Behandeling van de Notitie overgangsrecht in de sociale zekerheid (25900, nr. 87)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1999-2000, pag. 1548-1550

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

13-07-2000

Eerste Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

nr. 33, pagina 1548-1550

27-06-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 25900Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (dinsdag 27 juni 2000)Pagina 1594-1594
Lijst van besluiten (dinsdag 27 juni 2000)Pagina 1593-1594
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Gemeentelijke herindeling van West-Overijssel (26657)Pagina 1550-1566
Behandeling van het wetsvoorstel Intrekking van de Wet op de studiefinanciering en vervanging door de Wet studiefinanciering 2000 (Wet studiefinanciering 2000) (26873)Pagina 1566-1593
Behandeling van het wetsvoorstel Gemeentelijke herindeling van West-Overijssel (26657)Pagina 1536-1548
Presentie en opening (dinsdag 27 juni 2000)Pagina 1529-1529
Behandeling van het wetsvoorstel Gemeentelijke herindeling in de Over-Betuwe (26903)Pagina 1529-1536
Behandeling van de Notitie overgangsrecht in de sociale zekerheid (25900, nr. 87)Pagina 1548-1550

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 26 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: de Notitie overgangsrecht
in de sociale zekerheid (25900, EK nr. 87).De beraadslaging wordt geopend.Mevrouw Jaarsma (PvdA):Mijnheer de voorzitter! Ik mag vandaag namens de volledige vaste commissie
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid het woord voeren over het dossier Overgangsrecht
in de sociale zekerheid. Het wordt tijd om het dossier af te sluiten. Immers,
de discussie tussen de Eerste Kamer en de opeenvolgende bewindslieden van
verschillende politieke signatuur loopt al vanaf 1992. Aan de basis lag destijds
het wat dit aspect betreft weinig verheffende dossier Algemene nabestaandenwet.
Lang heeft deze discussie dan ook onder deze vlag gevaren. Er waren twee kamerbreed
aanvaarde moties en een advies van de Raad van State voor nodig om ons uiteindelijk
vorig jaar een nieuwe notitie Overgangsrecht in de sociale zekerheid onder
een nieuw nummer te sturen, een notitie die weer aanleiding vormde voor een
schriftelijke gedachtewisseling tussen de voltallige vaste commissie van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid en de huidige staatssecretaris. Na zo'n acht jaar
wordt het dus hoog tijd om de discussie tot een einde te brengen.Mijnheer de voorzitter! Waarom heeft de Eerste Kamer zich in dit opzicht
zo vasthoudend getoond? Niet alleen, omdat er in het verleden – zie
de Anw – zo achteloos is omgesprongen met de problematiek van wat in
de wandeling heet "de lopende gevallen" bij wijziging van het stelsel van
sociale zekerheid maar ook en vooral omdat deze Kamer primair tot taak heeft
om toe te zien op deugdelijke wetgeving. Deugdelijke wetgeving, die recht
doet aan de beginselen van de rechtsstaat die de burger helder laat zien welke
afwegingen de wetgever heeft gemaakt wanneer wordt ingegrepen in wat hij of
zij in ieder geval beleeft als "verworven rechten". Immers, niet alleen mensen
die afhankelijk zijn van een sociale uitkering maar alle burgers stemmen hun
levenswijze in beginsel in goed vertrouwen af op hun wettelijke rechten. Iedere
onvoldoende gemotiveerde ingreep werkt ontwortelend op het vertrouwen in de
overheid. Het motiveringsbeginsel weegt met name op het terrein van de sociale
zekerheid zwaar.De commissie erkent, dat het nodig kan zijn om wijzigingen in het stelsel
aan te brengen. Zij onderkent dat daarbij lastige keuzes moeten worden gemaakt,
die mede afhankelijk zijn van politieke voorkeuren. Dat is dan de concrete
invulling van wat in de notitie heet "het zoeken van de juiste balans tussen
het rechtsgelijkheids- en het rechtszekerheidsbeginsel". Maar ongeacht deze
marge was en is de commissie van mening, dat aan dit beleidsproces systematiek
ten grondslag moet liggen. Dit is dan ook de reden waarom wij met enige hardnekkigheid
hebben aangestuurd op een instrument dat de wetgever verplicht om de keuzes
die worden gemaakt bij wijzigingen in de sociale zekerheid te expliciteren.
Het resultaat is het Toetsingskader dat thans voorligt.Voorzitter! De commissie heeft de nota naar aanleiding van het verslag
nauwkeurig geanalyseerd om te bezien in hoeverre hetgeen in ons verslag naar
voren is gebracht, is gehonoreerd. Wij tellen onze zegeningen. In de eerste plaats stelde de commissie zich op het standpunt dat overgangsrecht
integraal onderdeel dient uit te maken van een wijziging op het terrein van
der sociale zekerheid. Immers, door zo'n maatregel wordt een wijziging aangebracht
in de geldende rechten en verplichtingen, aanspraken en gerechtvaardigde verwachtingen.
Dit noodzaakt dus tot overgangsrecht bij iedere wijziging. Wij constateren
met instemming, dat de staatssecretaris dit uitgangspunt expliciet onderschrijft.In de tweede plaats stelde de commissie in het verslag dat de noodzaak
van motivering zich niet alleen uitstrekt tot het wetsvoorstel zelf maar ook
tot het overgangsrecht, een motivering die bovendien gebaseerd moet zijn op
systematische en transparante keuzes. Wij zijn verheugd, dat de staatssecretaris
dit in de nota naar aanleiding van het verslag onderschrijft en in verband
hiermee de lijst van aandachtspunten heeft opgewaardeerd tot een Toetsingskader.Voorzitter! De commissie stelde zich op het standpunt, dat het beginsel
dat verandering van rechten en plichten van burgers motivering vereist, betekent
dat er in het overgangsrecht redenen moeten zijn om af te wijken van eerbiedigende
werking. Consistent met de opvattingen van haar voorgangers, formuleerde zij
eerbiedigende werking dus als hoofdregel, waarop vervolgens beargumenteerde
afwijkingen mogelijk zijn. De staatssecretaris volgt de commissie in dezen
niet omdat "hiermee verwachtingen worden gewekt die niet worden waargemaakt
wanneer er overwegende redenen zijn waarom het niet wenselijk is eerbiedigende
werking toe te passen". Deze argumentatie lijkt eerder voor onze dan voor
zijn conclusie te pleiten. Hij zegt immers: er moet beargumenteerd worden
waarom eerbiedigende werking niet mogelijk is. Materieel zijn wij het dus
tot op zeer grote hoogte eens, dunkt mij.Voorzitter! Een wijziging van de sociale zekerheid heeft voor verschillende
groepen uiteenlopende gevolgen. Overgangsrecht vraagt dus om een zorgvuldige
afweging van de belangen van die categorieën. De commissie heeft in haar
verslag deze verschillende categorieën nagelopen om te bezien in hoeverre
een bepaalde gedragslijn in de rede zou liggen. Tot ons genoegen heeft dit
geleid tot aanvulling van het Toetsingskader, op een enkele uitzondering na,
waarbij wordt verwezen naar het omslagstelsel. Dit laatste is een argument
dat eerder in de discussies een rol heeft gespeeld. Ik wil er hier niet meer
te diep op ingaan, maar geef de staatssecretaris twee dingen mee.In de eerste plaats zal het burgers een zorg zijn hoe de financiering
geregeld is van wat zij als een verzekering beleven, waarvoor ze premie betalen
en waaraan ze rechten denken te kunnen ontlenen. Het hanteren van de omslagfinancieringsmethodiek
wordt ondergaan als een gelegenheidsargument. Dat betekent dat het geen argument
kan zijn voor de wetgever. Het betekent, dat er bij voorkeur gezocht moet
worden naar andere motiveringsgronden.In de tweede plaats is het omslagstelsel geen echt overtuigend argument
om eerder voor onmiddellijke werking te kiezen. Omslagfinanciering is geen
wezenskenmerk van sociale verzekeringen. Zij werd slechts mogelijk nadat er
gekozen is voor wettelijke sociale verzekeringen. Het argument voor omslagfinanciering
was veeleer onmiddellijke ínvoering. Als in 1957 bij de AOW gekozen
zou zijn voor kapitaaldekking, zou de AOW pas na 50 jaar volledig kunnen zijn
ingevoerd.Voorzitter! Wij zijn de staatssecretaris nog een verheldering schuldig.
De voorbeelden die wij gaven bij de categorie "verzekerd risico heeft zich
voorgedaan, maar is niet actueel" waren hem niet duidelijk. Ik verhelder dat
nog even voor de geschiedschrijving. Wij formuleerden bij deze categorie als
hoofdregel "uitgestelde werking" en hadden daarbij het volgende op het oog.
In het geval een wet wordt gewijzigd en voor bepaalde categorieën eerbiedigende
werking wordt gerealiseerd, houdt men de uitkering op het oude niveau. Treedt
echter vervolgens een situatie op waardoor het risico niet meer actueel is –
bijvoorbeeld als een weduwe hertrouwt of een werkloze aan het werk gaat –
dan kunnen in die situaties oude rechten vervallen en bij opnieuw intreden
van het risico het nieuwe regime worden toegepast. Ik hoop, dat het zo duidelijk
is.Voorzitter! De commissie vindt dat – hoewel de discussie lang en
de materie taai was – we een eind gekomen zijn. De staatssecretaris
onderschrijft, dat overgangsrecht integraal onderdeel moet uitmaken van wijzigingen
in de sociale zekerheid, dat daarbij een transparante en systematische motivering
vereist is en dat daarbij specifieke aandacht moet worden gegeven aan specifieke
categorieën betrokkenen. Het toetsingskader ligt er.En wat nu? De vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid in
de Eerste Kamer stelt voor, deze resultaten te materialiseren door ze vast
te leggen in de Aanwijzingen voor de regelgeving. Dan gaan ze allicht ook
wat langer mee dan één kabinetsperiode. Wij hebben een motie
van die strekking opgesteld die ik in deze termijn indien, opdat de staatssecretaris
daarop kan reageren.De voorzitter:Door de leden Jaarsma, Ginjaar, Veling, Van Leeuwen, Van den Berg, Hofstede,
Bierman, Ruers, Hessing, Wolfson, De Jong, Swenker, Kneppers-Heijnert en De
Wolff wordt de volgende motie voorgesteld:De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat er blijkens de gewisselde stukken (25900,
Eerste Kamer 87a en 87b) overeenstemming bestaat tussen de staatssecretaris
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, de heer Hoogervorst, en de leden van
de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid in de Eerste Kamer
over: - de noodzaak bij wijzigingen in de socialezekerheidswetgeving
overgangsrecht integraal onderdeel te doen uitmaken van de wijziging van het
wettelijk regime terzake;- de noodzaak de motivering van het overgangsrecht
te baseren op systematische en transparante keuzes aan de hand van het Toetsingskader
Overgangsrecht (Eerste Kamer, 1999-2000,25900 , nr. 87b);verzoekt de regering deze Jaarsmastandpunten te codificeren in paragraaf
4.14 van de Aanwijzingen voor de Regelgeving,en gaat over tot de orde van de dag.Zij krijgt nr. 87c (25900, EK 87).Staatssecretaris Hoogervorst:Mijnheer de voorzitter! Ik dank uw Kamer in de persoon van mevrouw Jaarsma
voor haar inbreng in eerste termijn. Ook ik ben blij dat deze lange discussie,
die ik niet helemaal heb meegemaakt, maar via het lezen van alle stukken toch
weer wel, vandaag klaarblijkelijk toch tot een einde kan worden gebracht.De belangstelling voor het overgangsrecht in de sociale zekerheid is natuurlijk
zeer goed verklaarbaar. De sociale zekerheid staat immers centraal in onze
sociale verzorgingsstaat en speelt een belangrijke rol in de sociaal-economische
besturing van ons land. Er zijn grote sociale en financiële belangen
mee gemoeid. Het gaat om systemen die enerzijds als waarborg en bescherming
voor de burger bestendigheid moeten bezitten en die anderzijds ook mee moeten
kunnen evolueren met sociale en financieel-economische ontwikkelingen. Die
twee aspecten zijn telkens aan de orde bij wijzigingen in het stelsel van
sociale zekerheid en in de polisvoorwaarden. De afwegingen die dan worden
gemaakt, worden vervat in overgangsrechtelijke keuzes.Het is zonder meer de verdienste geweest van onder meer deze Kamer, waaraan
natuurlijk een bijzondere rol toekomt bij het bewaken van de kwaliteit van
het beleid en het beleidsinstrumentarium, dat het overgangsrecht in de sociale
zekerheid de laatste jaren aan een meer systematische beschouwing is onderworpen.
Ik noem hier met name de motie-Van de Zandschulp van december 1992. Naar aanleiding
van die motie is een notitie over overgangsrecht in de sociale zekerheid opgesteld
en in 1995 in deze Kamer besproken. De Handelingen van dat debat heb ik met
zeer veel belangstelling gelezen, want dat was een debat van hoog niveau.Hoewel het er in eerste en wellicht ook nog wel in tweede instantie op
leek dat de Eerste Kamer en de toenmalige bewindspersonen zeer ver uit elkaar
stonden, bleek mij bij goede lezing toch dat er ook een behoorlijke mate van
overeenstemming was en dat de verschillen toch niet onoverbrugbaar waren.
Dat werd met name duidelijk uit het betoog van het toenmalige lid van uw Kamer
de heer Van de Zandschulp die heel helder uiteen zette waar het bij overgangsrecht
volgens hem over gaat. Die zekere mate van instemming die toentertijd bestond,
herken ik nu ook weer als ik kijk naar de in dit jaar met uw Kamer gewisselde
stukken. Het verheugt mij dan ook bijzonder dat de vaste commissie voor Sociale
Zaken met klaarblijkelijke instemming, niet in alle opzichten, maar toch wel
in hoofdlijnen, kennis heeft kunnen nemen van mijn reactie van 12 mei jongstleden
op het verslag van de commissie van 18 april. Instemming en daarmee overeenstemming
bestaat er op het punt dat overgangsrecht altijd integraal deel uitmaakt van
de wijziging van het wettelijk regime terzake en dat in de memorie van toelichting
bij het wetsvoorstel steeds de keuze voor een bepaald type overgangsrecht
moet worden gemotiveerd. Deze motivering van het overgangsrecht – ook
op dit punt bestaat er overeenstemming tussen de commissie en mij –
moet worden gebaseerd op systematische en transparante keuzes. Uit de inbreng
van mevrouw Jaarsma namens de commissie begrijp ik dat zij daarbij wil uitgaan
van wat inmiddels heet het Toetsingskader overgangsrecht. Die naam doet immers
meer recht aan het gewicht ervan dan de oorspronkelijke titel lijst van aandachtspunten.
Ik heb dat inderdaad ook aangevuld naar aanleiding van de eerder genoemde
reactie van de commissie. Dat stemt mij zeer tevreden.Naar mijn mening biedt het toetsingskader een goed overzicht van de factoren
die bij de keuze van overgangsrecht een rol spelen en bevat het de aspecten
die bij het maken van een concrete keuze van overgangsrecht bij wijzigingen
in de socialezekerheidswetgeving moeten worden beoordeeld. Waar keuzes vroeger
misschien wat meer impliciet werden gemaakt, ben ik de overtuiging toegedaan,
dat die nu meer expliciet, systematisch en transparant kunnen worden gemaakt.
Ook zijn wij het erover eens dat de uiteindelijke beslissing, zoals ook de
vaste commissie duidelijk maakt in haar verslag van 18 april, een politieke
afweging is waarin het totaal van afwegingen tot uitdrukking zal worden gebracht.
Het toetsingskader zal helpen die keuze op een weloverwogen wijze te maken.Voorzitter! Ten slotte de motie. Ik zeg u toe dat ik er bij mijn collega
van Justitie op zal aandringen om het Toetsingskader overgangsrecht in de
Aanwijzingen voor de regelgeving onder de aandacht te brengen via een expliciete
verwijzing. Ik herhaal mijn eerdere toezegging dat ik erop zal toezien dat
in de memories van toelichting bij wetsvoorstellen in het kader van de sociale
zekerheid nog systematischer zal worden ingegaan op de gemaakte keuzes van
overgangsrecht.De beraadslaging wordt gesloten.De notitie wordt zonder stemming voor kennisgeving aangenomen.De voorzitter:Ik stel voor, aanstaande dinsdag, 4 juli, over de motie te stemmen, direct
na de lunchpauze.Daartoe wordt besloten.De vergadering wordt van 12.50 uur tot 14.00 uur geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-19992000-1548-1550.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl