Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 2006 (30300 V)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2005-2006, pag. 1749-1781

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

08-12-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

nr. 26, pagina 1749-1781

24-11-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 30300-VToon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over vrij verkeer van werknemers, te weten: - de motie-De Wit over het invoeren van een notificatieplicht voor alle tewerkstellingen bij grensoverschrijdende dienstverlening (29407, nr. 27); - de motie-De Wit over een vordering, door de inspectiediensten en namens de gedupeerde werknemer, op de werkgever ter naleving van cao-bepalingen (29407, nr. 28); - de motie-Douma over toepassing van het systeem van notificatie voor dienstverleners uit alle EU-landen (29407, nr. 29)Pagina 1747-1747
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen en enige andere wetten (30337), en over: - de motie-Noorman-den Uyl over een notitie over de effecten van de aanpassing van het toetsingsinkomen (30337, nr. 10); - de motie-Omtzigt/Noorman-den Uyl over een operationale definitie van het begrip 'gezamenlijke huishouding' in de Awir (30337, nr. 11); - de motie-Omtzigt/Noorman-den Uyl over de afloop van de huurtoeslag en het koppelen van bestanden bij het inlichtingenbureau (30337, nr. 12)Pagina 1746-1747
Regeling van werkzaamheden (donderdag 24 november 2005)Pagina 1745-1746
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op de loonbelasting 1964 en van enige andere wetten (Wet aanvullend overgangsrecht fiscale behandeling pensioen) (30330)Pagina 1747-1747
Presentie en opening (donderdag 24 november 2005)Pagina 1725-1725
Behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van de Elektriciteitswet 1998 ter implementatie van richtlijn 2004/8/EG inzake de bevordering van warmtekrachtkoppeling (Wijziging van de Elektriciteitswet 1998 ter implementatie van de richtlijn warmtekrachtkoppeling) (30038); - het wetsvoorstel Wijziging van de Wet openbaarheid van bestuur en enige andere wetten in verband met de implementatie van richtlijn nr. 2003/98/EG van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van 17 november 2003 inzake het hergebruik van overheidsinformatie (Wet implementatie richtlijn inzake hergebruik van overheidsinformatie) (30188); - het wetsvoorstel Verlenging van de zittingsduur van de raden van de gemeenten Obdam en Wester-Koggenland in verband met de samenvoeging van deze gemeenten (30349) en 2 andere wetsvoorstellen (30357, 30361)Pagina 1725-1725
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 2006 (30300 V)Pagina 1725-1745
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter terzake gedane voorstellen (donderdag 24 november 2005)Pagina 1821-1822
Stemmingenover moties, ingediend bij het debat over de nazorg overlevenden Schipholbrand, te weten: - de motie-Lambrechts over het horen en zien door de betreffende arts(en) van alle direct bij de brand betrokken slachtoffers in een persoonlijk consult (24587, nr. 145); - de motie-De Wit/Vos over het onderbrengen van de slachtoffers van de Schipholbrand in een reguliere opvangvoorziening (24587, nr. 146); - de motie-Vos over het samenstellen van een onderzoeksgroep van deskundigen die kan adviseren over vragen over de te bieden en geboden medische en psychologische zorg (24587, nr. 147)Pagina 1748-1748
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Aanpassing van en verbeteringen in diverse wetten in verband met de invoering van de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen alsmede enkele andere correcties (Aanpassingen verzamelwet Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen) (30318)Pagina 1748-1748
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 2006 (30300 V)Pagina 1749-1781
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijzigingen en reparaties in diverse wetten op het terrein van volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en milieubeheer (30134)Pagina 1747-1747
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Justitie (VI) voor het jaar 2006 (30300 VI), en van: - de motie-Wolfsen c.s. over problematisch spijbelen (30300 VI, nr. 40); - de motie-Wolfsen/Weekers over het in het jaarrapport 2005 niet alleen rapporteren over gemiddelde doorlooptijden, maar ook per zaakscategorie (30300 VI, nr. 41); - de motie-Van Haersma Buma c.s. over het opnemen van een financiële paragraaf in het programma versterking opsporing en vervolging en in de brief van 14 november 2005 (30300 VI, nr. 42) en 8 andere moties (de nrs. 43 t/m 50)Pagina 1782-1821
Stemming over een motie, ingediend bij het debat over AWACS-vliegtuigen, te weten:de motie-Verdaas c.s. over de opdracht tot het kappen van bos in de gemeente Onderbanken (30300 XI, nr. 63)Pagina 1747-1747
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van een aantal socialeverzekeringswetten en enige andere wetten (Verzamelwet sociale verzekeringen 2006) (30238), en over de motie-Noorman-den Uyl over de bevoegdheid van het UWV om het solliciteren voor een vacature om te zetten in mantelzorg dan wel het niet-solliciteren te sanctioneren (30238, nr. 11)Pagina 1748-1749
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Algemene Ouderdomswet, Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten, de Wet financiering sociale verzekeringen en de Wet op de huurtoeslag en enige andere wetten in verband met het toekennen van tegemoetkomingen aan personen die een uitkering ontvangen op grond van de Algemene Ouderdomswet of de Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten en enkele aanpassingen in de berekening van de uitkeringen (30314), en over de motie-Noorman-den Uyl over het zodanig aanpassen van de relevante regels dat het AOW-kopje onderdeel vormt van de belastingvrije voet (30314, nr. 13)Pagina 1747-1748
Noot 1: Schriftelijke antwoorden van de minister van Buitenlandse Zaken en de minister voor Ontwikkelingssamenwerking, op vragen gesteld in de eerste termijn van de begrotingsbehandeling Buitenlandse Zaken; Noot 2: Schriftelijke antwoorden van de minister van Justitie en de minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie, op vragen gesteld in de eerste termijn van de behandeling van de begroting van JustitiePagina 1823-1841

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 223 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van:het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van
Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 2006 (30300 V).De algemene beraadslaging wordt hervat.Minister Van Ardenne-van der Hoeven:Voorzitter. Ik dank de Kamer voor de inbreng in eerste termijn. Het was
een rijke oogst als het gaat om het beleid op het terrein van internationale
samenwerking voor het komend jaar. Eigenlijk is dit toch veel meer de opmaat
naar 2015. Onze inzet moet zich namelijk richten op het behalen van de millenniumdoelen.Internationale samenwerking begint bij mensen. Ik wil de leden graag voorstellen
aan de vrouwen van Fajum in Egypte. Ik bezocht deze vrouwen eerder dit jaar.
Nederland ondersteunt in deze provincie een aantal programma's op het terrein
van duurzame ontwikkeling. Egyptische vrouwen met een landbouwbedrijf ontvangen
hierbij onderwijs in lees- en schrijfvaardigheden en training om op een meer
efficiënte en duurzame manier het land te bewerken. Dat betekent winst
voor de bedrijven, maar ook winst voor het milieu.Er is nóg een neveneffect. Naarmate het onderlinge vertrouwen groeit,
beginnen de vrouwen binnen de groep sociale problemen aan de orde te stellen:
de rol van de vrouw in de Egyptische samenleving, besnijdenis, geweld tegen
vrouwen enzovoorts. Als deze problemen bespreekbaar worden, worden zij ook
oplosbaar. Dit succesvolle programma staat niet op zichzelf, het wordt ingepast
binnen de activiteiten van de lokale overheid. Maatschappelijke organisaties
worden erbij betrokken en de overheid werkt aan het opzetten van soortgelijke
programma's elders in het land. Dit is duurzame ontwikkeling in de praktijk.
Wij blijven niet steken in papier, zoals de heer Samsom stelt, wij zijn bezig
met de werkelijkheid, met beide benen op de grond of in het woestijnzand,
werkend aan de samenhang tussen economische en sociale ontwikkeling en behoud
van natuur en milieu.Internationale samenwerking begint bij mensen, ook in Nederland. Deze
minister gaat vaak het land uit, maar ook veel het land in. Samen met de Nederlandse
centra voor internationale samenwerking (de Cossen) worden werkbezoeken georganiseerd
in onze provincies, waar ik discussies voer met studenten, met ondernemers,
met burgers die zich in meer of mindere mate betrokken voelen bij internationale
samenwerking. Ik word steeds weer verrast door het elan, het engagement van
talloze Nederlanders om via particuliere initiatieven de noden elders te lenigen
of ondersteuning te bieden op tal van terreinen. Daartoe kunnen wij ook universiteiten,
hogescholen en bedrijven rekenen die ook actief zijn. Onderzoeken wijzen uit –
dat komt ook overeen met mijn waarneming – dat het draagvlak in Nederland
voor internationale samenwerking stevig is, maar dat het permanent moet worden
verdiend, onderhouden en versterkt.Het afgelopen jaar was in dit opzicht een hoopgevend jaar. Ik noem de
succesvolle actie na de tsunami-ramp. Nederlanders voelden zich betrokken
en gaven royaal en ruimhartig. Dat geldt ook voor de aardbeving in Pakistan.
Ik noem de vele publiekprivate partnerschappen die wij mochten afsluiten.
Ik zie ook de groei met 70% van de kleine plaatselijke activiteiten,
waarbij ons financiële budget meegroeit tot 8 mln. in 2006. Ik noem ook
de documenten van politieke partijen. Twee grote politieke partijen hebben
documenten over internationale samenwerking en duurzame ontwikkeling gepresenteerd.
Het betekent dat het debat over internationale samenwerking politiek en maatschappelijk
wordt gevoerd. Ook de media besteden veel meer aandacht aan internationale
samenwerking, onder andere vanwege de VN-top en de G8-top. Je ziet daarbij
dat de kennis over en het inzicht in de millenniumdoelen bij het publiek steeds
breder worden. Verder noem ik de succesvolle nachten van de VN voor jongeren,
waar duizenden jongeren samenkomen. Het is al jarenlang een groot succes.
In juni is ons nieuwe programma Explore gestart, voor jongeren die daarmee
op stage kunnen of uitgewisseld kunnen worden elders in de wereld.Voor 2006 staan nieuwe initiatieven op stapel. Het nieuwe medefinancieringsstelsel
zal draagvlak moeten aantonen. Wij zijn gestart met een internationale-samenwerkingsacademie,
waarmee wij vanuit het ministerie van Buitenlandse Zaken en de Nederlandse
academische wereld tot uitwisseling komen op een aantal belangrijke terreinen.Met de Stichting Hulpverlenende Organisaties in Nederland zal ik binnenkort
een diepgaand gesprek hebben om te spreken over een betere verantwoording
en over resultaatgerichtheid en doelmatigheid van de noodhulp. Met de NCDO, de grote organisatie die zich al jarenlang bezighoudt met
draagvlakversterking, zijn wij in discussie over de nieuwe opdracht voor de
komende jaren. Die zal heel precies moeten zijn, gericht op het versterken
van draagvlak voor internationale samenwerking zonder dat er per se een regisserende
rol van uit moet gaan. Die opdracht zal veel meer gericht moeten zijn op de
Nederlandse internationale samenwerking, de millenniumdoelen en het overbruggen
van de gevoelens van Nederlanders dat kleine particuliere initiatieven succes
hebben en dat hetgeen de grote overheid doet nog wel heel ver afstaat van
de beleving van de burgers. Dat zal de taak van de NCDO moeten zijn.De medefinancieringsorganisaties hebben hun eigen frontoffice vergroot.
In de praktijk zien wij dat er voor 12 mln. kleine programma's mee worden
gefinancierd. Een stijging van 50% ten opzichte van het jaar daarvoor.
Ik zie dus op dit moment geen aanleiding om daarvoor extra middelen beschikbaar
te stellen.Mevrouw Ferrier (CDA):Ik begrijp dus dat de NCDO de taak krijgt om het gat tussen het draagvlak
voor wat er vanuit de overheid en de medefinancieringsorganisaties gedaan
wordt en het draagvlak voor wat er van onderaf in de samenleving gedaan wordt,
te dichten. Ik ben heel benieuwd wat dan precies de taakstelling van de NCDO
is en of zij daarbij ook nadrukkelijk het verzoek krijgt om aan te geven wat
de effecten en de resultaten zijn van het beleid van overheid en medefinancieringsorganisaties.Minister Van Ardenne-van der Hoeven:Wij zijn het gesprek met de NCDO net begonnen, waarbij wij onder meer
het punt dat u noemt hebben ingebracht. Wij hebben de NCDO verzocht om met
een voorstel te komen. Ik ga ervan uit dat wij er over een paar weken over
zullen spreken. Het zal een ander type draagvlakversterking moeten zijn dan
tot nu toe. Een totaal eigen pakket aan activiteiten dat niet de activiteiten
van de medefinancieringsorganisaties overstemt maar dat juist een verbinding
legt en versterkend is ten opzichte van wat het maatschappelijk initiatief
en de overheid doen.Mevrouw Ferrier (CDA):Hoort daar ook bij het voor de burger inzichtelijk maken van de effecten
van het overheidsbeleid en het beleid van de medefinancieringsorganisaties?
Dat moet zichtbaar worden voor mensen. Daar ontbreekt het nu vaak aan.Minister Van Ardenne-van der Hoeven:Dat ben ik met u eens. Dat is ook een punt voor de overheid. Wij hebben
nog te weinig resultaten over het voetlicht gebracht. Misschien waren wij
daar te bescheiden in. Ik moet aan de andere kant zeggen dat wij ook niet
altijd de juiste mogelijkheden hadden om te meten wat de effecten van ons
werk zijn. Dat is nu verbeterd en daar kan en zal de NCDO aandacht aan moeten
besteden. De burgers, de belastingbetalers willen namelijk weten wat er met
de euro's gebeurt in ontwikkelingslanden.De heer Samsom (PvdA):U ziet geen aanleiding om de middelen voor kleinschalige hulp te vergroten.
Zou een aanleiding niet kunnen zijn het feit dat het aantal kwalitatief goede
aanvragen de beschikbare budgetten overstijgt en dat wij dus eigenlijk moeten
kijken naar een nog verdere ophoging? Het succes is er en dat zouden wij kunnen
vergroten. Zou dat geen goede aanleiding kunnen zijn?Minister Van Ardenne-van der Hoeven:Ik sluit niet uit dat wij op termijn tot verhoging overgaan. Wij zijn
nog bezig met een evaluatie. Daar is niet iedereen even enthousiast over,
maar het is wel eens nodig. Dit programma wordt geëvalueerd. Ik hoop
daar binnenkort zicht op te krijgen. Als er aanleiding is om daar meer middelen
voor beschikbaar te stellen, dan zijn die er. Voor goede programma's is altijd
geld.De heer Szabó (VVD):Ik bezoek wel eens websites van organisaties als NCDO, Novib en dergelijke.
Dan zie je vaak dat dezelfde congressen worden georganiseerd en dat dezelfde
onderwerpen worden besproken. Er zijn dus veel overlappingen. Hoe wilt u deze
overlappingen voorkomen? Het gaat waarschijnlijk om tientallen miljoenen per
jaar dat te veel wordt uitgegeven voor het vergroten van het draagvlak. Dat
geld kan beter naar Afrika.Minister Van Ardenne-van der Hoeven:Ik ben het op dit punt van harte met de heer Szabó eens. Die euro
kan maar één keer uitgegeven worden. NCDO zal zich moeten gaan
onderscheiden, dat wil zeggen afsplitsen van het grote maatschappelijke middenveld,
en zou een eigenstandige rol moeten gaan spelen. Die speelt zij nu niet, want
het is een van de vele als het gaat om het aanbieden van congressen. Daarnaast
moet ik wel zeggen dat NCDO ook een aantal unieke programma's heeft, zoals
de Derde Kamer. Ik meen dat de heer Szabó daar zelf niet zo enthousiast
over is, maar andere leden van de VVD-fractie zijn daar wel zeer enthousiast
over, zo heb ik inmiddels gezien.De heer Szabó (VVD):Ik heb recentelijk nog de website van de Derde Kamer bezocht. Tot mijn
grote schrik staan daar onwaarheden op als het gaat om wat de VVD'ers allemaal
bijdragen. Als u toch met ze praat, wil ik u verzoeken die website een keer
met ze te bespreken en ze te vragen er alleen dingen op te zetten die waar
zijn.Minister Van Ardenne-van der Hoeven:Ik zal dat zeker doen. Wij moeten namelijk streven naar de opperste waarheid.
Dat geldt voor iedereen.Ik ga nu weer terug naar de kwaliteit en duurzaamheid van onze internationale
samenwerking. Het gaat dan vooral om de economische peiler, die op dit moment
een ongekende dynamiek laat zien. Door een stevige en aanhoudende economische
groei, volgend jaar is gemiddeld zo'n 7% begroot, zal het aantal mensen
dat met minder dan één dollar per dag moet zien rond te komen,
in 2015 zijn gehalveerd. Dat is goed nieuws. Een van de belangrijkste millenniumontwikkelingsdoelen
wordt dus gehaald. In Oost-Azië zijn de millenniumontwikkelingsdoelen
in globale zin, nu al ruimschoots gehaald, ook als wij China niet zouden meerekenen.
China levert als booming economy een uitzonderlijke prestatie. Aan het begin
van de jaren negentig leefden er in China 375 miljoen mensen onder de armoedegrens.
In 2015 zullen dat er, zoals het er nu naar uitziet, slechts 11 miljoen zijn.
In de hele wereld zullen er dan nog altijd 617 miljoen allerarmsten zijn,
tegen ruim 1,2 miljard in 1990. Dat aantal is dan dus gehalveerd. Een verdere liberalisering van de wereldhandel, waarover wij volgende
maand in Hongkong hopelijk afspraken kunnen maken, kan nog eens 130 miljoen
mensen van de armoede verlossen en 500 mld. inkomsten voor ontwikkelingslanden
opleveren. Globalisering biedt kansen voor duurzame ontwikkeling en die moeten
benut worden. Dat kan alleen door economische en technologische vernieuwing,
door liberalisering van handel en markten, door privatisering van bedrijven
en banken. Het tempo waarin dat in veel ontwikkelingslanden gebeurt, baart
mij zorgen. Daar werken veelal de achterstanden in ontwikkeling en de hoge
bevolkingsgroei remmend op de economische groei. Die is bijvoorbeeld in Afrika
met gemiddeld ruim 5% per jaar, op zich niet zo slecht, maar de achterstanden
zijn te groot en de bevolkingsgroei is nog te hoog. Daar komt bij dat de aidspandemie
dit continent het hardst treft. Daarom staat Afrika dit jaar centraal in de
internationale samenwerking. Op de G8-top is 100% schuldkwijtschelding
vastgesteld en daar profiteren veel Afrikaanse landen van. Dat geldt ook voor
de verbeterde schuldendeal met Nigeria. Er zijn nu voldoende waarborgen dat
de vrijvallende middelen gecontroleerd besteed zullen worden aan de bestrijding
van armoede en corruptie en aan economische hervorming. Deze schuldkwijtschelding
aan Nigeria verloopt conform de OESO/DAC-regels. Ik ontraad het amendement
op stuk nr. 35 dat de heer Samsom hierover heeft ingediend.De heer Samsom (PvdA):In het vorige overleg stelde u dat de meevaller allang was ingeboekt,
maar dat blijkt niet het geval te zijn. Hebt u daarover gesproken met de minister
van Financiën?Minister Van Ardenne-van der Hoeven:Ik ga niet over de begroting van de minister van Financiën, maar
ik zorg dat onze eigen begroting op orde is. Wij hebben voorlopige bedragen
ingeboekt voor de schuldkwijtschelding van Nigeria, de heer Samsom weet daarvan.
Natuurlijk zullen wij bijstellen zodra wij het echte beeld hebben. Voorlopig
moet het Nigeriaanse parlement nog een besluit nemen. De eerste achterstallige
betalingen moeten nog worden gedaan. Dan gaat deze schuldendeal lopen. Ik
heb niet de neiging om te zeggen dat wij verkeerde informatie hebben gegeven
in de begroting. Wij hebben voorlopige ramingen gedaan, omdat wij niet over
veel meer informatie beschikten op het moment dat wij de begroting moesten
afsluiten.De heer Samsom (PvdA):De bijstellingen die nu gedaan kunnen worden, vallen wel heel eenzijdig
uit in het voordeel van de staatskas van de minister van Financiën. U
profiteert daar op geen enkele wijze van, terwijl u dat toch graag zou moeten
willen. Als minister van internationale samenwerking zou uw rol ook moeten
zijn om zo veel mogelijk in het belang van die internationale samenwerking
op te treden. Wat hebt u daaraan gedaan? Blijft u stil in een hoekje zitten
wachten tot het geld aan uw neus voorbijgaat?Minister Van Ardenne-van der Hoeven:Het belangrijkste wat ik heb gedaan in het hele traject van de Nigeria-schuldendeal,
is ons ervan verzekeren dat die vrijvallende middelen worden bestemd voor
datgene waarvoor zij zijn bedoeld: armoede- en corruptiebestrijding en economische
hervormingen. De afspraken in het kabinet over hoe wij omgaan met schuldkwijtschelding,
zijn helder en bekend. Daar kunnen wij wel steeds over spreken, maar dat is
eigenlijk een beetje zonde van de tijd.Afrika stond ook centraal op de VN-top, waar is toegezegd dat er meer
geld en betere hulp zal worden geleverd door donorcoördinatie en harmonisatie.Mevrouw Karimi (GroenLinks):Bij het overleg dat wij hebben gehad over Nigeria, was nog onduidelijk
of het parlement van Nigeria akkoord zou gaan met deze deal. Heeft de minister
hierover nieuwe informatie?Minister Van Ardenne-van der Hoeven:Ik zei zojuist dat wij daarover nog geen informatie hebben, maar dat wij
in afwachting zijn van het besluit van het Nigeriaanse parlement. Als dat
is genomen, in positieve zin, kan de Nigeriaanse overheid het geld gaan overmaken
van de achterstallige betalingen en daarna kunnen wij pas met de schuldkwijtschelding
aan de slag.Mevrouw Karimi (GroenLinks):Dat kan betekenen dat het over het jaar 2005 heen gaat. Wat betekent dat
voor het geld dat voor 2005 is gereserveerd?Minister Van Ardenne-van der Hoeven:Daar zullen wij dan naar kijken. Wij hebben nog anderhalve maand te gaan.
Ik sluit niet uit dat de Nigeriaanse overheid er alles aan gelegen is om deze
deal te verzilveren, zoals dat heet. Ik heb begrepen dat er geld is gereserveerd
op een aparte begroting om die betaling te doen, maar de instemming van het
parlement is voorwaardelijk. Zodra wij daar meer zicht op hebben, zullen wij
de Kamer informeren over de wijzigingen ten opzichte van de begrotingen voor
2005 en 2006.Eergisteren hebben wij in Brussel gesproken over Europese samenwerking,
coördinatie en harmonisatie om afspraken te maken om de hulp beter op
elkaar af te stemmen, zodat Europa effectiever wordt als het gaat om internationale
samenwerking, en om de overhead terug te dringen. Het principe van één
leidende donor per land en per sector wordt nagestreefd. Wij hebben goed naar
de Kamer geluisterd en dit is ook goed gevallen bij de commissaris en bij
het voorzitterschap. Dat was een maand geleden nog niet het geval. Het gaat
erom dat wij effectiever worden, dat wij de kwaliteit van de hulp verbeteren
en dat de ontvangende landen van te veel bureaucratie worden verlost.Globalisering biedt kansen, maar er zijn ook bedreigingen. De minister
van Buitenlandse Zaken sprak daar al over. De voorzitter van de organisatie
van katoenproducenten in Burkina Faso, François Traoré, zei
vorige week in Parijs dat stagnatie van de wereldhandelsronde een vertienvoudiging
betekent van de migratiestroom naar Europa. Dat was een waarschuwing. Hij
kan het natuurlijk niet voorspellen, maar de migratiestromen op het Afrikaanse
continent en naar Europa zijn nu al alarmerend groot. Onmenselijke drama's
spelen zich af in de woestijn en op zee. Veel West-Afrikanen trachten Europa
te bereiken in de hoop op werk. Afgelopen dinsdagmorgen hebben de Benelux-ministers
voor internationale samenwerking in Brussel het voorzitterschap verzocht om
dit onderwerp zo spoedig mogelijk te agenderen. Arbeidsmigratie is bij uitstek
een coherentiethema dat internationale samenwerking raakt; de heer Van Bommel
sprak daar al over. Een wereld van grensoverschrijdende kansen en bedreigingen vraagt om een
grensverleggende aanpak. Daarom voert de regering een geïntegreerd en
coherent beleid, waarin hulp, handel en veiligheid worden gecombineerd. Dat
beleid wordt politieker. Partnerschap en dialoog zijn daarin leidend. Met
cynisme of scepsis, waar de Kamer terecht tegen ageert, kun je geen armoede
bestrijden. Twee jaar na de aftrap van "Aan elkaar verplicht" zien
wij dat de uitvoering op koers ligt en zien wij ook de eerste resultaten.
Ik heb de Kamer daarover geïnformeerd. De schotten tussen Buitenlandse
Zaken en het bedrijfsleven zijn omlaag gehaald. De schotten tussen de ministeries,
maar ook binnen het ministerie zijn naar beneden gehaald. Wij zien dat via
platforms met het bedrijfsleven expertise wordt overgeheveld naar de ontwikkelingslanden.
Ik noem het platform voor de financiële sector, de NFX, en ook AgriProFocus,
dat boeren- en boerinnenorganisaties steunt. Ik noemde al publiek-private
partnerschappen, het PSOM en ORET, maar ik kom daar straks op terug.Nederland heeft door een politiekere internationale samenwerking met een
geïntegreerd beleid een grote bijdrage kunnen leveren aan de vrede in
Sudan en Burundi en aan het democratiseringsproces. In verschillende partnerlanden
zien wij vooruitgang in de strijd tegen aids. Het condoomgebruik neemt toe.
Er worden meer mensen getest en meer mensen krijgen aidsmedicijnen. Reproductieve
gezondheid is tijdens de VN-Top als onderdeel van de millenniumdoelen aanvaard.
Tijdens het Nederlandse Europees voorzitterschap van vorig jaar heeft de EU
het wereldwijde tekort aan anticonceptiva aangevuld en wij blijven dat doen.
Steeds vaker nemen arme landen milieu en water op als onderdeel van hun nationale
ontwikkelingsstrategieën. De samenwerking met andere ministeries is verbeterd.Mevrouw Van der Laan (D66):Ik begrijp dat de minister naar het punt "milieu" is gegaan,
maar ik had een vraag over het voorgaande punt, de seksuele en reproductieve
rechten. Het is een optimistisch verhaal. Er zijn ook dingen die goed gaan,
maar ik maak mij buitengewoon veel zorgen, met name kijkend naar de besteding
in de praktijk van de nieuwe Amerikaanse gelden. Het risico bestaat dat in
bepaalde landen een terugval zal komen. Het is jammer dat Nederland eigenlijk
als enige land in dat gat probeert te springen. Het lijkt alsof wij een globale
verantwoordelijkheid hebben om deze epidemie tegen te houden, maar ik vind
dat een te grote uitdaging voor een klein land, ook al vind ik datgene wat
de minister doet, heel moedig. De vraag is hoe wij globaal tot een bredere
coalitie tegen die conservatieve lobby kunnen komen en hoe wij de huidige
gelden misschien nog gerichter kunnen besteden in gebieden waar wij een meerwaarde
hebben.Minister Van Ardenne-van der Hoeven:In feite doen wij dat, allereerst in de dialoog met de Verenigde Staten.
Het is een van de taken van de nieuwe aids-ambassadeur om met conservatieve
krachten de dialoog te blijven voeren. Niet alleen bij de VS, maar ook bij
andere landen zit er niets anders op om hen zover te krijgen dat zij inzien
dat armoedebestrijding alleen kan als je voluit aandacht besteedt aan reproductieve
gezondheidszorg en rechten. Daar hoort dat hele pakket bij. Daar waar het
in de praktijk niet lukt, springen wij bij. Ook de aids-ambassadeur heeft
echter de taak om coalities te smeden en om dit thema met elkaar steeds aan
de orde te stellen; dat doe ik zelf ook. In feite hebben wij dat de afgelopen
tijd binnen Europa goed voor elkaar gekregen. Zowel het Europees Parlement
als de EU bij monde van de ministers voor internationale samenwerking heeft één
lijn getrokken, op één uitzondering na. Er is één
land dat ongelooflijk veel moeite heeft om mee te gaan, maar wij hebben uiteindelijk
toch een goede formule kunnen vinden om ten opzichte van de VN het internationale
kader goed te kunnen vaststellen. De komende tijd wil ik het beleid meer gaan
richten op het landenbeleid, zodat per partnerland nog steviger wordt ingezet
op het voor het voetlicht brengen van de ABC-formule en het inbedden daarvan
in het nationale beleid.Mevrouw Van der Laan (D66):Ik heb in die optiek een vraag gesteld aan de minister. Straks wordt 15%
van het ontwikkelingsgeld voor onderwijs ingezet. Het is prachtig als jongens
en meisjes leren lezen en schrijven. Als zij vervolgens op hun twaalfde besmet
worden met aids hebben wij echter een probleem. Het is dan zonde van de onderwijsinvestering.
Hoe kunnen wij ervoor zorgen dat met het onderwijsgeld ook zorg wordt gedragen
dat deze jongeren goed geïnformeerde keuzen maken over seksualiteit?Minister Van Ardenne-van der Hoeven:Het is een permanente dialoog met de partnerlanden op overheidsniveau
en in het veld. De inzet kan niet van Nederland komen. Men moet het zelf willen.
Ik doel op de dialoog over seksuele voorlichting op scholen als onverbrekelijk
pakket van drie belangrijke thema's: toegang tot anticonceptiva, moeder- en
kindzorg en seksuele voorlichting van jongeren. Dat zijn de drie indicatoren
voor de komende tijd. Die nemen wij mee in ons landenbeleid. Tot nu toe hebben
wij daar nog niet veel tijd voor gehad. Wij waren bezig met het multilaterale
kader. Dat is nu redelijk rond. Wij gaan het nu land voor land uitwerken.Mevrouw Karimi (GroenLinks):Komt de minister nog apart te spreken over Sudan?Minister Van Ardenne-van der Hoeven:Ja.De heer Szabó (VVD):Komt de minister ook nog te spreken over handel met de Derde Wereld?Minister Van Ardenne-van der Hoeven:Ja.De heer Van Bommel (SP):Is de minister klaar met het onderwerp seksuele en reproductieve rechten?Minister Van Ardenne-van der Hoeven:Ik kom daar nog op terug.Steeds vaker nemen arme landen milieu en water op als onderdelen van hun
nationale ontwikkelingsstrategie. Die worden steeds belangrijker. De internationale
samenwerking is meer resultaatgericht geworden. De MDG 8-rapportage is vorig
jaar uitgebracht. Twee weken geleden heb ik de resultatenrapportage naar de
Kamer gestuurd. Het is de bedoeling dat een dergelijke rapportage over twee
jaar eveneens naar de Kamer wordt gestuurd. Daarin komen ook de inspanningen
op multilateraal terrein aan bod. Die effecten kunnen dan meegenomen worden
in de beoordeling of het daar goed loopt. Overigens is ten
behoeve van de samenwerking met VN-organisaties het systeem van de "scorecards"
ontwikkeld, waarmee regelmatig wordt gemeten hoe effectief en kwaliteitsgericht
deze organisaties werken.Mevrouw Ferrier (CDA):Kan ik constateren dat de Kamer tweejaarlijks een resultatenrapportage
krijgt op bilateraal en multilateraal niveau?Minister Van Ardenne-van der Hoeven:Nee. Binnen de bilaterale rapportage nemen wij de inzet van Nederland
mee in multilateraal verband. Dat ontbreekt nu. De huidige rapportage gaat
louter over bilateraal beleid. De Kamer heeft terecht gevraagd naar het multilaterale
deel. Dat hoort daaraan toegevoegd te worden. In de systematiek hadden wij
daar onvoldoende informatie voor. Wij gaan daar in het jaar 2007 aan werken.Mevrouw Ferrier (CDA):Dat wordt een gewoonte?Minister Van Ardenne-van der Hoeven:Wat mij betreft gebeurt het om en om. Volgend jaar dus de MDG 8-rapportage
samen met het maatschappelijk middenveld. Dat wordt een consultatieronde,
gericht op draagvlak en complementariteit. Mevrouw Ferrier hecht daar zeer
aan. Het jaar daarop verschijnt er een resultatenrapportage.De heer Samsom vindt dat er voor meer coherentie een superminister voor
internationale samenwerking moet komen die alles bestiert. Het is nu inderdaad
niet aan de orde. Los daarvan is dit een stap achteruit. Die superminister
wordt dan een excuusminister. De zorg voor de armen komt dan weer voor de
volle 100% op het bordje van die minister terecht, terwijl duurzame
ontwikkeling en armoedebestrijding nu juist het gehele kabinet aangaan. Wij
hebben coherentie in de afgelopen jaren verankerd in het kabinetsbeleid. Nieuwe
Europese voorstellen worden standaard op de effecten voor ontwikkelingslanden
getoetst. Dat doen de collega's. Ik kijk er natuurlijk naar. De winst is dat
alle collega's in het kabinet de coherentiethema's meenemen. Het suikervoorstel
dat wordt verdedigd, is het voorstel van het hele kabinet. Het katoenvoorstel
is een voorstel van het hele kabinet. Er is gezamenlijk gewerkt aan het afschaffen
van de katoensubsidies in Europa. Nu zijn wij bezig met de visserijakkoorden.
Ik denk dus dat wij meer te winnen hebben als wij de coherentie verbreden.Mevrouw Van der Laan (D66):Op het punt van suiker en katoen is er natuurlijk een stap vooruit gezet.
Dat neemt niet weg dat dit kabinet ervoor kiest om exportsubsidies op Europese
landbouwproducten tot 2010 in stand te houden. Dat kunt u niet aanvaarden,
want u weet welke schade die subsidies aanrichten in uw ontwikkelingslanden.Minister Van Ardenne-van der Hoeven:Laten wij wel wezen, wij zitten in een Europees verband en het is weinig
vruchtbaar als Nederland afwijkende standpunten inneemt. Het standpunt van
de Nederlandse regering is bekend: afschaffing van de exportsubsidie in 2013
of zoveel eerder als mogelijk is. Als dat 2010 is, is het uitstekend. Daar
worden nu de onderhandelingen over gevoerd. Op een wereldhandelsronde leg
je niet allerlei aardige dingen op tafel om te bezien hoe dat verder uitpakt.
Er moet stevig onderhandeld worden, ook op dit dossier. De Verenigde Staten
hebben gelukkig een goed openingsbod gedaan. Het voorzitterschap zet in op
2010, maar het hangt er natuurlijk van af wat de Verenigde Staten hier tegenover
stellen. Het uitfaseren van de exportsteun is onvoldoende voor de ontwikkelingslanden
die van katoen leven.Mevrouw Van der Laan (D66):Het is goed dat er druk wordt uitgeoefend op Amerika om de exportsubsidies
af te schaffen. Als er straks geen akkoord komt, vindt Nederland het uitstekend
dat Europa de subsidies laat bestaan tot 2010 of zelfs 2013. Dat is niet aanvaardbaar,
want daar hebben wij alleen maar de ontwikkelingslanden mee. Ik zou graag
zien dat er druk wordt uitgeoefend binnen de EU om te bewerkstelligen dat
dit eerder gebeurt. Als dat niet lukt in Doha-verband of in Europees verband,
dan moeten wij daar bilateraal het voortouw in nemen.Minister Van Ardenne-van der Hoeven:Dat zet absoluut geen zoden aan de dijk. Dan begrijpt u niet echt wat
er aan de hand is. Er is nu een wereldhandelsronde. Het gaat er niet om dat
wij van regio tot regio problemen oplossen. Een groot aantal landen exporteert
nauwelijks naar Europa of heeft nauwelijks last van het subsidiesysteem in
Europa. Landen hebben veel meer last van de Verenigde Staten en Japan, maar
ook van de barrières tussen landen. Het thema is dus complex. Op dit
moment vindt een inventarisatie van al die problemen plaats om uit te ruilen,
want zo zal het toch moeten gaan. Het gaat niet aan om bilateraal tot afschaffing
van subsidies te komen: alsof wij het probleem dan wereldwijd hebben opgelost.
Dat is niet het geval.De heer Samsom (PvdA):Het valt mij op dat u tot nu toe consequent spreekt van minister van internationale
samenwerking – ik weet niet of dat bewust is – maar het gaat natuurlijk
om meer dan alleen een naamsverandering. U zegt dat het een stap achteruit
zou zijn. Die discussie hebben wij ook over het milieu gehad: er is eigenlijk
geen minister van milieu nodig, omdat alle departementen zich daarmee bezighouden.
Ik zou graag zien dat u uw positie kon versterken. Laat ik u daarom één
concrete vraag stellen. Stel dat u als minister van internationale samenwerking
deze zomer in Europees verband de Nederlandse regering op het gebied van het
landbouwbeleid had mogen vertegenwoordigen. Had u dan hetzelfde gedaan als
de huidige landbouwminister? Natuurlijk zegt u dat het kabinet met één
stem spreekt, maar dat kunt u toch niet echt menen. Die inzet heeft er mede
voor gezorgd dat wij nog tot 2013 met al die subsidies zitten. Dat kan uw
inzet als minister van internationale samenwerking nooit zijn geweest.Minister Van Ardenne-van der Hoeven:U ontkent dat de landbouwminister in Brussel spreekt namens het kabinet.
Wij streven naar een kabinetsbrede, coherente en geïntegreerde aanpak
en dat lukt ook. Dat moet u ook erkennen. U hebt de instructie voor de WTO-conferentie
in Hong Kong gelezen. U weet waar de minister van Landbouw op dit moment voor
vecht als het gaat om het afschaffen van de suikersubsidies. Als dat lukt,
kunnen wij wat meer hoop hebben op een redelijke afronding van de wereldhandelsronde.
Als wij echter blijven steken in oude dogma's en er geen doorbraak
komt binnen Europa, wordt het heel moeilijk in Hong Kong.De heer Samsom (PvdA):Ik waardeer uw collegialiteit, maar ik vraag het u op de vrouw af. Ik
heb het niet over de handelsronde in Hong Kong. Ik heb het over de afgelopen
zomer, want toen is de schade min of meer aangericht. Was u met die inzet
naar Brussel gegaan? Dat kunt u toch niet menen als minister van internationale
samenwerking. Landbouwsubsidies helpen de armen niet verder.Minister Van Ardenne-van der Hoeven:Als je echt een succesvol coherent beleid wilt voeren, gaat het niet aan
deloyale standpunten in te brengen, waar dan ook. Ik meen dat de minister
van Buitenlandse Zaken ook over dit punt heeft gesproken. Hoe kun je je positie
versterken? Door kabinetsbreed op te trekken. Dat is de winst van ons coherente
beleid van de afgelopen tijd. Wij trekken breed op en de afspraken die nu
zijn gemaakt en zelfs al in Brussel zijn vastgesteld over de omvorming van
het landbouwprotocol, gaan verder dan ooit. Ik vind dat wij op dit punt niet
de indruk moeten wekken dat Nederland niet vooruitstrevend is. Dit zijn wij
zeer zeker. Met de noordelijke lidstaten spelen wij een eigen rol. Wij kunnen
bovendien vaak een bemiddelende rol vervullen tussen de noordelijke en de
zuidelijke lidstaten. Het is niet zo moeilijk om activistisch roepen wat je
wensdroom is en wat je het liefste zou willen, enz. Het gaat er om wat je
in een wereldhandelsronde zou kunnen en willen bereiken. Het komt er zeer
op aan wat er de komende tijd gebeurt en wij moeten oppassen dat wij onze
hand niet overspelen. Ik ben het dus eens met de inzet van collega Veerman.Mevrouw Karimi (GroenLinks):Er kan sprake zijn van coherentie in verschillende richtingen. Het is
onze bedoeling dat de het kabinetsbeleid dankzij de inzet van de minister
voor Ontwikkelingssamenwerking coherent is ten bate van de ontwikkelingslanden.
Dat is haar taak. Daarvoor zit zij aan tafel in de Trèveszaal. Zij
moet de belangen van de ontwikkelingslanden verdedigen. Hoe kan zij verklaren
dat de heer Veerman enthousiast en met volle overgave de exportsubsidies tot
2013 verdedigt en dat zij van haar kant niet met dezelfde inzet probeert dit
tegen te houden?Minister Van Ardenne-van der Hoeven:Ik kan het nog een keer herhalen, maar wij hebben deze discussie al vaker
gevoerd. Er is een kabinetsbrede inzet die er hopelijk toe leidt dat wij in
de onderhandelingen over de uitfasering van exportsubsidies terug kunnen.
Dit is onze inzet in het internationale spel, want dit is geen spel dat alleen
binnen de Europese Unie wordt gespeeld.Mevrouw Karimi (GroenLinks):Dan is mijn conclusie dat de minister voor Ontwikkelingssamenwerking die
om de tafel heeft gezeten om die inzet te formuleren, niets voor elkaar heeft
gekregen. De inzet is dat er tot 2013 wordt vastgehouden aan de landbouwsubsidies.
Als het eerder kan, is dit mooi meegenomen, maar de inzet is gericht op 2013.Minister Van Ardenne-van der Hoeven:Het is een spel van onderhandelingen en het gaat niet aan om de uiterste
mogelijkheden op tafel te leggen en dan maar af te wachten of de ander nog
iets doet. Er zijn meer spelers in de wereldhandelsronde, ik noem China, Brazilië
en India, die ook nog iets moeten doen. In dit hele beeld is de beslissing
van de Europese Unie een goede stap vooruit. Het is nooit eerder vertoond
dat de Unie een datum heeft gesteld voor de uitfasering van handelsverstorende
subsidies daarbij rekening houdend met de grote partij aan de andere kant
van de oceaan die op dit punt wel iets heeft beloofd, maar nog heel weinig
heeft laten zien in het beleid met betrekking tot de binnenlandse subsidies.
Daar zal ook iets moeten gebeuren. Het is geven en nemen. Het is een spel
en ik zet mij voor de volle 100% in. De Kamer heeft de instructie kunnen
lezen en heeft de ontwikkelingsdimensie daarin kunnen zien. Die is daar met
de inzet van de Europese ministers voor Internationale Samenwerking ingekomen.De heer Szabó heeft gezegd dat 2015 de einddatum moet zijn voor
de internationale samenwerking. Je kunt maar een horizon hebben. Het is de
VVD natuurlijk bekend dat de millenniumontwikkelingsdoelen alleen maar de
halvering van extreme armoede en de honger beogen. Als wij die doelstelling
in 2015 hebben behaald, kunnen wij toch niet zeggen dat ons werk gedaan is.
Ik het met de VVD eens dat wij kunnen stoppen als wij honger en extreme armoede
totaal hebben uitgebannen. Wij moeten ook niet doorgaan in landen waar wij
geen enkele toegevoegde waarde meer hebben. Die landen zijn er, bijvoorbeeld
Kaapverdië, Suriname en India. Die landen komen op een hoger niveau en
onze rol als partnerland ten behoeve van de traditionele ontwikkelingshulp
is dan uitgespeeld. Wij moeten dan kiezen voor een ander type relatie met
die landen. Daar ben ik het met eens.De heer Szabó (VVD):Ik heb nooit gezegd dat wij in 2015 moeten stoppen met internationale
samenwerking, want zolang er meer dan een land is op deze aardkloot, zul je
altijd internationaal moeten samenwerken. Ik heb gezegd dat wij ons uiterste
best moeten doen om te bereiken dat de landen die wij nu helpen, in 2015 op
een zodanig niveau zijn gekomen dat zij zichzelf kunnen helpen. Ik heb gisteren
al gezegd dat India er nog lang niet is, maar inmiddels wel zover is dat het
de eigen problemen wil oplossen. Die kant moeten wij op. Wij moeten die landen
emanciperen en economische kracht geven. Wij geven die miljarden niet voor
niets uit en daarom moeten wij streven naar een einddatum. Dat is ambitieus,
maar zonder ambities komen wij helemaal nergens. Ik weet precies wat er anders
in 2015 gebeurt. Wij zeggen dan: nou, misschien moeten wij er nog maar een
keer twintig jaar aan vastknopen. De VVD-fractie wil dat dat niet gebeurt.Minister Van Ardenne-van der Hoeven:President Mkapa van Tanzania zei tijdens zijn bezoek aan Nederland in
een interview niet zomaar dat ontwikkelingslanden niets liever willen dan
op eigen benen staan. Ontwikkelingslanden willen helemaal niet afhankelijk
zijn. Wij moeten dan ook streven naar een gelijkwaardige relatie met ontwikkelingslanden.
Wij moeten volgens mij niet gaan werken met een jaartal maar per land bekijken
wanneer je de traditionele hulp kunt uitfaseren. Ik heb drie landen genoemd
waarmee wij ons hulprelatie kunnen afbouwen. Hopelijk komen er in de komende
tijd landen bij waarmee je kunt werken aan een andere politieke,
economische of culturele relatie.Mevrouw Ferrier merkte terecht op dat wij de successen van het beleid
voor internationale samenwerking beter zichtbaar moeten maken. Wij moeten
ons verhaal inderdaad steviger uitdragen. Wij waren in het verleden wellicht
wat te bescheiden, maar wij beschikten dan ook niet over de juiste meetinstrumenten.
Er zijn inmiddels meer inventarisaties afgerond. Verder hebben wij de AIV
ook gevraagd een inventarisatie te maken van mogelijke lacunes in onze metingen.
De Wereldbank, de OESO en de IOB werken aan een methode die het mogelijk moet
maken om een vergelijking te maken van de situatie met hulp en de situatie
zonder hulp. De heer Szabó vroeg daarnaar, omdat dergelijke analyses
kunnen helpen de effectiviteit van onze hulp te vergroten.Mevrouw Ferrier vroeg specifiek naar de resultaten op het gebied van goed
bestuur en respect voor mensenrechten. Er zijn positieve trends te melden,
zoals de toename van het aantal formele democratieën, de verhoogde effectiviteit
van bestuur, meer begrotingsdiscipline en de toename van de mediavrijheid.
De Afrikaanse Unie spreekt leiders aan op hun verantwoordelijkheden en heeft
een mechanisme ontwikkeld dat het mogelijk maakt om elkaar te beoordelen op
het verbeteren van het bestuur. In aantal landen is de situatie echter verslechterd.
Per partnerland bezien wij wat wij daaraan kunnen doen. In internationaal
verband is in de afgelopen maanden afgesproken dat alle landen aan de Ecosoc
rapporteren over de verbeteringen van het bestuur en het respecteren van de
mensenrechten.Mevrouw Ferrier (CDA):Een dergelijke rapportage is heel zinnig. Ik ben echter vooral geïnteresseerd
in de vraag welke nationale en Europese instrumenten de minister kan gebruiken
om druk uit te oefenen op landen om te komen tot goed bestuur en respect voor
mensenrechten.De effecten van het Nederlandse beleid voor ontwikkelingssamenwerking
moeten niet alleen duidelijk worden gemaakt door cijfers en resultaten te
laten zien, maar ook door mensen erop te wijzen dat Nederland de grootste
donor van het UNDP is. Wat Nederland op dat gebied bereikt, weet bijna geen
enkele Nederlander, terwijl wij daar best trots op mogen zijn.Minister Van Ardenne-van der Hoeven:Nederland werkt aan gerichte capaciteitsondersteuning op overheidsniveau.
Daarbij kan worden gedacht aan het belastingsysteem, het begrotingsbeheer,
corruptiebestrijding, het weglekken van financiële middelen en het verhogen
van de macro-economische stabiliteit. Het SNV en de mfo's zijn actief op het
middenniveau. Zij werken bijvoorbeeld aan de versterking van de samenleving
door de districtsoverheden en belangenorganisaties te steunen. Dat is heel
belangrijk, want good governance beperkt zich niet tot de overheid. Het heeft
ook te maken met het functioneren van het maatschappelijk middenveld.Mevrouw Karimi (GroenLinks):In ieder geval vijf van de Nederlandse partnerlanden zijn bestuur en beleid
verslechterd, namelijk Eritrea, Ethiopië, Uganda, Rwanda en Bangladesh.
Dat is een heel triest resultaat. Zijn er voldoende instrumenten om op tijd
op deze verslechteringen te kunnen reageren? Volgens mij was de reactie onvoldoende.Minister Van Ardenne-van der Hoeven:Ik verschil met mevrouw Karimi van mening op dit punt. Op Rwanda bijvoorbeeld
hebben wij in het afgelopen jaar een benchmarkexercitie gezet. Wij doen dat
niet alleen, maar proberen het met andere donoren samen te doen. Hoe meer
je samenwerkt met anderen, hoe beter de dialoog gevoerd kan worden. Ik zie
in Rwanda vooruitgang. De Kamer heeft er al eerder over gesproken dat er achteruitgang
zou zijn in Rwanda. Het zou slechter gaan met bijvoorbeeld begrotingsbeheer
en corruptiebestrijding. Dat onderschrijf ik niet. Er blijven problemen bestaan
op het vlak van de mensenrechten en de opbouw van een justitiële sector.
Als de Kamer nu minder middelen ter beschikking wil stellen, terwijl juist
meer middelen nodig zijn om de partnerlanden daarin te ondersteunen, dan moet
dat naar mijn mening de inzet zijn. Je moet je niet te snel afzijdig houden
van de ondersteuning van processen die moeizaam zijn, die niet eenvoudig zijn,
maar waar niets aan te doen valt als er geen politieke wil is. Waar wel voldoende
politieke wil is, daar moeten wij altijd een opening vinden om de voorhanden
capaciteit te ondersteunen. En dat geldt zeker voor Rwanda.Mevrouw Karimi (GroenLinks):Nu gaat u in op Rwanda, maar er zijn ook andere landen. In Uganda bijvoorbeeld
bent u dan nu tot actie gekomen. De directe budgetsteun wordt met 6 mln. bekort.
Dat is een goede actie die wij steunen. Het probleem is alleen dat dit niet
gezamenlijk met andere donoren is gebeurd. De donorcoördinatie was het
paradepaardje van de donorgemeenschap in Uganda, maar als het dan op een gegeven
moment slecht gaat, zie je dat er geen sprake is van afstemming. Dat zijn
dingen waar aan gewerkt moet worden. Anders staan wij weer aan de zijkant
en zien wij het steeds slechter gaan.Minister Van Ardenne-van der Hoeven:Ik ben het volstrekt eens met mevrouw Karimi dat wij besluiten zoals een
besluit tot korten op de begrotingssteun gezamenlijk moeten nemen op hetzelfde
moment. Uiteindelijk nemen wij die beslissingen wel gezamenlijk, maar daar
zitten wat maanden tussen.Mevrouw Karimi (GroenLinks):Dan is het niet gezamenlijk.Minister Van Ardenne-van der Hoeven:Gelukkig betreft het wel hetzelfde jaar. Zowel de Wereldbank als ook de
grote donoren in Uganda hebben nu gezamenlijk gezegd: de maat is vol. Nederland
heeft gemeend met een aantal benchmarks nog eens goed te meten of er eventueel
toch sprake is van vooruitgang. Dat is helaas niet het geval, zodat wij nu
deze beslissing hebben moeten nemen. Ik vind het een moeilijke beslissing.
De heer Van der Staaij vraagt terecht wat er in Eritrea gebeurt als wij minder
hulp geven. Betekent het instellen van sancties dat er onmiddellijk iets verandert?
Je moet dus nadenken wat je positie is na die korting. Hoe gaat het dan verder?
De heer Samsom oppert het idee om die korting dan ook maar vast voor het volgende
jaar aan te kondigen. Ik ben nu nog in overleg met Uganda om het op het hoogste
niveau persoonlijk mede te delen, omdat ik vind dat dit niet zomaar ergens
via een andere route daar kan worden gedeponeerd. Waar het
om gaat is dat je volgend jaar, in het nieuwe begrotingsjaar, met de Ugandese
regering tot nieuwe afspraken komt, juist om het bestuur te verbeteren en
juist om wel te werken aan corruptiebestrijding. Ik vind het grootste punt
in Uganda dat er nogal wat publiek geld verdwijnt in de kas van de grote politieke
beweging van de president. Over die dingen hebben wij al zo vaak gesproken,
die moeten echt worden opgelost en als dat niet gebeurt, dan hebben wij volgend
jaar weer een probleem.Mevrouw Karimi (GroenLinks):Voorzitter...De voorzitter:Nee, u hebt al vragen gesteld over dit onderwerp. De vragen moeten korter,
maar de antwoorden ook.De heer Samsom (PvdA):Ik denk dat het hier zo druk wordt, omdat dit de kern raakt van het beleidsterrein,
namelijk het sturen van ontwikkelingen in de gewenste richting. De vraag is
natuurlijk of wij ons niet achter de oren moeten krabben op het moment dat
die sturing dus niet lijkt te lukken. In vijf landen gaat het de verkeerde
kant uit, in twee landen zelfs zo erg dat wij als parlement aan de noodrem
moeten trekken. Dat vind ik vervelend, om het nog zacht uit te drukken, want
in essentie is het dan al te laat. Wij kunnen echter op een dergelijk moment
niet anders. Dat is ons recht en daar maken wij dan gebruik van. Wilt u –
misschien niet nu mondeling, maar later schriftelijk – ingaan op de
vraag hoe men ontwikkelingen met macrosteun of op andere manieren de gewenste
richting in zou kunnen sturen? Welke politieke instrumenten hebt u daarbij
ter beschikking?Minister Van Ardenne-van der Hoeven:Alleen via macrosteun zijn er mogelijkheden om via de politieke dialoog
de regeringen aan te spreken op het verbeteren van het bestuur. Als je geen
macrosteun verleent, zit je niet aan tafel. Je moet dus proberen om met alle
donoren die er iets toe doen, bijeen te zijn. Dat is echter niet overal het
geval.De heer Samsom noemt nu vijf landen. Wij hebben 36 partnerlanden en in
een groot aantal landen is er wél vooruitgang. Ik ben dan ook niet
geneigd om te zeggen dat het overal mis loopt. Overigens hebben wij Uganda
voor onszelf tot een besluit verklaard; daar bemoeit de Kamer zich niet mee.
Er is ter zake een amendement ingediend. Dat was op zich dus niet noodzakelijk
geweest, zeker niet voor 2006. Ik raad de Kamer dit amendement dus ten sterkste
af. Immers, daarmee wordt het speelveld versmald. Nogmaals, het gaat erom
een partij aan tafel te zijn.De heer Samsom (PvdA):Dat is geen antwoord. Als u het nu niet gegeven kan worden, moet het maar
op een later tijdstip gebeuren. Inderdaad gaat het om het volgende. Als je
macro-begrotingssteun geeft, hoe zorg je ervoor dat de politieke dialoog effectief
blijft? Het feit dat dit in een aantal landen fout gaat, is reden om daar
opnieuw over na te denken. Wij moeten onze gereedschapskist met instrumenten
dus uitbreiden, want anders blijft het fout gaan.Minister Van Ardenne-van der Hoeven:Wij houden op dat punt niet op met denken, dus natuurlijk blijven wij
nieuwe instrumenten ontwikkelen. Ik herhaal dat het afhangt van de politieke
wil. Als die niet aanwezig is, bij de donoren noch bij het ontvangend land,
houdt het op. Bij het ontvangende land Uganda is er nu een probleem met de
politieke wil.De heer Szabó (VVD):Is de minister het eens met de stelling dat het onmogelijk is om de directe
relatie tussen oorzaak en gevolg aan te geven tussen de Nederlandse euro's
die aan ontwikkelingssamenwerking zijn besteed en de effecten daarvan in ontwikkelingslanden?Minister Van Ardenne-van der Hoeven:Wij richten nu onze internationale samenwerking met een aantal andere
donoren tegelijkertijd in om veel meer een verschil te maken en om effectiviteit
te kunnen boeken. Daarbij is het niet mogelijk om één op één
een verband te leggen tussen de Nederlandse euro en de gerapporteerde armoederesultaten.
Het volgende is wel belangrijk. Als je inzet op onderwijs, in welk land ter
wereld ook, bijvoorbeeld Uganda,zie je dat de helft van het aantal kinderen
dat een aantal jaren geleden niet naar school ging, nu wel in de klas zit,
vooral vanwege die inzet op onderwijs. Je ziet ook dat de kinderen de school
af maken. Je hebt dan al veel meer bereikt dan er tot nu toe in kaart is gebracht.De heer Szabó (VVD):Als u het eens bent met deze stelling, wat is dan de specifieke opdracht
voor de AIV, als het gaat om het meten van de effectiviteit?Minister Van Ardenne-van der Hoeven:Op verzoek van de Kamer hebben wij aan de AIV om een overzicht gevraagd
van instrumenten om de effectiviteit te meten. De heer Szabó mag toch
ook het volgende begrijpen. Bij investeringen in bijvoorbeeld het onderwijs
kunnen wij weliswaar vaststellen dat alle kinderen in de klas zitten, maar
daarmee weten wij nog niet of zij de school af maken. Dit betekent dat er
over een aantal jaren weer gemeten moet worden. Je kunt dan nagaan of dezelfde
kinderen de studie af maken en of zij nog een vervolgstudie volgen. Het is
dus een proces van jaren. De Kamer vraagt mij om een momentopname. Ik herhaal
dat het echter veel meer een traject is, waarbij steeds nagegaan moet worden
of de euro's effect hebben gehad. Het beleidskader van de millenniumdoelstellingen
is daar buitengewoon bruikbaar voor.De heer Szabó (VVD):Ik begrijp dat u bij de AIV om instrumenten vraagt. Wij zijn overigens
al 50 jaar bezig met ontwikkelingssamenwerking. De laatste vijf jaar daarvan
zijn er volgens de VVD heel belangrijke activiteiten aan de orde voor het
behalen van de millenniumdoelstellingen. Welke meetinstrumenten waren er in
2000?Minister Van Ardenne-van der Hoeven:Ik kan dat niet terughalen. Eerlijk gezegd, denk ik dat wij indertijd
nog lang niet zo gespitst waren op de resultaten c.q. effecten van internationale
samenwerking. Toen hadden wij zeer de gedachte "wat wij doen, is goed".
De vragen over de effecten zijn echter pas van de laatste tijd. Vanaf mijn
aantreden heb ik toegezegd dat ik de Kamer een resultaatmeting zal presenteren.
Welnu, die is er. Die liegt er niet om. Je ziet waar er vooruitgang is of
niet. Daaraan kan gewerkt worden. Zonder een dergelijke rapportage kan je
helemaal niets. Wij hebben dus al meer dan wij ooit hadden.
Ik wijs erop dat een dergelijke rapportage niet eerder naar de Tweede Kamer
is gestuurd.Mevrouw Huizinga-Heringa (ChristenUnie):De laatste mogelijkheid bij Bangladesh is het inhouden van begrotingssteun.
Heeft de minister eraan gedacht om met wat lichtere sancties te beginnen,
zoals het bevriezen van bankrekeningen en het niet toestaan van visa? Met
dergelijke kleine speldenprikken kan de Nederlandse regering haar zorg duidelijk
maken over de situatie in Bangladesh.Minister Van Ardenne-van der Hoeven:Om elk misverstand te vermijden, merk ik op dat Bangladesh geen budgetsteun
ontvangt, juist omdat wij geen goed zicht hebben op de besteding ervan. Wij
steunen onderwijsprogramma's en waterprogramma's, maar niet via de overheid
in Bangladesh.Mevrouw Huizinga-Heringa (ChristenUnie):Volgens mijn informatie ontvangt Bangladesh wel budgetsteun, maar die
klopt kennelijk niet. Toch blijft mijn vraag staan. Ook met kleinere sancties
kan de Nederlandse regering namelijk laten blijken dat zij zich zorgen maakt
over de ontwikkelingen in Bangladesh. Heeft de minister die overwogen?Minister Van Ardenne-van der Hoeven:Je kunt eigenlijk alleen maar de daartoe geëigende instrumenten gebruiken.
Voorop staat dat wij de armsten in het land niet mogen treffen. Anders zouden
wij de onderwijsprogramma's kunnen stoppen of er minder geld voor kunnen uit
trekken. Dat doen wij niet. Er zijn dus wel mogelijkheden, maar ook beperkingen.Mevrouw Huizinga-Heringa (ChristenUnie):Juist met kleinere speldenprikken als het moeilijker doen over visa en
het bevriezen van sommige tegoeden tref je de mensen die je wilt helpen niet,
maar geef je de overheid van Bangladesh wel een duidelijk signaal.Minister Van Ardenne-van der Hoeven:Het bevriezen van tegoeden en het niet verlenen van uitreisvisa enzovoort
zijn zeer drastische maatregelen die pas effect hebben als je die internationaal
neemt. Ik zie niet in hoe wij daarmee een oplossing voor het probleem dichterbij
brengen.De voorzitter:Mevrouw Ferrier, u stond net voor in de rij en nu weer achter in de rij.
Ik heb wel door dat het hetzelfde rondje is, hoor. U mag één
vraag stellen.Mevrouw Ferrier (CDA):Volgens mij niet, hoor. Ik was bij een ander rondje.Wij komen nu bij de kern van de zaak, want wij halen nu alle landen erbij.
Dat hoort misschien ook bij een minister voor internationale samenwerking.
Ik ondersteun de minister als zij er een regel van gaat maken dat wij het
voortaan over de minister voor internationale samenwerking hebben. Ik ben
wel benieuwd hoe de minister deze nieuwe term gaat invoeren in Nederland.Ik wil het hebben over Uganda. Wij steunen het voornemen van de minister
om de budgetsteun met 6 mln. te korten. Wij vinden het belangrijk dat het
vrijgekomen geld via het maatschappelijk middenveld voor humanitaire hulp
en capaciteitsopbouw in Noord-Uganda wordt ingezet, zodat niemand van de bevolking
het slachtoffer wordt van het feit dat de budgetsteun gekort wordt. Wil de
minister dit toezeggen?Minister Van Ardenne-van der Hoeven:Wij hebben het nu over de begroting voor 2005. Het is de bedoeling om
die 6 mln. inderdaad in Uganda te besteden. Dat kunnen multilaterale organisaties
het best in Noord-Uganda doen, want dat is het armste en meest getroffen deel
van het land. Deze organisaties verlenen niet alleen noodhulp, maar hebben
ook de repatriëring van kindsoldaten als onderdeel in hun programma.
Dat is van grote betekenis, omdat er uit het Leger van de Heer nog steeds
kindsoldaten terugkeren.Mevrouw Ferrier (CDA):Mij leek dat het maatschappelijk middenveld juist een zeer geëigend
kanaal was om de meest getroffen bevolking in Noord-Uganda te bereiken. Ik
hecht er zeer veel waarde aan als ook dat kanaal wordt bestudeerd.Minister Van Ardenne-van der Hoeven:Wij steunen het maatschappelijk middenveld. Het komt de leiders van de
provincie ten goede als de dialoog tussen verschillende bevolkingsgroepen
gaande wordt gehouden. VN-organisaties doen in het kader van hun programma's
de meeste dingen. De Nederlandse organisaties worden al gefinancierd door
het IMF. Er zijn verder dus geen mogelijkheden op dit vlak. Zij hebben een
eigen financieringsmethode. Die is eerder ingesteld. Via de ambassades kunnen
bepaalde dingen nog exclusief gebeuren.Mevrouw Ferrier (CDA):Kan de minister ons daarover informeren?De voorzitter:Nee. Dat kon echt niet.Minister Van Ardenne-van der Hoeven:Dat kan ik niet doen. Ik besteed de 6 mln. namelijk via de multilaterale
instellingen. Op korte termijn is het ook niet juist om daar een maatschappelijke
organisatie voor te vragen, want dat bedrag moet dit jaar worden uitgegeven.De voorzitter:Minister Van Ardenne, ik zie u net door een stapel papier bladeren. Staat
daarop het betoog dat u al hebt gehouden of dat u nog wilt houden?Minister Van Ardenne-van der Hoeven:Het spijt mij wel, maar ik word zeer opgehouden. Ik ben nog bezig met
het onderwerp economische groei. Uw Kamer heeft dat terecht aangesneden.De voorzitter:Hebt u enig idee van hoeveel tijd u nog nodig hebt?Minister Van Ardenne-van der Hoeven:Ik zal proberen het in een kwartier af te ronden als u mij daartoe de
gelegenheid geeft.De voorzitter:Heel graag.Minister Van Ardenne-van der Hoeven:Economische groei is essentieel voor armoedebestrijding. Ik ben blij dat
de heer Samsom hierover uitgebreid heeft gesproken en dat de
heer Szabó dit tot een van de kernelementen van zijn inbreng heeft
verheven. In de wereld van de ontwikkelingswerkers was economische groei heel
lang een taboe. Dat is inmiddels doorbroken. Wij hebben hiervoor de private
sector nodig, het bedrijfsleven. De heer Van As sprak ook al over het belang
van de eigen inbreng van bedrijven. Ik zie dat dit steeds vaker gebeurt. Wij
maken hiervan op een aantal terreinen gebruik, zoals bij het verbeteren van
het ondernemingsklimaat en bij de bedrijfslevenprogramma's PSOM en ORET die
succesvol zijn. Ik ben het met de heer Szabó eens dat wij moeten kijken
naar de effectiviteit van het instrument, gelet op de globalisering in de
wereld. Het is een oud verzoek van de Kamer om naar een investeringsinstrument
toe te gaan. Ik stel voor om de evaluatie van ORET af te wachten, die wij
begin volgend jaar zullen starten. Ik wil daarna bezien of wij het instrument
van exportkredieten, dat overigens deels ook een investeringsinstrument is,
kunnen omvormen tot een investeringsprogramma. Ik zeg niet dat dat niet moet
gebeuren. Misschien is het juist wel heel denkbaar om dit de komende tijd
te doen, maar ik wil graag de evaluatie van ORET afwachten.De heer Szabó ziet een teruggang in de uitgaven ten behoeve van
het bedrijfsleven. Ik wijs op het totale bedrag. Wij benutten meerdere instrumenten,
zoals maatschappelijk verantwoord ondernemen, maar ook ppp's, waarvan wij
er deze week een hebben gesloten met VNO-NCW, juist om werkgeversorganisaties
in ontwikkelingslanden te ondersteunen, van werkgever naar werkgever. Het
laatste is een nieuw programma, analoog aan het vakbondsprogramma, om in de
36 partnerlanden als vervolg op PUM, maar juist op werkgeversniveau, de organisaties
te ondersteunen. De aandacht voor ppp's neemt toe. Interessant vind ik het
dat ook het bedrijfsleven zelf tot nieuwe initiatieven komt. Ik wijs op de
discussie over het Base of the Pyramid-programma, om zich te gaan richten
op de 4 miljard mensen die het minst verdienen in plaats van op de 2 miljard
die het meest verdienen. Het is interessant als multinationale ondernemingen
daarvoor een keuze maken. Wij zitten in dat soort discussies met hen, zoals
Global Compact, waarbij zij ook via internet zichtbaar maken op welke wijze
zij maatschappelijk verantwoord ondernemen. Dat gebeurt via de millenniumdoelen
en in de jaarverslagen, waarmee ABN AMRO bezig is. Ik noem in dit verband
de principes waaraan ook de banken een bijdrage leveren. Onze inzet op dit
punt is bekend, maar ook het bedrijfsleven blijft absoluut niet achter.De heer Szabó heeft een lans gebroken voor nieuwe industrieën
in Afrika. Ik onderschrijf volledig het belang van ICT. Het aardige is dat
wij het gevraagde ook doen. Via een aantal ORET-programma's-oude stijl leveren
wij een bijdrage aan glasvezelnetwerken in Bamako in Mali. Er zijn echter
ook fondsen en programma's, zoals het MOL-fonds, dat openstaat voor projecten
op het gebied van ICT-infrastructuur. Dat is niet het enige wat gebeurt. Via
de Wereldbank en de Europese Commissie worden grotere programma's gedraaid.Nu is er geld nodig voor energie, duurzame energie en renewable energy.
Er is nog veel te weinig bereidheid om daarin te investeren. Dit is van wezenlijke
betekenis om handel te laten floreren.De leden Ferrier en Van Bommel hebben al benadrukt dat geldovermakingen
door immigranten voor veel ontwikkelingslanden een welkome aanvulling zijn
als financieringsbron voor economische ontwikkeling. Hierover is een rapport
verschenen van de Wereldbank. De discussie hierover hebben wij al eerder met
de Kamer gevoerd. Ik zie voor de overheid geen rol weggelegd om het percentage
aan transactiekosten omlaag te brengen, dat op dit moment 10 tot 15 bedraagt
en dat nu al omlaag gaat vanwege de internationale discussies. Welk percentage
zou de Kamer dan voldoende vinden? Dit is een zaak van particuliere kapitaalstromen.De heer Ormel beoogt met een amendement 1 mln. in te zetten om de opzet
van een samenwerkingverband tussen Palestijnse en Israëlische bloemenkwekers
en de Aalsmeerse bloemenveilig te steunen. Interessant aan dat idee vind ik
het tripartiete karakter, waarbij over de grenzen heen wordt samengewerkt
tussen Israël en Palestina met Nederlandse handel en verkoop. Het is
echter niet mogelijk dat de overheid dit initiatief gaat financieren. Dit
is ook weer een zaak van particulier initiatief. Als ik het amendement zo
mag verstaan dat het bedrag van 1 mln. wordt besteed aan faciliterende infrastructuur,
heb ik geen bezwaar tegen dit amendement. Die infrastructuur is nodig. Zo
zouden tomatenkwekers ook graag gebruikmaken van een haven en een vliegveld,
maar ook gewoon van wegen en mogelijkheden om producten te vervoeren. Ik kan
echter niet – ik hoop dat uw Kamer dit begrijpt – rechtstreeks
de bloemenproductie en rechtstreeks de handel financieren.Duurzame ontwikkeling kan ook niet zonder goed onderwijs en goede gezondheidszorg.
Mevrouw Ferrier heeft gevraagd om van de 15% voor basisonderwijs wat
af te knabbelen ten behoeve van hoger onderwijs. Wij doen op het terrein van
hoger onderwijs enorm veel. De Kamer heeft daar de informatie over. Wij hebben
beurzenprogramma's en de universitaire samenwerking, en er is steun voor Zuid-Zuidsamenwerking
op het terrein van universiteiten. Het beurzenprogramma heeft op dit moment
een budget van 26,8 mln. Dit is de afgelopen tijd zelfs verhoogd voor de komende
jaren. Ik stel vast dat in de praktijk ook wordt geïnvesteerd in de lerarenopleidingen
ten behoeve van het basisonderwijs. Het zijn geen eenheden met schotten ertussen.
Ten behoeve van het basisonderwijs en ten behoeve van het beroepsonderwijs
worden er ook leerkrachten opgeleid.Wij hebben ons gecommitteerd aan 15% voor basisonderwijs. Wij moeten
nu naar langjarige committeringen toe, want heel veel ontwikkelingslanden
vertrouwen het niet. Zij denken: voor een paar jaar komen die financieringen
wel los, maar daarna moeten wij het zelf doen. Als wij nu loslaten en minder
financiering over hebben voor basisonderwijs, dan verliezen wij het vertrouwen
van ontwikkelingslanden. Het is zelfs zo dat wij volgende week in internationaal
verband gaan pleiten voor meer langjarige financiering ten behoeve van basisonderwijs,
want er gaan nog steeds 100 miljoen kinderen niet naar school.Mevrouw Ferrier (CDA):Ik ben niet gerustgesteld door de woorden van de minister. De programma's
NPT en NFP, programma's voor hoger onderwijs, zijn sinds 1996 nauwelijks opgehoogd.
Ik ben dan wel benieuwd, in het licht van de motie-Hessing, hoe dit nu gaat.
Immers, om goed basisonderwijs mogelijk te maken, moet ook het hoger onderwijs
op een goed niveau staan. De bijdrage voor hoger onderwijs is de afgelopen
jaren niet toegenomen. In vergelijking met het bedrag dat in het kader van
de motie-Hessing naar basisonderwijs gaat, is het een schijntje. Ik ben benieuwd
te vernemen hoe dit grote bedrag weggezet gaat worden en of
de minister van mening is dat er voldoende leerkrachten zijn in ontwikkelingslanden.
Mijn informatie is anders.Minister Van Ardenne-van der Hoeven:Nee, die moeten ook worden opgeleid, maar dat past in de inzet voor basisonderwijs.
Daar horen klaslokalen bij, daar horen boeken en een curriculum bij en daar
horen meer leerkrachten bij, vanzelfsprekend. Maar als het verhaal is dat
er meer geld voor hoger onderwijs moet komen, dan is dat een andersoortige
discussie dan te zeggen dat wij nu af willen van onze committering van 15%
voor het basisonderwijs. Waarom moet dit geld van basisonderwijs af, daar
waar het nog steeds zo essentieel is?Voorzitter. Mevrouw Van der Laan heeft gepleit voor meer aandacht voor
seksuele voorlichting in het onderwijs. Ik heb daar al over gesproken. Wij
stemmen af met de internationale niet-gouvernementele organisaties, ook om
de inzet te verscherpen, maar dat betekent niet dat wij met alle internationale
organisaties om de tafel kunnen zitten. Wij hebben helaas een versmalling
moeten toepassen, maar wij weten dat wij daarmee nog volledig toekomen aan
onze focus op kwetsbare groepen en de opvang van aidswezen, zeker ook binnen
het huidige TMF-beleidskader.Mevrouw Van der Laan (D66):Als ik nu kijk naar hoe de Salin-gelden de afgelopen tijd zijn verdeeld,
dan valt het mij op dat bijvoorbeeld het Asian harm reduction network en Family
care international, die heel essentieel zijn in het kader van de beleidsdoelen
van deze minister met betrekking tot seksuele en reproductieve rechten, nu
geen geld meer zullen ontvangen, terwijl zij juist het meeste te lijden hebben
onder de Global Gag Rule. Ik vraag mij af waar deze keuze op gebaseerd is.Minister Van Ardenne-van der Hoeven:Wij hebben de focus meer op Afrika gericht en wat minder op Azië,
en het Asian network werkt in Azië. Dat is een van de redenen waarom
wij de keuze hebben moeten maken om hen niet op te nemen in het internationale
programma. Daarbij komt dat wij niet met alle organisaties, gelet op onze
spankracht, om de tafel kunnen zitten. Het is ook niet zo dat deze organisaties
helemaal géén ondersteuning krijgen. Als zij in een land actief
zijn waar een ambassade is, dan kunnen zij een beroep doen op de middelen
van de ambassade en dat gebeurt ook.Er is een amendement op stuk nr. 23 ingediend, ten behoeve van extra inzet
voor kinderen. Unicef doet veel voor de positie van kinderen, zeker als het
gaat om de opvang van aidswezen. Nederland is een van de grote donoren van
Unicef. Ook in ander verband besteden wij heel veel aandacht aan de positie
van kinderen. Wij hoeven daaraan geen extra middelen toe te voegen, zodat
ik de Kamer aanvaarding van dit amendement ontraad.De heer Van der Staaij (SGP):Het is alsof u zegt: alle sympathie, maar er gebeurt genoeg. Uit de resultatenrapportage
van uw ministerie haal ik echter dat er te weinig gebeurt op het gebied van
opvang van aidswezen. Alleen in 2003 zijn er in sub-Sahara-Afrika al 4 miljoen
aidswezen bij gekomen.Minister Van Ardenne-van der Hoeven:Daar heeft u een punt! Dit is iets voor internationale besprekingen. Het
is geen kwestie van te weinig middelen, maar te weinig focus op de aidswezen.
Tot nu toe hebben wij niet goed geweten dat wij daaraan extra aandacht moeten
besteden. Dat heeft niets met middelen te maken, maar het idee was dat deze
kinderen in de eigen familie worden opgevangen. In de praktijk blijkt dat
niet altijd te gebeuren, zodat er extra faciliteiten moeten komen.De heer Van der Staaij (SGP):Precies. De vraag is of dat automatisch kan worden gefinancierd uit de
bestaande middelen. Wij krijgen duidelijke signalen dat er meer kan als je
gerichte projecten lanceert.Minister Van Ardenne-van der Hoeven:Dat zie ik wel, maar wij doen op dit punt al ontzettend veel. Ik heb niet
de neiging om daar nog middelen aan toe te voegen, want zo schiet je altijd
tekort. Immers, waar je ook kijkt, moet er een tandje bij. Ik kijk liever
nu naar de kwaliteit en de effectiviteit van wat wij aan het doen zijn. Meer
combineren en de middelen laten besteden door organisaties die dat beter kunnen
dan wij. Mochten er in de loop van volgend jaar nog knelpunten ontstaan, omdat
wij ergens tekortschieten, dan informeer ik de Kamer daarover. Maar vooruitlopend
daarop ontraad ik het amendement.De heer Van Bommel wees op het acute probleem van menskracht in verband
met gezondheidszorg, aidsproblemen enzovoorts. Wij hebben al specifieke programma's
die ervoor zorgen dat artsen, verpleegkundigen en andere helpers in de medische
sfeer actief blijven in de ontwikkelingslanden. Wij hebben goede ervaringen
in Zambia en Ghana en wij proberen graag dat verder uit te breiden. Ik hoop
dat wij dit punt kunnen bespreken in de discussie met de Europese collega's,
als arbeidsmigratie aan de orde is. Het is een wezenlijk probleem, waaraan
wij veel meer kunnen doen dan wij tot nu toe hebben gedaan.Ik deel de zorg van de heer Van Bommel over malariabestrijding. Wij leveren
een belangrijke bijdrage aan het Global Fund, maar ik ben niet tevreden over
de resultaten en de samenwerking. Volgende maand ga ik naar de WHO in Genève,
waar ik zal spreken over de effectiviteit van deze parapluorganisatie die
in de samenwerking met de onderscheiden hulporganisaties veel actiever en
resultaatgerichter zou moeten zijn. Wij volgen dat op de voet, de Kamer daarvan
op de hoogte houdend.De heer Ormel vroeg naar de Nederlandse betrokkenheid bij de bestrijding
van vogelgriep in Indonesië. Ik ben graag bereid om na te gaan, hoe wij
de capaciteit in Indonesië kunnen versterken. Het gaat mij er niet om
om vanuit Nederland verantwoordelijkheden aan te trekken, de verantwoordelijkheid
op dit punt ligt bij en in Jakarta. Waar wij via privaat-publieke samenwerking
met LNV tot capaciteitsversterking kunnen komen, ben ik graag bereid mij daarvoor
in te zetten.Er is verzocht, een speciaal internationaal gerechtshof voor corruptie
op te richten. Kon het maar zo zijn, zou ik bijna zeggen. Het klinkt goed,
maar corruptie moet worden bestreden in het land zelf. Het beste is om daar
de rechtspraak te laten plaatsvinden, om daar de maatregelen te laten nemen,
zodat dat een zuiverende werking heeft in de richting van de bevolking. Dus
versterking van rechterlijke macht, politie en justitie. Dat is de taak waar
het gaat om de samenwerking met ontwikkelingslanden. De heer Szabó heeft gevraagd naar de samenwerking tussen Buitenlandse
Zaken, Ontwikkelingssamenwerking en Defensie bij het verlenen van noodhulp.
In Pakistan is een afschuwelijk drama gaande. Miljoenen ontheemden in het
noorden van Pakistan staan voor de winter, zo zij er al niet door getroffen
zijn. De eerste noodhulp heeft effect gehad, maar het had mijns inziens beter
geweest als wij van meet af aan in een breder verband hadden kunnen optrekken
met een militaire inzet vanuit Defensie. Dat is heel lang een taboe geweest,
in de zin dat noodhulp niet iets was voor militairen. Tegelijkertijd hebben
wij bij de tsunami en bij de aardbeving in Pakistan gezien, dat met een snelle
aanwezigheid ter plekke bij deze zeer omvangrijke rampen, juist levens gered
kunnen worden. Ik ben dan ook graag bereid om daarover met collega Kamp te
spreken. Overigens bezoek ik het gebied begin december.Mevrouw Ferrier heeft gevraagd naar de inzet van de regering voor de ontheemden.
Die inzet is optimaal. In heel veel landen zijn er ontheemden die nog jarenlang
in kampen verblijven, zoals in Colombia en Noord-Uganda. Er zijn internationale
afspraken met UNHCR en IOM over wie precies wat doet. Binnen die afspraken
kan UNHCR zich optimaal inzetten voor de opvang van IDP's. Ik heb het dan
over de zogenaamde Collabaritive Approach towards IDP's, die is aangenomen
door de VN. Onder leiding van OCHA worden hierover afspraken gemaakt en gerespecteerd.Aanneming van het amendement van de heer Samsom over Uganda ontraad ik,
omdat ik niet op de zaken wil vooruitlopen en dus wat betreft 2006 zeker geen
besluit wil nemen. Wij hebben de Ugandese regering capaciteitsondersteuning
en technische assistentie aangeboden om de eigen begroting beter op orde te
krijgen. Ik hoop van harte dat dit aanbod wordt geaccepteerd.Mevrouw Ferrier en mevrouw Huizinga-Heringa hebben gevraagd naar de vrijvallende
middelen via het reguliere medefinancieringskanaal. Wat zij beogen, is binnen
de systematiek niet mogelijk, maar op korte termijn is het ook niet denkbaar
dat de desbetreffende lokale organisaties deze middelen zelf kunnen wegzetten.
Zoals ik eerder heb betoogd, gaat dat via de multilaterale weg.Mevrouw Van der Laan heeft gevraagd om middelen in te zetten voor condooms
in Uganda. Wij hebben inderdaad zorgen over de distributie en het in voldoende
mate aanwezig zijn van condooms in dat land. Wij hebben daarover met UNFPA
en PSI een gesprek om na te gaan hoe wij in Uganda, waar toch sprake is van
een wijziging in het oorspronkelijk succesvolle beleid, daarin extra aanvullend
zouden kunnen zijn.Mevrouw Ferrier heeft verzocht om Burundi op de lijst van partnerlanden
te plaatsen. De heer Szabó heeft terecht geconstateerd dat het nu niet
het moment is om de lijst met partnerlanden uit te breiden of in te korten.
Burundi past in de regionale benadering. Nederland is co-voorzitter van de
Group of friends van de Grote Meren, in welk verband wij grote inzet plegen,
zeker ten behoeve van Burundi. Dat wil echter nog niet zeggen dat dit land
daarmee meteen een partnerland moet worden.De heer Van der Staaij heeft gevraagd naar extra middelen voor Latijns
Amerika. Ik verwijs hiervoor naar de schriftelijke informatie die is toegestuurd.
Meer middelen voor Bolivia, Colombia, Guatemala en Nicaragua. Dit bouwt voort
op de inzet die wij in het verleden al hebben gerealiseerd. Zeker voor het
komend jaar is er een stijging voorzien van 25 mln. Dus ik ga ervan uit dat
ook de heer Van der Staaij er tevreden over kan zijn als vervolg op zijn motie.Verder is gevraagd naar de reïntegratie van gedemobiliseerde personen
in Colombia. Het desbetreffende programma loopt aan het eind van dit jaar
ten einde, maar wij zijn van plan om het voort te zetten in 2006. Helaas is
dat nog steeds nodig. Reïntegratie van jonge mensen die bij de guerrilla's
of de paramilitairen hebben gezeten, is bepalend voor het succes van het vredesproces.De leden Samsom en Koenders menen dat de situatie in Rwanda zodanig verslechtert
dat het budget verlaagd dient te worden. Ik ben het niet met hen eens. Wij
hebben nog steeds zorgen op dit punt. Vandaar de beleidsdialoog op het terrein
van mensenrechten en democratisering. Ten aanzien van economisch beleid en
armoedebestrijding worden goede prestaties geleverd. Dat is overigens niet
voldoende, maar tegelijkertijd meen ik dat het niet goed is om er een automatisme
van te maken om elk jaar te korten op steun aan een land dat in een transitieproces
verkeert. Derhalve ontraad ik aanvaarding van het amendement op stuk nr. 28.De heer Samsom (PvdA):Als u zegt "elk jaar" doet u ons een beetje tekort. Dit is een
proces dat vier jaar geleden is ingezet door de fractie van de PvdA. Wij hebben
dat heel zorgvuldig gemonitord. Ik zou willen uitsluiten dat u volgend jaar
tot de conclusie komt dat wij nu gelijk hebben gehad. Kunt u dat voorkomen?Minister Van Ardenne-van der Hoeven:Ik kan dat niet voorkomen. Ik kan geen garanties geven. Dat is het ingewikkelde
van waar wij mee bezig zijn. Het is steeds weer nauwkeurig nadenken en bezien
welke instrumenten het meest gunstig kunnen worden gebruikt om effect te hebben.
Verleden jaar is in de Kamer een amendement aangenomen om Rwanda te korten.
Als wij dat dit jaar weer doen, ben ik bang dat wij onze slagkracht ten behoeve
van die beleidsdialoog met de Rwandese regering verliezen. Dat zou nog ernstiger
zijn. Ik zie ook andere donoren op dit punt geen beslissingen nemen. Ik denk
dat dat ook een belangrijke indicator is om nu op dit punt geen besluit te
nemen.Mevrouw Huizinga sprak over Zuid-Sudan en het particuliere kanaal. Ik
ben het met haar eens dat het van betekenis is dat particuliere organisaties
ook ontplooid worden in het Zuiden. Ik denk dat dat het beste kan als er een
troepenmacht is om de stabiliteit te verzekeren in dat toch nog wel onrustige
zuiden van Sudan. Wij zijn in gesprek met de particuliere organisaties in
Nederland en ook al met bedrijven, om ervoor te zorgen dat zij daar voldoende
aan bod kunnen komen en aan het werk kunnen gaan. Voor het overige zullen
onze middelen via het multi-donor trustfonds van de Wereldbank worden besteed.
Daar kunnen overigens ook lokale organisaties gebruik van maken. Wij zitten
bij de besteding en bij de programma's die daarvoor worden opgesteld.De minister van Buitenlandse Zaken heeft gesproken over Papoea. Ik wil
nog wel iets zeggen over het amendement van mevrouw Ferrier om middelen in
te zetten voor capaciteitsopbouw in Papoea. Het lijkt ons goed om het maatschappelijk
middenveld daarvoor extra toe te rusten, zeker in het kader van de uitvoering
van de speciale autonomiewet. Dit amendement heeft wat dat betreft
geen bezwaar van de zijde van de regering. Natuurlijk zullen wij begin volgend
jaar met de Indonesische regering consultaties voeren. Dan zal hier ook over
worden gesproken.Mevrouw Ferrier (CDA):Ik ben blij met de positieve reactie en ik ben ook blij dat de minister
van Buitenlandse Zaken heeft gezegd het amendement over capaciteitsopbouw
mee te nemen in de notitie die komend voorjaar naar de Kamer komt. Ik wil
graag weten of u al een idee hebt hoe u dit bedrag via het maatschappelijk
middenveld het best in zou kunnen zetten.Minister Van Ardenne-van der Hoeven:Zover ben ik nog niet. Dat kan ook niet, want ik heb het amendement gisteren
pas gezien. Het is iets voor ons ter bestudering. Wij zien wel mogelijkheden
en wij weten dat UNDP zeer actief is in de regio ten behoeve van maatschappelijke
organisaties, maar of dit ook opgenomen kan worden, is een zaak van nadere
uitwerking. Ik stel voor dat wij daarop terugkomen in de brede Indonesië-notitie.Het grensconflict tussen Ethiopië en Eritrea houdt ons al langer
bezig. De heer Van der Staaij heeft gevraagd naar de godsdienstvrijheid in
Eritrea en of dit verbeterd is door een deel van onze steun te verleggen.
Dat is niet het geval. De situatie is niet best. Dat houdt ons zeer bezig.
Een deel is terug te voeren op het conflict met het buurland Ethiopië,
over de grens. Gelukkig is er afgelopen weken een stevige resolutie van de
Veiligheidsraad aangenomen, waar vooral Ethiopië wordt aangespoord om
de uitspraak van de grenscommissie te accepteren en mee te werken aan het
aanleggen van die grens, van een beperkt stuk daarvan. Het blijft belangrijk
dat er druk wordt uitgeoefend op beide regeringen, maar er moet ook druk worden
uitgeoefend op de regering van Eritrea om de mensenrechten te eerbiedigen.
Dat geldt inmiddels ook voor Ethiopië, waar na de verkiezingen het democratische
proces niet helemaal zijn loop heeft gekregen. Ik hoop overigens van harte
dat de oppositie wel plaats zal nemen in het parlement om daar ook een rol
te gaan spelen.De mensenrechtenambassadeur is in het gebied geweest. Hij heeft gesprekken
gevoerd met beide regeringen. Zoals de Kamer al heeft opgemerkt, heb ik een
niet zo voor de hand liggend voorstel gedaan om wellicht eens te denken over
het idee van de Hunger taskforce van de VN, waar gepleit is om meer bomen
in Afrika te planten voor duurzame ontwikkeling en dat te verbinden aan veiligheidsinitiatieven
en die dan heel specifiek aan twee zijden van de grens te planten. Dat vraagt
natuurlijk instemming van beide regeringen. Wij zullen daar de komende tijd
aan werken.Ik ontraad de aanneming van het amendement op stuk nr. 34 van mevrouw
Karimi inzake SALIN. Goed bestuur, mensenrechten en vredesopbouw zijn al prioritaire
thema's binnen SALIN. Het is dus niet nodig om daar een extra thema aan toe
te voegen. Bovendien zit dit ook al in security sector reform. Ik ben er overigens
ook geen voorstander van om regionale organisaties toe te voegen aan dit instrument,
want daar zijn er zoveel van. Ik denk dat wij dan heel veel werk hebben om
naar die complementariteit te zoeken. Wij hebben bewust gekozen voor mondiaal
opererende organisaties, op verzoek van de Kamer. Regionale organisaties kunnen
terecht bij ambassades, waarover ik net sprak.Mevrouw Karimi (GroenLinks):Ik heb begrepen dat die twee thema's geen onderdeel zijn van het beleidskader.
Zij staan er gewoon niet bij.Minister Van Ardenne-van der Hoeven:Ik begrijp dat goed bestuur, mensenrechten en vredesopbouw prioritaire
thema's zijn binnen het beleidskader SALIN, maar ik zal het nog nakijken.Mevrouw Karimi (GroenLinks):Nee, het staat er echt niet bij. Misschien kunt u dit voor de tweede termijn
nog een keer checken.Minister Van Ardenne-van der Hoeven:Dat doe ik zeker.Wij kijken altijd naar het hele amendement, maar ik moet zeggen dat wij
niet enthousiast zijn over de dekking. Het gaat om niet-beleidsartikel 10
voor loon- en prijsstijgingen en voor het opvangen van onvoorziene tegenvallers.
Wij zijn niet bereid om daar 20 mln. uit te halen. Los daarvan ben ik het
principieel niet eens met het idee om dit thema toe te voegen, omdat het er
al in zit. Bovendien zijn er zoveel regionale organisaties en kunnen zij terecht
via de ambassades.De heer Samsom (PvdA):Klopt het dat het SALIN-programma is beperkt tot een limitatieve lijst
van organisaties en dat er verder niets of niemand meer bij kan komen? Dat
is een van de redenen waarom ik het amendement heb gesteund. Ik zou dat willen
vergroten om weer wat openheid in de zaak te brengen.Minister Van Ardenne-van der Hoeven:Dat klopt. Wij hebben een aantal terreinen geïdentificeerd. Wij hebben
een aantal organisaties die daarop kunnen intekenen, maar zij moeten zich
daarvoor kwalificeren. Dat kunnen ook andere zijn. Wij hebben wel gezegd dat
wij het beleidskader toepassen binnen die range van competentie, competitie
of concurrentie, zoals wij ook in de Nederlandse situatie doen.Mevrouw Karimi (GroenLinks):De minister zegt nu dat er andere organisaties bij kunnen komen, maar
zo heb ik het niet gelezen.Minister Van Ardenne-van der Hoeven:Nee, binnen de groep.Mevrouw Karimi (GroenLinks):Dan klopt wat de heer Samsom zegt. U hebt de keuze gemaakt voor een aantal
en dat is het.Minister Van Ardenne-van der Hoeven:Ja, anders is het niet werkbaar. Het gaat ook om de werkbaarheid van een
systeem. Men moet zich bewijzen, kwaliteit leveren, aan resultaten willen
werken en effectief zijn. Dat zijn de voorwaarden voor dit systeem. Het kan
best zijn dat de organisaties die nu meedoen, op dit punt minder scoren dan
andere binnen de range. Wij zullen dat bezien. Naar ons oordeel zijn degenen
die op de lijst staan, terzake doende en goede organisaties, dus ik denk dat
zij wel kunnen meedingen in het beleidskader.De voorzitter:Nu gaan wij niet allemaal weer naar de microfoon rennen, want wij hebben
nog een tweede termijn.De heer Samsom (PvdA):Er is geen reactie gegeven op een amendement.De voorzitter:U kunt ook niet zeggen dat ik u geen kans heb gegeven. Dat kan niet opgaan.Mevrouw Karimi (GroenLinks):Wij hebben allemaal twee of drie minuten in tweede termijn.De voorzitter:Ik geef u alle vier de kans om één korte vraag te stellen.
Wij hebben nog een uur voor de tweede termijn. Anders schors ik, dan gaat
eerst Justitie door en dan komen wij aan het eind van de avond weer terug.De heer Samsom (PvdA):Dat zullen de ministers leuk vinden.Ik heb de reactie gemist op ons amendement om de noodhulp te multilateraliseren
en 40 mln. extra in het reservefonds van Jan Egeland te storten.Minister Van Ardenne-van der Hoeven:Ik begrijp de aandrang om nu al een heleboel geld in een noodhulpfonds
te storten. Mijn laatste informatie is dat er in totaal 70 tot 80 mln. in
zit. Nederland zit dus niet slecht met een bijdrage van 10 mln. Ik vind dat
andere donoren nu over de brug moeten komen. Ik sluit niet uit dat wij het
komend jaar meer geld voor het fonds beschikbaar stellen, maar ik vind het
ook niet nodig dat Nederland 50 mln. in het noodfonds stort. Dat is dan vijf
keer zoveel. Ik ben overigens wel blij dat het er is.Mevrouw Karimi (GroenLinks):Ik heb gesproken over het beleid van deze minister op het punt van de
hervorming van de veiligheidssector en de samenwerking op het terrein van
leger en politie. Daarbij heb ik voorgesteld om te bekijken hoe wij de onafhankelijkheid
en onpartijdigheid van de berichtgeving uit de conflictgebieden kunnen vergroten,
omdat dat voor de politieke en publieke controle van groot belang is. Vindt
ook de minister dit een heel belangrijk punt? Waar wij steeds actiever worden
in conflictgebieden, moet goede, onafhankelijke en onpartijdige berichtgeving
uit die regio's mogelijk zijn. Is de minister bereid om die journalisten te
steunen?Minister Van Ardenne-van der Hoeven:Wij hebben op het terrein van journalisten heel veel. Wij moeten zeer
voorzichtig zijn met het als overheid steunen van individuele journalisten.
Ik kies veel liever voor de goed bekend staande organisaties die journalisten
trainen en bij hun berichtgeving faciliteren. Ik heb het gevoel dat mevrouw
Karimi vraagt of wij journalisten willen aanwijzen om naar een gebied te gaan.
Ik denk niet dat dat de rol van de overheid is.Mevrouw Karimi (GroenLinks):Dat is absoluut niet het voorstel. Het voorstel is om in gesprek te treden,
bijvoorbeeld met de Vereniging van Nederlandse Journalisten, waarbij bekeken
wordt hoe de bestaande belemmeringen kunnen worden verminderd, zodat meer
journalisten berichtgeving kunnen verzorgen vanuit conflictgebieden.Minister Van Ardenne-van der Hoeven:Daar ben ik graag toe bereid, maar het blijft een verantwoordelijkheid
van de organisaties en niet van de overheid.Mevrouw Van der Laan (D66):Ik kom terug op twee vragen die ik heb gesteld. De eerste vraag betrof
het oordeel over de aangehouden motie-Van der Ham, die verzoekt om op de begroting
van ontwikkelingssamenwerking of Buitenlandse Zaken geld vrij te maken voor
het Econet Action Fund. Daar wil ik ook best een schriftelijk antwoord op
krijgen. Wat wel haast heeft – want daar heb ik een motie over –
is mijn vraag hoe de milieukamer van het Internationaal Gerechtshof meer leven
ingeblazen kan worden. Die milieukamer is er, maar daar is helaas nog nooit
gebruik van gemaakt. Ik zie op dat punt ook een rol voor Nederland.Minister Van Ardenne-van der Hoeven:Dat is een interessant punt. Ik zal natrekken hoe wij dat kunnen doen.
Ik ben het met mevrouw Van der Laan eens dat datgene wat er is, moet functioneren.
Op dit terrein zou Nederland zich ook kunnen onderscheiden. Ik zeg de Kamer
toe dat ik daarop zal terugkomen. Wat de motie-Van der Ham betreft: ik vind
het vreemd om tijdens de behandeling van de begroting van het ministerie van
LNV een motie op tafel te leggen waarvoor de minister voor Ontwikkelingssamenwerking
moet bijpassen. Het lijkt mij dat de heer Samsom nu in het geweer moet komen
ten behoeve van de coherentie, maar hij staat tot mijn grote spijt achterin
de zaal.Mevrouw Van der Laan (D66):Het ging erom, de helft uit de ene begroting te halen en de andere helft
uit de andere begroting.Minister Van Ardenne-van der Hoeven:Ook dat vind ik heel erg makkelijk gedacht.Mevrouw Van der Laan (D66):Dat doen wij ook wel eens bij andere zaken.Minister Van Ardenne-van der Hoeven:Wij hebben de aanneming van deze motie ontraden.De heer Szabó (VVD):De VVD-fractie is buitengewoon verheugd over het feit dat de minister...De voorzitter:Dat is uw tweede termijn. Nu uw vraag.De heer Szabó (VVD):...dat de minister aangeeft dat economische ontwikkeling in het kader
van armoedebestrijding een hoge prioriteit heeft. In de begroting wordt in
principe bezuinigd op dat beleidsterrein. Voor innovatie gaan wij terug naar
nul en voor internationaal ondernemen gaat het bedrag 20% omlaag. Waarom
gaan die bedragen omlaag en wat is het beleid voor de komende jaren?Minister Van Ardenne-van der Hoeven:Ik heb betoogd dat het bedrag niet omlaag gaat. Wij zouden alle bedragen
moeten optellen. De heer Szabó wijst op één paragraaf.
Ik weet zeker dat onder "goed bestuur" en in het kader van de FMO
ook bedragen staan. Wij hebben het nog eens nagerekend. De stelling dat wij
volgend jaar minder besteden aan versterking van het bedrijfsleven, is niet
houdbaar, omdat wij meer middelen beschikbaar stellen.De heer Szabó (VVD):Kunt u dan aangeven hoeveel dat precies is?Minister Van Ardenne-van der Hoeven:Wij zullen de Kamer hier nader over informeren.De voorzitter:Ik heb alle vier de vragenstellers gehad en nu staan er weer twee. Dames,
echt één vraag en heel kort.Mevrouw Ferrier (CDA):De minister heeft gesteld dat in het kader van globalisering meer migranten
over de wereld zullen trekken en ook naar Nederland zullen komen. In de notitie
die de regering naar de Kamer heeft gestuurd, wordt het belang van de remittences
voor ontwikkeling aangegeven. De minister geeft aan dat zij geen mogelijkheden
ziet om met de banken om de tafel te gaan zitten, iets wat ik haar dringend
heb verzocht. Dat geeft aan dat men inderdaad nog niet goed weet hoe met die
remittences en migranten moet worden omgegaan. Ik wil graag meedenken over
hoe dat zou kunnen, want het bedrag dat naar de banken gaat, vind ik echt
onacceptabel hoog.De voorzitter:En uw vraag is?Mevrouw Ferrier (CDA):Mijn vraag is: zijn remittences onderwerp van gesprek in het Platform
Microfinanciering?Minister Van Ardenne-van der Hoeven:Dat zou ik moeten navragen. Wij hebben het over een weergaloos succes:
167 mld. gaat de wereld rond, zonder dat de overheid zich ermee bezighoudt.
Dat wil ik graag zo laten.Mevrouw Huizinga-Heringa (ChristenUnie):Ik heb geen antwoord gekregen op mijn vraag naar een visie op de samenhang
tussen religie en ontwikkeling in Zuid-Afrika. Hoe wil de minister haar visie
in dit specifieke geval handen en voeten geven?Minister Van Ardenne-van der Hoeven:Ik zou daar graag uitgebreid over spreken. De Kamer heeft echter een apart
algemeen overleg geagendeerd. Daarbij zal breed gesproken worden over cultuur,
religie en ontwikkelingssamenwerking. Ik heb dit punt geagendeerd. Ik ben
de discussie begonnen over de samenhang tussen religie en ontwikkeling. Wij
zijn bezig met de uitwerking in de praktijk. Dat betekent dat wij ook ten
behoeve van de aids-bestrijding in Zuid-Afrika specifiek in contact zijn met
onze ambassade om toe te zien op het belang van religieuze en levensbeschouwelijke
organisaties, die een eigen bijdrage leveren aan gezondheidszorg, onderwijs
en die specifiek op het terrein van hiv en aids weergaloze dingen doen. Ik
heb het rapport van mevrouw Huizinga-Heringa gelezen. Ik heb het zelf met
eigen ogen in veel delen van de wereld kunnen zien. Het gaat bij religie en
ontwikkeling om de botsing van culturen en van beschavingen. De Eerste Wereld,
de Tweede Wereld en de Derde Wereld schuiven in elkaar. Wij maken geen onderscheid
meer tussen die drie werelden. De seculiere en de niet-seculiere wereld worden
met elkaar geconfronteerd. Daar moeten wij beter over nadenken. Internationale
samenwerking is ten diepste conflictpreventie. Dat is onze "core business".
Wij moeten dan ook naar het bindend vermogen van religie en van religieuze
organisaties kijken. Als wij dat niet doen, missen wij de slag. Ik ga in december
naar Jemen voor een conferentie specifiek over de positie van vrouwen. Die
positie is vaak conflicterend in het leven van alledag in de Arabische wereld.
Ik wil met Arabische collega's een en ander bediscussiëren. Ik vind dat
wij in het Westen meer oog moeten hebben voor de waarden en normen die, in
de goede betekenis van het woord, worden nagestreefd en nageleefd in de Arabische
wereld.De vergadering wordt van 15.22 uur tot 15.34 uur geschorst.De voorzitter:Ik vraag de woordvoerders om zich vooral in korte statements tot het kabinet
te richten en veel aandacht te besteden aan de moties die zij willen indienen.
Ik vraag de collega's om even niet te interrumperen, zodat iedere woordvoerder
de gelegenheid heeft om zijn conclusies voor te leggen, zonder dat wij het
debat overdoen. Ik zal in de tweede ronde dus aanzienlijk strenger toezien
op de interrupties.De heer Koenders (PvdA):Voorzitter. Beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald. Dat lijkt het
thema van dit debat in de Tweede Kamer te zijn geworden. De strijd tegen het
terrorisme is belangrijk, maar daar is gezag voor nodig. Dat kan niet met
de schande van Abu Ghraib en Guantánamo Bay en de vele illegale gevangenissen
in Afghanistan. Dat vereist een veel kritischer positie, een veel minder volgende
positie van de regering ten opzichte van de regering-Bush. Het internationale
humanitaire recht is altijd toetssteen: dat is het thema van het buitenlandse
beleid van de PvdA sinds de Irak-oorlog. Het is goed dat dit door delen van
de regering en de VVD-fractie eindelijk lijkt te worden overgenomen. Dat zou
een heel positieve ontwikkeling zijn. Wij zullen het zien, want de proef op
de som moet nog volgen. Met alle respect, een beetje wantrouwen van onze kant
is misschien wel gepast na de radslag van de VVD-fractie en de wijziging in
de opstelling van de minister. Abu Ghraib en Guantánamo Bay bestaan
al wat langer dan een paar maanden.Een paar maanden geleden nog was de Nederlandse regering niet bereid harde
voorwaarden te stellen aan de operatie Enduring Freedom als het ging om illegale
gevangenissen of Abu Ghraib. Er was geen voorwaardenstellend karakter aan
de bijdrage van Nederland. Wij hebben dat betreurd en wij hebben dan ook tegen
gestemd. Nu begrijp ik dat de minister een aantal MOU's wil afsluiten met
de heer Karzai, dus nog steeds niet met Rumsfeld. Laten wij er geen schijnvertoning
van maken: voor krijgsgevangenen moeten er afspraken gemaakt worden met de
Amerikaanse regering. Wij hadden al afspraken met Karzai en het is goed dat
die verbeterd worden. Het gaat inzake Afghanistan om de missie van ISAF en
de NAVO en niet om Enduring Freedom. Dat verband moet dus niet gelegd worden.Een zeker wantrouwen is dus nodig, met alle respect voor de bijdrage van
de heer Van Baalen van gisteren. Een paar maanden geleden zei hij nog dat
hij liever had dat deze lieden hun dagen slijten in Guantánamo Bay
dan dat zij actief zijn in het Laakkwartier. Ik zal deze operatie niet afhankelijk
maken van Guantánamo Bay. Dat betekent niet dat iedereen die geen televisie
in de cel heeft onjuist wordt behandeld. Ik vind het belangrijk
dat de VVD-fractie van deze positie is afgeraakt. Ik zal een aantal moties
indienen om te kijken of dat inderdaad het geval is. Ik vind het een positieve
ontwikkeling, maar die moet nog wel bewezen worden.De heer Van Baalen (VVD):Ik vind nog steeds dat terroristen beter in Guantánamo Bay dan
in het Laakkwartier kunnen zitten. De vraag is alleen onder welke omstandigheden
zij daar zitten. Hebben zij bijvoorbeeld toegang tot onafhankelijke waarnemers
van het Rode Kruis? Is er juridische bijstand? U moet mijn positie niet als
een tournure zien maar als een rechte lijn.De heer Koenders (PvdA):Het is een radslag, een draai van meer dan 360 graden, en wij moeten nog
maar zien of u een goede landing maakt. Ik waardeer uw bijdrage, maar u maakte
die opmerking tijdens het debat over Enduring Freedom omdat u vond dat mijn
fractie ten onrechte zoveel aandacht besteedde aan de mensenrechten, ten onrechte
kritiek had op Abu Ghraib en omdat mijn fractie voorwaarden wilde stellen
aan missies.De heer Van Baalen (VVD):Over Abu Ghraib is de VVD-fractie van meet af aan duidelijk geweest. Toen
ik met uw collega Albayrak in het Nederlandse Camp Smitty was, heb ik gezegd
dat het onaanvaardbaar was. Wij vinden nog steeds dat het onaanvaardbaar is,
maar wij hebben toen niet gezegd dat die missie niet kon doorgaan. Daar stond
en sta ik nog steeds achter.De heer Koenders (PvdA):De kern van de zaak is dat je niet kunt zeggen: mensenrechten, nu even
niet. Wij dragen nu medeverantwoordelijkheid voor een missie waarvoor de heer
Van Baalen kennelijk tot op de dag van vandaag opnieuw zou tekenen, terwijl
wij weten dat de mensen die in het kader van Enduring Freedom krijgsgevangen
worden gemaakt naar illegale gevangenissen in Afghanistan gaan of naar Guantánamo
Bay. Dus het is of het een of het ander. Of de heer Van Baalen neemt zijn
verhaal over mensenrechten serieus, ik hoop het, maar dit betekent ook dat
hij niet kan zeggen: nu is het even niet aan de orde, nu praten wij er niet
over, nu gaan wij gewoon akkoord met die missie. Dit is het verschil tussen
woorden en moties. Daarom leg ik de Kamer de volgende motie voor, die letterlijk
refereert aan de positieve opstelling van de VVD-fractie.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat bij de bescherming van de internationale rechtsorde het
internationale recht, waaronder het humanitaire oorlogsrecht, naar letter
en geest dient te worden nageleefd;verzoekt de regering, daar waar de Conventies van Genève niet ten
volle worden nageleefd, in alle relevante internationale contacten het voortouw
te nemen bij het verduidelijken van de toepassing van het internationaal humanitair
oorlogsrecht, ook ten aanzien van niet reguliere combattanten, zoals guerillastrijders
en terroristen;verzoekt de regering, geen medewerking te geven aan militaire missies
waarbij deze overweging niet kan worden gegarandeerd,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Koenders. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 39(30300 V).De heer Koenders (PvdA):Dit lijkt mij een testcase-motie.Ik wil nog een motie indienen met betrekking tot de belangrijke doorbraak,
ook in de discussie over Guantánamo Bay en het bezoek van de waarnemers.
Met alle respect voor de minister, ik ben niet overtuigd. Hij gaat op bezoek
en schrijft brieven, maar ik vind het allemaal veel te soft. Daarom heb ik
samen met mevrouw Karimi de volgende motie opgesteld.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat naleving van het humanitair oorlogsrecht en de internationale
mensenrechtenverdragen essentieel is ook bij het behoud van het gezag in de
internationale strijd tegen terrorisme;Koendersconstaterende dat het mogelijke bestaan van geheime detentiecentra waar
ter wereld ook onacceptabel is;verzoekt de regering, binnen de ECOSOC in het kader van de VN-mensenrechtencommissie
het initiatief te nemen voor een resolutie die het gebruikmaken van geheime
detentiecentra verwerpt;verzoekt de regering tevens, per direct te pleiten, eventueel
door middel van het indienen c.q. bevorderen van een resolutie, voor bevordering
van volledige en vrije toegang van de VN-mensenrechteninspecteurs en vertegenwoordigers
van het Internationale Rode Kruis tot Guantánamo Bay en gelijksoortige
detentiecentra, volgens de standaard "Terms of Reference";verzoekt de regering, te bevorderen dat de EU en de lidstaten van de EU
beschuldigingen ten aanzien van de geheime detentiecentra onderzoeken en de
bevindingen openbaar maken,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Koenders en Karimi. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 40(30300 V).De heer Koenders (PvdA):Ik neem aan dat de regering over het chaotische buitenlandse beleid met
betrekking tot vredesoperaties en de verschillen binnen de regering over Afghanistan
toch helderheid zal verschaffen.Ik wil een motie indienen over het Vredesfonds en het Stabiliteitsfonds.
Hierin wordt meer aandacht gevraagd voor de preventie van conflicten.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constateert dat het Vredesfonds en het opvolgende Stabiliteitsfonds de
mogelijkheden voor Nederland om bij te dragen aan conflictpreventie in belangrijke
mate hebben vergroot;overwegende dat het overgrote deel van het Stabiliteitsfonds wordt ingezet
voor postconflictsituaties, terwijl het Vredesfonds destijds ook bedoeld was
voor formele en informele vredesdialogen in landen waar nog geen conflict
was uitgebroken;van mening dat Nederland ten aanzien van conflictpreventie een grotere
politieke en diplomatieke inzet kan leveren;verzoekt de minister van Buitenlandse Zaken en de minister voor Ontwikkelingssamenwerking,
actief in te spelen op potentiële conflicten met het gehele beschikbare
politieke en diplomatieke beleidsinstrumentarium;verzoekt de regering, er zorg voor te dragen dat een substantieel deel
van het Stabiliteitsfonds gericht wordt ingezet voor preventie van conflicten,
en daartoe voor 1 maart 2006 voorstellen aan de Kamer te sturen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Koenders, Samsom en Van der Laan.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 41(30300 V).De heer Koenders (PvdA):Mijn volgende motie heeft betrekking op het Midden-Oosten. Ik ga ervan
uit dat de toezeggingen van de minister van Buitenlandse Zaken over zijn reactie
op het amendement van mevrouw Karimi en de heer Van Baalen en de daaraan gekoppelde
verhoging van het budget, gestand worden gedaan. In dit kader heb ik nog een
motie over terrorismebestrijding.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat het gewenste democratiseringsproces in de Mediterrane
regio ook vanuit het oogpunt van een effectieve terrorismebestrijding een
sterke stimulans, ondersteuning en monitoring behoeft, zowel langs bilaterale
weg als via het Barcelona-proces van de Unie;tevens overwegende dat ook de structurele verhoging van de begroting Buitenlandse
Zaken met 2 mln. vanaf 2006 voor de bestrijding van internationaal terrorisme
nog geen definitieve bestemming heeft gekregen;verzoekt de regering, voor 1 maart aanstaande met concrete voorstellen
te komen om zowel bilateraal als in EU-kader op dit vlak met alle beschikbare
instrumenten initiatieven te nemen en te ondersteunen en daarvoor ruimere
budgetten vanaf het begrotingsjaar 2006 beschikbaar te stellen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Koenders en Ormel. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 42(30300 V).De heer Samsom (PvdA):Voorzitter. De minister voor Ontwikkelingssamenwerking heeft zich na mijn
betoog in eerste termijn consequent de minister van Internationale Samenwerking
genoemd. Zij ging zelfs zover dat ze de centra voor ontwikkelingssamenwerking
centra voor internationale samenwerking noemde. Dat is heel aardig. Wij zijn
een heel eind opgeschoten, maar een naamsverandering is natuurlijk niet genoeg.
Mijn fractie zal zich dan ook blijven inzetten voor opwaardering van de taak
van deze minister voor Ontwikkelingssamenwerking, opdat zij haar belangrijke
missie armoedebestrijding de doorslag kan laten geven boven de internationale
landbouwpolitiek. Dat is de afgelopen zomer namelijk zeker niet gebeurd. Als
de minister zegt dat zo'n minister eigenlijk niet nodig is, vraag ik mij af
waarom de staatssecretaris voor Ontwikkelingssamenwerking in Balkenende I
een minister moest worden in Balkenende II. Dat was een goede stap, maar de
minister moet ons dan ook wel steunen bij de verdere verzwaring van haar functie.Het belangrijkste probleem dat wij bij deze begrotingsbehandeling hebben
behandeld, is de kwestie Rwanda en Uganda en dan meer in het bijzonder de
vraag: hoe sturen wij met ontwikkelingssamenwerking de gewenste
ontwikkelingen aan. Ook mijn fractie worstelt met deze vraag. Wij vinden het
namelijk niet leuk om een amendement te moeten indienen. Dat is een noodrem
en per definitie geen positief signaal. Ik constateer dat door de door de
PvdA-fractie gewenste budgetsteun een aantal tekortkomingen aan het licht
is gekomen. Hoe zorgen wij ervoor dat Afrikaanse regeringen zich in de goede
richting blijven ontwikkelen, nadat ze dat hebben toegezegd? Ik vraag de minister
om dieper op dit probleem in te gaan. In het Verenigd Koninkrijk heeft men
al uitgebreid onderzocht hoe opnieuw vorm kan worden gegeven aan het begrip
conditionaliteit. Is de minister bereid om hierop in een notitie in te gaan?
Ik vraag dat zeker ook, omdat dit volgens mij de kwestie van de komende jaren
wordt. Als wij hiervoor geen oplossing vinden, blijven wij jojoën met
budgetten en dat is niet goed voor ons en niet goed voor de mensen in de ontwikkelingslanden.Voorzitter. De minister ging maar heel kort in op het ORET-programma.
Zij beperkte zich eigenlijk tot een opmerking over de evaluatie. Die evaluatie
betreft de rechtmatigheid van de bestedingen. Ik vertrouw erop dat dat wel
goed komt. Ik sprak over gebonden hulp en andere tekortkomingen van het ORET-programma.
Daaraan moet een einde komen. Vandaar dat ik deze motie indien.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat investeringen in het bedrijfsleven van groot belang zijn
voor ontwikkelingslanden;overwegende dat het ORET-programma mede door zijn gebonden karakter, niet
de meest effectieve vorm van hulp is;overwegende dat de het ORET-programma, ook na diverse aanpassingen, zo
ingewikkeld is dat onvoldoende bedrijven er gebruik van maken en onderuitputting
dreigt;overwegende dat de FMO nu als uitvoerder van het ORET-programma náást
haar eigen programma's belast is met extra bureaucratie en administratieve
lasten voor een weinig effectief instrument;voorts overwegende dat een vergroting van de investeringsportfolio van
de FMO de kansen van het bedrijfsleven in ontwikkelingslanden zal vergroten;verzoekt de regering, het ORET-programma af te bouwen en het beschikbare
budget onder te brengen in de investeringsportfolio van de FMO;verzoekt de regering, daartoe voor 1 maart 2006 een concreet plan
van aanpak op te stellen en aan de Kamer voor te leggen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Samsom. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 43(30300 V).De heer Samsom (PvdA):Voorzitter. Ik sluit af met een bemoedigende opmerking aan het adres van
de minister over de bomenrij tussen Ethiopië en Eritrea. Het was het
opvallendste idee van de afgelopen twee dagen. Mijn fractie hoopt dat deze
bomenrij net zo dik wordt als het gebied tussen die twee landen dat dit grensconflict
bestrijkt. Dan wordt het namelijk een heel fors bos waarmee wij ook nog eens
een paar andere problemen kunnen oplossen. Ik ben benieuwd naar wat er van
dit idee terechtkomt. In ieder geval hoopt mijn fractie dat het conflict wordt
beëindigd, met of zonder bomenrij.De heer Ormel (CDA):De CDA-fractie dankt beide bewindslieden voor de beantwoording en de uitgebreide
verdediging van de rijksbegroting Buitenlandse Zaken voor het jaar 2006. De
CDA-fractie hecht eraan om op deze plek nog eens te benadrukken dat wij bij
het uitzenden van troepen – in het verleden, nu en in de toekomst –
bijzonder hechten aan het mensenrechtenaspect en aan de veiligheid van de
troepen die wij uitzenden. Dat zal voor de CDA-fractie altijd van doorslaggevende
betekenis zijn bij het uitzenden van troepen, waar dan ook naartoe ter wereld.
Wij zijn dan ook verheugd dat de VVD-fractie, zoals zij zelf zegt, op haar
rechte lijn is gebleven. Die lijn is wellicht wat opgeblazen, maar wij zijn
daar verheugd over. Ons standpunt is gelijk gebleven en zal ten aanzien van
mensenrechten zijn zoals het altijd was.De heer Van Baalen (VVD):Misschien kan de heer Ormel mij uitleggen waarom hij blij is met een opgeblazen
lijn. Ik zou daar nooit erg blij mee zijn. En wat is een opgeblazen lijn?De heer Ormel (CDA):Ik ben blij met uw constatering tijdens een interruptie van de heer Koenders
dat u geen draai hebt gemaakt, maar dat u op uw lijn bent gebleven.De heer Van Baalen (VVD):Er zit wel progressie in die lijn. Als een lijn van A naar B loopt, kun
je bij A blijven staan, maar je kunt ook naar B migreren.De heer Ormel (CDA):Ik ben gewoon erg blij dat u niet gedraaid bent en dat u op de lijn bent
gebleven. Dat heb ik een opgeblazen lijn genoemd, maar het is een lijn. U
zit in ieder geval weer op de lijn waar de CDA-fractie al lang op zat.De CDA-fractie heeft de beantwoording van de ministers gehoord. Wij gaan
nog enkele moties indienen. De eerste motie heeft betrekking op Hamas. De
schriftelijke antwoorden van de regering stellen ons nog niet geheel gerust.
Daarom dien ik de volgende motie in.De Kamer,Ormelgehoord de beraadslaging, constaterende dat Hamas een terroristische organisatie is, die de vernietiging
van Israël nastreeft en dat doel in zijn handvest ondubbelzinnig heeft
verwoord;constaterende dat Hamas aanslagen op burgers uitvoert;verzoekt de regering, er zorg voor te dragen dat Nederland op geen enkele
wijze contact heeft met Hamas of aan Hamas gelieerde personen, zo lang Hamas
de vernietiging van Israël nastreeft en terroristische aanslagen uitvoert,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Ormel, Van der Staaij, Huizinga-Heringa,
Van Baalen en Van As.Zij krijgt nr. 44(30300 V).De heer Ormel (CDA):Voorzitter...De voorzitter:Uw tijd is om.De heer Ormel (CDA):Ik ben geïnterrumpeerd. Ik dien nog snel twee moties in.De voorzitter:Heel snel dan.De Kamer,gehoord de beraadslaging,van mening dat wereldwijde zorg voor milieu, ecosystemen en biodiversiteit
door de Verenigde Naties gecoördineerd dient te worden;constaterende dat de UNEP onvoldoende mogelijkheden heeft om een wereldwijd
coördinerende rol in de bescherming van het milieu op zich te nemen;verzoekt de regering, zich zowel in de Europese Unie als in de Verenigde
Naties in te zetten voor het tot stand komen van een Wereld Milieu Organisatie,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Ormel en Van Baalen. Naar mij
blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 45(30300 V).De heer Ormel (CDA):Ik heb nog een motie ten aanzien van de dreiging van vogelgriep.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat de uitbraak van aviaire influenza een gevaar is voor
de volks- en diergezondheid; van mening dat Nederland een bijdrage dient te leveren aan de bestrijding
van vogelgriep bij de bron;constaterende dat er op 18 januari 2006 een internationale donorconferentie
wordt gehouden in Beijing;constaterende dat een project ter bestrijding van vogelgriep in West-Java
wordt begeleid door VWS en LNV;verzoekt de regering, meer gecoördineerd bij te dragen aan de bronbestrijding
van aviaire influenza,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Ormel en Van Baalen. Naar mij
blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 46(30300 V).Mevrouw Ferrier (CDA):Voorzitter. Ik dank de bewindslieden voor de beantwoording van de vragen.
Op drie punten ben ik niet gerustgesteld en wil ik een oordeel van de Kamer
vragen. Dat betreft in de eerste plaats de inzet op duurzame natuurlijke hulpbronnen
en ecosystemen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat door het besluit van de G8 begin juli dit jaar meerdere
ontwikkelingslanden schuldverlichting krijgen;overwegende dat het verantwoord omgaan met natuurlijke hulpbronnen en
ecosystemen van groot belang is voor de wereld als geheel en in het bijzonder
voor ontwikkelingslanden en van belang is om de millenniumontwikkelingsdoelen
te halen;overwegende dat dit veel meer gestimuleerd moet worden;verzoekt de regering, met een voorstel te komen om in de onderhandelingen
over schuldverlichting bij de bi- en multilaterale instellingen, in de bepaling
van de besteding van de vrij te komen middelen, het zorgvuldig omgaan met
natuurlijke hulpbronnen en ecosystemen een plaats te geven,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Ferrier, Huizinga-Heringa, Van
der Laan, Samsom en Van der Staaij.Zij krijgt nr. 47(30300 V).Mevrouw Ferrier (CDA):Ook over het inzetten van kennis op het vlak van universitair en hoger
onderwijs wil ik een uitspraak van de Kamer vragen. De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat om de millenniumdoelstellingen te halen, ook op het niveau
van hoger onderwijs wederzijdse kennisoverdracht van essentieel belang is;overwegende dat studenten de kans moeten krijgen om zo veel mogelijk in
eigen land opgeleid te worden;overwegende dat Nederland juist op het gebied van hoger onderwijs veel
te bieden heeft;constaterende dat het Project Uitzending Managers (PUM) goede resultaten
oplevert,verzoekt de regering, het PUM uit te breiden met seniordocenten in het
hoger en universitair onderwijs, waarbij dit wordt ingebed in een meerjarige
samenwerking tussen instellingen voor hoger onderwijs,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Ferrier, Szabó, Van der
Laan en Van As. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 48(30300 V).Mevrouw Ferrier (CDA):Over de ontheemden dien ik de volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat wereldwijd meer dan 25 miljoen mensen ontheemd zijn
als gevolg van binnenlandse conflicten en dat deze ontheemden dikwijls geen
bescherming krijgen;overwegende dat de UNHCR ondanks haar enge mandaat, voortvloeiende uit
het Geneefs Vluchtelingenverdrag van 1951, toch de facto steun verleent aan
ontheemden, zoals onlangs aan de 660.000 van de 1,8 miljoen ontheemden in
de door oorlog getroffen regio Darfur in Sudan;overwegende dat de UNHCR de meest aangewezen organisatie is om zorg te
dragen voor ontheemden;overwegende dat tijdens de VN-top in september jongstleden Nederland zich
mede heeft uitgesproken voor het nemen van effectieve maatregelen teneinde
de bescherming van ontheemden te vergroten;verzoekt de regering, stappen te zetten op nationaal en internationaal
niveau om de rol van de UNHCR inzake de bescherming van ontheemden te versterken
en om te onderzoeken of hiervoor financiële middelen vrijgemaakt kunnen
worden,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Ferrier, Van der Laan, Samsom,
Szabó, Karimi, Van As en Van der Staaij.Zij krijgt nr. 49(30300 V).De heer Van Bommel (SP):Voorzitter. Sinds 18 april jongstleden zijn speciale eenheden van
de Nederlandse krijgsmacht in de operatie Enduring Freedom actief. Sinds 18 april
jongstleden voeren zij oorlog tegen de Taliban en Al-Qa'ida. Een paar honderd
van onze beste militairen zijn nu ruim zeven maanden daar, maar er is nog
niet één aanhouding verricht. Het is toch eigenaardig dat wij
onze beste mensen naar Afghanistan sturen om daar Taliban en leden van Al-Qa'ida
op te pakken en er geen enkele aanhouding wordt verricht. Mijn fractie vindt
dit volstrekt ongeloofwaardig. Zij verneemt dan ook graag van de regering
wat onze mensen in Afghanistan aan het doen zijn.Over het mogelijke netwerk van geheime gevangenissen stellen Europese
lidstaten vragen aan Amerika. Zij stellen ook vragen over eventuele CIA-vluchten
op Schiphol. De minister van Buitenlandse Zaken meldt ons dat hij ook navraag
heeft gedaan, maar zegt tegelijkertijd dat controle van alle vliegtuigen op
Schiphol natuurlijk onmogelijk is. Ik waag dat te betwijfelen, want luchtvaartautoriteiten
registreren de herkomst en de bestemming van elk vliegtuig dat op Schiphol
landt. Ook is bekend en wordt geregistreerd of het om een vracht- of een passagiersvliegtuig
gaat. Naar de mening van de SP moet de regering zelf onderzoek doen naar de
vermeende CIA-vluchten op Schiphol en eventuele andere luchthavens, bijvoorbeeld
naar het WHC8-passagierstoestel dat vorige week donderdag en vrijdag op Schiphol
stond. Om de regering te bewegen zich actief op te stellen bij dit mogelijk
ingewikkelde, maar in ieder geval geheimzinnige vraagstuk dien ik de volgende
motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de Europese Unie opheldering heeft gevraagd aan de Verenigde
Staten over mogelijk geheime CIA-gevangenissen in Europa;overwegende dat vliegtuigspotters de aandacht vestigen op geheimzinnige
vliegtuigen op de luchthaven Schiphol, die mogelijk deel uitmaken van een
geheim netwerk voor het vervoer van gevangenen;Van Bommelvan mening dat het van belang is om in het licht van aanhoudende berichten
snel duidelijkheid te krijgen over deze vluchten;verzoekt de regering, zelfstandig onderzoek te doen naar de herkomst,
de bestemming en de aard van de vlucht van de DHC-8 die 17
en 18 november 2005 op de luchthaven Schiphol stond en soortgelijke vluchten,
ook op andere Nederlandse luchthavens,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Van Bommel en Van der Laan. Naar
mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 50(30300 V).De heer Van Bommel (SP):Voorzitter. Ik heb vragen gesteld over de toescheidingsovereenkomst tussen
Nederland en Suriname, die schriftelijk zijn beantwoord maar niet geheel naar
mijn zin. De regering schrijft in de beantwoording: "Nederland wil zeker
weten dat individuele rechten van Nederlanders van Surinaamse afkomst zijn
afgedekt indien de toescheidingsovereenkomst zou worden beëindigd."
De vraag moet natuurlijk zijn: wat wordt hier bedoeld met "afgedekt"?
Wordt hiermee bedoeld dat de rechten die nu gelden krachtens de toescheidingsovereenkomst
onverkort van kracht blijven, ook wanneer deze overeenkomst wordt opgezegd
en er mogelijk een andere overeenkomst voor terugkomt? Die duidelijkheid wil
mijn fractie graag hebben.Ik heb ook nog een vraag gesteld met betrekking tot Turkije en Cyprus,
die ook schriftelijk is beantwoord. In het verlengde daarvan stel ik een vraag
over de Turkse houding tegenover de Koerdische satellietzender ROY TV. Op
15 november weigerde de Turkse premier Erdogan bij een persconferentie
in Denemarken te blijven, omdat daar een journalist aanwezig was van die Koerdische
satellietzender, die overigens is gevestigd in Denemarken zelf. Daarmee gaf
hij aan dat hij eigenlijk vindt dat die zender zou moeten worden geweerd.
Turkije streeft namelijk naar een verbod van die specifieke televisiezender,
ook in andere landen van de Europese Unie. Deelt de regering de opvatting
van de SP dat dit streven in strijd is met het recht op vrije meningsuiting
en dus ook in strijd met de Kopenhagencriteria?Voorzitter. De laatste twee moties zal ik alleen maar voorlezen, want
de onderwerpen spreken voor zichzelf. De eerste gaat over de rol die mijn
fractie wel ziet in het voorkomen van te hoge kosten bij het overmaken van
geld. De laatste motie betreft het budgetplafond.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat het bedrag dat immigranten overmaken naar familie in het
moederland tweemaal zo hoog is als het bedrag dat aan ontwikkelingshulp wordt
besteed;overwegende dat uit onderzoek is gebleken dat deze overmakingen de armoede
bestrijden en werken als een vangnet;overwegende dat van iedere overmaking zo'n 10% tot 15% aan
de strijkstok blijft hangen vanwege te weinig concurrentie in de dichtgetimmerde
markt voor geldovermakingen; overwegende dat dit onwenselijk is in de strijd in armoede en voor het
behalen van millenniumdoelstellingen;verzoekt de regering, te onderzoeken of met overheden van betrokken landen
een gedeeld netwerk kan worden ontwikkeld om de kosten voor geldovermakingen
te verminderen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Van Bommel. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 51(30300 V).De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat veel ontwikkelingslanden door de eisen die ten grondslag
liggen aan de armoedestrategieën van de Wereldbank en het IMF onvoldoende
geld kunnen reserveren voor hun sociale sectoren;overwegende dat in landen als Kenia en Zimbabwe hierdoor budgetplafonds
voor salarissen op 8% van het bruto nationaal product liggen en dientengevolge
zorgen voor een crisis in kwetsbare sectoren als onderwijs en gezondheidszorg;overwegende dat de budgetplafonds arbitrair zijn en niet gebaseerd zijn
op een berekening welke personele inzet nodig is voor het behalen van de millenniumdoelstellingen;overwegende dat dit onwenselijk is in de strijd tegen armoede en voor
het behalen van de millenniumdoelstellingen;verzoekt de regering, er binnen het IMF op aan te dringen dat er in samenspraak
met de betrokken ministeries bij de vaststelling van de bestedingsgrenzen
in een lidstaat wordt uitgegaan van datgene wat nodig is om de doelstellingen
uit een armoedestrategie te realiseren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Van Bommel. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 52(30300 V).De heer Van Baalen (VVD):Voorzitter. De VVD-fractie is verheugd over de wijze van beantwoording
van de vragen door de regering inzake Indonesië. Dit is een goede basis
om de verhoudingen met Indonesië te verdiepen, verhoudingen waarvan de
VVD-fractie ook vindt dat deze een extra parlementaire dimensie moeten krijgen. Voorts zijn wij verheugd over de opmerkingen van de minister met betrekking
tot de verhouding tot de Bondsrepubliek Duitsland. De VVD-fractie noteert
dat de Nederlands-Duitse conferenties zullen worden voortgezet en dat de minister
de suggestie van de VVD-fractie meeneemt om te bekijken of er ook een regionale
dimensie aan kan worden gegeven.Ten aanzien van mijn vragen over Taiwan is er een punt blijven liggen,
betreffende de export van uitkeringen. De minister stelt in de schriftelijke
beantwoording van de vragen dat dit op het werkterrein van zijn collega van
Sociale Zaken ligt. Dat moge zo zijn, maar de minister is in feite ook verantwoordelijk
voor de relaties met de Nederlanders in het buitenland. Ik vraag hem dan ook
deze zaak met zijn collega van Sociale Zaken op te nemen.Voorzitter. Ik kom tot een drietal moties. De eerste betreft Taiwan en
vooral de verhouding tot de Wereldgezondheidsorganisatie.De Kamer,gehoord de beraadslaging,van mening dat de hernieuwde uitbraak van vogelgriep in Azië het
noodzakelijk maakt dat met alle betrokken autoriteiten in deze regio structureel
binnen de Wereld Gezondheidsorganisatie (WHO) wordt samengewerkt;verzoekt de regering, in EU-verband te bevorderen dat Taiwan als waarnemer
tot de WHO kan worden toegelaten, gelijk andere waarnemers binnen deze organisatie
die geen lid van de Verenigde Naties zijn,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Van Baalen, Van der Laan, Huizinga-Heringa,
Van der Staaij, Van Bommel en Van As.Zij krijgt nr. 53(30300 V).De heer Van Baalen (VVD):Voorzitter. Ik kom aan een tweede motie. Deze betreft de kennis over de
werking van de Europese Unie onder de Nederlandse bevolking en de rol daarbij
van het onderwijs.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat de kennis ten aanzien van de Europese Unie onder de
bevolking gering is en dat deze lacune het maatschappelijke debat over Europa
belemmert;van mening dat in het onderwijs structurele aandacht aan de Europese integratie
en haar consequenties voor Nederland dient te worden gegeven;verzoekt de regering, met concrete voorstellen te komen om de kennis van
de Europese integratie in het algemeen en Europese staatkunde in het bijzonder
in het curriculum van het primaire en het secundaire onderwijs te verankeren
en de huidige kerndoelen en eindtermen dienovereenkomstig aan te passen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Van Baalen en Van der Laan. Naar
mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 54(30300 V).De heer Van Baalen (VVD):Voorzitter. Ik kom tot de kwestie van het internationaal recht, in het
bijzonder het internationaal humanitair oorlogsrecht, en de militaire missies
waaraan Nederland deelneemt. De VVD-fractie heeft al eerder verklaard dat
het een optelsom van feiten is. Ik noem de Abu Ghraib, het feit dat medewerkers
van het Rode Kruis geen persoonlijke gesprekken kunnen hebben met degenen
die gedetineerd zijn op Guantánamo Bay, en de uitspraken van de vice-president
en de president van de Verenigde Staten rond marteling en ook rond detentiecentra,
waar onduidelijkheid over is. De VVD-fractie is hierover verontrust, vooral
omdat zij vindt dat de oorlog tegen het internationale terrorisme niet moet
worden verloren in de publieke opinie. Wij dienen daarom de volgende motie
in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,van mening dat de bestrijding van het internationale terrorisme eerst
effectief is wanneer binnen het internationale recht, waaronder het internationale
humanitaire oorlogsrecht, wordt geopereerd;verzoekt de regering, zowel bij de verlenging van lopende militaire missies
als bij nieuwe operaties nadrukkelijk te onderzoeken of conform het internationale
recht kan worden opgetreden en de Kamer daarover te informeren, waarbij de
gehele missie dan wel operatie in beschouwing wordt genomen en niet alleen
het aandeel van Nederland daarbij;verzoekt de regering, er bij de bondgenoten, waaronder de Verenigde Staten,
op aan te dringen dat gedetineerden in het kader van operaties waaraan Nederland
deelneemt, overeenkomstig de Geneefse Conventies worden behandeld,Van Baalenen gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Van Baalen, Van der Laan, Ormel
en Van As. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 55(30300 V).De heer Van der Staaij (SGP):Is dit een samenvatting van wat de regering hierover heeft betoogd, of
is het nog een toevoeging ten opzichte van wat de regering heeft gezegd? Zit
er licht tussen de motie en wat de regering wil?De heer Van Baalen (VVD):De VVD wil komen tot explicitering. Wij willen dat, wanneer een missie
wordt verlengd of wanneer discussie plaatsvindt over een nieuwe missie, heel
duidelijk is of die missie voldoet aan de voorwaarden van het internationale
recht en het internationale humanitaire oorlogsrecht. Pas daarna kunnen wij
een oordeel vellen. Het is aan de regering of deze motie afwijkt van haar
lijn.De heer Van der Staaij (SGP):Je dient pas een motie in als je een extra accent wilt leggen. Zit in
de motie nog meerwaarde ten opzichte van het beleid van de regering en, zo
ja, waar zit dat precies in?De heer Van Baalen (VVD):Ik zou de motie niet indienen als ik niet van mening was dat de Kamer
dit zelf voor ogen heeft. Ik ben zeer geïnteresseerd in de mening van
de regering, aangezien ik dan hoor of er licht zit tussen de motie en de mening
van de regering.De heer Van der Staaij (SGP):Dit wordt ingewikkeld! Nu moeten wij uit de reactie van de regering gaan
afleiden of er verschil zit tussen wat in de motie staat en wat zij in eerste
termijn heeft gezegd. Waarmee zijn wij dan bezig? Ik ben het van harte eens
met de motie, maar ik dacht dat dit iets is wat wij allemaal vinden.De heer Van Baalen (VVD):Dat zal moeten blijken als de motie in stemming komt. De explicitering
is nieuw. Als de regering zegt dat de motie in haar lijn past, is dat des
te beter, dat hoor ik dan graag.De heer Koenders (PvdA):Ook mij lijkt deze motie een ondersteuning van het bestaande beleid. Ik
vind het belangrijk als mijn en uw fractie op dit punt tot consensus komen.
Omdat ik eerder op de sprekerslijst sta, heb ik een motie ingediend die direct
heeft overgenomen wat u in het debat hebt gezegd, waarna de regering wordt
verzocht geen medewerking te verlenen aan militaire missies waarbij deze overwegingen
niet kunnen worden gegarandeerd. Is het niet handiger dat u mijn motie steunt
en de uwe intrekt?De heer Van Baalen (VVD):De VVD-fractie wenst zelf te bepalen of zij met een missie instemt. Een
ijkpunt is voor ons het internationale humanitaire recht. Ik zal uw motie
bestuderen en in mijn fractie bespreken. Het zou heel wel kunnen zijn dat
wij die motie ondersteunen, wat afhangt van hoe ik haar moet interpreteren.
Dat zal ik dit weekeinde gaarne doen.De heer Koenders (PvdA):Ik zal u daarbij helpen. Het internationale humanitaire recht is niet
iets van: vandaag niet, morgen wel. Als de VVD-fractie echt meent wat zij
de afgelopen dagen heeft gezegd, wat ik waardeer, heeft dat consequenties
voor de missies waaraan Nederland meedoet en de keuzes in de toekomst. Je
kunt niet zeggen: wij gaan vandaag het internationale oorlogsrecht niet volgen
en morgen wel. Is dat juist?De heer Van Baalen (VVD):Nee, het is als volgt. Het voorstel van de regering aan de Kamer moet
worden beoordeeld. Daarin spelen de mensenrechten en het internationale humanitaire
oorlogsrecht een vitale rol. Het zou best kunnen zijn dat wij op basis van
de feiten die ons worden gepresenteerd tot een ander oordeel komen.De heer Koenders (PvdA):De mensenrechten zijn niet vrij interpreteerbaar. Het gaat erom of de
bestaande en eventuele volgende missies zijn in te passen in het internationale
humanitaire oorlogsrecht. Dat is geen zaak van vrije interpretatie, van "nu
even niet, straks weer wel". Dat kan natuurlijk niet!De heer Van Baalen (VVD):Het is altijd een beoordeling die je moet maken. Wij hebben aangegeven
dat wij op basis van ontwikkelingen explicieter en duidelijker de mensenrechten
zullen beoordelen. Naar onze mening is Abu Ghraib een zeer te betreuren incident.
Mocht evenwel blijken dat het geen incident is, maar een bestendige lijn,
dan betekent dit wat voor het deelnemen aan dit soort operaties. Het maakt
verschil of het een incident is of niet. Dat is aan ons als Kamer om op een
gegeven moment te beoordelen. Ik wil nu juist dat de regering die beoordeling
door ons gemakkelijker maakt door expliciet aan de mensenrechten en de operaties
die ophanden zijn dan wel worden gecontinueerd, aandacht te besteden. In lijn
van de motie-Bakker/Van Baalen van 5 april dit jaar, heb ik er nog eens
expliciet in gezet dat ik de druk op de Verenigde Staten ten aanzien van Guantánamo
Bay wil opvoeren en dat ik daarvoor de expliciete aandacht van de regering
vraag.De heer Van Bommel (SP):Die aandacht is er. Dat onderzoek is er al geweest. De regering neemt
afstand van de introductie van een nieuwe categorie gevangenen, de zogenaamde
unlawful combattants. In die zin wordt u op uw wenken bediend. Betekent uw
motie dat wanneer Amerika vasthoudt aan die lijn en gevangenen met een niet
in het internationaal recht erkende status blijft opbergen in Guantánamo
Bay, de VVD-fractie geen steun zal geven aan een verlenging van deelname aan
Enduring Freedom?De heer Van Baalen (VVD):Ik moet zeggen dat dit een ernstig punt van overweging zal zijn. U zit
waarschijnlijk in hetzelfde overleg als ik. Dus u kunt mij dan aanspreken
op de overwegingen en conclusies die ik dan naar voren breng.De heer Szabó (VVD):Voorzitter. Met grote verbazing hebben wij vandaag geluisterd naar het
verhaal over de bomen van vrede. Wij zien dit als de zuiverste vorm van symboolpolitiek.
Het zal niet veel uitmaken en het dient geen enkel doel. Wat ons betreft is
dit soort oplossingen het niveau van het kabinet niet waardig. Wij hebben
het vaker met wel betere oplossingen zien komen.Verder ben ik verheugd dat de minister met de NCDO gaat kijken wat haar
toekomstige activiteiten zal zijn. Daarnaast ben ik tevreden met de toezegging
van de minister dat zij de website over de Derde Kamer nog eens goed zal doornemen,
aangezien er onwaarheden over de VVD in staan. Ik ben gaarne bereid de minister
nader in te lichten als zij meer achtergrondinformatie wil hebben.Namens mijn fractie wil ik nog twee moties indienen. De eerste gaat over
een onafhankelijk onderzoek naar de resultaten van ontwikkelingssamenwerking.
Wij hebben ontvangen een rapport van de directie Effectiviteit
en kwaliteit. In feite zit je dus in je eigen keuken te koekeloeren hoe je
kookt. Daar komt meestal uit dat het allemaal wel redelijk is. Dat neemt niet
weg dat wij toch graag zien dat er onafhankelijk wordt gekeken naar de resultaten,
ook in de zin dat iedere euro die er in wordt gestopt er ook weer uitkomt.
Ook al wordt gezegd dat het moeilijk is, het moet toch kunnen, als wij ons
best maar doen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat bij het beoordelen van de inspanningen die worden verricht
op het vlak van ontwikkelingssamenwerking, een objectieve en deskundige meting
van de resultaten die daarbij worden behaald, van essentieel belang is;overwegende dat het kort geleden uitgekomen rapport "Resultaten in
ontwikkeling" is opgesteld door een reguliere directie binnen het ministerie
van Buitenlandse Zaken, waarin is aangegeven dat het onmogelijk is om een
directe relatie tussen oorzaak en gevolg aan te geven van de Nederlandse euro's
die besteed zijn aan ontwikkelingssamenwerking en de effecten daarvan in ontwikkelingslanden;overwegende dat de ontwikkeling van de economie de belangrijkste voorwaarde
vormt voor het verbeteren van de leefomstandigheden van de inwoners van arme
landen;verzoekt de regering, jaarlijks een meting van resultaten van de Nederlandse
ontwikkelingssamenwerking te laten uitvoeren door een onafhankelijke instantie,
zoals de Inspectie Ontwikkelingssamenwerking en Beleidsevaluatie of het Centraal
Planbureau middels een maatschappelijke kosten- en batenonderzoek, waarbij
bijzondere aandacht wordt gegeven aan het verband dat kan worden gelegd tussen
de Nederlandse inspanningen enerzijds en de groei van het nationaal inkomen
per hoofd van de bevolking in de betreffende ontwikkelingslanden anderzijds,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Szabó, Van As en Van Bommel.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 56(30300 V).De heer Szabó (VVD):Voorzitter. Mijn tweede motie gaat over meer focus op de nieuwe industrieën
in ontwikkelingslanden. Wij hebben gehoord dat gefragmenteerd hier en daar
wat budgetten worden klaargezet. De VVD heeft behoefte aan een meer geïntegreerd
beleid. Vandaar de volgende motie.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat het versterken van de economieën van ontwikkelingslanden
essentieel is voor een duurzame ontwikkeling van die landen;overwegende dat de aanjager van de economische ontwikkelingen in Azië
met name de nieuwe industrieën op het gebied van ICT, dataverwerking
en outsourcing zijn:overwegende dat bij het versterken van de economieën van ontwikkelingslanden
in Afrika onder andere door middel van het ontwikkelen van nieuwe industrieën,
het versterken van de telecommunicatie-infrastructuur en het verbreiden van
de moderne informatietechnologie nog onvoldoende gebruik wordt gemaakt van
de zeer nuttige rol die het Nederlandse bedrijfsleven daarbij kan spelen;verzoekt de regering, een notitie te schrijven over het Nederlandse industriebeleid
op het gebied van de stimulering van nieuwe industrieën in Afrika en
waarin de verschillende mogelijkheden om het bedrijfsleven bij de ontwikkeling
van nieuwe industrieën in Afrika te betrekken in kaart worden gebracht
en waarbij wordt aangegeven welke financiële middelen de regering daarvoor
beschikbaar zou moeten stellen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Szabó, Ferrier en Van As.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 57(30300 V).Mevrouw Karimi (GroenLinks):Voorzitter. De opmerkelijkste bijdrage aan de eerste termijn van dit debat
kwam natuurlijk van de heer Van Baalen namens de VVD-fractie. Ik wil hem welkom
heten binnen het gezelschap van partijen en fracties die altijd gezegd hebben
dat internationaal humanitair oorlogsrecht en mensenrechten richtinggevend
zijn voor al ons handelen, ook in de strijd tegen terrorisme. Het maakt niet
uit hoe je heet, Bush of Cheney, je moet gewoon het internationale recht respecteren.
Maar feit is natuurlijk wel dat Nederlandse troepen op dit moment met de steun
van de VVD, in Zuid-Afghanistan en in de Perzische Golf steun geven aan de
Amerikaanse oorlog tegen terrorisme, waarin mensen gevangen genomen worden
en naar Guantánamo Bay worden gestuurd en naar verschrikkelijke gevangenissen
in Afghanistan.Wij hebben nu echter gezien dat de heer Van Baalen al weer teruggedraaid
is. Ik hoop dat dat niet het geval is. Wij moeten de heer Van Baalen gaan
beoordelen op basis van zijn uitspraken. Wij als GroenLinks zullen van harte
die motie van de heer Koenders inzake de testcase ondersteunen. Wij zullen
verder zien wat de VVD-fractie doet. Dat is de proef. Anders laadt de heer
Van Baalen de verdenking op zich dat zijn pogingen om hier toch vooral over internationaal recht te spreken, misschien meer te maken hadden
met de verwachte grote risico's van die missie naar Uruzgan in Afghanistan,
dan met het internationaal recht. Dat zou mijn fractie enorm betreuren.De heer Van Baalen (VVD):De test in hoeverre mensenrechten en internationaal humanitair oorlogsrecht
serieus worden genomen, blijkt als mijn fractie reageert op het verzoek van
de regering om troepen uit te zenden. Ik heb daar het een en ander over gezegd.
U hoeft natuurlijk niet te twijfelen aan de positie van de VVD ten opzichte
van het internationaal recht en de mensenrechten, ook gegeven het feit dat
wij samen opgetrokken zijn ten aanzien van de mensenrechten en de vrije media
in Iran.De voorzitter:Wat is de vraag?De heer Van Baalen (VVD):Mijn vraag is of mevrouw Karimi dat erkent.Mevrouw Karimi (GroenLinks):U heeft daar aandacht voor gehad, maar wij zullen zien wat dat voor de
missies betekent.Ik dank de minister voor Ontwikkelingssamenwerking voor de toezegging
om in contact te treden met vertegenwoordigers van de media, zoals de Nederlandse
Vereniging van Journalisten, om tot een onafhankelijk mediafonds te komen
voor het steunen van journalisten in conflictgebieden.Ik dank de minister van Buitenlandse Zaken voor het feit dat hij bereid
is om een visie te ontwikkelen op steun aan democratisering en mensenrechten
in het Midden-Oosten en zeker in de Golfregio. Wat ons betreft mogen mensenrechten
gewoon geld kosten. Met het amendement-Karimi/Van Baalen wordt beoogd, geld
vrij te maken voor een gerichte inzet in die regio. Het is niet de bedoeling
om dat geld tot het plafond in te zetten, maar het is een stimulans om te
intensiveren. Daarom verzoek ik de minister om in tweede termijn een positief
advies te geven over aanneming van het amendement.Mevrouw Van der Laan (D66):Voorzitter. Deelname aan vredesmissies moet onderworpen zijn aan de internationale
rechtsorde. Daarom ondersteunen wij de motie-Van Baalen. Ook moet er duidelijkheid
komen over de geheimzinnige vliegtuigen. Daarom steunen wij de motie-Van Bommel.
De eerste motie van mijn eigen hand gaat over de Milieukamer.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat Nederland als gastland van de drie belangrijke internationale
gerechtshoven als belangrijke taak heeft, de toepassing van het internationaal
recht te bevorderen;verzoekt de regering, te onderzoeken op welke manier de Milieukamer van
het Internationaal Gerechtshof meer leven ingeblazen kan worden en in Europees
verband te werken aan uitvoering van de uitspraken van het Internationaal
Gerechtshof,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Van der Laan en Samsom. Naar mij
blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 58(30300 V).Mevrouw Van der Laan (D66):Wij zijn verheugd over de toezeggingen die het kabinet heeft gedaan voor
de inzet van de mensenrechtenambassadeur. Wij kijken uit naar de rapportage
daarover. Wij maken ons nog ernstige zorgen over China en hebben daarover
een motie.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat in Tibet en bij de Oeigoeren de mensenrechten op grote
schaal worden geschonden, waarbij vrouwen soms zonder medeweten worden geaborteerd
en gesteriliseerd;overwegende dat in 2008 in China de Olympische Spelen worden gehouden,
waardoor de hele wereld haar aandacht op China zal vestigen;van mening dat er dus een mooi momentum ontstaat om de mensenrechten in
Tibet en China aan te kaarten, alsmede de wijze waarop het bedrijfsleven in
zijn handelscontacten met China vormgeeft aan maatschappelijk verantwoord
ondernemen, alsmede de wijze waarop de Nederlandse regering kan stimuleren
dat de dialoog tussen de vertegenwoordigers van de Dalai Lama en China kan
worden omgezet in onderhandelingen;verzoekt de regering, een notitie aan de Kamer te doen toekomen waarin
deze zaken aan de orde komen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Van der Laan en Van Baalen. Naar
mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 59(30300 V).Mevrouw Van der Laan (D66):De volgende motie is een vervolg op de motie-Çörüz/Van
der Laan, waarin werd gevraagd om het Facultatief Protocol bij het VN-folterverdrag
te ondertekenen. Het gaat nu om de volgende stap: de ratificatie.De Kamer,Van der Laangehoord de beraadslaging, overwegende dat naar aanleiding van de motie-Çörüz/Van
der Laan van 30 maart 2005 (29800-V, nr. 88) het Facultatief Protocol
bij het VN-verdrag tegen folteren is ondertekend, maar dat de ratificatie
nog op zich laat wachten;van mening dat Nederland als gastland van de juridische hoofdstad van
de wereld het goede voorbeeld moet geven, waar het gaat om het toepassen van
het internationaal recht;van mening dat van een spoedige ratificatie van het Facultatief Protocol
van het VN-verdrag inzake marteling een positief signaal voor de internationale
rechtsorde uitgaat;verzoekt de regering, de Kamer begin volgend jaar te berichten over het
ratificatietraject en het toezichtmechanisme voor het VN-verdrag inzake marteling,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Van der Laan en Çörüz.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 60(30300 V).Mevrouw Van der Laan (D66):De minister heeft uitgelegd dat er een omslag komt in haar beleid, als
het gaat om de seksuele en reproductieve rechten, om te zorgen dat dit meer
wordt gericht op het landenbeleid. Om die ontwikkeling verder te stimuleren
dien ik de volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat onder invloed van de huidige conservatieve druk uit met
name Amerika het belang van condooms en seksuele en reproductieve gezondheid
en rechten (ook in de strijd tegen hiv/aids) onderbelicht wordt;overwegende dat de minister voor Ontwikkelingssamenwerking terecht veel
aandacht besteedt aan seksuele en reproductieve gezondheid en rechten en terecht
opmerkt dat een gezamenlijk optreden tegen de conservatieve druk nodig blijft;van mening dat Nederlandse ontwikkelingshulp ook binnen de vastgestelde
doelen prioriteit moet geven aan projecten waar Nederland een duidelijke meerwaarde
heeft;van mening dat de Nederlandse hulp voor onderwijs vooral meerwaarde heeft,
indien jongeren leren goed geïnformeerde keuzes te maken over seksualiteit;van mening dat de regering moet doorgaan om samen met gelijkgezinde landen
een progressieve coalitie te vormen om tegenwicht te bieden aan de huidige
conservatieve stromingen binnen de strijd tegen aids; verzoekt de regering, het ontwikkelingsbudget voor onderwijs zo in te
zetten dat maximale ruimte in of via het onderwijs bestaat voor voorlichting
over seksuele en reproductieve gezondheid en rechten en het belang van condooms
in de strijd tegen aids, en de Kamer hier voor het zomerreces van 2006 over
te informeren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Van der Laan. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 61(30300 V).De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat internationale ngo's, zoals het Asian Harm Reduction Network,
Mary Stopes en Family Care International, in het verleden terecht subsidie
hebben ontvangen voor hun werk op het gebied van hiv/aids en seksuele en reproductieve
gezondheid en rechten;overwegende dat het werk van internationale ngo's ondermijnd wordt door
de Amerikaanse "Global gag rule";verzoekt de regering, een substantieel deel van de SALIN-gelden te bestemmen
voor seksuele en reproductieve gezondheid en rechten,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Van der Laan, Samsom, Karimi en
Van Bommel. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 62(30300 V).De heer Van As (LPF):Voorzitter. Ik dank de bewindslieden hartelijk voor hun uitvoerige mondelinge
en schriftelijke beantwoording. Met een groot deel van hun antwoorden zijn
zij ons tegemoet gekomen.Ik ben het eens met minister Bot over de uitdaging voor 2006, namelijk
het terrorismebeleid dat zal zijn gericht op repressie en preventie. Ook ben
ik het eens met de versterking van de rol van de VN, alsmede met een nauwere
samenwerking binnen EU-verband.Ik wijs erop dat ik van mening ben dat de godsdienstvrijheid een hoog
goed is. Eeuwenlang zijn wij binnen Europa geconfronteerd met de ellende die
door het tegenovergestelde teweeg is gebracht. Dat heeft ook in ons land de
nodige sporen nagelaten. Ik dring dus nogmaals aan op de zaak in Indonesië.
Mevrouw Huizinga-Heringa en de heer Van der Staaij hebben daaraan ook aandacht
besteed. Dat zich in deze tijd problemen voordoen zoals in Sulawesi, is een "big
shame". Hetzelfde geldt voor het feit dat jonge kinderen worden onthoofd,
omdat zij een ander geloof aanhangen. Dat is te gek voor woorden. Ik kan niet
genoeg benadrukken dat Nederland wat dat betreft een leidende rol
op zich moet nemen door zijn tanden te laten zien. Wij weten immers hoe het
wel moet.Voorzitter. Ik dien twee moties in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat corrupte regeringsleiders van ontwikkelingslanden in het
verleden voor miljarden hebben weggesluisd naar buitenlandse bankrekeningen;overwegende dat deze onrechtmatig verkregen gelden toebehoren aan de ontwikkelingslanden
en, gelet ook op de omvang ervan, terugvordering van groot belang is;overwegende dat de gedupeerde ontwikkelingslanden hierbij de hulp van
de internationale gemeenschap goed kunnen gebruiken;verzoekt de regering, in internationaal verband initiatieven te nemen
die ertoe leiden dat het terugvorderen van onrechtmatig verkregen gelden meer
prioriteit krijgt en met kracht ter hand zal worden genomen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Van As, Szabó, Van der
Staaij, Huizinga-Heringa, Samsom, Van Bommel, Van der Laan, Karimi en Ferrier.Zij krijgt nr. 63(30300 V).De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de regering gebruikmaakt van de zogenaamde Kaufmann-indicatoren,
waarmee trends op het gebied van goed bestuur kunnen worden gesignaleerd;overwegende dat ontwikkelingshulp een wezenlijke bijdrage dient te leveren
aan het op eigen benen kunnen staan van ontwikkelingslanden;overwegende dat er thans geen samenhangend stelsel van indicatoren bestaat
op basis waarvan kan worden aangegeven welke vorderingen ontwikkelingslanden
in het algemeen en onze partnerlanden in het bijzonder maken op hun weg naar
het minder afhankelijk worden van de hulp van donorlanden;van mening dat er behoefte is aan een dergelijk stelsel omdat hierdoor
een beter inzicht kan worden verkregen in de effectiviteit van ons ontwikkelingsbeleid;verzoekt de regering, naar het voorbeeld van de Kaufmann-indicatoren,
te komen met een stelsel van indicatoren, waarmee trends op het gebied van
de onafhankelijkheidswording van ontwikkelingslanden kunnen worden gesignaleerd,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Van As en Szabó. Naar mij
blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 64(30300 V).Mevrouw Huizinga-Heringa (ChristenUnie):Voorzitter. Het Drooglever-rapport laat zien dat in tijden van de "act
of free choice" Nederland de lijn koos, Indonesië niet tegen zich
in het harnas te jagen. Deze keuze heeft niet kunnen voorkomen dat Papoea's
onrecht werd aangedaan. In feite maakt Nederland nu opnieuw dezelfde keuze.
Er is zelfs geen ruimte voor een waardering van onze eigen geschiedenis op
dit punt. Mijn fractie hoopt dat deze lijn nu voor de Papoea's wel goed uit
zal pakken, in die zin dat de speciale autonomiewet volledig geïmplementeerd
en uitgevoerd gaat worden. Onze regering zal zich daarvoor tot het uiterste
moeten inspannen. De toegezegde notitie zien wij met spanning tegemoet.Ik ben blij met de toezegging van de minister, zich in te zetten voor
de Noord-Koreaanse vluchtelingen in China. De mensenrechtenambassadeur zal
daar in december over spreken. Ook de minister zal zich hiervoor inzetten.
Ik weet uit ervaring dat de minister zijn toezeggingen niet lichtvaardig doet.
Ik heb er vertrouwen in dat hij er werk van zal maken.Minister Van Ardenne heeft in antwoord op vragen van mij aangegeven dat
zij in gesprek is met de Zuid-Afrikaanse ambassade om hun aandacht te vestigen
op de belangrijke rol die geloofsgemeenschappen kunnen spelen bij de bestrijding
van hiv/aids. Ik ben daar blij mee en ik zou graag bij het geplande algemene
overleg begin december van haar horen wat dit overleg heeft opgeleverd.Uit het schriftelijke antwoord blijkt dat de minister het onderscheid
tussen ruraal en urbaan onderkent, maar daaraan geen expliciete aandacht in
het beleid geeft. Daarom dien ik de volgende motie in. De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat wereldwijd de verstedelijking groot is, dat nu reeds
meer dan de helft van de wereldbevolking in steden woont en dat dit aandeel
alleen maar groter zal worden;constaterende dat er 1 miljard mensen in stedelijke sloppenwijken wonen
en dat dit aantal naar verwachting in 25 jaar zal verdubbelen;overwegende dat steden enerzijds de motoren van de economie zijn, maar
dat zij anderzijds veel gezondheids- en milieuproblemen met zich meebrengen,
zowel voor de steden zelf als voor de rurale omgeving;van mening dat een visie op de relatie tussen stad en platteland tegen
de achtergrond van de explosieve verstedelijking nodig is en deze een nadrukkelijke
rol in het ontwikkelingssamenwerkingsbeleid dient te spelen;verzoekt de regering, een visie op de relatie tussen stad en platteland
tegen de achtergrond van de explosieve verstedelijking uit te brengen en deze
een plaats te geven in het ontwikkelingssamenwerkingsbeleid,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Huizinga-Heringa, Samsom, Karimi
en Van der Staaij. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 65(30300 V).De heer Van der Staaij (SGP):Voorzitter. Ik wil graag de bewindslieden danken voor de beantwoording
en op drie punten kort terugkomen. In de eerste plaats de studie van Drooglever
met betrekking tot Indonesië. De studie van Drooglever eindigt op pagina
715 met een beschrijving van het debat in de jaren zestig in deze Kamer over
de daad van vrije keuze. Dan zegt Drooglever: het debat ging over de grenzen
tussen morele plicht en praktische staatsmanswijsheid. Een GPV-motie door
SGP en andere kleine partijen ondersteund, vroeg om erkenning van gemaakte
fouten. Maar een klein aantal partijen wilde daarin meegaan. Voor de overgrote
meerderheid was de overmacht van de feiten doorslaggevend. Allen putten hoop
uit de stelling van Luns dat Nederland alleen langs de weg van de vriendschap
met Indonesië nog iets voor de Papoea's zou kunnen doen. Lees "Bot"
in plaats van "Luns" en de opmerkingen van toen zijn aardig van
toepassing op het korte interruptiedebatje dat wij vandaag hierover hadden.
Wat dat betreft zijn de panelen niet wezenlijk verschoven. Ik heb daar, eerlijk
gezegd, een treurig gevoel bij. Laat het appel van de geschiedenis in ieder
geval zijn dat Nederland zich met kracht inzet voor maximale autonomie en
verbetering van de economische en humanitaire situatie van de Papoea-bevolking.
Wij zouden graag zien dat wat de minister daarover heeft gezegd bewaarheid
wordt, namelijk dat de gevoeligheid van de relatie met Indonesië hierin
geen belemmering mag zijn.Voorzitter. Ik wil een motie indienen naar aanleiding van opmerkingen
over de schriftelijke beantwoording over Hamas.Voorzitter: HamerDe Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat Hamas als politieke partij meedoet aan de Palestijnse
parlementsverkiezingen in januari;overwegende dat Hamas een organisatie is die zich bij voortduring schuldig
maakt aan terroristische activiteiten die het Midden-Oosten vredesproces ernstig
ondermijnen;constaterende dat de EU hecht aan democratisering van de Palestijnse gebieden,
maar het besluit om Hamas deel te laten nemen aan de verkiezingen respecteert;verzoekt de regering, er niet in te berusten, laat staat het te respecteren,
dat dergelijke groeperingen kunnen deelnemen aan de verkiezingen, zolang zij
geweld en terreur niet afzweren, maar alle mogelijkheden te benutten om druk
uit te oefenen om hierin verandering te brengen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Van der Staaij, Huizinga-Heringa,
Ormel, Van Baalen en Van As.Zij krijgt nr. 66(30300 V).De heer Van der Staaij (SGP):Voorzitter. Tot slot wil ik nog het amendement onderstrepen dat ik samen
met collega Huizinga heb ingediend over de aids-wezen en andere kinderen die
door de aids-epidemie worden getroffen. Ik dank de minister voor zijn toezegging
om, als er knelpunten zijn, juist op dit vlak te bezien of extra geld vrijgemaakt
kan worden. Toch gaan wij nog graag een stap verder en geven wij door middel
van dit amendement een extra impuls ten behoeve van de kinderen die door de
aids-pandemie worden getroffen. Wij menen dat zo'n extra impuls zeer wenselijk
is.Minister Bot:Voorzitter. Ik zeg dank voor de waarderende woorden die zijn uitgesproken
aan het adres van de minister van Buitenlandse Zaken en, naar ik heb begrepen,
ook aan het adres van de minister voor Ontwikkelingssamenwerking. Ik zal snel
overgaan tot de beantwoording van de moties en de vragen.In zijn eerste motie verzoekt de heer Koenders de regering om geen medewerking
te geven aan militaire missies. Ik moet het aannemen van deze motie ontraden
om de volgende reden. VN-operaties vinden vaak plaats met een groot aantal
verschillende landen in gebieden die vaak geografisch gezien
groot zijn. Daardoor is het heel moeilijk om te beoordelen wat in een bepaalde
hoek van een land door bijvoorbeeld Pakistani, Indiërs of vertegenwoordigers
of troepen uit Afrikaanse landen of Europese landen wordt gedaan. Het verzoek
maakt het in feite onmogelijk om deel te nemen aan dergelijke missies.In de motie op stuk nr. 40 verzoekt de heer Koenders om binnen de Ecosoc
het initiatief te nemen voor een resolutie die het gebruikmaken van geheime
detentiecentra verwerpt. Ik wil verkennen of binnen de EU hiervoor steun te
krijgen is, maar in feite moet ik de aanneming van deze motie ontraden dan
wel het oordeel hierover aan de Kamer overlaten.Het aannemen van de derde motie van de heer Koenders, over het Stabiliteitsfonds,
moet ik ook ontraden. Het Stabiliteitsfonds financiert al veel activiteiten
die gericht zijn op conflictpreventie. Landen doorlopen niet alleen via een
lineair verband de verschillende fases van preconflict, conflict, postconflict
en wederopbouw, maar sommige landen vallen terug van een beginnende wederopbouw
naar conflict. In elk van die fases is conflictpreventie zinnig, hetzij om
een conflict te voorkomen, hetzij om een terugval naar een conflict te verhinderen.
Het Stabiliteitsfonds is niet specifiek gericht op één fase
daarvan.De voorzitter:De heer Koenders?De heer Koenders (PvdA):Ik wil even wachten; misschien dat de minister ook het aannemen van mijn
vierde motie ontraadt.Minister Bot:Nee, die motie beschouw ik als een ondersteuning van het beleid. Wat dat
betreft kan de heer Koenders tevreden zijn.De heer Koenders (PvdA):Ik weet eigenlijk niet wat erger is.We kunnen het debat niet meer heropenen en ik ben het er helemaal niet
mee eens. Gezien onze bijdrage hoopte ik dat de regering constructief naar
onze moties zou kijken.Ik kom even terug op de motie op stuk nr. 39. Met alle respect, maar daarbij
komt de minister met deze drogreden niet weg. Wij verzoeken de regering, geen
medewerking te geven aan militaire missies waarbij deze overweging niet kan
worden gegarandeerd. Die overweging gaat over iets wat dient te worden nageleefd.
Dat is een intentie en dat is dus bij de afweging van een missie het cruciale
punt. Gezien het debat dat hier twee dagen gevoerd is vanuit de VVD-fractie
en onze fractie kan de regering dan toch niet zeggen dat zij de aanvaarding
van de motie ontraadt.Minister Bot:Ik zal dadelijk ingaan op de motie van de heer Van Baalen. Daarin is het
iets anders geformuleerd en daarin kan ik mij wél vinden.De heer Koenders (PvdA):Afgezien van het feit dat de VVD een regeringspartij is en dat u dan misschien
wat sneller buigt, kunt u mij nu echt aangeven wat de reden is om de aanvaarding
van de motie te ontraden? De eerste overweging luidt: "overwegende dat
bij de bescherming van de internationale rechtsorde het internationale recht,
waaronder het humanitaire oorlogsrecht, naar letter en geest dient te worden
nageleefd". Dat is dus een doelformulering. De bedoeling van degene die
de motie heeft ingediend, is dat die doelstelling moet worden gegarandeerd
in afspraken. Het lijkt mij duidelijk dat u daar geen afstand van kunt nemen.
Zo ja, dan moet u aangeven waarom.Minister Bot:Wij nemen geen afstand van uw overweging. Wij zullen ook daar waar maar
mogelijk eisen dat de Conventies van Genève ten volle worden nageleefd.
Maar het is iets anders om de regering te verzoeken, geen medewerking te geven
aan militaire missies waarbij deze overweging niet kan worden gegarandeerd.
Ik vind nu juist het voordeel van de motie-Van Baalen dat die genuanceerder
is. Daarin wordt wel geëist dat goed gekeken wordt naar de zaken die
ook in uw overwegingen worden aangehaald. Maar garanties kunnen wij natuurlijk
nooit bieden. Als wij dat zouden eisen, zouden wij in de toekomst op geen
enkele manier daaraan kunnen deelnemen. Dat is iets wat ik dus niet wil.De voorzitter:Ik zie dat de heer Koenders weer wil reageren. Het spijt me, maar de minister
gaat nu echt verder.Minister Bot:Ik heb de Kamer de aanvaarding van de motie ontraden en ik zal in reactie
op de motie van de heer Van Baalen aangeven waarom ik mij wel in die motie
kan vinden.De motie van de heren Koenders en Ormel over de verhoging van de begroting
van Buitenlandse Zaken met 2 mln. beschouw ik als een ondersteuning van het
beleid.De heer Ormel heeft voorts een motie op stuk nr. 44 over Hamas ingediend.
Die beschouw ik ook als een ondersteuning van het beleid.De heer Szabó (VVD):Voorzitter. Ik heb even een punt van orde. De minister had het over een
motie-Ormel op stuk nr. 43, maar ik heb hier een motie op stuk nr. 43 van
de heer Samsom.Minister Bot:Er zijn twee moties over Hamas ingediend. Er is een motie van de heer
Ormel, waarin wordt geconstateerd dat Hamas een terroristische organisatie
is die de vernietiging van Israël nastreeft, et cetera. Daarin wordt
de regering verzocht, ervoor zorg te dragen dat Nederland op geen enkele wijze
contact heeft met Hamas of aan Hamas gelieerde personen. Ik beschouw die motie
als een ondersteuning van het beleid. Ik begrijp het probleem van de heer
Szabó niet. Misschien is er sprake een vergissing met de nummering.De heer Ormel (CDA):De motie op stuk nr. 43 die wij hebben, is een motie van de heer Samsom.
Dat is een motie over het ORET-programma. Die zal waarschijnlijk worden behandeld
door de minister voor Ontwikkelingssamenwerking. Die motie is door de minister
als de motie op stuk nr. 44 bestempeld. Daar zit dus de verspreking.De voorzitter:Als wij allemaal maar weten waar het over gaat. Dat is het belangrijkste.
Het gaat nu dus over de motie op stuk nr. 44.Minister Bot:De heer Van Bommel heeft een aantal vragen gesteld en een
aantal moties ingediend. Hij heeft onder andere gesproken over de Toescheidingsovereenkomst
tussen Nederland en Suriname. Ik heb gezegd dat er op het ogenblik juridisch
onderzoek naar wordt gedaan. Een commissie van juristen is zowel met Suriname
als met de in Nederland levende Surinamers in overleg om ervoor te zorgen
dat hun rechten volledig worden gerespecteerd. Ik wacht dat onderzoek gewoon
af. Er is dus nog helemaal niets besloten. Het ligt nog open. Wij zullen er
goed op toezien.Hij heeft voorts een vraag gesteld over Turkije. Ik zal dat moeten nagaan.
Ik ben mij niet bewust van het incident dat hij gemeld heeft. Dat moet ik
dus even nakijken. Ik zal er nog op terugkomen.De heer Van Bommel heeft een motie ingediend over de vluchten van de DHC-8.De heer Szabó (VVD):Voorzitter. Er worden nu allemaal moties door elkaar heen besproken. Misschien
is het handig als het nummer erbij vermeld wordt.De voorzitter:Ik vraag nu echt even de medewerking van u allen. De woordvoerders bij
het debat over de begroting van Justitie zitten al te wachten. De minister
heeft van tevoren gezegd dat hij niet alle nummers had. Daar kan hij niets
aan doen. Dus als de minister zegt waar het over gaat, dan neem ik aan dat
u weet welke motie daarbij hoort. Ik geef de minister de ruimte om verder
te gaan.Minister Bot:Dank u, voorzitter. Ik heb het over de motie op stuk nr. 50 van de heer
Van Bommel, medeondertekend door mevrouw Van der Laan, over de DHC-8. Ik moet
die motie ontraden. Het gaat mij vooral om de term "soortgelijke vluchten".
Dit zou namelijk betekenen dat je onderzoek moet doen naar álle vluchten.
Ik heb uitgelegd dat er duizend vluchten per dag op Schiphol landen. De herkomst
wordt altijd geregistreerd. Dit vliegtuig kwam uit Turkije, is tussen 17 en
18 november op Schiphol geweest en is de volgende ochtend – als
ik me niet vergis – om 7.10 uur naar IJsland gevlogen. Er is alleen
een vermelding als er specifieke of gevaarlijke cargo aan boord is, munitie
et cetera. Verder moet een vluchtplan worden overlegd, evenals de aard van
de lading. Dat gebeurt allemaal, maar deze specifieke eis ten aanzien van
soortgelijke vluchten is een onmogelijke eis. Nogmaals, ik moet deze motie
dus ontraden.De heer Van Bommel (SP):Mag ik het zo opvatten dat de minister geen bezwaar zou hebben tegen nader
onderzoek naar die DHC-8-vlucht?Minister Bot:Op het ogenblik wordt navraag gedaan. Mijn collega van VW en ik hebben
gevraagd wat er aan de hand was. Ik wacht het onderzoek gewoon af.De heer Van Bommel (SP):Voor alle duidelijkheid: dat is wat anders dan het ontkennende briefje
dat naar Amerika is gestuurd? Er vindt dus nader onderzoek plaats naar die
specifieke vlucht, het eigendom van dat vliegtuig et cetera?Minister Bot:Dat doen wij met Schiphol.Ik kom bij de motie op stuk nr. 53 van de heer Van Baalen over de betrokkenheid
van Taiwan bij de WHO. Die moet ik ontraden, omdat er al een Memorandum of
Understanding bestaat tussen China en de WHO over de betrokkenheid van Taiwanese
experts bij problemen als vogelgriep. Daarmee is zeker gesteld dat Taiwan
op het gebied van gezondheidszorg geen zwart gat wordt. Ik geloof dat de motie
materieel niets toevoegt, maar zij staat wel op gespannen voet met het één-Chinabeleid
en daarom ontraad ik haar.De heer Van Baalen (VVD):Er wordt in deze motie op geen enkele wijze gehint op een volkenrechtelijke
erkenning, dus een twee-China's-beleid. Zij betreft alleen de mogelijkheid
voor de gezondheidsautoriteiten van Taiwan om als vertegenwoordigers van een
niet-VN-lidstaat waarnemer te worden, net als dat bij de Palestijnse Autoriteit
het geval is. En dat kan ook, er is geen bezwaar tegen.Minister Bot:Nogmaals, ik geloof niet dat de motie iets toevoegt aan hetgeen Taiwan
zou willen bereiken, en dat vanwege de MOU.De motie op stuk nr. 54 van de heer Van Baalen over de onderwijsstructuur
vind ik op zich interessant, maar gaat in de eerste plaats mijn collega van
OCW aan. Ik wil de motie gaarne onder haar aandacht brengen, maar het is niet
aan mij om het curriculum te bepalen.De motie op stuk nr. 55 beschouw ik als een ondersteuning van mijn beleid
en vind ik passen in de discussie van vandaag.De motie op stuk nr. 58 van mevrouw Van der Laan over de milieukamer van
het Internationaal Gerechtshof zal ik zeker proberen uit te voeren; ik zal
kijken hoe het daarmee staat.In de motie op stuk nr. 59 worden terecht een aantal dwarsverbanden gelegd
tussen belangrijke thema's in onze relatie met China. Ik ben gaarne bereid
om de diverse elementen van deze motie mee te nemen in het geïntegreerde
Chinabeleid dat ik reeds eerder heb toegezegd.Mevrouw Van der Laan heeft bij motie gevraagd om spoedige ratificatie
van het facultatief protocol van het VN-verdrag. Ik zal daarover berichten,
maar ik dacht dat dit al ver gevorderd was.De motie van mevrouw Huizinga-Heringa over het terugsturen van Noord-Koreaanse
vluchtelingen beschouw ik als ondersteuning van het beleid. Ik heb dat al
toegezegd. Tijdens het bezoek zal de mensenrechtenambassadeur dat onderwerp
zeer nadrukkelijk aansnijden. Door het terugsturen van deze vluchtelingen
schendt China het non-refoulementprincipe.De heer Van der Staaij heeft een motie ingediend over Hamas en de verkiezingswaarneming,
maar ik vind deze niet erg realistisch. Wij vinden het toch belangrijk dat
er verkiezingen plaatsvinden. Abbas heeft zelf gezegd dat hij het belangrijk
vindt dat Hamas deelneemt. Het gaat erom dat wij kunnen controleren dat die
verkiezingen objectief plaatsvinden. Ik vind deze motie niet realistisch en
daarom ontraad ik aanname.De heer Van der Staaij (SGP):Het dictum van de motie draait niet om de verkiezingswaarneming. Dat was
mijn inbreng in eerste termijn. De motie is in meer algemene termen gesteld.
De EU zegt nu dat wordt gerespecteerd dat Hamas deelneemt. Dat is wel erg
gemakkelijk. Je zou dat niet zomaar moeten respecteren, maar je moet juist
druk uitoefenen om ervoor te zorgen dat dergelijke organisaties
niet aan verkiezingen kunnen deelnemen. Wij moeten dat niet gewoon gaan vinden.Minister Bot:Dat vinden wij ook niet gewoon. Ik vind wel dat wij realistisch moeten
zijn. Iedereen kent de opvatting van Nederland en de Europese Unie over Hamas.
Die opvatting is ook afgelopen dinsdag in de Raad Algemene Zaken nog eens
duidelijk naar voren gekomen. Er mogen geen contacten met Hamas zijn zo lang
er niet is voldaan aan de drie elementen die ik eerder heb genoemd. Dat geldt
dus ook in de context van deze verkiezingen. Het dictum luidt dat wij alle
mogelijkheden moeten benutten om druk uit te oefenen om hierin verandering
te brengen. Abbas heeft al gezegd dat hij Hamas aan die verkiezingen wil laten
deelnemen. Ik denk dat een objectieve verkiezingswaarneming er juist voor
kan zorgen dat zij niet al te veel invloed krijgen. Ik ben daarom van mening
dat wij de zaak zo moeten laten.Ik zeg de heer Van Baalen toe dat ik contact zal opnemen met de collega
van Sociale Zaken over de uitkeringen. Ik heb ten aanzien van het Midden-Oosten
en de mensenrechtenstudie aan mevrouw Karimi toegezegd dat ik de kwestie van
het geld inderdaad als een stimulans beschouw en dat ik serieus zal bekijken
hoe dat kan worden ingezet. De heer Van As zeg ik gaarne toe dat wij goed
naar de kwestie met betrekking tot Sulawesi zullen kijken. Ik heb goede nota
genomen van de laatste zinnen van de heer Van der Staaij over de studie van
de heer Drooglever. Mijnheer Van der Staaij, weest u ervan overtuigd dat ik
mij als geen ander zal inzetten om ervoor te zorgen dat de Papoea's recht
wordt gedaan.Minister Van Ardenne-van der Hoeven:Voorzitter. Ik dank de leden voor de inbreng in tweede termijn. Er ligt
een aantal moties en er liggen nog een paar vragen. De heer Samsom heeft gevraagd
om een notitie over budgetsteun. Ik wijs erop dat er geen overall blueprint
is ten aanzien het traject waarin wij nu zitten met macro­steun, sectorsteun,
coördinatie en harmonisatie. Er is geen sprake van een overallbeeld.
Er zijn ook niet altijd goede voorbeelden van donoren, zoals dat van de Engelsen
in Ethiopië. Wij moeten heel veel moeite doen om in internationaal verband
afspraken te maken om daar de druk op de ketel te zetten. Ik zeg de heer Samsom
wel toe dat ik dit punt heel prominent zal inbrengen in de besprekingen over
de verklaring van Parijs, waar wij de coördinatie en harmonisatie en
de voortgang daarvan bespreken. De politieke dialoog is een belangrijk element.
Het gaat erom hoe effectief wij zijn en wat wij met de conditionaliteiten
doen. Ook moeten wij ons afvragen of wij naar benchmarking toe willen; het
Engelse model. Ik zal de heer Samsom daarover graag informeren, maar ik ga
er niet een aparte notitie van maken, omdat er geen algemeen verhaal over
te vertellen is.De motie van de heer Ormel over een VN-milieuorganisatie zie ik als ondersteuning
van het beleid. Ik wijs erop dat wij zelf verder gaan; wij hebben het initiatief
genomen om alle VN-hulporganisaties te stroomlijnen in de zogenaamde G13.
Daarbij willen wij het hele traject van hervorming van de VN-hulporgani­saties
aanjagen. De heer Samsom heeft het verzoek gedaan om het ORET-programma nu al te
gaan omvormen. Ik wijs erop dat wij begin dit jaar het programma hebben gestroomlijnd
en dat het bij de FMO is ondergebracht. Dit jaar is het aantal aanvragen verdubbeld;
het werkt dus. Volgend jaar verwachten wij nog meer aanvragen. Wij besteden
hieraan meer dan 100 mln. Bij het ORET-programma gaat het niet alleen om exportfinanciering;
het is ook een investeringsinstrument. Om die reden ontraad ik de aanneming
van de motie. Ik heb al gezegd dat wij graag bereid zijn om na de evaluatie
over dit thema met de Kamer verder te discussiëren.Dan kom ik nu toe aan de motie van de leden Ormel en Van Baalen over de
vogelgriep in Zuidoost-Azië. Er zal een conferentie worden gehouden,
maar dat kan toch niet de aanleiding zijn om aan de regering te vragen om
in de buidel te tasten en de rekening bij Ontwikkelingssamenwerking neer te
leggen? Dat lijkt mij niet de juiste manier van opereren. Het is een ernstig
probleem. Ik heb de Kamer gezegd dat ik graag bereid ben om in een publiekprivaat
partnerschap de capaciteit in Indonesië voor de bestrijding van de vogelpest
te ondersteunen, waarbij ik verwacht dat er door de Indonesische regering,
maar ook door de ministeries van LNV en VWS in Nederland een bijdrage wordt
geleverd. De verantwoordelijkheid ligt bij Indonesië; Nederland kan slechts
ondersteuning bieden.Mevrouw Ferrier heeft een motie ingediend over het PUM, betreffende seniordocenten,
waarbij docenten worden ingezet om collega's te ondersteunen. Deze motie is
een ondersteuning van het beleid. Wij zijn met een pilot bezig, en als deze
succesvol verloopt, is het de bedoeling om deze uit te breiden tot meerjarige
samenwerking.Mevrouw Ferrier heeft ook een motie ingediend op het gebied van schuldverlichting
voor natuur. Dit voorstel is sympathiek, maar het gaat om een fraude- en corruptiegevoelig
onderwerp. Bij het afsluiten van leningen hebben wij een en ander nooit als
voorwaarde voor schuldverlichting gesteld. Het is dus niet sjiek, in bilateraal
noch in multilateraal verband, om bij de grote schuldverlichtingsdeal die
nu gesloten wordt, van heel veel landen te eisen dat zij aan bepaalde voorwaarden
voldoen. Bij het afsluiten van nieuwe leningen zou het een onderwerp kunnen
zijn, maar ook dat is niet nodig, want in de armoedestrategie zijn inmiddels
milieumanagement en watermanagement opgenomen. Dit staat ten dienste van het
behoud van natuur en milieu. Ik ontraad derhalve de aanneming van deze motie.Mevrouw Ferrier (CDA):De strekking van de motie is niet om nu het inzetten op ecosystemen af
te dwingen. Mijn fractie vindt het belangrijk dat het zorgvuldig omgaan met
natuurlijke hulpbronnen en ecosystemen een plaats krijgt in de discussies
over de bestedingen van het vrijgekomen bedrag. Het sluit dus precies aan
bij wat de minister net heeft gezegd.Minister Van Ardenne-van der Hoeven:Voor de goede orde: het sluit helemaal niet aan. Hier staat dat wij bij
de schuldkwijtschelding extra voorwaarden gaan stellen ten behoeve van de
bescherming van natuur en milieu. Bescherming van natuur en milieu is van
grote betekenis, maar ik vind niet dat je de spelregels achteraf kunt veranderen.
De regels spreek je tevoren af, bij het afsluiten van de lening, niet als
je nu internationaal een grote schuldverlichtingsdeal sluit.
Ik ben van mening dat dat niet chic is. Los daarvan maken milieu en watermanagement
al deel uit van de armoedestrategieën van veel landen. Ik ontraad het
aannemen van deze motie.Mevrouw Ferrier (CDA):Deze motie vraagt om een voorstel over de onderhandelingen rond de schuldverlichting.
Laat het dan een voorstel zijn dat is gericht in de toekomst.Minister Van Ardenne-van der Hoeven:In dat geval verzoek ik de geachte afgevaardigde om een andere motie in
te dienen. Ik lees het dictum. Dat is bepalend voor de Nederlandse regering.
Daarmee kunnen wij niet uit de voeten. Wij moeten elkaar niet wijsmaken dat
wij het over hetzelfde hebben. Wij hebben het over twee totaal verschillende
dingen. In de motie wordt wel degelijk gerefereerd aan de G8-schuldendeal.Mevrouw Ferrier heeft vervolgens een motie ingediend ten aanzien van de
UNHCR. De meest aangewezen organisatie om te zorgen voor ontheemden zijn ten
principale overheden. De overheden moeten voor de ontheemden in eigen land
zorgen. Ik ben wel bereid om na te denken over de mogelijkheden om de rol
van de UNHCR te versterken zonder dat wij daarvoor meteen weer de buidel opentrekken.
Het gaat om kwaliteitsverbetering en effectiviteitsverbetering. Zoals ik de
motie lees, betreft het geen oprekking van het UNHCR-mandaat. Wij zullen kijken
hoe de positie van de UNHCR binnen het huidige mandaat zoveel mogelijk kan
worden versterkt. In dat opzicht is de motie een ondersteuning van het bestaand
beleid.De heer Van Bommel heeft een vraag gesteld over de ondersteuning van de
sociale sectoren en heel specifiek over de personele inzet. Ik ben het met
hem eens dat dit een nadere discussie behoeft met de Wereldbank en het IMF
omdat wij nu ook de millenniumdoelen als extra taak bij de ontvangende landen
hebben neergelegd. Ik ben het niet eens met zijn opvatting dat de Wereldbank
en het IMF onvoldoende rekening houden met sociale aspecten. Ik ontraad het
aannemen van deze motie, maar zeg de Kamer wel toe dat ik dit onderwerp nader
zal bespreken met de Wereldbank en het IMF omdat het een belangrijk thema
is voor de komende periode. Alle ontwikkelingslanden moeten de millenniumdoelen
in hun beleid gaan opnemen. Dat betekent inderdaad dat wij ons moeten afvragen
hoe wij de komende tijd omgaan met de personele inzet en reservering voor
sociale sectoren. Ik lees zijn motie als een veel te strikte motie. Naar mijn
mening legt deze motie alleen maar beperkingen op aan de discussie met de
Wereldbank en het IMF. Ik ontraad dus het aannemen van deze motie, maar ben
zoals ik heb gezegd graag bereid om over het thema van de motie de discussie
met het IMF en de Wereldbank aan te gaan. Ik zal de Kamer informeren over
de resultaten daarvan.Vervolgens heeft de heer Van Bommel een motie ingediend over de strijkstok
van 10 tot 15% bij overmakingen. Ik heb al eerder gezegd dat wij ons
niet willen mengen in remittances, het overmaken van persoonlijke financiën
waarop de overheid geen kijk heeft. Wij hebben geen idee wat voor geld het
is, waar het vandaan komt en waar het naar toe moet. Naar mijn mening moet
daarvoor een netwerk van overheden worden gevormd. Daarbij zie ik geen enkele
rol weggelegd voor de Nederlandse regering. Ik ontraad daarom het aannemen
van deze motie.De heer Szabó heeft een motie ingediend op stuk nr. 56. Mijn excuses
dat ik tot nu toe de nummers steeds niet heb genoemd. Hij gaat uit van het
feit dat nog een extra slag zal moeten worden gemaakt voor het inzichtelijk
maken van resultaten. In vervolg op de resultatenrapportage zijn wij in overleg
met de Universiteit van Amsterdam om buiten het huis van Buitenlandse Zaken
te laten nagaan op welke manier een betere meting van de resultaten mogelijk
zou zijn. Ik kan echter nog niet zeggen of wij in de onderzoeksopdracht aan
deze externe instelling exact zullen kunnen voldoen aan hetgeen in de motie
staat. Wij zijn wel bereid om veel meer te kijken naar de impact van wat wij
aan het doen zijn en aan het zichtbaar maken van de resultaten van onze inspanningen.
Ik ontraad het aannemen van deze motie maar ik zal de Kamer graag informeren
over de onderzoeksopdracht. Ik meen dat ik dan heel dicht bij de intentie
van de heer Szabó kan blijven. Dat is zeker de bedoeling van de Nederlandse
regering.De heer Szabó (VVD):Ik ben blij dat de minister mij probeert op te zoeken, en ik zoek haar
ook op in dit verband. Wat is de relatie met de onderzoeksopdracht van de
AIV?Minister Van Ardenne-van der Hoeven:De AIV brengt in kaart wat er op dit gebied allemaal al is. Dat is een
iets ander type overzicht dan wat wij echt nodig hebben. De heer Szabó
heeft daarover al een aantal zaken gezegd in eerste termijn. De heer Szabó
heeft ten eerste gezegd: men moet de situaties vergelijken tussen wel hulp
en geen hulp. Ten tweede vroeg hij: wat is de impact van onze activiteiten?
Wij zullen daar serieus naar kijken, alleen moeten wij even nagaan of een
dergelijke onderzoeksopdracht uitvoerbaar is.De heer Szabó heeft een motie ingediend, stuk nr. 57, over nieuwe
industrieën in Afrika. Ik ontraad de aanname van deze motie. Men kan
van de Nederlandse overheid niet verwachten dat wij voor andere landen in
kaart brengen welke nieuwe industrieën zich daar zullen vestigen. Wij
steunen een industrie als die zich voordoet. Dat kan de katoenindustrie zijn,
de suikerindustrie, de koffie-industrie, enzovoorts. Ik heb veel voorbeelden
genoemd van industrieën waarin wij ontzettend veel investeren. Ik voel
er weinig voor om daarover een motie naar de Kamer te sturen, want dan wekken
wij de indruk, zoals in de oude tijd, dat wij uitmaken welke industrieën
voor Afrika het meest kansrijk zijn. Dat maakt Afrika zelf wel uit.De heer Van As heeft een motie ingediend, stuk nr. 63, over het terugvorderen
van bedragen die publiek besteed zouden moeten worden en die verdwenen zijn
in de zakken van particulieren. Die ontwikkeling gaat nog steeds door en ik
ben het met hem eens dat dit een kwalijke ontwikkeling is. Eigenlijk hebben
wij er nog geen zicht op hoe wij die middelen kunnen terugvorderen. Daarvoor
zijn wel stappen ondernomen. Wij zijn bereid om deze motie uit te voeren.
Via de Taskforce corruptie zullen wij binnenkort overleggen met de ministeries
van Economische Zaken en Financiën hoe wij gezamenlijk deze kwestie internationaal
kunnen agenderen. In die besprekingen speelt VNO-NCW ook een rol. Hoe meer
wij van deze gelden kunnen terugvorderen, hoe beter het is. De heer Van As heeft tevens een motie in gediend, stuk nr. 64, over de
Kaufmann-indicatoren. Ik zie daarin geen toegevoegde waarde. Wij hebben een
aantal indicatoren die wij gebruiken voor de effectiviteitmeting. Dan gaat
het met name om de indeling naar ontwikkelingsniveau, bnp per capita. De OESO
houdt daarvoor de juiste informatie bij en voorziet ons van expertise. Wij
verbinden daar ook conclusies aan. Een voorbeeld is Kaapverdië, dat land
zal binnenkort van de lijst van minst ontwikkelde landen verdwijnen en wij
zullen de relatie met dat land dus ook op een andere manier invullen. In die
zin is het geen sprake van een star beleid waarbij wij doorgaan op de manier
zoals wij dat altijd al deden. Wij gebruiken de middelen die er zijn, maar
ik voel er weinig voor om daar nieuwe onafhankelijkheidsindicatoren aan toe
te voegen. Ik ontraad derhalve de aanname van deze motie.De heer Van As (LPF):Ik begrijp dat de huidige systematiek waarmee de minister de zaak analyseert,
ruimschoots voldoende is.Minister Van Ardenne-van der Hoeven:Dat is juist. Wij maken gebruik van de Kaufmann-indicatoren om te bepalen
tot welke categorie een land behoort en om te bepalen welke hulp specifiek
nodig is. In die zin hebben wij de meeste informatie in huis.De heer Van As (LPF):Dan trek ik deze motie in.De voorzitter:Aangezien de motie-Van As/Szabó (30300-V, nr. 64) is ingetrokken,
maakt zij geen onderwerp van beraadslaging meer uit.Minister Van Ardenne-van der Hoeven:In de motie van mevrouw Huizinga-Heringa, stuk nr. 65, wordt de regering
verzocht in kaart te brengen wat het beleid is ten behoeve van stad en platteland.
Ik ontraad de aanname van deze motie, omdat binnen het nieuwe beleid, waarbij
de verantwoordelijkheid bij de ontwikkelingslanden wordt gelegd, niet van
buitenaf een beleidsnotitie moet worden aangeleverd, die op zich ook weinig
behulpzaam zal zijn voor het formuleren van beleid. Ontwikkelingslanden nemen
zelf integraal stad en platteland mee in armoedebestrijding. Dit betreft de
motie op stuk nr. 65.Mevrouw Van der Laan heeft een motie ingediend op stuk nr. 58, over de
Milieukamer bij het Internationaal Gerechtshof. Ik heb al eerder gezegd dat
ik bereid ben om na te gaan hoe wij de positie van de Milieukamer kunnen versterken.
Ik heb geen bezwaar tegen deze motie.Mevrouw Van der Laan heeft op stuk nr. 61 een motie ingediend over seksuele
en reproductieve gezondheidszorg. Wat daarin gevraagd wordt maakt de motie
eigenlijk tot een overbodige motie, want dat is standaard Nederlands beleid.
Het hangt natuurlijk erg af van de mogelijkheden. Zowel aids als reproductieve
gezondheidszorg en rechten wordt waar dat mogelijk is ingebed in de onderwijsprogramma's.Mevrouw Van der Laan (D66):Misschien heb ik de motie niet duidelijk genoeg geformuleerd en moet ik
beter duidelijk maken wat ik bedoel. Iedereen kan kinderen leren lezen en
schrijven. Wij moeten ons geld niet inzetten voor dingen die ook anderen,
de Fransen, de Japanners of religieuze groeperingen, kunnen doen. De meerwaarde
van Nederlands beleid is juist dat wij de kinderen over seksuele en reproductieve
rechten kunnen leren. Wij moeten daarom het onderwijsbudget vooral inzetten
waar wij dat kunnen doen.Minister Van Ardenne-van der Hoeven:Dat doen wij ook. De consequentie is niet zozeer dat wij meer financiële
middelen moeten hebben. Het gaat om de beleidsdialoog, maar ik lees in het
dictum dat er meer middelen beschikbaar moeten komen.Mevrouw Van der Laan (D66):Het is juist niet de bedoeling om meer middelen ter beschikking te stellen.
Door de motie-Hessing gaan wij naar een onderwijsbudget van 15% van
de begroting. D66 meent dat je dan ook moet kiezen welke projecten je wilt
uitvoeren. Dat moeten geen projecten zijn die anderen ook kunnen uitvoeren.Minister Van Ardenne-van der Hoeven:Dat kan niet exclusief. Wij moeten geen eindeloos debat houden. Er zijn
landen die nog lang zo ver niet zijn. Andere zijn dat wel. De inzet hangt
zeer af van de effecten van de beleidsdialoog. Ik kan mij niet binden aan
een dergelijk dictum.Mevrouw Van der Laan (D66):Daarom heb ik ook een maximale ruimte ingebouwd. De motie is niet overbodig,
want er is wel degelijk een verschil van mening.Minister Van Ardenne-van der Hoeven:Ik wijs erop dat dit, zeker met de toelichting door de geachte afgevaardigde,
een beperking is van wat wij nu doen. In dat opzicht ontraad ik de motie.
Die connotatie had ik nog niet gegeven.Op stuk nr. 62 wordt gevraagd om een uitbreiding van het aantal organisaties
dat gebruikmaakt van SALIN-gelden. Binnen het beleidskader wordt een ruim
deel bestemd voor seksuele en reproductieve gezondheid en rechten. Ik ben
het niet eens met de overweging, want er wordt weer op de regionale organisaties
ingezoomd. Ik ontraad derhalve de motie. Het beleidskader is opgesteld ten
behoeve van aids-bestrijding en van reproductieve gezondheidszorg en rechten.
Ik heb al eerder gezegd dat regionale organisaties daar niet in voorkomen.De heer Ormel (CDA):Na de afdoende beantwoording van de minister inzake de motie op stuk nr.
46, over aviaire influenza, trek ik die motie in.De heer Szabó (VVD):Ik verzoek om aanhouding van mijn motie over onafhankelijk onderzoek,
op stuk nr. 56.De voorzitter:Aangezien de motie-Ormel/Van Baalen (30300-V, nr. 46) is ingetrokken,
maakt zij geen onderwerp van beraadslaging meer uit.Op verzoek van de heer Szabó stel ik voor, zijn motie (30300-V,
nr. 56) van de agenda af te voeren.Daartoe wordt besloten.De algemene beraadslaging wordt gesloten.De vergadering wordt enige ogenblikken geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20052006-1749-1781.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl