Behandeling van het wetsvoorstel Regels inzake de telecommunicatie (Telecommunicatiewet) (25533)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1997-1998, pag. 4911-4941

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

03-04-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

nr. 66, pagina 4911-4941

26-03-1998

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 25533Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (donderdag 26 maart 1998)Pagina 4967-4968
Presentie en opening (donderdag 26 maart 1998)Pagina 4893-4893
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet melding ongebruikelijke transacties (25378)Pagina 4893-4893
Behandeling van de brief van de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen over het Islamcentrum (25608, nr. 9)Pagina 4893-4909
Behandeling van de brief van 20 maart 1998 van de minister van Verkeer en Waterstaat over Schiphol (24786, nr. 17) en de brief van 26 maart 1998 van de minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer over Schiphol (24786, nr. 18)Pagina 4941-4967
Behandeling van het wetsvoorstel Regels inzake de telecommunicatie (Telecommunicatiewet) (25533)Pagina 4911-4941
Regeling van werkzaamheden (donderdag 26 maart 1998)Pagina 4909-4911

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 146 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Regels
inzake de telecommunicatie (Telecommunicatiewet) (25533).De algemene beraadslaging wordt geopend.De heer Kamp (VVD):Mevrouw de voorzitter! Het voorstel voor een nieuwe Telecommunicatiewet,
dat nu aan de orde is, is het laatste in een reeks voorstellen en besluiten
op telecommunicatiegebied in deze kabinetsperiode. Het staat buiten kijf dat
de minister van Verkeer en Waterstaat zeer actief is geweest. Zij wist wat
zij wilde en zij wist dat ook voor elkaar te krijgen. Ik noem enkele punten.In Nederland werd de telecommunicatiemarkt een halfjaar eerder geliberaliseerd
dan in de rest van Europa.We kregen een onafhankelijke toezichthouder in de vorm van de OPTA, een
toezichthouder waarom de Kamer had gevraagd.Wij krijgen over negen maanden de invoering van de nummerportabiliteit,
die dan technisch helemaal voorbereid zal zijn.Onder druk van de minister heeft KPN Casema verkocht, waarmee een mogelijke
concurrentiebelemmering werd weggenomen. De kabelexploitanten worden nu gestimuleerd
zich op de telecommunicatiemarkt te begeven. Zij doen dat ook volledig. Zij
investeren 1 mld. per jaar in hun netten en in het jaar 2000 zullen de aansluitingen
van de vijftien grootste kabelexploitanten allemaal geschikt zijn gemaakt
voor tweewegverkeer. Gelet op de positie van Nederland als dichtstbekabelde
land ter wereld, biedt dat grote kansen.De minister heeft er ook voor gezorgd dat Nederland als eerste land in
Europa de extended GSM-band vrij heeft gemaakt voor mobiele telefonie en zij
heeft ervoor gezorgd dat het inefficiënte gebruik van DCS-1800-frequenties
voor straalverbindingen werd beëindigd. Zij heeft stug vastgehouden aan
een wettelijke basis voor het veilen van frequenties en zij kon dat verdelingsinstrument
enkele weken geleden voor het eerst en meteen met groot succes toepassen.
De markt heeft bepaald wat de EGSM- en de DCS-1800-frequenties waard waren
en wie daarover de beschikking kregen. Het gevolg is dat Nederland voor het
jaar 2000 als enige land ter wereld de beschikking heeft over vier of misschien
zelfs vijf onafhankelijke, landelijk dekkende netten voor mobiele telefonie.
De Consumentenbond verwacht dat de prijzen met 40% zullen dalen. Naar verwachting
zal het aantal bellers in de eerstvolgende vijf jaar stijgen van 1,8 tot 4,3
miljoen. Ondertussen bedraagt de opbrengst voor de schatkist 1,8 mld.Ten slotte heeft de minister de mogelijkheden in de ether voor commerciële
radio's sterk verruimd, ook regionaal, en zij zullen verder verruimd kunnen
worden nadat de uitkomst bekend is van een binnenkort af te ronden grootschalig
en diepgaand onderzoek. Dan kan ook hier veiling van frequenties plaatsvinden
en kan ook hier de markt haar werk doen.Terwijl de echte doorbraak nog moet komen, zijn de resultaten van dit
alles nu al duidelijk merkbaar. Vorig jaar groeiden de investeringen en de
bestedingen in informatietechnologie en telecommunicatie in ons land sneller
dan die in alle andere West-Europese landen. Dat is van groot belang, omdat
we het vooral van deze sector moeten hebben voor de groei van de werkgelegenheid
en omdat optimale telecommunicatievoorzieningen de belangrijkste vestigingsvoorwaarden
zijn voor internationale bedrijven. Daarop letten zij bij het kiezen van een
nieuwe vestigingsplaats.De wetgevingsresultaten van de afgelopen vier jaar konden mede gerealiseerd
worden dankzij de goede samenwerking binnen het kabinet en vervolgens zeker
door de goede samenwerking tussen de coalitiefracties in deze Kamer. Misverstanden
en meningsverschillen tussen de minister van Verkeer en Waterstaat, haar collega
van Economische Zaken en de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen
lagen vaak voor de hand, maar bleven geheel uit. Het Overlegorgaan post en
telecommunicatie heeft de wijze waarop het bedrijfsleven bij de totstandkoming
van de vele wetgeving betrokken werd als voorbeeldig gekenschetst. Al met
al kunnen wij stellen dat minister Jorritsma het als telecommunicatieminister
gewoon goed heeft gedaan.Voorzitter! Nu de wet zelf! De nieuwe Telecommunicatiewet zal als opvolger
van de Wet op de telecommunicatievoorzieningen ongetwijfeld de overgang stimuleren
naar een open en transparant functionerende telecommunicatiemarkt met volledige
mededinging en die willen wij graag. Namens de Europese Commissie is al gesteld
dat Nederland met dit wetsvoorstel een voortrekkersrol in Europa vervult.
De oude WTV hield het uiteindelijk tien jaar vol, maar werd in die tijd wel
twintig keer gewijzigd. De ontwikkelingen gaan snel, voor de wetgever soms
te snel. Een jaar nadat aan het eind van een ingewikkeld bureaucratisch proces
1500 bedrijven blij zijn gemaakt met een infrastructuurvergunning
met een looptijd van twintig jaar, worden die vergunningen met het voorstel
van deze wet op slag waardeloos gemaakt en vervangen door registraties.De nieuwe wet is heel anders van opzet dan de vorige. Eerst was alles
verboden, tenzij het wettelijk was toegestaan en nu mag alles, waarbij voorwaarden
kunnen worden gesteld. De minister heeft gekozen voor een doorzichtige structuur
en een pragmatische benadering. In de wet wordt het kader in hoofdlijnen neergezet;
de verdere implementatie van de Europese richtlijnen vindt plaats in algemene
maatregelen van bestuur. Zo kan als dat nodig is snel worden gereageerd op
nieuwe ontwikkelingen. Wij weten allemaal dat dit nodig zal zijn. Toch verwacht
ik dat de wet geen lang leven beschoren zal zijn. Daarvoor is de afhankelijkheid
van de techniek te groot en ontwikkelt die techniek zich te snel. Er wordt
onderscheid gemaakt tussen omroep en telecommunicatie, tussen omroepnetwerken
en telecommunicatienetwerken en tussen vast en mobiel. Dat is begrijpelijk
en nu nog hanteerbaar, maar niet lang meer. Er is behoefte aan een mobiele
telefoon die thuis en op kantoor overgaat op het goedkopere vaste net en dus
komt dat ding er. Er is behoefte aan het zonder knoeien met recorders op ieder
moment van de dag achteraf vrij kunnen kiezen uit alle omroepprogramma's van
de laatste 24 uur en dus komt ook die mogelijkheid er. In de Telegraaf- en
telefoonwet van 1904 waren telecommunicatie en omroep geïntegreerd. Voor
het jaar 2004 zal dat weer het geval zijn en is deze Telecommunicatiewet,
die wij nu nog moeten vaststellen, alweer geschiedenis.Ik wil wat dieper ingaan op een aantal onderdelen van de wet en beginnen
met het onderdeel waar de VVD-fractie het meest tegenaan heeft gehikt, te
weten de wijze waarop het tijdelijke sectorspecifieke toezicht is geregeld.
De Telecommunicatiewet bevat de sectorspecifieke regels die nodig zijn om
te bereiken dat de overgang naar een markt met normale concurrentieverhoudingen
zo snel mogelijk kan worden gemaakt. Op het naleven van die regels moet de
sectorspecifieke onafhankelijke toezichthouder, de OPTA, toezien. Het model
dat ik steeds heb bepleit, is het duidelijkste. Er wordt geen onderscheid
gemaakt tussen telecommunicatie en omroep. De OPTA wordt bevoegd gemaakt voor
de hele telecommunicatiemarkt inclusief de technische aspecten van de omroep,
of nu gebruik gemaakt wordt van telecommunicatienetten, omroepnetten of radiofrequenties.
De OPTA krijgt een registrerende rol. Daarmee bedoel ik het vastleggen van
de registraties, geen regisserende rol. De OPTA wijst nummers toe, geeft vergunningen
af, stelt voorwaarden en ziet toe op de naleving daarvan. De OPTA ziet ook
toe op de naleving van de specifieke regels en blijft daarbij binnen de algemene
richtlijnen die de algemene toezichthouder, de Nederlandse mededingingsautoriteit,
voor de mededinging vaststelt. Als iemand het niet eens is met een beslissing
van de OPTA, kan hij naar de rechter gaan. De onafhankelijkheid van de OPTA
staat dan als een paal boven water. Er is geen instemming in individuele dossiers
nodig van de ambtelijke dienst NMA en er is geen rol als knopendoorhakker
ingeval van onenigheid tussen de OPTA en de NMA voor de ministers van Verkeer
en Waterstaat en Economische Zaken.Er zijn inmiddels enkele zwaarwegende bezwaren tegen dit door mij steeds
bepleite model. Het eerste bezwaar betreft het gegeven dat de regering een
onderscheid tussen omroep en telecommunicatie aan deze wet ten grondslag heeft
gelegd. Dat kan er niet zomaar even uitgeamendeerd worden. Voor omroepnetten
is gekozen voor algemene regels en algemeen toezicht door de NMA. Recent is
dat ook in de praktijk al waargemaakt en heeft de NMA het toezicht overgenomen
van het Commissariaat voor de media. Als wij dat nu weer veranderen in de
OPTA, dan zou dat de derde verandering binnen een jaar zijn in het toezicht
op dit deel van de markt. Dat zou getuigen van minder consistentie dan van
de overheid verwacht mag worden.Het tweede bezwaar tegen het door mij bepleite model is dat voor de radiofrequenties
de belangrijkste veranderingen net achter de rug zijn. Na de GSM-frequenties
zijn nu ook de EGSM- en DCS-1800-frequenties uitgegeven. Daar komt bij dat
ook de Rijksdienst voor radiocommunicatie altijd bij het toezicht betrokken
zal moeten blijven. Die dienst moet in ieder geval onder de minister van Verkeer
en Waterstaat blijven ressorteren.Het grootste bezwaar is dat, als wij alles onder de OPTA zouden brengen,
ook de radiofrequenties en de omroepnetten, die autoriteit fors verder opgetuigd
moet worden. Veel bevoegdheden en veel specifieke deskundigheid vereisen veel
menskracht en een grote organisatie. Het is niet realistisch om van een fors
opgetuigde instelling te verwachten dat zij er enthousiast aan gaat werken
om zichzelf zo snel mogelijk overbodig te maken.Mevrouw Van Zuijlen (PvdA):De heer Kamp zegt dat niet alles onder de OPTA moet worden gebracht. Dat
hoeft natuurlijk niet tot de conclusie te leiden dat wij er niets onder kunnen
brengen. Waarom kiest de heer Kamp er bijvoorbeeld niet voor om openbare telecommunicatiediensten
en -netwerken onder de OPTA te brengen?De heer Kamp (VVD):Ik heb aangegeven waar het volgens mij wringt en waar wij naartoe moeten.
Op een paar onderdelen kunnen verschuivingen plaatsvinden. Dat hoeft niet
direct in de vorm van een verschuiving van bevoegdheden te zijn. Het kan ook
in de vorm van een verplichte consultatie, een erbij betrekken. Daarnaast
is er de mogelijkheid om een andere constructie voor het toezicht op te zetten.
Daar wil ik met name nader op ingaan.De heer Leers (CDA):De heer Kamp schetst een beeld van de toezichtstructuur waar ik mij helemaal
in kan vinden. Vervolgens belegt hij die ideale constructie met de hypotheek
van allerlei bezwaren. Ik heb daar wel begrip voor, maar erkent hij niet dat
de OPTA in principe een tijdelijke figuur is? Over een bepaald aantal jaren,
als de markt volwassener is geworden, zal de OPTA opgaan in de NMA. Dat zijn
de bezwaren opgeheven.De heer Kamp (VVD):Dat is mijn grootste bezwaar. Als wij alles onder de OPTA brengen, moet
de organisatie heel krachtig worden. Dan moet het een organisatie met veel
bevoegdheden en veel specialistische kennis worden. Zo'n zware organisatie
zal niet vanaf de eerste dag gaan werken aan de eigen opheffing, terwijl het
daar wel om gaat. Uiteindelijk moeten wij ervoor zorgen dat
een specifiek toezicht zo snel mogelijk overbodig is. Zodra dat bereikt is,
is er een markt met vrije concurrentie, met volledige mededinging. Dat is
het doel.Over een jaar of vijf, zes moet de tijdelijke toezichtklus geklaard kunnen
zijn. Daar past geen te zware organisatie bij. Wij moeten een situatie creëren
waarin er voldoende samenhang is en een krachtig deskundig en onafhankelijk
optreden. De overgang naar het algemene mededingingstoezicht van de NMA moet
natuurlijk en vanzelfsprekend verlopen. Dat kan door de OPTA inhoudelijk te
betrekken bij de verlening van frequentievergunningen en door de verhouding
tussen de OPTA en de NMA zodanig te regelen dat er geen speld meer tussen
kan. Voor dat eerste heb ik een amendement op stuk nr. 11 ingediend. Voor
het tweede is het nodig om wettelijk vast te leggen dat sluitende werkafspraken
tussen beide toezichthouders worden gemaakt. Daar dient het amendement op
stuk nr. 12 voor. Met die afspraken kan ook voorkomen worden dat aanbieders
die nu een uitspraak willen over een geschil, gaan forumshoppen.De heer Leers (CDA):In de toelichting op het amendement op stuk nr. 11 staat dat beoogd wordt
de OPTA te betrekken bij het verlenen van vergunningen door de minister. Met
alle respect, ik vind dat erg vrijblijvend. Hoe zal het worden uitgewerkt?De heer Kamp (VVD):Het gaat vandaag om een kaderwet. Als de minister vergunningen wil afgeven,
moet zij advies aan de OPTA vragen. De autoriteit kan bekijken wat de gevolgen
van het verlenen van de vergunning zijn voor de ontwikkeling van de markt.
De OPTA zal de minister moeten adviseren met diverse punten rekening te houden.
De minister is zeer geïnteresseerd in de ontwikkeling van de markt; zij
zal de aanbevelingen van de OPTA volgen. Daarmee heb je afstemming bereikt.Mevrouw Roethof (D66):In het wetsvoorstel wordt onderscheid gemaakt. Er is het meer technische
gedeelte van het omgaan met de frequentieruimte. Dat doet de Rijksdienst voor
radiocommunicatie. Deze bepaalt op grond van de mogelijkheden welke frequenties
worden uitgegeven en in welke pakketten. Dat heeft onder meer te maken met
de internationale coördinatie van het frequentiespectrum. Wij vinden
dat heel terecht. In het amendement op stuk nr. 11 stelt de VVD-fractie voor
om bij dat werk de OPTA te betrekken. De OPTA moet advies uitbrengen met betrekking
tot de werkzaamheden van de RDR. Daar wordt het geheel toch alleen maar bureaucratischer
van? Dan komt er namelijk alleen maar een procedure bij.De heer Kamp (VVD):Dat is een misverstand. Het gaat er uitsluitend om de OPTA te betrekken
bij de verlening van die vergunningen voor frequenties die van invloed zijn
op de ontwikkeling van de telecommunicatiemarkt naar een markt met normale
open concurrentieverhoudingen.Ik heb twee dingen aangegeven die moeten gebeuren om de verhouding tussen
de NMA en de OPTA te verbeteren en om te voorkomen dat de ministers van Verkeer
en Waterstaat en Economische Zaken in de rol van knopendoorhakker terechtkomen.
Als zij knopen moeten doorhakken, tast dat in principe de onafhankelijkheid
van het toezicht aan. Dat is geen goede zaak.Behalve die twee dingen, is er meer nodig. De beste garantie voor een
optimale samenwerking tussen de OPTA en de NMA en voor een soepele, snelle
overgang naar een markt met volledige mededinging is het onderbrengen van
beide toezichthouders in één organisatie. Daartoe zou de Nederlandse
mededingingsautoriteit zo spoedig mogelijk moeten worden omgezet in een zelfstandig
bestuursorgaan en zou de OPTA als kamer bij dat nieuwe zelfstandige bestuursorgaan
moeten worden ondergebracht. Ik krijg graag de reactie van de minister op
deze suggestie. Ik overweeg om de Kamer hierover in tweede termijn een uitspraak
voor te leggen.Ik zal nu zo kort mogelijk op de meeste hoofdstukken van de wet ingaan.
Gezien het grote aantal amendementen, inmiddels bijna vijftig, hadden wij
beter eerst een wetgevingsoverleg kunnen houden. Ik kijk onszelf daarvoor
aan en niet de minister. Wij moeten nu de wet behoorlijk gedetailleerd behandelen.
Dat had mogelijk beter in een overleg kunnen plaatsvinden.De voorzitter:Ik denk dat u daarin gelijk heeft.De heer Kamp (VVD):Ik begin bij het eerste hoofdstuk: algemene bepalingen. Het is een soort
opsomming van allerlei definities. Ik heb daarbij de definities gemist van
de begrippen "radiofrequentie" en "frequentieruimte", terwijl daar juist wel
behoefte aan is. In hoofdstuk 3 wordt de frequentieruimte voor twee verschillende
zaken gebruikt. In artikel 3.1, lid 1, wordt het woord "frequentieruimte"
voor de verzameling van alle frequenties gebruikt. In artikel 3.3 wordt dit
woord voor een beperkt aantal frequenties gebruikt; in artikel 3.9 gaat het
zelfs om maar één frequentie. Ook bij één frequentie
kan van ruimte worden gesproken, omdat één frequentie gelijktijdig
voor twee verschillende toepassingen kan worden gebruikt, bijvoorbeeld omroep-
en datadiensten. Om het nog wat verwarrender te maken, definieert degene die
het meest met de frequenties bezig is, de Nozema, een frequentie als de spectrale
ruimte rond een frequentie. Het lijkt mij dat dit definitieprobleem niet kan
blijven bestaan en dat wij alsnog met een aanvulling op hoofdstuk 1 moeten
proberen om daarin enige lijn te brengen. Ik heb dat zelf geprobeerd, maar
dat is mij niet gelukt. Misschien dat de minister een poging wil doen.Het tweede hoofdstuk betreft de registratie. Door de vergunningplicht
te beperken tot die onderdelen waarin dat technisch niet anders kan, de frequenties
en de nummers, wordt de markt helemaal opengesteld. Nieuwe aanbieders in Nederland
kunnen volstaan met het zich laten registreren en dat hoeft dan nog alleen
ingeval van een openbaar aanbod dat van meer dan geringe betekenis is. Bij
een openbaar aanbod van geringe betekenis behoeft men zich zelfs niet te laten
registreren; dan kan men gewoon doen wat men wil. Voor Internetdiensten is
de registratie-eis nieuw, maar volgens de VVD-fractie wel noodzakelijk. Openbaarheid,
registratie, interconnectie en aftapbaarheid hangen met elkaar samen en zijn
de rode draad in de wet. Internetdiensten, zoals Internettelefonie, worden
snel volwassen en kunnen dan niet buiten beeld blijven.Het derde hoofdstuk betreft de frequenties. Naast hetgeen ik zo-even heb
besproken, namelijk het amendement op stuk nr. 11 om de OPTA bij de frequentievergunningverlening
te betrekken, zijn volgens de VVD-fractie nog enkele kleinere wijzigingen
nodig van hoofdstuk 3. De minister kan ons misschien aangeven wat voor een
zin het heeft dat zij haar collega van OCW gaat betrekken bij het kiezen van
een verdelingsprocedure voor de frequenties voor commerciële radio, zoals
geregeld in lid 5 van artikel 3.3.Minister Jorritsma-Lebbink:Wat wil de heer Kamp nu eigenlijk van mij weten?De heer Kamp (VVD):De minister heeft bij het kiezen van een manier om de frequenties te verdelen
de mogelijkheid van een beautycontest, van first come, first out, of van een
veiling. Als zij tussen die drie verschillende mogelijkheden gaat kiezen,
wil zij haar collega van OCW daarbij betrekken. Ik vind dit een eenvoudige,
voor de hand liggende keuze, waarover allang afspraken zijn gemaakt in het
kabinet. Er ligt een frequentieplan, waarover ook overleg met de minister
van OCW heeft plaatsgevonden. Waarom legt zij dan in de wet vast dat zij haar
collega van OCW betrekt bij het maken van die keuze?Minister Jorritsma-Lebbink:Zou dat iets te maken hebben met het feit dat hij verantwoordelijk is
voor de Mediawet?De heer Kamp (VVD):Ja, maar als je een keuze maakt voor een technisch verdeelinstrument,
is het toch niet nodig om dat ook nog een keer te doen? Maar als de minister
er blij mee is, zal ik haar niet ongelukkig maken.Mevrouw Roethof (D66):Heeft de heer Kamp wel goed opgelet toen mevrouw Van Heemskerck de Mediawet
hier behandelde? Zij vond dat je bij het uitgeven van frequenties en vergunningen
voor commerciële radio wel degelijk ook naar de inhoud moet kijken. Je
kunt dus niet zomaar veilen.De heer Kamp (VVD):Toen ging het om de verdeling van de frequenties en niet om het kiezen
van het verdeelinstrument. Toen ging het erom verschillende sectoren te maken,
waarvoor een verdeling moet plaatsvinden. Hier gaat het puur om welk technisch
verdelingsinstrument er wordt gekozen.Mevrouw Roethof (D66):Toen ging het erom dat je moet verdelen voor klassieke muziek, voor jazz,
enzovoorts. Het lijkt mij bij uitstek de minister van OCW die daarover moet
beslissen, en niet de minister van Verkeer en Waterstaat.De heer Kamp (VVD):Zeker, maar daar praten wij nu niet over.Mevrouw Roethof (D66):De VVD-fractie wilde dat toen, maar ik begrijp niet wat de VVD-fractie
nu wil.De heer Kamp (VVD):U haalt mevrouw Van Heemskerck en een heel ander onderwerp erbij, maar
u spreekt mij aan op dit onderwerp. Het gaat erom dat wij moeten kiezen of
wij al of niet gaan veilen. Dat is een technische keuze waar die inhoudelijke
bewindspersoon wat mij betreft niet bij betrokken hoeft te worden.In artikel 3.7 wordt het sanctie-instrumentarium voor de minister onnodig
beperkt. Zij kan alleen maar een vergunning intrekken. Ik denk dat het goed
zou zijn als zij iets flexibeler zou kunnen zijn en de mogelijkheid zou creëren
in de wet om een vergunning te wijzigen. Ik heb daarvoor het amendement op
stuk nr. 26 ingediend.Artikel 3.11 bevat een bepaling voor het delen van antenneopstelpunten
en is er destijds bij amendement van de Kamer ingekomen. Volgens de VVD-fractie
zou deze ook moeten gelden voor omroepzendernetwerken. In ons land moeten
niet meer antennemasten komen te staan dan nodig is. Dat geldt ook voor de
omroepantennes waarvoor Nozema tot voor kort het monopolie had, of misschien
juist, omdat deze heel hoge antennes veel invloed hebben op de omgeving. Ik
denk dat je deze alleen moet neerzetten als dat absoluut noodzakelijk is.
Ook in deze sector van de markt komt inmiddels concurrentie op. Als de concurrentie
verantwoord medegebruik kan maken van een antenne, lijkt het mij goed om hen
daartoe de gelegenheid te geven.In het artikel stond al dat slechts aan redelijke verzoeken meegewerkt
hoeft te worden. Het is aan de antenne-eigenaar om de redelijkheid van een
verzoek te beoordelen, met de OPTA op de achterhand.Door de amendementen op de stukken nrs. 30, 33, 36 en 42 zijn op onderdelen
wijzigingen voorgesteld voor hoofdstuk 4. Zij betreffen het mogelijk maken
van veiling van bijzondere nummers, het tegengaan van ongewenste handel in
nummers en nog enkele andere technische details.Hoofdstuk 5 gaat over het graafrecht, zoals wij de gedoogplicht voor aanleg,
instandhouding en opruiming van kabels meestal noemen. Wij vinden dat de regeling
daarvoor in hoofdstuk 5 evenwichtig is. Het graafrecht voor telecommunicatiekabels
is een beperking van het eigendomsrecht. De gemeente krijgt de benodigde bevoegdheden
om dat in goede banen te leiden, maar niet meer dan dat.Toch blijft het gewenst om in de praktijk alles te doen om onnodig gegraaf
te voorkomen. Daarom ben ik al in 1994 begonnen over wat ik toen kabelgoten
noemde. Wie graaft, legt een wat dikkere buis aan, met daarin zijn kabel.
Als daarna een ander onder hetzelfde trottoir ook een kabel wil leggen, is
graven onnodig, omdat het door dezelfde buis kan, natuurlijk tegen vergoeding
van een evenredig deel van de kosten. Zo bespaart iedereen geld en blijft
de aantasting van het eigendomsrecht beperkt. Het amendement op stuk nr. 39
creëert een wettelijke basis voor kabelgoten.Mevrouw Roethof (D66):Wij dachten oorspronkelijk dat heel veel partijen nieuwe infrastructuur
zouden aanleggen. Twee partijen hebben die graafrechten inmiddels bijna driekwart
jaar, maar er wordt toch vrij weinig infrastructuur aangelegd. Een heleboel
partijen kiezen voor interconnectie op het PTT-net of voor bijzondere toegang
daarop. De heer Kamp wil een partij die wel gaat graven, verplichten om meteen
een kabelgoot in de grond te leggen, waar de concurrenten ook in moeten. Is
hij niet bang dat die partij door die verplichting zegt dat het voor haar
helemaal geen zin meer heeft om te gaan graven, zodat er geen concurrerende
infrastructuur wordt aangelegd, terwijl wij die door de liberalisering
wel willen hebben?De heer Kamp (VVD):Voorzitter! Je kiest een tracé, je graaft een geul, je moet de
trottoirs en het asfalt openbreken en je moet soms door particuliere tuinen
heen. Vervolgens leg je de kabel erin, je gooit het gat weer dicht, je herstelt
de schade en je bent klaar. Als je er in plaats van een kabel een iets dikkere
plastic buis in legt, dan is dat minder dan 1% van de kosten duurder. Als
een ander vervolgens op dezelfde plek ook een kabel wil leggen, dan hoeft
de zaak niet opnieuw helemaal opengemaakt te worden, want dan kan dat kabeltje
zo door die buis geschoven worden. De kosten die de eerste persoon heeft gemaakt,
kan hij voor een groot deel verhalen op de tweede en iedereen is blij.Mevrouw Roethof (D66):Voorzitter! Ik ben ook blij als iedereen blij is, maar dat is natuurlijk
helemaal geen antwoord op mijn vraag. Het is al de derde keer dat de heer
Kamp geen antwoord geeft op een vraag en gewoon iets anders zegt. Ik ga mijn
vraag niet nog een keer herhalen.De heer Kamp (VVD):Ik vond het wel een antwoord op de vraag. Ik denk dat het belangrijk is
om het graafrecht te regelen. Ook mevrouw Roethof heeft die mening, want zij
heeft zelf een amendement ingediend om de coördinatiebevoegdheid van
de gemeenten nog sterker te regelen. Zij verwacht dus de nodige problemen
en die wil zij met haar amendement voorkomen. Wij willen die problemen graag
voorkomen door zelfs het graven voor een deel onnodig te maken.Voorzitter! De VVD-fractie stemt in met de keuze van de regering om de
gemeenten niet de gelegenheid te geven precariorechten op kabels te heffen.
Wij hebben daar al eerder bij de minister op aangedrongen. Die keuze kan het
kabinet nu nog maken, omdat het vaste telefoonnet tot dusver is vrijgesteld.
Dat geldt niet voor de omroepnetten, maar nog weinig gemeenten hebben belangstelling
voor deze melkkoe, ook omdat ze tot voor kort meestal zelf eigenaar van die
koe waren. Waar de precariobelasting voor kabels al wel was ingevoerd, ging
men met het tarief al tot ƒ 18 per meter kabel per jaar. De vrijstelling
voorkomt een reële belemmering voor de markt- ontwikkeling.De heer Stellingwerf (RPF):Voorzitter! Doet de heer Kamp hiermee geen onrecht aan een stukje gemeentelijke
autonomie? Hij schetst het probleem van een te hoge prijs. Dat kan toch ook
heel simpel worden weggenomen door een plafond vast te stellen. Dan is het
probleem toch ook opgelost.De heer Kamp (VVD):De gemeentelijke autonomie wordt in het geval van het niet mogelijk maken
van een precariorecht op een iets andere manier ingeperkt dan wanneer je er
een plafond aan vastkoppelt. Dat is ook een inperking van de gemeentelijke
autonomie. Telecommunicatie ging vroeger allemaal via het telefoonnet van
de toenmalige PTT. Er bestond toen geen mogelijkheid om precariorechten te
heffen. Nu krijg je een heel andere situatie in de markt. Er kunnen nu wel
precariorechten worden geheven op het net van KPN. Dat betekent dat er vanuit
die overheid een heel grote extra claim op de ontwikkeling van de markt kan
worden gelegd. Waar de overheid eerst al geld heeft gevangen voor het verkopen
van de omroepnetten en de radiofrequenties, zou zij nu ook nog een keer geld
gaan vangen door een heffing op die kabels. Dat lijkt mij geen goede zaak.De heer Stellingwerf (RPF):Voorzitter! Ik denk dat je niet kunt volhouden dat het een enorme invloed
op de marktwerking zal hebben. De minister kan immers al niet eens aangeven
wat de exacte consequenties zijn van de huidige tarieven.De heer Kamp (VVD):Het zal zelfs helemaal geen invloed hebben op de marktontwikkeling, omdat
wij die mogelijkheid namelijk uit de wet hebben geschrapt.Voorzitter! Ik kom te spreken over de interconnectie. Wat de openbare
netten en diensten betreft, heeft de regering ervoor gekozen om zeker te stellen
dat alles aan elkaar gekoppeld wordt. Dat is een van de essentiële keuzes
die het kabinet met betrekking tot deze wet heeft gemaakt. Dat gaat verder
dan de Europese richtlijn. Die schrijft immers alleen maar voor dat aanbieders
met een aanmerkelijke marktmacht aan elkaar moeten worden gekoppeld en dat
de overige aanbieders dat mogen doen. Die keuze in het wetsvoorstel past in
de door mij genoemde rode draad van openbaarheid, registratie, interconnectie
en aftapbaarheid. Maar het belangrijkste is natuurlijk dat als iemand zich
in de toekomst aansluit op welk openbaar net dan ook, hij zeker weet dat met
ieder ander in contact kan worden gekomen en dat alle openbare diensten kunnen
worden afgenomen. Dat is een groot goed. Ik denk dat een markt dat op den
duur ook wel zelf zou regelen, omdat voor openbare netten die niet op andere
netten zijn aangesloten, weinig belangstelling bestaat, maar ik kan mij voorstellen
dat de regering dit als uitgangspunt aan het begin van de marktontwikkeling
wil vastleggen.Op 5 februari van dit jaar is een aanvulling op het Wereldhandelsverdrag
van kracht geworden. Voor Nederland geldt vanaf die datum de telecommunicatiebijlage
van dat verdrag. Wij hebben geen voorbehoud gemaakt. In die bijlage staat
dat alle tarieven en overige voorwaarden voor toegang tot en gebruik van openbare
telecommunicatienetten en -diensten algemeen bekend moeten zijn. In de Telecommunicatiewet
is die verplichting tot transparantie in artikel 6.5, in artikel 6.7 en ook
in artikel 7.3 beperkt tot aanbieders met een aanmerkelijke marktmacht. Hoe
kijkt de minister aan tegen de strijdigheid van de wet met het verdrag? Ook
wat betreft de bijzondere toegang, artikel 6.9 van de wet, voorzie ik in dit
verband een probleem. In dit artikel wordt de verplichting op verzoek bijzondere
toegang te verlenen beperkt tot aanbieders met een aanmerkelijke marktmacht.
Volgens het aanvullende verdrag mag die beperking niet gemaakt worden. Ook
hier graag een reactie van de minister.Met betrekking tot interconnectie kan ten slotte worden geconstateerd
dat het accent nog sterker dan oorspronkelijk verwacht op het KPN-net is blijven
liggen. Van het idee van de vorige minister van Verkeer en Waterstaat in 1993
dat de energiebedrijven, de kabelbedrijven en de Nederlandse Spoorwegen met
elkaar een alternatieve infrastructuur tot stand zouden brengen en daarmee
KPN zouden beconcurreren, is weinig terechtgekomen. De concurrentie komt vooral
van de grote Engelse, Franse en Duitse telecombedrijven met
een winst even hoog als de omzet van KPN, die hun Nederlandse klanten willen
bereiken via het KPN-net en daarvoor zo laag mogelijke interconnectietarieven
willen betalen. In dit verband is in het bijzonder de positie van France Télécom
interessant. Op de dienstenmarkt is het bedrijf actief met Global One, het
bezit het grootste omroepnet (Casema) dat in hoog tempo voor telecommunicatie
geschikt word gemaakt en het heeft de beschikking over een landelijke mobiele
telefonievergunning. France Télécom heeft vrij spel in Nederland.
De vraag is dan of dat ook het geval is voor KPN in Frankrijk. Volgens de
nota naar aanleiding van het verslag zijn in de EU-landen geen verschillen
te verwachten. Maar in Frankrijk moeten telecommunicatiebedrijven 5% van hun
omzet aan onderzoek in dat land uitgeven. Geen probleem voor de Franse, wel
voor de buitenlandse bedrijven. En in Frankrijk geldt een dubbel interconnectieregime:
partijen zonder eigen net krijgen alleen lokaal toegang tegen bovendien een
25% hoger tarief. Ik vraag de minister of er in de praktijk wel sprake is
van werkelijk gelijke concurrentiepositie. Is dat niet het geval, wat kan
ze daar in Europees verband aan doen? De Europese Commissie is actief geweest
terzake van de voetbalkaartjes. Wellicht kan dit ook de belangstelling trekken.Ik kom te spreken over de opennetwerkvoorziening (hoofdstuk 7). Voor de
aanbieders van omroepdiensten zoals abonneetelevisie zijn de omroepnetten
de beste mogelijkheid om de consumenten thuis te bereiken. Voor de aanbieders
van telecommunicatiediensten zoals vaste telefonie zijn er twee mogelijkheden:
het oorspronkelijke telefoonnet en het tweeweg toegankelijk gemaakte omroepnet.
Kan de minister uitleggen waarom het voor de telecommunicatienetten wel en
voor de omroepnetten niet nodig zou zijn te bepalen dat de aanbiedingsvoorwaarden
transparant, objectief en non-discriminatoir zijn en de tarieven kostengeoriënteerd?In dit hoofdstuk is in het bijzonder de positie van KPN in het geding.
Het introduceren van concurrentie zal de voormalige monopolist pijn doen,
maar diezelfde concurrentie zal een sterke groei van de markt tot gevolg hebben,
waarvan ook KPN kan profiteren. De vraag is hoe het bedrijf mag reageren op
prijsconcurrentie door andere aanbieders. Als de concurrenten de klanten van
KPN in Amsterdam lagere prijzen aanbieden, mag KPN dan alleen in Amsterdam
met prijsverlagingen reageren of moeten in dat geval de prijzen in Overijssel
meteen mee naar beneden? Er ligt een PvdA-amendement om – als ik het
goed begrijp – de zogenaamde regionale tariefdifferentiatie in beginsel
te verbieden. Ik heb begrepen dat de minister een algemene maatregel van bestuur
in voorbereiding heeft waarin hetzelfde wordt geregeld. Ik betwijfel of dat
het beste is. De concurrentieslag zal niet in de eerste plaats regionaal verlopen.
De grote zakelijke klanten hebben vestigingen in het hele land of maken deel
uit van combinaties met andere bedrijven in het hele land, in Zwolle of Enschede
net zo goed als in Amsterdam. Er zal daarom een onoverzichtelijk gevecht om
de klanten in het hele land ontstaan. Daarin moet KPN mee kunnen doen, zolang
maar geen prijzen worden gehanteerd die zo laag zijn dat van dumping sprake
is of zo hoog dat sprake is van machtsmisbruik. Ik pleit voor het vaststellen
door de OPTA van een bandbreedte voor de prijzen waaraan partijen met een
aanmerkelijke marktmacht zich in het hele land moeten houden (het amendement
op stuk nr. 31).Overigens is tariefregulering net zomin als interconnectie, nummerportabiliteit
en alle andere zaken die in deze wet geregeld worden een doel op zichzelf.
Het gaat om het bereiken van een open en competitieve markt. Op de markt voor
vaste telefonie is in een aantal segmenten de concurrentie al volledig. Kan
de minister bevestigen dat – conform de Europese richtlijn – zodra
in een marktsegment sprake is van een daadwerkelijk concurrerend aanbod, bij
algemene maatregel van bestuur het vervallen van de tariefregulering geregeld
wordt?Hoofdstuk 8 gaat over de omroepnetten en de systemen voor voorwaardelijke
toegang. In dit hoofdstuk worden de voorwaarden voor een opennetwerkvoorziening
niet van toepassing verklaard op de toegang tot de omroepnetten. Wel zijn
ze van toepassing verklaard op de systemen voor voorwaardelijke toegang tot
diezelfde netten. Ook hier wringt het onderscheid tussen omroep en telecommunicatie
en tussen omroepnetten en telecommunicatienetten. De NMA zal toezien op de
toegang tot de omroepnetten en de OPTA op de systemen voor voorwaardelijke
toegang tot die netten. Dit leidt mij weer tot mijn eerdere conclusie: wij
moeten wettelijk vastleggen dat de NMA en de OPTA hun samenwerking regelen.
Beide toezichthouders moeten zo snel mogelijk in één verband
worden ondergebracht.Ik kom bij hoofdstuk 9. De regeling voor de universele dienst is kenmerkend
voor het wetsvoorstel. Het is een efficiënte regeling voor het geval
zich een probleem voordoet. Zolang dat niet het geval is, wordt het gewoon
aan de markt overgelaten om ervoor te zorgen dat iedereen net als nu toegang
houdt tot de essentiële diensten. Dezelfde keuze voor registratie van
wat van belang is, geeft veel vrijheid aan de markt. Ook hiervoor moet gelden
dat de overheid zich niet bemoeit met wat de markt zonder problemen tot stand
heeft gebracht.De overheid bemoeit zich wel indringend met het aftappen. Ik wijs op hoofdstuk
13. De regering stelt voor, te bepalen dat alle openbare telecommunicatienetten
en telecommunicatiediensten aftapbaar moeten zijn. De kosten daarvan komen
voor rekening van de aanbieders. De kosten van het concrete aftappen komen
voor rekening van het Rijk. De overheid kan naar de overtuiging van de VVD-fractie
het aftappen als opsporingsmiddel niet missen. Net als het vaste telefoonnet
van KPN nu aftapbaar is, moeten nieuwe netten en diensten ook aftapbaar zijn.Natuurlijk moet terughoudend en zorgvuldig gebruik worden gemaakt van
de mogelijkheid om in te grijpen in de privacy van mensen, maar daarvoor zijn
andere wetten dan de Telecommunicatiewet. Daarop zijn de minister van Justitie
en de minister van Binnenlandse Zaken, voor wat betreft de Binnenlandse veiligheidsdienst,
aanspreekbaar. Als de minister van Justitie of de minister van Binnenlandse
Zaken dat wensen, moet het technisch mogelijk zijn dat er afgetapt wordt.
Daar is bij uitstek deze wet voor bedoeld.Mevrouw Roethof (D66):Er is een bepaling in deze wet die wel degelijk een nieuwe opsporingsmethode
creëert. Ik heb hier een amendement voor gemaakt omdat ik die bepaling
 er op advies van de Registratiekamer uit wil hebben. Gaat
de heer Kamp akkoord met een artikel in deze uitvoeringswet waarin sprake
is van een bijzondere opsporingsmethode?De heer Kamp (VVD):U doelt op een onderdeel van het geheel. Er behoren meer dingen bij het
aftappen en daarvoor geeft dit artikel een voorziening. Bij deze wet gaat
het er uitsluitend om dat we zaken technisch regelen en dat vervolgens de
inhoudelijke discussie, de betrokkenheid van de politiek, controle door de
Kamer, enz., doorgaat. Daarna kunnen we correcties uitvoeren, maar het gaat
nu om de techniek.Mevrouw Roethof (D66):Dat begrijp ik, maar je maakt toch geen technische voorzieningen als de
bevoegdheid nog niet geregeld is?De heer Kamp (VVD):Het aftappen is een opsporingshandeling waarvoor verschillende dingen
moeten gebeuren. Oorspronkelijk beschikten we over alleen het telefoonnet
van KPN, maar nu ontstaat een nieuwe situatie.De voorzitter:Mijnheer Kamp, u had 20 minuten spreektijd opgegeven. Het ziet ernaar
uit dat u nog lang niet klaar bent.De heer Kamp (VVD):Ik zal nog even moeten doorgaan. Daarom begon ik met de opmerking dat
het aantal amendementen ons in de wielen heeft gereden. Een paar dagen geleden
waren het er dertig, en inmiddels zijn het er vijftig. Als we de wet behoorlijk
willen behandelen, zal ik de belangrijkste amendementen aan de orde moeten
stellen. Ik vraag uw instemming om mijn verhaal in vijf à zes minuten
af te ronden.De voorzitter:Dan houd ik u daaraan.De heer Kamp (VVD):Ik ben nu nog bezig de interruptie van mevrouw Roethof te beantwoorden.
Ik wijs op de manier waarop we het geregeld hebben. Het aftapbaar maken van
netten en diensten wordt een verplichting van de aanbieders. De kosten moeten
zij zelf dragen. Die methode wordt ook internationaal toegepast. Dat gebeurt
ook in Frankrijk, Engeland, Duitsland, de Verenigde Staten en Luxemburg.De heer Leers (CDA):Toen de heer Kamp zei dat hij inmiddels 50 amendementen had, vroeg ik
mij af hoe hij dat kon rijmen met zijn opmerking aan het begin, toen hij sprak
over een geweldig goede wet.De heer Kamp (VVD):Onder een aantal van die amendementen staat uw naam. Daarmee zouden wij
redelijk korte metten kunnen maken, maar dat is een geintje. Het grote aantal
amendementen op de wet geeft aan dat de Kamer de voorbereiding serieus heeft
gedaan. De coördinatie had echter wat anders gekund, waardoor meer zaken
in elkaar hadden kunnen worden geschoven.De voorzitter:Evalueren doen wij op een ander moment.De heer Kamp (VVD):Een argument om de kosten van het aftapbaar maken van netten en diensten
niet door te schuiven naar het Rijk, maar die te laten bij de aanbieders,
is dat op die wijze de kosten zo laag mogelijk worden. Als de rekening doorgeschoven
kan worden, heeft die de neiging om hoger te worden dan noodzakelijk is. Nu
de kosten voor rekening van de aanbieders blijven, moeten wij wel voorkomen
dat de overheid meer van die aanbieders gaat eisen dan redelijk is. De overheid
moet goed weten wat de technische en financiële gevolgen zijn van de
gestelde eisen. Daarvoor is een gestructureerd overleg tussen de minister,
de betrokken instantie en de aanbieders noodzakelijk.Dat het gevaar van de overheid die doorslaat bij aftappen reëel is,
bewijst artikel 13.7. Dat maakt het voor de minister mogelijk te bepalen dat
ook niet-openbare netten en diensten aftapbaar moeten worden gemaakt en weer
voor rekening van de aanbieders. En dat is niet redelijk meer. Die kosten
moeten voor rekening van het Rijk komen. Daartoe is het amendement op stuk
nr. 15 ingediend. Wij vragen ons trouwens af of het wel past in ons rechtssysteem,
dat de minister van Verkeer en Waterstaat in de Telecommunicatiewet de bevoegdheid
krijgt om particuliere, interne, niet-openbare communicatienetten aftapbaar
te laten maken en dat ook nog eens door betrokkenen zelf te laten betalen.
Ik nodig de minister uit om daarop in te gaan.Mevrouw Roethof (D66):Wij vragen ons ook af of de minister wel de bevoegdheid moet krijgen om
te vragen of die niet-openbare, dus particuliere netten aftapbaar gemaakt
kunnen worden. Daarom hebben wij ook een voorstel ingediend om dat te schrappen.De heer Kamp (VVD):Alleen u vraagt het zich af en dient een voorstel in. En zo komen wij
aan vijftig. Ik vraag het mij af en leg het aan de minister voor.In dit hoofdstuk wordt nog gemist een verplichting voor aanbieders om
aan de bevoegde autoriteiten mee te delen of een bepaalde persoon telecommunicatiediensten
afneemt. Dat hoort daar gewoon bij. Daarvoor dient het amendement op stuk
nr. 27.Een ander punt betreft de aanbieders van Internetdiensten. Anders dan
bij de vaste en mobiele telecommunicatienetten en bij huurlijnen was het aftapbaar
moeten zijn van Internetdiensten tot voor kort niet aan de orde. De aanbieders
van die diensten worden behalve met een registratieplicht nu vrij onverhoeds
geconfronteerd met een extra verplichting en dus extra kosten. Het lijkt mij
redelijk ook hen enige tijd de kans te geven om zich voor te bereiden. De
minister zou daartoe gebruik moeten maken van de bevoegdheid die artikel 13.8
haar biedt. Ik overweeg in tweede termijn de Kamer een uitspraak terzake voor
te leggen.In hoofdstuk 16. Vergoedingen wil de regering zowel de uitvoeringskosten
als de toezichtskosten, voornamelijk het toezicht door de OPTA, die met de
wet samenhangen, met een heffing verhalen op het bedrijfsleven. Wat het toezicht
betreft is dat een verrassend voorstel. In het kabinetsstandpunt over het
rapport Maat houden staat dat handhavingskosten niet moeten worden doorberekend.
Ik zie in dit verband geen verschil tussen handhaving en toezicht.Minister Jorritsma-Lebbink:U moet wel alles citeren wat in dat rapport staat. Er staat één
uitzonderingspositie in en die slaat precies hierop.De heer Kamp (VVD):Ik neem aan dat de minister ruim de tijd krijgt om dit
toe te lichten.Ook de NMA wordt uit algemene middelen en niet via een heffing gefinancierd.
Ik heb al verteld dat de NMA en de OPTA wat ons betreft in elkaar geschoven
zouden moeten worden. Daarom geeft de VVD-fractie er de voorkeur aan om consequent
te zijn en de OPTA uit de algemene middelen te financieren. Daarop heeft het
amendement op stuk nr. 17 betrekking.Het laatste hoofdstuk is hoofdstuk 18. Verdere bepalingen. Elektronische
post, e-mail, is een efficiënte vorm van communicatie en zal daarom de
komende jaren steeds meer gebruikt worden. Het gebruik zal snel toenemen.
Een beletsel daarvoor is het niet beschikbaar zijn van informatie over de
elektronische postadressen. Voorzover betrokkenen die adressen geheim willen
houden, moet dat kunnen. Voor het overige is een aanvullende vermelding in
het telefoonboek, zoals door mevrouw Roethof voorgesteld en door ons graag
gesteund, of een vermelding in een apart elektronischepostadressenboek op
papier of op Internet heel gemakkelijk. De amendementen op de stukken nrs.
18 en 28 dienen ertoe dat mogelijk te maken.Mevrouw de voorzitter! In mijn bijdrage aan de eerste termijn van de plenaire
behandeling van de Telecommunicatiewet heb ik sterk benadrukt het belang van
een open transparante markt met volledige mededinging, dus het belang van
vrije concurrentie. Aan het eind van mijn inbreng past mij enige relativering,
vanwege de niet te ontkennen overeenkomst tussen een lokaal telefoongesprek
en een kippenei. Die overeenkomst is dat het de enige twee consumentenproducten
in Nederland zijn die nooit duurder lijken te worden. Een lokaal telefoongesprek
van drie minuten kostte honderd jaar geleden precies evenveel als nu. In die
honderd jaar gold voor het telefoongesprek het vermaledijde monopolie en voor
het ei de werking van de onvolprezen vrije markt.De heer Stellingwerf (RPF):Mevrouw de voorzitter! Ik mag deze bijdrage uitspreken mede namens de
SGP-fractie en de GPV-fractie.De ontwikkelingen op het terrein van de telecommunicatie volgen elkaar
in hoog tempo op. Afgelopen dinsdag meldden de landelijke dagbladen bijvoorbeeld
dat er in Japan vergaande plannen bestaan om na de eeuwwisseling mobiele telecommunicatie
via luchtschepen te gaan verzorgen. De wetgever moet op deze en andere zaken
een adequaat antwoord geven. De wetgeving betreffende de telecommunicatie
is dan ook bijna voortdurend in beweging.In belangrijke mate worden we ook hier gedicteerd door de Europese Unie.
De regelgeving die ons op dit dossier vanuit Brussel bereikt, is omvangrijk
en veelsoortig. In het kader van de liberalisering van de telecommunicatiemarkt
is de afgelopen jaren zelfs sprake geweest van een hausse van richtlijnen.
Aan de stroom communautaire regelgeving lijkt voorlopig ook nog geen einde
te komen. Zo is in de derde nota van wijziging bij het voorliggende wetsvoorstel
nog de implementatie geregeld van een nieuwe ontwerprichtlijn.In de memorie van toelichting bij het omvangrijke wetsvoorstel wordt wel
heel erg summier stilgestaan bij de voorgeschiedenis van de nieuwe Telecommunicatiewet.
Wij hebben weliswaar een uitgangspuntennota, maar wat ons betreft had het
in de toelichting gepresenteerde overzicht uitgebreider mogen zijn. Wij spreken
toch over een geheel nieuwe wet? Hoe dit zij, de conclusie van de regering
is dat het onderhavige wetsvoorstel te zien is als een sluitstuk van het enkele
jaren geleden in gang gezette proces van wetsherziening voor de telecommunicatiesector.
Dat lijkt een wat conserverende benadering. Wij weten immers dat deze wet
in deze vorm geen lang leven zal zijn beschoren. De minister erkent dat zelf
ook. Het moet wel raar lopen, wil deze nieuwe wet eenzelfde leeftijd gaan
bereiken als de Radio-Omroep-Zenderwet uit 1935. Misschien kunnen wij beter
spreken van een tussenstation. Toch zijn er weinig alternatieven. De fracties
van de RPF, de SGP en het GPV delen in elk geval het standpunt van het kabinet
dat er om verschillende redenen aanleiding is om te komen met een geheel nieuwe
wet. Deze wet moet ruimte creëren voor volledige concurrentie op alle
onderdelen van de telecommunicatiemarkt. Daarbij moet worden geschipperd tussen
de belangen van KPN enerzijds en van nieuwkomers op de markt anderzijds. Afgaand
op de uitgebreide commentaren van beide partijen, is het geen verrassing dat
het een onmogelijke opgave is het beide in alle opzichten naar de zin te maken.De beoogde marktwerking heeft in het licht van de daaraan verbonden randvoorwaarden
onze instemming. Naar ons oordeel kan pas op verantwoorde wijze tot marktwerking
worden overgegaan als kan worden gegarandeerd dat bepaalde groepen in onze
samenleving daarvan niet de dupe worden en als publieke functies kunnen worden
gegarandeerd. Marktwerking kan prima zijn, maar niet overal en altijd. Waar
het gaat om marktwerking in de telecomsector, weegt vooral de garantie van
universele dienstverlening zwaar. Voor iedereen moet een pakket basisvoorzieningen
tegen maatschappelijk aanvaardbare tarieven beschikbaar blijven. Binnen de
randvoorwaarden lijkt het goed mogelijk wetgeving op het terrein van de telecommunicatie
te ontwikkelen die volop ruimte biedt voor technologische ontwikkelingen.
Overigens is het wat teleurstellend dat de minister in de schriftelijke gedachtewisseling
geen helder antwoord geeft op de vraag of marktwerking goed is voor de consument.
Is zij hierbij wat terughoudend omdat ervaringen in andere landen daar aanleiding
toe geven? Dreigt niet de weinigbeller, voor wie de waarborg van universele
dienstverlening toch vooral is bedoeld, in de toekomst duurder uit te zijn
of in elk geval relatief duur? In reactie op onze vragen over de publieke
aspecten van de infrastructuur voor telecommunicatie en de verantwoordelijkheid
van de overheid daarvoor zegt de minister: "Naar de opvatting van de regering
blijft de overheid te allen tijde een verantwoordelijkheid behouden voor niet
alleen de telecommunicatie-infrastructuur, maar ook de telecommunicatiediensten.
Voor eenieder moet een basispakket aan telecommunicatiediensten beschikbaar
zijn tegen een betaalbare prijs. En de aanbieder ervan dient ervoor te zorgen
dat hij beschikt over een daartoe geëigende infrastructuur." Wij vragen
hierover toch een uitspraak van de minister die royaler is dan "een verantwoordelijkheid".
De verantwoordelijkheid van de overheid voor de telecommunicatie-infrastructuur
is vergelijkbaar met die voor de overige infrastructuur, dus inclusief waarborgen
voor het op peil houden van de kwaliteit, de capaciteit, de verdeling ervan
enzovoort. Acht de regering de publieke beschikbaarheid van de infrastructuur
voldoende gewaarborgd met dit wetsvoorstel? Ook uit amendering door collega's
blijkt dat er nog wel verbeteringen mogelijk zijn in de mogelijkheden van
de overheid respectievelijk de OPTA tot regulering en waarborging van de publieke
aspecten van de infrastructuur.Ik benadruk in dit verband dat de overheid als behartiger van het algemeen
belang ook de vinger aan de pols moet houden en zo nodig moet kunnen ingrijpen
als zich ontwikkelingen voordoen die uit maatschappelijk oogpunt zeer onwenselijk
zijn. De hoofdstukken 9 en 11 van de wet, waarnaar de minister in dit kader
verwijst, bieden naar ons gevoel niet voldoende handvatten voor overheidsingrijpen.
In het verslag noemden wij het voorbeeld van de distributie van kinderporno
via moderne telecommunicatienetwerken. In haar beantwoording is de minister
naar mijn oordeel wat te gemakkelijk aan dit aspect voorbijgegaan. De regering
erkent overheidsverantwoordelijkheid voor de telecommunicatiediensten. Hiermee
zijn wij het zeker eens, maar wij hebben de indruk dat de regering dit beperkt
tot het dienstenpakket als zodanig en niet zozeer doelt op bijvoorbeeld maatschappelijke
aspecten van het gebruik van deze diensten, zoals telefoonverslaving en het
aanbod van porno en ander immoreel amusement. Juist hierop spreken wij de
regering echter ook aan. Een van de voorgangers van de minister huldigde het
standpunt dat de overheid geen boodschap heeft aan de boodschap. Wij vernemen
graag de visie van de minister op dit punt.Het wetsvoorstel bestaat voor een belangrijk deel uit implementatie van
Europese richtlijnen. Tegelijkertijd is er een flinke dosis nationaal beleid
in verwerkt. De minister wijst hier terecht op. Het voorgestelde aftapregime
is een duidelijk voorbeeld hiervan. Bij de implementatie van richtlijnen lijkt
Nederland het braafste jongetje van de klas, al bleek inwerkingtreding van
deze wet op 1 januari 1998 niet haalbaar. In het wetsvoorstel, dat vorig jaar
is ingediend, waren bepalingen opgenomen die vooruitliepen op nog vast te
stellen richtlijnen. Wij zijn het er met de Raad van State over eens dat dit
geen schoonheidsprijs verdiende. Het is ook geen wonder dat mede deze onderdelen
bij nota van wijziging moesten worden bijgesteld. Op onze vraag in het verslag
of in het wetsvoorstel alle nog niet geïmplementeerde relevante richtlijnen
zijn opgenomen, antwoordde de minister dat het voorstel een basis biedt om
aan alle relevante richtlijnen uitvoering te geven. Wat bedoelt zij hiermee
nu precies? Aanvullend vraag ik nog of er inmiddels meer zicht is op de stand
van zaken in andere lidstaten.In de nabije toekomst staat ook op Europees niveau nog het nodige te gebeuren.
Het groenboek van de Commissie over convergentie moet een debat op gang brengen
over de verschillende aspecten van dit fenomeen die voor overheden van belang
zijn. Te denken valt aan zaken zoals standaardisering, consumentenbescherming
en toezicht. Dit zal rond de eeuwwisseling moeten leiden tot Europese regelgeving,
met consequenties voor ons nationale beleid. In ons land moet het debat hierover
nog worden gestart. Wat is de stand van zaken met dit dossier?De voorgestelde ingrijpende wijzigingen op de telecommarkt moeten kritisch
worden gevolgd. Hierin krijgt de OPTA een zeer belangrijke taak. De principiële
discussie hierover is vorig jaar gevoerd. Het toezicht wordt aan de OPTA opgedragen,
tenzij dit om goede redenen onder politieke verantwoordelijkheid behoort plaats
te vinden. In de schriftelijke gedachtewisseling kan de minister nog niet
geheel de indruk wegnemen dat er afbakeningsproblemen zullen blijven ontstaan
tussen de Nederlandse mededingingsautoriteit en de OPTA. Het zal kunnen voorkomen
dat beide een oordeel over hetzelfde probleem menen te moeten vellen. De NMA
en de sectorale toezichthouder, de OPTA, moeten dan in onderling overleg maar
eruit zien te komen. Ik begrijp niet waarop de minister de stellige verwachting
baseert dat beide overeenstemming zullen bereiken. Blijkbaar is deze verwachting
ook weer niet zo stellig, want de verantwoordelijke minister moet bindende
regels geven als zij onverhoopt niet eruit komen. Overigens zal de minister
begrijpen dat wij het laatste op zich wel goed vinden, omdat wij het politieke
primaat in dezen zeker willen handhaven als het nodig is.In de schriftelijke gedachtewisseling is een groot aantal onderdelen tamelijk
intensief aan de orde geweest. Op een deel ervan zal ik niet terugkomen, omdat
het antwoord van de minister naar mijn oordeel overtuigend was. Op enkele
onderdelen heeft de minister suggesties, ook van de fracties van de RPF, de
SGP en het GPV, overgenomen. Deze heeft zij in de eerste nota van wijziging
verwerkt, waarvoor ik haar dank. Er zijn ook zaken blijven liggen waarover
wij van opvatting verschillen of waarover ik graag nog verduidelijking krijg
en ik loop de volgorde van de wet zelf langs. Ik kom dan allereerst bij de
registratie.De drempel voor toetreding tot de telecommunicatiemarkt wordt in het voorliggende
wetsvoorstel zo laag mogelijk gehouden. Een kandidaat-aanbieder moet bepaalde
gegevens overleggen om voor registratie in aanmerking te komen; niet te veel
gegevens, maar zeker ook niet te weinig. Het is mij echter niet duidelijk
waarom de OPTA voor dit doel inzicht moet hebben in de omzetgegevens van de
betreffende aanbieder.Een apart regime wordt voorgesteld voor infrastructuurvergunningen met
gebiedsbeperking. Deze worden niet omgezet in registraties maar houden op
te bestaan. Volgens mij kan dit tot problemen leiden. De zeggenschap over
de infrastructuur kan, zo stelt de minister in de nota naar aanleiding van
het verslag op pagina 36, per vergunninghouder verschillend zijn. Dat is afhankelijk
van wat hierover in het onderliggende contract tussen vergunninghouder en
exploitant, een private onderneming, staat. Nu moeten vergunninghouder en
exploitant maar uitmaken wie in aanmerking komt voor de registratie als aanbieder
van een openbaar telecommunicatienetwerk. Kan de minister aangeven hoe moet
worden gehandeld als deze twee partijen het niet eens worden?Buitenlandse aanbieders kunnen zonder problemen een registratie aanvragen.
In dit verband hebben wij vragen gesteld over het reciprociteitsbeginsel.
Dit is voor ons een aangelegen punt. Aanbieders uit een land
waarvan de markt voor Nederlandse aanbieders gesloten is, komen wat ons betreft
niet in aanmerking voor een registratie. Heb ik de minister goed begrepen
dat dit in EU verband geen probleem meer is? Klopt de berichtgeving in verschillende
kranten, dat de Franse markt voor PTT Telecom potdicht blijft, niet? De vraag
dringt zich intussen wel op waarom het reciprociteitsbeginsel niet onverkort
kan worden toegepast in deze wet en dus kan gelden voor andere niet-EU-landen.
Het bevorderen van concurrentie mag toch nooit op voet van ongelijkheid plaatsvinden
en daarmee ten koste gaan van het Nederlandse bedrijfsleven? Ik heb in de
stukken een antwoord gemist op onze vraag of door het bepaalde in de artikelen
6.1, vierde lid, en 6.9, vierde lid, voldoende waarborgen zijn opgenomen voor
het bewaken van reciprociteit. Wil de minister daarop alsnog ingaan?Voorzitter! Een dochter van een geregistreerde aanbieder mag niet onder
de registratie van de moeder op eigen naam registratieplichtige activiteiten
verrichten. Een dochter mag echter wel in naam van een geregistreerde een
bepaalde activiteit verrichten zonder dat zij zelf voor die activiteit is
geregistreerd. Waarom wordt hier zo moeilijk over gedaan? Is dit niet een
beetje spijkers op laag water zoeken?Het voorgestelde beleid ten aanzien van het frequentiebeleid en -beheer
kunnen wij onderschrijven. Met de beschikbare frequentieruimte zal doelmatig,
ofwel zuinig, worden omgegaan. Het is toe te juichen dat wordt vastgehouden
aan het uitgangspunt dat vergunningen voor de publieke omroep, landelijk,
regionaal en lokaal, bij voorrang zullen worden verleend. Daarnaast is het
goed dat in het frequentieplan duidelijk zal worden aangegeven welke frequenties
met behulp van welk verdelingsmechanisme zullen worden verdeeld. Heeft het
kabinet ook in principe voorkeur voor een bepaald mechanisme: die het eerst
komt, het eerst maalt, veiling, vergelijkende toets of loting? Over de overdraagbaarheid
van de vergunningen stelt de minister dat elke rechthebbende zelf aan de wettelijke
criteria moet voldoen en dat overdraagbaarheid om die reden onwenselijk is.
Wij hebben de neiging ons te laten overtuigen door de argumentatie van de
minister op dit punt. Wij hebben begrepen dat er intussen ook een amendement
op dit punt is ingediend. Wij zijn uiteraard benieuwd naar de reactie van
de minister op dat amendement.Collega Leers heeft een amendement ingediend dat ertoe strekt de vergunningverlening
voor het gebruik van frequentieruimte op te dragen aan de OPTA. Ik denk dat
hiermee inderdaad voor een meer zuivere benadering wordt gekozen, gelet op
de positie die de Staat heeft als aandeelhouder van KPN. Ik zou de indiener
en uiteraard ook de minister willen vragen of aanneming van dit amendement
betekent dat deze verantwoordelijkheid moet worden teruggelegd bij de minister
als de Staat geen aandeelhouder meer zou zijn.De zendmastenproblematiek is in de stukken terloops onder de aandacht
gebracht. Dat er een relatie bestaat, blijkt alleen al uit het amendement
van de collega's Van Zuijlen en Kamp op dit punt. Als dit amendement al technisch
realiseerbaar is – dat is nog een vraag gezien de kritische brief van
Nozema – vraag ik mij af of hiermee de zendmastenproblematiek wordt
verkleind of vergroot. Deze problematiek zal in toenemende mate onze aandacht
vragen. Er is geen sprake van integraal beleid op dit punt. Wij spreken over
frequenties, netwerken, zendmasten en apparatuur, maar aan ruimtelijke aspecten
wordt geen integrale aandacht besteed. En daarom worden problemen als in Kootwijk,
IJsselstein en Zeewolde naar ons gevoel min of meer op ad-hocbasis benaderd.
Is de regering bereid in een notitie nader in te gaan op de raakvlakken die
er zijn tussen de verschillende betrokken departementen, namelijk OCW, VROM,
V en W en wellicht ook VWS? Naar ons oordeel moet de landelijke overheid hierin
in elk geval regulerend optreden. Het is goed dat er een absoluut verbod op
storing blijft bestaan bij deze zendmastparken. Hoe reëel is nu de kans
dat zendapparatuur ten behoeve van verschillende toepassingen elkaar stoort?
Heeft het zojuist genoemde verbod nog consequenties voor lopende aanvragen
voor vergunningen van zendgemachtigden of van bedrijven die werkzaam zijn
in de telecommunicatiesector?Mevrouw Roethof (D66):Voorzitter! Ik vind het punt dat de heer Stellingwerf naar voren brengt
heel interessant. Is het wellicht een goede gedachte om het frequentieverdelingsplan
en de resultaten van het zero-base-onderzoek in de commissie te bespreken
met de minister van VROM. Op het moment dat het plan er is, kunnen de aspecten
van de ruimtelijke ordening op die manier goed aan de orde komen.De heer Stellingwerf (RPF):Dat was eigenlijk impliciet mijn pleidooi. Dat lijkt mij een goede suggestie.
Dat laat uiteraard onverlet dat de regering wat voorwerk kan verrichten. Ik
heb begrepen dat komende maandag, bij de bespreking van de actualisering van
de Vinex, op dit punt de aandacht zal worden gevestigd door enkele fracties,
waaronder die van de RPF. Misschien kunnen dan een aantal zaken bij elkaar
worden gebracht.Voorzitter! Het nummerbeleid en het nummerbeheer blijven een verantwoordelijkheid
voor de minister. Wij onderschrijven die keuze. Het is logisch dat daarbij
rekening moet worden gehouden met internationale afspraken en nationale beleidsmatige
aspecten, zoals consistentie en herkenbaarheid. Het is te betreuren dat er
nog weinig duidelijkheid is over de nummerportabiliteit. Concurrentie in de
telecommunicatiesector is immers gebaat bij de mogelijkheid om cliënten
hun nummer te laten behouden. Het is jammer dat de breed gesteunde motie van
de PvdA-fractie hierover niet kon worden gehonoreerd. Misschien wil de minister
nader aangeven waarom de OPTA – om haar moverende redenen, zo konden
wij lezen – heeft geweigerd nogmaals te kijken naar de realiseerbaarheid
van de voorgenomen data voor de invoering van de nummerportabiliteit. Daaraan
koppel ik de vraag wanneer de diverse vormen van nummerportabiliteit dan wel
kunnen worden gerealiseerd. In het verslag heb ik gevraagd naar de voor- en
nadelen van het beschikbaar stellen van een geporteerd nummer aan de aanbieder
aan wie het nummerblok oorspronkelijk was toegewezen op het moment dat het
nummer vrijkomt. Dit kan overigens zonder dat daarmee wordt afgedaan aan het
uitgangspunt dat de gebruiker zijn eigen nummer zoveel mogelijk houdt.
De argumenten tegen elkaar afwegend, denk ik dat het verstandig is om het
nummer niet koste wat het kost te laten terugkeren naar de oorspronkelijke
aanbieder. Wel vraag ik mij af of dit nu echt een administratief probleem
zou zijn geweest in dit computertijdperk. Overtuigender vind ik het argument
dat er na verloop van tijd gaten zullen ontstaan in de blokken door het weggaan
van klanten, zodat het hele blokkenidee op z'n minst aan waarde zal inboeten.Voorzitter! Aanbieders van informatiediensten kunnen zijn aangesloten
bij de Code telefonische informatiediensten of bij de stichting Informatiedienstencode.
De regering schept in dit wetsvoorstel wel ruimte voor een vorm van zelfregulering
via de stichting Informatiedienstencode. Op zichzelf zijn wij daar blij mee,
al blijft onze voorkeur uitgaan naar een wettelijke regeling. Schuift de regering
dit niet wat al te makkelijk van zich af? Afgezien hiervan zijn wij blij met
de koppeling aan de Reclamecodecommissie. Dat is immers een redelijk goed
werkende organisatie met een breed draagvlak. Wij vragen ons echter af of
de instrumenten wel voldoende zijn. De code zegt niets over de inhoud van
de informatiediensten, afgezien van de verboden ten aanzien van minderjarigen
als het om seksnummers gaat. Aan de grootschalige misleiding in seksadvertenties
kan of wil de codecommissie of de STIC ook niets doen. Verder is wel het blokkeren
maar niet het koppelen van seksnummers geregeld. Men kan nog steeds adverteren
met gratis nummers, vooral gericht op vrouwen die vervolgens worden gekoppeld
aan klanten die een niet gratis nummer bellen. Zoals de minister weet, willen
wij graag de mogelijkheid tot blokkering van dergelijke gratis nummers zien.
Wij zien bij voorkeur een verbod op het koppelen van gratis nummers. Ik wijs
in dit kader op de schriftelijke vragen van collega Van den Berg van 30 januari
1997 en uiteraard op de antwoorden op die vragen. Dat koppelen verleidt immers
onnodig ook kinderen. Door het over te laten aan de zelfregulering geeft de
wetgever wel de mogelijkheden uit handen om zelf bepaalde zaken anders en
beter te regelen. In hoeverre kan hierin via de in artikel 4.10 bedoelde AMvB
worden voorzien? Kan de STIC worden opgedragen bepaalde regels op te nemen?
Wat is de betrokkenheid van de medewetgever in dit verband? Ik neem aan dat
de minister in elk geval bereid is de AMvB van tevoren onder de aandacht van
de Kamer te brengen.Voorzitter! Dan wil ik nog iets zeggen over schadevergoeding bij omnummering.
De minister heeft het advies van de Raad van State om een voorziening te treffen
voor schadevergoeding indien in het geval van ambtshalve omnummering de kosten
in redelijkheid niet of niet geheel ten laste van de houder behoren te komen,
niet overgenomen. Uit de opmerkingen die de minister hierover in de stukken
maakt, onder andere in het nader rapport, valt echter af te leiden dat zij
niet uitsluit dat dat in de toekomst wel zal gebeuren. Kan de minister dat
bevestigen? Welke praktische en principiële argumenten verzetten zich
ertegen om daartoe nu al over te gaan? Ik vond het trouwens wat teleurstellend
dat de minister niet kon aangeven hoe hiermee in andere landen wordt omgegaan.
Wellicht is die duidelijkheid nu wel te bieden.Voorzitter! Vervolgens wil ik iets zeggen over de gedoogplicht bij aanleg.
Ter bevordering van de marktwerking moet de grondeigenaar toestaan dat op
zijn terrein wordt gegraven. Er bestaat gedoogplicht. De regering stelt in
dit kader voor om gemeenten niet toe te staan precariorechten te heffen in
verband met kabels ten dienste van een openbaar telecommunicatienetwerk of
van een omroepnetwerk. Terecht heeft dit voornemen veel verzet opgeroepen
bij de gemeenten. De argumenten van de VNG terzake zijn wat ons betreft overtuigend.
Het voorstel betekent een aantasting van de gemeentelijke autonomie, het belemmeren
van een optimaal gebruik van het openbaar gebied en het meten met twee maten,
omdat het Rijk wel zijn belastinginstrumentarium kan toepassen op telecommunicatiebedrijven.
Bovendien is precariobelasting niet concurrentiebelemmerend, omdat de condities
voor alle operators dezelfde zijn en de gemeenten geen exorbitant hoge belastingen
zullen heffen met het oog op de lokale lastendruk. Bij het in een aantal gevallen
overnemen van de kosten van de schade door het Rijk, is naar mijn gevoel alleen
maar sprake van het verschuiven van het probleem. De lasten worden dan door
een andere overheid gedragen. Het antwoord van de minister heeft ons in ieder
geval niet overtuigd. Hier lijkt de internationaal opererende telecomlobby
het te hebben gewonnen van de lokale lobby.Uit de beantwoording van de minister spreekt ook centralistisch denken.
Zij stelt dat het Rijk wel zijn belastinginstrumentarium kan inzetten. Op
zichzelf is dat een logisch gevolg van de uiteindelijk gemaakte keus. Een
goede onderbouwing hiervan ontbreekt echter. Sterker, ik vraag mij af of hierover
wel afstemming binnen het kabinet heeft plaatsgevonden. De opvatting van de
minister van Verkeer en Waterstaat lijkt namelijk op gespannen voet te staan
met die van haar collega van Financiën. Hij berichtte de Kamer op 7 november
1997 in ieder geval dat democratisch gekozen bestuursorganen een eigen belastinggebied
hebben en dat de wetgever het aan de gemeenten heeft overgelaten of en, zo
ja, in welke mate van die heffingsbevoegdheden gebruik zal worden gemaakt.
Vanwege alle genoemde punten hebben wij op dit onderdeel een amendement ingediend,
waarmee in ieder geval de gemeenten de vrijheid wordt geven precariobelasting
te heffen.De heer Leers (CDA):Voorzitter! Wie zal volgens de heer Stellingwerf uiteindelijk die belasting
betalen?De heer Stellingwerf (RPF):Dat is duidelijk. In alle gevallen zal dat de klant zijn.De heer Leers (CDA):Precies. En waar wonen die klanten?De heer Stellingwerf (RPF):In heel Nederland, mijnheer Leers. Maar wat wilt u hiermee zeggen?De heer Leers (CDA):Dat die klanten dus in die gemeenten wonen. Met andere woorden: ik begrijp
niet dat u pleit voor een belastingverhoging. Uiteindelijk moet de consument
in de gemeente de precarioheffing betalen.De heer Stellingwerf (RPF):Maar ik pleit niet voor een belastingverhoging. Ik bepleit de mogelijkheid
voor de gemeenten om een bepaalde vorm van belasting te heffen. Wellicht zal
dan de onroerendezaakbelasting wat minder sterk omhoog gaan.
Het is maar net waarvoor de gemeente, in volledige vrijheid, wil kiezen.Voorzitter! Ik kom toe aan mijn opmerkingen over de interconnectie. De
cruciale vraag is of in de voor ons liggende wet wel voldoende asymmetrie
is aangebracht om nieuwkomers een positie op de markt te laten veroveren.
Tegelijk moet voldoende aandacht worden besteed aan de positie van de bestaande
marktpartijen. Als ik de stukken op dit onderdeel lees, krijg ik de indruk
dat KPN wel flink aangepakt mag worden. De indruk ontstaat al gauw dat de
nieuwkomers weinig kans maken tegenover de machtige KPN. Ik voelde mij echter
aangesproken door de relativerende woorden van KPN-topman Dik. Hij stelde
in de Volkskrant dat de reuzen van Brussel op de knieën moeten, zodat
de dwergen eraan kunnen knabbelen. Maar in Nederland heet die reus KPN en
de dwergjes Deutsche Telekom, acht keer zo groot als KPN en France Télécom,
bepaald ook geen partij om medelijden mee te hebben. Hoe dit ook zij, het
ziet ernaar uit dat KPN de bestaande interconnectietarieven fors moet verlagen.
Enige ruimte voor verlaging lijkt uiteraard wel aanwezig te zijn. KPN hanteert
aanzienlijk hogere tarieven dan in de ons omringende landen gebeurt. Naar
ons oordeel moet men met de tarieven echter voldoende recht doen aan de enorme
investeringen van KPN in onderhoud en verbetering van het net. Het zou daarbij
gaan om 700 mln. per jaar. Zijn die kosten door te berekenen in de interconnectietarieven?
Hoe groot acht de minister de kans dat KPN of een andere partij naar de rechter
zal stappen vanwege onvrede met de door de OPTA bepaalde tarieven?Voorzitter! Wij zouden deze zaak ook van een heel andere kant kunnen bekijken.
Het belangrijkste telefoonnet, het nationale net, is in handen van KPN. Wij
kunnen echter de vraag stellen van wie dat net eigenlijk is. De PTT-abonnees
betalen hiervoor nog steeds elke maand ƒ 29. Volgens de concurrenten
is dat aansluitnet allang afgeschreven, misschien wel al meerdere malen. Ook
de OPTA vindt dat de afschrijvingskosten niet meer in de interconnectietarieven
mogen worden verwerkt. Kortom, wordt het niet tijd om het nationale net inclusief
aansluitnet van KPN vrij te geven? De interconnectietarieven kunnen dan nooit
méér zijn dan de kosten die nodig zijn voor onderhoud en vernieuwingen.
In het verlengde daarvan stellen wij de vraag of dat net niet het beste kan
worden beheerd door een onafhankelijke instantie. In hoeverre is er wat het
publieke beheer van de infrastructuur betreft een vergelijking te maken tussen
telecommunicatie en bijvoorbeeld de spoorwegen? Wat vindt de minister van
de suggestie om voor het net een instantie à la NS-RIB in het leven
te roepen?Minister Jorritsma-Lebbink:Voorzitter! Suggereert de heer Stellingwerf hiermee dat dat net is aangelegd
met publieke middelen?De heer Stellingwerf (RPF):Neen, ik constateer dat er grote problemen zijn wat de interconnectietarieven
betreft. Dat is uiteraard inherent aan het gegeven dat er historisch gezien
een monopolist aanwezig is. Dat moet worden opengebroken, maar je zult altijd
heel vervelende discussies houden: het klopt niet helemaal, men haalt er te
veel vanaf of KPN wil er te veel bij doen. Is het niet veel verstandiger om
het bij een onafhankelijke instantie onder te brengen, zoals het Railinfrabeheer
dat voor de spoorwegen doet? Zou dat niet wenselijk zijn?Minister Jorritsma-Lebbink:De heer Stellingwerf kiest er nu voor, ongeveer tien jaar na dato, om
iets te doen wat ooit bedacht was, maar toen als overbodig werd beschouwd,
en nu een apart net te maken terwijl er al meer netten zijn. Dat is toch een
beetje raar.De voorzitter:Ik stel voor die discussie naar straks op te schuiven.De heer Stellingwerf (RPF):Voorzitter! Ik kom bij de privacyregelgeving. Hoofdstuk 11 van de wet,
dat de privacyaspecten regelt, heeft een betrekkelijk gedetailleerd karakter.
De minister is zeer uitgebreid ingegaan op onze vragen op dit onderdeel. De
gekozen beleidslijn is goed verdedigbaar.De minister heeft in de stukken de waarde van het aftappen voldoende aangetoond.
De regering wil onverkort vasthouden aan volledige inwerkingtreding van de
bepalingen van hoofdstuk 13. Wij vragen ons af of dat in het licht van het
binnenkort nog te voeren debat over bijzondere opsporingsmethoden wel de verstandigste
keuze is. Hoezeer wij ook hechten aan de mogelijkheid om zo breed mogelijk
te tappen, bestaat er nu geen mogelijkheid om dit hoofdstuk pas in werking
te laten treden als het debat over de bijzondere opsporingsmethoden, dat nog
voor de verkiezingen moet plaatsvinden, is afgerond? Wellicht is op dat punt
een amendement te overwegen. Daar denken wij dus aan.Ik wil nog ingaan op de inhoud van hoofdstuk 13. De kosten moeten naar
ons oordeel niet alleen voor rekening van de aanbieders komen. Het amendement
op stuk nr. 57, dat beoogt het Rijk te laten meebetalen, gaat wat ons betreft
in de goede richting. Ik weet nog niet of het uitgangspunt moet zijn dat het
Rijk de kosten voor het tappen zoveel mogelijk zelf betaalt. Ik wil hierover
eerst de opvatting van de minister horen.Ik heb ook kennisgenomen van het amendement op stuk nr. 15, waarmee wordt
beoogd de kosten van het aftapbaar maken van niet-openbare telecommunicatienetwerken
bij het Rijk te leggen. Waarom wordt ervoor gekozen om de kosten helemaal
op het Rijk af te wentelen? Welk principieel onderscheid rechtvaardigt het
maken van onderscheid op het punt van de kosten tussen aanbieders die in beginsel
wel en geen rekening hoeven te houden met de in hoofdstuk 13 bedoelde verplichtingen?
Wat is in het algemeen de stand van zaken in het standaardisatieproces?De opvattingen over de mogelijkheden om ruimte te bieden voor tariefdifferentiatie,
bijvoorbeeld naar regio, lopen uiteen. Ik ben geneigd de lijn van collega
Leers te kiezen, zoals verwoord in het amendement op stuk nr. 22. In principe
gelden overal dezelfde tarieven, tenzij concurrentie leidt tot voldoende prijscontrole.
De vraag is nog wel wat hierbij moet worden verstaan onder "voldoende". Ik
ga ervan uit dat dit concreet zal resulteren in hogere prijzen in dunbevolkte
gebieden dan in de dichterbevolkte regio's. Willen wij dat men bijvoorbeeld
in Groningen twee keer zoveel betaalt voor een gesprek als in de Randstad?
Moet hier toch niet primair sprake zijn van het solidariteitsprincipe?De techniek van de kabelgoten is aantrekkelijk. Het opbreken zal minder
rompslomp veroorzaken. Wel vraag ik mij af of het niet kan leiden tot toenemende
criminaliteit en vandalisme.Voorzitter! De Telecommunicatiewet is een complexe wet. Veel zaken worden
erin geregeld waarover veel vragen zijn te stellen. Ik ben benieuwd naar de
reactie van de minister, met name op het grote aantal amendementen.De heer Poppe (SP):Mevrouw de voorzitter! Er was een tijd waarin in Nederland veel werd opgebouwd
dat te maken had met algemene maatschappelijke dienstverlening. Ik denk bijvoorbeeld
aan de sociale huisvesting, aan de elektriciteitsproductie en -distributie,
aan het openbaar vervoer en aan de gezondheidszorg. Ook de telecommunicatie
viel daaronder. Het had een maatschappelijke functie waar de hele samenleving
belang bij had. Inmiddels is een hybride politiek ontstaan, waarbij aan de
ene kant de resultaten van de nutsfunctie gehandhaafd moeten worden, terwijl
aan de andere kant de zaak vercommercialiseerd moet worden. Ook deze wet is
een poging om de nutsfunctie te verzoenen met vercommercialisering. Ik garandeer
de minister dat dat uiteindelijk geen goede resultaten zal opleveren.Een week geleden werd in deze zaal de elektriciteitsproductie als nutssector
ten grave gedragen. Vandaag wordt een nieuwe mijlpaal bereikt in het Paarse
marktdenken: er worden regels vastgesteld voor meer concurrentie in de telecommunicatie.
Toen wij vier jaar geleden in de Kamer kwamen, was men al enige jaren bezig
om vele nutsfuncties op te heffen. Zo was ook de PTT al geprivatiseerd. Wij
zijn op een rijdende trein gesprongen, maar willen niet als blinde passagiers
blijven zitten tot de trein een keer ergens aankomt. Wij willen ons hevig
blijven bemoeien met de snelheid en de richting van de trein.Als deze wet erdoor komt, is dat goed nieuws voor de aandeelhouders. Volgens
de laatste berichten zijn dat er in Nederland al meer dan een miljoen. De
vraag is of het ook goed nieuws is voor de huis-, tuin- en keukenklanten.
Is het ook goed voor Bep die Marie wil bellen? Is het ook goed nieuws voor
Jan die zijn oma wil bellen? Is het goed voor de mensen die voor andere kleine
zaken gebruik willen maken van de diensten van PTT Telecom? Als alle dienstverlening
commercieel moet gaan, is het de vraag of wij dan wel een prettige samenleving
overhouden. Is de gewone klant, als straks de concurrentie in volle hevigheid
losbarst, ook goedkoper uit? Als wij de aanloop van de afgelopen jaren bekijken,
is er weinig aanleiding om dat te veronderstellen. Na de verzelfstandiging
van de PTT wordt er BTW geheven op de telefoonrekening. Die BTW is slechts
voor de helft gecompenseerd door een tariefverlaging. De kosten voor een aantal
servicediensten, zoals het opnemen in de telefoongids, zijn fors gestegen.
Wel gedaald zijn de tarieven voor internationaal en mobiel bellen. Dat zijn
de groeimarkten waarop niemand de boot wil missen. Maar dat is straks over.
Geloof dat nou maar van mij. Het vrijemarktgedoe trekt een groot aantal kleine
nieuwe bedrijfjes aan.De wetmatigheid van de markt leert ook dat er daarna via opkopen of opgekocht
worden weer clustering plaatsvindt. De antikartelwetgeving kan dat nooit tegenhouden.
Daarvoor hoef je alleen maar te kijken naar de grootwinkelbedrijven die samengaan.
Wij moeten nog zien of dat tegengehouden kan worden door de heer Van Miert
ver weg in Brussel. Straks hebben wij een aantal grote bedrijven, die echter
niet langer nutsbedrijf zijn. De democratie heeft daar nauwelijks meer invloed
op. De liberalisering is tegelijkertijd ontdemocratisering.Het lijkt erop dat ook in de telecomsector de concurrentie voor de commercieel
interessante markten van grootverbruikers en yuppen gevoerd wordt via de portemonnee
van de mensen met een normale telefoonaansluiting en een binnenlands belpatroon.
Wat dat betreft is de analogie met de elektriciteitsmarkt, waar ik het net
over had, frappant. De minister zegt in de nota naar aanleiding van het verslag
over ons streven om de telecomsector als nutssector te behouden en te versterken:
dit zou geheel tegendraads zijn met het gevoerde beleid van de afgelopen tien
jaar en ook in strijd zijn met de Europese regelgeving. Heel goed, mevrouw
de minister, ik ben inderdaad een tegendraads baasje, zeker als dat noodzakelijk
is. Als iets een kant opgaat waarvan je kunt voorzien dat het niet de goede
is, ben je wel een oen als je blijft afwachten waar het op uitkomt. Als de
Europese regelgeving ertoe leidt dat het maatschappelijk belang wordt opgeofferd
aan de belangen van de aandeelhouders, is er alle reden om tegendraads te
zijn. Zonder dwarsliggers hebben wij ook geen goed spoor.Mevrouw Roethof (D66):De heer Poppe borduurt nu verder voort op zijn indringende stelling van
zo-even, namelijk dat de liberalisering in feite een vorm van ontdemocratisering
is. Het is natuurlijk waar dat de Nederlandse burger minder te vertellen heeft
over Europese richtlijnen, maar de Nederlandse consument heeft veel meer keuzemogelijkheden.
Het hangt ervan af hoe je dat definieert. Ik vind zijn redenering absoluut
aan alle kanten tekortschieten en een malle simplificatie van waar wij mee
bezig zijn.De heer Poppe (SP):De nieuwe diensten die wij nu zien, zoals voicemail, het doorschakelen
van je telefoon en dergelijke, hebben te maken met technologische ontwikkelingen.
Dat heeft niets met het wel of niet commercieel worden te maken. Waarom zouden
de nutsbedrijven dat niet ook kunnen? Dat moet u mij even uitleggen.De voorzitter:U moet geen interrupties uitlokken. Gaat u verder met uw verhaal. Mevrouw
Roethof zal er wellicht in haar eigen betoog op ingaan.De heer Poppe (SP):Juist. Mijn vraag was duidelijk.Ik zei al dat hier hetzelfde liedje speelt als bij de nieuwe Elektriciteitswet,
die vorige week is aangenomen. Daarbij heeft de overheid allerlei kunstgrepen
moeten toepassen om de nadelen van de concurrentie weer een beetje in te dammen.
Ook de nu aan de orde zijnde wet loopt over van regels met betrekking tot
vergunningen en toezicht, interconnectie, het toekennen en beheer van nummers,
het frequentiebeleid, tarieven, het aftappen, enzovoorts. Daar komt nog een
hele karrenvracht aan amendementen bij die het aantal regels waarschijnlijk
nog zal vergroten. Bij een nutssector, de telecommunicatie
als dienstverlening aan de samenleving, zouden op alle terreinen, met uitzondering
van het aftappen, veel minder of zelfs in het geheel geen regels nodig zijn.
Per slot van rekening kan de overheid in die situatie als eigenaar de noodzakelijke
controle uitoefenen.Staan er nu helemaal geen voordelen tegenover? Natuurlijk wel. Er komt
de laatste tijd een stortvloed van nieuwe producten op de markt. Er is een
aantal heel nuttige bij, zoals het automatisch doorschakelen naar een ander
nummer, nummerherkenning, voicemail en dergelijke. Het feit dat PTT Telecom
de hete adem van de concurrentie in zijn nek voelt, zal daar natuurlijk wel
een rol bij spelen. Maar er is geen enkele reden waarom dit soort productvernieuwing
niet mogelijk zou zijn met een nutsbedrijf.Mevrouw Roethof (D66):Nu allemaal grote particuliere bedrijven investeren in die nieuwe diensten
en nieuwe infrastructuur, hoeft de overheid dat niet te doen. Dan kan de overheid
haar geld gebruiken voor uitkeringen. Volgens mij is de heer Poppe daar een
groot voorstander van.De heer Poppe (SP):Als de overheid investeert, brengt het ook iets op. Toen de PTT werd verkocht,
heeft men als het ware de kip met de gouden eieren verkocht, want het was
een winstgevend bedrijf, ook voor de overheid. Als grote bedrijven investeren,
hoeft de overheid dat niet te doen, dat klopt, maar de klanten betalen die
investeringen. Dat betekent dat die klanten niets anders kunnen doen met dat
geld. Hoe dan ook, de gewone mensen die telefoneren, een postzegeltje moeten
kopen, oftewel de gebruikers betalen altijd alles, of het nu door de overheid
wordt gedaan of door een particulier. Het verschil is dat er sprake is van
ontdemocratisering, als het is gecommercialiseerd. Dan staat de overheid ergens
achter de horizon om met wat regeltjes te proberen de zaak in het gareel te
houden, zonder feitelijk invloed te hebben. Daarom moeten wij het niet alleen
hebben over de voordelen, want die zijn er, maar ook over de schaduwzijden.De schaduwzijde van de meeste nieuwe producten zijn de tariefformules
en marketingcampagnes, die allemaal maar één doel hebben: meer
omzet en dus meer winst maken. Die zullen wij met z'n allen op moeten hoesten.
Oproepen of grote advertenties om vooral meer te telefoneren zijn eigenlijk
te gek om los te lopen. Als mensen willen bellen, moeten zij kunnen bellen,
maar oproepen om vooral veel te telefoneren zijn werkelijk onzin.Tot zover mijn algemene kanttekeningen bij het wetsvoorstel. Ik moet mij
nog even beraden over onze conclusie. Ik heb ook nog wat concrete vragen.
Wij hebben bij de schriftelijke inbreng gevraagd om het wettelijk onmogelijk
te maken dat bedrijven hun aansprakelijkheid contractueel uitsluiten. De minister
zegt dat dit niet hoeft, omdat daar het Burgerlijk Wetboek voor is. De klant
stapt maar naar de rechter. Dat is zeer omslachtig en voor veel gewone mensen
is dat een bezwaarlijke methode. Door dat in de Telecommunicatiewet op te
nemen kan de minister, of de OPTA, ingrijpen. Nu zou een telefoonabonnee zelf
een advocaat moeten nemen. Daarbij geldt meestal een flink eigen risico voor
de kosten. Hij moet veel moeite doen en het is een dure grap. Ook al hebben
zij alle rechten van de wereld, veel mensen zullen afhaken en hun recht niet
halen. Bovendien hebben de rechters het toch al druk, zoals wij weten. Ik
wil daarom een nadere reactie van de minister waarom wij de aansprakelijkheid
niet in de wet kunnen regelen.Mijn tweede vraag heeft betrekking op de toewijzing van frequenties. Ik
waardeer het dat de minister na een opmerking van de SP-fractie het absoluut
verbod van storing alsnog in de wet heeft opgenomen. Voor de duidelijkheid,
het gaat om storing van elektrotechnische apparatuur in de omgeving van zendmasten.
Dat lijkt mij echter in tegenspraak met de weigering van de minister om het
gebruik van de overlast gevende langegolf- en middengolfzenders voor omroeptoepassingen
uit te faseren. De aanzwellende stroom klachten uit onder meer de regio's
Kootwijk, Zeewolde, Lopik en Montfoort zet steeds meer fracties aan het denken.
Zelfs de VVD-fractie heeft hierover onlangs vragen gesteld, en dan moet er
toch heel wat aan de hand zijn.De minister antwoordt echter dat er nog steeds veel vraag is naar deze
frequenties. Dat zal best. Bovendien levert het ook nog geld op voor de Staat.
De vraag is echter of het gewin voor de Staat en de zendgemachtigden opweegt
tegen de overlast van de omwonenden en de verliezen bij een aantal landbouwbedrijven
in de buurt van die zenders. Het eigen gewin is zelfs zo belangrijk voor Verkeer
en Waterstaat dat dit ministerie op een heel andere frequentie opereert dan
het ministerie van VROM. Zo deelde Verkeer en Waterstaat in 1995 nog nieuwe
zendvergunningen voor Lopik uit aan Nozema, direct nadat de wijk Zenderpark
in IJsselstein door de Kamer was aangewezen als Vinex-locatie voor de bouw
van 4300 woningen. Die wijk ligt straks binnen 150 meter van de dichtstbijzijnde
zendmast. Het is toch ongelofelijk dat twee ministers die zulke dikke maten
zijn, zo langs elkaar heen kunnen werken? Het is bovendien duidelijk dat zendgemachtigden
die de keuze hebben, de voorkeur geven aan de FM omdat de kwaliteit veel beter
is. Zo heeft Veronica in januari nog twee middengolffrequenties teruggegeven
na op de FM meer ruimte te hebben gekregen. Waarom wordt de vrijkomende ruimte
op de FM dan niet bij voorrang gebruikt om de hoofdpijn bezorgende langegolf-
en middengolfzenders uit de lucht te halen? Met andere woorden: haal de echte
stoorzenders eens uit de lucht!Voorzitter! Ik kom te spreken over de tarieven. Als de tarieven worden
overgelaten aan het vrije spel der markt, zullen de oninteressante delen van
de markt het gelag betalen. Daar is al over gerept. Ik denk bijvoorbeeld aan
dorpen op het platteland, waar de investeringen in verhouding tot het gebruik
van de telefoon ongetwijfeld hoger zijn dan in de steden en in de Randstad.
Maar misschien zullen zelfs binnen de steden bepaalde wijken of bepaalde klanten
commercieel oninteressanter worden dan andere. Het gaat tenslotte om winst,
het is commercie geworden. Het is geen dienstverlening meer maar handel.Wij vinden het absoluut onaanvaardbaar als dit soort verschillen zal leiden
tot tariefdifferentiatie. Onze voorkeur gaat uit naar een landelijk tarief
en een verbod op regionale differentiatie, ook niet in een verkapte vorm door
middel van allerlei kortingsregelingen, bonussen en al dat soort zaken. Voor
sommige telecomproducten kunnen dit soort toeters en bellen immers tientallen
procenten van de factuurprijs uitmaken. Ik wil hierover nog
een laatste vraag stellen. De minister zegt in de nota naar aanleiding van
het verslag dat voor de OPTA een belangrijke rol is weggelegd bij het toetsen
van tariefdifferentiatie, zoals bonussen en dergelijke. Hoever reiken nu precies
haar bevoegdheden in dezen? Dat wordt ons uit het antwoord van de minister
niet duidelijk. Met andere woorden: is de minister bereid ervoor te zorgen
dat die tariefdifferentiatie al naar gelang de commerciële voordelen
niet zal plaatsvinden? Op die manier zal er sprake blijven van solidariteit
over het hele land wat betreft de kosten van het gebruik van het netwerk.Voorzitter! Ik rond af. Wetten zouden er moeten zijn om de rechtsbescherming
van de burgers en instellingen in het land te verzekeren. Dit wetsvoorstel
offert die rechtsbescherming in belangrijke mate op aan de wens om een voormalige
nutssector aan de gesel van de markt te onderwerpen. Dat is nergens voor nodig:
niet voor de toekomst, niet voor betere producten en niet voor productvernieuwing.
Daar is het allemaal niet voor nodig. Dat kan ook allemaal met een nutssector.
Als daar fouten in zitten, dan moet je die herstellen en niet het kind met
het badwater weggooien. Dat dreigt nu immers te gebeuren. Er wordt vaak gewezen
op de snelle ontwikkelingen in de telecomsector van de laatste tijd. Maar
wie zegt mij dat die ontwikkelingen uitsluitend het gevolg zijn van de marktwerking?
En wie durft te stellen dat het allemaal straks veel beter gaat? Ik niet!Mevrouw Roethof (D66):Voorzitter! De fractie van D66 hecht zeer aan de opbouw van de elektronische
snelweg. De vorderingen die ons land op het gebied van IT en ICT zal maken,
zullen bepalend zijn voor de economische positie die wij straks zullen innemen
in Europa. Wanneer wij de gulden hebben ingeruild voor de euro en het concurrentievoordeel
van de harde munt kwijt zijn, neemt het belang van een versnelde digitalisering
alleen maar toe. In dit licht betreuren wij het dat de convergentie van de
media- en de telecommunicatiesector onvoldoende in dit wetsvoorstel tot uitdrukking
is gekomen.Wij onderkennen wel het probleem: er loopt een concessie aan de publieke
omroep tot het jaar 2000 en de kijker zou toch wel gek opkijken als er opeens
geen televisie meer door de kabel kwam. Maar het resultaat is een wet die
de huidige benutting van de infrastructuren laat zoals zij is. Er gaat dus
geen grote impuls tot innovatie van uit. Wij nemen aan dat de minister intussen
kennis heeft genomen van het groenboek convergentie. Wat is het Nederlandse
standpunt over dit probleem? Is zij het met ons eens dat de evaluatie van
de telecommunicatierichtlijnen die op basis van dit groenboek in 1999 zal
plaatsvinden, ook consequenties heeft voor deze wet? Wanneer wordt door dit
kabinet de maatschappelijke discussie over de convergentie van telecom en
de mediasector in gang gezet? Mijn fractie vindt dat wij daar beter morgen
dan overmorgen meer kunnen beginnen.Tussen telecommunicatie en omroep gebeuren spannende dingen. Zo is PTT
Telecom gestart met een ADSL-proef. Dat betekent televisie via de telefoonlijn.
In antwoord op onze vragen schrijft de minister dat een aanbieder van een
openbaar telecommunicatienetwerk best programma's mag uitzenden, maar dat
dan uiteraard ook de doorgifteplicht – het basispakket televisie –
voor die aanbieder geldt. D66 is het van harte met haar eens. Wij zijn dan
ook teleurgesteld dat de minister aan zichzelf de mogelijkheid toekent om
dat vereiste weer ongedaan te maken. Hoe wil zij met dat instrument omgaan:
terughoudend of ruimhartig? Wij hopen dat zij er zeer terughoudend mee zal
zijn. Ook op de kabelexploitanten rust die doorgifteplicht voor de televisie.
Dat is in de concurrentie met PTT Telecom beslist een nadeel.Een enigszins vergelijkbaar probleem doet zich voor tussen de Internetserviceproviders
en de kabelexploitanten. Daar moet gelden dat kabelexploitanten wanneer zij
Internet gaan aanbieden, verplicht worden om hun infrastructuur gelijktijdig
open te stellen voor providers. Is de minister ervan overtuigd dat dit op
basis van de huidige wet met het huidige toezichtregime kan worden afgedwongen?
Langs welke weg? Hoe groot is die garantie? Wij vragen ons dus af hoe de minister
met het probleem van die verticale integratie om wil gaan. Met die verticale
integratie bedoel ik dat als de eigenaar van een infrastructuur zelf ook diensten
wil gaan aanbieden en alles tot en met content in eigen hand wil houden, hoeveel
mogelijkheden er dan zijn om dat te beletten? Laten we niet vergeten dat tot
nu toe de toegang tot de kabel in de praktijk de meeste conflictstof heeft
opgeleverd. Nu we nog steeds met schaarste in de infrastructuur worstelen
zou het toegangsprobleem zich op vele deelmarkten kunnen klonen. Graag een
reactie.Mijn fractie heeft een vraag bij de definitie van een openbaar telecommunicatienetwerk
in deze wet. Deze is ruimer dan de richtlijn. Het gevolg is dat je hier, als
je via je pc een kleine netwerkdienst opzet, al een aanbieder van een openbaar
telecommunicatienetwerk bent in de zin van de wet, met bijbehorende rechten
en verplichtingen. Waarom is dat? Dit heeft overigens alleen consequenties
voor het nationale beleid, dat wil zeggen: registraties, vergunningen, gedoogplicht
en aftappen. Laat ik een voorbeeld geven. In hoofdstuk 2, registratie, wordt
ook aan Internetserviceproviders de verplichting opgelegd zich te laten registreren.
Dat hoeven ze nu niet. Waarom vindt de minister dat nodig? De kracht van deze
minister was toch dat ze een groot aantal vergunningen en verplichtingen tot
registratie heeft afgeschaft? Zij geeft daarover terecht graag op.Ook in hoofdstuk 5 bij de gedoogplichten is er duidelijk winst door de
gemeenten te behalen door de kring van gerechtigden iets te verkleinen.De heer Kamp (VVD):Stel dat een serviceprovider een Internettelefoniedienst aanbiedt en het
wordt een groot succes. Waarom zou dat niet geregistreerd behoeven te worden?Mevrouw Roethof (D66):Mijn vraag aan de minister was waarom zij het wel wil registreren. Op
basis van de Europese richtlijnen hoeft het niet. Zij heeft waarschijnlijk
een reden om die Europese richtlijn niet te implementeren. Zij wil in Nederland
een ruimere reikwijdte. Ik wil dat liever niet.De heer Kamp (VVD):Wij hebben specifieke toezichtregels gemaakt en wij willen graag dat er
specifiek toezicht gehouden gaat worden op de ontwikkeling van de markt. Je
moet als toezichthouder wel weten wat er allemaal aan de hand
is. Daarbij hoort dat er een registratie is van alles wat enigszins van belang
is. Als er een dienst is die niet van belang is, hoeft die niet geregistreerd
te worden. Is er een dienst die wel van belang is, dan moet die wel geregistreerd
worden. Het lijkt mij goed voor de verdere ontwikkeling van de markt en het
functioneren van de toezichthouder. Ik zie het probleem niet.Mevrouw Roethof (D66):Ik vind het ook heel verrassend dat deze vraag uit liberale hoek komt
en ik begrijp dan ook niet waarom ik u dat moet uitleggen. Als de overheid
ergens buiten kan blijven, is dat toch heerlijk?De heer Kamp (VVD):De overheid kan er niet buiten blijven. Zij is van plan een oude monopoliesituatie
zo gauw mogelijk te laten overgaan naar een markt met vrije mededinging, maar
zij wil dat een toezichthouder de ontwikkelingen op de markt in de gaten houdt.
Nu wil mevrouw Roethof een onderdeel van die ontwikkelingen uit het zicht
van de toezichthouder houden. Dat is toch vreemd?Mevrouw Roethof (D66):In mijn ogen is die toezichthouder in het leven geroepen om ervoor te
zorgen dat de voormalige monopolist geen misbruik maakt van de aanmerkelijke
machtspositie die zo'n bedrijf heeft. Ik vind het goed dat, als er andere
problemen ontstaan, de toezichthouder zich daar ook mee bezighoudt. Hij moet
echter niet Jan en alleman registreren, omdat er mogelijkerwijze wel eens
een probleem kan ontstaan.De heer Kamp (VVD):Deze wet is opgesteld vanuit het idee dat alles wat op de markt is, met
elkaar gekoppeld kan worden. Dan kan de elektronische snelweg zo goed mogelijk
ontwikkeld worden. De interconnectie is een der essentiële punten van
deze wet. Voordat je je met die interconnectie kunt bemoeien, moet je eerst
weten wat er allemaal bestaat. Als het om kleinigheden gaat, moet de overheid
zich niet druk maken, maar alles wat van belang is voor de ontwikkeling van
de markt moet in het oog worden gehouden.Mevrouw Roethof (D66):Volgens mij is de kracht van deze wet de liberalisering en dat betekent
dat je zaken vrijgeeft. Het vrije ondernemerschap krijgt ruim baan in de hoop
dat dit tot veel nieuwe initiatieven leidt. Ik begrijp niet waarom de heer
Kamp facetten van het vrije ondernemerschap, die niet direct nodig zijn om
de voormalige monopolist te corrigeren, aan een registratie wil binden.In hoofdstuk 5, bij de gedoogplichten, is er voor de gemeenten winst te
behalen door de kring van bedrijven met een gedoogplicht iets te verkleinen.
Dit kan door aanpassing van de definitie openbare telecommunicatiedienst aan
de door de ITU gehanteerde standaard, die ook in de Europese richtlijn wordt
gebruikt.Niet-openbare telecommunicatienetwerken worden niet aan regels gebonden.
De OPTA moet uitmaken of er sprake is van een openbare dan wel particuliere
telecomdienst of netwerk. Hoe gaat de OPTA dat doen als de eigenaar van dat
netwerk of die dienst een particulier oogmerk heeft en dus helemaal geen contact
zoekt met de OPTA? D66 is er geen voorstander van om de OPTA onderzoek naar
intranetten van grote bedrijven of instellingen te laten verrichten. Wij zijn
ook niet blij met de bevoegdheid die de minister zich in tweede instantie
bij nota van wijziging heeft toegekend. Als zij wil, kan zij ook niet-openbare
diensten of netwerken verplichten tot aftappen. Er ligt een amendement van
ons om die bepaling te schrappen.D66 heeft er in het verslag voor gepleit om een scherper onderscheid te
maken tussen netwerken en diensten door de centrales van PTT Telecom uit het
aansluitnet te lichten en het mogelijk te maken dat de concurrent de klant
al van dienst kan zijn op het niveau van de centrale. Het is een ingewikkelde
kwestie, maar het is in feite precies hetzelfde als de OPTA nu in haar consultatiedocument
voorstelt: de zogeheten ontbundeling. De vraag is nu in hoeverre die ideeën –
de ontbundeling – moeten leiden tot aanpassing van dit wetsvoorstel.
Door de ontbundeling kan een nieuwe marktpartij een abonnee van de PTT overnemen
door de aansluitlijn naar de woning van PTT Telecom te leasen, waarmee deze
verandert in een huurlijn. Hoe staat de minister tegenover deze ontbundeling?
En komt zij met een nota van wijziging om dit mogelijk te maken? Of is er
helemaal geen wetswijziging voor nodig?De meeste uitvoering wordt overigens niet in de wet, maar bij ministeriële
regeling of AMvB geregeld. De telecommunicatiemarkt is namelijk dynamisch,
de techniek schrijdt voort en de wetgever moet hier flexibel op kunnen inspelen.
Wij kunnen die redenering goed volgen, maar wij zien niet in waarom het nodig
is de Tweede Kamer ver buitenspel te zetten. Bij de behandeling van de Elektriciteitswet
heeft onze VVD-collega, Johan Remkes, een amendement ingediend om beide Kamers
der Staten-Generaal de mogelijkheid te geven deze lagere regelgeving te beïnvloeden.
Ik geef er bij deze wet de voorkeur aan om dit op een fijnmaziger manier bij
te stellen. Een enkele AMvB, zoals die voor de universele dienst, zou wat
ons betreft ook in aanmerking komen voor een zware voorhangprocedure. Een
aantal andere willen wij bij amendement onder de lichte voorhang brengen.
In een apart amendement stellen wij voor om de artikelen die direct betrekking
hebben op de rechtsbescherming aan subdelegatie te onttrekken. Maar dat vinden
wij voor D66 vanzelfsprekend. Ik zeg dat in het bijzonder tegen de heer Poppe.Ook ik houd voor het gemak de volgorde aan van de nota naar aanleiding
van het verslag. En zo kom ik op het toezicht. D66 heeft geen moeite met wijze
waarop het kabinet de afstemming tussen de OPTA en de NMA heeft geregeld.
Dat het nodig is om hecht samen te werken om het zogeheten "forumshoppen"
te voorkomen, staat voor ons vast. Wij vinden ook dat generiek mededingingstoezicht,
van de NMA dus, een bredere strekking behoort te hebben dan specifiek mededingingstoezicht
op die telecommunicatiemarkt, wat de OPTA doet. Het generieke toezicht zorgt
immers voor de samenhang in het beleid en is het beste in staat om het meten
met twee maten te voorkomen. Daarom vinden wij het logisch dat het toezicht
op de decoder of andere systemen voor conditional access eveneens naar de
NMA gaat, omdat het toezicht op de kabel daar al op 1 januari van dit jaar
is ondergebracht.Wij zijn het eens met de keuze van de minister om de OPTA geen regelgevende
bevoegdheden te geven. Zij heeft gelijk als zij stelt dat de
implementatie van richtlijnen haar verantwoordelijkheid is en niet die van
het college. De OPTA kan beleidsregels opstellen en is belast met de bestuursrechtelijke
handhaving van dit wetsvoorstel. Dat is heel wat. Wij zijn niet ontvankelijk
voor het verhaal dat de toezichthouder op deze manier niet uit de voeten kan.
De regering stelt een trapsgewijze geschillenbeslechting voor. Ten eerste
is dat samenwerking tussen de mededingingsautoriteiten. Ten tweede is dat
afstemming over algemene begrippen tussen de toezichthouders. Ten derde is
er het instemmingsrecht. Dat moet de OPTA bij de NMA verkrijgen. En als dit
alles nog nergens toe geleid heeft, kunnen de ministers van Verkeer en Waterstaat
en van Economische Zaken de knoop doorhakken.Het enige nadeel van deze werkwijze, waar wij dus wel voor zijn, is dat
de onafhankelijkheid verloren gaat. Wij hebben bij de wet over de OPTA over
die onafhankelijkheid gesproken. Het toezicht moest vooral op afstand van
de minister komen te staan, omdat de overheid nog steeds 44% van de aandelen
in KPN heeft. Het zal de markt weinig vertrouwen geven als de grootste aandeelhouder
van de grootste marktpartij de beslissingen over rechtvaardige mededinging
neemt. Zoals men weet, valt de NMA nog steeds onder directe verantwoordelijkheid
van minister Wijers. Daarom vinden wij dat de overheid nu een groter deel
van haar KPN-aandelen moet verkopen. De splitsing van Post en Telecom biedt
een goede gelegenheid om de afspraken van 1993 te herzien en om niet langer
vast te houden aan het idee dat de overheid tot het jaar 2004 33% van de aandelen
behoudt.De heer Poppe (SP):Ik ga even terug naar de behandeling vorige week van de Elektriciteitswet.
Toen was het nodig dat de vier grote elektriciteitsproducenten in Nederland
in één grootschalig productiebedrijf komen, omdat zij anders
de concurrentie met de buitenlandse markt niet aankunnen.Mevrouw Roethof (D66):Mijnheer Poppe, ik kan u niet goed verstaan. Kunt u wat beter in de microfoon
praten?De heer Poppe (SP):Dat zal ik doen. Vorige week is ervan uitgegaan dat de vier grote elektriciteitsproducenten
samengaan in één grootschalig productiebedrijf, omdat zij anders
de concurrentie met de grote buitenlandse maatschappijen, zoals EDF, niet
aankunnen. Nederland blijft desondanks een tuinkabouter. U stelt nu voor om
de PTT – zo zal ik het maar even noemen – verder op te splitsen.
Dan wordt het een nog kleinere tuinkabouter in vergelijking met buitenlandse
concurrenten. Waarom stelt u dat voor? Uw eigen minister van Economische Zaken
wil ten aanzien van de elektriciteitsproductie immers het tegenovergestelde.
Ik snap dat niet.Mevrouw Roethof (D66):Ik begrijp dat u het niet begrijpt. Dat blijkt uit uw opmerking. Ik stel
niet voor PTT Telecom op te splitsen. Ik stel voor om het aandeel van de overheid
in dat bedrijf terug te brengen. Er ligt een afspraak die loopt tot 2004.
In dat kader houdt de overheid een bijzonder aandeel, dat wil zeggen 33%,
dus eenderde van de aandelen. Dat is afgesproken, omdat wij indertijd dachten:
het is een nutsfunctie geweest en de overheid moet daar toch enige invloed
op kunnen uitoefenen. Nu de Europese richtlijnen er liggen en nu wij deze
prachtige wet hebben, hebben wij naast de wet ook het toezicht door twee toezichthoudende
organen. Het is nu beslist niet meer zo dat de overheid het aandelenpakket
gebruikt om invloed uit te oefenen op bedrijfsbeslissingen van PTT Telecom.
Dat is echt wel het laatste wat de overheid op dit moment wil doen. Als wij
het bedrijf op een of andere manier bij willen sturen vanwege de nutsfunctie –
bijvoorbeeld de universele dienst – dan doen wij dat op basis van deze
wet, met de uitvoeringsregels en met de OPTA. Wij hebben dat bijzonder aandeel
dus niet meer nodig. Juist omdat het bedrijf de concurrentie aangaat in Europa
en de rest van de wereld, denk ik dat het voor het bedrijf plezierig is een
geringer aandeel van de overheid te hebben in de eigendomsverhoudingen. Dat
maakt het bedrijf weer een beetje moderner, flexibeler, aantrekkelijker en
sexyer. Dat wil het bedrijf graag, geloof ik. Ik zou dat het bedrijf niet
willen ontzeggen.De heer Poppe (SP):Hiermee zegt u dus dat een nutsbedrijf ouderwets is.Mevrouw Roethof (D66):Dat zeg ik inderdaad. Maar het wil tot u niet doordringen, geloof ik.
Nutsbedrijven zijn inderdaad een beetje ouderwets.De heer Poppe (SP):En wat denkt u van de gezondheidszorg en het onderwijs? Is het onderwijs
ook ouderwets, omdat het nog direct onder de overheid valt?Mevrouw Roethof (D66):Nee, ik vind het onderwijs beslist niet ouderwets. Ik vind het onderwijs
geen nutsbedrijf.De heer Poppe (SP):Het is wel een nutsfunctie. Het onderwijs is volledig in handen van de
overheid.De voorzitter:Laten wij ons beperken tot de Telecommunicatiewet.De heer Poppe (SP):Een vergelijking kan verhelderend werken. Als deze gedachte blijft bestaan,
wordt straks ook de Tweede Kamer geprivatiseerd!Mevrouw Roethof (D66):Ik weet niet of dat invloed zou hebben op onze agenda. Overigens zal het
duidelijk zijn dat de vergelijking met het onderwijs mij niet aanspreekt.Mevrouw de voorzitter! Ik was gebleven bij het probleem met de financiering
van de OPTA. Wij vinden de tarieven die de OPTA voor inmenging in rekening
brengt aan de marktpartijen, ook vrij hoog. Wij hebben bij de behandeling
van de OPTA-wet al naar voren gebracht dat wij het nog steeds geen goed idee
vinden om de partij die door de OPTA het scherpst gecontroleerd wordt en moet
worden, namelijk PTT Telecom, het meeste te laten bijdragen aan de financiering.
Wij hebben daarom bij behandeling van de OPTA-wet een amendement ingediend,
dat echter niet is aangenomen. Intussen zijn andere partijen op hun schreden
teruggekeerd. Zij zijn het nu met ons eens. Daarom herhaal ik ons pleidooi
en daarom heb ik opnieuw een amendement ingediend.Ik maak nog een opmerking over de OPTA. De vereniging van Internetproviders
pleit voor een uitbreiding van de OPTA met een Internetkamer. Steeds weer
blijkt dat de wereld van het Internetverkeer in technische,
juridische en financieel-economische zin toch heel anders in elkaar zit dan
de oude wereld van de gesproken telefonie. Ons lijkt er wel iets te zeggen
voor zo'n Internetkamer. Ik hoor graag wat de minister ervan vindt. Zou het
de OPTA of de NMA moeten zijn, of zou het er een beetje tussenin moeten hangen?
Bij Internet gaat het immers net zo goed over de inhoud als over de routeringssystemen,
de switches en alle andere technische zaken. Wij zijn er zeker voorstander
van dat er een voorziening komt.Het ontbreken van cross-ownershipbepalingen in dit wetsvoorstel baart
mijn fractie echt zorgen. Het risico van ketenbeheersing door grote spelers,
niet alleen in verticale richting, waarover ik net al even sprak, maar ook
in horizontale richting, is levensgroot aanwezig, juist op dit terrein van
media en telecommunicatie. Soms lijkt het alsof deze minister zich niet zo
van de gevaren bewust is. Hoe kan zij anders in de nota naar aanleiding van
het verslag schrijven dat de consument veel baat heeft bij liberalisering
van deze sector, omdat er dan combinatiepakketten aangeboden zullen worden,
zodat de klant al zijn omroep- en telecomdiensten van één aanbieder
betrekt? Zijn deze combinatiepakketten wel toegestaan op grond van de Mededingingswet?Wij hebben net de eerste veiling van frequenties voor mobiele telefonie
achter de rug. Kan de minister iets zeggen over haar ervaringen hiermee? Voorafgaand
aan de veiling maakte KPN bezwaren tegen de meerrondenveiling. Ik vraag mij
achteraf af of dit terecht was. Wat vindt de minister hiervan?Het frequentiebeleid is, zoals wij de afgelopen jaren hebben gemerkt,
voortdurend in beweging. Wij vinden dat er dus zomin mogelijk bepalingen in
de wet moeten worden opgenomen die een creatieve en flexibele omgang met ons
nationale frequentiespectrum in de weg staan. D66 heeft er altijd voor gepleit
ook overheidsgeledingen voor het gebruik van de ether te laten betalen. Dit
zeggen wij niet omdat wij het zo leuk vinden om geld rond te pompen, maar
om ervoor te zorgen dat er zorgvuldig en doelmatig wordt omgesprongen met
een schaars goed als het etherspectrum. De minister ziet hier weinig in en
stelt voor het gebruik van de ether door overheidsdiensten te benchmarken
met het buitenland. Dit gaat uit van de veronderstelling dat andere landen
wel zuinig met hun spectrum omgaan en wij niet. Is dit inderdaad het geval?Bij politie en brandweer wordt binnenkort het nieuwe digitale systeem
C2000 ingevoerd. Kunnen deze vitale overheidstaken door invoering van dit
systeem nu met minder ruimte in het spectrum toe?Het bevreemdt ons een beetje dat het openbare frequentieregister in het
geheel geen namen van personen of rechtspersonen bevat, omdat de staatsveiligheid
vereist dat ook niet via de weg van de eliminatie, van het wegstrepen, te
achterhalen is waar de overheidsdiensten zich bevinden. Hierbij gaat het natuurlijk
om opsporingsdiensten zoals de BVD en de Militaire veiligheidsdienst, wier
werkzaamheden niet te traceren mogen zijn. Wij hebben er alle begrip voor
dat de BVD in volle openbaarheid niet kan werken, maar waren wel blij met
de tip van de Registratiekamer om alert te zijn op artikel 3.10, lid 4, omdat
hierin een nieuwe opsporingsmethode wordt geïntroduceerd, namelijk het
gebruik van de IMSI-catcher. Ik heb net bij interruptie al gezegd dat wij
er niet voor voelen nieuwe bevoegdheden te creëren in een wet die volgend
moet zijn. Wij stellen dus voor om dit artikel te schrappen.Overigens zei de directeur van de BVD laatst op de televisie dat het aftappen
van de ether niet verboden is. Het aftappen van kabels is dat wel. Naarmate
deze infrastructuren dezelfde functie krijgen, wordt dit steeds minder logisch.
Kan de minister de ratio voor dit onderscheid aangeven?D66 vindt niet dat vergunningen voor etherfrequenties vrij overdraagbaar
moeten zijn. Wij vinden het goed dat de minister een verzoek tot overdracht
kan weigeren. Wij denken wel dat het dan nodig is in de wet aan te geven op
welke gronden zo'n verzoek kan worden geweigerd. Anders zal de rechter zo'n
weigering ongegrond verklaren en zal het dus toch kunnen gebeuren.Over het nummerbeleid heeft de OPTA in de brief van 17 oktober 1997 een
aantal suggesties gedaan. De eerste is nummeridentificatie, niet alleen voor
de aansluiting maar ook voor de gebruiker van de aansluiting. De tweede is
loting van schaarse nummers. Ten derde moet handel in alfanumerieke nummers
worden voorkomen, dus de nummers die eigenlijk een merknaam bevatten. De vierde
suggestie is om als de klant overgaat naar een andere telecommunicatieaanbieder
en hij kan en wil zijn nummer meenemen, de nieuwe aanbieder te verplichten
om daarin toe te stemmen. Dat zijn vier waardevolle aanbevelingen die wij
graag een stapje dichterbij brengen.De samenhang tussen telefoonnummers en domeinnamen op het Internet is
er wel, want ook hier treedt convergentie op. Dat is op dit moment in Amerika
en Europa een belangrijk thema naar aanleiding van het rapport van Ira Magaziner.
Voorkomen moet worden dat geschillen over domeinnamen – ik noem klm.com
en shell.com – ook in de toekomst worden uitgevochten voor de Amerikaanse
rechter op basis van Amerikaans merkenrecht, want dan is de niet-Amerikaanse
partij altijd in het nadeel. Misschien kan de minister op dit probleem ingaan.
De zelfregulering, de domeinregistratie van het Internet bevindt zich nu op
Amerikaans grondgebied en luistert dus naar Amerikaanse wetten.In de Europese reactie op het rapport-Magaziner schijnt te staan dat IP-nummers
overdraagbaar moeten zijn. Klopt dat? Ik word graag gecorrigeerd als ik het
niet goed heb doorgekregen. Wat is daar de reden van? Volgens kenners van
de technische structuur van het Internet betekent de overdraagbaarheid van
IP-nummers het einde van Internet. Is de regering zich hiervan bewust? Kunnen
wij dat voorkomen?De voorzitter:Ook u, mevrouw Roethof, had 20 minuten voor deze termijn staan. Ik hoop
dat u enigszins in de buurt blijft.Mevrouw Roethof (D66):Ik weet niet hoelang ik al spreek, maar ik zal proberen iets sneller te
spreken.Toen de PTT nog een staatsbedrijf was, gold voor alle burgers een gedoogplicht
en behoefde het telefoonbedrijf geen precario te betalen. De kabelexploitant
heeft dat voorrecht nooit gehad en betaalde in veel gemeenten wel belasting.
Om nu tot een eenduidig regime te komen, stelt het kabinet voor de precario
af te schaffen en de gedoogplicht in te voeren voor alle vergunninghouders
met graafrechten. Mijn fractie kan daar mee instemmen, maar een verruiming
van de graafrechten bij de ontwikkeling van een geheel nieuwe markt kan grote
lokale gevolgen hebben. Andere belangen, zoals verkeersbelangen, economische
belangen en natuurbelangen, kunnen in het gedrang komen. Daarom vindt mijn
fractie het nodig om de coördinerende taak van de gemeenten zwaarder
aan te zetten. Bij graafrechten horen ook plichten. Als een netwerk ongebruikt
achterblijft en een last is voor de omgeving, bijvoorbeeld doordat de zaak
gaat rotten, moet de eigenaar verplicht worden de oude rommel op te ruimen,
want hij heeft het er ook voor niets in mogen leggen. Wij zijn het er dus
over eens dat er over de kabels geen precario meer mag worden geheven, maar
wij merken wel op dat er voor de antenneopstelpunten wel precario kan worden
geïnd. Dat toont aan dat de gelijkschakeling voor de wet van vergelijkbare
infrastructuren helaas nog steeds ver buiten beeld is.Voor interconnectie en bijzondere toegang wordt een ruime uitvoering gegeven
aan de Europese richtlijn. Deze bepaalt dat alleen partijen met een aanmerkelijke
marktmacht interconnectie tot stand moeten brengen. Aan de anderen hoef je
het niet wettelijk op te leggen, want omdat zij graag die markt op willen,
doen zij het toch wel. Ook het aanmelden bij de OPTA van interconnectieovereenkomsten
tussen twee partijen die geen van beide over een aanmerkelijke marktmacht
beschikken, lijkt ons niet noodzakelijk. Kan de minister toelichten waarom
zij hiervoor heeft gekozen?In het belang van een goede marktwerking moet elke onzekerheid omtrent
het begrip aanmerkelijke marktmacht worden vermeden. Geheel in lijn met wat
ik zojuist al zei over de samenhang in het toezicht, is afstemming met de
NMA en de OPTA over de definitie aanmerkelijke marktmacht beslist noodzakelijk.
Wij hebben hiervoor een amendement gereed.Voorzitter! Ik kom bij de open network provision. In dit hoofdstuk van
de wet gaat het onder meer over het recht van de abonnee op vermelding in
de telefoongids. Wij willen graag naast de mobiele nummers en personal numbers
ook de mogelijkheid om e-mailadressen in de telefoongids op te nemen. De geschillenregeling
in ONP-geschillen zou kunnen overlappen met de geschillenbeslechting die in
hoofdstuk 6 wordt voorgesteld. Ziet de minister dat bezwaar ook? Overigens
mag de geschillenbeslechting die in het kader van de zelfregulering plaatsvindt
er nooit toe leiden dat abonnees de gang naar de rechter wordt ontzegd. Destijds
is dat bij het geschil over de spooknota's wel gebeurd. Toen wilde de officier
van justitie in Arnhem de zaak niet in behandeling nemen. Men moest naar de
geschillencommissie, omdat er zelfregulering is. Dat vinden wij geen goede
zaak.Ik kom te spreken over de omroepnetwerken. Over televisiepakketten en
programmaraden is uitvoerig gesproken in het kader van de liberalisering van
de Mediawet. Mijn fractie constateert dat het in de praktijk niet altijd even
ideaal uitpakt. Doordat er grote gekoppelde netten ontstaan, komt er van een
werkelijke representatie van kijkers in de lokale programmaraad niet veel
terecht. Wat vindt de regering van de beleidslijn die onlangs door de VNG,
de Vecai en het Commissariaat voor de media is opgesteld? De eis van een gescheiden
boekhouding voor kabelexploitanten vinden wij wel wat zwaar in verhouding
tot andere startende telecomondernemers. Gescheiden verantwoording is voor
ons goed genoeg. Dat kan ook op basis van de Europese verplichtingen, omdat
die gelden voor bedrijven met een omzet van meer 50 mln. De meeste Nederlandse
kabelexploitanten halen dat helaas nog niet. En zoals ik al zei, willen wij
het toezicht op conditional-access-systemen graag bij de OPTA weghalen en
bij de NMA onderbrengen.Voorzitter! Dan is er de universele dienst. Voor het welslagen van de
liberalisering is het van belang dat de grens tussen overheid en markt zo
wordt getrokken dat de budgetafwegingen steeds op de juiste plek liggen. Een
goede marktwerking veronderstelt dat iedereen kostenoriënterend tewerk
gaat, dus ook de klant. Wij vinden dat de universele dienst geen onderdeel
moet worden van industriepolitiek, omdat dat de keuzevrijheid voor de consument
beperkt. Wij kiezen dus voor een bescheiden omvang van de universele dienst,
zodat het voor consumenten die dat willen, mogelijk is om hun belgedrag gewoon
op de oude voet voort te zetten.Wat de telefooncellen betreft is ons ter ore gekomen dat het interessant
kan zijn om veel cellen neer te zetten en deze dan tevens te gebruiken als
reclamezuil. Wij denken dat het nodig kan zijn gemeenten de mogelijkheid te
geven om het aanbod van telefooncellen binnen hun grenzen te limiteren en
het plaatsen te coördineren. Wil de minister haar gedachten hier eens
over laten gaan?Hoofdstuk 11 betreft de privacy. In dit hoofdstuk ontbreekt een vertaling
van artikel 13 van de Grondwet, inzake het telefoon- en telegraafgeheim. Dit
lijkt ons een ernstige omissie. Wij hebben een amendement ingediend om daarin
te voorzien.Voorzitter! In het verlengde hiervan ligt het schenden van de vertrouwelijke
communicatie door het bevoegd aftappen. Mijn fractie vindt de eis dat alle
telecommunicatienetwerken en -diensten aftapbaar moeten zijn te voorbarig.
Het is vreselijk duur, niet efficiënt en niet proportioneel. Het liefst
zien wij dat heel hoofdstuk 13 even tussen haakjes wordt geplaatst en dat
de Kamer eerst de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten, de Wet bijzondere
opsporingsmethode en de Wet computercriminaliteit behandelt. Langs de weg
van een goed debat met de minister van Binnenlandse Zaken en de minister van
Justitie wordt dan bepaald welke bevoegdheden er precies aan politie en BVD
worden gegeven. En dan kan deze wet, dit hoofdstuk, met terugwerkende kracht
in werking treden en aan die bevoegdheden worden aangepast. Over de noodzaak
tot criminaliteitsbestrijding bestaat geen verschil van mening, wel over de
volgorde van de behandeling van de wetten. De Telecommunicatiewet behoort
volgend te zijn. Deze wet moet uitvoering van het justitiële beleid mogelijk
maken en niet zelf justitieel beleid creëren.De effectiviteit van de tap zal naar onze stellige overtuiging in de komende
jaren door het gebruik van encryptie snel afnemen. Het heeft ook helemaal
geen zin om netten aftapbaar te maken, terwijl de overheid encryptie –
zo staat in het stuk wetgeving op de elektronische snelweg – ongemoeid
laat. Wij vrezen dat de afweging tussen de effectiviteit van
dit middel en de proportionaliteit van het alles aftapbaar maken, nu niet
echt goed wordt gemaakt, omdat de telecomaanbieders en niet de overheid voor
de kosten moeten opdraaien. Als de kosten op de begroting van Justitie moesten
komen, zou vast wel gedacht worden aan mogelijkheid om op sommige plaatsen
aftapbaarheid te eisen en op andere niet. Het idee dat alle telecommunicatie
in de toekomst afluisterbaar kan zijn, is fictie en fictie moeten we niet
najagen.Voorzitter! Alleen PTT Telecom geeft op dit moment al 70 à 80 mln.
per jaar uit om het net aftapbaar te houden. Daarnaast zijn nog bedragen gemoeid
met het aftapbaar maken van ISDN. Zoals men weet is dat nog niet gebeurd.
Die 80 mln. per jaar zijn tijdens de privatiseringoperatie niet naar de overheid
doorberekend en daar heeft het bedrijf intussen een beetje spijt van. Is de
minister bereid deze kosten over te nemen?Voorzitter! Dan kom ik toe aan mijn opmerkingen over het belangrijkste
onderwerp: de tarieven. Door het samenvallen van twee belangrijke operaties,
de ontbundeling en de herbalancering van internationale en lokale tarieven,
is het niet ondenkbaar dat de kosten voor een abonnement omhooggaan. Het bellen
zelf, vooral het internationaal bellen, zal goedkoper worden, maar er zijn
consumenten die haast nooit naar het buitenland bellen.Mijn fractie heeft met belangstelling kennisgenomen van het consultatiedocument
van de OPTA en vooral van de passage over het belbasispakket, blok 85, en
het universele dienstenpakket, blok 80. De consument die het universele dienstenpakket
wil, is uitgesloten van carrier select. Dat betekent dat hij niet kan overstappen
naar een andere aanbieder. Een aanbieder die een klant met een belbasispakket
wil bereiken, betaalt een hoger interconnectietarief. Wij vragen ons af hoe
deze voorstellen zich verhouden tot het principe van non-discriminatoire toegang.
En: we vinden het niet terecht dat een bepaalde groep cliënten van de
voordelen van de marktwerking wordt uitgesloten, omdat ze niet tegen de nadelen
zijn opgewassen. Graag een antwoord van de minister op dit punt.Voor ons is het belangrijk dat ondanks de herbalancering en de ontbundeling
het motief van liberalisering blijft gelden, namelijk een daling van de prijzen.
Stijging van de tarieven achten wij in strijd met de uitgangspunten van het
beleid.Net als de Nederlandse Spoorwegen hanteert PTT Telecom een pricecap, waarin
ongeveer vijftien diensten zitten. Voor de duidelijkheid: bij de tariefstijgingen
gaat het ons niet om het gemiddelde van die pricecap. Het gaat ons om de tarieven
voor mensen met weinig geld en een eenvoudig belpatroon. Zij mogen niet ineens
duurder uit zijn.Voorzitter! Tot slot noem ik nog een belangrijk politiek punt: de tariefdifferentiatie.
Zolang de huidige tarieven als maximum fungeren, mag de PTT wat ons betreft
wel regionaal met de prijzen omlaaggaan om met nieuwe aanbidders te kunnen
concurreren.De voorzitter:Ik stel voor, de behandeling van het VAO Natuurcompensatie verdieping
Westerschelde van de agenda voor vandaag af te voeren.Daartoe wordt besloten.De vergadering wordt van 16.26 uur tot 16.30 uur geschorst.Voorzitter: BukmanDe heer Leers (CDA):Voorzitter! Met het wegtikken van de tijd op oudejaarsavond verdween ook
een belangrijk Europees bolwerk, namelijk de gesloten telecommarkt. Hoewel
er voor ons Nederlanders formeel niet eens zoveel veranderde, markeerde dat
moment de Europese verandering, de omslag in het denken over het functioneren
van de telecommarkt. Door concurrentie zal de burger straks qua prijs en kwaliteit
van de telecommunicatie optimaal bediend moeten worden.Mijn verwachting is dat dit niet zonder slag of stoot zal gebeuren. Hoewel
er maar weinig publieke goederen zijn waar de marktwerking zich zo nadrukkelijk
manifesteert als in de telecommunicatie, zijn er nog vele barrières
te overwinnen. Die barrières moeten nu via de nieuwe Telecommunicatiewet
beslecht worden. Het is echter de vraag of dat met deze wet zal lukken. Ik
ben niet zo bang dat wij achterop zullen raken, alhoewel ik moet toegeven
dat de ontstane vertraging bij het formaliseren van deze wet hoogst onaangenaam
en onplezierig is. Ik vrees wel dat deze wet, met op sommige punten een te
gedetailleerde regelgeving, te onduidelijke geschillenbeslechting en wat de
financiële opbrengsten betreft een te gretige overheid, innovatie en
meer marktwerking in de weg kan lopen.Dan is er nog een belangrijke vraag: voor wie doen wij het eigenlijk,
voor wie zijn wij eigenlijk bezig? Doen wij het voor de sector, voor de consument
of voor allebei? Marktwerking blijkt niet altijd in het voordeel van de burger
te zijn, zeker niet in het begin. Sterker nog, het is aannemelijk dat de ontwikkeling
naar een vrije markt op het terrein van de telecommunicatie op korte termijn
juist zal leiden tot een verhoging van de prijzen, in ieder geval tot anders
berekende tarieven, die ook nog eens in de verschillende delen van het land
ongelijk zullen zijn. De lopende discussie over de gevolgen van de zogenaamde
herbalancering van vaste en variabele kosten is een treffende illustratie
hiervan. Dat geldt ook voor de discussie over regionale tariefdifferentiatie
of de gang van zaken rond de jongste veiling van frequenties, want straks
zal toch iemand de rekening van de opbrengsten daaruit moeten betalen. Al
die punten die ik nu noem, vergroten onze zorgen.Ik kom op deze punten nog terug, maar ik wil nu aan het begin van mijn
betoog al onderstrepen dat dit spanningsveld en een eventueel dreigende twee-
of meerdeling van ons land wat de telecomtarieven betreft voor het CDA heikele
en ook principiële punten zijn: heikel omdat wij het belang van de burger
vooropstellen, principieel omdat wij tot nu toe steeds de lijn hebben gevolgd
van meer competitie op diensten via concurrentie op infrastructuur. Ik zeg
dit met zoveel nadruk, omdat het erop begint te lijken dat deze minister,
die tot op de dag van vandaag ook de lijn van concurrentie op infrastructuur
heeft gevolgd, dit spoor gaat verlaten en een andere weg inslaat in de richting
van competitie in hoofdzaak op diensten. Zo'n majeure verandering in het beleid
kunnen wij niet zomaar laten passeren; die moeten wij met elkaar
bespreken. Daarom wil ik dit punt markeren en de minister nadrukkelijk vragen
om aan te geven waar zij staat. Kiest zij ervoor, om het maar eens huiselijk
te zeggen, om te bevorderen dat er naast KPN nog andere volwaardige infrastructuuraanbieders
komen die met elkaar concurreren, of zal het beleid zich erop toespitsen om
KPN te verplichten een deel van zijn schappen ter beschikking te stellen aan
andere dienstenaanbieders? Ik heb het wel eens zo gezegd: wil je Albert Heijn
verplichten om een deel van zijn schappen uit te ruimen om het brood te verkopen
van een andere aanbieder, of wil je naast Albert Heijn een andere winkel hebben,
een andere supermarkt en nog een andere supermarkt? Dat beeld wil ik hier
schetsen om aan te geven: waar staat u, welke principiële keuze maakt
u?De heer Kamp (VVD):Hoe kijkt de heer Leers aan tegen alle omroepnetten die tweewegtoegankelijk
worden gemaakt? Over drie jaar zijn van de vijftien grootste aanbieders van
omroepnetten alle aansluitingen tweewegtoegankelijk. Daar wordt 1 mld. per
jaar in geïnvesteerd. Daarmee krijg je een alternatieve infrastructuur,
naast het netwerk van KPN.De heer Leers (CDA):Het is mijn zorg dat wij dadelijk allerlei diensten via interconnectie
laten plaatsvinden en er maar één of misschien twee kleine hoofdstructuren
bij hebben. Dat vind ik nogal beperkt. Het leidt ertoe dat wij een totaal
andere concurrentie gaan krijgen. Het leidt er ook toe dat wij op een andere
manier uit de discussie over de vijf doelstellingen van de wet zullen komen.
Daar heb ik zorgen over.De heer Kamp (VVD):Naast de twee netten waar iedere consument op aangesloten is, zou u nog
een derde of vierde willen aanleggen.De heer Leers (CDA):Nee, vanaf 1993, door de minister in 1997 bevestigd met haar richtlijn
interconnectie, hebben wij aangegeven dat wij concurrentie via infrastructuur
willen. Wij willen niet alleen inzetten op concurrentie via diensten. Ik vraag
de minister of zij die lijn verlaten heeft. Interpreteert zij haar eigen richtlijn
interconnectie anders?De heer Kamp (VVD):Ik vraag u of u naast het netwerk van KPN en naast de omroepnetten, die
bij 95% van de Nederlandse huizen naar binnen komen, nog een derde en vierde
net wilt aanleggen.De heer Leers (CDA):Als je daarmee concurrentie zou krijgen, zou dat perfect zijn.De heer Kamp (VVD):Wat denkt u dat dat gaat kosten?De heer Leers (CDA):Maar dat is nu precies het punt. Hierbij stelt u wél de vraag naar
de kosten, maar over de kosten van het in stand houden van het net waar u
wel met z'n allen gebruik van wilt maken, wordt niet gesproken. Dat vind ik
het dubbele in de houding.De heer Kamp (VVD):Stel dat het ene net een halfuur per dag gebruikt wordt en het andere
net vier uur per dag. Wat is dan de zin van het aanleggen van een derde of
vierde net?De heer Leers (CDA):Met alle respect, wij hebben indertijd met elkaar de lijn gekozen dat
wij meer concurrentie willen. Dat wilden wij doen door meer aanbieders met
een net te hebben. Nu blijkt dat die lijn verlaten wordt. Daar kunnen goede
redenen voor zijn, maar dan wil ik de consequenties daarvan voor de consumenten
en voor de bedrijven horen. Ik vraag de minister of zij alle doelstellingen
van de wet – de laagste prijs, de hoogste kwaliteit voor bedrijven en
consumenten, de waarborging van de maatschappelijke bereikbaarheid, de universele
dienstverlening – nog steeds evenveel prioriteit geeft en zoveel mogelijk
gelijktijdig wil realiseren. Er is zeker een belang voor de bedrijven. Ik
respecteer en ondersteun het van harte. Daarnaast moet het belang van de doorsnee
consument veilig worden gesteld. Hoe denkt de minister dat te doen? Hoe kan
zij ons verzekeren dat elke burger in dit land straks kan profiteren van de
op gang gekomen marktwerking? Daarom moet het gaan. Wij moeten komen tot samenhang
tussen de doelstellingen. Samenhang en snelheid moeten voor ons leidende motieven
zijn. Op basis daarvan zullen wij de wet waarderen.Ik sta kort stil bij de structuur, bij de manier waarop de minister met
de wet naar de Kamer is gekomen. Het zit mij dwars dat de doelstelling van
de wet niet in de wet zelf is opgenomen. Ik stel voorop dat het CDA het van
harte eens is met de achterliggende doelstellingen. Dat moge duidelijk zijn.
Door versterking van de concurrentie kunnen wij lagere prijzen en een betere
kwaliteit krijgen. Ook zijn wij het ermee eens dat je daarvoor een level playing
field gaat creëren. Dat kan alleen maar via asymmetrie. Ingrijpen in
de marktverhoudingen kan echter nooit bedoeld zijn om bestaande aanbieders
te beschadigen of hen in feite met de handen op de rug naar de markt te laten
kijken. Dat is niet de bedoeling. Juist op Europees niveau is het houden van
krachtige spelers van groot belang. Het dubbele in de wet is dat nieuwe toetreders
ook een faire kans moeten krijgen. Er moet hun niet te veel in de weg worden
gelegd.Terecht kiest de minister voor zoveel mogelijk zelfregulering, terwijl
zij anderzijds stringente regels oplegt voor het marktgedrag. Aan die tweeslachtigheid
kunnen wij niet ontkomen. Dat vraagt wel om grote helderheid van het uiteindelijke
doel, temeer omdat de vijf onderliggende doelstellingen niet alle gelijktijdig
en wellicht niet alle even optimaal tot ontwikkeling zullen komen. Om nu te
voorkomen dat een van die doelstellingen uiteindelijk het loodje legt, moeten
de doelstellingen niet alleen in de considerans maar op z'n minst nadrukkelijk
in de wet zelf worden opgenomen. Dat is zeker nodig nu de minister zo blijkt
te worstelen met het vinden van de juiste balans tussen ingrijpen en vrijlaten,
tussen "laissez faire" en "laissez passer". Op dat punt heb ik ook gewezen
bij de schriftelijke behandeling. Het spijt mij dat in de memorie van antwoord
te gemakkelijk om dit punt heen wordt gelopen.Ik geef nog een paar argumenten waarom het niet opnemen van de doelstellingen
in de wet naar mijn mening onjuist is. Zo is de essentie van deze wet gelegen
in de lagere regelgeving. Wij hebben een kaderwet en via de lagere regelgeving
zal straks de fijnregulering plaatsvinden. Het staat dus nu op geen enkele
wijze vast hoe een en ander zich zal ontwikkelen. Er moeten nog veel keuzen
worden gemaakt. Die kunnen op dit moment niet vanuit de wet
in detail worden gestuurd. Zij zijn dus onvoorspelbaar. Dat geldt ook voor
de invulling in het veld door de toezichthouders. Ook hier weten wij niet
hoe die zal plaatsvinden en welke ruimte en posities ontstaan. Dat hangt af
van de jurisprudentie, van geval tot geval. Op zichzelf is dat de juiste weg,
maar het is wel cruciaal hoeveel ruimte de markt en uiteindelijk de rechter
krijgt om conclusies te trekken. Of trekt de politiek die conclusies? Ik geef
een voorbeeld. Wie geeft antwoord op de vraag wat nog betaalbaar kan worden
genoemd? Wanneer is iets betaalbaar? Hoe gaan wij het begrip "universele dienst"
uitwerken? Doet de markt dat, doet de politiek dat? Wat houdt een "universele
dienst" in: telefoondiensten of alleen Internetactiviteiten? Staan wij prijsdifferentiatie
toe, of beperken wij dat door een beroep te doen op het argument dat de markt
nog niet voldoende is voortgeschreden? Wat doen wij met geschakelde huurlijnen?
Het zijn allemaal vragen waar de politiek bij moet zijn. Dan heb je maar één
anker nodig: de doelstellingen in de wet. Die doelstellingen moet je daarom
in de wet aangeven en verankeren.Mevrouw Roethof (D66):De heer Leers werpt een interessante vraag op. Misschien kan hij aangeven
hoe de "universele dienst" er volgens de CDA-fractie uit moet zien.De heer Leers (CDA):Daar heb ik op dit moment geen enkel idee van. Ik laat mij er ook niet
toe verleiden om daarover nu met elkaar te discussiëren. Dat zou natuurlijk
heel gek zijn. De minister is immers degene die moet regeren, die een visie
aan het parlement kenbaar moet maken. Dat kan het parlement dan controleren.
Ik vraag haar waarom iedere doelstelling nu in de wet achterwege wordt gelaten,
terwijl de uitwerking straks nog moet plaatsvinden.Mevrouw Roethof (D66):Ik vind het verwonderlijk dat u niet weet wat u onder "universele dienst"
wilt verstaan, nu wij praten over de liberalisering van de telecommunicatiemarkt.De heer Leers (CDA):Kunt u het zeggen? Kunt u zeggen of u Internet ook beschouwt als onderdeel
van de "universele dienst"?Mevrouw Roethof (D66):Ik heb dat net in mijn inbreng gedaan. Ik heb net gezegd hoe wij de "universele
dienst" ingevuld willen zien.De heer Leers (CDA):Ik spreek u over een jaar nog. Dan hoor ik of u nog steeds dezelfde definitie
hanteert.Het is, zoals gezegd, raar dat de doelstellingen niet in de wet zelf zijn
opgenomen. Wij vinden dat die helderder in de wet moeten zijn geformuleerd.
Ik krijg op dit punt graag een duidelijk antwoord van de minister.Waar wij ook meer duidelijkheid over willen hebben, is de uitwerking van
de wet in lagere regelgeving. Het grote aantal AMvB's, waarvan de uitwerking
totaal onvoorspelbaar is, leidt tot veel onzekerheid, zowel ten aanzien van
de parlementaire controle als wat betreft de rechtszekerheid voor marktpartijen.
Omdat in die uitvoeringsbesluiten verplichtingen voor marktpartijen worden
opgenomen, dreigt het gevaar van rechtsonzekerheid. Het is dan ook om die
reden dat wij vastgelegd wensen te zien dat de uitwerking van de lagere regelgeving
in sommige vallen, in ieder geval de eerste keer, plaatsvindt via een voorhangprocedure;
wij zijn daarin niet de enigen. Ik hoor graag of de minister dat met de Kamer
eens is. Ik krijg op dit punt graag een aantal toezeggingen van de minister.Er leeft bij de CDA-fractie ook onzekerheid over de houdbaarheid van de
wet. Ik heb mijn scepsis op dit punt bij de schriftelijke inbreng niet onder
stoelen of banken gestoken. Wij blijven van mening dat de nieuwe Telecommunicatiewet
te sterk technologiegeoriënteerd is. Sterker nog, ik durf de weddenschap
aan dat deze wet binnen vier jaar hopeloos verouderd zal zijn.De Telecommunicatiewet maakt onterecht onderscheid tussen mobiele en vaste
netten en tussen media en telecommunicatiemiddelen. Dat onderscheid is wellicht
ingegeven door de politieke deadlock tussen de departementen van Verkeer en
Waterstaat, EZ en OCW, maar het doet geen recht aan de feitelijke ontwikkelingen,
zoals nieuwe technieken en digitalisering. Al die convergentie-elementen zullen
het onderscheid tussen netten in technisch opzicht ongedaan maken. Dat zal
niet meer aan de orde zijn. Deze wet doet dat nog wel. Daarom is deze wet
weinig flexibel en zal zij snel verouderen. Dat kan de ontwikkeling van nieuwe
diensten en nieuwe convergentie remmen.Wat ik daarnet zei, zijn niet alleen mijn eigen woorden, maar ook de woorden
van de regering zelf. Minister Sorgdrager schrijft dat letterlijk op pagina
95 van de kabinetsnota over een wettelijk kader voor de elektronische snelweg:
de wet is weinig flexibel en dreigt snel te verouderen en dat kan de ontwikkeling
van nieuwe diensten en nieuwe convergentie remmen. Hoe moet ik dat rijmen
met het antwoord van minister Jorritsma in de memorie van antwoord, dat het
niet verstandig is om nu al op de convergentie vooruit te lopen?Bovendien schrijft zij zelf dat de eventuele consequenties van de invoering
van het groenboek niet te voorzien zijn voor 1999. Dat is al volgend jaar!
Graag hoor ik een nadere toelichting van de minister over hoe zij om denkt
te gaan met de convergentieontwikkelingen en hoe zij zal inspelen op de Europese
ontwikkeling in dezen. Het lijkt mij dat de minister de Kamer in ieder geval
moet laten weten welke aanpassingen van de Telecommunicatiewet wenselijk zijn
na afronding van de komende evaluatie van de Europese telecomregels.Ik overweeg in tweede termijn een motie over convergentie in te dienen,
waarin ik de regering wil uitnodigen om nauwgezet te volgen welke stappen
door de Europese Unie worden gezet en dan telkens onze regelgeving aan te
passen, en om ons in ieder geval consequent op de hoogte te houden van de
ontwikkelingen op dit gebied.Dan kom ik bij de toetreding tot de markt. De keuze voor het uitgangspunt
van vrijemarkttoegang zonder al te veel plichtplegingen wordt door onze fractie
ten principale onderschreven. De vraag is of de nieuwe wijze van ordening,
die deze Telecommunicatiewet meebrengt, recht doet aan partijen die tijdens
de interim-regeling actief zijn geworden op de Nederlandse markt. Ik heb daarover
ook vragen gesteld in mijn schriftelijke bijdrage. Ik vind nog steeds dat
hun marktsituatie door de invoering van deze wet wordt aangetast. Hun landelijke
vergunning wordt in zekere zin uitgehold. Zij hebben zich als enige nog vijf
jaar te houden aan de bepalingen uit de oude WTV. Dat strookt
niet met de opvatting dat marktpartijen vertrouwen moeten kunnen hebben in
het liberaliseringsbeleid van de overheid. Kan de minister toelichten waarom
zij meent dat desondanks de aan Enertel en Telfort opgelegde verplichtingen
onverkort moeten worden gehandhaafd? Met andere woorden, is het principe van
"voor wat, hoort wat" wel zo evenwichtig geweest, omdat er ten tijde van de
uitgifte van de vergunningen een totaal andere verwachtingswaarde was, waar
die bedrijven op hebben ingespeeld?De heer Kamp (VVD):Die twee bedrijven hebben radiofrequenties toegewezen gekregen die zij
mogen blijven gebruiken. Zij zijn de enige die deze radiofrequenties hebben.
Er is een aantal verplichtingen, maar daar staat een recht tegenover dat in
stand blijft.De heer Leers (CDA):Ik zeg ook niet dat de minister in alle gevallen moet zeggen dat zij zich
niet meer aan de oude eisen hoeven te houden. Als men radiofrequenties heeft
gekregen, zal men die wellicht terug moeten geven. Als men in de nieuwe situatie
wil meedoen, moet dat inderdaad op de nieuwe voorwaarden. Als men in de oude
situatie wil meedoen, kan ik mij voorstellen dat men dan ook eerlijk moet
zeggen welke gevolgen dat zal hebben.Een ander punt dat ik heel kort onder de aandacht wil brengen, is de overgang
van de oude naar de nieuwe wet. Dat heeft betrekking op machtiginghouders
volgens artikel 23 WTV. Uit de gesprekken die ik met hen heb gehad, heb ik
de indruk gekregen dat er een gat dreigt te vallen. Ook zij krijgen straks
te maken met de registratieverplichting. Op de dag dat de nieuwe Telecommunicatiewet
in werking zal treden, bestaan zij formeel niet meer, met als gevolg dat hun
functioneren zonder autorisatie is tot het tijdstip dat zij geregistreerd
zijn. Het lijkt mij dat er in de wet op z'n minst een overgangsregeling moet
worden opgenomen. Ik noem dit punt even om recht te doen aan dat probleem.Onze overtuiging is dat de telecomstrijd een strijd van grootmachten zal
worden, en niet van zielige kleine jongens. Dat blijkt ook wel, want onder
de nieuwkomers op de Nederlandse markt bevinden zich praktisch alle grote
Europese ex-monopolisten. De omvang en het bedrijfsresultaat van deze bedrijven
zijn vele malen groter dan die van de huidige KPN. Het zijn dus niet die tere
kleintjes die op onze markt vaste voeten proberen te krijgen, maar het zijn
ook bedrijven die in hun eigen land nog steeds monopolist zijn. Mijn vraag
is dan: welke harde eisen zal de minister straks stellen aan de reciprociteit?
Hoe bewaakt zij de mogelijkheid van een faire competitie op Nederlandse bodem?Voorzitter! Ik geef een samenvatting met betrekking tot de marktwerking.
Het CDA is een groot voorstander van liberalisering, maar dan wel een liberalisering
die in een juiste balans voorziet tussen de belangen van de mediabedrijven
en de consument. Ik zeg dit zo nadrukkelijk omdat die balans, wat mij betreft,
zeker niet helemaal gevonden lijkt te zijn bij de in gang gezette liberalisering
van de kabelexploitanten. Gemeenten en andere eigenaars hebben voor grote
sommen geld hun kabelnetten weten te verkopen aan kabelexploitanten. Ik heb
begrepen dat zij zichzelf geen "kabelboeren" meer mogen noemen, maar er zijn
vele kabelexploitanten die zowel als distributeur alsook als dienstverlener
een grote monopoliepositie hebben opgebouwd en ook geen feitelijke concurrentie
kennen. Het is de consument die daar uiteindelijk de prijs voor betaalt. Het
ware beter geweest als eerst meer concurrentie zou zijn bevorderd. Wat gaat
de minister daaraan doen?Zou het niet verstandig zijn om ook de kabelnetten onder het regime van
de ONP-richtlijn te brengen? Onderzoek door KPMG en het Instituut voor informatierecht
heeft uitgewezen dat hier grote behoefte aan bestaat. In een dergelijk systeem
zijn er transparante en niet-discriminerende toegangsvoorwaarden in combinatie
met tarieven op kostprijsbasis. De consequentie zou zijn dat kabelexploitanten
verplicht zouden worden om andere dienstenaanbieders op dezelfde manier te
behandelen als zichzelf. Een onderbrenging onder het ONP-regime zou ook betekenen
dat de kabel onder het toezicht van het college zou moeten gaan vallen. Dat
is inderdaad een logische consequentie. Mevrouw Van Zuijlen heeft op dit punt
een amendement voorgesteld, dat door ons is medeondertekend.Ik wil ter afronding van dit punt wel opmerken dat wat de samenstelling
van de programmapakketten betreft, het CDA in het verleden voor een grote
zeggenschap van de programmaraden inclusief de consument heeft gepleit. Ik
wil dat hier herhalen.De heer Kamp (VVD):Voorzitter! Ik begrijp dat de heer Leers wil dat de prijzen van de kabelexploitanten
op de kostprijs gebaseerd worden. Bedoelt hij de oorspronkelijke kostprijs
van de aanleg van de netten of de kostprijs met inbegrip van de aankoopkosten
van die netten?De heer Leers (CDA):Zoals bekend, speelt dezelfde discussie ten aanzien van de infrastructuuraanbieding
door PTT Telecom. Het gaat mij erom dat een kabelexploitant geen monopolist
kan zijn voor zowel de distributie als het bepalen van wat er op zijn kabel
komt. Ik zou er inderdaad veel voor voelen om zo'n kabelexploitant ook te
houden aan de ONP-richtlijnen, zoals non-discriminatie en een open doorzicht.
Dan heeft eenieder de kans om tegen dezelfde voorwaarden als de kabelexploitant
met een programma-aanbod te komen. Dat zou ik een redelijke ontwikkeling vinden.
Ik kan mij overigens voorstellen dat de heer Kamp dit als liberaal ook zou
kunnen ondersteunen.De heer Kamp (VVD):Voorzitter! De heer Leers beantwoordt de vraag over de kostprijs niet.De heer Leers (CDA):Ik kan die vraag ook niet beantwoorden. Er vindt op dit moment een geweldige
discussie plaats over de kostprijsberekening van de infrastructuurkosten,
inclusief het wel of niet meenemen van de sigaar van de heer Dik. Ik ga dus
nu niet aangeven of en hoe die kostprijs moet worden opgebouwd bij de kabelexploitanten.
Dan zou de heer Kamp mij diezelfde vraag kunnen stellen ten aanzien van de
kosten van de infrastructuur door KPN.De heer Kamp (VVD):Maakt het uit of die kostprijs berekend wordt door de NMA of door de OPTA?
Wat is het verschil?De heer Leers (CDA):Als je de kabel onder het ONP-regime brengt, dan hoort daar uiteraard
het toezicht van de OPTA bij. Dat lijkt mij voor de hand liggend.
De OPTA zal dus inderdaad straks een rol spelen in het beoordelen van de kostprijs
van het gebruik van die kabel.De heer Kamp (VVD):Wij hebben vrij onlangs gezien dat het Commissariaat voor de media zich
heeft verdiept in het toezicht op de toegang tot de omroepnetten. Dat moest
een aantal uitspraken doen en heeft die deskundigheid opgebouwd. De Kamer
kwam vervolgens met de uitspraak dat het toezicht bij de NMA zou moeten liggen
en die is de deskundigheid gaan opbouwen. En nu zegt de heer Leers dat het
toezicht weer naar de OPTA zou moeten gaan.Mevrouw Van Zuijlen (PvdA):Die uitspraak was van het kabinet en niet van de Kamer.De heer Kamp (VVD):Die is gesanctioneerd door de Kamer. In een jaar tijd zijn er in ieder
geval drie verschillende toezichthouders met de kabel bezig geweest. Is dat
een goede gang van zaken? Krijgt het bedrijfsleven daardoor vertrouwen in
de continuïteit die door de overheid geboden wordt?De heer Leers (CDA):Maar zei de heer Leers niet zojuist dat het allemaal zo snel ging en dat
het voortdurend veranderde? Wij moeten niet blijven stilstaan. Ik wijs op
VVD-leider Bolkestein die hier voortdurend roept, over welke tunnel dan ook,
dat het denken niet stil mag staan. Dan hoeven wij toch ook niet stil te staan
als het gaat om de telecommunicatie! Ook daar kunnen de zaken veranderen.
Ook de heer Kamp zou moeten laten wegen het belang van de consument. Die consument
is gebaat bij een ONP-achtig regime, ook voor de kabelexploitanten. Ik vind
dat dit een niet goed geregelde ontwikkeling is. Via de gemeenten zijn die
kabels met veel geld verkocht aan kabelexploitanten. Ik vind dat de consument
er weinig voor terugkrijgt.Mevrouw Roethof (D66):Ik begrijp heel goed als de heer Leers zegt dat ook de kabelexploitanten
aan een ONP-achtig regime gebonden zouden moeten worden. Waarom kan het niet
beter het mededingingsregime zijn? Het is toch wel een verschil of je interconnectie
maakt met spraaktelefonie of andere vormen van datacommunicatie – het
is een vrij neutraal gegeven; je geeft bits en bites door en daarover kunnen
afspraken worden gemaakt – of je geeft programma's of andere dingen
van inhoud door. Er komt een soort van productintegratie tot stand. Iemand
heeft een bepaalde dienst en in die dienst verpakt hij weer iets anders. Daardoor
kun je oneerlijke mededingingsaspecten krijgen. Daarom vinden wij dat het
toezicht op de kabel waar het gaat om het doorgeven van Internet of andere
dingen van inhoud, bij uitstek iets is voor de NMA en niet voor de OPTA. Is
hij dat met mij eens?De heer Leers (CDA):Nee, want daarover hebben wij een totaal andere visie. Gelet op de sectorspecifieke
eigenschappen en kwaliteit moet er ook een sectorspecifieke deskundigheid
zijn die overigens tijdelijk is. De OPTA moet de kans krijgen om bij de kabel
te worden betrokken.Mevrouw Roethof (D66):Maar de inhoud is toch niet specifiek telecommunicatie? Ik denk aan de
inhoud van een krant die via Internet wordt doorgegeven. Het belang van de
inhoud is echt groter dan het belang van het feit dat het langs een telefoonlijn
gaat.De heer Leers (CDA):Het kan aan mijn ondeskundigheid te wijten zijn. Hebt u zo-even niet het
woord "convergentie" in de mond genomen? Alles convergeert. Ik zie niet in
waar mevrouw Roethof naartoe wil in het maken van onderscheid tussen inhoud
en techniek.Mevrouw Roethof (D66):Ik wil het beste toezicht voor de toegang tot de kabel. Ik meen dat het
beste toezicht gegeven kan worden door de NMA en niet door de OPTA.De heer Leers (CDA):Toezicht is slechts een middel tot en geen uiteindelijk doel. Het hoort
er nu eenmaal bij, om te komen tot een beter product voor de consument. Dat
product bestaat uit de diensten via de kabel. Het zijn diensten die convergeren.
Laten wij dan nagaan of die diensten via de kabel en de kabel in het algemeen
onder het ONP-regime kunnen worden gebracht.Mevrouw Roethof (D66):Precies, maar het gaat om diensten die vaak van commerciële aard
kunnen zijn: zaken die worden aangeboden via het net. Ik denk aan reizen,
dingen die je kunt kopen. Economische Zaken is hierin gespecialiseerd en kan
nagaan of iemand er misbruik van maakt. De OPTA heeft er minder weet van.De heer Leers (CDA):Ik kom op dit punt nog terug.Voorzitter! Conclusie over die onderdeel is dat de telecommarkt ook in
geliberaliseerde vorm een markt is en voorlopig blijft van vallen en opstaan.
Ik hoef maar te verwijzen naar de dagelijkse gang van zaken in Duitsland,
waar zelfs sprake lijkt van enige chaos na de jongste marktliberalisering.
Om die marktschommelingen en groeistuipen zoveel mogelijk te controleren en
ze in de hand te houden, is behoudens een stevig en duidelijk raamwerk –
dat hebben wij met de wet – ook een goed functionerende toezichthouder
noodzakelijk.Ik wil nog eens onderstrepen hoe belangrijk, gelet op de specifieke materie
ook een sectorspecifieke toezichthouder is. Daarvoor is de OPTA in het leven
geroepen, een zelfstandig bestuursorgaan geleid door drie onafhankelijke bestuursleden.
Die zal ook de geschillen gaan beslechten op een snelle, objectieve, deskundige
en naar ik hoop bovenal non-politieke wijze. Maar het moet wel klip en klaar
zijn dat de OPTA als zodanig slechts een tijdelijke figuur is. Zodra de markt
volwassen is, zal de OPTA als sectorspecifieke toezichthouder dienen op te
gaan in de NMA en dan hebben wij de situatie, zoals mevrouw Roethof die voorstelde.
Wil de minister expliciet aangeven of zij die opvatting deelt?Maar daarmee zijn we natuurlijk nog niet uit de zorgen. Er resteren nog
twee probleempunten, namelijk de groeiende onduidelijkheid over de rol van
de NMA en de OPTA en de stevige ambities van deze laatste om behalve als toezichthouder
ook een beetje als aanjager, als regulator op te treden. Met andere woorden:
wie heeft het nu uiteindelijk voor het zeggen en tot hoever reikt de macht?
Die twee vragen zijn relevant. Op beide punten is nog steeds een hooglopende
discussie gaande, een discussie waarover de minister van Justitie ook namens
deze minister in de eerdergenoemde kabinetsnota opmerkt, dat
op dit punt en op dit moment het geheel nog leidt tot een verbrokkelde situatie
waardoor het voor de marktpartijen onduidelijk zal zijn tot welke toezichthouder
zij zich moeten wenden. Ik wijs op pagina 96 van deze nota. Die onduidelijkheid
heeft de minister in de memorie van antwoord nog niet weg kunnen nemen, want
wat de taakverdeling betreft tussen de NMA en de OPTA heeft de minister –
zo lees ik in de memorie van toelichting – het ministeriële achterwerk
flink tegen de krib gezet: zij wil de OPTA geheel ondergeschikt maken aan
de NMA door bij vrijwel alles en in elk individueel geval de NMA instemmingsrecht
te geven. Als beide er niet uitkomen, zal zij zelf een besluit nemen.Die aanpak lijkt mij niet alleen erg ver gaan, maar ook in strijd met
de Europese richtlijn 90/387 van de Europese Commissie. Ik hoor de minister
daar graag over. Het lijkt ons in ieder geval niet gewenst om een zelfstandig
bestuursorgaan ondergeschikt te maken aan de politiek.Mevrouw Roethof (D66):Voorzitter! Kan de heer Leers dan misschien uitleggen hoe de CDA-fractie
denkt dat fenomeen forumshoppen te voorkomen?De heer Leers (CDA):Ik kom daar dadelijk over te spreken. Het lijkt mij zeker niet gepast
dat daar nog bovenop de minister van Verkeer en Waterstaat nu opeens de macht
naar zich toehaalt om de trekker over te halen in die mededingingszaken, die
tussen de NMA en de OPTA niet oplosbaar blijken. Deze vorm van de kool en
de geit sparen in de departementale bevoegdheidsverdeling draagt niet bij
aan de geloofwaardigheid en de betrouwbaarheid van een snelle geschillenbeslechting.De aangekondigde motie door collega Kamp om de NMA dan maar om te vormen
tot eveneens een zelfstandig bestuursorgaan, ligt voor de hand, maar biedt
geen sluitende oplossing. Immers de concurrentie tussen de OPTA en de NMA
blijft bestaan, terwijl bovendien bij de vorming van de NMA er bewust voor
is gekozen om vooralsnog af te zien van de opzet van een zelfstandig bestuursorgaan.
Maar – en daar moet ik de heer Kamp gelijk in geven – het zal
in ieder geval helder moeten zijn wie waar over gaat. Concurrentie tussen
de NMA en de OPTA is uit den boze. Aanvulling op elkaar is prima.Ik zou graag van de minister willen horen hoe zij zelf aankijkt tegen
de door de OPTA voorgestelde werkwijze, namelijk dat de rol van de NMA niet
vormgegeven moet worden door bemoeienis met individuele dossiers, maar door
de bevoegdheid tot het uitgeven – publicatie – van richtsnoeren
met de uitleg van mededingingsbegrippen. Bij haar werkzaamheden is de OPTA
dan gebonden aan die algemene mededingingsuitspraken, de richtsnoeren van
de NMA, tenzij de specifieke regelgeving een andere richting uitwijst. Mocht
er een conflict zijn, dan zal de rechter uiteindelijk toetsen of de toepassing
van regelgeving in een concreet geval correct heeft plaatsgevonden. Ik heb
op dat punt ook een amendement voorgesteld.Mevrouw Roethof (D66):Maar het is een vraag aan de minister! Ik vroeg mij even af of dit de
mening was van de CDA-fractie en het voorstel dat is aangekondigd, of dat
het een vraag was aan de minister.De heer Leers (CDA):Ik vraag de minister natuurlijk op mijn amendement te reageren. Als zij
heel sterke en overtuigende argumenten heeft om dat niet te doen, ben ik natuurlijk
niet iemand om het toch door te zetten omdat ik dat papiertje heb ingediend.
Natuurlijk vraag ik de minister te reageren. Ik heb een amendement op stuk
nr. 24 voorgelegd, zodat zij ook kan zien wat de consequenties zijn. Wij zullen
overigens het door de collega's Kamp en Van Zuijlen ingediende amendement
over forumshoppen steunen.Voorzitter! Ten slotte wat de taakopvatting en de inzet van de OPTA betreft,
nog het volgende. Wij zijn voorstander van het creëren van een flinke
werkruimte, maar wij zijn niet voor een OPTA die als semi-wetgever of als
competition engineer gaat functioneren. De OPTA dient wat ons betreft achter
de markt te opereren en niet ervoor. De NMA zet de algemene mededingingslijnen
uit. Enige vorm van specifieke industriepolitiek op dit punt lijkt ons niet
wenselijk. De markt is sterk genoeg om haar eigen keuzes te maken; de onafhankelijke
geschillenbeoordelaar is er slechts als rechter.Voorzitter! Wat de financiering van de OPTA betreft, wachten wij met de
minister op de rechterlijke uitspraak in dezen. De vraag die aan de orde is,
is wie de feitelijke baathebber is van de inzet van de OPTA. Maar zou het
niet wenselijk zijn, teneinde de toepassing van het profijtbeginsel veilig
te stellen en een financiering uit de algemene middelen te voorkomen, nu reeds
een contributieregeling of een heffingsgrondslag in de wet op te nemen, eventueel
naar rato van de omzet? Misschien kan de minister hierover iets zeggen.Dan kom ik te spreken over het frequentiebeleid en -beheer. Frequenties
zijn een gewild en mede daardoor een schaars economisch goed. Het is dan ook
logisch dat er een zorgvuldig frequentiebeleid en -beheer dient te zijn. In
het wetsvoorstel wordt het frequentiebeheer als taak van de minister gehandhaafd.
Ik heb al eerder betoogd dat wij daar niet onverdeeld gelukkig mee zijn. Sterker,
de vraag rijst hoe zich dit verhoudt tot de Europese eis om concurrentiegevoelige
toezichtstaken niet over te laten aan dezelfde persoon met de aandeelhoudersfunctie.
Ik wil de minister nadrukkelijk uitnodigen op dit punt in te gaan.Ik neem aan dat bij de minister bekend is dat de CDA-fractie sowieso nooit
zo'n grote voorstander is geweest van het veilingmechanisme. Het veilingmechanisme
in een zich ontwikkelende markt doet onrecht aan de beginnende marktpartijen.
Als de marktpartijen allemaal volwassen zouden zijn en het veilingmechanisme
ingezet zou worden om tot herverdeling te komen, zou dat anders liggen. Zie
het voorstel dat wij samen met andere fracties hebben gedaan om te komen tot
veilen op de benzinemarkt. Nu worden echter de nieuwkomers door het veilingmechanisme
op hoge kosten gejaagd, terwijl de gevestigde partijen dat probleem niet hebben,
want zoals bekend, is de naheffing door de Europese Commissie verboden.De heer Kamp (VVD):Voorzitter! Een kwartier geleden heeft de heer Leers ons uitgelegd dat
de nieuwe marktpartijen de grote Europese telecombedrijven zijn. Waarom heeft
hij er dan zo'n bezwaar tegen dat die grote Europese telecombedrijven datgene voor het verkrijgen van de frequenties betalen wat zij economisch
gezien kennelijk waard zijn?De heer Leers (CDA):Ik heb uitgelegd dat het hierbij niet alleen om kleine partijen gaat,
maar dat er ook veel grote bij zijn. U hebt zonder meer een punt: er zijn
grote partijen bij die wel degelijk kunnen betalen wat gevraagd wordt. Het
gaat mij er nu om dat uiteindelijk iemand de prijs moet betalen. Als ik een
veiling opzet met maar één doel, namelijk zoveel mogelijk uit
de markt halen, omdat de frequentie schaars is, zal uiteindelijk de consument
het gelag betalen. De meevaller van het Rijk wordt de tegenvaller van de consument.De heer Kamp (VVD):De vorige keer hebben wij de vergunning uitgegeven via een zogenaamde
beautycontest. Toen werd door de markt gezegd: dit is een vergunning om geld
te drukken, want hiermee kunnen wij enorme winsten behalen. Nu hebben wij
daarentegen gezegd: laat de markt zelf maar bepalen wat de waarde van de vergunningen
is, wie die krijgen en wat ze ervoor willen betalen. De overheid heeft datgene
gedaan wat u steeds vraagt, namelijk de markt zoveel mogelijk vrijheid bieden.De heer Leers (CDA):U vergist zich op één punt. In sommige gevallen zal de opbrengst
niet de marktwaarde weerspiegelen. Er zijn namelijk ook andere elementen aan
de orde, bijvoorbeeld strategisch belang. Het is ook mogelijk dat de overheid
door de manier waarop ze vergunningen uitgeeft, de markt kan sturen. Dat zou
het geval zijn als zij te veel belangen behartigt. De overheid kan in zo'n
geval ook de schaarste bepalen en zichzelf als een competition engineer gaan
opstellen. Dat zou ik verfoeien.De heer Kamp (VVD):Maar, voorzitter, straks krijgen wij te maken met de situatie op de mobiele
telefoniemarkt, waarbij er ten minste vier, maar waarschijnlijk vijf landelijk
dekkende onafhankelijke telefoonnetten zijn. De eigenaars van die netten zullen
gewoon geld willen verdienen. Die zullen klanten willen. Dat is alleen maar
mogelijk door het bieden van een goed product tegen een lage prijs. Je krijgt
dan een fantastische concurrentie. Dus de markt zal de prijs voor de consument
bepalen. Dat betekent dat wat nu is betaald voor het verkrijgen van de frequentie,
niet de prijs die de consument zal moeten betalen beïnvloedt.De heer Leers (CDA):Voorzitter! Het is mijn overtuiging dat door de enorme bedragen die als
het ware uit de markt zijn gehaald, het goedkoper worden van de telecomtarieven
op achterstand is gezet. Anders gezegd: door de dure veiling zullen beginnende
partijen meer tijd nodig hebben om de concurrentie met PTT Telecom aan te
kunnen. Zij hebben namelijk veel moeten betalen voor het verkrijgen van de
frequenties. Daardoor staan zij nu op achterstand. Het duurt enorm lang voordat
zij die hebben weggewerkt. Dus ik ben er niet van overtuigd dat het tot een
versnelling heeft geleid van de competitie. Integendeel. De enige die er voordeel
bij heeft gehad, is de overheid zelf. De overheid heeft in zekere zin een
driedubbel belang in het geheel. Het lijkt ook dat er hard aan getrokken is.
Want ondanks de zelfverzekerde antwoorden van minister Jorritsma op mijn schriftelijke
vragen over de recente veiling van de DCS-1800 is mij bericht dat de minister
via de veilingmeester wel degelijk geprobeerd heeft de veiling met een factor
3 te bespoedigen. Ik kan me dan ook niet aan de indruk onttrekken dat de overheid
zelf in de rol is gekropen van competition engineer. Opbrengsten zijn mooi,
maar de gevolgen daarvan zullen uiteindelijk worden neergelegd bij de consument.
De meevaller voor het Rijk is straks heel nadrukkelijk een tegenvaller voor
de consument.Mevrouw Roethof (D66):Wij hebben een amendement opgesteld om het organiseren van die veilingen
aan de OPTA op te dragen en dat aspect bij de minister weg te halen. Dus wij
verwachten de steun van de heer Leers voor dat amendement.De heer Leers (CDA):U zult mijn amendement ook zien. Ik kom daarover nu te spreken. Het is
om die reden dat wij ervoor zouden willen pleiten om de concurrentiegevoelige
beslissingen inzake de frequentie-uitgifte voor de telecommarkt te laten nemen
door de OPTA. Frequentiebeleid en -beheer komen dan in één hand,
en wel in die hand die als onpartijdig en zonder belang kan opereren. Op dit
punt hebben wij een amendement voorbereid betreffende artikel 3.3. Graag hierover
de opvatting van de minister. Is er al iets te zeggen over de bestemming van
de opbrengsten uit de veiling, te weten de 1,8 mld.? Het lijkt mij dat het
opnieuw inzetten van deze middelen in de sector zelf de voorkeur zou hebben,
bijvoorbeeld ten behoeve van de digitalisering van het radiospectrum.Wat betreft de nummering sluit ik mij aan bij de inbreng van de heer Kamp,
mevrouw Roethof en anderen. Ik krijg nog wel graag een reactie van de minister
op de gevolgen van het groenboek nummering voor het Nederlandse nummerplan.
Ook wil ik graag een toelichting op de stand van zaken met betrekking tot
de nummerportabiliteit.Vervolgens kom ik te spreken over interconnectie en herbalancering. Terecht
wordt door velen gesteld dat de interconnectie het hart vormt van de liberalisering
van de telecommarkt. Interconnectie is de noodzakelijke en bepalende voorwaarde
om de netten te koppelen. En hier zit de kritische factor, want de hele liberalisering
wordt een farce als op dit punt belemmeringen zouden worden opgeworpen. Het
is daarom van groot belang dat op dit punt heldere regels worden gesteld.
Dan moet je echter wel een duidelijke keuze maken. Ik vind dat de principiële
keuze niet goed is gemaakt. Ik vraag de minister concreet naar haar standpunt
over de herbalancering. Accepteert zij eventuele hogere tarieven voor de eenvoudige,
beperkte beller en, zo ja, wat stelt zij hier tegenover? En komen daarmee
dan niet de door mij eerder aangehaalde vijf doelstellingen met elkaar in
conflict? Immers, als we de laagste eindgebruikerstarieven wettelijk willen
afdwingen bij een zo laag mogelijke vergoeding voor het gebruik van de infrastructuur,
zal linksom of rechtsom iemand de rekening daarvan moeten betalen. De abonnementsprijzen
zullen onherroepelijk omhooggaan. In Denemarken is gebleken dat de weinig
bellende consument dan gaat betalen voor het faciliëren van de concurrentie.
Ik vind dus dat de minister zich duidelijk dient uit te spreken over deze
zaak.Er zit aan de prijsregulering nog een ander aspect, te weten de kwaliteit
van het netwerk, het doen van innovatieve investeringen. Daar wordt in de
wet totaal niet over gesproken. Dat is curieus, want de kwaliteit
van het netwerk, nu en in de toekomst, is bepalend voor de mogelijkheden ervan.
Hoe denkt de minister dat zij de markt en met name de aanbieders met aanmerkelijke
marktmacht, voldoende kan prikkelen om te blijven investeren in de vaste verbindingen?
Als ik de klaagzang van PTT Telecom hoor over de jaarlijkse investeringskosten
van 700 mln., dan moet daar toch een helder antwoord op komen. In de wet zal
iets geregeld moeten worden om het netwerk ook up-to-date te houden. Ik verwijs
naar een door mij ingediend amendement over deze zaak. Wij moeten ons realiseren
dat in een situatie waarin het aan elkaar koppelen van netwerken zo bepalend
is, de netwerkaanbieder met het laagste niveau de uiteindelijke kwaliteit
van het hele netwerk bepaalt. Ook is het van belang dat regels worden gesteld
over de universele kwaliteitsniveaus. Zo zou een situatie denkbaar zijn waarbij
KPN of een andere netwerkaanbieder het eigen netwerk slechts op onderdelen
zou willen moderniseren, onderdelen die alleen ten goede komen aan de eigen
diensten en behoeften.Voorzitter! Het volgende probleem betreft de regionale prijsdifferentiatie.De voorzitter:Hoeveel tijd heeft u nog nodig? U heeft voor 20 minuten ingeschreven.
Er zijn wat interrupties geweest, maar u bent al drie kwartier aan het woord.De heer Leers (CDA):Ik ben vaak geïnterrumpeerd, voorzitter!De voorzitter:Dat houd ik bij. U heeft uw spreektijd van 20 minuten al ver overschreden.
Ik begrijp dat u slechts een indicatie heeft gegeven.De heer Leers (CDA):Ik zal proberen snel af te ronden.De CDA-fractie voelt niets voor de regionale prijsdifferentiatie. Zeker
niet op dit moment, nu de concurrentie zich vooral toespitst op de interessante
delen van het land, namelijk de delen met een hoge bevolkingsconcentratie,
zoals de Randstad. Wij vinden dat iedereen moet kunnen profiteren van de voordelen
van de grote marktwerking in de telecomsector. Omdat dit alleen kan in een
ontwikkelde markt waar sprake is van gelijkwaardigheid van partijen, vinden
wij dat regionale tariefdifferentiatie pas mogelijk moet zijn nadat de markt
voldoende volwassen geworden is. Ons lijkt dat op dit moment hoogstens prijsdifferentiatie
binnen bepaalde segmenten van de markt kan worden getolereerd. De CDA-fractie
kan alleen dan met prijsdifferentiatie akkoord gaan, indien dit betekent dat
er in alle te onderscheiden segmenten en regio's sprake is van prijsverlaging.
Om die reden heb ik een amendement ingediend waarin wordt voorgesteld om het
principe van de volwassenheid van de markt te betrekken bij de beoordeling
van de regionale tariefdifferentiatie.Voorzitter! Omwille van de tijd sluit ik mij aan bij eerder gemaakte opmerkingen
over de privacy. Van diverse kanten is de gedachte aangereikt om ten aanzien
van het tappen een moratorium in te stellen. Ik ondersteun die gedachte. Ik
vraag de minister daarop nader in te gaan en daarbij tevens de voorstellen
van de Registratiekamer te betrekken, namelijk het schrappen van de artikelen
3.10, vierde lid, en 13.7 in zijn geheel.De conclusies ten aanzien van de kosten van het tappen zijn wel al duidelijk.
Deze worden nu te eenzijdig bij de sector gelegd. Dit vinden wij, gelet op
de zware eisen die het Rijk zelf stelt, disproportioneel. In tegenstelling
tot de minister zijn wij van mening dat de kosten voor tappen zoveel mogelijk
bij de behoeftesteller zelf dienen te worden neergelegd. Dit dwingt tot efficiënt
gebruik van dit instrument. Ik heb een en ander neergelegd in een amendement.Voorzitter! Het begrip "gebruiker" moet beter worden gedefinieerd. Er
zijn ook dienstverleners – carriers – die transmissiecapaciteit
verlenen aan andere carriers, die deze capaciteit op hun beurt weer doorleveren
aan de consument. Wie is hier in feite de gebruiker?In de Telecommunicatiewet is geen beperking opgenomen ten aanzien van
de aansprakelijkheid. Ik heb al eerder mijn verbazing hierover uitgesproken.
Wil de minister nog eens motiveren waarom daaraan naar haar mening voorbij
kan worden gegaan?Mevrouw Van Zuijlen (PvdA):Mijnheer de voorzitter! Vandaag behandelen wij een belangrijke wet, die
vormgeeft aan het liberaliseringsproces van de Nederlandse telecommunicatiemarkt.
Tot nu toe lijken de effecten van liberalisering, herregulering en groeiende
concurrentie bemoedigend. De prijzen dalen en innovatie wordt gestimuleerd.
Het misverstand dat de overheid in deze markt verder geen rol heeft te spelen,
is uit de wereld. Vriend en vijand zijn het erover eens dat de overheid een
helder regelgevend kader moet scheppen, duidelijk onafhankelijk toezicht moet
organiseren en de belangen van minder draagkrachtigen in het oog moet houden.Met name dit laatste punt vraagt aandacht. De voordelen van meer service,
meer kwaliteit en lagere prijzen mogen niet alleen bij het bedrijfsleven terechtkomen.
Gewone burgers moeten hiervan meeprofiteren. De PvdA-fractie is hierover niet
pessimistisch, maar blijft wel waakzaam. Herbalancering van de tarieven is
noodzakelijk om te komen tot een transparante markt, maar brengt wel risico's
met zich. Om deze risico's af te dekken, heeft de overheid verschillende mogelijkheden.
De PvdA is voorstander van díé oplossing die de markt het minst
verstoort en de doelgroep – degenen die weinig bellen – beschermt.
Kan de minister ons gegevens verstrekken over de omvang van de problematiek
die na herbalancering kan ontstaan? Betreft het hier vooral ouderen en uitkeringsgerechtigden?
Vraagsubsidie is dan een mogelijkheid, maar ook speciale tarieven voor bepaalde
groepen. In hoeverre verstoort deze laatste variant de markt? Is ook gedacht
aan de mogelijkheid om via een taks op de tik de vraagsubsidie – bijvoorbeeld
via de bijzondere bijstand – te financieren? Of is de minister van mening
dat deze problematiek onderdeel is van de universele dienst die wordt gefinancierd
naar rato van de marktaandelen van de marktpartijen? Het is jammer dat wij
pas in het kader van dit wetsvoorstel voor het eerst over dit onderwerp komen
te spreken. Het is goed dat er over een oplossing wordt nagedacht voordat
wij met de problemen geconfronteerd worden.De discussie over de tarieven concentreert zich politiek niet alleen op
de herbalancering tussen lokaal en internationaal bellen, maar ook op de mogelijkheid voor PTT Telecom om de tarieven regionaal te differentiëren.
Het is duidelijk dat deze mogelijkheid het bedrijf niet te lang ontnomen mag
worden. Marktverstoring van dergelijke aard is uiteindelijk onwenselijk. De
vraag is echter of het bedrijf door middel van deze mogelijkheid andere bedrijven
uit de markt kan houden of drukken en zo de gewenste eindsituatie, vrije mededingingsverhoudingen,
kan vertragen. Een verbod op dumping met toezicht door de NMA lijkt in dit
kader niet voldoende. De Partij van de Arbeid kiest ervoor voorlopig PTT Telecom
in het kader van asymmetrische regelgeving geen mogelijkheden voor regionale
tariefdifferentiatie te geven. De redenen daarvoor zijn dat een dergelijk
verbod nieuwe marktpartijen de kans geeft snel een marktaandeel op te bouwen.
De OPTA heeft de bevoegdheid te bepalen op welk moment een betreffende markt
rijp of, zoals de heer Leers zei, volwassen is. Op dat moment kan PTT Telecom
de mogelijkheid krijgen de tarieven per regio te differentiëren. Ten
overvloede zeg ik hier dat het amendement PTT Telecom niet belemmert de tarieven
in het hele land tegelijk te verlagen. De VVD stelt voor om een systeem van
een pricecap in te stellen. Is het toepassen van dit mechanisme in het huidige
wetsvoorstel niet al mogelijk? Ik ga er voorlopig van uit dat de minister
van plan is die ruimte aan de OPTA te laten.Voorzitter! De wet die wij vandaag behandelen is weliswaar belangrijk,
maar zal toch geen lange levensduur hebben. Brussel heeft met het groenboek
convergentie al aangegeven dat in de nabije toekomst de regelgevende kaders
zullen moeten worden aangepast aan de gewijzigde technische mogelijkheden.
De diverse distributie-infrastructuren zullen snel alle beschikbare diensten
kunnen vervoeren, waardoor van een onderscheid tussen bijvoorbeeld telecommunicatienetwerken
en televisiezendernetwerken, waarvan in het nu voorliggende wetsvoorstel nog
wel wordt gesproken, geen sprake meer zal zijn. De verleiding om het wetsvoorstel
met deze kennis in het achterhoofd radicaal te amenderen, zal de Kamer weerstaan.
De tijdelijkheid van de wet relativeert wel het belang ervan.Een onderwerp dat in dit kader van belang is, is de convergentie tussen
vast en mobiel. Voor veel marktpartijen is deze combinatie al de praktijk.
Er kunnen zich echter problemen voordoen met bijvoorbeeld interconnectie,
nummerportabiliteit en billing. Hoe kunnen deze problemen worden opgelost?Een van de onderwerpen waar het groenboek betrekking op heeft, is het
ontstaan van multimediaondernemingen. Ik roep hier maar even in herinnering
dat het kabinet heeft beloofd voor de zomer, dan is het inmiddels meer dan
een jaar later, de motie die vraagt om een onderzoek naar cross-ownership
uit te voeren. Hoe staat het hiermee?Het wordt ook tijd dat wij een beter beeld krijgen van wat wij verstaan
onder het publieke domein. Langzaam maar zeker wordt duidelijk dat ook het
kabinet, dat nogal wat moeite heeft om een nota over dit onderwerp te schrijven,
daar wel degelijk bepaalde ideeën over heeft. Recent is nog 1,6 mln.
uitgetrokken om de noodlijdende Concertzender te ondersteunen, een zender
met een commerciële zendmachtiging die op de kabel uitzendt. Kennelijk
beschouwt ook het kabinet niet alleen de ether als publiek domein. In het
kader van de convergentie vindt de PvdA dat op alle distributieplatforms sprake
moet zijn van een publiek domein. Dat betekent dat een deel van de tv-kabel,
van de satelliet, van de ether en van ADSL beschikbaar moeten blijven voor
maatschappelijk zinvolle experimenten, interessante programma's, lokale initiatieven
en andere zaken die niet automatisch door de markt kunnen worden verzorgd.
Met de integratie van de verschillende distributie-infrastructuren wordt de
definitie van het publieke domein gemakkelijker. Wij kiezen voor een percentage
van 15. Uiteraard is dat discutabel, maar het betekent in ieder geval een
substantieel deel, dat meegroeit met de totale omvang van de ruimte. De overheid
mag dit publieke domein niet verkleinen, ook niet door bijvoorbeeld de kwaliteit
van de doorgifte te verminderen. Op dit moment staat in de Mediawet dat de
kabelmaatschappij de doorgegeven signalen van de publieke omroepen uit het
basispakket onverkort en gelijktijdig moet doorgeven. Wij vinden dat de signalen
precies zo moeten worden doorgegeven als ze worden ontvangen. Dat betekent
dat een in stereo verzonden signaal niet mono zou mogen worden doorgegeven.
Is de minister het hiermee eens?In de aanloop naar de behandeling van het wetsvoorstel is een interessante
maatschappelijke discussie ontstaan over privacy en aftappen. De behandeling
van de grondwetswijziging over het briefgeheim maakte al duidelijk dat de
Kamer in het evenwicht tussen de belangen van opsporingsorganisaties en bescherming
van persoonsgegevens trachtte de burger te beschermen tegen onnodige inbreuk
op zijn grondrechten. Het voorliggende wetsvoorstel slaat naar de mening van
de PvdA-fractie door naar de verkeerde kant. Ten eerste ontbreekt een prikkel
voor degenen die belang hebben bij aftappen om dit op een zo efficiënt
mogelijke wijze te doen. Juist omdat wij weten dat in Nederland vaker wordt
afgetapt dan in de rest van Europa en de Verenigde Staten, wordt het tijd
dat een dergelijke prikkel wordt ingebouwd. De reden voor het uitbundige gebruik
van aftapmogelijkheden kan niet alleen zijn dat inkijkoperaties in Nederland
niet mogen. Ook in andere Europese landen waar inkijkoperaties verboden zijn,
wordt minder afgetapt dan in Nederland. Kan de minister de Kamer hierover
exacte gegevens verschaffen? De prikkel tot verstandig gebruik van het middel
aftappen is niet alleen in het belang van de Nederlandse burger, maar ook
in het belang van telecommunicatiebedrijven, die op grote kosten worden gejaagd.De heer Kamp (VVD):Voorzitter! Vindt mevrouw Van Zuijlen dat er in Nederland in het kader
van de opsporing minder afgetapt moet worden?Mevrouw Van Zuijlen (PvdA):Ik kan er niet over oordelen of er minder afgetapt moet worden. Ik geef
alleen aan dat ik het nogal vreemd vind dat er veel meer wordt afgetapt dan
elders, zonder dat daar een reden voor is of althans zonder dat ik die tot
nu toe heb kunnen ontdekken.De heer Kamp (VVD):Als we zouden vinden dat er minder afgetapt moet worden, zou dat dan niet
via de minister van Justitie geregeld moeten worden en gaat het hier nu niet
om het treffen van de technische voorzieningen?Mevrouw Van Zuijlen (PvdA):Dat is een interessante vraag. Een van de redenen waarom wij voor een
moratorium zijn, is dat wij vinden dat een vijf- of zestal wetten die op dit
moment bij Justitie in behandeling zijn, eerst goed bediscussieerd moeten
worden, voordat wij hier maatregelen gaan nemen.De heer Kamp (VVD):Die wetten gaan over de praktijk van het aftappen. Wij spreken er nu over
dat, ingeval er besloten wordt om in het kader van de opsporing gebruik te
blijven maken van dit middel, dit in ieder geval technisch mogelijk moet zijn.
Dat moeten wij in deze wet regelen.Mevrouw Van Zuijlen (PvdA):U zegt wel heel gemakkelijk dat dit in ieder geval technisch mogelijk
moet zijn. Om te beginnen gaat u helemaal voorbij aan de belangen van de burgers,
die wel degelijk recht hebben op een inhoudelijke discussie over de aantasting
van hun privacy. En verder zegt u: wij gaan het technisch mogelijk maken en
wat kunnen ons de financiële consequenties voor het bedrijfsleven schelen.
Ik verbaas mij over die laatste opmerking uit de mond van iemand van de VVD.
Die twee argumenten zijn voor mij juist de reden om te zeggen: laten we daar
nog even mee wachten. Laten we eerst de inhoudelijke discussie voeren. Dan
kunnen we daarna deze wet heel makkelijk en heel simpel van kracht laten zijn.De heer Kamp (VVD):De financiële consequenties komen nog aan de orde. Het gaat er nu
om dat wij een mening hebben over aftappen. Er wel gebruik van maken, er meer
gebruik van maken of er minder gebruik van maken, is een zaak van de minister
van Justitie en voor een deel van die van Binnenlandse Zaken. Hier gaat het
erom dat wij die besluiten en onze invloed daarop mogelijk maken door het
aftappen technisch mogelijk te laten zijn. Daar is deze wet voor.Mevrouw Van Zuijlen (PvdA):Dat heeft u net ook gezegd. U kunt nu uw standpunt wel herhalen, maar
ik raak nauwelijks aan de inhoudelijke discussie. Ik zeg alleen dat ik mij
verbaas over het feit dat er in Nederland zoveel meer wordt afgetapt dan elders.
Ik vraag daar gegevens over. Dat is de enige opmerking die ik heb gemaakt.
Overigens constateer ik dat er nog een groot aantal wetten in behandeling
is bij het ministerie van Justitie. Ik vind dat we daarna pas deze wet in
moeten laten gaan, omdat hier, zoals ik al duidelijk heb gezegd, belangen
van burgers en bedrijfsleven in het geding zijn. En deze belangen zijn niet
gering.Voorzitter! In dit kader lijkt het de PvdA-fractie gerechtvaardigd om
een proportionaliteitstoets uit te voeren. Op dit moment zijn de consequenties
van de voorgestelde maatregelen onvoldoende te overzien. De effecten van uitbreiding
naar telecommunicatiediensten – bijvoorbeeld Internet- providers –,
de invoering van additionele informatieverplichtingen en de kosten zijn onduidelijk.
Zou dit bijvoorbeeld toegangsbarrières op kunnen werpen voor nieuwe
partijen die ook toegang tot de markt willen? Bovendien is, zoals ik net heb
gezegd, het onderwerp nog volop in debat en onderwerp van andere wetsvoorstellen.
Daarom steunen wij het amendement van D66 om de voorgestelde maatregelen voorlopig
in de ijskast te zetten. Daarnaast hebben we ervoor gekozen om niet-openbare
telecommunicatienetwerken en -diensten sowieso uit te sluiten van tapverplichtingen.
Het opnemen van een dergelijk artikel is op dit moment te vroeg. Wij zijn
van mening dat het in ieder geval niet fair is de kosten van het aftapbaar
maken van een niet-openbaar telecommunicatienetwerk en een niet-openbare telecommunicatiedienst
aan de betrokkenen op te leggen. Het is te onhelder wat precies onder niet-openbaar
moet worden verstaan. En dat betekent dat bijvoorbeeld eigenaren van bedrijfsnetten
en besloten gebruikersgroepen onverwacht met kosten kunnen worden opgezadeld.Terwijl een maatschappelijk debat plaatsvond over aftappen, waren de bestuurlijke
gemoederen vooral verhit over het vraagstuk van het toezicht. In de nota Zicht
op toezicht lost het kabinet een paar schoten voor de boeg over de inrichting
van de toezichtstructuur op de langere termijn. De PvdA-fractie deelt de mening
van het kabinet dat sectorspecifiek toezicht vooral nodig is in de fase dat
sprake is van een overgang van een monopolistische naar een open en vrije
markt. Het is helder dat dit in de telecommunicatiesector het geval is. De
PvdA-fractie kiest uitdrukkelijk niet voor een hiërarchie in de structuur
van het toezicht. Iedere toezichthouder heeft zijn eigen verantwoordelijkheid.
Een hiërarchie, die in de praktijk een ondergeschiktheid van sectorspecifieke
organen aan de Nederlandse mededingingsautoriteit zou betekenen, doet afbreuk
aan het gezag dat sectorspecifieke organen in de markt moeten hebben. Op langere
termijn worden in deze systematiek sectorspecifieke organen overbodig. Een
tijdstip is hiervoor niet te noemen, hoogstens een evaluatiemoment. Ervaringen
in het buitenland, met name Engeland, laten zien dat wij hierover niet te
optimistisch moeten zijn. Een evaluatiemoment hoeft wat ons betreft dan ook
niet te snel te komen. In deze fase is het interessanter te bezien op basis
van welke criteria en door wie er besloten wordt dat er sprake is van een
open en vrije markt. Er is sprake van diverse markten: markten voor uiteenlopende
producten zoals datacommunicatie en spraak, markten voor diverse doelgroepen
zoals het bedrijfsleven en de consumenten en regionale markten. In de praktijk
zal de OPTA met een matrix van markten gaan werken. In iedere component van
deze matrix zal er op een bepaald moment sprake zijn van eerlijke mededingingsverhoudingen.
Welke matrix zal de OPTA hanteren? Met welke marktaandelen zal de OPTA rekenen?
Op welk moment kan de OPTA hierover meer duidelijkheid aan de markt verschaffen?Op langere termijn kan dus ook het telecommunicatietoezicht opgaan in
algemeen mededingingstoezicht. Op de kortere termijn heeft de PvdA-fractie
echter zorgen over de verhouding tussen beide vormen van toezicht. Een eerste
probleem is de nog gebrekkige capaciteit en kennis van de sector bij de NMA.
Een tweede probleem betreft het feit dat de NMA de eerste paar jaar –
in tegenstelling tot de OPTA – niet onafhankelijk zal zijn. De nota
van wijziging die het kabinet voorstelt, is voor ons dan ook een brug te ver.
Het kan niet zo zijn dat de minister van Economische Zaken uiteindelijk in
individuele gevallen de onafhankelijkheid van de OPTA via de NMA kan aantasten.
De PvdA kiest liever praktisch voor het maken van samenwerkingsprotocollen
en afspraken. Hoe staat het hier overigens mee? Kan de minister
aangeven hoe de samenwerking in de praktijk verloopt?Voorzitter! De Kamer maakt zich zorgen over de wijze waarop de OPTA wordt
gefinancierd. In de praktijk blijkt een aantal marktpartijen niet dan na juridische
procedures bereid te betalen. Bovendien dreigt toch het gevaar van een te
grote afhankelijkheid van marktpartijen waar ook over moet worden geoordeeld.
Ten slotte wordt ook de NMA uit algemene middelen gefinancierd. Een fractie
van de opbrengst van de veiling is voldoende om dit probleem op te lossen.
Is de minister bereid dit geld hiervoor aan te wenden?Voorzitter! De discussie over de toegang tot de kabel is nog niet afgerond.
Nog steeds heeft de fractie van de PvdA twijfels over de juistheid van de
beslissing van het kabinet om het toezicht op de toegang tot de kabel bij
de NMA onder te brengen. Ontevredenheid over het inzicht en de snelheid waarmee
Economische Zaken in het verleden toegangsproblemen benaderde, leidden ertoe
het toezicht tijdelijk bij het Commissariaat voor de media te leggen. Tot
1 januari van dit jaar heeft het commissariaat zich op een bewonderenswaardige
manier van deze taak gekweten. De stroom klachten waarmee Kamerleden werden
geconfronteerd, stopte op het moment dat het commissariaat invulling ging
geven aan zijn taak. Inhoudelijk was er voor het kabinet dan ook geen reden
het toezicht bij de NMA te leggen. Vanuit de visie van de minister van Economische
Zaken is het begrijpelijk dat alles zoveel mogelijk onder de NMA moet vallen.
Het is echter de vraag of dat in dit geval zo voor de hand liggend is. Ten
eerste wordt in de kabinetsnota Zicht op toezicht expliciet uitgesproken dat
sectorspecifiek toezicht met name nodig is in die situaties waar sprake is
van een overgang van een monopolie naar een vrije markt. En in de kabelmarkt
is nog steeds sprake van regionale monopolies. Ten tweede heeft het kabinet
ervoor gekozen om het toezicht op voorwaardelijke toegang – conditional
access – bij de OPTA te leggen. Dat betekent dat voor de kabel twee
toezichtregimes gelden. Deze twee argumenten leiden tot de logische conclusie
dat het voor de hand liggender is het toezicht tot de kabel voorlopig geheel
in handen te leggen van de OPTA. Vraagstukken van open network provision en
de kabelproblematiek hebben bovendien sterke raakvlakken. In een later stadium
kan dit toezicht dan overgaan naar de NMA.Voorzitter! Naar de mening van de fractie van de PvdA is het bezit van
telecommunicatiefrequenties strategisch-commercieel even interessant als het
bezit van andere vormen van infrastructuur. Bovendien richt de markt zich
meer en meer op convergentie tussen vast en mobiel. Wij delen dan ook nog
steeds niet de mening van de minister dat niet de OPTA maar zijzelf de frequentietoewijzing
moet doen. De argumenten van de minister hebben geldigheid voorzover dat de
omroep en vitale overheidsdiensten betreft. De Partij van Arbeid kiest voor
eenheid van beheer tussen vast en mobiel en one-stop-shopping voor marktpartijen.
Wij kiezen er dan ook voor om frequenties op het terrein van openbare telecommunicatiediensten
en -netwerken bij de OPTA onder te brengen.Voorzitter! In het verleden hebben wij regelmatig met het kabinet in de
clinch gelegen over de datum waarop nummerportabiliteit zou moeten zijn ingevoerd.
Nog steeds zijn wij van mening dat nummerportabiliteit, de mogelijkheid om
snel van operator te kunnen wisselen met behoud van je nummer, een essentiële
voorwaarde is om te kunnen komen tot daadwerkelijke concurrentie. De door
de Kamer breed aanvaarde motie over nummerportabiliteit is dan ook nog steeds
actueel.Het ging de Kamer er om elk uitstel van de invoering van nummerportabiliteit
na 1 januari 1998 te onderwerpen aan een ontheffingsbevoegdheid van de OPTA.
Het is treurig dat het kabinet deze motie niet enthousiast heeft omarmd. Het
gaat bij nummerportabiliteit om meer dan alleen technische haalbaarheid. Vaak
gaat het om een afweging tussen de investeringen die het zou vergen om iets
technisch mogelijk te maken en de voordelen die dat oplevert. De OPTA is prima
in staat te beoordelen of het argument van technische haalbaarheid misschien
wordt misbruikt. In de praktijk zal de toezichthouder dat ook zeker gaan doen.
Als bij concrete geschillen, bijvoorbeeld over interconnectie of bijzondere
toegang door een nieuwe marktpartij voorzieningen voor nummerportabiliteit
aan KPN worden gevraagd, dan zal de OPTA daarover een oordeel moeten geven.
De korte traditie van de toezichthouder kennende zal dat oordeel buitengewoon
kritisch zijn voor die partijen die niet tijdig hebben geanticipeerd. Ik roep
nieuwe marktpartijen dan ook op deze mogelijkheid actief te benutten.De Partij van de Arbeid wil de overdraagbaarheid van nummers en frequenties
als uitgangspunt in de wet vastleggen. Bovendien willen wij het veilen van
bijzondere nummers mogelijk maken. Nummers zijn in het algemeen niet schaars,
maar voor sommige nummers geldt dat er grote belangstelling voor kan zijn.
Dat er handel is, betekent niet dat er gespeculeerd mag worden. Bij AMvB of
via de OPTA kunnen bijvoorbeeld beperkingen worden opgelegd aan het aantal
nummers dat een partij mag hebben. Ik ga ervan uit dat de indieners van het
amendement op stuk nr. 33 zich richten tegen speculatie van nummers en niet
zozeer tegen verhandelbaarheid in het algemeen.Mevrouw Roethof (D66):Dit is een interessant punt. Wij zijn het ermee eens dat het niet tot
speculatie mag leiden. Het probleem van speculatie kan zich echter ook voordoen
bij de overdraagbaarheid van vergunningen. De Partij van de Arbeid heeft een
amendement ingediend om dit mogelijk te maken. Hoe kan dat?Mevrouw Van Zuijlen (PvdA):Wij draaien het om. In feite leggen wij de bewijslast aan de andere kant.
Wij maken het transparanter. Het mag overdraagbaar zijn, tenzij er bepaalde
redenen zijn om het niet overdraagbaar te laten zijn. Dat komt op hetzelfde
neer.Mevrouw Roethof (D66):Dat staat in de wet. Dat hoeft men dus niet te amenderen.Mevrouw Van Zuijlen (PvdA):Dat staat niet in de wet. In de wet staat dat het verboden is, tenzij...Mevrouw Roethof (D66):Dat staat niet in de wet. Nee, nee.Mevrouw Van Zuijlen (PvdA):Ja, ja. Anders had ik het amendement niet op deze wijze
kunnen indienen. Dat zou erg merkwaardig zijn.De PvdA vindt dat de bevoegdheid om nummers in te trekken en te wijzigen
een taak van de OPTA is. In het wetsvoorstel zijn de adviezen van de instelling
die toezicht gaat houden op de gedragscode ten aanzien van nummers bindend.
De OPTA is als zelfstandig bestuursorgaan met veel meer waarborgen omkleed
dan deze instelling. Bovendien is de OPTA al in dergelijke zaken verantwoordelijk.
Er is geen reden om voor nummers een uitzondering te maken. Wij achten het
ook wenselijk dat de OPTA betrokken wordt bij het opstellen van nummerplannen.
Daarom hebben wij een amendement ingediend dat ertoe strekt dat de minister
de OPTA moet consulteren, alvorens zij een nummerplan vaststelt.Ten aanzien van het amendement op stuk nr. 32 heb ik twee vragen aan de
minister. Het amendement strekt ertoe dat persoonlijke nummers identificeerbaar
worden. Dat vind ik op zichzelf interessant. Welke gevolgen kan dit hebben
voor alarmdiensten? Die moeten immers weten waar zij naartoe moeten. Bovendien
vraag ik me af wat het amendement betekent voor bedrijfstelefooncentrales.
Moeten die ten gevolge van dit amendement niet op grote schaal worden aangepast?
Tot nu toe strekt de kennis niet verder dan de kennis over het netwerkaansluitpunt.
Hoe moet dat met de informatie die daarachter zit? Ik kan de consequenties
van dit amendement niet goed overzien. De minister wel?Voorzitter! Het kabinet heeft in zijn wijsheid besloten geen mogelijkheden
voor precarioheffing in de wet op te nemen. De Partij van de Arbeid heeft
begrip voor dit besluit, maar zou zich tegen een grondslag voor een precarioheffing
niet heftig hebben verzet. Geen verdere belasting voor bedrijfsleven en consumenten
en geen ongelijke uitgangssituatie voor marktpartijen hebben de doorslag gegeven.
Wij kunnen ons daarin vinden, maar vragen ons wel af of de positie van de
gemeenten niet enige versterking behoeft. Met inachtneming van de belangen
van de telecommunicatiemarkt zouden gemeenten toch ook andere dan de in het
wetsvoorstel genoemde argumenten mogen hebben om het graven te coördineren
ten aanzien van tijdstip, plaats en werkwijze. Vindt de minister niet met
ons dat wij deze afweging het beste door de gemeente kunnen laten maken onder
de voorwaarde dat normale marktontwikkelingen niet worden gehinderd? Het kan
bijvoorbeeld gaan om situaties waarbij in een gemeente belangrijke evenementen
plaatsvinden. Specifieke verkeerssituaties en de belangen van ondernemers
in winkelstraten kunnen zo worden meegewogen.Voorzitter! De Europese richtlijn over privacy is recent goedgekeurd.
Hoofdstuk 11 zal pas ingaan na inwerkingtreding van de richtlijn. Kan de regering
bevestigen dat de Eerste Kamer de grondwetswijziging over briefgeheim niet
in behandeling neemt? Dat zal mogelijkerwijs moeten leiden tot een wijziging
van het amendement op stuk nr. 16, dat immers verwijst naar artikel 13 Grondwet.
Het gaat de indieners erom het briefgeheim, zoals vervat in de nieuwe formulering
van artikel 13 Grondwet, beter te verankeren in de nieuwe Telecommunicatiewet.
De betekenis is gering als het oude artikel blijft gelden.Samen met de coalitiepartners heb ik een amendement ingediend om het delen
van masten voor omroep een duidelijke basis te geven in de wet. In het verleden
heeft de Kamer hier ook met betrekking tot opstelplaatsen voor zendapparatuur
voor mobiele telefonie voor gekozen. Dit zogenaamde sitesharing voor omroepzendernetwerken
is nodig vanwege de veranderde situatie in deze markt. Er is, gelukkig, een
nieuwe omroepzendermaatschappij bij gekomen die in de praktijk een concurrent
van Nozema is. Wij vinden het belangrijk dat, binnen de technische en organisatorische
mogelijkheden en tegen een redelijke vergoeding, deze concurrent gebruik kan
maken van de opstelplaatsen voor omroepetherzenders. De indieners van het
amendement vinden dat in Nederland niet meer masten moeten worden gebouwd
dan nodig is. Het amendement beoogt uiteraard niet Nozema de normale bedrijfsvoering
onmogelijk te maken. Ook langetermijnplannen voor bijvoorbeeld DAB en DVB-T
moeten niet worden gefrustreerd. Dat laat echter onverlet dat wij vinden dat
zo efficiënt mogelijk met de bestaande ruimte moet worden omgegaan.Na aanvaarding van dit wetsvoorstel kan ook de Radio-Omroep-Zenderwet
worden ingetrokken of gewijzigd. Dat betekent dat Nozema kan worden omgevormd
tot een gewone vennootschap. De Kamer heeft hier in het verleden regelmatig
en met kracht op aangedrongen. De Kamer vond het onwenselijk dat het bedrijf
feitelijk werd geleid door een raad van beheer met daarin de ministeries van
Verkeer en Waterstaat, Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen en de NOS. Vooral
toen ook commerciële radio-exploitanten de markt gingen betreden, ontstond
de schijn van belangenverstrengeling. Gelukkig heeft de minister in eerste
instantie de privatisering van Nozema voortvarend ter hand genomen en een
onafhankelijke raad van beheer benoemd. Deze raad bereidt de verdere privatisering
voor. Ik heb hier ten slotte nog een paar vragen over. Wat staat de verkoop
van aandelen van de Staat, de NOS en de Wereldomroep nog in de weg? Welke
voorwaarden stellen de laatste partijen? Welke vorderingen zijn er gemaakt
sinds de brief die de minister ons heeft gestuurd? Kan de minister ons een
tijdschema verschaffen?De algemene beraadslaging wordt geschorst.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19971998-4911-4941.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl