroordeeld, maar
slechts ergens van worden verdacht. Dan gaat het bovendien om een feit waarvoor
het middel van voorlopige hechtenis niet openstaat. Het gaat dus om zeer lichte
misdrijven. Voor die mensen mag geen celcapaciteit worden gereserveerd als
dit zou betekenen dat anderen op straat zouden komen te staan. Dat vinden
wij niet proportioneel.Minister Korthals:Mevrouw de voorzitter! Het valt mij op dat de heer Rietkerk blijft bij
de scherpe bewoordingen die hij in het algemeen overleg bezigde. Daarin zei
hij op een gegeven moment dat hij had gehoord dat mensen waren heengezonden
die nog 31 dagen van hun straf moesten uitzitten. Ik heb hem gevraagd mij
die informatie te geven, maar ik moet vaststellen dat ik die tot dusver niet
heb gehad. Wel was het een van de gronden om zeer harde termen aan mijn adres
te gebruiken. Verder heeft de heer Rietkerk in het algemeen overleg gezegd
dat de uitspraken van de heer Moraal de bijl aan de wortels van de rechtsstaat
zouden leggen. Dit zei hij terwijl hij wist in welke context die uitspraken
moesten worden geplaatst. Laat ik vooropstellen dat het een besloten bijeenkomst
was. Daarin heeft de heer Moraal de situatie aangegeven die zich zou kunnen
voordoen.Er zijn voor het Europees kampioenschap aan extra celcapaciteit 406 plaatsen
beschikbaar. Dat zijn 120 cellen in het complex Over-Amstel in Amsterdam,
98 cellen in het complex Noordsingel in Rotterdam, 100 cellen in Den Bosch,
40 cellen in Arnhem, 24 cellen in Maastricht en 24 cellen in Middelburg. Die
406 plaatsen komen bovenop de bestaande cellencapaciteit en die zijn specifiek
bestemd voor het geval er tijdens het Europees voetbalkampioenschap wat misgaat.Daarbij is altijd gezegd: gesteld dat het aantal mensen dat zich misdraagt
het aantal van 400 ruim overschrijdt, dan moeten er andere oplossingen bedacht
worden. Toen heb ik heel duidelijk gezegd dat die oplossingen in eerste instantie
gevonden moeten worden in de flexibiliteit in de gevangeniscapaciteit. Deze
capaciteit kan worden gebruikt tot 103% en er kan gebruik worden gemaakt van
een aantal politiecellen. Ook kan er over het algemeen worden geanticipeerd
op seizoensinvloeden.Gesteld dat er dan nog te veel mensen zijn vergeleken met het beschikbare
aantal cellen, dan zijn er twee mogelijkheden. De eerste mogelijkheid is om
degenen die een misdrijf hebben begaan en die de voetbalfeesten willen verstoren,
direct naar huis te laten gaan. De tweede mogelijkheid is dat wij gebruik
maken van het zogeheten ventiel, dat in 1997 in een richtlijn door de Kamer
is aanvaard en dat later in een instructie van het openbaar ministerie is
vastgelegd. Dit wil zeggen dat in die uitzonderlijke situatie mensen vervroegd
kunnen worden weggezonden. Die mogelijkheid wil ik dus altijd openhouden.Daarnaast is er de mogelijkheid om te werken met het opnemen van mensen
die arrestant zijn. Dat zijn degenen die zich niet gemeld hebben en die op
een gegeven moment worden opgepakt. Dat legt natuurlijk druk op de gevangeniscapaciteit.
Het is verstandig om in de periode van 10 juni t/m 2 juli niet al die mensen
direct op te pakken en in de gevangenis te zetten. Alle gevangenissen zijn
dan vol en dan is er geen ruimte meer als er veel hooligans zijn. Dit wil
helemaal niet zeggen dat degenen die arrestant zijn, hun straf
niet ten uitvoer gelegd krijgen. Integendeel! Natuurlijk zullen zij hun straf
ten uitvoer gelegd krijgen, maar dat gebeurt net niet in de periode van 10
juni tot 2 juli. Ik denk dat dit een verstandig te volgen beleid is. Dat was
ook de strekking van de opmerking van de heer Moraal. Daar is niets verkeerds
aan. Het is heel verstandig, en dan vind ik een reactie als zou dat de bijl
aan de wortels van de rechtsstaat leggen, op zijn minst wat overdreven, tenzij
de heer Rietkerk eigenlijk niet weet wat de rechtsstaat als zodanig inhoudt.De heer Rietkerk (CDA):Voorzitter! De minister zegt dat ik scherpe woorden gebruik, maar dat
gevoelen is wat mij betreft wederzijds. Het beeld dat hij schetst, heldert
in ieder geval de uitspraken op die ik in de krant heb gelezen. Dat was ook
mijn vraag, want...Minister Korthals:Maar dan moet ik nu even interrumperen. Mijnheer Rietkerk, u moet dan
niet onmiddellijk met dit soort scherpe bewoordingen aan de slag gaan.De voorzitter:Eerst de vraag van de heer Rietkerk en dan het antwoord van de minister.De heer Rietkerk:Als ik de minister goed beluister, gebruikt hij het ventiel – de
richtlijn waarin staat dat de gevangenen bij schaarste vervroegd kunnen worden
heengezonden – voordat hij de situatie van twee op één
cel bekijkt en beoordeelt. Daar ziet hij vanaf. Zie ik dat juist? Dat is mijn
eerste vraag.De voorzitter:U gaat niet een hele serie vragen stellen! Dit is een tweeminutendebat!Minister Korthals:Voorzitter! Zoals bekend, komt in Nederland twee op één
cel in verschillende gevangenissen voor. Het uitgangspunt van ons systeem
is, zeker in de gesloten inrichtingen, dat er één gevangene
in de cel zit. Je kunt dat niet van de ene op de andere dag veranderen. In
het geval dat de heer Rietkerk schetst, zal het zeer voor de hand liggen dat
wij kiezen voor gebruikmaking van het ventiel.De voorzitter:En uw laatste vraag?De heer Rietkerk (CDA):Zal de minister gebruik maken van het ventiel en, zo ja, wanneer, gezien
de inmiddels 406 extra cellen voor het EK met daarbij het principe van twee
op één cel?Minister Korthals:Voorzitter! Ik ga ervan uit dat er geen gebruik gemaakt zal worden van
het ventiel. Het ventiel is duidelijk iets voor situaties die wij in alle
redelijkheid niet hebben kunnen voorzien. Als tijdens de EK de zaak echter
volledig uit de hand loopt en wij mensen in zo'n grote getale moeten vastzetten,
staan wij toch voor de keuze: moeten wij deze mensen vasthouden of moeten
wij de mensen twee of drie dagen vervroegd naar huis laten gaan? Dan hangt
het ook nog van de omstandigheden af welke keuze gemaakt wordt, maar ik kan
mij zeer wel voorstellen dat wij daarbij gebruik maken van het ventiel dat
nog altijd door de Kamer is goedgekeurd.Mevrouw Halsema heeft hierover een motie ingediend. Bij de bestuurlijke
ophouding zijn wij ervan uitgegaan dat de ophouding niet zou plaatsvinden
in politiecellen of in de gevangenissen, maar dat dit zal gebeuren op scholen,
sportterreinen en dergelijke. Die groep komt daarvoor dus niet in aanmerking.
Bovendien is die groep niet zo zwaar, dat je de keuze tussen de bestuurlijk
opgehoudenen en de mensen die veroordeeld zijn, snel zult laten doorslaan
in de richting van de mensen die bestuurlijk opgehouden moeten worden en in
de cel worden gezet. Dat verwacht ik helemaal niet. Een andere zaak is die
over de mensen die strafvorderlijk worden opgehouden. Dat is zo ernstig, dat
het naar mijn mening zeer noodzakelijk is om tijdens de EK te zeggen dat die
worden vastgehouden. In het onverhoopte geval dat het er zoveel zijn, zullen
wij inderdaad gebruik moeten maken van het ventiel.De heer Van der Staaij (SGP):Voorzitter! Kan het bij die richtlijn, die vooral stamt uit een tijd van
cellentekort, ook gaan om een periode van maximaal 60 dagen?Minister Korthals:Voorzitter! In het algemeen overleg heb ik toegezegd de Kamer te zullen
inlichten als ik overga tot gebruikmaking van het ventiel. In een dergelijke
periode gaat het allemaal heel snel en is het heel hectisch, maar de rechtvaardiging
daarvoor is dat wij nu in beginsel in een tijd zitten van cellenoverschot.
Dat cellenoverschot hebben wij in feite altijd, want het uitgangspunt voor
de regering is dat wij altijd 2% over hebben voor renovatie en 1,8% voor frictie.
We hebben dus altijd een overschot. Wat dat betreft vind ik de motie van de
heer Rietkerk om die reden al niet gelukkig, omdat hij uitspreekt dat in een
tijd van cellenoverschot vervroegde invrijheidstelling nooit mag worden toegepast.De heer Van der Staaij (SGP):Wil de minister die nooduitgang vooral openhouden met het oog op het EK?
Is het daarbuiten dit jaar ook nog te verwachten dat er gebruik van deze mogelijkheid
moet worden gemaakt?Minister Korthals:In het algemeen overleg heb ik ook gezegd ervan uit te gaan dat ik tijdens
mijn periode – gekscherend heb ik 2010 genoemd – niet verwacht
dat wij gebruik zullen maken van het ventiel. Maar er zullen altijd omstandigheden
denkbaar zijn op grond waarvan dat wel noodzakelijk is. We kunnen andere grote
internationale manifestaties dan het EK in Nederland hebben, waardoor je opeens
een keuze moet maken. Heenzendingen aan de voordeur willen wij niet en dan
moeten enkele mensen gedurende een korte periode vervroegd in vrijheid stellen.De heer Dittrich (D66):Is de uitleg van de minister over de motie van mevrouw Halsema dat bestuurlijk
opgehoudenen niet op de celcapaciteit zullen drukken? Zegt hij dat strafvorderlijk
opgehoudenen per definitie niet eerder de straat op gaan, zoals mevrouw Halsema
wil met haar motie?Minister Korthals:Dat is precies wat ik zeg. Ik ben niet voor deze motie, omdat deze een
verkeerd uitgangspunt heeft, namelijk dat de bestuurlijk opgehoudenen in een
cel worden gezet. Ik denk dat je in de afweging van bestuurlijk ophouden,
in de cel zetten en mensen vervroegd weg laten gaan, altijd moet kiezen om
de bestuurlijk opgehoudenen niet in de cel te plaatsen. Er is nooit 100% garantie
gegeven dat bestuurlijk opgehoudenen niet in de cel komen. Dat wil mevrouw
Halsema nu zeggen. In die afweging kies ik er altijd voor
om bestuurlijk opgehoudenen weg te laten gaan.Mevrouw Halsema (GroenLinks):U zegt dat het bij de strafvorderlijk opgehoudenen zo erg is dat zij ten
koste van anderen vastgehouden moeten worden in cellen. De Wet openbare geweldpleging
is nu juist aanzienlijk verruimd voor als het zo erg is. Zij dekt dit al.
Daar ziet mijn motie niet op. Die kunt u ook gebruiken.Minister Korthals:Ik denk dat dit in eerste instantie ook zal gebeuren. Het aantal mensen
dat strafvorderlijk wordt opgehouden, is niet zo groot. Het geschetste probleem
geldt in grote mate voor de bestuurlijk opgehoudenen en niet voor de strafvorderlijk
opgehoudenen.De heer Rietkerk is nog steeds niet gekomen met zijn motie, dus ik neem
aan dat hij er niet mee komt en dat het grootspraak was. Ik kom hierop terug,
omdat het mij een beetje begint te irriteren dat hij iedere keer zulke scherpe
bewoordingen hanteert. In alle eerlijkheid, ik vind dat hij dat niet moet
doen.De voorzitter:De heer Rietkerk mag hier nog een keer op reageren, maar wij moeten niet
aan uitlokking doen in een tweeminutendebat. Daarna vraag ik de minister om
zijn betoog af te ronden.De heer Rietkerk (CDA):Ik heb gezegd dat hij een motie krijgt, dus die krijgt hij ook. In de
verantwoordingsnota staat dat er in 1999 geen heenzendingen hebben plaatsgevonden,
maar tegelijkertijd informeert hij de Kamer dat er in 1999 wel heen- zendingen
hebben plaatsgevonden. Als Kamerlid wil ik graag vertrouwen op de schriftelijke
informatie, maar ik word steeds op het verkeerde been gezet.Minister Korthals:Naar mijn gevoel hebt u de verschillende onderscheidingen niet helemaal
door. Bij het spreken over heenzendingen hebben wij het over heenzendingen
aan de voordeur. Deze hebben in 1999 niet plaatsgevonden, maar er zijn wel
19 mensen vervroegd in vrijheid gesteld.Ik ben het eens met de heer Dittrich dat het voeren van een beleidsmatig
personeelsbeleid nooit een reden mag zijn om mensen vervroegd vrij te laten.
Op een gegeven moment kan de arbeidsmarktsituatie ertoe leiden dat wij een
personeelstekort hebben. Dan ligt het naar mijn gevoel anders. Dat onderscheid
wil ik wel maken.Ik wil van de gelegenheid gebruik maken om te zeggen dat het masterplan,
waarover mevrouw Duijkers heeft gesproken, niet voor het zomerreces wordt
behandeld. Dat betekent niet dat de regering niet doorgaat met regeren. De
maatregelen die erin staan, worden gewoon getroffen. Wij zullen zo goed mogelijk
nadenken wat wij daarmee moeten doen, in de geest van de Tweede Kamer.Een belangrijk punt hierbij is de jeugdcapaciteit die wij in Vught ter
beschikking willen stellen. De Kamer heeft gevraagd om hierover op de hoogte
gehouden te worden. Ik weet dat in de Kamer in de eerste plaats de gedachte
leeft dat de jeugdigen niet in aanraking mogen komen met de gevangenen die
er al zijn in Vught. In de tweede plaats mag de cultuur van de gevangenis
in Vught niet getransplanteerd worden naar de jeugdgevangenis die er dan zou
moeten komen. Als ik aan die twee voorwaarden kan voldoen, hoop ik dat de
Kamer ermee instemt dat de jeugdcapaciteit daar gebruikt wordt, want dat levert
weer twaalf cellen op. Wij hebben die cellen hard nodig en wij willen van
die capaciteit gebruik maken.Mevrouw Duijkers (PvdA):Mijn vraag bestaat uit twee onderdelen. Is de minister bereid een inventarisatie
van de frictieproblematiek te maken en wil hij vervolgens maatregelen nemen
om die problematiek aan te pakken? Welke garanties krijgen wij dat de gegevens
in de begroting 2001 de harde gegevens zijn op basis waarvan wij samen met
u verder beleid kunnen ontwikkelen?Minister Korthals:Als mevrouw Duijkers het goedvindt, zal ik deze gegevens opnemen in de
inventarisatie die ik haar bij deze toezeg. Het kan zijn dat ik toegezegd
heb dat de prognose komt bij de begroting 2001, maar volgens de planning is
de prognose aan het einde van dit jaar gereed en dus niet tegelijk met de
begroting. Maar beide komen wel in dezelfde periode ter beschikking.Ik ben mordicus tegen de motie van de heer Rietkerk en hetzelfde geldt
voor de motie van mevrouw Halsema. Wat de motie van de heer Dittrich betreft,
laat ik het oordeel aan de Kamer over.Mevrouw Duijkers (PvdA):De minister heeft mijn eerste vraag niet beantwoord, namelijk of hij bereid
is om een inventarisatie van de frictieproblematiek te maken.De voorzitter:De minister heeft gezegd dat hij daartoe bereid is.De beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik stel voor, aanstaande dinsdag over de moties te stemmen.Daartoe wordt besloten. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19992000-5078-5084.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl