Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Regels die een geconcentreerde aanpak van grootstedelijke problemen mogelijk maken (Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek) (30091)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2005-2006, pag. 668-679

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

20-01-2006

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

nr. 13, pagina 668-679

20-12-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 30091Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Gemeentewet in verband met het afschaffen van het gebruikersdeel van de onroerendezaakbelasting (OZB) op woningen en het maximeren van de resterende OZB-tarieven (Afschaffing gebruikersdeel OZB op woningen) (30096), en over:de gewijzigde motie-Engels c.s. (30096, F)Pagina 707-708
Behandeling van het wetsvoorstel Regels die een geconcentreerde aanpak van grootstedelijke problemen mogelijk maken (Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek) (30091)Pagina 639-652
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Aanpassing van en verbeteringen in diverse wetten in verband met de invoering van de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen alsmede enkele andere correcties (Aanpassings- en verzamelwet Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen) (30318)Pagina 618-624
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op de loonbelasting 1964 en van enige andere wetten (Wet aanvullend overgangsrecht fiscale behandeling pensioen) (30330)Pagina 611-617
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Vreemdelingenwet 2000 in verband met het stellen van een inburgeringsvereiste bij het toelaten van bepaalde categorieën vreemdelingen (Wet inburgering in het buitenland) (29700)Pagina 652-668
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Gemeentewet in verband met het afschaffen van het gebruikersdeel van de onroerendezaakbelasting (OZB) op woningen en het maximeren van de resterende OZB-tarieven (Afschaffing gebruikersdeel OZB op woningen) (30096)Pagina 695-706
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Gemeentewet in verband met het afschaffen van het gebruikersdeel van de onroerendezaakbelasting (OZB) op woningen en het maximeren van de resterende OZB-tarieven (Afschaffing gebruikersdeel OZB op woningen) (30096)Pagina 624-639
Presentie en opening (dinsdag 20 december 2005)Pagina 611-611
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Regels die een geconcentreerde aanpak van grootstedelijke problemen mogelijk maken (Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek) (30091)Pagina 668-679
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Regels die een geconcentreerde aanpak van grootstedelijke problemen mogelijk maken (Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek) (30091)Pagina 688-695
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Gemeentewet in verband met het afschaffen van het gebruikersdeel van de onroerendezaakbelasting (OZB) op woningen en het maximeren van de resterende OZB-tarieven (Afschaffing gebruikersdeel OZB op woningen) (30096)Pagina 679-688
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Regels die een geconcentreerde aanpak van grootstedelijke problemen mogelijk maken (Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek) (30091)Pagina 707-707
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Vreemdelingenwet 2000 in verband met het stellen van een inburgeringsvereiste bij het toelaten van bepaalde categorieën vreemdelingen (Wet inburgering in het buitenland) (29700)Pagina 706-707

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 68 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van:het wetsvoorstel Regels die een geconcentreerde aanpak van grootstedelijke
problemen mogelijk maken (Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek)
(30091).De beraadslaging wordt hervat.Minister Pechtold:Mevrouw de voorzitter. Ik dank de leden voor hun inbreng. Voordat ik zal
antwoorden op de vragen die zij hebben gesteld, wil ik met u terugkijken op
dit toch wel heel bijzondere wetsvoorstel, want bijzonder mogen wij het toch
wel noemen.Bijzonder omdat een stad, in dit geval Rotterdam, heeft aangegeven dat
zij met lege handen stond. Problemen en kansen vroegen om een nieuw juridisch
kader. De rollen zijn voor het eerst omgedraaid, de stad komt met het beleid
en het rijk maakt dit mogelijk. Ik stel het misschien wat gechargeerd, maar
hier komt het wel op neer. Dit is voor mij nu een typisch voorbeeld van bestuurlijke
vernieuwing. Den Haag bedenkt het niet, maar de stad. De voorzet bestaat uit
een gedegen, met de voeten in de klei analyse. De stad weet immers heel goed
wat er speelt en het rijk kopt vervolgens de bal mee in. Nieuw vraaggericht
beleid, rijk en stad zijn zo samen een goed team.Dit wetsvoorstel is ook bijzonder door zijn snelheid. Van voornemen tot
een behandeling in de Eerste Kamer in iets meer dan anderhalf jaar. In mijn
ogen betekent die snelheid dat bijna iedereen dit voorstel van wet maatschappelijk
urgent vindt. Steden moeten in staat zijn hun beleid zodanig vorm te geven
dat hun stad in balans komt en blijft en bewoners verdienen een perspectief.
Missen de steden de juiste instrumenten hiervoor dan moet hierin snel worden
voorzien.Bijzonder ten slotte zijn de maatregelen in dit wetsvoorstel. Vandaar
dat wij dit begrip ook in de titel van de wet hebben opgenomen: Bijzondere
maatregelen grootstedelijke problematiek. De drie maatregelen in dit wetsvoorstel
zijn onorthodox. Wij hebben niet alleen te maken met een nieuwe spelling,
maar soms ook met nieuwe begripsvorming.Die maatregelen zijn alle inzetbaar als de nood aan de man is. Het zijn
uitzonderingen, niet de regel. Niet iedere ondernemer in de stad kan van de
ozb-maatregel profiteren, alleen als hij of zij onderneemt in die zones waar
de economische vitaliteit een impuls verdient. Niet elke huisbaas hoeft te
vrezen dat zijn pand gesloten wordt, alleen als hij er niet goed mee omspringt.
En er komt geen hek om de stad. Sociaal-economisch zwakkeren blijven welkom
in de stad, alleen tijdelijk even niet in een paar geselecteerde gebieden.Het is waar dat niet alle drie maatregelen uitsluitend van toepassing
zijn in de grote steden, maar de stapeling van de problemen doet zich daar
wel het meeste voor. Dus zullen deze maatregelen in de praktijk ook daar worden
toegepast.Ik wil even stilstaan bij de zorgvuldigheid van de toepassing van de maatregelen.
De stad moet bijzonder gedegen omgaan met de drie maatregelen. Als de stad
besluit er een in te zetten, dan is dit omkleed met verschillende waarborgen
die zowel door het rijk als door de stad worden gesteld.Ik heb in mijn inleiding wel gezegd dat de stad met het beleid komt, maar
het rijk en de stad blijven samen verantwoordelijk voor een goede en juridisch
houdbare toepassing. Daarom is er ook veel aandacht voor de rollen en taken
van beide partijen. Zo maakt de gemeente lokale analyses die worden voorgelegd
aan de gemeenteraad. Dan pas kan een kansenzone worden ingesteld of kan een
gebied bij de minister van VROM worden voorgedragen. In het laatste geval
denk ik persoonlijk dat de huisvestingsmaatregel kleinschalig moeten worden
toegepast. Ik denk eerder aan een paar straten of een woningblok dan aan wijken
die de halve stad beslaan.Het Rijk blijft verantwoordelijk voor het feit dat een kansenzone aan
alle criteria voldoet. Alleen gebieden tussen de 5000 en de 30.000 inwoners,
25% niet-actieven en 45% lage inkomens. Verder mag er geen sprake
zijn van oneigenlijke staatssteun. In de richting van de heer Platvoet wijs
ik erop dat hier dus geen criterium voor allochtonen bij zit. Het is nooit
de intentie van deze regering geweest zoals de fracties van de SP en GroenLinks
wel menen, om deze zones op etniciteit samen te stellen. Nogmaals, deze criteria
zijn alleen van toepassing op kansenzones. Mijn collega van VROM blijft zeer
betrokken bij de toepassing van de huisvestingsmaatregel. Al met al zal er
dus constant op twee niveaus, te weten het rijk en de stad, worden afgewogen
en gemonitord. Daarbij dient er steeds sprake te zijn van bovenmaatsheid om
afwijkend handelen te legitimeren. Wat betreft gedegenheid, bovenmaatsheid
en legitimatie voor afwijkend handelen, reageer ik graag op de bijdrage van
mevrouw Meulenbelt en de heer Platvoet. Beide senatoren verwijten het kabinet
onzorgvuldigheid. De heer Platvoet heeft het zelfs over goedkope bestuurlijke
onderbuikgevoelens. Ik verwerp deze suggestie met kracht. Aan analyse van
de kant van het rijk en de stad heeft het totaal niet ontbroken. Integendeel,
Rotterdam had een zeer degelijk verhaal, onderbouwd met statistische gegevens.
Daaruit werd duidelijk dat kansarmen zeker veel perspectief wordt geboden
in Rotterdam. Het is niet zo, zeg ik tegen mevrouw Meulenbelt, dat zij geen
enkele kans meer hebben als deze wet wordt aangenomen.Dan kom ik nu op de begrippen bovenmaats, tijdelijk en niet bestemd voor
alle steden. De bovenmaatsheid en het afwijkend handelen staan eigenlijk al
centraal vanaf het moment dat het rijk en Rotterdam eind 2003 met elkaar in
gesprek raakten. Waarom moet er extra beleid komen voor de grote stad? Er
is al zoveel geregeld om de maatschappelijke vraagstukken te lijf te gaan.
Welnu, ik zie dit wetsvoorstel heel duidelijk als aanvullend. Wij hebben het
grotestedenbeleid, gericht op onderwijs, jeugd, wonen, werkgelegenheid, economie
en integratie. Dit wetsvoorstel is een extra instrument in het totaalpakket.
Het is niet de bedoeling om dit extra instrument in elke stad en op elk moment
in te zetten, maar alleen als het niet anders kan, en dan slechts voor een
korte periode.Mevrouw Meindertsma verwees naar Oude Pekela als voorbeeld van een gemeente
waar de criteria niet-actieven en lage inkomens voor kansenzones van toepassing
zouden zijn. Zonder de problemen van Oude Pekela te ontkennen, geef ik aan
dat er sprake moet zijn van cumulatie van problemen. Deze doet zich niet voor
in Oude Pekela. Daarom zeg ik: niet elke stad en niet op elk moment. Voor
Oude Pekela hebben wij een ander beleid. Ik begrijp de verwarring wel, want
zojuist heb ik op Google Rotterdam en Oude Pekela ingetikt. Ik kreeg toen
215.000 hits, dus er was wel veel overeenstemming tussen Oude Pekela en Rotterdam,
maar ik kon niet vinden wat mevrouw Meindertsma noemde. De tweede hit was
overigens wel heel bijzonder, want dat was www.woningnet.nl.Mevrouw Meindertsma (PvdA):Ik had het voorbeeld van Oude Pekela niet zozeer genoemd opdat u daarop
zou ingaan, maar om aan te geven dat van de drie maatregelen die in deze wet
staan, er één niet van toepassing is op Oude Pekela, maar twee
wel. Er is dus enige inconsistentie op het gebied van wat grootstedelijk genoemd
mag worden, want u en ik zijn waarschijnlijk van mening dat Oude Pekela in
geen van de drie gevallen grootstedelijk is.Minister Pechtold:Daarom heb ik aangegeven dat wij ook ander beleid hebben om dezelfde problemen
aan te pakken, dat niet alleen voor de grote steden, maar ook voor andere
gemeenten geldt. In een stad als Rotterdam en in andere steden die straks
onder deze wet vallen, hebben wij het met name over een cumulatie van problemen.Gisteren heb ik weer kunnen ervaren dat bijzondere maatregelen mogelijk
moeten zijn. Ik was gisteren in Rotterdam in de Afrikaanderbuurt bij een kleine
ondernemer; een verfhandel. Terwijl de hele wijk op de schop gaat, probeert
deze man zijn boterham daar toch te verdienen. Ga er maar aanstaan: ondernemen
in een gebied waar bijna niet meer te ondernemen valt. Toch willen zowel de
gemeente Rotterdam als die ondernemer verder. Op zo'n moment is het een uitkomst
om zo'n wijk te benoemen als kansenzone. Er kunnen dan tijdelijk extra maatregelen
worden getroffen om een moeilijke wijk er economisch weer bovenop te helpen.
De ondernemer kan nu de helft van zijn investering terugkrijgen van de gemeente,
waardoor het voor hem aantrekkelijk is om zijn winkel op die plek te houden.
Dit soort impulsen moet niet tot in de eeuwigheid duren. In zo'n geval geldt
een periode van vier jaar, met een maximale verlenging van nog eens vier jaar.
De kansenzone werkt wel, of hij werkt niet. Als het doel bereikt is, wordt
er gestopt. Als het doel niet wordt bereikt, betekent dat eveneens stoppen;
het middel helpt dan kennelijk niet tegen de kwaal.Dan kom ik nu toe aan het leerproces, waarover ook gesproken is: de Raad
van State, het College Bescherming Persoonsgegevens en behandeling door de
Tweede Kamer, waar het kabinet ook goed naar heeft geluisterd. Men denkt misschien
op dit punt dat het allemaal plausibel klinkt: wij maken tijdelijk een uitzondering
in een bijzonder geval op een bijzondere plaats, als alles al is geprobeerd.
Toch blijft dit wetsvoorstel niet onomstreden. Ik begrijp dat heel goed. Het
kabinet is er steeds kritisch naar blijven kijken. Gedurende de rit, van de
Raad van State tot aan de Tweede Kamer, heeft het kabinet telkens stilgestaan
bij de naar voren gebrachte kritiekpunten.De leden van de Eerste Kamer staan ook niet kritiekloos tegenover ons.
In mijn ogen zijn er met name op twee terreinen angels en voetklemmen, te
weten de grondrechten en de legitimatie voor de gemeente om in een wijk in
te grijpen. De Raad van State, de Commissie gelijke behandeling, de Tweede
Kamer en ook de pers hebben ons alle scherp gehouden. Ook tijdens het proces
heeft dit geleid tot aanpassingen van dit wetsvoorstel. Ik zal stilstaan bij
de grondrechten in relatie tot dit wetsvoorstel. Vervolgens besteed ik kort
aandacht aan de legitimatie om een afglijdende wijk te redden. Ten slotte
zal ik ingaan op de specifieke vragen die zijn gesteld.Als minister voor grondrechten spreekt de Kamer mij aan op mijn verantwoordelijkheid
voor het voorkomen van discriminatie en het bestrijden van inbreuk op de vrijheid
van vestiging. Ik ben van mening dat de regering uiterst serieus op de argumenten
van de Raad van State en de Commissie Gelijke Behandeling over deze onderwerpen
is ingegaan. De maatregel is gerechtvaardigd, en streeft een
legitiem doel na. In het nader rapport, in de schriftelijke beantwoording
en tijdens de behandeling in de Tweede Kamer is dat uitgebreid beargumenteerd.
De hoofdlijnen van ons betoog zijn de volgende. Gelijke gevallen moeten wij
gelijk behandelen, en ongelijke gevallen ongelijk. Dat uitgangspunt staat
niet in de weg aan het treffen van effectieve en adequate maatregelen op plekken
waar het in onze samenleving mis dreigt te gaan. Wij moeten de problemen onder
ogen zien die nu om een accurate oplossing vragen. Als het water ons echt
over de schoenen loopt en alles is geprobeerd, moeten wij ook onorthodoxe
maatregelen durven overwegen, zonder daarbij het discriminatieverbod uit het
oog te verliezen. De huisvestingsmaatregel is een onorthodoxe maatregel. De
regering is van mening dat deze maatregel tot nu toe met zorgvuldig is ontwikkeld
en dat deze nodig is.De Commissie Gelijke Behandeling heeft ons in haar brief van 5 september
2005 gewezen op de mogelijke discriminerende werking van de maatregel. Wij
betogen niet dat het voorstel dat nu voorligt nooit in de gevarenzone van
verboden onderscheid kan komen te verkeren. Deze veronderstelling vraagt echter
om een belangrijke nuancering. Het wetsvoorstel zelf is niet discriminatoir.
Wij zijn het met de Commissie Gelijke Behandeling eens dat de beoordeling
of er sprake is van ongerechtvaardigd onderscheid pas tot stand kan komen
als de gemeente een gebied heeft aangewezen. Eerst zullen de gemeenteraad,
en vervolgens de minister van VROM, zich moeten buigen over eventuele strijdigheid
met de Grondwet. Als er naar het oordeel van de raad of van de minister sprake
is van ongerechtvaardigd onderscheid, zal gebiedsaanwijzing niet plaatsvinden.
Per individueel geval zal de minister de aanwijzing op subsidiariteit en proportionaliteit
moeten toetsen. Daarbij speelt bijvoorbeeld de vraag of er minder ingrijpende
middelen voorhanden zijn. Als dat zo is, kan de aanwijzing niet doorgaan.
Een andere vraag is: pakt de concrete aanwijzing de beoogde doelstelling wel
effectief aan? Als daarvan geen sprake is, kan de aanwijzing door de gemeente
niet rekenen op de goedkeuring van de minister van VROM. Later kan eventueel
de rechter nog een oordeel over een individueel geval uitspreken. Er zijn
dus twee toetsmomenten nadat de gemeente haar eigen besluit heeft getoetst
aan de eisen van de Grondwet.Het recht op vrijheid van vrije vestiging wordt inderdaad in geringe mate
beperkt, maar daarvoor heb ik in de memorie van toelichting goede redenen
aangevoerd. Zo biedt de huisvestingswetgeving al sinds jaar en dag de mogelijkheid
om dit recht te beperken. Ik denk daarbij aan het stellen van sociale of economische
bindingseisen door gemeenten. Grondwet en internationale regelgeving laten
ruimte voor beperkingen. Grondrechten gelden niet absoluut, maar voor eventuele
beperkingen moeten wel goede argumenten worden gegeven. Het kunnen voeren
van een effectief sociaal-economisch beleid dat ziet op de handhaving van
de openbare orde in de brede zin, waaronder mede wordt verstaan de handhaving
van de leefbaarheid van een bepaalde buurt, rechtvaardigt een beperking van
dit recht. Bij elke aanwijzing moet natuurlijk de proportionaliteits- en subsidiariteitstoets
worden uitgevoerd. Bij het voeren van een huisvestingsbeleid erkent het Europese
Hof voor de Rechten van de Mens overigens dat aan de nationale overheid een
beoordelingsruimte toekomt voor het voeren van een sociaal-economisch beleid.In het debat stond ook steeds centraal de legitimatie van het ingrijpen
in de wijk. De legitimatie om in te grijpen in een wijk die afglijdt, blijft
lastig. Begrijpelijke vragen die hierbij centraal staan zijn: wanneer is het
moment aangebroken om te handelen? Hoe omschrijf je de begrippen in het wetsvoorstel?
De heer Platvoet en mevrouw Meulenbelt zijn ingegaan op de stad als emancipatiemotor.
Die gedachte deel ik uiteraard. Ook deel ik de analyse van de heer Reijndorp
in zijn publicatie "Stadswijk, stedenbouw en dagelijks leven". Dit
laat onverlet dat sommige wijken hun taks gewoon hebben bereikt. Daarom wil
ik stilstaan bij het begrip absorptievermogen. Een wijk kan namelijk niet
alles aan. Hierbij vervult het begrip absorptievermogen een heel centrale
rol. Het is pittig om een eensluidende definitie te geven, zo erkennen ook
leden van deze Kamer. Sommige begrippen zijn moeilijk te omschrijven, maar
beter in beelden te vatten. Daarom wil ik graag beeldend aangeven wat ik versta
onder de verstopte dynamiek van een stadswijk. Van nature is een stadswijk
in staat veel verhuisbewegingen te verwerken. De wijk dient dan als springplank
voor nieuwe bewoners, die emanciperen en vervolgens vertrekken. Dit proces
stagneert echter als de bewoners niet meer uit een wijk wegkomen. Het natuurlijke
absorptievermogen is dan bereikt. Zonder specifiek beleid van de gemeente
zal er een sfeer van uitzichtloosheid ontstaan. De stad kan dan bezien hoe
zij de bewoners weer kan motiveren en emanciperen. De stad kan echter ook
inspelen op de toekomstige bewoners. Het gaat dan om de vraag: hoe komt er
weer meer diversiteit in de samenstelling van de bewoners van de wijk? Als
de stad deze analyse maakt en veel instrumenten heeft ingezet, kan zij besluiten
om de wijk tijdelijk te ontlasten. Misschien is er dan even wat minder instroom
van toekomstige bewoners die iets moeilijker emanciperen. Daar gaat het om.
Deze tijdelijke stop zorgt dan voor rust. Tegelijkertijd kan de stad dan meer
aandacht besteden aan de zittende bewoners, die wel een duwtje in de rug kunnen
gebruiken. Is de wijk weer meer in balans, dan moet de maatregel worden ingetrokken.Er is ook gesproken over de alternatieven voor de kansarmen en over de
slagingskansen daarvan. Aan woningzoekenden kan in het desbetreffende gebied
alleen een huisvestingsvergunning worden geweigerd als duidelijk is dat hun
slagingskansen voor huisvesting niet substantieel zijn verminderd. Indien
na aanwijzing blijkt dat de kansen wel substantieel zijn verminderd, kan dit
ook leiden tot intrekking van de gebiedsaanwijzing. Het voorstel kent een
positieve insteek wat betreft het scheppen van kansen, ook voor de kansarmen.
Ik ga de uitdaging aan om die kansen hier vandaag gewoon te promoten.Op de vraag van de heer Dölle of ik als minister voor de grondrechten
invloed zou willen hebben op de uitspraak van de minister van VROM antwoord
ik het volgende. Mijn collega Dekker is voornemens haar besluiten mee te delen
aan de ministerraad. Daarmee ben ik voldoende geïnformeerd. Mocht er
toch een punt van twijfel zijn, dan zal ik uiteraard niet aarzelen om met
haar in discussie te gaan. Ik heb er echter geen behoefte aan om die positie
verder te formaliseren. Mijn collega Dekker zal vervolgens nader ingaan op
de huisvestingsmaatregelen en het woonbeleid. Ik richt mij nu nog op de door de Kamer specifiek gestelde vragen over de evaluatie, de
tijdelijkheid en de experimenteerwet.Dit wetsvoorstel is in principe opgezet als een blijvende wet. Ik zal
ingaan op de vragen over de evaluatie en de niet gekozen vorm van en experimenteerwet.
Terecht wees de heer Van Middelkoop de heer Platvoet op het feit dat de wet
niet een periode van acht jaar behelst. Deze afbakening in de tijd is namelijk
alleen op de instelling van kansenzones en op de huisvestingsmaatregelen van
toepassing. Toch kwam in diverse bijdragen de vraag naar een horizonbepaling
en een experimenteerwet aan de orde. Mevrouw Meindertsma zou de wet graag
een experimenteel karakter willen geven. De wet zou alleen moeten gelden voor
Rotterdam, voor en periode van drie jaar. Daarna zou bezien kunnen worden
of een wijdere strekking wenselijk is. De heer Van Middelkoop zou via een
horizonbepaling de werkingsduur juist willen beperken. In antwoord op het
voorlopig verslag hebben wij al aangegeven dat de problematiek in andere grote
steden naar ons oordeel niet per se minder is dan in Rotterdam. Wij willen
die gemeenten graag meteen handvatten bieden om die problemen aan te pakken.
Een zeer gedegen evaluatie na vijf jaar moet een beeld geven van de wenselijkheid
om de werking van de wet te continueren. Wij hebben bewust niet gekozen voor
een horizonbepaling, maar het materiële effect van een evaluatie die
in het parlement wordt besproken is naar ons oordeel niet anders. Op die manier
is ook verzekerd dat de Staten-Generaal meedenken over de werking van de wet
in de praktijk en over de wenselijkheid van continuering. Mevrouw Meindertsma
zou de wet graag een experimenteel karakter geven, alleen voor Rotterdam en
voor een periode van drie jaar. Daarna zou bekeken kunnen worden of een wijdere
strekking wenselijk is. De heer Van Middelkoop zou via een horizonbepaling
de werkingsduur juist willen beperken. In antwoord op het voorlopige verslag
hebben wij al aangegeven dat naar ons oordeel de problematiek in andere grote
steden niet per se minder is dan in Rotterdam. Wij willen al die gemeenten
graag meteen handvaten bieden om die problemen aan te pakken. Een zeer gedegen
evaluatie na vijf jaar moet een beeld geven over de wenselijkheid om de werking
van de wet te continueren. Wij hebben bewust niet voor een horizonbepaling
gekozen, maar het materiële effect van een evaluatie die in het parlement
wordt besproken, is naar ons oordeel niet anders. Op die manier is ook verzekerd
dat de Staten-Generaal meedenken over de werking van de wet in de praktijk
en de wenselijkheid van continuering.Mevrouw Meindertsma heeft mij gevraagd, meer duidelijkheid te verschaffen
over de evaluatie van deze wet. Het klopt dat deze evaluatie over vijf jaar
plaatsvindt. Dat betekent dat steden in een periode van vijf jaar –
laten wij uitgaan van de periode van 2006 tot 2010 – met deze maatregelen
aan de slag gaan. Zij doen dus ervaring op met de toepasbaarheid van deze
maatregelen. Het Rijk verwacht van de stad dat zij een soort nulmeting doet,
voordat zij begint met het gebruiken van de maatregel. Mevrouw Bierman vraagt
ons specifiek om smart te zijn, zowel bij de formulering van de doelstelling
als bij de evaluatie. Wij delen dat uiteraard. De stad moet indicatoren gebruiken
om haar analyse te kunnen ondersteunen. De stad heeft dus het overzicht van
de nulsituatie tot de eindsituatie of de tussensituatie in 2010. Deze praktijkervaringen
van de steden worden ook meegenomen door het Rijk. Hiervoor willen wij van
tevoren geen criteria opstellen. Per stad kunnen de doelen namelijk verschillen.
Het gaat er dus echt om op lokaal niveau smart te zijn. De effectiviteit bepaalt
de stad in hoge mate zelf. Wel is het zo dat er, net als bij andere wetten,
een evaluatie plaatsvindt om te kijken naar het gebruik van de wet, de effectiviteit
van de instrumenten, naar eventuele procedures die gevoerd zijn et cetera.De heer Van Middelkoop (ChristenUnie):Voorzitter. Ik wil nog even terugkomen op het feit dat de minister nu
zegt geen behoefte te hebben aan een horizonbepaling. Hij gaat niet in op
de inhoudelijke argumenten die door mijzelf en door anderen zijn geleverd.
Dit is een onorthodoxe wet. De term staat zelfs in de nota naar aanleiding
van het verslag. Ik denk dat er op dat punt wel consensus bestaat. Soms is
dat nodig. Normaal kun je volstaan met evaluatiebepalingen, maar als de minister
ons als medewetgevend orgaan vraagt om in te stemmen met een onorthodoxe wet,
dan is het juist belangrijk om datzelfde orgaan over acht of tien jaar opnieuw
bevoegdheid te geven. Dat doet hij niet met een evaluatie, maar wel met een
horizonbepaling. Dan kunnen regering en Staten-Generaal meer verantwoordelijkheid
nemen en bijvoorbeeld besluiten om door te gaan met wat tegen die tijd misschien
wel orthodox is geworden.Minister Pechtold:U vraagt om een horizonbepaling over acht jaar. Ik geef u aan dat een
evaluatie over vijf jaar materieel ook inhoudt dat er gesproken wordt over
continuering. Ik denk dus dat u uw zin krijgt, maar dat wij dan over vijf
jaar ook echt op basis van al dan niet bereikte effecten kunnen praten. Dat
is misschien nog wel waardevoller, omdat wij dan over een kortere termijn
praten dan de acht jaar die u wilt.De heer Van Middelkoop (ChristenUnie):Nee, u kunt beide doen. Een evaluatiebepaling is vrij normaal. Die is
er in veel wetten. Het is nu eenmaal verstandig om te kijken hoe het allemaal
werkt. Het gaat mij echter om het onorthodoxe karakter van deze wet, het feit
dat je langs bepaalde grondrechten scheert. Daar moet je verantwoordelijkheid
voor nemen. Juist daarom kan het naar mijn mening gelegitimeerd zijn om als
wetgever die vraag opnieuw onder ogen te zien. Dat moet niet alleen de regering
doen. Ook de beide Kamers moeten gelegenheid hebben, opnieuw hun verantwoordelijkheid
te nemen. Dat zijn wij de aard van de materie verplicht. Er worden hier grondrechten
ingeperkt. Dat zou u als minister van de Grondwet zeer moeten aanspreken.Minister Pechtold:Zeer veel dingen die u hier behartigt, spreken mij ook aan.De heer Van Middelkoop (ChristenUnie):Dan nu ook nog dezelfde conclusie graag.Minister Pechtold:Maar ik geef aan – en dan gebruik ik uw woorden – dat als
wij al langsscheren, dan blijven wij er wel binnen. En zolang wij er binnen
blijven, zolang wij in die vijf jaar moeten kijken of wij voor de rechter
komen en of er effecten zijn en al die dingen, vind ik dat voldoende waarborg
om te zeggen: daar kunnen wij de komende jaren op evalueren. Ik heb zojuist
ook aangegeven dat die evaluatie in de Staten-Generaal wordt
besproken. Dan kunt u dus ook uw kansen weer pakken en uw rol spelen. Ik vind
de termijn van vijf jaar goed, omdat het een termijn is waarin je echt effecten
kunt zien. Drie jaar vind ik te kort, maar ik wil ook de mogelijkheid hebben
om daarna door te gaan. Als blijkt dat het werkt, als blijkt dat wij er inderdaad
zelfs niet langsscheren maar ruim binnen kunnen blijven, dan vind ik dat wij
die maatregel moeten kunnen nemen, omdat het zo belangrijk is. Kijkt u ook
naar het verleden. Wij hebben langere tijd nodig gehad om überhaupt grip
te krijgen op deze wijken. Als kabinet houden wij dus vast aan onze oorspronkelijke
positie op dit gebied.Ik was toe aan de bestuurslasten en de ontbureaucratisering. Ik ben net
zoals mevrouw Bierman erg gebrand op ontbureaucratisering. Nieuwe wetten ontstaan
wat mij betreft alleen als zij in een behoefte voorzien, en dan het liefst
met zo min mogelijk bestuurslasten of andere administratieve lasten. De steden
hebben het bij deze wet heel erg zelf in de hand. De ozb-maatregelen en de
woningmaatregel hoeven niet veel extra werk op te leveren voor de gemeenten.
Voor de huisvestingsmaatregelen wordt wel een behoorlijke inspanning van de
stad verwacht bij het aantonen van de noodzakelijkheid van het tijdelijk niet
toelaten van kansarme groepen in bepaalde gebieden. Dat is echter maar goed
ook. Het dient echt evident te zijn bij de minister van VROM dat de gemeente
alles heeft geprobeerd om de wijk er met het overige beleid bovenop te helpen.
De tijdelijke stop is dan ook een laatste aanvullende actie om de wijk rust
te geven.De heer Platvoet (GroenLinks):Ik wil de minister alle tijd geven om zijn redenering af te maken. Nu
heeft hij het over de wijk rust geven. Eerder zei hij dat er wijken zijn die
de grens van het absorptievermogen hebben bereikt. Ik zal daar in mijn tweede
termijn op doorgaan, want ik vind dit niet duidelijk worden uit de onderliggende
cijfers. Mijn punt is: de minister zei dat het soms nodig was om met die beperking
van de toelating te werken, weliswaar op een kleine schaal, misschien enkel
in sommige straten, omdat de leefbaarheid anders wordt aangetast. Dat was
zijn argument. Mijn vraag aan hem is de volgende. Waarom is het een bedreiging
van de leefbaarheid als er iemand wordt toegelaten in die wijk die een uitkering
krijgt? Dat is toch de prangende vraag in het debat over de beperking van
de toelating van mensen met een uitkering. Ik begrijp dat gewoon niet. Legt
u dat nu eens uit, minister. Waarom is dat een bedreiging van de leefbaarheid?
Dat was in uw hele redenering uiteindelijk het ultieme argument, de rechtvaardiging.Minister Pechtold:Ik denk dat zo dadelijk ook mijn collega hier nog breder op zal ingaan.De heer Platvoet (GroenLinks):U gebruikt het argument! Ik weet niet of zij dat ook doet, maar u gebruikt
het.Minister Pechtold:Het gaat niet om de toelating van één uitkeringsgerechtigde.
Het gaat – dat zag u daarnet ook in de vergelijking met andere gemeenten –
om de cumulatie van problemen. U komt zelf ook in die wijken en u ziet daar
ook dat die cumulatie tot problemen leidt. Dat heeft vaak met sociale kansen
te maken. Dat heeft te maken met inkomensniveau. Dat teveel betekent dat de
wijk het zelf niet meer aankan. Dan vind ik het netjes om te praten over "de
wijk rust geven". Dan krijgt ook de emancipatiekracht weer kans, waar
de heer Platvoet en mevrouw Meulenbelt over spraken. De ervaring – en
dat is toch het beste gegeven – toont aan dat dat op het ogenblik in
die steden gewoon niet kan.De heer Platvoet (GroenLinks):Ja, maar die emancipatiekracht moet op een andere manier gestimuleerd
worden. Ik denk dat wij het daarover ook wel eens zouden zijn. U praat het
zelf wat kleiner. U hebt het zelf over niet te grote wijken en over misschien
zelfs enkele straten. Als je tot dat niveau afdaalt en het over de grens hebt
en over het weigeren van iemand met een uitkering, dan heb je het echt over
een kleine groep mensen waar je uiteindelijk dit beleid op loslaat. Voor hen
formaliseer je die weigering. Dat kan niet anders als je het klein maakt,
zoals u dat probeert te doen. Dan heb je het echt over haast individuele gevallen
en dan blijft mijn vraag waarom dat de leefbaarheid aantast in een wijk.Minister Pechtold:Wij hebben de afgelopen decennia en de afgelopen tien jaar van het grotestedenbeleid
al veel bereikt. Gelukkig hoeven wij niet te spreken over hele steden. Gelukkig
beperkt het zich tot buurten, tot blokken waar het nog niet gelukt is en waar
het voorlopig ook niet zal lukken door een combinatie van factoren. Dat heeft
te maken met die huiseigenaren, dat heeft te maken met de kansen die mensen
hebben, dat heeft te maken met het gebrek aan economische kracht. Het behoeft
emancipatiekracht om daar uit te komen. Vandaar het woord onorthodox, vandaar
ook de tijdelijkheid, vandaar dat alle zaken die wij inmiddels met alle voortrajecten
verfijnd hebben, moeten kunnen leiden tot deze stappen. Gaat u kijken in die
steden, gaat u kijken in die wijken en dan ziet u dat het anders niet lukt.
Je kunt veel veranderen aan infrastructuur, je kunt er elke dag schoonmaken,
je kunt weet ik wat niet doen aan beleid, maar uiteindelijk blijkt het toch
in die wijken niet te lukken. Als dan de lokale bestuurders aangeven dat zij
een dergelijke maatregel van het Rijk wensen, dan vind ik dat wij hen die
kans moeten geven, met alle waarborgen, met een evaluatie, met de twee niveaus
van wegen. Omdat blijkt dat het anders niet kan.Mevrouw Meindertsma (PvdA):Gaat de minister zo meteen nog in op de integrale aanpak? Zo niet, dan
wil ik er nu een vraag over stellen.Minister Pechtold:Ik heb nog vier vellen en daar staat dat ook in.Mevrouw Meindertsma (PvdA):Dat is prima, maar u zei: als alles geprobeerd is. Ik zou zo graag willen
weten wat u bedoelt met "alles". U hebt in mijn betoog gehoord dat
wij de indruk hebben dat werk boven alles gaat. Ik zou dan ook graag willen
weten wat uw integrale aanpak is op dat terrein.Minister Pechtold:Dat wil ik graag nog stipuleren. Natuurlijk is werk essentieel. Laten
wij zelfs in een fase daarvoor gaan zitten: natuurlijk is ook een stage essentieel.
Op alle vmbo-scholen waar ik kom en waar collega Van der Hoeven komt, zie
je dat dit essentieel is. Je ziet er ook dat er op dit moment nog een probleem
is rond etniciteit. Een Marokkaanse jongen van zestien heeft
het veel moeilijker om een stage te krijgen bij een bedrijf dan iemand die
De Vries heet. Daarom doen wij in samenwerking met ondernemers ook pogingen
om daar vooruitgang in te brengen. Ondanks alle maatregelen tot nu toe blijf
je echter in een stad als Rotterdam wijken houden waarin je maatregelen zoals
deze nodig hebt. Als een stad, na goed nagedacht te hebben over de formulering
van de vraag, aan het Rijk vraagt om met een dergelijke maatregel te komen,
dan vind ik dat wij vertrouwen moeten hebben in de kracht van die stad.De heer Dölle verwijst in zijn bijdrage naar het belang van differentiatie.
Waarom staan wij als regering niet toe dat er allerlei kansenzones in de stad
worden ontwikkeld met een ozb-tarief per zone. De verdere differentiatie binnen
de stad en de kansenzones hebben wij heel bewust bekeken. Om twee redenen
kiezen wij daar niet voor. Reden één is dat wij zo min mogelijk
willen afwijken van ons belastingsysteem. Gebiedsgerichte belastingtarieven
zijn een vreemde eend in de bijt. Voor uitzonderingen moeten wij goede argumenten
hebben met criteria. Laten wij ons dan ook beperken tot een algemene zone
met een generiek tarief en een specifieke zone die voldoet aan de uitzonderingscriteria.
Reden twee is dat wij zo min mogelijk bestuurslasten willen voor de gemeente
en duidelijkheid voor de ondernemer. Stel dat u wilt ondernemen in uw stad.
Dat is vaak al een hele toer. Als u als ondernemer dan ook nog te maken krijgt
met het feit dat in straat A tarief 1, in straat B tarief 2 en in straat C
tarief 3 betaalt, dan maken wij het heel moeilijk voor de ondernemer. Om nog
maar te zwijgen van het feit dat de ambtenaar bij de gemeente die administratie
van de aanslagen zou moeten bijhouden.Aanvullend verzoeken de heer Dölle en mevrouw Meindertsma mij om
nog een keer uit te leggen waarom wij geen onderscheid maken tussen goede
en slechte ondernemers in de wijk. Er zijn een paar smaakvolle voorbeelden
genoemd. Wij zien het instellen van een kansenzone niet als het geëigende
instrument om dit te bewerkstelligen. Het plannen van economische activiteiten
kan een stap doen via ruimtelijke instrumenten zoals de Ruimtelijk Economische
Structuurschets (RES) en specifiek de Wet op de stads- en de dorpsvernieuwing.
Die biedt de mogelijkheid om de nieuwe vestiging van specifieke bedrijfssectoren
tegen te gaan door vergunningen gewoon te weigeren.Voorzitter. Dan wil ik stilstaan bij de ozb-maatregelen, de kansenzones
en de maximaal acht jaar. Mijn collega Dekker en ik hechten aan de tijdelijkheid
van de bijzondere ingrepen waar de heer Van Middelkoop naar vroeg. Voor de
instelling van de kansenzones geldt dat ook. Een speciaal regime met stimulansen
voor ondernemers in bepaalde gebieden is niet voor eeuwig. Ik sta achter een
maximale termijn van acht jaar. Vier jaar en nog eens vier jaar is lang genoeg.
De kansenzone werkt dan wel of hij werkt niet. Dat betekent doel bereikt,
stoppen. Of het betekent doel niet bereikt, eveneens stoppen, omdat het middel
niet helpt tegen de kwaal.De heer Engels heeft gevraagd in welke mate wij elke twijfel van strijdigheid
met de grondrechten kunnen uitbannen. Daarover is niet meer duidelijkheid
te verschaffen dan ik heb gedaan in de memorie van toelichting. Tegelijkertijd
meen ik voldoende te hebben geschetst welke toetsen er bij de aanwijzingen
nodig zijn. Het fundamentele karakter van vrijheidsrechten betekent dat beperkingen
niet lichtvaardig doorgevoerd mogen worden. Er moeten bij de aanwijzing dus
zware belangen aangevoerd worden. Het precieze gewicht van de belangen verschilt
per gemeente. Feit blijft evenwel dat wij per geval zorgvuldig moeten oordelen
hoe ernstig de omstandigheden zijn en of het beleid voor de kansenzones wel
de juiste remedie is. Alle aanwijzingen worden onderworpen aan de vraag of
een gerechtvaardigd doel kan worden aangewezen. Dit geldt ook voor de vraag
of de maatregel in het gegeven geval geschikt is. Daarbij kijken wij naar
alternatieven en naar proportionaliteit. Grondrechten zijn per definitie in
enigszins vage termen geformuleerd. Wij worden echter bij de toetsing van
de aanwijzingsbeslissingen door de gemeenten beperkt door artikel 1 van de
Grondwet, door jurisprudentie op het terrein van gelijke behandeling en door
internationale verplichtingen onder BUPO, artikel 14 EVRM en Protocol 12.Ik kom te spreken over het criterium van de openbare orde. In het BUPO
heeft het begrip "openbare orde" een ruimere betekenis dan in het
EVRM. Ik meen dat mevrouw Meindertsma hierover heeft gesproken. Openbare orde,
zoals in het BUPO verwoord, ziet niet alleen op het voorkomen van wanordelijkheden,
maar ook op het voorkomen van criminaliteit en het bewaren van de publieke
veiligheid. Dat zijn op zich weliswaar ruime criteria, maar die zijn objectiveerbaar.Wat wij met deze wet willen, is het handhaven en in sommige gevallen terugbrengen
van de leefbaarheid. Met de vaststelling daarvan kunnen wij niet lichtvaardig
te werk gaan. Ik heb dit al vaak gezegd. Wij hebben op basis van feiten gezien
dat het absorptievermogen van sommige stadsdelen beperkt is. Die constatering
geeft richting aan het dringend maatschappelijke belang. Ja, de regering heeft
in dit geval een duidelijke opvatting over het dringend maatschappelijk belang.
Dat moet per geval worden geboekstaafd door de aangeleverde feiten. Het moet
gaan om een opeenstapeling van sociale, economische en fysieke problemen in
een wijk. Hiermee meen ik ook antwoord te hebben gegeven op de vraag van mevrouw
Meindertsma. Per geval zullen wij dus bekijken of de feiten van de leefbaarheid
een inbreuk daarop rechtvaardigen. De bestuursrechter zal straks ook op basis
van feiten moeten beoordelen of de leefbaarheid in die mate onder druk staat
dat de inbreuk gerechtvaardigd is.De heer Platvoet (GroenLinks):De wet bestaat uit drie delen. Is het derde deel bedoeld voor de bedreiging
van de openbare orde? Als er sprake is van overlast bij panden, is het mogelijk
om op grond daarvan op te treden? Is het dus dat deel van de wet waarop u
doelt, wanneer u spreekt over bedreiging van de openbare orde of is dat toch
de weigering van een woning aan mensen met een uitkering? Is dat een preventieve
maatregel voor bedreiging van de openbare orde?Minister Pechtold:Wat denkt u?De heer Platvoet (GroenLinks):Ik vraag het aan u.Minister Pechtold:Natuurlijk gaat het om een combinatie. Ik denk eerder dat de criminaliteit
inderdaad afhangt van de mate van huisvesting door de woningeigenaar. Daarvan
zijn de voorbeelden genoegzaam bekend, meer dan van de andere mogelijkheid.De heer Platvoet (GroenLinks):U zegt daarmee toch dat iemand met een uitkering een bedreiging is van
de openbare orde?Minister Pechtold:Dat is kort door de bocht geredeneerd.De heer Platvoet (GroenLinks):Nee, ik heb hierover in eerste termijn een heel duidelijke vraag gesteld.
Dat was namelijk het punt waarop het kabinet terugviel bij de grondrechten,
als het gaat om bedreiging van de openbare orde. Dat is een criterium, een
argument, om er iets mee te doen. Vandaar dat ik u nog de kans geef om te
zeggen dat het toch eigenlijk van toepassing is op de panden. Maar nee, nu
blijkt het ook te gaan om het middendeel van het drieluik. Daarvoor hanteert
u volgens mij geen enkele argumentatie.Minister Pechtold:Ik geef een weging aan. De heer Platvoet slaat nu door. Ik beweer niet
dat iemand met een uitkering een crimineel is. Dat wil hij mij horen zeggen,
maar dat zeg ik dus niet. Ik geef een weging aan; ik geef mogelijke oorzaken
aan. Ik geef ook aan dat het een mix van factoren kan zijn die natuurlijk
iets met de openbare orde te maken hebben. Volgens mij vraagt de heer Platvoet
naar de bekende weg.Voorzitter. Het criterium voor de openbare orde staat echter niet op zichzelf
bij de beantwoording van de vraag of de aanwijzing door de beugel kan. Dat
heeft de heer Dölle van het CDA terecht geconstateerd. Het moet worden
gezien in een onderlinge samenhang met subsidiariteit en proportionaliteit.
Een maatregel mag immers op zich een nobel doel dienen, die moet, zoals ik
eerder betoogd heb, ook geschikt zijn om de problemen echt te bestrijden.
Nogmaals, dat moet per geval beoordeeld worden.Mijn collega Dekker zal verder ingaan op het advies van de RMO, zoals
is aangehaald door de heer Van Middelkoop. Ik geef wel alvast aan dat het
hierbij gaat om perspectief bieden aan mensen in de wijken en niet om een
klassiek spreidingsbeleid. Niet de demografie, maar de problematiek staat
centraal in de wijken.De heer Dölle (CDA):Mijn vraag had betrekking op de categorie gehandicapten. Misschien komt
uw collega hier nog over te spreken.Minister Pechtold:Wij spreken er uitgebreid over, in de hoop dat wij zo veel mogelijk antwoorden
kunnen geven.Voorzitter. Wat gebeurt er na de invoering van de wet? Voordat minister
Dekker ingaat op haar vakgebied sta ik heel kort stil bij de fase na dit debat.
Misschien vraagt de Kamer zich af of het bij deze maatregel blijft. Ik zie
dit wetsvoorstel nadrukkelijk als een gereedschapskist. Wat mij betreft, hoeft
dat niet zo te zijn. Als een stad of een groep van steden met nieuwe verzoeken
komt, staat het kabinet daar voor open. Het kan voorkomen dat wij, om een
gemeentelijk knelpunt op te lossen, dit juridisch willen regelen. In dat geval
kan er een maatregel aan deze wet toegevoegd worden. Momenteel is er nog geen
concreet stedelijk verzoek.Op het moment dat dit wetsvoorstel wet wordt, zijn wij als regering nog
niet klaar. Wij dienen de steden namelijk goed met informatie te faciliteren.
Als stad ben je natuurlijk nieuwsgierig wat je aan zo'n nieuwe wet kan hebben.
Het gaat dan uiteraard ook om het feit dat de gemeenten rekening dienen te
houden met de grondrechten, zoals de heer Dölle aangaf. Ik onderstreep
dat. Daarnaast dienen wij feeling te houden met de stad en open te staan voor
nieuwe maatschappelijke knelpunten die om een oplossing vragen. Ook blijf
ik graag in gesprek met de steden om met hen van gedachten te wisselen over
het grotestedenbeleid.Minister Dekker:Voorzitter. Het kabinet is met deze wet gekomen op basis van een zeer
zorgvuldig afwegingsproces. Het betreft hierbij altijd een stapeling van problemen
in de grote steden, en wel in specifieke buurten van de grote steden. Die
problemen willen wij met een buitengewoon specifiek instrument aanpakken.Wij hebben gezocht naar een balans tussen de belangen van een beperkte
groep woningzoekenden enerzijds en het brede maatschappelijke belang van voldoende
draagkracht voor steden en het absorptievermogen van buurten anderzijds. Ik
benadruk hier dat wij als regering niet geloven in de maakbaarheid van de
samenleving en evenmin dat het hierbij gaat om een schandalige of discriminerende
maatregel. Het is juist een instrument dat met alle zorgvuldigheid is opgesteld
en als zodanig wordt ingezet.Wat is nu het grotestedenbeleid? In feite gaat het hierbij vaak om twee
elementen. Enerzijds betreft het een toenemende concentratie van kansarmen
in bepaalde wijken, waardoor de opvang en de begeleiding van deze groep tegen
de grenzen aanloopt en anderzijds gaat het over de aanpak van overlast, criminaliteit
en onaangepast gedrag. Op de laatstgenoemde problematiek ziet met name het
derde onderdeel van het wetsvoorstel toe. Ik doel op de wijziging van de Woningwet.De regering heeft aangegeven dat de toenemende concentratie van kansarmen,
vaak in combinatie met het vertrek van kansrijken, tot een situatie kan leiden
waarbij het sociaal-economisch fundament van delen van de stad in gevaar komt.
Voordat ik inga op de vragen, wijs ik er nogmaals op dat het hierbij gaat
om een bijzonder instrument. Dat is bijzonder omdat het kabinet ervan uitgaat
dat gemeenten de aanwezige grootstedelijke problematiek eerst aanpakken met
de reeds bestaande, minder verstrekkende instrumenten, voordat zij de inzet
van het onderhavige wetsvoorstel overwegen. Ik denk dan met name aan het onderdeel
dat toeziet op regulering van de toegang tot de woningmarkt. Gezien de gestelde
vragen en de gemaakte opmerkingen zal ik mij op dit onderdeel richten.De strekking van een gemeente om bewoners perspectief te bieden, is natuurlijk
aan grenzen gebonden. Daarom kan een wijk erbij gebaat zijn om een zekere
adempauze te verkrijgen. Dat betreft de instroom van kansarmen.Mevrouw Meindertsma (PvdA):Ik kom terug op de opmerking van de minister dat een toenemende concentratie
problemen gaat geven bij de voorzieningen. Dit staat ook herhaaldelijk in
de stukken. Ik heb er behoefte aan om daar iets naders over te vernemen. Je
zou kunnen denken dat een concentratie van problemen ook tot een geconcentreerde
aanpak van opvang leidt. Als mensen daar niet meer worden toegelaten, maar
wel op andere plekken, komt er een spreiding van het probleem. De mensen moeten
dezelfde zorg houden. Die zorg moet dan verspreid aangeboden
worden. Waarom zou met een dubbele inspanning een concentratie van problemen
geen concentratie van voorzieningen met zich kunnen brengen? Wij kunnen echt
vaststellen dat hier en daar in steden juist het welzijnswerk en andere voorzieningen
afgebouwd worden in plaats van dat die opgepakt worden. Ik heb het nu even
niet over Rotterdam.Minister Dekker:Dit lijkt een zeer logische redenering, maar ik heb met name betoogd dat
ook aan de begeleiding soms grenzen zitten om iets op te kunnen pakken. Natuurlijk
moet de aandacht zeer geconcentreerd worden op de bestaande problemen. Dat
gebeurt ook. Nogmaals, er zijn soms grenzen aan de begeleiding. Dat heb ik
willen aangeven, toen ik sprak over de stapeling van de problematiek in de
grote steden.Voorzitter. Het gaat natuurlijk om een tijdelijke oplossing op een korte
termijn. Die kan worden ingezet naast andere maatregelen, zoals de herstructureringsoperaties
en intensiveringen van begeleiding van bewoners. De strekking van dit onderdeel
van het wetsvoorstel is dan ook dat gemeenten de instroom van kansarme woningzoekenden
in bepaalde gebieden tijdelijk verder kunnen reguleren dan wat tot dan toe
mogelijk was. Ten eerste kan de gemeente voor deze gebieden inkomenseisen
stellen aan woningzoekenden die minder dan zes jaar woonachtig zijn in de
desbetreffende regio. Ten tweede kan op basis van sociaal-economische kenmerken
voor een deel van de woningvoorraad in deze gebieden een positieve ballotage
worden toegestaan, zoals in de sociale huursector overigens vaker voorkomt.Het gaat dus om een aantal maatregelen. Bovendien is er geen sprake van
een noodsituatie. Ik benadruk dat het om een heel specifieke en beperkte groep
kansarme woningzoekenden gaat, namelijk degenen die korter dan zes jaar of
in het geheel niet in de desbetreffende regio wonen. Zij zullen ook meer perspectief
hebben, wanneer zij zich op andere, betere wijken richten in de zoektocht
naar een woning. Kansarme woningzoekenden die reeds langer dan zes jaar in
de desbetreffende gemeente of regio wonen, blijven gewoon in aanmerking komen
voor een woning in de aangewezen gebieden.De heer Van Middelkoop heeft een opmerking gemaakt over het RMO-advies.
Ik kan bevestigen dat de regering geen spreidingsbeleid op basis van etniciteit
voorstaat. Wel heeft de regering in haar reactie op het RMO-advies aangegeven
dat de diversificatie van de woningvoorraad een duurzaam middel is om concentratie
van lage-inkomensgroepen tegen te gaan. Het grotestedenbeleid is immers gericht
geweest op meer gemengd samengestelde wijken, ook wat de inkomensopbouw en
de diversiteit van woningen betreft. Dit wetsvoorstel is daarop een aanvulling
met meer kortetermijnaspecten.De heer Platvoet (GroenLinks):De minister zegt dat, als iemand met een uitkering korter dan zes jaar
in de regio woont, deze persoon zijn inspanningen naar elders richten. Betekent
dit dat die individu of dat huishouden in andere wijken van een stad of regio
een voorkeursbehandeling krijgt in die zin dat men eerder aan de bak komt?Minister Dekker:Dat is niet het geval. Men kan kiezen. Men wordt ergens tijdelijk niet
toegelaten en vervolgens kan men zich melden in een andere regio. Nogmaals,
daar moet men wel zelf voor kiezen.Mevrouw Meulenbelt (SP):Heb ik het goed begrepen dat mensen die van de aangewezen wijken uitgesloten
worden hun heil dan maar in betere buurten moeten gaan zoeken?Minister Dekker:Onder andere.Mevrouw Meulenbelt (SP):Heb ik geen heel concreet verhaal gehouden over de situatie in Rotterdam
waaruit blijkt dat dit juist voor die categorie zo moeilijk is en dat dit
met name de reden is dat die categorie in de wijken terechtkomt waarvan u
die vervolgens weer wilt buitensluiten.Minister Dekker:Mevrouw Meulenbelt heeft de situatie beschreven in een aantal wijken waarvan
zij aantallen van sloop heeft genoemd. Het gaat bij het grotestedenbeleid
en bij het herstructureringsbeleid natuurlijk niet alleen om sloop. Sloop
moet juist een vervanging bieden voor de slechtere woningen. In de nieuwe
woningbouwafspraken in Rotterdam en omgeving betekent dit dat er juist meer
sociale huurwoningen worden gebouwd.Mevrouw Meulenbelt (SP):Over Rotterdam hebben wij de meeste gegevens. Gaat u ons ervan overtuigen
dat tegelijkertijd met de invoering van een wet waarin mensen uit bepaalde
wijken worden uitgesloten er meer kansen zullen ontstaan voor diezelfde categorie
op goedkopere woningen elders, bijvoorbeeld in betere buurten? Ik zou dat
graag willen horen.Minister Dekker:Mijn beleid op het gebied van huisvesting is erop gericht dat de sociale
woningbouw niet alleen plaatsvindt in de centrumstad, maar ook in de omliggende
gemeenten. Daarover zijn ook afspraken gemaakt. In totaal worden 9000 sociale
woningen aan de voorraad toegevoegd.Mevrouw Meulenbelt (SP):Ik ben niet zo goed in rekenen, maar mag ik nu van u aannemen dat gelijktijdig
met het uitsluiten van sommige wijken de kansen voor diezelfde categorie om
elders een goedkope woning te krijgen nu navenant gaan stijgen? Zegt u dat
toe? Ik weet niet precies hoe veel woningen daarvoor nodig zijn.Minister Dekker:Dat kan ik natuurlijk niet toezeggen, zoals ik ook geen garantie kan geven.
Ik zeg toe dat in mijn woning- en huisvestingsbeleid ook het aandeel sociale
woningbouw is vervat, dat er woningbouwafspraken zijn gemaakt van de centrumstad
met de omliggende gemeenten en dat die sociale woningvoorraad natuurlijk over
de stad zelf moet worden verdeeld. Dan gaat het om 3000 woningen in de centrumstad
en om 6000 woningen in de omliggende gemeenten, dus in totaal om 9000 woningen
die worden toegevoegd aan de woningvoorraad. Als dat is gerealiseerd, kunnen
wij inderdaad zeggen dat kansarme mensen ook een betere toewijzing hebben
voor deze woningen en meer mogelijkheden voor toetreding.Mevrouw Meulenbelt (SP):Ik beluister van onze collega's in Rotterdam dat de afgelopen jaren het
aantal beschikbare woningen voor de lagere inkomens is verkleind.
Zegt u nu dat die woningen wel weer beschikbaar komen?Minister Dekker:Ik heb met 20 regionale woningmarkten en woninggebieden de afspraak gemaakt
dat de centrumstad met de omliggende gemeenten afspraken moet maken over het
percentage sociale woningbouw. U weet dat het streefpercentage op 30 ligt.
Wat wordt gerealiseerd moet afhankelijk worden gesteld van het percentage
aanwezige sociale woningbouw dat al in een regio voorkomt. Ik heb u daarnet
de cijfers genoemd voor Rotterdam en omgeving. Als die aantallen gerealiseerd
zijn, met de optie dat in alle wijken voldoende menging wordt gerealiseerd
van typen woningen en bevolkings- en inkomensgroepen, kunnen wij die toegang
ook mogelijk maken.Mevrouw Meulenbelt (SP):Als u daarin gelijk krijgt, hoeven wij geen wijken meer af te sluiten
en gaan heel veel mensen daar heel vrijwillig heen.Minister Dekker:Dat is ook de reden dat wij zo veel waarde hechten aan de snelle totstandkoming
van deze wet, omdat de woningbouw moet worden gerealiseerd en wij op dit moment
nog niet zo ver zijn maar er hard aan werken. Ik noem ook de reden die minister
Pechtold heeft genoemd, dat het heel bijzonder is dat wij hierin vaart maken.
De uitsluiting zoals u het noemt, zie ik als een tijdelijke maatregel voor
die groepen mensen die op dit moment niet aan bepaalde wijken en aan de bevolkingsopbouw
daarvan moeten worden toegevoegd. Het gaat er juist om de menging te verkrijgen
die wij zo hard nodig hebben.De heer Platvoet (GroenLinks):Minister Pechtold vertelde dat hij had gegoogled. Ik heb gisteren ook
de website van een Vinexwijk nabij Rotterdam bekeken en ik heb daaruit geconcludeerd
dat alle sociale woningen die daar worden gebouwd ouderenwoningen zijn. Die
zijn ook nodig, maar de groep die wordt geweigerd in deze wijken als deze
wet van kracht wordt zijn niet de mensen die zich voor zo'n ouderenwoning
zouden kunnen laten inschrijven. De Vinexlocaties en het beleid dat de minister
daar ziet, zijn dus geen alternatief voor mensen die niet die wijken binnenkomen.Mevrouw Meindertsma (PvdA):In mijn betoog heb ik de minister gevraagd of zij beoordelingscriteria
wil aanreiken op basis waarvan de aanwijzing plaatsvindt. Een van de criteria
die ik daarin graag opgenomen zou zien, gaat over het onderwerp waarover wij
nu spreken, namelijk of er voldoende slaagkansen zijn – wat mij betreft
niet per individu maar per groep – voor de groep mensen die mogelijkerwijs
op deze manier in sommige gebieden niet kan instromen maar wel in de rest.
Ik lees ook in de woonvisie van Rotterdam dat men met name middeldure en dure
huurwoningen wil gaan bouwen. De minister wijst op de afspraak van het bouwen
van 9000 sociale woningen, te weten 3000 in de stad en 6000 daarbuiten. Stel
dat er voor Rotterdam een aanvraag komt voor 40.000 woningen. Stel dat er
in die wijken een mutatie is van 10%. Dan gaat het om 4000 woningen.
Stel dat van die 4000 er 2000 kunnen worden toegewezen aan mensen die al langer
dan zes jaar in het gebied wonen. Dan zou, theoretisch, de rekensom zijn dat
er 2000 mensen op een andere manier zouden moeten kunnen worden gehuisvest
in de regio. Ik ben er benieuwd naar op welke manier bij de aanwijzing mee-uithonderhandeld
wordt dat in de regio de kansen per groep daarop voldoende aanwezig zijn.Minister Dekker:De heer Platvoet constateert over de Vinexwijken dat daar sprake is van
toevoeging van vooral ouderenwoningen. Dat is één van de categorieën
woningen daar. Wij moeten vooral kijken naar de bevolkingsopbouw van de stad
en de wijk en naar de woningvoorraad waaraan behoefte is. Wij gaan natuurlijk
niet bouwen voor leegstand. Wij moeten bouwen voor de bevolkingsgroep die
er is. Daar hoort ook de sociale woningvoorraad bij.De heer Platvoet (GroenLinks):Het debat ging erom of er een alternatief is voor mensen die worden geweigerd
en die uitsluitend in een betaalbare huurwoning kunnen wonen. Het gaat erom
of zij aan bod kunnen komen in Vinexwijken. Daarvan zegt u dat dat kan omdat
daar sociale woningen worden gebouwd, maar in de Vinexwijk Rotterdam zijn
de sociale woningen uitsluitend bestemd voor ouderen, dus daaraan hebben deze
mensen niets. Er is dus een gebrek aan alternatieven.Minister Dekker:Dat is ook de reden dat ik zo inzet op gedifferentieerd bouwen, want dat
is precies het antwoord waarop wij zitten te wachten. Bij de tijdelijke adempauze
in de ene wijk waarom het hier gaat moeten de mensen die daar worden geweigerd
natuurlijk ook kunnen worden opgevangen in een andere wijk. U hebt cijfers
gezien uit Rotterdam. U hebt ook gezien dat groepen uiteindelijk best zelf
een oplossing vinden en dat sommigen na verloop van tijd weer terugkeren omdat
zij specifiek in een bepaalde wijk willen wonen.Het uitgangspunt voor de aanwijzing is, zoals ook minister Pechtold heeft
aangegeven, dat de stad zelf aangeeft wat de problemen zijn en waarom men
deze maatregel wil nemen. Als ik het karakter en de problemen van een stad
moet wegen, zal ik die ook bij de aanwijzing heel duidelijk meenemen. Het
gaat dus om maatwerk. Afhankelijk van de problematiek wil ik bezien welke
elementen bij een aanwijzing aan de orde moeten komen. De stad is het vertrekpunt
en ik oordeel goed gemotiveerd over de aanwijzing die ik zou kunnen geven.Mevrouw Bierman heeft gevraagd naar mijn sturingsfilosofie, die ook in
dit wetsvoorstel neerkomt op "centraal wat moet, decentraal wat kan".
Bij "centraal wat moet" gaat het om een nationaal belang of een
bijzondere betekenis. Heeft het thema "decentraal wat kan" dan voldoende
kracht, ook in deze wetgeving? Ja, de stad begint en geeft aan waarom de problematiek
zo is. Gezien het specifieke karakter is het noodzakelijk dat het Rijk daarin
de mogelijkheid tot toetsing heeft. Door het bijzonder zware karakter van
de voorgenomen maatregel om de toegang tot gebieden verder te reguleren vind
ik het op dit moment gewenst om met een aanwijzing de mogelijkheid tot bijsturen
achter de hand te hebben. Anderzijds moeten de aanvraag en de feitelijke uitvoering
natuurlijk op lokaal niveau plaatsvinden. Op deze wijze houden gemeenten de
mogelijkheid om voor een praktische invulling te kiezen die ook bij de lokale
problematiek past. Gezocht is naar de mogelijkheid om buurten inderdaad een
adempauze te bieden, door de instroom van kansarmen op dit moment tegen te gaan zonder dat de kansen voor deze groep op de regionale woningmarkt
afnemen.Hier is dus sprake van een steeds terugkerend spanningsveld, dat moeten
wij erkennen. Het is echter wel zo dat de aanpak van de onder druk staande
wijken in ieders belang is, zowel voor de zittende bewoners als voor de toekomstige
bewoners van buiten de regio. Met name mevrouw Meindertsma en de heer Dölle
hebben erop aangedrongen een nadere invulling te geven van die randvoorwaarden.
Het kabinet benadrukt hier nog eens dat juist de reeks vastgestelde randvoorwaarden
en de onderbouwing hiervan in de parlementaire stukken duidelijk maken dat
de regering niet lichtvaardig zal overgaan tot het geven van een aanwijzing.
Tegelijkertijd gaat het om een instrument dat gemeenten ter beschikking staat
als alle andere beschikbare instrumenten zijn ingezet en niet tot een oplossing
hebben geleid.Uiteindelijk gaat het er dus om dat de gemeente een aanvraag voor een
aanwijzing indient waarbij zij zich rekenschap geeft van de zwaarwegende juridische
criteria die in dit wetsvoorstel zijn vastgelegd. Daarmee biedt dit wetsvoorstel
enerzijds voldoende waarborgen en anderzijds de benodigde beleidsvrijheid
die traditioneel van toepassing is op de lokale volkshuisvesting. Mevrouw
Meindertsma wees op de situatie in de regio Haaglanden. Daar gebruikt men
in regionaal verband een set aan instrumenten met een positiever resultaat
voor woningzoekenden. Hieruit blijkt eens temeer dat maatwerk dus uitgangpunt
is. De omliggende gemeenten, bijvoorbeeld Delft, Rijswijk en Voorburg, kunnen
veel meer opvangen dan de Rotterdamse regio. Dat moeten wij toch heel goed
bezien. Het gaat steeds om de situatie in de regio.Met dit wetsvoorstel willen wij dus maatwerk mogelijk maken voor de gemeenten,
terwijl er tegelijkertijd voldoende toetsmomenten en waarborgen op de huisvesting
voor de te weren groepen zijn ingebouwd, mede door de voorziene monitoring
en de mogelijkheid om een gegeven aanwijzing in te trekken. Het gaat dus niet
om een blanco situatie. In het wetsvoorstel zijn diverse eisen vastgelegd
omdat een zorgvuldige afweging bij het geven van de aanwijzing geboden is
en wij hierover volstrekt duidelijk moeten zijn. Met de reeds beschikbare
zorgvuldigheidseisen uit de Algemene wet bestuursrecht komt dit nog onvoldoende
naar voren. De gemeente zal in de aanvraag duidelijk moeten maken dat het
doel van de voorgenomen maatregel gerechtvaardigd is, dat de voorgenomen maatregelen
geschikt zijn om dit doel ook te bereiken, dat het doel niet met minder ver
gaande maatregelen te bereiken is, de subsidiariteitsvraag, en dat er evenredigheid,
de proportionaliteit, bestaat tussen het gerechtvaardigde doel en de aangetaste
belangen.Bovendien dienen gemeenten als sluitstuk aannemelijk te maken dat de slaagkans
op de regionale sociale woningmarkt van de tijdelijk uitgesloten woningzoekenden
niet substantieel zal afnemen. Op deze wijze worden diverse garanties geboden –
voorzover wij van garanties kunnen spreken – om te voorkomen dat groepen
woningzoekenden buiten de boot vallen. Bewust is de toevoeging "substantieel"
gehanteerd bij de bepaling van de ontwikkeling van de slaagkansen voor de
geweerde groepen. Hiermee heeft de regering willen aangeven dat, indien er
sprake is van een duidelijke afname van slaagkansen op de regionale woningmarkt
en de gemeente hier geen substantiële maatregelen tegenover kan zetten,
ik niet tot aanwijzing kan overgaan, dan wel de aanwijzing zal intrekken.Mijn ministerie zal met de desbetreffende gemeenten afspraken maken om
dit ook te monitoren. De hiervoor genoemde beoordelingscriteria gelden natuurlijk
voor deze minister van VROM – met dank voor het vertrouwen dat mevrouw
Meindertsma heeft uitgesproken – maar ook voor iedere volgende minister
van VROM.Mevrouw Meindertsma (PvdA):Is het mogelijk dat de minister nog een kleine definiëring van het
begrip "substantieel" geeft? Ik heb zojuist een rekenvoorbeeld gegeven.
Daarop hoeft zij niet meteen in te gaan. Dat mag wat mij betreft ook in tweede
instantie. Ik vraag haar echter iets meer handen en voeten te geven aan wat
substantieel is in relatie tot de bestaande woningbouwplannen, de herstructureringsplannen
en de proportionaliteit van buurten of wijken. Ik begrijp zelfs dat het in
de ogen van de heer Pechtold om complexen kan gaan. Eerlijk gezegd meen ik
dat wij daarvoor voldoende andere mogelijkheden hebben, dus het zal wel iets
grootschaliger zijn, wil men zo'n maatregel uitvoeren. Het moet echter in
verhouding komen, in verhoudingen die ook telbaar en rekenbaar zijn, niet
voor het ene geval, maar wel groepsgewijs.Minister Dekker:Ik heb al gezegd dat het altijd gaat om de opbouw van de stad, de bevolkingsopbouw
in de wijken, de wijze waarop de toegankelijkheid is verkregen en dit vooral
in relatie tot de grootstedelijke problematiek zoals wij die hebben omschreven.
Daarin zit ook het thema van de hardheid van de argumenten, dat substantiële.
Het gaat erom dat de stad kan aangeven dat de slaagkansen in een beter gebalanceerde
wijk met meer gedifferentieerde groepen ook tot uiting kunnen komen. In het
experiment van Rotterdam komt dat aan de orde, juist door die adempauze.De heer Dölle heeft gevraagd of het mogelijk is om tot een limitatieve
opsomming van criteria voor aanwijzing te komen. Mevrouw Meindertsma heeft
dit ook gevraagd. Het kabinet heeft ervoor gekozen niet te werken met een
dergelijke opsomming omdat de gemeente primair de overheidslaag is om de lokale
omstandigheden in de betrokken buurten te beoordelen. Op het rijksniveau is
het niet mogelijk alle denkbare omstandigheden te voorzien. Daarom vind ik
het niet wenselijk vooraf een limitatieve lijst van criteria mee te geven.
Het wetsvoorstel wil juist voorzien in een flexibel instrument bij de aanpak
van kansarme wijken. Bovendien vindt zowel een toetsing plaats door de gemeenteraad
als door de minister van VROM, conform de grondrechtelijke en internationale
kaders die minister Pechtold al heeft aangegeven en die ook in dit wetsvoorstel
zijn vastgelegd.De heer Dölle (CDA):Wij hebben die vraag bij de schriftelijke voorbereiding gesteld. De minister
heeft gezegd dat het kabinet de gemeenteraden niet wil beperken omdat die
wellicht nog nieuwe kenmerken in hun verordening kunnen opnemen op grond waarvan
zij demografisch beleid voeren. Het gaat echter wel om grondrechten en de
invulling zal plaatsvinden nadat de minister de aanwijzing heeft gegeven.
Ik wil de andere vraag die niet is beantwoord daarin meenemen. Hoe wordt dat
aan de gemeenten voorgelegd? Ik heb alle vertrouwen in gemeenten, zoals in
het volgende debat wel naar voren zal komen, maar de inperking
van grondrechten is een bijzondere nationale verantwoordelijkheid. Als de
wetgever weigert deze zaken limitatief op te sommen dan zal behoorlijk moeten
worden gecontroleerd wat gemeenteraden zullen doen na de aanwijzing van de
minister.Minister Dekker:Daarom vind ik het belangrijk dat een indringend gesprek zal plaatsvinden
als de gemeente bij mij aanklopt, over wat de gemeente wil en waarom. De heer
Dölle heeft volstrekt gelijk dat wij op rijksniveau en op iedere bestuurslaag
in Nederland zeer zorgvuldig moeten zijn wanneer het gaat om grondrechten.De CDA-fractie heeft ook gevraagd wat de positie is van een woningzoekende
die deels leeft van een inkomen uit arbeid. In aanvulling op de memorie van
antwoord onderstreep ik het volgende. De voorwaarde in het wetsvoorstel dat
de woningzoekende zelfstandig in zijn levensonderhoud kan voorzien, betekent
dat het inkomen van de woningzoekende uit arbeid in beginsel gelijk moet zijn
aan de bijstandsnorm voor deze woningzoekende. Anders is geen sprake van economische
zelfstandigheid. De gemeenteraad kan in de huisvestingsverordening aangeven
in welke gevallen afwijking van dit beginsel mogelijk is. Te denken valt aan
gevallen waarin de mogelijke aanvulling vanuit een uitkering aantoonbaar en
overzienbaar tijdelijk is.In reactie op mevrouw Meindertsma benadruk ik dat het in het wetsvoorstel
zowel gaat om het reguleren van de instroom als om het vasthouden en aantrekken
van kansrijke bewoners. Het grotestedenbeleid is primair gericht op het binden
van midden- en hogere inkomens aan de stad, als tegenhanger tegen te veel
kansarmen. Voor specifieke gebieden kunnen echter aanvullende maatregelen
gerechtvaardigd zijn om op relatief korte termijn de instroom van nieuwe bewoners
verder te reguleren.Mevrouw Meindertsma, de heer Dölle en de heer Van Middelkoop hebben
gevraagd naar onderliggende criteria voor een aanvraag. Ook hebben zij gevraagd
naar de mening van de regering over de invulling van de begrippen "proportionaliteit"
en "subsidiariteit". Ik heb dat zojuist al toegelicht. De regering
heeft ervoor gekozen om de gemeenteraad te laten beoordelen hoe die een aanvraag
wil indienen. Uit de confrontatie met de lokale praktijk komt de invulling
van begrippen als "buitenmaatsheid van de problemen" en "absorptievermogen"
naar voren. De lokale situaties kunnen sterk verschillen, maar bij de beoordeling
van de aanvraag zal de minister van VROM vervolgens beoordelen in hoeverre
de gemeenteraad voldoende aannemelijk heeft gemaakt dat de beoogde aanwijzing
voldoet aan alle eisen. Omdat die beoordeling alleen in het specifieke geval
kan worden gemaakt, zal ik hiervoor momenteel geen specifieke eisen formuleren.
Voor de hand ligt dat de minister van VROM tot het oordeel zal komen dat wordt
voldaan aan de eisen van de subsidiariteit als de gemeente alle andere mogelijkheden
naast dit wetsvoorstel heeft benut en als dat niet tot resultaat heeft geleid.
Het is echter niet uitgesloten dat de gemeenteraad er op andere wijze in zal
slagen om dit voldoende aannemelijk te maken.De heer Van Middelkoop (ChristenUnie):De minister wijst aan op aanvraag van de gemeenteraad. Is het de bedoeling
van de minister die aanwijzing te motiveren? Wettelijk is de minister daartoe
immers niet verplicht. Zij kan volstaan met een briefje aan de gemeenteraad
dat zij akkoord gaat. Vanwege het leereffect voor andere gemeenten en omdat
er zo veel variatie is, vind ik het verstandig om het besluit uitvoerig te
motiveren, ook in termen van discussies die in het parlement zijn gevoerd.Minister Dekker:Ik ben dat zeker van plan. Dit is zeer noodzakelijk, niet alleen vanwege
de verduidelijking aan de individuele gemeente, maar ook vanwege het leereffect
en het specifieke karakter van deze maatregel.De heer Dölle (CDA):Wij hebben erover gesproken dat de gemeenteraad als de enige belanghebbende
bij de aanwijzing is genoemd. Die kan dus een bezwaarschrift indienen waarop
de hele argumentatie kan worden betrokken. Is die de enige belanghebbende
of kunnen dat ook corporaties, deelgemeenteraden en clubs zijn die statutair
de belangenbehartiging in verband met grondrechten op zich hebben genomen?Minister Dekker:Er zijn wel andere belanghebbenden, maar de enige bestuurlijk belanghebbende
is de gemeenteraad.De heer Dölle (CDA):Is hij de enige die een bezwaarschrift kan indienen tegen de aanwijzing
van de minister?Minister Dekker:Ja, mijn besluit tot aanwijzing is voor bezwaar en beroep vatbaar. Het
is een besluit in de zin van de Algemene wet bestuursrecht. Dat betekent dat
belanghebbenden in de zin van de Algemene wet bestuursrecht bezwaar en beroep
kunnen instellen. Dat betekent dat deelgemeenteraden, woningcorporaties en
organisaties die opkomen voor de grondrechten niet zijn aan te merken als
belanghebbenden en dus geen bezwaar en beroep kunnen aantekenen. Het eindoordeel
hierover is overigens voorbehouden aan de bestuursrechter.Mevrouw Meulenbelt van de SP-fractie heeft gevraagd naar de nadere invulling
van mijn aanwijzingsbevoegdheid en heeft dit onder meer gerelateerd aan de
voorgenomen sociale woningbouw in de Rotterdamse regio. Daarover heb ik al
gesproken. In de memorie van antwoord heb ik reeds aangegeven dat de gemeente
Rotterdam hard werkt aan die gemengde wijken, zowel in het bestaande stedelijke
gebied als in de uitleglocaties. De gemeente Rotterdam gebruikt hiervoor de
meest recente cijfers en in onze beantwoording zijn de concrete aantallen
genoemd die zijn vastgelegd in de convenanten met de regiogemeenten. In ieder
geval zal een gemeente voor de onderbouwing ook de woningbouwcijfers kunnen
gebruiken die vastliggen in de regionale woningbouwconvenanten. Ik heb daarover
al gesproken.Wel moet worden bedacht dat een onderscheid bestaat tussen woningtoewijzing
enerzijds en de woningbouw anderzijds. Een woning wordt maar één
keer gebouwd, maar kan natuurlijk veel vaker worden verhuurd. De gemeente
zal uiteraard bij de inzet van dit instrument de effecten blijven volgen.
De slaagkansen van het eventuele optreden van oneigenlijk gebruik maken hier
deel van uit. Dit kan bijvoorbeeld zijn ingebed in de bestaande systematiek
van de woon­ruimtetoedeling, waarbij reeds nu een toets plaatsvindt op
het inkomen.Ik zal nog enkele vragen beantwoorden en daarna zal ik tot een afronding
komen. De heer Dölle heeft gevraagd naar de interventie in het woonrecht
en het huurrecht. In antwoord daarop bevestig ik dat het bij het derde onderdeel
van het wetsvoorstel gaat om de overtreding van de bouwregelgeving waarbij
sprake is van een kans op herhaling. Hiermee wordt de aanpak van huisjesmelkers
aanmerkelijk verbeterd.Mevrouw Bierman-Beukema toe Water heeft gevraagd naar de uitgangspunten
voor de herziening van de Huisvestingswet. Ik bevestig dat "decentraal
wat kan" als leidend beginsel bij de bijstelling van de Huisvestingswet
een uitgangspunt zal zijn. Natuurlijk bestaat er spanning met de vrijheid
van de burger om te kiezen, maar daarin moeten wij een goede afweging vinden.De heer Van Middelkoop heeft gevraagd waarom de vigerende Huisvestingswet
geen mogelijkheden biedt om iets te doen aan de differentiatie van de wijken.
De vigerende Huisvestingswet heeft als doel de bevordering van een evenwichtige
en rechtvaardige verdeling van schaarse woonruimte. Deze doelstelling geeft
geen ruimte om te sturen op de leefbaarheid in de wijken en buurten.De heer Dölle heeft een vraag gesteld over de gehandicapten. Ik hecht
eraan erop te wijzen dat hier geen onderscheid wordt gemaakt op basis van
handicap of ziekte. Woningzoekenden die niet aan het inkomenscriterium voldoen,
kunnen geen huisvestingsvergunning krijgen. Dat kan ook een gehandicapte betreffen.
De gemeenteraad heeft de mogelijkheid om in de Huisvestingsverordening woningen
die vooral geschikt zijn voor gehandicapten niet aan te wijzen voor deze maatregel
en wel te reserveren voor de gehandicapten. De gemeenteraad kan dus ook hier
maatwerk toepassen.De heer Dölle (CDA):Dat lijkt ook mij een goede zaak, maar de vraag was vooral ingegeven door
het verband tussen het niet hebben van inkomen uit arbeid en de grootstedelijke
problematiek en de aanpak daarvan. Daarom heb ik de vraag meer gesteld aan
minister Pechtold. Daarvan worden groepen uitgezonderd, zoals de studenten,
die overigens inderdaad een opmerkelijk bewoningsprofiel kunnen leveren. Deze
categorie mensen, die doorgaans ook afhankelijk is van een uitkering en vaak
niet meer in staat tot werken, wordt daarvan niet uitgezonderd. Dat is opgevallen
en daarover heeft ook de Commissie Gelijke Behandeling gesproken. De vraag
is waarom er voor studenten niet de relatie ligt met de grootstedelijke problematiek
en waarom dat voor gehandicapten wel het geval is. Dat was de achtergrond
van de vraag.Minister Dekker:Ik meen hiermee geantwoord te hebben op dit punt. Wij hebben als criterium
het inkomen genomen en niet het onderscheid gemaakt tussen handicap en geen
handicap.De heer Dölle (CDA):Ik zal hierop in tweede instantie terugkomen.Minister Dekker:Ik benadruk dat mede met dit wetsvoorstel extra mogelijkheden worden geboden
aan gemeenten om de leefbaarheid in buurten en wijken te verbeteren. Ik pleit
dan ook voor het geven van vertrouwen en steun aan de gemeenten die vooraan
staan bij de aanpak van de grootstedelijke problematiek in Nederland.De beraadslaging wordt geschorst.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20052006-668-679.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl