Behandeling van het wetsvoorstel Intrekking van de Wet tegemoetkoming studiekosten en vervanging door de Wet tegemoetkoming onderwijsbijdrage en schoolkosten (Wet tegemoetkoming onderwijsbijdrage en schoolkosten) (27414)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2000-2001, pag. 1318-1322

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

23-05-2001

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

nr. 28, pagina 1318-1322

24-04-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 27414Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Lijst van besluiten (dinsdag 24 april 2001)Pagina 1362-1363
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (dinsdag 24 april 2001)Pagina 1363-1365
Verslagen van de commissie voor de VerzoekschriftenPagina 1279-1279
Behandeling van de wetsvoorstellen: - Goedkeuring van de op 17 november 1997 te Rome tot stand gekomen wijziging van het Internationaal Verdrag voor de bescherming van planten (Trb. 2000, 31) (27506); - Wijziging van de IJkwet ter implementatie van een wijziging van de Europese eenhedenrichtlijn (27175).Pagina 1279-1279
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Algemene ouderdomswet en de Algemene nabestaandenwet inzake de vrijwillige verzekering en wijziging van artikel X van de Invoeringswet nieuwe en gewijzigde arbeidsongeschiktheidsregelingen (Wet herziening vrijwillige verzekering AOW en ANW) (27468)Pagina 1312-1318
Presentie en opening (dinsdag 24 april 2001)Pagina 1279-1279
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (VIII) voor het jaar 2001 (onderdelen Onderwijs en Hoger Onderwijs) (27400 VIII)Pagina 1322-1362
Behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (VIII) voor het jaar 2001 (onderdelen Onderwijs en Hoger Onderwijs) (27400 VIII)Pagina 1279-1312
Behandeling van het wetsvoorstel Intrekking van de Wet tegemoetkoming studiekosten en vervanging door de Wet tegemoetkoming onderwijsbijdrage en schoolkosten (Wet tegemoetkoming onderwijsbijdrage en schoolkosten) (27414)Pagina 1318-1322

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 34 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Intrekking
van de Wet tegemoetkoming studiekosten en vervanging door de Wet tegemoetkoming
onderwijsbijdrage en schoolkosten (Wet tegemoetkoming onderwijsbijdrage en
schoolkosten) (27414).De beraadslaging wordt geopend.De heer Woldring (CDA):Mijnheer de voorzitter! De fractie van het CDA heeft met belangstelling
en grotendeels met instemming kennis genomen van het voorliggende wetsvoorstel.
Het kabinet heeft, bovenop de 450 mln gulden voor de Wet tegemoetkoming studiekosten,
met het voorliggende wetsvoorstel 250 mln gulden extra beschikbaar gesteld,
teneinde de armoedeval voor ouders met relatief lage inkomens te beperken.
De CDA-fractie wil haar waardering uitspreken jegens de minister voor deze
forse financiële impuls, van ruim 700 mln gulden. Bovendien bedankt de
CDA-fractie de minister voor de technische informatie die ambtenaren van zijn
departement de vaste commissie voor Onderwijs hebben gegeven. Via de minister
bedanken wij ook deze ambtenaren graag voor de informatie die zij de commissie
hebben verschaft. Hoewel ook de memorie van antwoord voor mijn fractie grotendeels
bevredigend was, wil ik over twee onderwerpen nog graag met de minister van
gedachten wisselen, namelijk over de reeds veel besproken kwestie
van de reiskosten en over het Internationaal verdrag inzake economische, sociale
en culturele rechten.Mijnheer de voorzitter! Wij zijn er ingenomen mee dat deelnemers aan de
beroepsopleidende leerwegen (BOL-deelnemers) met een inkomen van maximaal
iets minder dan ƒ 55.000 een tegemoetkoming ontvangen van op jaarbasis ƒ
250. De CDA-fractie heeft kennis genomen van het standpunt van de minister,
dat ouders die kiezen voor een op afstand gelegen school de daarmee gepaard
gaande meerkosten, met name de reiskosten, zelf moeten dragen. Wij hebben
kennis genomen van het argument van de minister dat dit standpunt niet van
principiële aard is en niets te maken heeft met de richting van de school.
Het zou een kwestie van politieke aard zijn. De beslissing van de minister
valt namelijk binnen de systematiek van het wetsvoorstel en binnen de beschikbare
budgettaire ruimte. Echter, omdat de keus van de ouders voor een school van
hun richting wel van principiële aard is, waarbij gebruik wordt gemaakt
van het grondwettelijk recht op vrijheid van onderwijs, heeft de fractie van
het CDA in de schriftelijke voorbereiding de minister gevraagd om met een
principieel beargumenteerd antwoord te komen, dat wil zeggen met een antwoord
dat gericht is op het onderwijsbeleid op middellange en lange termijn. Mijn
fractie vraagt zich in gemoede af waarom de minister niet zou kunnen erkennen,
dat in de toekomst, bij een eventuele herziening van de systematiek van de
wet en bij meer budgettaire ruimte, het financieel faciliteren van reiskosten
ter realisering van het grondwettelijk recht van vrijheid van onderwijs een
principieel bespreekbaar onderwerp zou zijn.Mijn tweede onderwerp is vrij kort, maar het is toch de moeite waard om
erover te spreken. Het heeft betrekking op het Internationaal verdrag inzake
economische, sociale en culturele rechten. Wij zijn er ook in de schriftelijke
voorbereiding op ingegaan. Dan gaat het met name over de laatste zinsnede
van artikel 13, lid 2, onderdeel b: "de voortgaande invoering van kosteloos
onderwijs". Het gaat in die zinsnede om een toespitsing van het in onderdeel
b genoemde "algemeen beschikbaar en toegankelijk" maken van het voorgezet
onderwijs "met behulp van alle geëigende middelen". En die geëigende
middelen worden in artikel 13 als volgt toegespitst: "in het bijzonder door
middel van de voortgaande invoering van kosteloos onderwijs". Het is voor
mijn fractie volstrekt duidelijk dat het voorliggende wetsvoorstel kan worden
beschouwd als een geëigend middel in de zin van artikel 13 van dit internationaal
verdrag. Daarover gaat onze vraag dus niet. Het gaat om die laatste zinsnede:
"de voortgaande invoering van kosteloos onderwijs". In de memorie van antwoord
en ook in zijn beantwoording in de Tweede Kamer heeft de minister voortdurend
gesteld dat het ging om het algemeen beschikbaar en toegankelijk maken. Daar
gaat het ook om, maar de toespitsing daarvan gaat om "de voortgaande invoering
van kosteloos onderwijs". En daar gaat mijn vraag om. Tijdens de parlementaire
behandeling van het genoemde verdrag in 1978 heeft de regering opgemerkt,
dat het voortgezet onderwijs algemeen beschikbaar en voor allen toegankelijk
dient te worden gemaakt door middel van alle passende maatregelen en in het
bijzonder door geleidelijke invoering van kosteloos onderwijs. De genoemde
laatste zinsnede van artikel 13, lid 2, onderdeel b, heeft betrekking op een
toekomstperspectief en dus op een onderwijsbeleid op lange termijn. Feit is
echter dat Nederland, vergeleken met andere West-Europese landen, achterblijft
met het beschikbaar stellen van financiële middelen voor het onderwijs.
Vergeleken met die landen is het voortgezet onderwijs in Nederland voor ouders
bovendien het duurst.De vraag van de CDA-fractie is: waarom noemt de minister, gezien het feit
dat Nederland verdragspartner is bij dit internationaal verdrag, bij zijn
prioriteiten niet ook de laatste zinsnede van artikel 13? Wij delen overigens
de prioriteiten die de minister stelt; dat heeft mevrouw Van den Hul vanochtend
ook gezegd in het beleidsdebat. Wij weten ook dat de budgettaire ruimte de
minister nu niet in staat stelt om wat dan ook toe te zeggen. Er is een tekort
aan leraren, er zijn achterstanden, er zijn schrijnende onderhoudsverplichtingen
aan schoolgebouwen. Maar de laatste zinsnede van artikel 13 is een kwestie
die voor Nederland als verdragspartner een zekere verplichting op termijn
inhoudt. Daarom is het geen overbodige vraag om die laatste zinsnede bij de
beleidsprioriteiten van de minister te betrekken. Op zijn minst kunnen wij
hem vragen naar zijn visie daarop. Wij zien het antwoord van de minister met
belangstelling tegemoet.De heer Witteveen (PvdA):Mijnheer de voorzitter! Met dit wetsvoorstel wijzigt de regeling van de
tegemoetkoming in de studiekosten van scholieren. De veranderingen zijn zo
ingrijpend, dat besloten is de huidige Wet tegemoetkoming studiekosten in
te trekken en te vervangen door een geheel nieuwe wet. De doelstellingen van
deze wetgevingsoperatie krijgen de volledige steun van mijn fractie. Niet
alleen is er sprake van de verhoging van de vergoeding, zoals afgesproken
in het regeerakkoord, maar ook worden maatregelen genomen om de armoedeval
te voorkomen die nu intrad als ouders een inkomen van boven de ƒ 52.000
hadden en abrupt geen enkele vergoeding in de onderwijsbijdrage en schoolkosten
ontvingen. Er wordt een glijdende schaal ingevoerd en dat lijkt uit overwegingen
van sociale rechtvaardigheid veel beter.Dat er ook in de nieuwe regeling sprake kan zijn van een zekere armoedeval,
blijkt uit antwoorden van de minister op de vragen van de fractie van de ChristenUnie.
De budgettaire mogelijkheden zijn begrensd, zo deelt de minister mee. Mijn
fractie heeft daar begrip voor. Dat roept wel de vraag op of voorzien is in
een evaluatie van de nieuwe wet op dit punt, zodat er zicht ontstaat op de
reële omvang van de – mogelijke – armoedeval. Dan kan op
termijn ook de discussie over de omvang van het beschikbare budget op basis
van feiten worden gevoerd.De minister wijst erop dat ook de telkinderensystematiek een verzachting
van de armoedeval met zich brengt. Dat lijkt me juist, maar brengt mij op
een volgende vraag over deze wet. Behalve de deskundigen die deze wet tot
stand brengen, heeft niemand in de samenleving gehoord van het begrip "telkinderen".
Ouders en leerlingen zullen in onzekerheid verkeren over de
vraag wat een telkind nu eigenlijk is. En dit is niet het enige technische
begrip dat van het gewone spraakgebruik afwijkt. De lezer van de wet stuit
ook op de TOS-ouder en komt zogenaamde tekortvakken tegen. Hoewel een van
de doelstellingen van deze grote operatie is om een transparant systeem te
scheppen – wat qua systematiek ook is gelukt – is de regeling
uitermate complex en voor een gewoon mens niet te begrijpen. Daarom is goede
voorlichting belangrijk. Mijn fractie is blij met het gedetailleerde antwoord
van de minister op onze vraag op dit punt. Kennelijk wordt de zaak serieus
aangepakt. Ik begrijp dat het de bedoeling is ouders zoveel mogelijk rechtstreeks
te benaderen, maar veel ouders zullen dan toch met vragen over de brief of
folder die zij krijgen, graag iemand op de school willen aanspreken. Is daarin
voorzien? Welke activiteiten worden ondernomen om schooldecanen over de wet
voor te lichten? Zijn er voor scholen die zelf ouders willen voorlichten,
financiële middelen beschikbaar om dit te ondersteunen? Of moet dit uit
een budget waarover zij reeds beschikken?Wij hopen op deze punten nadere informatie te krijgen, maar spreken nu
reeds onze steun aan dit wetsvoorstel uit.De heer Veling (ChristenUnie):Voorzitter! De fracties van de ChristenUnie en de SGP zullen dit wetsvoorstel
steunen. Wij hebben veel waardering voor de tegemoetkoming in schoolkosten
en lesgeld. De vorm van de wet is gecompliceerd, maar ambtenaren hebben er
naar vermogen iets goeds van gemaakt. De systematiek van de wet verdient een
compliment. De wet is qua opbouw een consequent en consistent geheel geworden.
Ook de robuuste vorm – zij het dat deze toch gecompliceerder blijkt
dan je zou wensen – spreekt ons aan, al vinden we het jammer dat er
geen preciezere regeling mogelijk is voor de reiskosten van mbo-studenten.Ook de maatregel die is genomen om de armoedeval tegen te gaan, spreekt
ons aan. Zoals we in onze schriftelijke inbreng al hebben gezegd, is het echter
een beperkte bijdrage tot het tegengaan van die armoedeval. Je bent al snel
uitgepraat wanneer er sprake is van enige stijging van je inkomen. Symbolisch
of niet, het is een goede poging. Het zou goed zijn als we daar systematisch
op zouden letten.Voorzitter! Ik wil een kritische kanttekening laten horen over de reiskosten
voor het voortgezet onderwijs. Deze zaak is in de Tweede Kamer ook uitvoerig
aan de orde geweest. Het gaat om een betrekkelijk kleine categorie leerlingen.
Minder dan 5% van de leerlingen reist meer dan 15 km, terwijl de groep leerlingen
voor wie de reisafstand groter is – 30 km tot 40 km – nog veel
kleiner is. Het is minder complex dan in het mbo om een regeling te treffen.
Dat de minister er niet aan wil om een regeling te treffen voor deze reiskosten,
berust op een principiële keuze. Als ouders kiezen voor een school verder
weg dan nodig, moeten zij zelf opdraaien voor de meerkosten. In de memorie
van toelichting staat dat, wanneer ouders "bepaalde motieven" hebben om een
school verder weg te kiezen, de kosten daarvan voor hun rekening zijn. Op
een vraag in de Tweede Kamer of dat te maken heeft met de richting van onderwijs,
wordt geantwoord dat dit geen enkele rol heeft gespeeld. Dat lijkt een bevredigend
antwoord, waarbij je je echter wel kunt afvragen of dit niet had gemoeten.
Daar zit ook de spits van mijn vraag. De overheid zegt herhaaldelijk dat de
toegankelijkheid van het voortgezet onderwijs een belangrijke overheidsverantwoordelijkheid
is. Je kunt je dan afvragen of dat in ons systeem waarin de vrijheid van onderwijs
geldt, niet moet worden gelezen als een waarborg van toegankelijkheid voor "verlangd"
onderwijs, in termen van de gewenste richting. Die gedachte komt niet uit
de lucht vallen. In de geschiedenis van de onderwijsvrijheid heeft het begrip
"richting" immers een zekere ijking gekregen, juist mede omdat een ordening
van de reiskostenregeling, maar ook van schoolstichting, noodzakelijk was.
Vanaf de tijd van de onderwijspacificatie wordt de toegankelijkheid van het
verlangde onderwijs tot de verantwoordelijkheid van de overheid gerekend.
Is de minister het daarover niet principieel met mij eens? Ik kan mij voorstellen
dat er budgettaire belemmeringen zijn en ik begrijp goed dat wij daar in dit
stadium vrede mee moeten hebben. Dat geldt zeker nu de Tweede Kamer het desbetreffende
amendement niet heeft aangenomen. Het principiële punt vind ik echter
wel van belang: moet toegankelijkheid van het primair en het voortgezet onderwijs
als overheidsverantwoordelijkheid niet worden gelezen als toegankelijkheid
van de verlangde richting van onderwijs? Op die vraag hoor ik graag een antwoord.De heer Schuyer (D66):Voorzitter! Ook mijn fractie ondersteunt dit wetsvoorstel van harte. De
argumenten daarvoor zijn in feite al door de voorgaande sprekers genoemd.
Dat ik toch nog even het woord heb gevraagd, heeft te maken met een opmerking
in de memorie van antwoord over de lerarenopleiding.De fractie van D66 vroeg of er geen sprake is van een bepaalde voorkeursbehandeling
voor studenten aan de lerarenopleiding die onder de WTOS vallen en of dat
geen rechtsongelijkheid teweegbrengt. De minister geeft als antwoord dat hij
die maatregel heeft genomen op grond van de specifieke verantwoordelijkheid
die hij voelt ten opzichte van de arbeidsmarkt, sector onderwijs. Dat is terecht.
Ik begrijp dat wel. Ik steun het zelfs van harte. Daarmee had hij het naar
mijn mening kunnen afdoen. De zin die daarop volgt, maakt het echter wat lastiger.
De minister eindigt namelijk met de uitspraak dat er geen sprake is van rechtsongelijkheid.
Daarvan is wel sprake, zij het dat die beargumenteerd kan worden op grond
van de specifieke verantwoordelijkheid van de minister.In dezelfde stukken wordt bijvoorbeeld ingegaan op het tekort aan apothekersassistenten.
Het is maar een willekeurig voorbeeld, maar het is wel een goed voorbeeld.
Er is een schreeuwend gebrek aan apothekersassistenten en er is geen sprake
van dat een werkgever of wie dan ook op dit punt eenzelfde beleid kan voeren
als de minister dat ten opzichte van de leraren doet. Ik had liever gehad
dat dit maar gewoon wordt toegegeven. Dan is het helder en dan is ook duidelijk
dat de minister kiest voor zijn specifieke verantwoordelijkheid. Ik steun
hem daarin, maar er is wel degelijk sprake van enige rechtsongelijkheid. Dat
valt naar mijn idee niet te ontkennen. Dat is het enige smetje
op dit wetsontwerp.Minister Hermans:Voorzitter! Ik bedank de leden voor de steun die zij hebben gegeven aan
dit wetsvoorstel. Tot mijn vreugde heb ik daar al tijdens de schriftelijke
voorbereiding kennis van kunnen nemen. Ik ben ook heel blij met hun complimenten
in de richting van mijn ambtenaren over de systematiek en de opbouw van de
wet. Dat krijgt steeds meer aandacht en dat is naar mijn mening in dit geval
geslaagd, ondanks het feit dat soms woorden worden gebruikt zoals telkinderen
en TOS-ouders die, hoewel iedereen wordt geacht de wet te kennen, niet iedereen
kent. Ik kan de Kamer meteen melden dat de IB-groep via folders en haar steunpunten
in het land informatie aan de intermediairen op de scholen beschikbaar stelt.
Op dat punt wordt dus heel nadrukkelijk steun gegeven als ouders met de folders,
die zij rechtstreeks in huis krijgen, naar de school komen of aan de slag
willen gaan.In de Tweede Kamer is een principiële discussie gevoerd over de vraag
of de vrijheid van onderwijs wel wordt gewaarborgd, als de burger niet beschikt
over financiële middelen om dat recht volledig te verwezenlijken of toegang
te krijgen tot het verlangde onderwijs. De reiskosten kunnen een beperkende
factor zijn bij de keuze voor een school die aansluit bij de eigen identiteit.
Volgens de fracties van de heer Veling en de heer Woldring ligt het op de
weg van de overheid om te voorzien in een reiskostenvergoeding naar draagkracht
voor het voortgezet onderwijs. In mijn visie rust op de overheid de zorgplicht
om te waken voor de vrijheid van onderwijs. Ik vind dat deze de afgelopen
tijd is ingeperkt, met steun van de politieke partijen die vandaag roepen
dat het allemaal anders moet, en meer ruimte moet krijgen.Bij die zorgplicht hoort ook dat er voorzieningen moeten worden getroffen
ter verwerkelijking van de vrijheid van onderwijs. Op grond van de pacificatiegedachte
van 1917 mag bijzondere scholen niet worden onthouden wat openbare scholen
wordt toegekend. Bij de financiële gelijkstelling gaat het niet alleen
om de bekostiging voor studerenden, maar ook om geldelijke ondersteuning van
de ouders. De verantwoordelijkheid van de overheid op grond van het grondwettelijk
principe strekt niet verder dan dat.Voor ouders die kiezen voor een verderweg gelegen school voor voortgezet
onderwijs vanwege het pedagogisch-didactisch klimaat of vanwege de identiteit,
is er een vergoeding die gemiddeld genomen kostendekkend is. Eventuele meerkosten
die voortkomen uit hun keuze, behoren naar mijn mening voor rekening van de
ouders te blijven. Er kan worden overwogen om voor deze meerkosten een overheidsvoorziening
te treffen. Deze vloeit niet voort uit artikel 23 over de vrijheid van onderwijs,
maar is het resultaat van een beleidsmatige afweging, waarbij politieke keuzes
en budgettaire, wetstechnische en uitvoeringsaspecten de doorslag geven.Bij het debat in de Tweede Kamer heb ik bij herhaling gezegd dat zo'n
voorziening voor het voortgezet onderwijs niet past binnen het beschikbare
budget. Als het gaat om 40 à 50 mln gulden, moet dit in het kabinet
worden bevochten bij de voorjaarsnota. Dit past niet binnen de politieke discussie
die ik met de Tweede Kamer heb gevoerd. Bij de beroepsbegeleidende leerweg
liggen de gemiddelde kosten veel hoger, maar daarbij heb ik alles afwegende
ook gesproken over de gemiddelde kosten.Ik begrijp wel dat er een standpunt wordt gevraagd over de volgende ronde,
welke minister van Onderwijs er dan ook zit. Naar mijn mening gaat het bij
deze discussie niet om de vrijheid van onderwijs volgens artikel 23, maar
om een politieke keuze of er bij algemene regelingen voor gelijke bekostiging
specifieke uitzonderingen moeten worden gemaakt. Deze politieke afweging hangt
niet samen met de grondwettelijke vrijheid van onderwijs.De heer Veling (ChristenUnie):In de gedachtewisseling met de Tweede Kamer wordt gezegd dat de consequenties
van een individuele keuze van ouders van leerlingen voor een onderwijsinstelling
die verder van huis ligt, door de betrokkenen zelf behoren te worden gedragen.
Ik begrijp dat de minister dit iets nuanceert en zegt dat bij een bepaalde
politieke afweging kan worden gekozen voor ondersteuning, niet zozeer vanwege
de grondwettelijke vrijheid van onderwijs, maar omdat de toegankelijkheid
van het verlangde onderwijs daartoe onder bepaalde omstandigheden mogelijkheden
biedt.Minister Hermans:Het gaat niet zozeer om een principiële, grondwettelijke discussie.
Iedere minister en ieder kabinet maakt een politieke afweging van wat men
wel of niet wil, zoals ik in antwoord op vragen van de heer Schutte in de
Tweede Kamer heb gezegd. De politieke afweging van deze keuzes ligt bij sommige
partijen anders dan bij dit kabinet of deze minister. Redenerend vanuit die
pacificatiegedachte heb ik aangegeven dat je een bijzondere school niet mag
onthouden wat een openbare school wordt toegekend. Dat is het kernpunt. De
vrijheid van onderwijs heeft natuurlijk veel facetten. De historie van artikel
23 is zeer rijk en op een aantal punten heeft de politieke discussie vaak
niet geleid tot een "afzegeling" op één standpunt, maar tot
een diversiteit van standpunten die met de politieke standpuntbepaling heen
en weer gefluctueerd hebben.Het tweede punt betreft de kosten van onderwijs en de toegankelijkheid.
In het kader van het internationaal verdrag inzake economische en sociaal-culturele
rechten van 1966 hebben de lidstaten afgesproken dat het secundair onderwijs
gaandeweg kosteloos zou moeten worden gemaakt. In de memorie van antwoord
heb ik aangegeven hoe het kabinet daar invulling aan geeft. Geheel in overeenstemming
met de heersende leer heb ik betoogd dat "kosteloos" iets anders is dan "gratis
voor iedereen". De verdragsbepaling moet worden gezien als sluitstuk van de
wettelijke taak van de overheid om te zorgen voor voldoende deugdelijk onderwijs
in een curriculum voor een bepaalde leeftijd tot een bepaald niveau. Dat betekent
dat de Nederlandse overheid zich door ondertekening van het verdrag ertoe
heeft verplicht om de toegankelijkheid van het onderwijs te waarborgen. Dat
betekent dus niet dat eigen bijdragen van ouders niet aan de orde zouden mogen
zijn. Voor degenen die deze eigen bijdragen niet kunnen leveren, heeft de
overheid via deze, in het algemeen met instemming begroete uitbreiding van
de tegemoetkoming in onderwijs- en studiekosten een extra bijdrage
willen leveren omdat bijspringen door de overheid gewenst is en ook daadwerkelijk
plaatsvindt als ouders die bijdrage niet kunnen leveren. Ik onderhoud daarmee
een uitgebreid stelsel van geldelijke ondersteuning voor de inkomensgroepen,
waarbij de draagkracht van de ouders en leerlingen omwille van de rechtsgelijkheid
wordt vastgesteld op basis van een aantal geobjectiveerde criteria. Juist
met dit wetsvoorstel, met die extra 250 mln gulden, met het voorkomen van
de armoedeval en het vergroten van de ruimte geeft de regering dus uitvoering
aan een verdragsverplichting. Het secundair onderwijs wordt nog beter toegankelijk.De heer Woldring (CDA):Ik heb dit goed begrepen; het gaat mij alleen om het perspectief in de
laatste zinsnede van het artikel. Welke toekomstvisie heeft de minister daarop?
Vindt hij dit een nastrevenswaardig doel? Kan dit genoemd worden naast andere
prioriteiten? Dit is, ook al is het budgettair niet haalbaar, idealiter toch
een van de dingen die op z'n minst genoemd moeten worden bij de verdragspartner.
Wij zullen die zinsnede toch serieus moeten nemen. De opmerkingen van de minister
over beschikbaar stellen enz. worden immers ergens toegespitst.Minister Hermans:Ik was net aan dat punt toe. Onder voorzitterschap van oud-minister De
Vries van SZW vindt op dit moment een beleidsonderzoek plaats naar de mogelijkheid
van balansverkorting. Aan de ene kant wordt er immers geld gebruikt om bijvoorbeeld
de lesgelden te compenseren, terwijl aan de andere kant lesgelden worden geïnd.
Dat is dus in feite "rondzingen" van budgetten. De mogelijkheid wordt onderzocht
om het lesgeld af te schaffen met gelijktijdige verlaging van de lesgeldvergoeding.
Ook wordt bezien of een combinatie mogelijk is met fiscale maatregelen. Het
onderzoek zou in de loop van dit jaar moeten worden afgerond. Ik hoop de Kamer
daar dit jaar zo snel mogelijk over te kunnen informeren, maar een van de
punten die al speelt, is dit punt: als je dat doet, betekent dat een geweldige
denivellering. Er moet dus een politieke keuze worden gemaakt. Als de lesgelden
worden afgeschaft, weet je immers dat er een sluitend systeem is voor de inkomens
tot ƒ 52.000: je keert niets uit, maar je vraagt ook niets. Dan blijven
dus alleen de onderwijskosten over. Dat geldt echter niet voor degenen met
een hoger inkomen. Ook dat is een politieke keuze. Willen wij daar in de komende
jaren naar toe? Gaan wij naar een verdere fiscalisering toe? Gaan wij naar
een totale afschaffing toe, gecombineerd met bijplussen vanuit de algemene
middelen? Dat zou inkomensverbetering betekenen voor de groep boven de ƒ
52.000. Op zich wordt dat in sommige politieke partijen niet bestreden, maar
in andere politieke partijen juist wel. De uitspraak van de kiezers zal op
dat punt wellicht ruimte kunnen bieden voor het in de komende tijd afschaffen
van lesgelden, maar dat hangt af van de politieke keuze die de kiezers in
de komende tijd zullen maken.De heer Schuyer heeft mij gezegd dat ik het beter had kunnen laten bij
de opmerking dat er sprake is van een specifieke voorkeursbehandeling ten
aanzien van de zogenaamde tekortvakken bij de lerarenopleidingen en dergelijke.
Er is echter geen sprake van rechtsongelijkheid. Het is wellicht goed dat
ik aangeef waarom ik hiervoor heb gekozen. Er ligt een specifieke verantwoordelijkheid
voor de overheid waar het gaat om de aanhoudende zorg op het gebied van onderwijs.
Een aanhoudende zorg op het gebied van apothekersassistenten is er echter
niet. Mijn excuses overigens als dat wat aanmatigend klinkt. Er is dan ook
sprake van een andere discussie. De overheid heeft hier een andere taak, en
dus een andere benadering van personen en vakken, niet zozeer gebaseerd op
rechtsongelijkheid maar op de taak van de overheid zelf. Zo moet de heer Schuyer
het lezen. Als hij echter graag ziet dat de bedoelde zin wegvalt, wil ik hem
graag een pen geven om de zinsnede te schrappen. Wij zijn het immers met elkaar
eens dat het de specifiek taak is van de overheid om het lerarentekort met
alle mogelijke middelen te bestrijden. Een van de middelen is de voorliggende
wet. Een ander punt is de marktwerking en de marktsituatie. Daarin spelen
andere elementen een rol.De heer Witteveen heeft gevraagd naar de kostenontwikkeling in de komende
jaren. Ik kan melden dat wij een soort longitudinaal Nibud-onderzoek hebben
laten verrichten naar de schoolkosten over het schooljaar 2000-2001. Ik hoop
de Kamer daarover in de zomer te informeren. Het lijkt mij overigens goed
om niet op voorhand een koppeling te leggen tussen de kostenontwikkeling en
de hoogte van de normvergoeding. In dit wetsvoorstel is geen sprake van een
automatische koppeling. Dat zou immers elke rem op de kostenbeheersing bij
de scholen weghalen. Een van de punten die in de Tweede Kamer daarbij genoemd
zijn, is de vraag in hoeverre scholen in met name het voortgezet onderwijs
in staat zijn om te komen met boekenmarkten en boekenbeurzen. Daardoor kan
men het bedrag dat ouders elk jaar moeten betalen voor eigen pakketten met
vele honderden guldens naar beneden brengen. Het gaat om beheersing van die
kosten. Als ouder met vroeger drie en nu twee kinderen in het voortgezet onderwijs
ben ik heel blij dat er op de school van mijn kinderen een boekenfonds bestaat.
Dat scheelt geweldig. Dat soort elementen moeten wij ook blijven stimuleren.
Een automatische koppeling zou dus geen juiste ontwikkeling zijn.Ik dank de Kamer voor de steun voor dit wetsvoorstel.De heer Woldring (CDA):Ik bedank de minister voor de openhartige manier waarop hij mijn vragen
serieus heeft genomen. Hij heeft mij ermee geconfronteerd dat de oplossing
van het ene probleem een ander probleem met zich brengt.De beraadslaging wordt gesloten.Het wetsvoorstel wordt zonder stemming aangenomen.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20002001-1318-1322.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl