Behandeling van:  - het wetsvoorstel Wijziging van de Mededingingswet in verband met het omvormen van de Nederlandse mededingingsautoriteit tot zelfstandig bestuursorgaan (27639);  - de motie-Voûte-Droste over de positie van de sectorspecifieke kamers binnen de NMa (27639, nr. 30);  - de motie-Van Walsem/Bolhuis over een Vervoerskamer binnen de NMa (27639, nr. 31)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2001-2002, pag. 3286-3312

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

07-02-2002

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

nr. 45, pagina 3286-3312

31-01-2002

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 27639Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van onder meer de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek in verband met de invoering van accreditatie in het hoger onderwijs (27920)Pagina 3266-3281
Regeling van werkzaamheden (donderdag 31 januari 2002)Pagina 3264-3266
Presentie en opening (donderdag 31 januari 2002)Pagina 3243-3243
Behandeling van het Rapport van de tijdelijke commissie Bouwfraude (28093)Pagina 3243-3264
Voortzetting van de behandeling van: - wetsvoorstel Wijziging van onder meer de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek en de Wet studiefinanciering 2000 in verband met de invoering van de bachelor-masterstructuur in het hoger onderwijs (28024); - de motie-Hamer c.s. over inhoudelijke en financiële garanties (28024, nr. 38); - en nog negen andere moties (28024, nrs. 39 tot en met 47)Pagina 3281-3286
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (donderdag 31 januari 2002)Pagina 3312-3313
Behandeling van de verslagen van de commissie voor de Verzoekschriften over een aantal in haar handen gestelde adressen (28043, nrs. 24 t/m 36)Pagina 3243-3243
Behandeling van: - het wetsvoorstel Wijziging van de Mededingingswet in verband met het omvormen van de Nederlandse mededingingsautoriteit tot zelfstandig bestuursorgaan (27639); - de motie-Voûte-Droste over de positie van de sectorspecifieke kamers binnen de NMa (27639, nr. 30); - de motie-Van Walsem/Bolhuis over een Vervoerskamer binnen de NMa (27639, nr. 31)Pagina 3286-3312

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 136 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van:het wetsvoorstel Wijziging
van de Mededingingswet in verband met het omvormen van de Nederlandse mededingingsautoriteit
tot zelfstandig bestuursorgaan (27639),- van:- de motie-Voûte-Droste over de positie van de
sectorspecifieke kamers binnen de NMa (27639, nr. 30);- de motie-Van Walsem/Bolhuis over een Vervoerskamer binnen de NMa (27639, nr. 31).(Zie wetgevingsoverleg van 10 december 2001.)De algemene beraadslaging wordt geopend.De heer Van den Akker (CDA):Voorzitter. Zoals door de CDA-fractie tijdens het wetgevingsoverleg naar
voren is gebracht, is voor mijn fractie cruciaal dat het toezicht op de energiesector
wordt gewaarborgd. Dit vooral vanwege het feit dat voor de DTe bijzondere
bevoegdheden zijn ingebouwd in de Gaswet. Naar aanleiding van het wetgevingsoverleg
van 10 december heeft de minister een en ander nog eens op een rijtje gezet
in haar brief van 12 december en is zij ingegaan op de bezwaren die onder
andere van CDA-zijde tijdens het wetgevingsoverleg zijn ingebracht. Het ging
met name over de vraag, hoe een en ander te verenigen valt met de ZBO-status
van de NMa, waarin de DTe wordt gemandateerd door de raad van bestuur van
de NMa. Dit alles tegen de achtergrond dat de DTe nog onvoldoende functioneert,
en energiemarkten nog steeds in een transitiefase verkeren.Uit de brief van de minister blijkt dat ook zij van mening is dat er voor
de DTe als onafhankelijke toezichthouder niet veel mag veranderen. Dus komt
het er nu op aan, hoe wij onze gezamenlijke zorgen moeten formuleren in de
wetstekst om daaraan invulling te geven. Namens de CDA-fractie heb ik dat
geprobeerd te doen met de volgende amendementen. De amendementen op stuk nr.
21 van de heer Van Walsem en op stuk nr. 28 van collega Leers worden ingetrokken.
De heer Van Walsem zal dat ongetwijfeld zelf nog aangeven. Daarvoor in de
plaats komen de volgende amendementen. Het amendement op stuk nr. 39, van
ondergetekende en mevrouw Voûte, gaat over het volgende. Bij een ZBO-status
van de NMa kan de minister alleen algemene aanwijzingen geven. Echter, wij
stellen in het amendement voor dat de individuele aanwijzingsbevoegdheid van
de minister wordt gehandhaafd, voorzover deze aanwijzingsbevoegdheid betrekking
heeft op de Energiewet en de Gaswet. Daarmee geldt de ZBO-status de facto
niet en wordt derhalve de ministeriële verantwoordelijkheid ten aanzien
van deze wetten onverkort gehandhaafd. Die individuele aanwijzingsbevoegdheid
is wenselijk, aangezien de DTe tot op heden nog onvoldoende functioneert en
de energiemarkt nog steeds in een transitiefase verkeert. Naar alle verwachting
zal op 1 januari 2005 een en ander zijn voltooid, hetgeen de individuele aanwijzingsbevoegdheid
overbodig maakt. Dit dient overigens te blijken uit een vooraf gedane evaluatie
door een onafhankelijke instantie.Met het amendement op stuk nr. 37 van de leden Van den Akker en Van Walsem
wordt voorgesteld dat er een aparte Energiekamer komt, dus een specifieke
organisatorische eenheid, met specialisten op energiegebied. Formeel wordt
deze Energiekamer gemandateerd door de raad van bestuur van de NMa, die op
haar beurt een geattribueerde bevoegdheid heeft. Verder wordt met dit amendement
op stuk nr. 37 de mandaatregeling nader geregeld. Een mandaat aan een kamer
van de NMa kan altijd door de raad van bestuur van de NMa worden teruggenomen.
Het mag naar het oordeel van mijn fractie niet zo zijn dat daarmee de facto
de Energiekamer buitenspel kan worden gezet. Wij stellen in het amendement
dan ook voor dat er een algemeen mandaat wordt verleend aan de Energiekamer.
Bovendien moet de minister zijn instemming verlenen aan de door de raad voorgestelde
mandaatregeling. Deze bevoegdheid van de minister heeft dan ook betrekking
op wijziging van de mandaatregeling.Bovendien heeft ondergetekende, samen met de heer Van Walsem, een gewijzigd
amendement op stuk nr. 47 ingediend, ter vervanging van de amendementen op
de stukken nrs. 10 en 35. Met dit amendement kan door partijen de bezwaarprocedure
worden overgeslagen en door een regeling worden vervangen om rechtstreeks
beroep in te stellen bij de rechter, zonder dat daartoe toestemming is vereist
van het bestuursorgaan. De rechtbank kan evenwel bepalen, indien zij bij haar
onderzoek van de zaak vaststelt dat deze zich niet goed leent om in beroep
te worden afgedaan, dat deze toch eerst in bezwaar moet worden behandeld.
Met dit amendement wordt deze mogelijkheid ook opgenomen in de Gaswet en in
de Elektriciteitswet. In dit amendement is overigens ook opgenomen dat representatieve
organisaties kunnen voegen, vanwege de discussies over de principiële
uitgangspunten in de wet, thans, en in de toekomst. Dit artikel treedt snel
in werking om de bestaande rechtsonzekerheid op dit punt weg te nemen.De heer Bolhuis (PvdA):Ik lees uw amendement zo dat het alleen maar de representatieve organisaties
in de gassector zou betreffen. Is dat ook de bedoeling of zou u de representatieve
organisaties waar het gaat om zowel de Gaswet en de Elektriciteitswet als
de Mededingingswet er in willen opnemen?De heer Van den Akker (CDA):Alledrie.De heer Bolhuis (PvdA):U heeft toch gezien dat ik dat in mijn amendement wel heb gedaan?De heer Van den Akker (CDA):Ja, maar uw amendement is na het mijne gekomen, dus ik kan mij wel voorstellen
dat u dat heeft gedaan.De heer Bolhuis (PvdA):Ik constateer dus dat in het amendement van de heer Van den Akker zoals
het nu voorligt, alleen de gassector genoemd wordt.De heer Van den Akker (CDA):En in uw amendement gaat het om bezwaarprocedures en niet zozeer om procedures
voor de rechtbank.Voorzitter. Met het amendement op stuk nr. 36 van de leden Van den Akker
en Van Walsem wordt voorgesteld dat de AMvB-constructie zoals die in de Gaswet
is geregeld ook gaat gelden voor de E-wet, in het bijzonder de codes. Deze
constructie houdt in dat de minister geen algemene en/of individuele aanwijzingen
kan geven met betrekking tot de vaststelling van de regelgeving, codes in
de E-wet en richtlijnen in de Gaswet. Aanwijzingen aan de toezichthouder kunnen
slechts bij algemene maatregel van bestuur met betrokkenheid van het parlement
worden gegeven.Voorts hebben de leden Van den Akker en Van Walsem een amendement ingediend
op stuk nr. 46 dat voorheen onder stuk nr. 36 respectievelijk onder stuk nr.
43 was ondergebracht, waarin is geregeld dat er een handhavingsplan moet komen
voor de Gaswet alsook voor de E-wet. Het gaat erom dat in het plan
op objectieve kenbare wijze inzichtelijk wordt gemaakt in welke gevallen en
wanneer de toezichthouder ingrijpt om naleving van wettelijke voorschriften
af te dwingen. Uiteraard moet bij het opstellen van het handhavingsplan het
uitgangspunt een krachtig handhavingsbeleid zijn waarin slechts in uitzonderlijke,
duidelijk in het handhavingsplan omschreven gevallen ruimte bestaat voor gedogen.
Bij de goedkeuring van het plan moet dit door de minister worden getoetst.
In verband met de belangen van derden moet het handhavingsplan uiteraard binnen
een redelijke termijn van zeg een jaar worden opgesteld. Voor de goede orde
wil ik nog aangeven dat de leden Van den Akker en Van Walsem een amendement
op stuk nr. 34 hebben ingediend dat het amendement op stuk nr. 8 van collega
Leers en het amendement op stuk nr. 20 van collega Van Walsem vervangt in
verband met wijziging in de ondertekening en de toelichting van het amendement.
Met dit amendement wordt namelijk geregeld dat benoeming, schorsing en ontslag
van de leden van de raad van de NMa door de Kroon geschiedt.Voorzitter. Rest mij nog mee te delen dat het amendement op stuk nr. 9
en het amendement op stuk nr. 26 worden ingetrokken.De voorzitter:De amendementen-Leers/Bolhuis (27639, nrs. 9 en 26) zijn ingetrokken.De heer Van den Akker (CDA):Voorzitter. De minister heeft tijdens het wetgevingsoverleg aanvaarding
van het amendement op stuk nr. 29 sterk ontraden en zij had daarvoor naar
onze mening ook sterke argumenten. Toch voelt de CDA-fractie behoefte aan
sturing van de NMa en daarom zou ik namens mijn fractie de volgende motie
willen indienen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat het wenselijk is dat de minister van Economische Zaken
mogelijkheden heeft door middel van beleidsregels sturing te geven aan de
werkzaamheden van de NMa en de prioriteiten die zij hierbij hanteert;overwegende dat medio 2002 met de Kamer zal worden gesproken over de uitkomsten
van de evaluatie van de Mededingingswet en de rol daarbij van de NMa;verzoekt de regering, bij de evaluatie van de Mededingingswet aan te geven
op welke wijze sturing op hoofdlijnen van de werkzaamheden van de NMa door
de minister van Economische Zaken kan geschieden, waarbij te denken valt aan
een bevoegdheid van de minister van Economische Zaken om het werkplan goed
te keuren of aan een mogelijkheid tot het geven van algemene aanwijzingen
met betrekking tot de prioriteiten,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Van den Akker en Voûte-Droste.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 51(27639).De heer Van den Akker (CDA):Voorzitter. Ik dien ook nog een motie in over de huisartsenzorg, waarmee
nu van alles aan de hand is.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat op geleide van de commissie-Tabaksblat een proces van
herstructurering honorering huisartsenzorg is ingezet, waarvan is te verwachten
dat in de loop van dit jaar overeenstemming kan worden bereikt;overwegende dat de nieuwe structuur van avond-, nacht- en weekenddiensten
dit jaar zal worden afgerond;overwegende dat het College tarieven gezondheidszorg in behandeling heeft
een herijking van honorering van vrije beroepen, waaronder de huisartsenzorg;overwegende dat de herstructurering van de huisartsenzorg sterk in beweging
is; verzoekt de regering, daarom onderzoek te doen naar de wenselijkheid van
toepassing van de Mededingingswet op de praktijk omtrent huisartsenzorg en
voorzover nodig de NMa een aanwijzing te geven, inhoudende dat de NMa de Mededingingswet
vooralsnog niet toepast op de huisartsensector,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Van den Akker en Voûte-Droste.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 52(27639).De heer Van den Akker (CDA):Voorzitter. Ik krijg graag een reactie van de minister op onze amendementen
en moties. Naar ons oordeel hebben wij langs die weg een afdoende oplossing
gevonden voor onze zorgen naar aanleiding van de ZBO-status van de NMa over
de DTe en de energiesector. Tegelijkertijd hebben wij rekening gehouden met
de wensen van de minister, zoals die naar voren zijn gekomen tijdens het wetgevingsoverleg
en nader uiteen zijn gezet in de brief van de 12 december jongstleden.De heer Vendrik (GroenLinks):Voorzitter. Ik vermoed dat wij maar één termijn hebben tijdens
deze plenaire afronding.De voorzitter:Uw vermoeden is juist.De heer Vendrik (GroenLinks):In dat geval wil ik een vraag stellen over het eindoordeel van de CDA-fractie.
De heer Van den Akker heeft veel aandacht besteed aan de positie van de DTe.
Ik laat dat even voor wat het is. Ik heb uit de schriftelijke inbreng van
de CDA-fractie en uit de inbreng van de heer Leers tijdens het wetgevingsoverleg
opgemaakt dat deze fractie kritisch staat tegenover de verzelfstandiging.
Net als wij heeft de CDA-fractie de vraag opgeworpen of het opportuun is om
die verzelfstandiging nu praktijk te laten worden. Mag de verzelfstandiging
van u doorgaan? Is uw oordeel afhankelijk van de reactie van de minister op
de amendementen of houdt u vast aan uw tamelijk sterkeVan den Akker en principiële
kritiek dat verzelfstandiging van de NMa nu niet aan de orde kan zijn.De heer Van den Akker (CDA):U gaat niet in op onze kritiek ten aanzien van de DTe. Wij hebben van
het begin af aan duidelijk gemaakt dat voor ons de wijze waarop het toezicht
op de energiesector wordt geregeld, cruciaal is. Wij staan kritisch ten opzichte
van het wetsvoorstel. Wij hebben een groot aantal amendementen en enkele moties
ingediend. Het hangt van de reactie van de minister daarop af in hoeverre
de CDA-fractie met het wetsvoorstel kan meegaan. Ik kan daar niet op vooruitlopen.
Het is de vraag of de minister akkoord gaat met onze wijzigingsvoorstellen.De heer Vendrik (GroenLinks):Dat is een belangrijk politiek signaal, want hieruit blijkt dat er nog
wat te verdienen is voor de minister. Dat stemt mij verdrietig, zoals men
zal begrijpen. Hangt het oordeel van de CDA-fractie af van het accepteren
door de minister van de amendementen inzake de DTe of ligt het breder? De
heer Bolhuis heeft bijvoorbeeld amendementen ingediend waarmee geprobeerd
wordt, de uitvoeringspraktijk van de verzelfstandigde NMa te reguleren. Ik
kan mij voorstellen dat die amendementen aansluiten op de kritiek van de CDA-fractie.
Is uw voorwaarde ook daarop van toepassing?De heer Van den Akker (CDA):Ik ben zeer benieuwd naar de reactie van de minister op de amendementen
van de heer Bolhuis. Wij zullen dat allemaal wegen en dan komen wij tot een
afweging. Ik kan vooraf niet zeggen of de CDA-fractie "ja" of "nee" zal zeggen,
want dat hangt ook af van de antwoorden van de minister en van de kwaliteit
van de inbreng van de heer Bolhuis en diens amendementen.De heer Vendrik (GroenLinks):Als ik zo vrij mag zijn: u bent vandaag wel erg afhankelijk van de collega's.De heer Van den Akker (CDA):Ik heb een groot aantal amendementen ingediend die wij belangrijk vinden
voor het optimaal regelen van deze zaak. Dat geldt met name voor de energiesector
en de DTe. Daar hebben wij nooit een geheim van gemaakt; kijk maar naar het
verslag van het wetgevingsoverleg. De heer Leers heeft daarin benadrukt dat
voor ons cruciaal is hoe de DTe wordt geregeld; daar hebben wij nooit een
geheim van gemaakt. Als dat op een goede manier kan worden opgelost, kijken
wij positief naar het wetsvoorstel, maar ik herhaal dat wij de antwoorden
van de minister nog niet kennen.De heer Bolhuis (PvdA):Bij het wetgevingsoverleg heeft de heer Leers zeven prioriteiten voor
de CDA-fractie geschetst. Hij heeft ook, samen met mij, een amendement ingediend
over de beleidsregels die er zouden moeten komen. U trekt dat amendement nu
in; daar geeft u verder geen motivatie voor, maar ik wil graag weten waarom
de CDA-fractie ineens 180 graden is gedraaid en beleidsregels niet meer belangrijk
vindt.De heer Van den Akker (CDA):Ik heb de amendementen op de stukken nrs. 9 en 26 ingetrokken; het amendement
op stuk nr. 9 is daarvan het belangrijkst. Wij vinden dat via artikel 107
de status-quo voor niet-economische belangen wordt gehandhaafd. Bij de evaluatie
zal de positie van de publieke belangen in het licht van de mededinging uitgebreid
aan de orde kunnen komen. Waar nodig zal dat misschien resulteren in aanpassingswetgeving
in bijzondere wetten en kan het publieke belang zo worden veiliggesteld.De heer Bolhuis (PvdA):Dat was allemaal al voor het wetgevingsoverleg bekend. De fracties van
de PvdA en het CDA hebben, toen de Mededingingswet in de Kamer behandeld werd
met de toenmalige minister Wijers, een amendement ingediend op het punt van
de niet-economische belangen. De heer Wijers had daar begrip voor en heeft
toegezegd – lees de Handelingen – dat er beleidsregels zouden
komen. Toen hebben de fracties van het CDA en de PvdA het amendement ingetrokken.
Vervolgens hebben de heer Leers en ik in het wetgevingsoverleg een amendement
ingediend omdat die beleidsregels er niet gekomen zijn, maar nu trekt u dat
amendement ineens in, hoewel er geen beleidsregels liggen. De reden daarvan
blijft voor mij raadselachtig.De heer Van den Akker (CDA):Wij hebben in het wetgevingsoverleg de antwoorden van de minister gehoord
en wij hebben de brief van 12 december van haar gekregen. Het is nieuw dat
via artikel 107 tijd wordt gewonnen voor de aanpassing van de wetgeving. In
de tussenperiode kan de minister algemene beleidsregels stellen. Via die weg
bestaat dus de mogelijkheid om de publieke belangen veilig te stellen.De heer Bolhuis (PvdA):Ik heb ook een vraag over een ander punt betreffende de afweging tussen
het publieke belang en het mededingingsbelang, waar die beleidsregels onder
andere voor kunnen dienen. De zojuist door de heer Van den Akker voorgelezen
motie gaat alleen over de huisartsenzorg, die uitgezonderd zou moeten worden.
Ik moet eerlijk zeggen dat ik stupéfait was toen hij dat oplas: er
zijn meer dan 300 beschikkingen van de NMa over de zorg, onder andere over
de huisartsen, maar ook over fysiotherapeuten, de kraamzorg enz. Het is een
algemeen probleem tussen de NMa en de zorg. Ik vraag mij af waarom de CDA-fractie
de huisartsen daaruit haalt en juist op dat punt een motie indient, want de
heer Leers en ik hadden juist gevraagd om beleidsregels.De heer Van den Akker (CDA):Die hele problematiek van de huisartsenzorg is op dit moment prominent
aan de orde. Vandaar dat wij het opportuun vinden om op dit moment die motie
in te dienen, maar ik herhaal dat ik nog niet weet wat de minister daarop
zal antwoorden; dat moet ik afwachten.De heer Van Dijke (ChristenUnie):Voorzitter. Om te beginnen twee opmerkingen over de timing van de behandeling
van dit wetsvoorstel. In het wetgevingsoverleg is voldoende gezegd over de
ontijdigheid van deze wetswijziging. Er is niet gewacht op de brede evaluatie
van de Mededingingswet, terwijl minister Wijers destijds nadrukkelijk stelde
dat eerst de evaluatie zou moeten plaatsvinden voordat gesproken zou kunnen
worden over verzelfstandiging. Het naar voren halen van die verzelfstandiging
berust op een wankele argumentatie, namelijk op het argument dat het goed
gaat met de NMa. Nu slaat de NMa inderdaad de laatste tijd publicitair helemaal
geen gek figuur. Dit soort van losse indrukken zijn echter onvoldoende en kunnen zeker niet gelijkgesteld worden met een degelijke evaluatie.Mijn tweede opmerking betreft de afstemming met de behandeling van de
Kaderwet ZBO's, die volgende week op de plenaire agenda van deze Kamer zal
staan. In het aanvankelijke wetsvoorstel wordt volstaan met een verwijzing
naar die komende kaderwet. In het nieuwe voorstel zijn echter elementen van
die kaderwet opgenomen in het wetvoorstel zelf. Nu het ernaar uitziet dat
beide wetten tegelijkertijd in werking kunnen treden, komt het mij voor dat
er toch sprake moet zijn van paniekvoetbal. Wil de minister een toelichting
geven op de vraag hoe hiermee straks om te gaan?De twee zaken waar het in dit debat om draait, zijn de borging van het
publieke belang en de positie van de DTe. Er is een brij aan amendementen
ingediend over de borging van het publieke belang, die op de een of de andere
manier de borging van gezondheid, cultuur of milieu proberen te waarborgen
tegen een al te zeer economische kijk op de mededingingsautoriteit. Zonder
enige twijfel is mijn amendement op stuk nr. 22 daarbij de meest omvattende
en tegelijkertijd ook, zou ik haast zeggen, de meest sierlijke in al zijn
eenvoud. De vele andere amendementen, waarvan sommige gewijzigd zijn ingediend,
sleutelen aan de bevoegdheden van de NMa en aan de inspraak door de maatschappij.
In mijn amendement laat ik de bevoegdheden waar die horen: de NMa is verantwoordelijk
voor sterk en zelfstandig mededingingstoezicht, waaronder toezicht op prijsafspraken,
misbruik van economische machtsposities en concentratietoezicht, de minister
is politiek verantwoordelijk voor het mededingingstoezicht maar houdt geen
algemeen toezicht op de NMa, de Kamer controleert de minister op zijn of haar
toezichtsbeleid en stelt de minister verantwoordelijk. Daarvoor hebben wij
geen maatschappelijke adviesraad nodig, zo is mijn idee.De minister moet in die verantwoordelijkheid "body" hebben. Als de minister
alleen maar algemene beleidsregels mag vaststellen, ben ik daarover wat sceptisch.
Beleidsregels laten immers altijd een discretionaire ruimte om zelfstandig
beslissingen te nemen. Daar gaat het mij om. Hoe gaat de NMa met die ruimte
om? Wanneer de Kamer constateert dat in haar ogen het maatschappelijk belang
verkeerd is gewogen, moet zij de minister daarop kunnen aanspreken door te
vragen om het besluit te vernietigen. Het introduceren van een vernietigingsbevoegdheid
conform artikel 15 van de Kaderwet ZBO omvat alle besluiten die de NMa kan
nemen en geeft daarmee een brede reikwijdte.De handicap van dit voorstel is dat het ontzettend vergaand klinkt. Dat
is echter niet zo. Ik wil immers niets vreemds. Ik werp daarom met kracht
de suggestie van mij dat ik de individuele aanwijzingsbevoegdheid wil herintroduceren.
Dat is niet hetzelfde. Het kan bovendien ook niet. Dat kan alleen bij een
ambtelijke dienst. Een individuele aanwijzingsbevoegdheid veronderstelt dat
de minister voortdurend over de schouders van de NMa meekijkt. Ik vind dat
dit niet moet gebeuren. Ik vind ook dat de minister blind en doof moet zijn
voor lobbies uit de markt, waar het evidente particuliere belangen betreft.
Ik wil niet dat de minister zich daardoor in de wielen laat rijden en hierover
hele dagen in gesprek moet zijn. Dat is wat mij betreft buiten de orde.Ik wil de mogelijkheid dat de minister, als ultimum remedium, degene blijft
die eindverantwoordelijk is, ook in individuele gevallen. Zij moet de zaken
achteraf kunnen terugdraaien. Zij moet niet actief besluitvorming van de NMa
kunnen afdwingen. Dat kon zij wel bij de aanwijzingsbevoegdheid. De vernietigingsbevoegdheid
is dan het sluitstuk van de ministeriële verantwoordelijkheid. Ik heb
al verwezen naar artikel 15 van het wetsvoorstel over de kader. Daar is duidelijk
uiteengezet dat dit bij een ZBO hoort. Als de NMa een ZBO wordt, waarom wijkt
het kabinet daarvan dan bij de eerste de beste ZBO, die in lijn met die kaderwet
wordt voorgesteld, op dit cruciale punt af? In datzelfde verband heeft de
minister een vergelijking gemaakt met de STE, het financiële toezicht
en de OPTA. Wat mij betreft gaan beide vergelijkingen niet op. Bij het mededingingstoezicht
is veel meer sprake van politiek en maatschappelijk gevoelige zaken dan bij
het toezicht op banken en andere financiële sectoren. Bovendien is de
discretionaire ruimte daar beperkter. Daarnaast is het toezicht van de NMa
niet beperkt tot één sector, zoals bij de OPTA, maar bemoeit
de NMa zich met de gehele breedte van de economie, waarbij dus ook de sectoren
horen die een hoge maatschappelijke gevoeligheid kennen. Bij iedere toezichthouder
hoort een aparte discussie. Die hebben wij nu nog niet kunnen voeren met de
minister, omdat zij zonder goede argumenten te noemen voet bij stuk houdt.
Waarom gaan wij hier niet gewoon een open discussie over aan?Mijn voorstel om de minister een vernietigingsbevoegdheid toe te kennen,
is volgens mij het hart van de discussie over de borging van het publieke
belang. Mijn oordeel over dit wetsvoorstel hangt dan ook sterk af van wat
de Kamer doet met de inrichting van die ministeriële verantwoordelijkheid.
Ik roep daarom ook mijn collega-woordvoerders op om ondertekening van dit
amendement serieus te overwegen. Dan kijk ik natuurlijk met name naar de fracties
van CDA en PvdA. Overigens geldt voor de heer Bolhuis nog dat hij in het blad
Intermediair van 24 januari heeft gezegd dat marktwerking een groot goed is,
maar dat er situaties denkbaar zijn dat het tot ongewenste maatschappelijke
effecten kan leiden. De politiek moet dan de mogelijkheid behouden om in te
grijpen, zo zei hij. Ik lees dat op z'n minst als een toezegging om ondertekening
van mijn amendement heel serieus te overwegen.Het zal geen verrassing zijn dat ik de voorstellen om DTe voorlopig niet
te verzelfstandigen zal steunen. Ik vind het ongewenst om DTe, met die geheel
eigen problematiek, nu digitaal mee te nemen met dit voorstel.Er is sprake van een parlementaire afronding met veel nieuwe amendementen,
na een uitvoerig wetgevingsoverleg. Dat geeft te denken over het draagvlak
dat daarvoor in de Kamer bestaat. Het valt niet mee om het slagveld van amendementen
te overzien. Voor mijn gevoel wordt met elk nieuw amendement een dikke streep
gezet onder mijn eerdere stellingname dat wij hiermee beter kunnen wachten
tot de evaluatie van de wet achter de rug is. Ik zal deze constatering zeer
sterk laten meewegen in mijn eindoordeel over deze wet.Voorzitter: Rehwinkel Mevrouw Voûte-Droste (VVD):Voorzitter. "Het beperken van de mededinging is schadelijk voor den arbeid",
zo stelt de liberale staatsman Thorbecke ruim 150 jaar geleden. In de loop
van de eeuw daarop kon daar nog het volgende aan worden toegevoegd: het beperken
van mededinging is schadelijk voor de consument. Anno 2002 kunnen wij zeggen
dat het beperken van de mededinging schadelijk is voor marktwerking en economische
groei, maar ook voor de consument en zeker voor de arbeid. Daarmee kunnen
wij zeggen dat deze uitspraak van Thorbecke twee eeuwen later nog steeds van
kracht is. Adequate mededinging op basis van wetgeving, uitgevoerd door een
krachtige toezichthouder, stimuleert gezonde concurrentie. Het geeft ruimte
aan nieuwe toetreders, stimuleert hiermee onder andere de innovatie, betere
dienstverlening aan de klant en garandeert de beste prijs-kwaliteitverhouding.
Mededinging is voor de VVD-fractie altijd een middel geweest om al deze zaken
te bereiken en geen doel op zichzelf.Vier jaar geleden, bij de behandeling van de Mededingingswet, hebben wij
aan al deze punten aandacht besteed. De Mededingingswet eindigde toen ook
in een aantal amendementen en moties. Wij hebben er twee dagen over gedelibereerd.
Er was zelfs een motie van de PvdA-woordvoerder, de heer Van der Ploeg, die
werd gesteund door mevrouw De Koning van de fractie van D66, met als doel
om de NMa na drie jaar om te vormen tot een zelfstandig bestuursorgaan. Vandaag
bespreken wij dan ook eigenlijk de uitvoering van deze motie. Er is een traject
van wetgeving aan voorafgegaan met uitvoerige vragenrondes. Wij hebben zelfs
in de Tweede Kamer een hoorzitting gehouden, waarbij duidelijk werd dat het
merendeel van de deelnemers aan de hoorzitting voor de verzelfstandiging van
de NMa is. Dat zijn zij niet zo maar, vanwege de blauwe ogen van de NMa; dat
zijn zij omdat de NMa zich de afgelopen jaren in toenemende mate als autoriteit
heeft ontwikkeld. De NMa dient ook een echte waakhond te zijn die ervoor zorgt
dat de marktordening gedegen plaatsvindt. Wat is er nu bereikt, in vrij korte tijd? In totaal zijn 350 kartels opgeruimd,
en dat in een land dat "Nederland-kartelland" heette. Er is een richtsnoer
gekomen voor de samenwerking in het MKB. Dat is heel belangrijk, want het
MKB dacht soms dat dingen niet konden die wel degelijk bleken te kunnen. Er
is een verwijderingsbijdrage geregeld in de lijn met concurrentie, het melk-dubbeltje
werd voorkomen, er is een verbod gekomen op de marktconcentratie RAI-Jaarbeurs
die het nodige stof heeft doen opwaaien, er zijn voorwaarden opgesteld voor
marktconcentraties, voor de dagbladconcentraties enz. Ook lopen er op dit
moment nieuwe onderzoeken: het garnalenkartel, de mobiele telefoons, de bouw.
Interpay wordt bekeken op een klacht van het midden- en kleinbedrijf over
het pinnen. Het is belangrijk dat daar binnenkort uitslag over komt. Recent
is er eindelijk zelfs een creatieve oplossing gevonden inzake de benzinemarkt,
namelijk het verbieden van verticale afspraken in die markt. In onze visie
is dat een creatieve oplossing.Wij stellen dan ook voorop dat bij de behandeling van de voorliggende
wetswijziging goed onderscheid moet worden gemaakt tussen de vraag wat wetgeving
is in het mededingingstoezicht, en de vraag wat de uitvoeringsstructuur en
de reikwijdte daarvan moeten zijn. Bij deze wetswijziging staat voor ons de
uitvoeringsstructuur centraal, omdat de kernbegrippen voor de VVD-fractie
zijn: onafhankelijkheid en objectiviteit van het toezicht. De vraag is op
welke wijze deze onafhankelijkheid en objectiviteit door middel van de verzelfstandiging
van de NMa kunnen worden verbeterd. Dit staat dus geheel los van vraagstukken
als modernisering van het Europese mededingingsrecht en de wijze waarop dat
moet landen in ons mededingingsrecht. Nederland heeft zijn mededingingswetgeving
geënt op het Europese recht dat dus in beweging is. Ik denk bijvoorbeeld
aan het clementer behandelen van verticale afspraken.De heer Poppe (SP):Mevrouw Voûte noemt allerlei goede activiteiten van de NMa, al gaat
het daar in feite niet om, maar om al dan niet verzelfstandiging van de NMa.
Vervolgens zegt zij dat het toezicht echt objectief en onafhankelijk moet
zijn. Is het toezicht van de NMa op dit moment dan niet objectief en onafhankelijk?
De NMa heeft toch juist al die dingen gedaan die mevrouw Voûte opsomt?
Wat is dan het probleem dat zij met deze wetgeving wil gaan oplossen?Mevrouw Voûte-Droste (VVD):Ik noem deze zaken om daarmee aan te geven dat de mededingingsautoriteit
in drie jaar op basis van wetgeving het nodige heeft kunnen aanpakken en dat
naar onze mening zeer adequaat heeft gedaan. Het voorliggende voorstel betekent
een afronding van de mededingingswetgeving, die eigenlijk al enige jaren geleden
had moeten plaatsvinden. Dat sluitstuk is een verzelfstandiging van het toezicht.
Nederland staat daarin niet alleen, want vrijwel overal in Europa is het op
dezelfde manier geregeld. Wij doen wel alsof het zo bijzonder is, maar er
zijn maar enkele Europese landen die het nog niet zo geregeld hebben.De heer Poppe (SP):Mijn moeder zei altijd: Als Pietje in het water springt, hoef jij het
nog niet te doen. Uw argument vind ik dan ook niet zo sterk. Mijn vraag was,
welk probleem u met de verzelfstandiging wilt gaan oplossen.Mevrouw Voûte-Droste (VVD):Juist een objectief toezicht op basis van de mededingingswetgeving mag
niet onderhevig zijn aan de politieke waan van de dag. Het moet dus niet mogelijk
zijn dat een minister opdracht kan geven om het mededingingstoezicht te wijzigen
zodra er iets gebeurt. Het parlement moet een adequate mededingingswetgeving
maken en vertrouwen hebben in het mededingingstoezicht. De uitvoeringsorganisatie
doet niets anders dan uitvoeren van hetgeen wij in het parlement op democratische
wijze vastleggen.De heer Poppe (SP):Maar is er enige aanleiding om zorgen te hebben over de waan van de dag?
Zijn er de afgelopen drie jaar dan zoveel aanwijzingen gegeven? Vertrouwt
u de minister dan niet, omdat u vreest dat zij alleen maar zal meehobbelen
met de waan van de dag? Er is toch ook controle door het parlement? Ik begrijp
nog steeds niet welk probleem u met dit wetsvoorstel wilt oplossen.Mevrouw Voûte-Droste (VVD):Er is ook geen probleem, integendeel. Het is een sluitstuk.
Ik geef de criteria aan die voor ons belangrijk zijn om het sluitstuk goed
aan te pakken.De heer Bolhuis (PvdA):Ik kan mij voor een belangrijk deel vinden in wat mevrouw Voûte
zegt. De redenering achter het wetsvoorstel is natuurlijk dat wij een zelfstandige,
krachtige, onafhankelijke toezichthouder willen. Mevrouw Voûte heeft
tijdens het wetgevingsoverleg gesteld dat met name de participatie van de
rijksoverheid in allerlei bedrijven – zij noemde als voorbeeld de Gasunie –
aanleiding zou zijn om tot die verzelfstandiging over te gaan, omdat het geven
van aanwijzingen conflicteert met het aandeelhouderschap. Ik was daarom een
beetje verbaasd toen ik daarnet een amendement van het CDA kreeg, medeondertekend
door mevrouw Voûte, waarin de individuele aanwijzingsbevoegdheid voor
de energiesector weer wordt geïntroduceerd in het wetsvoorstel. Dat is
een beetje in strijd met wat zij daarnet zei. Kan zij mij dat uitleggen?Mevrouw Voûte-Droste (VVD):Als u de inbreng goed hebt gevolgd – en dat u dat hebt gedaan, merk
ik op onderdelen – weet u dat ik heel veel aandacht heb besteed aan
de positie van de DTe. Ik heb zelfs een motie ingediend om duidelijkheid te
krijgen over de positie van de DTe als kamer van de NMa. De minister heeft
daarop binnen enkele dagen gereageerd met een brief van zes kantjes over de
positie van de NMa. Zolang de energiemarkt nog niet is geliberaliseerd, is
het ook onzes inziens zaak dat de mandaten worden beoordeeld die de minister
heeft en aan de DTe geeft. Wij hechten eraan dat zolang de energiemarkt nog
niet is geliberaliseerd die zorgvuldigheid ten opzichte van de DTe wordt betracht.
Op het moment dat de markt is geliberaliseerd, moet de DTe gewoon een kamer
van de NMa worden, met alle structuren die daarbij horen.De heer Bolhuis (PvdA):Mevrouw Voûte zegt dus dat zij vindt dat zolang die markten nog
in transitie zijn eventuele aanwijzingsbevoegdheden van de minister moeten
blijven. Dat brengt mij natuurlijk tot de vraag waarom dat alleen zou moeten
gelden voor de elektriciteits- en de gassector en niet voor ook andere sectoren,
bijvoorbeeld de zorg.Mevrouw Voûte-Droste (VVD):Die heeft geen kamer in de NMa.De heer Bolhuis (PvdA):Nee, maar zorg is wel een sector in transitie net als de sectoren elektriciteit
en gas.Mevrouw Voûte-Droste (VVD):Was die sector maar in transitie! Er is geen kamer voor en geen toezichthouder
op dit moment. Het gaat nu om de NMa en de kamers daarvan. Dat heeft alles
te maken met de liberalisering van de elektriciteitsmarkt.Voorzitter. Het gaat erom hoe met name de modernisering van het Europese
mededingingsrecht zal worden neergelegd in de nationale wetgeving. Het is
goed dat dat gebeurt, want het gaat er uiteindelijk om dat het mededingingsrecht
in Europa voor de gehele Europese markt gelijk is. Dat is goed voor de gelijkwaardigheid
van de bedrijven en hun rechtszekerheid.Ik verhul niet dat de VVD-fractie in de loop der jaren steeds kritischer
is gaan staan tegenover ZBO's en het creëren ervan. Uitgangspunt voor
de VVD-fractie is dat een ZBO transparant dient te zijn, een jaarverslag dient
in te dienen en daarover verantwoording dient af te leggen. Tevens dient er
buitengewoon grote duidelijkheid te zijn over de verantwoordelijkheid van
de minister. Dat is voor ons topprioriteit. Wij komen er in andere gremia
op terug. Voor ons is dan ook belangrijk dat de minister verantwoordelijkheid
houdt voor het mededingingsbeleid in het algemeen. De algemene aanwijzingsbevoegdheid
moet blijven bestaan. Wij kunnen dat niet genoeg benadrukken.Kan de minister in haar beantwoording aangeven welke instrumenten zij
heeft om deze politieke verantwoordelijkheid waar te maken? Immers, de beleidsregels
en de AMvB's geven de minister de mogelijkheid dat nadere beleid in te vullen.
Kan de minister zeggen op welke wijze zij conform artikel 4, waarin dit alles
staat, het publieke belang zal waarborgen via het instrument van de algemene
beleidsregels?De heer Van Dijke (ChristenUnie):Ik begrijp het niet helemaal. Mijn stelling is dat zonder goede waarborging
van het publieke belang er een dreiging uitgaat van de verzelfstandiging van
zulke zware autoriteiten als de NMa. Waarom hebt u nu niet voor uzelf scherper
wat de mogelijkheden van de minister zouden kunnen zijn en hoe zij die manifest
zou kunnen maken? U kunt het nu als een open vraag aan de minister voorleggen,
maar wij zijn aan de afronding van het debat toe, dan moet u er toch een oordeel
over hebben hoe dat uiterst belangrijke punt manifest kan worden bij de uitwerking
in de praktijk?Mevrouw Voûte-Droste (VVD):Dat is voor mij overduidelijk, maar ik heb in de debatten wel eens de
indruk dat het hier en daar niet duidelijk is. Vandaar dat ik de minister
vraag om in dit politieke debat neer te zetten op welke wijze juist dat algemeen
belang, en daar gaat het om, kan worden gewaarborgd.De heer Van Dijke (ChristenUnie):Als dit voor mevrouw Voûte duidelijk is, moet zij toch nu kunnen
aangeven hoe zij denkt dat dit kan gebeuren.Mevrouw Voûte-Droste (VVD):Ik wil de Mededingingswet wel uitleggen aan de heer Van Dijke. Ik vind
het een buitengewoon boeiend onderwerp.De heer Van Dijke (ChristenUnie):Dat is onzin. Ik vraag daar ook niet om. Ik vraag mevrouw Voûte
of zij kan aangeven hoe de minister kan ingrijpen als het publieke belang
wordt bedreigd.Mevrouw Voûte-Droste (VVD):Volgens artikel 4 van de Mededingingswet heeft de minister de mogelijkheid
algemene beleidsregels vast te stellen als het algemeen belang in het geding
is. Dit staat allemaal in de Mededingingswet. Wij hebben dit vier jaar geleden
heel zorgvuldig behandeld.De heer Van Dijke (ChristenUnie):Dan is het onheil al geschied, want de beleidsregels worden pas van kracht
nadat zij door de minister zijn afgekondigd. Dan is hetgeen waarvoor werd
gevreesd, al gebeurd.Mevrouw Voûte-Droste (VVD):Ik zie niet zoveel onheil en ik vrees niet zoveel. Ik geef alleen aan
welke mogelijkheden er zijn en die zijn voor ons belangrijk.De NMa is een uitvoeringsorganisatie en dient daarom uitvoeringsregels
vast te stellen. De minister stelt beleidsregels vast. Juist om hierover geen
misverstand te laten bestaan, heb ik het amendement op stuk nr. 45 ingediend.
Dit strekt ertoe dat een uitvoeringsorganisatie/toezichthouder ook uitvoeringsregels
vaststelt. Ik ben mij ervan bewust dat dit in de Algemene wet bestuursrecht
iets anders wordt geformuleerd. Mijn fractie zal zich dan ook tot het ministerie
van Justitie wenden met deze terminologie. Wij willen dit voor iedereen duidelijk
maken en voorkomen dat er misverstanden kunnen ontstaan. De minister stelt
beleidsregels vast en de uitvoeringsorganisaties stellen uitvoeringsregels
vast. Wij moeten ergens beginnen en dit doen wij graag hier.Het voorkomen van dubbele petten is een goede reden om te kiezen voor
een verzelfstandigde toezichthouder. De overheid is aandeelhouder, toezichthouder
en boeteoplegger bij bedrijven als Gasunie, KPN en Schiphol. Het is heel goed
dat er nu een functiescheiding komt. Wij staan niet alleen in ons oordeel,
want de OESO en de SER bevelen Nederland aan te komen tot een echte onafhankelijke
mededingingsautoriteit. Alleen Portugal en Luxemburg hebben nog geen zelfstandige
toezichthouder. Nederland loopt dus echt niet voorop. Dit is het sluitstuk
van een net mededingingsbeleid.Een netwerk van onafhankelijke toezichthouders in een interne markt is
noodzakelijk om een gelijk speelveld voor alle bedrijven in de Europese landen
tot stand te brengen. Dit moet worden gebaseerd op het Europese mededingingsrecht.
Afhankelijke toezichthouders kunnen blootstaan aan de politieke waan van de
dag en dit wensen wij niet.Bij de behandeling van de Mededingingswet heb ik er namens de VVD-fractie
op aangedrongen dat de beoordeling en het toezicht van de NMa op bedrijfseconomische
gronden en overeenkomstig de economische realiteit zullen plaatsvinden.De heer Van Dijke (ChristenUnie):Ik vind dit accent op de waan van de dag duiden op een brevet van onvermogen
van de Kamer. Waarom zouden wij met de waan van de dag zo iets belangrijks
als het algemeen publieke belang niet goed kunnen schatten, juist waar wij
er zijn om dit publieke belang te borgen en in de gaten te houden? Mevrouw
Voûte geeft zichzelf een brevet van onvermogen als zij zegt dat de politiek
hiermee omgaat als met de waan van de dag.Mevrouw Voûte-Droste (VVD):Over de definiëring van het begrip publiek belang zijn dikke boeken
geschreven. Ik wijs bijvoorbeeld op het rapport van de WRR: Borging van het
publiek belang. Bij de waardering en definiëring van het publiek belang
is politieke stellingname een factor van belang. De ene politieke partij zal
dit anders definiëren dan de andere. Als ik dan denk aan de politieke
waan van de dag, wijs ik erop dat het parlement in de ene samenstelling maatregelen
neemt die in een andere samenstelling weer worden herroepen.De heer Van Dijke (ChristenUnie):Dit is toch het karakter van de democratie! Wat op een gegeven ogenblik
als publieke belang wordt gezien, is toch onderwerp van beoordeling door een
democratisch gekozen meerderheid in dit huis. Derhalve moet de Kamer waken
over het algemene publieke belang.Mevrouw Voûte-Droste (VVD):Ik meen dat het de derde keer is dat ik probeer dit uit te leggen aan
de heer Van Dijke, maar ik wil dit best nog wel een keer doen. Naar mijn mening
zijn de argumenten echter wel gewisseld.De heer Van Dijke (ChristenUnie):Wat collega Voûte nu zegt is onjuist, want dit is de eerste keer
dat ik haar hierop aanspreek.Mevrouw Voûte-Droste (VVD):De definitie van de begrippen in de Mededingingswet zijn hier in een debat
vastgesteld. De uitkomst daarvan is neergelegd in wetgeving aan de hand van
democratische besluitvorming. Op die wijze zijn alle ideeën en gedachten
gewisseld. Vervolgens zal een en ander worden uitgevoerd door een toezichthouder,
waarbij het voor mijn fractie van groot belang is dat het toezicht zal worden
uitgevoerd op basis van de wetgeving.De heer Poppe (SP):Mevrouw Voûte heeft al een paar keer gesproken over de waan van
de dag. Zijn de terugtrekkende overheid en de verzelfstandiging van bestuursorganen
geen typische voorbeelden van de waan van de dag?Mevrouw Voûte-Droste (VVD):Op dat punt verschillen de meningen inderdaad. De leden van mijn fractie
zijn dan ook kritischer geworden over het vormen van ZBO's. Wij hebben uit
dat oogpunt dit wetsvoorstel zeer kritisch bekeken. Alles afwegende zijn wij
van mening dat het voorgestelde van groot belang is.De heer Poppe (SP):Mevrouw Voûte is dus van mening dat dit wetsvoorstel een typisch
voorbeeld van de waan van de dag is?Mevrouw Voûte-Droste (VVD):Zo versta ik het wetsvoorstel niet, maar als de heer Poppe die uitspraak
voor zijn rekening wil nemen, is dat zijn zaak.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik begrijp uit de woorden van mevrouw Voûte dat er tegenwoordig
twee soorten politici zijn: zij die voor dit wetsvoorstel stemmen, die permanent
in de waan van de dag verkeren, en zij die straks tegen stemmen, de politici
waarvan wij het uiteindelijk moeten hebben. Als ik de woorden van mevrouw
Voûte op die wijze mag uitleggen, ben ik zeer tevreden.Mevrouw Voûte-Droste (VVD):Ik heb in het begin van mijn betoog aangegeven dat het debat van vandaag
voortvloeit uit de motie die is ingediend namens de PvdA-fractie en de D66-fractie
drie jaar geleden. Ik heb mij toentertijd daarbij aangesloten. Ik ben van
mening dat het een goede zaak is dat die motie wordt uitgevoerd. Ik beschouw
dit debat als een afhandeling.De heer Vendrik (GroenLinks):Het is allemaal waan van de dag.Mevrouw Voûte-Droste (VVD):Het is misschien uw waan van de dag, maar niet die van mij.De heer Van Walsem (D66):Als die periode al drie jaar duurt, is het een lange dag.Mevrouw Voûte-Droste (VVD):De gang van zaken had wat mij betreft sneller gekund, maar
soms kost een en ander veel tijd.De positie van de DTe moet duidelijk zijn. Wij hebben daarover uitgebreid
gesproken. Het is voorts van belang dat de DTe na de verzelfstandiging als
kamer een heldere positie heeft en als een echte Cerberus zal functioneren.
Het kamermodel van de NMa is interessant omdat daarin de mogelijkheden en
de voordelen van het algemeen toezicht en het sectorspecifieke toezicht worden
gecombineerd. Het model is ontwikkeld om wildgroei van toezichthouders te
voorkomen; bij het ontstaan van een nieuwe markt kan een kamer worden toegevoegd.
Die kamer kan ook worden opgeheven als het sectorspecifieke toezicht niet
meer nodig is. Het model is flexibel en mijn fractie hecht daaraan.Concluderend is het voor de VVD-fractie een belangrijk punt dat de minister
verantwoordelijk blijft voor het mededingingsbeleid in het algemeen. Dat is
van groot belang, alleen al vanwege de modernisering van het Europees mededingingsbeleid
die uiterlijk over twee jaar zal plaatsvinden. De minister meent dan ook dat
beleidsregels een belangrijk middel zijn om het beleid uiteen te zetten, waarbij
de directeur-generaal zich bij zijn uitvoeringspraktijk dient te houden. Mijn
fractie is van mening dat dit een goede zaak is. Zij hecht eraan dat daaraan
inhoud wordt gegeven. De scheiding tussen beleid en uitvoering is van groot
belang. De uitvoering moet optimaal onafhankelijk en objectief zijn. Deze
wijziging van de mededingingswet bevordert de onafhankelijkheid en objectiviteit
die voor mijn fractie drie jaar geleden had mogen plaatsvinden en die in de
praktijk van de afgelopen jaren niet in het geding is geweest.Wij kunnen concluderen: hoe liberaler de markt, hoe strenger het toezicht.
Wat zou Thorbecke daarover gezegd hebben?De heer Van Walsem (D66):Thorbecke is toch dood? Ik hoor de naam van de man zo vaak noemen!Voorzitter. Wij spreken vandaag over de verzelfstandiging van de NMa.
Wij hebben over dit onderwerp een uitgebreid wetgevingsoverleg gevoerd. Er
zijn veel amendementen ingediend en de minister heeft die van commentaar voorzien
tijdens het wetgevingsoverleg. Het betreft een belangrijke wet. Drie jaar
geleden is een motie ingediend om op dit moment tot een verzelfstandiging
van de NMa te komen. Eigenlijk gaat het dus om de uitvoering van die motie.
Dat is dus iets anders dan de waan van de dag. Blijkbaar is er al drie jaar
sprake van consistent beleid. Ik maak er dan ook geen geheim van dat mijn
fractie instemt met de verzelfstandiging van de NMa. Ik haal daarmee de angel
uit dit debat, zo begrijp ik ...Ik zal niet de voorbeelden herhalen die anderen al hebben gegeven om aan
te tonen dat de NMa inmiddels zover is dat men met veel vertrouwen met haar
verzelfstandiging akkoord kan gaan. Nog niet zo lang geleden was Nederland
het kartelparadijs van Europa. Ik denk dat het mede aan de NMa te danken is
dat dit niet meer het geval is. Dit toezichtsinstrument is voor de marktwerking –
daar waar marktwerking kán – van buitengewoon groot belang.De NMa moet onafhankelijk, deskundig en alert zijn en dat valt niet altijd
mee want dit alert zijn, betekent ook dat de NMa wel eens wordt gevraagd,
direct of indirect, om te onderbouwen wat de politiek denkt of vermoedt. Als
die onderbouwing dan even uitblijft, zeggen wij dat de Nma niet erg alert
is. Ik denk hierbij aan benzinemarktperikelen, Vinex, bouw, accountancy enz.
Men kan een dergelijke onderbouwing in weerbarstige kwesties wel vragen maar
het staat niet altijd vast dat de politiek gelijk heeft.Nogmaals, de fractie van D66 is een voorstander van een zelfstandige en
onafhankelijke NMa. Zij neemt echter een ander standpunt in met betrekking
tot de DTe, de toezichthouder voor energiezaken. Wij blijven van oordeel dat
het hier een buitengewoon turbulente markt betreft, terwijl er sprake is van
een transitieperiode waarin nog veel onzekerheden bestaan. Ook de DTe moet
daar nog in groeien en wij willen graag, via de minister, de vinger aan de
pols houden. Wij hebben afgesproken om de liberaliseringsoperatie met betrekking
tot de energiemarkt zeer zorgvuldig te laten verlopen en daar past bij dat
de DTe nog even wordt uitgezonderd en dat de minister wat dit betreft nog
een directe aanwijzingsbevoegdheid krijgt.Ook kunnen wij ons vinden in een meerkoppige directie voor de NMa. Wat
artikel 16 betreft meen ik dat de minister heeft aangegeven dat hij met het
desbetreffende amendement akkoord gaat. Ik denk dat de Kamer er sowieso mee
instemt dat artikel 16 voorlopig wordt gehandhaafd.Voorzitter. Mijn amendementen, voorkomend op de stukken nrs. 20 en 21,
trek ik in. Daarvoor zijn andere amendementen in de plaats gekomen waarvan
ik de nummers nu even niet weet.De voorzitter:Het amendement-Van Walsem c.s. (stuk nr. 20) is ingetrokken.De heer Van Walsem (D66):Voorzitter. De bezwarenprocedure – ik verwijs naar het amendement
terzake van de heer Van den Akker en ondergetekende – hebben wij facultatief
gemaakt. Degene die een bezwaar wil indienen, kan kiezen tussen bezwaar en
beroep. Voorts zijn door middel van een motie vragen gesteld over de Vervoerskamer.
De minister heeft aangegeven dat men hiermee al bezig is, zodat die vragen
misschien overbodig zijn.Voorzitter. De fractie van D66 ziet uit naar deze verzelfstandigingsoperatie
en naar de evaluatie van de NMa die tegen het einde van dit jaar zal plaatsvinden.
In het kader daarvan zal afstemming met de Europese regelgeving kunnen plaatsvinden.
Wij hebben besloten om daar niet op te wachten en nu akkoord te gaan met de
verzelfstandiging van de NMa.De heer Poppe (SP):Voorzitter. Mevrouw Voûte gaf zojuist een opsomming van de activiteiten
van de NMa in de afgelopen jaren. Veel lof en prijzen, zo kwam het op mij
over. Er zijn 350 kartels opgeruimd, het dubbeltje van de melk is niet doorgegaan
en zo waren er nog meer van die dingen. Maar er is naast lof natuurlijk ook
veel kritiek op het functioneren van de NMa geweest. De kritiek is dat zij
niet voldoende deskundigen in huis heeft, dat zij niet deskundig genoeg is,
dat zij wel optreedt tegen kappers en notarissen, maar de notarissen buiten
schot laat. Verder is de benzinemarkt nog steeds een kartel en
er kwam pas een onderzoek naar de bouwfraude toen de Kamer al een aanloop
had genomen naar een parlementaire enquête. Twee jaar geleden vond een
klacht van een Kamerlid geen gehoor. Sympathie en lof is er natuurlijk ook,
omdat kartelpolitie de bevolking beschermt tegen de boze buitenwereld van
degenen die stiekem prijsafspraken maken of monopolies proberen te verkrijgen,
en tegen andere enge dingen.Hier gaat het echter nu niet om, het gaat erom of wij doorgaan met het
laten terugtreden van de overheid en met het meer overlaten aan een zelfstandig
bestuursorgaan om taken uit te voeren die eigenlijk overheidstaken zijn. In
dit geval bestaan die taak uit het tegengaan van ongewenste en al dan niet
toegestane ontwikkelingen. Dit is gebaseerd op een motie van zo'n drie jaar
geleden. Die motie kan natuurlijk een weerslag zijn van de waan van de dag,
die nu weer komt opborrelen. Maar de terugtredende overheid is toch meer de
waan van paars, dus er blijft nog veel waan over.Nu is de vraag van belang of het optreden van de NMa niet democratisch
gecontroleerd zou moeten worden. Zij ziet er niet alleen op toe of regels
worden nageleefd, zij interpreteert ook voortdurend regels en zij geniet daarbij
een redelijke beleidsvrijheid. Milieu, volksgezondheid en sociale belangen
moeten afgewogen worden tegen mededingingsregels. En in zulke gevallen moet
de verantwoordelijke minister zich niet kunnen verschuilen achter besluiten
van een verzelfstandigde NMa, want anders wordt de ministeriële verantwoordelijkheid
nog meer een holle frase dan ze onder paars al geworden is. Anders zullen
nog meer ministers de handen ten hemel heffen als zij kritiek krijgen, terwijl
zij roepen dat zij niet verantwoordelijk zijn omdat het om een zelfstandige
bestuursorganisatie gaat die bepaalde taken moet uitvoeren.Dit geldt natuurlijk ook in sterke mate voor de DTe. Na de liberalisering
van de energiemarkt is het op die markt een behoorlijke chaos geworden, die
naar mijn mening nog voortduurt. De politiek kan zich er, als er problemen
ontstaan, niet mee van af maken dat het toezicht verzelfstandigd en de markt
geliberaliseerd is. Wij zullen het amendement van de heer Van den Akker op
nr. 39 dan ook steunen. Overigens is dit een fundamenteel politiek punt en
ik vind al die amendementen prachtig, maar ze komen toch neer op gedoe in
de marge, terwijl het gaat om het al dan niet instemmen met een bepaalde politieke
visie, met een bepaalde beleidslijn: moet de overheid nog verder terugtreden?De Vereniging van zakelijke energiegebruikers stelt terecht dat er nu
een nieuwe zonnekoning gecreëerd wordt. De geschiedenis leert ons dat
de bevolking daarvoor een hoge prijs betaalt. Nu weet ik niet of de heer Kist
graag zonnekoning zou worden, want dat is toch wel een vreselijke baan. Zelfs
gewoon koning zijn is volgens mij al een vreselijke baan_Maar goed, wij hoeven niet zo ver in de geschiedenis terug te gaan, want
met de NS en de Informatie Beheer Groep heeft de bevolking al vaker een prijs
betaald voor ondoordachte verzelfstandiging. Ik zal een voorbeeld geven. Toen
er wat ernstigs op het gebied van de veiligheid was gebeurd, wat een relatie
had met het personeelstekort bij een van de verzelfstandigde poten van de
NS, heb ik mondelinge vragen gesteld aan de minister van Verkeer en Waterstaat.
En wat kreeg ik als antwoord? "Ik ga niet over het personeelsbeleid, het is
een zelfstandige organisatie." Maar door fouten in het personeelsbeleid was
er bij het volgsysteem voor de treinen een ernstige calamiteit opgetreden.
Het mag toch niet voorkomen dat de minister, als er als gevolg van een verzelfstandiging
zulke gevaarlijke situaties ontstaan waarvan reizigers de dupe hadden kunnen
worden, de handen omhoog steekt en zegt dat zij er niets aan kan doen, omdat
het bedrijf verzelfstandigd is? Dat is geen overheid op afstand, dat is een
overheid achter de horizon. De fractie van de SP wil altijd de overheid ter
verantwoording kunnen roepen. Een minister moet zich niet kunnen verschuilen
achter de opmerking: "Daarvoor ben ik niet echt verantwoordelijk."Het feit dat wij niet voor verzelfstandiging zijn, betekent niet dat wij
menen dat de minister van Economische Zaken de NMa jaarlijks aanwijzingen
zou moeten geven. De NMa kan zoveel mogelijk zelfstandig werken, maar als
zij er een puinhoop van maakt of taken niet naar behoren uitvoert, moet die
democratische noodrem er wel zijn en moet het parlement een minister kunnen
roepen die volledig verantwoordelijk is.De heer Bolhuis (PvdA):Wat is hier eigenlijk het probleem? In het wetsvoorstel zitten immers
de nodige waarborgen op deze punten, mijnheer Poppe. Bij taakverwaarlozing
kan de minister ingrijpen en kan ook beleidsregels geven. Dat zit allemaal
in de wet.De heer Poppe (SP):Ik begrijp het doel van deze wet niet. Als het op die manier geregeld
wordt, waarom spreekt men dan nog over verzelfstandiging? Er is echter wel
sprake van een verzelfstandiging. Als de Kamer denkt dat er iets niet goed
gaat en de minister ter verantwoording roept, kan de minister zich verschuilen
achter het feit dat het om een zelfstandig bestuursorgaan gaat met een eigen
verantwoordelijkheid. Er zitten gaten in dit wetsvoorstel die niet nodig zijn.
Houdt het gewoon zo dat de minister absoluut en volledig verantwoordelijk
is. Wat is daar mis mee in een democratie?Het feit dat minister van Economische Zaken de afgelopen jaren niet één
keer gebruikgemaakt heeft van het aanwijzingsrecht, geeft al aan dat de huidige
situatie eigenlijk geen problemen oplevert. Welk probleem willen wij dan oplossen?
Men kan zich echter wel afvragen waarom er geen aanwijzingen geweest zijn.
Ik denk bijvoorbeeld aan Vinex en de bouwfraudes.Ik ben ook niet bang voor belangenverstrengeling. Die heeft het afgelopen
jaar kennelijk niet plaatsgevonden. Bovendien moeten aanwijzingen van de minister
in openbaarheid plaatsvinden. Belangenverstrengeling lijkt mij bij de overheid
als hoeder van het algemeen belang alleen maar te kunnen optreden als het
om persoonlijke belangen van de minister zou gaan. Wat moeten wij ons daarbij
voorstellen? De minister van EZ die een onderzoek naar een benzinekartel gelast
omdat zij in een grote benzineslurper rijdt of iets dergelijks? Ik denk niet
dat dit een probleem zou zijn. De democratische politieke controle is er juist
om eventuele belangenverstrengeling aan de kaak te stellen. Als daarvan sprake
is, zijn wij er als volksvertegenwoordigers immers allemaal bij. Politieke
bemoeienis is geen last maar een verworvenheid van een democratische rechtsstaat.
Wat is allemaal mis op dit moment?Er bestaat geen enkel redelijk argument om de NMa tot een zelfstandig
bestuursorgaan om te bouwen, of het moeten puur ideologische redenen zijn:
de ideologie van de markt, de ideologie van de terugtredende overheid, van
bestuur op afstand of andere begrippen die tot uitdrukking brengen dat de
overheid van mening is dat zij haar vingers zo min mogelijk moet branden aan
politieke verantwoordelijkheden. In dat geval is besturen op afstand een goede
uitvinding, maar wel een uitvinding die de democratische controle door het
parlement bemoeilijkt. Ik heb daarvan zojuist een voorbeeld gegeven. Wij zitten
hier niet om onze eigen democratische middelen uit handen te geven en dat
gebeurt voor een deel met dit wetsvoorstel, ondanks allerlei bepalingen. Laat
de NMa maar gerust onder de directe verantwoordelijkheid van de minister vallen.
De meerderheid van de Kamer heeft immers het volste vertrouwen in de minister,
dus wat is daar mis mee? Als de minister dan iets "uitvreet" dat niet deugt,
omdat er bijvoorbeeld belangenverstrengeling dreigt in het kader van de waan
van de dag, zijn wij er toch voor om dat aan de kaak te stellen? Als de Kamer
in de waan van de dag van de minister eist dat zij actie onderneemt ten opzichte
van de NMa, is de ministers vrouws genoeg om daar een halt aan toe te roepen.
Als de minister iets fout doet en zij is verantwoordelijk, kunnen wij dat
hier aan de kaak stellen. Wees er gerust op dat mijn fractie haar best zal
doen!Wij vrezen dat bij verzelfstandiging een relatief machtige toezichthouder
ontstaat, waar door niemand fatsoenlijk toezicht op wordt gehouden.De heer Bolhuis (PvdA):Voorzitter. Het voorliggende wetsvoorstel kent een turbulente voorgeschiedenis.
Tijdens het debat over de totstandkoming van de Mededingingswet in 1997 is
door de heer Van der Ploeg namens de PvdA-fractie aangedrongen op verzelfstandiging
van de NMa. Verschillende collega's hebben daar al aan herinnerd. Een krachtige
en onafhankelijke toezichthouder was immers gewenst. Minister Wijers heeft
dat in dat debat wat afgeremd; hij wilde eerst na vijf jaar kijken hoe het
ging, en hij wilde een goede evaluatie. De nieuwe minister daarentegen is
op volle kracht aan de gang gegaan met de verzelfstandiging. Het wetsvoorstel
werd ons derhalve koud drie jaar na inwerkingtreding van de Mededingingswet
toegezonden. Hulde voor die werkkracht! Maar de door de heer Wijers beloofde
evaluatie is er nog steeds niet. De PvdA-fractie blijft het jammer vinden
dat de behandeling is gesplitst en dat wij nu moeten besluiten over een belangrijk
wetsvoorstel, zonder dat de evaluatie van de wet voor handen is. Die wordt,
zo heeft de minister ons toegezegd, in mei afgerond en in het najaar van dit
jaar besproken. Dan zal dat kunnen leiden tot verdere wijziging van de Mededingingswet.
We hadden dus maar een paar maanden moeten wachten om dat te combineren.De PvdA-fractie houdt grote twijfels bij het voorliggende wetsvoorstel,
maar wij wachten de beantwoording door de minister op een aantal punten met
spanning af. Zij is ons op een paar punten tegemoetgekomen, waarvoor ik haar
erkentelijk ben. Ik noem de toezegging op het punt van artikel 16, de nota
van wijziging die wij vandaag kregen en het feit dat zij sympathiek staat
tegenover ons streven naar aanscherping van de Mededingingswet. Ik doel op
onze amendementen op de stukken nrs. 17 en 18. Twijfels is er bij ons nog
over de wijze, waarop borging van het publieke belang is geregeld in het wetsvoorstel.
Daar kom ik dan ook uitgebreid op terug.Ik som allereerst de positieve kanten kort op. Een onafhankelijk en krachtig
toezicht op de marktsector is het gevolg van dit wetsvoorstel. Geen terugtredende
overheid, zoals ik sommige collega's net hoorde zeggen, maar een krachtig
optredende overheid. Geen politieke bemoeienis met allerlei individuele zaken,
zoals fusies tussen ondernemingen en dergelijke. Ik denk dat dat belangrijk
is vanwege het belang van de overheid in individuele bedrijven, waarbij ik
denk aan de Gasunie. De minister heeft dat argument terecht herhaaldelijk
naar voren gehaald. Uitvoering ook op basis van duidelijke nationale en Europese
richtlijnen. Als ZBO kan de NMa dit. Wij hebben daarvan in 1997 veel verwacht,
en die verwachting is aardig uitgekomen. De NMa heeft een goede naam opgebouwd,
en veel belangrijke zaken opgepakt. Kartels zijn opgebroken, het fusietoezicht
heeft duidelijk gestalte gekregen en er zijn de nodige onderzoeken opgestart
tegen mogelijk misbruik van economische machtsposities. Ik verwijs naar de
benzinemarkt.Een volgend positief punt is de wijze, waarop de NMa zal worden omgevormd
tot ZBO. Middels een nota van wijziging heeft de minister voorgesteld, niet
de directeur-generaal, maar de raad van bestuur van de NMa tot het bestuur
van de NMa te benoemen. Dat is een goede oplossing in de ogen van onze fractie.
Ook andere organisatorisch-bestuurlijke zaken zijn in het schriftelijk overleg
aan de orde geweest en naar onze mening bevredigend geregeld. Alleen op de
positie van de DTe kom ik nog terug.Bij het wetgevingsoverleg is de verhouding tussen Mededingingswet en andersoortige
wetgeving aan de orde geweest, en met name de vraag, in hoeverre het publiek
belang voldoende geborgd is bij het voorliggende wetsvoorstel. Dat kwam naar
voren in het licht van artikel 16 en de bepaling dat op 1 januari 2003 de
regeling van dat artikel afloopt. Voor onze fractie is dat een belangrijk
punt omdat in die andere wetgeving waarop dat artikel 16 betrekking heeft,
veel zaken geregeld zijn die potentieel conflicterend zijn met de Mededingingswet
en waarbij wij van mening zijn dat als die zaak in andere wetgeving geregeld
is, wij er niet nog een keer de Mededingingswet op los moeten laten. Ik noem
in dit verband de cao-wetgeving, de zorgwetgeving en dergelijke. De minister
heeft onze zorg wat dat betreft weggenomen door haar toezegging in dezen.
Waarom de bepaling overigens in 2005 moet aflopen, is nog niet helemaal beargumenteerd
maar bij de evaluatie komen wij er natuurlijk uitgebreid op terug.In die andersoortige wetgeving is vaak geregeld op welke wijze de regulering
van een sector door de overheid plaatsvindt. De minister verwijst dan ook
naar artikel 16 als het gaat om de verhouding tussen het algemeen belang en
het mededingingsbelang. Er wordt nogal eens gesuggereerd als
zou er geen sprake kunnen zijn van een tegenstelling tussen die twee, maar
dat is natuurlijk niet zo. Daarom is een duidelijke regeling in onze ogen
van belang. Als er in dezen iets is waar Kamer en kabinet eensgezind over
kunnen zijn, dan is het in ieder geval de opvatting dat het niet zo kan zijn
dat een zelfstandig bestuursorgaan in casu de NMa bepaalt wat het algemeen
belang is en hoe zich dat verhoudt tot het mededingingsbelang. Het zou dan
ook goed zijn als er volstrekte helderheid in dezen is. Ik vraag de minister
om in deze voor ons en, naar ik aanneem, ook voor haar essentiële zaak,
de desbetreffende uitspraak die ook in de nota naar aanleiding van het verslag
staat, nog eens te bekrachtigen.Hoe dan wel de verhouding tussen publiek belang en mededingingsbelang
te regelen? De minister zegt dat dit moet gebeuren door formele wetgeving,
zodat het valt onder artikel 16. Dat is echter niet altijd zo gemakkelijk.
Als er een probleem gesignaleerd wordt, duurt het geruime tijd voordat er
structurele wetgeving is. Zie de Nederlandse Spoorwegen. Die zijn verzelfstandigd
en vervolgens zijn we in de problemen terechtgekomen. Van dat soort situaties
willen wij natuurlijk geen herhaling. Vandaar ons amendement op stuk nr. 13,
waarin wij aangeven dat de minister de mogelijkheid moet hebben om achteraf
in te grijpen in een bepaald besluit van de NMa en waarbij wij dat sterk geclausuleerd
hebben tot gewichtige redenen van algemeen belang. Tijdens het wetgevingsoverleg
heeft de minister zich nogal verzet tegen dat amendement onder verwijzing
naar de evaluatie en naar de ingrijpendheid van dat amendement. Ik nodig de
minister uit op een rij te zetten wat de gevolgen zijn als een dergelijke
regeling niet in de wet is opgenomen.De heer Vendrik (GroenLinks):Het is een spannend amendement dat u heeft ingediend. Lees ik het nu goed
dat met aanname van dat amendement eigenlijk de gehele portee van de verzelfstandiging
verloren gaat en dat het in die zin als een bijna destructief amendement moet
worden beschouwd? Zo niet, kunt u mij dan precies aanwijzen waarom dat niet
het geval is?De heer Bolhuis (PvdA):Mijns inziens is het amendement niet destructief. Waar de NMa ontheffingsverzoeken
weigert goed te keuren omdat zij meent dat mededingingsbelangen te zeer geschaad
zouden worden door de overeenkomst, regelt het amendement dat de minister
zo'n overeenkomst alsnog zou kunnen goedkeuren op grond van het zo-even genoemde
criterium, te weten gewichtige redenen van algemeen belang. Het betreft hierbij
overigens een beperkte hoeveelheid van de overeenkomsten waarnaar de NMa kijkt.
De afgelopen jaren heeft de NMa ongeveer 1200 overeenkomsten behandeld. Het
gaat in dit geval dus om enkele tientallen daarvan. Het is dus een beperkte
selectie. Ik zou een parallel kunnen trekken met dezelfde bepaling die al
in de wet staat, maar dan op het punt van het concentratietoezicht. Er zijn
vele honderden fusies. Ik herinner mij dat alleen RAI en Jaarbeurs een beroep
hebben gedaan op de desbetreffende wettelijke bepaling inzake gewichtige redenen
van algemeen belang.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik begrijp uw gedachte heel erg goed en die is mij ook sympathiek zij
het dat ik een andere politieke conclusie trek, maar dat doe ik straks. Kunt
u mij evenwel het verschil uitleggen tussen de individuele aanwijzingsbevoegdheid
die de minister op dit moment heeft en de regeling die u met dit amendement
beoogt?De heer Bolhuis (PvdA):Daar zit een groot verschil tussen. Bij een aanwijzingsbevoegdheid kan
de minister gaande de rit de NMa volledig sturen, terwijl het amendement beoogt
om in situaties waarin de raad van bestuur van de NMa tot een bepaalde conclusie
komt en de ontheffing moet weigeren omdat de mededinging te veel belemmerd
wordt, het de minister mogelijk te maken om op grond van gewichtige redenen
van algemeen belang die overeenkomst alsnog goed te keuren. Dat zijn onvergelijkbare
bevoegdheden en procedures. In het amendement gaat het om een procedure achteraf,
waarbij de correctheid van de beslissing van de NMa niet ter discussie staat.Naast de formele wetgeving had de minister nog een bezwaar tegen het amendement
op stuk nr. 13. Zij wees erop dat zij de mogelijkheid heeft, beleidsregels
uit te vaardigen. Daar heeft zij gelijk in, maar daarin zien wij twee problemen.
In de eerste plaats kunnen deze beleidsregels niet buiten het ontheffingskader
van artikel 17 van de Mededingingswet treden. In dit artikel wordt nu juist
bepaald dat een ontheffingsverzoek alleen ingewilligd kan worden als de te
verwachten belemmeringen van de mededinging niet te groot zijn en de baten
van de overeenkomst aan de consument ten goede komen. Dit hoeft echter niet
het geval te zijn. Afspraken tussen voedselproducenten over de kwaliteit van
voedsel zijn mededingingsbelemmerend en leiden meestal tot hogere in plaats
van lagere prijzen. Het alternatief van wetgeving heeft het bezwaar van de
lange tijdsduur. Daarnaast wijs ik op de deregulering; een doelstelling van
het kabinet, van deze minister en van de Kamer.In de tweede plaats heeft minister Wijers tijdens de behandeling van de
wet in 1997 een AMvB toegezegd met betrekking tot de gezondheidszorg. Deze
is er vervolgens echter niet gekomen. De toezegging van minister Wijers was
indertijd reden voor CDA en PvdA om een gezamenlijk amendement in te trekken.
Wij zijn dan ook bij het wetgevingsoverleg middels het amendement op stuk
nr. 9 op deze zaak teruggekomen. Er is geen sprake van een kan-bepaling, maar
de minister heeft de verplichting om helderheid te geven over de verhouding
tussen het algemeen belang en het belang van mededinging in een aantal sectoren.In dat verband wil ik graag weten hoe de minister de vaste boekenprijs
ziet. Kan zij ons verzekeren dat de NMa deze vaste prijs niet op een achternamiddag
afschaft, maar dat een dergelijk besluit, mocht dit gewenst zijn, door kabinet
en Kamer genomen zal worden? Hetzelfde geldt voor de positie van omroepen.
De heer Wijers heeft indertijd gezegd dat er op twee manieren een slot op
de deur wordt geplaatst voor ongewenste marktwerking in de gezondheidszorg.
In de eerste plaats wordt via wetgeving bepaald hoe wordt omgegaan met solidariteit,
toegankelijkheid en betaalbaarheid. In de tweede plaats krijgt de directeur-generaal,
voorzover deze doeleinden ook worden nagestreefd door onderlinge afspraken
tussen ziekenfondsen, een aanwijzing om in de dagelijkse praktijk met die
aspecten rekening te houden. Ik houd de minister graag aan die toezegging
van de heer Wijers aan de Kamer.Tijdens het wetgevingsoverleg heeft de minister gezegd dat zij dit overlegd
heeft met minister Borst, maar dat deze er geen aanleiding toe ziet. Op het
terrein van het milieu geldt hetzelfde voor minister Pronk. Onzerzijds moeten
wij echter constateren dat er volop discussie is over de verhouding tussen
marktwerking en publiek belang in de zorg, in het milieubeleid – met
name ten aanzien van het afval – en bij de cultuur. Ik sprak al over
de vaste boekenprijs en over de media. In verband met dit laatste verwijs
ik naar de motie van mijn fractiegenoot Wagenaar over de gewenste borging
van de mediapluriformiteit. Deze motie is overigens aanvaard. Voor de zorg
kan ik verwijzen naar de herhaalde overleggen in deze sector over huisartsen,
kraamzorg en fysiotherapeuten. Een ZBO, de NMa, kan toch niet definiëren
wat er in deze sectoren allemaal moet gebeuren op het gebied van marktwerking,
terwijl de politiek buitengesloten wordt? Dat zou garant staan voor moeizame
discussies over de NMa.Het was goed geweest als wij in de evaluatie hier aandacht aan hadden
besteed. Wellicht waren dan een evenwichtiger discussie en besluitvorming
mogelijk geweest. De PvdA-fractie hoort graag de reactie van de minister hierop.
Ik moet zeggen dat ik de draai van 180 graden die de fractie van het CDA op
dit punt heeft gemaakt, niet begrijp. Eerst wilde die fractie wachten op de
evaluatie en de behandeling van dit wetsvoorstel een paar maanden opschorten
en toen weer niet; dat is weinig consistent. De heer Van den Akker heeft zojuist
het amendement over de beleidsregels ingetrokken; kennelijk is ook het publiek
belang voor het CDA geen punt meer.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik heb de indruk dat de heer Bolhuis het risico loopt om dezelfde inconsistentie
te vertonen die hij de CDA-fractie verwijt. Kan hij ter voorkoming aangeven
welke amendementen essentieel zijn voor de steun van de PvdA-fractie aan het
wetsvoorstel?De heer Bolhuis (PvdA):Ik heb in het wetgevingsoverleg al aangegeven dat het om twee punten gaat:
de aanscherping van het mededingingsbeleid, waarop de amendementen op stuk
nrs. 17 en 18 betrekking hebben, en de borging van het publieke belang, waarop
de amendementen op stuk nrs. 13 en 9 betrekking hebben. Het amendement op
stuk nr. 9 betreft de beleidsregels en het omzetten van "kan" in "moet".De voorzitter:U hoeft de amendementen niet uit te leggen. Wilt u in de gaten houden
dat dit een plenaire afronding is?De heer Bolhuis (PvdA):Ja, ik zal haast maken; ik ben ongeveer halverwege.De voorzitter:U hebt nu aangegeven welke amendementen voor u essentieel zijn. Dat had
u kennelijk ook al aangegeven in het wetgevingsoverleg. Ik verzoek ook de
heer Vendrik om daar rekening mee te houden.De heer Vendrik (GroenLinks):Even voor de helderheid: onthoudt de PvdA-fractie haar steun aan het wetsvoorstel
als die amendementen niet worden aangenomen?De heer Bolhuis (PvdA):Dat heb ik niet gezegd. Ik heb uitgebreid mijn twijfels geëtaleerd
en ik heb gezegd dat ik de reactie van de minister afwacht.Ik kom bij de DTe, die wij tijdens het wetgevingsoverleg hebben besproken.
Ik heb toen gezegd dat de evaluatie, waaruit bleek dat de Dte tamelijk slecht
functioneerde, de vraag opriep of verzelfstandiging wel verantwoord was. De
heer Van den Akker heeft hetzelfde punt verwoord en is ook met amendementen
gekomen. Tijdens het wetgevingsoverleg is geen antwoord gegeven op mijn vraag
over het functioneren van de DTe. Ik wil daarom graag weten hoe de minister
hiertegen aankijkt.Met betrekking tot de amendementen van de heren Van den Akker en Van Walsem
over de DTe is de achtergrond van wat zij beogen mij niet helemaal duidelijk.
Ook daarover hoor ik graag de mening van de minister. De redenering dat de
markten van gas en elektriciteit in transitie zijn, deel ik, maar ook andere
markten zijn in transitie. Je zou daarom kunnen zeggen dat de aanwijzingsbevoegdheid
van de minister kennelijk ook voor die andere markten in stand moet blijven.
De minister verdedigt het wetsvoorstel echter juist omdat zij van die individuele
aanwijzingsbevoegdheid af wil. Wat bedrijven zoals de Gasunie betreft, heeft
zij daarbij het gelijk enigszins aan haar zijde. Wij wilden een zekere afstand
creëren tussen de politiek en dat soort bedrijven, met name bedrijven
waar overheden belangen in hebben. Ik neem daarom aan dat het desbetreffende
amendement van de heer Van den Akker voor de minister onaanvaardbaar is en
dat zij het wetsvoorstel zal intrekken als dat amendement wordt aanvaard.
Graag hoor ik haar reactie daarop.De heer Van den Akker (CDA):Ik kan u niet goed volgen. U zegt nu dat u het publieke belang zo belangrijk
vindt, maar hoe moet ik dat rijmen met het feit dat u de helft van het hoogspanningsnet
heeft willen verpatsen? Als iemand hier de waan van de dag staat te verkondigen,
bent u dat wel.De heer Bolhuis (PvdA):Over het hoogspanningsnet hebben wij hier uitgebreide discussies gevoerd;
wij hebben als Kamer TenneT tot stand weten te brengen. Bovendien is het natuurlijk
niet zo dat ambtenaren hoogspanningsleidingen moeten gaan bedienen; dat is
echt niet nodig. Laten wij proberen om dat soort activiteiten aan de markt
over te laten; dat lijkt mij niet meer dan logisch. De discussie moet niet
zozeer gaan om de vraag of ambtenaren daar aan de knoppen zitten, maar of
de publieke belangen gewaarborgd zijn: is de voorziening verzekerd en kunnen
de knoppen bij het bedrijf niet omgaan omdat er geen elektriciteit meer is?
Dat is precies waar mijn amendement over gaat.De heer Van den Akker (CDA):Het ging ons erom dat het hoogspanningsnet voor 100% in handen van de
overheid moet blijven, want dan draai je letterlijk en figuurlijk aan de knoppen;
u hebt het net een paar jaar geleden echter voor de helft willen verpatsen.
Nu die hele discussie begint te draaien, staat het publieke belang voor de
PvdA-fractie ineens voorop, maar dat stond voor de CDA-fractie al heel lang
voorop. Daarom hebben wij een amendement ingediend om het hoogspanningsnet
voor 100% in handen van de overheid te krijgen. Dat amende ment
is afgestemd in de Tweede Kamer, maar via de Eerste Kamer hebben wij onze
zin gekregen.De heer Bolhuis (PvdA):Ik dacht dat wij het over de Mededingingswet hadden; laat ik mij daartoe
beperken. Het door u ingediende amendement gaat niet over het hoogspanningsnet,
maar wil de minister een individuele aanwijzing kunnen laten geven ten aanzien
van bedrijven zoals de Gasunie. Gelet op de motivatie van dit wetsvoorstel,
vraag ik mij af of dat logisch is, maar ik hoor graag de reactie van de minister.
Overigens hebben de collega's gelijk als zij stellen dat de markten nog volledig
in transitie zijn. Ook het argument dat de toepassing van de Elektriciteitswet
en de Gaswet pas recent bij de NMa is ondergebracht, pleit voor het amendement.
Een en ander pleit er ook voor om bij de evaluatie goed te kijken naar het
systeem.Uit het amendement blijkt overigens dat de heer Van den Akker meer fiducie
heeft in de minister dan in de NMa. Dat begrijp ik niet, gelet op zijn uitlatingen,
onder andere deze week, dat het energiebeleid van deze minister volstrekt
heeft gefaald en dat de bedrijven in Nederland te veel betalen voor de elektriciteit.Wij hebben een amendement ingediend over de prioritering van de werkzaamheden
van de NMa, mede naar aanleiding van onze ervaringen in de afgelopen jaren.
De NMa heeft de afgelopen jaren helaas vrij weinig tijd vrijgemaakt voor onderzoek
in de marktsector naar misbruik van economische machtsposities en feitelijk
afgestemd gedrag van ondernemingen. Dit onder andere omdat er veel energie
is gaan zitten in de beoordeling van ontheffingsverzoeken. Een beetje te veel
energie naar onze smaak. Ik kijk naar het voorbeeld van deze week over de
fitness-scholen. De brancheorganisatie mocht er niet op wijzen dat de btw-tarieven
verlaagd zouden worden en dat men daar in de tariefstelling rekening mee kon
houden.Ik begrijp dat niet, gelet op onze discussie over het jaarverslag van
de NMa. Ik had gehoopt dat de minister de NMa zou opdragen om dit soort zaken
een wat lagere prioriteit te geven en aan zaken zoals de bouwsector een wat
hogere prioriteit te geven. Ik heb vorig jaar zomer een vraag gesteld over
de bouwsector, die zeer sussend beantwoord werd. Er waren geen problemen.
De NMa zat er bovenop. Recent is naar aanleiding van de discussie in de Kamer
over de bouwfraude de zaak door de NMa opgepakt, zie het persbericht van de
NMa van deze week. Een team van dertig mensen gaat de sector onderzoeken.
Dat is dus heel wat later dan gevraagd was door de heer Leers en ondergetekende.
Kennelijk waren ook de sussende antwoorden op mijn vragen niet helemaal terecht.De minister stelde dat mijn amendement over de prioritering zou regelen
waar de NMa invallen gaat doen. Dat staat er niet in. Dat is ook niet beoogd.
Daarmee vind ik de kritiek ook niet zo relevant. Ik moet echter zeggen dat
de minister met de nota van wijziging van vandaag voor een groot deel aan
mijn bezwaren tegemoetkomt. Zij regelt het inlichtingenrecht en gaat erover
in discussie met de Kamer. Ik neem tenminste aan dat dit haar bedoeling is
en dat de inlichtingen dus ook inzicht geven in de prioriteiten van de NMa.
Ik hoor dat graag van haar. Dan is dit punt redelijk goed gedekt.Onze fractie heeft vragen over de toepassing van de kaderwet. Het is ons
niet geheel duidelijk wat de relatie is tussen de kaderwet en de NMa-wet.
Als er iets geregeld is in de Kaderwet zelfstandige bestuursorganen, maar
de minister er middels de Mededingingswet een andere regeling voor in de plaatst
stelt over, bijvoorbeeld, het jaarverslag of het opstellen van begroting en
jaarrekening, is dan de kaderwet of de Mededingingswet van toepassing? Die
kaderwet is toch bedoeld om allerlei afwijkende regelingen te stroomlijnen?
De indruk bestaat bij onze fractie dat al voor de invoering van de kaderwet
wordt geprobeerd om met allerlei afwijkende voorschriften te komen. Is dat
ook de bedoeling of willen wij naar een zekere mate van uniformering? Graag
hoor ik de reactie van de minister op dit punt.Ik kom bij het amendement over de adviesraad. Wij hebben in het wetgevingsoverleg
geconstateerd dat het nuttig is, belangenorganisaties te betrekken bij het
werk van de NMa. De minister onderschreef dat en stelde dat er al institutioneel
overleg was. Er was dus niet zo'n behoefte aan een adviesraad zoals voorgesteld
in mijn amendement . Bovendien stelde de minister dat de Consumentenbond een
dergelijke adviesraad niet wilde. Ik vind de berichtgeving in dezen wat verwarrend.
Regelmatig bereiken ons berichten dat organisaties niet gehoord worden. Zo
staat er vandaag in de krant dat de Consumentenbond vreest niet mee te mogen
procederen in het proces over de hoge benzineprijzen, aangezien zij niet als
belanghebbenden zouden worden aangemerkt. Nu is dat natuurlijk een wat andere
wijze van "erbij betrekken" dan een adviesraad. De minister stelde echter
tijdens het wetgevingsoverleg dat de Consumentenbond geen behoefte had aan
een plaats in een adviesraad, aangezien er meer dan goede contacten tussen
NMa en Consumentenbond waren. Dat staat dus in tegenspraak met de klacht van
de woordvoerder van de Consumentenbond. Ik wijs hierbij op het amendement
van de heer Van den Akker, waarin hij voorstelt om representatieve organisaties
als belanghebbende aan te merken. Ik neem aan dat ook de Consumentenbond gezien
kan worden als representatief voor de consumenten. Alleen zei hij mij net
dat het amendement alleen betrekking heeft op de gassector. Ik zou er de voorkeur
aan geven dat representatieve organisaties als belanghebbend kunnen worden
aangemerkt, maar dan over de gehele linie: Mededingingswet, gas- en elektriciteitssector.
Ik heb daar dan ook een amendement voor ingediend.De voorzitter:U hebt uw spreektijd nu verbruikt. Dat kwam niet alleen door de interrupties,
maar ook doordat u vrij uitvoerig uit persberichten en uit antwoorden op Kamervragen
citeerde. U moet nu langzamerhand aan een afronding gaan werken.De heer Bolhuis (PvdA):Het amendement op stuk nr. 17 en 18 beogen een aanscherping van de Mededingingswet
en geven de NMa meer instrumenten. De minister heeft aangegeven hier sympathiek
tegenover te staan – ook andere woordvoerders hebben zich positief over
de gewenste aanscherping uitgesproken – maar zij heeft gevraagd dit
bij de evaluatie te betrekken. Ik voldoe gaarne aan het verzoek om de amendementen
op stuk nr. 17 en 18 in te trekken en om ons gevoelen in een motie neer te
leggen.De voorzitter:De amendementen-Bolhuis (27639, nrs. 17 en 18) zijn ingetrokken.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat het tot stand brengen van een krachtige concurrentie van
groot belang is;overwegende dat bij misbruik van economische machtsposities en/of feitelijk
afgestemde gedragingen van ondernemingen de opsporings- en sanctiemogelijkheden
van de NMa aangescherpt dienen te worden;verzoekt de regering, bij gelegenheid van de evaluatie van de Mededingingswet
op dit punt voorstellen tot aanscherping van de Mededingingswet aan de Kamer
voor te leggen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Bolhuis, Voûte-Droste en
Van den Akker. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 53(27639).De heer Vendrik (GroenLinks):Het kan aan mij liggen, maar ik dacht dat de amendementen op de stukken
nrs. 17 en 18 van fundamenteel belang waren voor uw houding ten opzichte van
het wetsvoorstel. Nu trekt u die amendementen in en dient een motie in, waarvan
de uitvoering nog maar moet blijken. Hoe ligt het nu precies voor de PvdA-fractie?De heer Bolhuis (PvdA):Het is heel helder. Ik constateer dat de collega-woordvoerders en de minister
de PvdA-fractie op dit punt steunen. De tekst van de amendementen was vrij
technisch. Daarom wil men dat wij daar bij de evaluatie op terugkomen. Ik
heb tijdens het wetgevingsoverleg al aangegeven dat de tekst van de amendementen,
bijvoorbeeld het ene amendement gebaseerd op de Duitse mededingingswetgeving,
wat mij betreft niet heilig is. Het gaat ons om de strekking: aanscherping
van de Mededingingswet.De heer Poppe (SP):Ik kan het mis hebben, maar ik heb de indruk dat u alle kanten oprolt.
Bent u voor verzelfstandiging, maar dan zo dat het niet zelfstandig is, met
allerlei amenderingen? Of bent u eigenlijk niet voor verzelfstandiging en
vindt u gewoon dat het primaat bij de politiek moet blijven liggen als het
gaat om het tegengaan van kartelvorming? Het duizelt mij echt.De heer Bolhuis (PvdA):Wij zijn voor een krachtige en onafhankelijke toezichthouder, dus voor
het wetsvoorstel. Wij zeggen alleen dat het publieke belang niet mag conflicteren
met het mededingingsbelang. Daar moet wel een goede regeling voor zijn. Er
is een aantal voorzieningen voor opgenomen in het wetsvoorstel, zoals artikel
16. De minister heeft de mogelijkheid om via beleidsregels aanwijzingen te
geven, maar wij vragen ons af of dat voldoende is. Daarom heb ik het amendement
op stuk nr. 13 ingediend.Voorzitter. Het amendement met betrekking tot de fatale termijn heb ik
aangepast naar aanleiding van de discussie in het wetgevingsoverleg. De minister
had bezwaar tegen een termijn van vier jaar voor de ontheffing die zou worden
verleend als de NMa niet tijdig besluit. Naar aanleiding daarvan heb ik daar
drie jaar van gemaakt.Het amendement voor het laten vervallen van de bezwaarschriftfase heb
ik eveneens aangepast. Ik heb ook bezien of dat gecombineerd zou kunnen worden
met het amendement van de heer Van den Akker op dit punt, maar ik ben nog
niet zover. Ik had het voorstel om die bezwaarschriftfase volledig af te schaffen,
gelet op de zorgvuldigheid van de procedure bij de NMa en het feit dat daarna
nog beroep en hoger beroep bij de rechter mogelijk zijn. Gelet op de reactie
van de minister heb ik dat amendement aangepast en kan de raad van bestuur
nu alsnog een bezwaarschriftprocedure opstarten en de beroepschriftprocedure
bij de rechtbank stilleggen. Dat zou bijvoorbeeld kunnen gebeuren als er fouten
zijn gemaakt of bepaalde belanghebbenden toch niet gehoord blijken te zijn
en hun bezwaarschrift de zaak in een nieuw daglicht stelt.Het voorstel van de heer Van den Akker dat belanghebbenden bij de rechtbank
kunnen vragen om de zaak terug te verwijzen naar de NMa, komt mij toch als
vertragend voor, te meer omdat het nog de vraag is in welk stadium de rechtbank
dan dat bezwaarschrift zal behandelen. Veel belanghebbenden c.q. concurrenten
zullen een dergelijke bepaling in de wet ook kunnen aangrijpen om de zaak
toch in bezwaar weer terug te laten komen naar de NMa. Dat lijkt mij niet
het beoogde effect.Bovendien schaft dat amendement ook voor de elektriciteits- en gassector
de bezwaarschriftprocedure af. Daar heb ik om twee redenen toch moeite mee.
In de eerste plaats is in die sectoren geen hoger beroep mogelijk en bij de
Mededingingswet wel is, zodat in die sectoren dan maar één beroepsgang
over zou blijven, namelijk bij het College van Beroep voor het bedrijfsleven.
Verder verloopt de bezwaarschriftprocedure bij DTe, als ik goed geïnformeerd
ben, toch wat anders, namelijk veel beperkter dan bij de NMa.Vervolgens het amendement over de fees. Ik denk dat het belangrijk is
om in dezen een signaal te geven. Er is geen reden om het systeem van de Elektriciteitswet
en van de Gaswet niet ook in de Mededingingswet op te nemen. De uitwerking
laat ik verder graag aan de minister over. Ik kan mij overigens voorstellen
dat wij de systematiek van het Bundeskartelamt volgen.Ten slotte kom ik tot de evaluatie. Het lijkt mij belangrijk om in de
evaluatienotitie waar de regering mee zal komen, de nodige aandacht te geven
aan de positie van de consument. De Consumentenbond bepleit het onderbrengen
van het toezicht op consumentenwetgeving bij de NMa en wijst erop dat consumentenwetgeving
maar gebrekkig wordt nageleefd. In de tweede plaats is aandacht nodig voor
de positie van kleine bedrijven die samenwerken, bijvoorbeeld kleine supermarkten
die gezamenlijk inkopen, of kleine postbestellers die samen willen werken
om te kunnen concurreren met TPG. Zo'n samenwerking is voor het MKB in dit
land van groot belang om te kunnen blijven concurreren met het grootbedrijf.
Het lijkt mij belangrijk dat ook dit punt in de evaluatie wordt meegenomen.Mevrouw Voûte-Droste (VVD):De heer Bolhuis zal, naar ik aanneem,Bolhuis wel op de hoogte zijn van
de uitvoerige richtsnoeren die zijn uitgevaardigd over samenwerkingsverbanden
in het MKB. Eerst was daar onduidelijkheid over, maar inmiddels is gebleken
dat er binnen die richtsnoeren heel veel mogelijk is. Waarom zou daar dan
nogmaals aandacht aan besteed moeten worden? Het MKB is hier tevreden mee
en het is overduidelijk wat de wetgeving hier bedoelt.De heer Bolhuis (PvdA):Ik schat dat toch wat anders in. Bij het wetgevingsoverleg hebben wij
al gesproken over de richtsnoeren. De PvdA-fractie is daar zeer positief over
en heeft daar bij de behandeling van het jaarverslag ook op aangedrongen.
De richtsnoeren geven echter geen helderheid op de punten die ik zojuist kort
aanduidde. Ik verwijs naar publicaties van MKB Nederland, waarin dat uit de
doeken wordt gedaan.Mevrouw Voûte-Droste (VVD):Begrijp ik dan goed dat de heer Bolhuis nóg meer mogelijk wil maken
aan samenwerking of afspraken in het bedrijfsleven? Dat gaat altijd ten koste
van de prijs voor de consument.De heer Bolhuis (PvdA):Dat denk ik toch niet. Kleine postbedrijven kunnen door samenwerking een
tegenwicht opbouwen tegen TPG en daardoor komt er meer concurrentie op zo'n
markt, wat op lange termijn gunstig is voor de consument. Het kan dus wel
degelijk nuttig zijn. Overigens zouden wij deze discussie eigenlijk bij de
komende evaluatie moeten houden. De minister heeft ons echter opgeroepen om
bij deze behandeling punten voor de evaluatie te noemen. Ik vind dat aan de
door mij genoemde punten in ieder geval aandacht geschonken zou moeten worden
in die evaluatie.Mevrouw Voûte-Droste (VVD):Dus wij kunnen daar nog nader over debatteren.De heer Bolhuis (PvdA):Dat is juist de bedoeling.De heer Vendrik (GroenLinks):Voorzitter. De heer Van Walsem geeft te kennen dat hij honger heeft. Ik
zal het kort houden, want ook bij mij knort er van alles, zij het helaas niet
van tevredenheid.Het is een tamelijk merkwaardige wetsbehandeling geweest. De minister
heeft, zo denk ik, ergens in het najaar het idee gehad om een lief klein wetsvoorstelletje
in te dienen, tamelijk eenvoudig en bescheiden, onder het motto "moet kunnen".
Langzamerhand is het echter geëvolueerd naar een tamelijk compleet debat
over de Mededingingswet en allerlei juridische vraagstukken die daaraan verbonden
zijn. Dat heeft mij verbaasd. Ik had mij niet zo ingesteld op brede amendering
van het wetsvoorstel, want het is inderdaad een tamelijk eenvoudig voorstel
en dan kan er ook snel "ja" of "nee" worden gezegd. Zóveel wordt er
nu ook weer niet geregeld in het oorspronkelijke wetsvoorstel.Ik geloof dat ik weinig verraad als ik de inzet van mijn fractie nogmaals
weergeef, want die heb ik al uitvoerig uit de doeken gedaan tijdens het wetgevingsoverleg.
Wij kijken naar de Nederlandse Mededingingsautoriteit met grote vreze. Het
betreft een heel belangrijke toezichthouder die grote macht heeft en een tamelijk
aanzien domein. Wat mij altijd weer verbaast, is dat al snel, ook vandaag
weer, de vergelijking wordt gemaakt met andere toezichthouders, zoals de OPTA
en de DTe, zij het dat die weer onderdeel uitmaakt van de NMa. Ik geloof niet
dat dat een correcte vergelijking is. Wij achten de positie van de NMa meer
vergelijkbaar met die van het openbaar ministerie. En als het dan gaat over
het vraagstuk van de verzelfstandiging van de DG NMa, later een college geworden,
en de relatie tot de minister, moet het mij van het hart dat wij in de Kamer
nooit hebben gesproken over de verzelfstandiging van het openbaar ministerie.
Er is sprake van een tamelijk spanningsvolle relatie tussen de minister van
Justitie en het college van procureurs-generaal dat leiding geeft aan het
openbaar ministerie. Ik vrees dat die relatie ook niet anders dan spanningsvol
kán zijn. Dat is, naar ik meen, ook het geval met de relatie tussen
de NMa en de minister.Hiermee wil ik tot uitdrukking brengen dat wij politiek gesproken niet
zoveel behoefte hebben aan verzelfstandiging van de NMa op dit moment, want
de vergelijking met het openbaar ministerie vinden wij treffend. Het openbaar
ministerie heeft ook niet een duidelijk domeinmonopolie. In principe bemoeit
het zich met overtreding van wetgeving in alle sectoren van de samenleving,
eigenlijk hetzelfde domein als de NMa. De uitkomst van de besluiten van het
openbaar ministerie is niet op voorhand te geven. Vandaar dat er uiteindelijk
altijd een soort politieke toets moet worden uitgevoerd op het werk van het
openbaar ministerie. De minister van Justitie wordt daarvoor ook regelmatig
verantwoordelijk gehouden. Dat de afgelopen jaren deze minister nog niet hier
in de Kamer is verschenen om te verklaren waarom de directeur-generaal NMa
bepaalde besluiten heeft genomen in individuele aangelegenheden, mag niet
verhullen dat er een grote gelijkenis is van de relatie tussen de minister
van Economische Zaken en de DG NMa en de relatie tussen de minister van Justitie
en het college van procureurs-generaal van het openbaar ministerie. Dat is
een fundamenteel gegeven dat wij eigenlijk in stand willen houden. Daarom
zien wij weinig reden om dit wetsvoorstel te steunen.Mevrouw Voûte-Droste (VVD):Dat klinkt enigszins als een redenering uit het ongerijmde. U ziet de
NMa als een soort openbaar ministerie. Het openbaar ministerie wordt niet
verzelfstandigd, dus de NMa mag ook niet verzelfstandig worden in uw redenering.
Wij zien de NMa helemaal niet als een openbaar ministerie. Er is een wezenlijk
verschil tussen beide. De NMa zorgt voor een marktordening, zorgt dat de consument
goed wordt bediend, dat de prijzen niet te hoog stijgen. Dat is een totaal
ander effect in de marktordening dan het effect van het openbaar ministerie.
De vergelijking gaat in onze visie echt mank.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik word uitgedaagd tot het maken van een andere vergelijking omdat collega's –
en de minister heeft er tijdens het wetgevingsoverleg fors aan meegedaan –
vaak de vergelijking trekken tussen de NMa en sectorspecifieke toezichthouders.
Die gelijkenis zie ik nu weer niet, maar goed dat is een verschil van politiek
oordeel. Ik vind de positie van de NMa meer gelijkenis vertonen met die van
het openbaar ministerie dan met die van een sectorspecifieke toezichthouder.
Het gaat dan om de werkwijze van de NMa, het domein dat de NMa kan bestrijken
en de ontwikkeling van het mededingingsrecht waarbij jurisprudentie van zeer
groot belang zal zijn en waarbij in de randen van het mededingingsrecht nog
onbepaald is hoe een en ander precies gaat uitwerken. Volgens mij komt daar
de discussie vandaan over mededingingsrecht versus publiek dan wel strijdigheid
van het mededingingsrecht met andere publieke belangen. De OPTA is een mooi
voorbeeld van hoe het werkt met sectorspecifieke toezichthouders. De OPTA
is voorzien van een groot aantal beleidsregels en een grote mate van wetgeving.
De OPTA is werkzaam op een heel klein monopoliegebied, maar loopt in de praktijk
er tegenaan dat zij bij de uitvoering beleid maakt. Zelfs daar gaat het paradigma
van het kabinet niet op van de scheiding tussen beleid en uitvoering. Als
het daar al een probleem is, wat moet het dan niet in de toekomst bij de NMa
worden? Wij willen wat dat betreft de vinger aan de pols houden.Mevrouw Voûte-Droste (VVD):De OPTA is een sectorspecifiek toezichthouder die uitvoeringsregels dient
te maken. Ik veronderstel dat de heer Vendrik mijn amendement over uitvoeringsregels
zal steunen, want dat heb ik als symbool, en eigenlijk meer dan dat, bedoeld.
Wij zien de NMa meer als De Nederlandsche Bank.De heer Vendrik (GroenLinks):Dan krijgen wij een ander debat, namelijk over de vraag of het terecht
is dat in 1998 bij gelegenheid van de Bankwet die voortvloeide uit het Verdrag
van Maastricht, definitief is gekozen voor een onafhankelijke centrale bank.
Over dit soort ZBO's valt ook een debat te voeren, maar laten wij dat maar
niet doen, want dan wordt de heer Van Walsem helemaal hongerig en word ik
zo direct opgevroten. Ik constateer in ieder geval dat wij aan de ene kant
van alles weggeven aan ZBO's en dat wij er aan de andere kant niet te beroerd
voor zijn om het hele beleid van overheidscommissarissen bij de Nederlandse
Spoorwegen ter zijde te schuiven en de overheid daarin weer een belangrijke
positie te geven. Ik constateer een sporenverschil, om het zo maar eens te
zeggen. De evolutie van het mededingingsrecht is bepaald nog niet ten einde. Dit
is een jonge wet en Europese invloeden zijn van groot belang. Het debat over
het raakvlak tussen mededingingsrecht en publiek belang wordt voortdurend
gevoerd, het is vaak weinig concreet en het is ons niet duidelijk waar zich
nu wel of niet conflicten aandienen. In dit opzicht zou een vinger aan de
pols door de politiek dus zeker zuiver zijn. Ik meen dat dit ook is gezegd
door een van de insprekers op de hoorzitting die wij enkele maanden geleden
hebben gehouden.Als er sprake is van een verzelfstandigde NMa, wordt de directeur-generaal
NMa dan wel het college in een positie gedwongen waarin zij zelf een afweging
moeten maken als er sprake is van mogelijke strijdigheid tussen de toepassing
van het mededingingsrecht en andere publieke belangen. Dit is in essentie
een politieke afweging. Ik vind het eigenlijk veel transparanter om de NMa
de ruimte te geven, het mededingingsrecht toe te passen zoals de huidige wet
dit mogelijk maakt. Als er sprake kan zijn van strijdigheid tussen de toepassing
van het mededingingsrecht en andere publieke belangen, is het aan ons c.q.
de minister om een aanwijzing te geven als het fout gaat.De minister heeft de individuele aanwijzingsbevoegdheid meerdere malen
in een context geplaatst. Zij wijst erop dat zij wordt gebeld door bedrijven
die haar vragen te lobbyen in een individuele aangelegenheid. Als de individuele
aanwijzingsbevoegdheid daarvoor zou zijn gebruikt, zou dit inderdaad verkeerd
zijn. Dit neemt niet weg dat de individuele aanwijzingsbevoegdheid wat ons
betreft toch in stand moet blijven, juist vanwege de weging van mededingingsrecht
versus publieke belangen.In die zin heb ik dus ook sympathie voor het amendement op stuk nr. 13
van de heer Bolhuis om een besluit over ontheffingsverzoeken achteraf ongedaan
te maken, indien de dan geldende politieke definitie van het publieke belang
dit vordert, maar ik zie eerlijk gezegd geen verschil met de huidige praktijk.
Hoezeer ik dus ook sympathie voel voor dit amendement, ik ben van mening dat
wij dit wetsvoorstel niet moeten aannemen. Als het nog zo onduidelijk is hoe
in de uitvoering van het mededingingsrecht het publieke belang tot zijn recht
komt, zou het moeizaam zijn nu al een zelfstandige positie toe te kennen aan
de NMa. Laten wij dan in ieder geval het debat voeren op basis van een evaluatie
van de Mededingingswet. Dan kan het debat over de eventuele strijdigheid tussen
de toepassing van de Mededingingswet en andere publieke belangen in volle
openbaarheid worden gevoerd of het nu om milieu gaat, arbeidsvoorwaarden,
gezondheidszorg, onderwijs, of wat dan ook. Dan kunnen ook conclusies worden
getrokken over de structuur die het meest gewenst is.Ik vind het juist niet transparant om nu te kiezen voor verzelfstandiging,
in tegenstelling tot wat de minister nogmaals opmerkt in haar brief van 12
december jongstleden. Ik zie ook de urgentie niet. Wat is nu eigenlijk het
probleem? Mijn probleem is dat het mededingingsrecht nog onvoldoende is geëvalueerd.
Mijn probleem is dat er een toezichthouder is die is uitgerust met aanzienlijke
macht, met een groot monopolie en een groot domein waarbij de politieke invloed
op individueel niveau wegvalt. Ik vind dit een stap te ver nu wij nog zo weinig
weten over de gevolgen van de Mededingingswet in de praktijk. Dit is geen
motie van wantrouwen aan het adres van het personeel van de mededingingsautoriteit,
maar een uiting van de wens te komen tot een goede ordening van de uitvoerings-
en de beleidsrelatie.Ik meen dat ik hiermee wel duidelijk heb gemaakt dat ik weinig behoefte
heb aan dit lieve kleine wetsvoorstel van deze minister.Ik heb gezien dat de collega's zeer veel amendementen hebben ingediend.
Er zijn er weer enkele ingetrokken en er is ook een motie ingediend. Ik kan
het beeld nu niet helemaal overzien, maar het moet mij van het hart dat ik
wel begrip heb voor de hartenkreet van de minister dat veel amendementen het
bereik van dit wetsvoorstel te buiten gaan. Nu is het erg onverstandig van
mij om dit te zeggen, want daarmee geef ik de minister een extra platform
om dit bezwaar nog eens naar voren te brengen. Ik wil echter ook nog op een
andere instantie wijzen: de Raad van State. De Raad van State is niet voor
niets in het leven geroepen. De Raad van State adviseert het parlement over
belangrijke voornemens van het kabinet die in wetgeving worden vastgelegd.
Ik ben van mening dat de Kamer in dit soort debatten de positie van de Raad
van State moet bewaken. Als wij als Kamerleden de scoop van een wetsvoorstel
te buiten gaan door amendementen in te dienen die niet rechtstreeks tot het
domein van het wetsvoorstel behoren, ontnemen wij de Raad van State de mogelijkheid
om daarover te adviseren. De Raad van State heeft zich kritisch uitgelaten
over dit wetsvoorstel. Ik had het prettig gevonden als een aantal amendementen
aan de Raad van State was voorgelegd maar door deze procedure ontbreekt die
mogelijkheid. Naar mijn mening is dat jammer. Ik begrijp dat amendementen
in politiek opzicht soms nodig zijn om een draai te kunnen maken maar daaraan
zit een prijs vast. Ik wil die graag benoemd zien.Om die reden heb ik weinig aanleiding gezien om op het punt van amendementen
in de touwen te klimmen. Ik laat hierbij de positie van de DTe buiten beschouwing
want die is bijzonder. Ik kan mij op dat punt wel wat voorstellen want daarbij
draait het om de uitvoering. Ten aanzien van inhoudelijk mededingingsaangelegenheden
die de wijziging van het mededingingsrecht betreffen, vraag ik mij echter
af waarom wij die moeten regelen. Als meerdere fracties bereid waren om te
wachten op de evaluatie, dan geldt dat uitgangspunt toch ook voor de amendementen?
Desalniettemin word ik voor de keuze gesteld om al dan niet voor het aannemen
van de ingediende amendementen te stemmen. Ik zal daarom een inhoudelijke
afweging moeten maken. Deze gang van zaken is te betreuren. Het is niet helemaal
zoals het hoort.Mij is gebleken dat vanochtend door de Tijdelijke commissie bouwfraude
is gesproken over het aanhouden van de stemming over dit wetsvoorstel totdat
besloten is over de parlementaire-enquêtecommissie en de opdrachtverstrekking.
Ik heb begrepen dat vanochtend uitvoerig is gesproken over de verschillende
onderwerpen die onderzocht moeten worden door de commissie, waaronder de modus
operandi van de NMa in de afgelopen jaren ten aanzien van de bouwsector. Is
het in dat licht verstandig om dit wetsvoorstel in stemming te brengen zonder
dat er helderheid is over de opdracht die aan de commissie wordt gegeven?De voorzitter:De voorzitter doet aan het eind van de beraadslaging een voorstel over
de stemmingen. Ik wil daarover op dit moment niet uitvoerig spreken.De heer Van Walsem (D66):Ik was vanochtend bij die bijeenkomst aanwezig. Er is opgemerkt dat het
wellicht verstandig zou zijn om de stemming uit te stellen. Die mening was
echter slechts een van de aanwezigen in de zaal toegedaan.De heer Vendrik (GroenLinks):Ik doelde niet op een van de aanwezigen in de zaal. Ik heb begrepen dat
het antwoord van de voorzitter van de Tijdelijke enquêtecommissie aldus
luidde. Ik neem aan dat zij namens de gehele commissie sprak.De heer Van Walsem (D66):In dat geval ben ik blij dat ik hierbij ben want dat was niet het geval.De voorzitter:De minister kan direct met haar antwoord aanvangen zodat een dinerpauze
en een verdere avondvergadering niet nodig zullen zijn. Ik zal erop toezien
dat de leden zich enige zelfbeperking ten aanzien van de interrupties opleggen.De heer Bolhuis (PvdA):Ik neem aan dat er met de minister gedebatteerd mag worden. Bij het wetgevingsoverleg
werd ook vanwege de tijd een aantal onderwerpen geschrapt. Naar mijn mening
is het onzorgvuldig als wij niet in staat worden gesteld op een volwassen
manier over wetgeving te discussiëren.De voorzitter:Dit debat is een plenaire afronding van een wetgevingsoverleg. Ik heb
in de afgelopen anderhalf uur opgemerkt dat veel onderwerpen dunnetjes zijn
overgedaan. Het debat kan op een volwaardige manier gevoerd worden, maar u
hoeft niet bij elke opmerking van de minister bij de interruptiemicrofoon
te staan, zeker niet als opmerkingen reeds tijdens het wetgevingsoverleg zijn
gemaakt.Minister Jorritsma-Lebbink:Voorzitter. Wij hebben vorige maand een wetgevingsoverleg gevoerd over
dit wetsvoorstel, waarbij net als vandaag bleek dat zich een behoorlijk brede
steun aftekent voor een krachtige en onafhankelijke toezichthouder die de
Mededingingswet uitvoert. Dat is van groot belang en hangt samen met het vertrouwen
dat burgers en bedrijven in de overheid moeten kunnen stellen.Bij een aantal Kamerleden leefde de vraag of het nu wel het juiste moment
zou zijn om de politieke invloed op individuele beslissingen weg te nemen.
Dat is het onderwerp waarover wij het nu hebben. De heer Bolhuis heeft gezegd
dat hij het jammer "blijft" vinden dat dit nu gebeurt, maar ik wijs erop dat
zijn fractie het drie jaar geleden heel goed vond dat het zo zou lopen. Inmiddels
is haar opinie blijkbaar gewijzigd. Ik wil dit, met het oog op een correcte
geschiedschrijving, graag vastgelegd hebben. Overigens mag men natuurlijk
twijfelen over een in het verleden ingenomen standpunt.De heer Bolhuis (PvdA):De fractie van de PvdA heeft hiervoor indertijd gepleit maar zij heeft
óók gezegd dat er een evaluatie moest komen. Die relatie is
nu niet aan de orde; daar zit ons probleem.Minister Jorritsma-Lebbink:Zo was het niet. Mevrouw Van Zuijlen was destijds de woordvoerster en
ik was nét minister. Ik kondigde aan dat ik, vóór de
evaluatie er zou komen, met een wetsvoorstel zou komen en zij ondersteunde
dat van harte. Sterker nog, toen ik daarmee wat draalde, heeft zij zelfs gedreigd
met een initiatiefwetsvoorstel. Dat zou samen met de fractie van de VVD worden
ingediend om een en ander te regelen. Ik vermeld dit slechts voor de geschiedschrijving;
nu hou ik erover op. Overigens heb ik de vraag hierover met een volmondig
"ja" beantwoord; het paste ook in het kabinetsbeleid in brede zin.Voorzitter. Niet voor niets hebben wij in de toelichting op de Kaderwet
ZBO's aangegeven dat een vernietigingsbevoegdheid – de heer Vendrik
duidde hierop toen hij sprak over een vergelijking van OM met NMa –
van het bestuur van beslissingen van onafhankelijke toezichthouders niet aangaat.
Het kabinet is dat ook nu volop van mening. Ook in de kabinetsreacties op
het advies van de commissie-Borghout is duidelijk gesteld dat toezichthouders
op markten extern verzelfstandigd moeten zijn. Overigens is
dit ook een opvatting die Europabreed, ik zou bijna zeggen wereldwijd, leeft.
Ik verwijs naar de standpunten van de OESO en de EU. Op nationaal niveau noem
ik wat dit betreft de SER en de Consumentenbond die wijzen op het belang van
een toezichthouder die uitsluitend aan wettelijke criteria mag toetsen. Verder
breng ik in herinnering dat bewust ook andere markttoezichthouders op afstand
zijn geplaatst. Ik verwijs naar het Commissariaat voor de media, de OPTA,
DNB en de STE. Het zou toch bijzonder vreemd zijn wanneer wij onafhankelijkheid
wél belangrijk zouden vinden bij sectorspecifiek toezicht en niet bij
generiek toezicht.Voorzitter. Tijdens het wetgevingsoverleg heb ik aangegeven dat dit op
zich een heel beperkt wetsvoorstel is. Ik had ook niet gedacht dat er zoveel
aandacht zou zijn voor wat ik in eerste instantie een wetsvoorstelletje vond.
Het gaat slechts om het wegnemen van een bevoegdheid van de minister van EZ
om in te grijpen in individuele gevallen. Echter, in de loop van de behandeling
van dit wetsvoorstel zijn er nogal wat zaken aan vastgekoppeld. Ook is een
flink aantal amendementen ingediend. Op zich vind ik het een positief signaal
dat de Kamer hecht aan een goed mededingingstoezicht. Ook is het heel prettig
dat de Kamer wil meedenken. Daar houd ik wel van; dat wil ik de Kamer absoluut
niet ontnemen. Voor een aantal amendementen had en heb ik best wel sympathie,
met name waar het gaat om versterking van het instrumentarium van de NMa om
krachtig toezicht te kunnen uitoefenen. Echter – en gelukkig heb ik
geconstateerd dat een flink aantal op dat terrein is ingetrokken – dit
behoort thuis bij de evaluatie. Daarbij gaat het om wat wij vinden dat uiteindelijk
de NMa mag uitvoeren; dat behoort niet bij de verzelfstandiging zelf thuis.
In de brief van 2 december heb ik aangegeven dat ik de evaluatie van de wet
wil afwachten vóór het wettelijk instrumentarium wordt aangepast.
Bovendien moeten wij opletten dat wij niet voor de Europese muziek uit gaan
lopen. Ook op dat niveau zijn er ontwikkelingen. Graag zeg ik toe dat mogelijkheden
zullen worden onderzocht om op bepaalde terreinen verder te gaan, bijvoorbeeld
waar het gaat om het beleid met betrekking tot leniency. Voorzitter. Met bepaalde amendementen heb ik grote moeite. Dat heb ik
al eerder gezegd en ik zeg het vandaag weer. Daarbij gaat het vooral om amendementen
die al dan niet via de achterdeur invloed op individuele beslissingen willen
binnenhalen. Ik kom hierop later terug, bij de behandeling van de amendementen.
Ik heb overigens wél begrip voor de wens van de Kamer om te kunnen
spreken over beleid en regelgeving. Dat is een goede zaak. Immers, mededingingsbeleid
is belangrijk en moet onderwerp zijn van publiek debat. De minister bepaalt
het beleid, de Kamer controleert de minister; zo behoort het in een democratie.
De wetgever bepaalt het speelveld en legt de spelregels vast, daar zit de
Kamer bij, maar zij kan niet ook nog scheidsrechter willen spelen in individuele
gevallen. Op mijn beleid en op mijn beslissingen om al dan niet algemene aanwijzingen
te geven blijf ik volledig aanspreekbaar, ook als het gaat om de weging van
niet-economische belangen.Ik denk dat bij velen in en buiten de Kamer toch nog steeds een misverstand
bestaat over de mogelijkheden van de wet. De praktijk leert dat er buitengewoon
veel mogelijk is op het gebied van bijvoorbeeld de zorg, het milieu, de cao's,
de landbouw en de volkshuisvesting, maar uiteraard binnen de grenzen van de
wet. De consument moet er dus uiteindelijk wel beter van kunnen worden, waarbij
het niet alleen om de prijs, maar ook om de kwaliteit kan gaan. Het geldt
niet voor de producent, die mag er niet beter van worden; dat zou ook bizar
zijn. Als de politiek dát wil bewerkstelligen, moet zij een ander instrumentarium
kiezen, zoals het uitsluiten van concurrentie, inkomensmaatregelen en subsidies.
Er zijn tal van instrumenten voor, die overigens op de zojuist genoemde terreinen
soms ook gewoon gebruikt worden. Daar is ook niet echt iets mis mee.Voorzitter. Ik vind dat wij dit debat maar gewoon moeten afmaken en aan
het eind maar moeten bekijken, hoe dicht wij elkaar genaderd zijn. Ik wil
wel opmerken dat ik het oorspronkelijke wetsvoorstel het beste vind. Als ik
instem met amendementen, dan is dat een gevolg van het debat dat ik met de
Kamer voer, waarbij ik natuurlijk altijd bereid ben om te bekijken hoe ver
wij gezamenlijk kunnen komen. Maar er zijn voor mij grenzen en dit zal ongetwijfeld
ook voor alle woordvoerders gelden. En tot de heer Bolhuis zeg ik dan dat
er inderdaad voorstellen zijn die ik redelijk vind.Zo heb ik ermee ingestemd om de meerhoofdige leiding nu te regelen; ik
was van plan om het bij de evaluatie te doen, maar op zichzelf kun je een
relatie met de onafhankelijkheid leggen, dus wij zullen het nu doen. Verder
zou verlenging van de werking van artikel 16 tot 2005 mijn grote voorkeur
hebben, omdat ik vind dat er bij de evaluatie bekeken moet worden of dit artikel
dan nog gebruikt moet worden of dat er dan al zoveel specifieke wetgeving
klaar is dat het helemaal kan verdwijnen. Het is toch de bedoeling dat de
wetgeving die bij de evaluatie behoort, vóór 2005 ingevoerd
zal zijn. Ik hecht dan ook wel aan een horizonbepaling bij het verlengen van
de werkingsduur van dit artikel. Verder noem ik nog het invoeren van fatale
termijnen bij verzoeken om ontheffing en de facultatieve bezwaarschriftenprocedure.
En ik heb toegezegd dat ik de wens van versterking van de Mededingingswet
graag zal betrekken bij de evaluatie van de werking van deze wet. Ook ben
ik het ermee eens, bij de evaluatie uitgebreid aandacht te besteden aan niet-economische
belangen.Overigens is het toch wel heel bijzonder dat het in de afgelopen vier
jaar waarin de NMa functioneert en de Mededingingswet in werking is geweest,
geen enkele keer nodig is geweest om aanwijzingen te geven of beleidsregels
op te stellen. Blijkbaar is het dus met het huidige instrumentarium wel degelijk
goed te doen. Ik wil niet zeggen dat mensen die een ontheffing hadden aangevraagd
en de zaak op een aantal punten hebben moeten aanpassen, daar altijd even
blij mee waren, maar de gang van zaken heeft noch bij de Kamer, noch bij mij
of een van mijn collega's ooit aanleiding gegeven om naar beleidsregels te
grijpen om het probleem op te lossen.Ik was dan ook een beetje teleurgesteld toen er gezegd werd dat de NMa
te weinig aan toezicht op kartelvorming heeft gedaan. Nu heb ik het idee dat
er bij de fractie van de PvdA een briefje met een paar zinnen rond is gegaan,
omdat ik inmiddels de heer Melkert, de heer Hindriks en de
heer Bolhuis een aantal malen de drie b's heb horen noemen als zaken waaraan
eigenlijk veel te weinig gedaan zou zijn: de banken, de benzine en de bouw.
Ik zal me hier dan ook maar toe beperken en niet ingaan op de boetes voor
het maken van misbruik van een economische machtspositie bij de import van
elektriciteit, en op het onderzoek naar de mobiele telefonie en de fietsenbranche.Laat ik beginnen met iets te zeggen over wat er bij de banken is gebeurd.
Er is in 1999 een analyse gemaakt van de financiële markt; een zeer lezenswaardig
stuk, ik kan het u echt aanbevelen. Samenwerking van de banken bij de verwerking
van acceptgiro's is ingrijpend gewijzigd ter bevordering van concurrentie.
In zaken over incassomachtigingen en gastgebruik van geldautomaten volgt de
NMa precies dezelfde lijn. Er is een onderzoek gestart naar Interpay over
betaalautomaten en randapparatuur naar aanleiding van een klacht van MKB Nederland.
Dat loopt. De NMa bekijkt ook, en volgt dat zeer nauwkeurig, of de invoering
van de euro niet misbruikt is voor afgestemde prijsverhogingen. Ook dat onderzoek
loopt.Bij de benzine is er een rapport uitgebracht tegen Texaco wegens een poging
om Tango uit de markt te drukken en er is ook een rapport tegen Texaco wegens
niet medewerking aan het onderzoek. Er is een advisering aan het kabinet om
het veilingsysteem van tankstations te verbeteren. Ik wijs ook op de interventie
in het steunsysteem van de grote oliemaatschappijen in de benzinemarkt; ik
begrijp dat de heer Crone dat een doorbraak heeft genoemd. Ik heb het dan
nog even niet over de dingen die de overheid zelf aan het implementeren is
rondom de bevordering van concurrentie in de benzinemarkt, zowel langs de
rijkswegen als op het lokale niveau. Bij het lokale niveau moeten wij natuurlijk
altijd onze positie kennen omdat gemeenten volledige autonomie hebben over
de ruimtelijke ordening in hun gemeenten, althans wat het aanwijzen van plekken
voor benzinestations betreft.In de bouw is een flink aantal aanbestedingsregels ontmaskerd als verboden
kartels. Er zijn diverse onderzoeken verricht. De blokkade van een nieuwkomer
in de betonsector is opgeheven. In het kader van het concentratietoezicht
houdt de NMa zeker de vinger aan de pols bij het eventueel ontstaan van economische
machtsposities. De beruchte schaduwboekhouding is naar mijn mening voortvarend
opgepakt. Het projectteam is inmiddels operationeel. Ik zal daarvoor extra
middelen beschikbaarstellen. De NMa helpt het kabinet bij de aanpak van de
bouwfraude en heeft mij daartoe twee brieven met adviezen verstrekt. De kliklijn
is opengesteld. Er zijn 30 tips binnengekomen. In mei komt er een analyse
van de bouwmarkt en in juli volgt dan een voortgangsrapportage van het onderzoek
in de bouw. Ik merk wel op dat de NMa bij het aantonen van kartels altijd
bewijs moet hebben en dat maakt de zaak ingewikkeld, dat is vaak een heel
moeilijk punt. Via betere leniency programma's proberen wij ervoor te zorgen
dat bewijzen makkelijker te verkrijgen zijn; wij proberen dus het instrumentarium
te verbeteren. Deels wordt via de consultatie nu reeds gekeken of het via
de huidige wet al beter kan en deels zal natuurlijk bij de evaluatie worden
bekeken of de instrumententas nog verder moeten worden aangevuld. Desalniettemin
zal ook bij de jaarlijkse prioriteitenstelling elke keer de NMa, net zoals
specifieke toezichthouders dat doen, bepalen waar de meest kansrijke aangrijpingspunten
zitten om bestaande kartels werkelijk af te breken. Ik ben overigens heel
blij met het compliment dat een aantal geachte afgevaardigden heeft gemaakt
dat Nederland inmiddels geen kartelparadijs meer is en dat er al heel wat
schadelijke kartels zijn aangepakt. Ik ga niet zeggen dat een klein kartel
minder schadelijk is dan een groot kartel; ook kleine kartels kunnen zeer
schadelijk zijn op hun kleine, beperkte deelmarkt en horen wat mij betreft
niet onderaan de stapel gelegd te worden.De heer Bolhuis vraagt of ik de uitspraak wil bekrachtigen dat niet een
ZBO bepaalt wat algemeen belang is. Ik ben het daarmee zeer eens. Dat heb
ik ook vaak gezegd. De politiek bepaalt de spelregels en het speelveld en
de NMa voert de wet uit. Als de politiek vindt dat uitvoering moet worden
bijgesteld, hebben wij daarvoor beleidsregels op grond waarvan algemene aanwijzingen
gegeven kunnen worden.Mevrouw Voûte heeft gevraagd hoe de minister van Economische Zaken
het publieke belang zal borgen via beleidsregels. Publiek belang speelt uiteraard
een rol wanneer de minister beleidsregels vaststelt. De wet bepaalt natuurlijk
wel de ruimte van de inhoud van beleidsregels. In de beleidsregels kan ook
worden aangegeven hoe andere dan economische belangen worden gewogen bij het
verlenen van ontheffingen. De wet geeft daarvoor het kader in artikel 17.
Voor bepaalde sectoren is hier al naar gekeken. Ik noem de zorg. Daar is een
uitgebreid onderzoek naar gedaan in 1998 met als conclusie dat beleidsregels
op dat moment niet nodig waren. Minister Wijers had inderdaad toegezegd dat
zij gemaakt zouden worden. Uit onderzoek bleek echter dat het niet nodig was.
Dat is ook gecommuniceerd naar de Kamer. De minister van VWS en ik zijn tot
de conclusie gekomen dat het op dat moment niet nodig was. Natuurlijk kan,
als de zorgmarkt in transitie raakt – dat gebeurt overigens nog niet –
en wij naar een ander zorgstelsel gaan, specifiek toezicht nodig zijn. Dat
begint op een aantal terreinen overigens al te komen. Maar dan moet dat wel
weer in een wet geregeld worden. Wij moeten dan met elkaar afspreken, hoe
zo'n specifieke toezichthouder dat gaat bekijken. Zoals bekend wordt er gewerkt
aan "de operatiekamer", te weten een zorgkamer onder de NMa, waaronder dat
type specifiek toezicht moet vallen. Maar nogmaals, wij bepalen met elkaar
de spelregels, waarna de NMa op basis daarvan toetst.De heer Poppe (SP):De minister houdt net als haar partijgenote mevrouw Voûte een heel
verhaal over hoe goed het allemaal wel niet gaat, een verhaal dat ik aanhoor.
Vervolgens krijg ik de indruk dat de minister wel blij is met haar positie
daarin. Welk probleem wordt nu eigenlijk met dit wetsvoorstel opgelost? Waarom
is het wetsvoorstel nodig, als het zo goed gaat?Minister Jorritsma-Lebbink:Dat heb ik nu al in drie termijnen verteld, waarvan de eerste in 1998
viel.De heer Poppe (SP):Maar het is er niet duidelijker op geworden!Minister Jorritsma-Lebbink:U wilt het niet begrijpen, dus het heeft geen zin om daar
nog verder op in te gaan.De heer Poppe (SP):Ik doe mijn uiterste best om te begrijpen wat u aan het verbeteren bent,
terwijl het zo goed gaat.De voorzitter:U heeft het antwoord van de minister gehoord. U kunt uw eigen conclusies
trekken.Minister Jorritsma-Lebbink:De heer Bolhuis heeft nog een vraag gesteld over de omroepen. De NMa regelt
niet de positie van de omroepen; daarvoor bestaat uitgebreide regelgeving.
De Mediawet is een buitengemeen uitgebreide wet, waarin rond pluriformiteit
en alles wat daarbij hoort alles is geregeld wat er te regelen valt. De NMa
kijkt alleen naar dat stukje ruimte waarover de wetgever geen uitspraak doet.
De Kamer en ondergetekende bepalen ook hier het publieke belang, maar daar
hoort wederom wel een wet aan ten grondslag te liggen. Tot nu toe is er één
beslissing geweest op dat terrein, namelijk de verstrekking van programmagegevens.
Het was overigens de vurige wens van de Kamer dat het onderhavige monopolie
werd opgeheven. Het vervelende is dat die zaak nog steeds loopt. De bekende
monopolist geeft namelijk niet zomaar alle macht op, een bekend verschijnsel.Verder is gevraagd of de NMa op een achternamiddag kan besluiten tot afschaffing
van de vaste boekenprijs. Dat wordt zeker niet op een achternamiddag beslist.
Het CPB en het SCP evalueren nu de effecten van de vaste boekenprijs en mogelijke
alternatieven, welke evaluatie binnenkort wordt afgerond. De evaluatie wordt
uitgevoerd in opdracht van de bewindslieden van OCW, terwijl ik daar op de
achterhand bij betrokken ben, voorzover het gaat om de mededinging. Ik kijk
graag mee! Collega Van der Ploeg en ik streven ernaar, nog voor de verkiezingen
een kabinetsstandpunt aan de Kamer aan te bieden. Daarover praten Kamer en
ondergetekende vervolgens. Dat betekent dus dat de NMa daarover niet zomaar
kan beslissen.Ik kom toe aan de verhouding tussen de kaderwet-ZBO's en dit wetsvoorstel.
Uitgangspunt bij dit wetsvoorstel is dat de kaderwetbepalingen worden gevolgd.
Daarom hadden wij aanvankelijk in het wetsvoorstel voorzien in het van toepassing
verklaren van die wet. Maar omdat de voortgang bij de wetsbehandeling daartoe
aanleiding gaf, hebben wij het verstandiger geoordeeld, de bepalingen van
de kaderwet gewoon in het wetsvoorstel zelf te incorporeren. Dat voorkomt
dat je daarna nog een stap moet maken. Het streven van de kaderwet is erop
gericht, uniformiteit in de bepalingen rond de ZBO's te bereiken, een streven
dat ik onderschrijf. In sommige gevallen kan overigens voor bepaalde ZBO's
een specifieke bepaling nodig zijn. Bij het wetsvoorstel voor de kaderwet
is dat ook erkend. Een voorbeeld daarvan is het niet overnemen van de bevoegdheid
tot vernietiging van besluiten door de minister ten aanzien van de NMa. In
de kaderwet-ZBO's is aangegeven dat dit onwenselijk is bij toezichthouders.
Verder gelden uiteraard de bepalingen die op rechtspersonen zijn toegesneden
niet, omdat de NMa (nog) geen rechtspersoon is. Het is soms wenselijk om sommige
bepalingen op maat te snijden voor de NMa. Ik noem als voorbeeld de bepaling
over het jaarverslag, artikel 5g, en de evaluatie over het functioneren van
de NMa, artikel 5h. Daarbij is rekening gehouden met het feit dat de NMa wetten
uitvoert die onder andere ministers vallen. Wanneer beide wetten tot stand
zijn gekomen, kan in de aanpassingswetgeving als gevolg van de kaderwet een
groot deel van de bepalingen van dit wetsvoorstel worden geschrapt. Alleen
de specifiek op de NMa toegesneden bepalingen zullen in de Mededingingswet
worden gehandhaafd, maar over de verhouding tussen beide wetten zal geen misverstand
bestaan. In dit verband zou ik willen opmerken dat het amendement op stuk
nr. 22 van de heer Van Dijke echt indruist tegen het hart van dit wetsvoorstel
en tegen de kaderwet ZBO's. Het wetsvoorstel heeft namelijk tot doel het ingrijpen
van de minister van Economische Zaken in de desbetreffende gevallen; het amendement
tast dus de onafhankelijkheid van de toezichthouder aan en het is nog erger
dan de individuele aanwijzingsbevoegdheid vooraf. Met dit amendement wordt
de rechtszekerheid van partijen, met name het bedrijfsleven, weggenomen. En
dat kan toch niet de bedoeling zijn.Vervolgens kan ik zeggen dat ik de motie op stuk nr. 53 van de heer Bolhuis
c.s. als een absolute ondersteuning beschouw van al hetgeen ik terzake van
dat onderwerp reeds gezegd heb. Ik begrijp dat ook de indieners vinden dat
er bij de evaluatie voorstellen moeten komen tot aanscherping van de Mededingingswet.Dan de motie op stuk nr. 51 van de heer Van den Akker en mevrouw Voûte
over het bijsturen van prioriteiten. In het wetgevingsoverleg heb ik aangegeven
dat ik er geen voorstander van ben om aan de hand van de politieke waan van
de dag politieke sturing te geven aan de prioritering van de NMa. Als we niet
oppassen zou dat anders namelijk leiden tot het stoppen van het ene gat met
het andere. Wel wil ik in het kader van de evaluatie nadenken over de mogelijkheid
van een verplichting van de NMa tot het maken van een werkplan. Daarom zeg
ik graag toe dat ik bij de evaluatie van de Mededingingswet zal aangeven op
welke wijze sturing op hoofdlijnen van de werkzaamheden door de minister van
Economische Zaken kan geschieden. Ik wijs er overigens op dat op grond van
de inmiddels door mij ingediende derde nota van wijziging de NMa verplicht
wordt mij periodiek informatie te geven over de geleverde en te leveren prestaties.
Ook dat is een middel om sturing op hoofdlijnen mogelijk te maken. Dat is
overigens iets waarover wij alsdan verder uitgebreid met elkaar van gedachten
kunnen wisselen. Het mag in ieder geval niet zo zijn dat bij wijze van spreken
de papierversnipperaar al kan gaan werken bij sectoren die mogelijk in de
prioritering voorkomen. Ik neem aan dat ook de indieners van genoemde motie
dat niet graag zouden zien.De heer Vendrik (GroenLinks):De minister eindigde sympathieker dan zijn begon over deze motie. Is haar
eindoordeel nu dat zij deze motie kan overnemen of dat zij aanvaarding ervan
sterk ontraadt?Minister Jorritsma-Lebbink:Ik heb gezegd dat dit onderwerp bij de evaluatie zeker terugkomt. Bij
nota van wijziging heb ik een eerste element ervan in feite al ingebracht.
Ik heb dus geen problemen met de motie. Ik weet overigens nu
niet of het gebruikelijk is dat bewindslieden moties overnemen. Toen ik Kamerlid
was, hield ik er in ieder geval niet van als dat werd gezegd. Ik weet namelijk
dat het ook niet echt helpt.Voorzitter. Vervolgens kom ik te spreken over de huisartsen, de fysiotherapeuten
en de kraamvrouwen. Er ligt op dat punt ook nog een motie van de heer Van
den Akker en mevrouw Voûte. Ik ben altijd bereid om te onderzoeken of
er ten aanzien van de huisartsen nog iets verbeterd kan worden. Ik vind niet
dat huisartsen volledig aan de werking van de Mededingingswet moeten worden
onttrokken. Het zijn mensen met een vrij beroep. Zij pretenderen ook ondernemers
te zijn. Dit betekent dat zij niet vrijgesteld kunnen worden van elk mededingingstoezicht.
Bij de inwerkingtreding van de wet is nagegaan of het nodig was om speciale
maatregelen te treffen voor deze groep. Op grond van het rapport-Bloemheuvel
is men tot de conclusie gekomen dat dit niet nodig was. Bij de evaluatie van
de Mededingingswet moet worden nagegaan of er een algemene aanwijzing voor
beleidsregels met betrekking tot de huisartsensector moet worden gegeven.
De laatste zin van de motie lijkt erop te duiden dat huisartsen zich kunnen
onttrekken aan de Mededingingswet en dat is niet de bedoeling.De heer Van den Akker (CDA):In onze motie wordt alleen om een onderzoek gevraagd. Bovendien staat
er "vooralsnog".De heer Bolhuis (PvdA):In deze motie wordt alleen ingegaan op de huisartsen. Leeft bij andere
medische beroepsbeoefenaren niet dezelfde problematiek?Minister Jorritsma-Lebbink:In 1998 is er uitgebreid onderzoek gedaan. Mijn collega van VWS is toen
tot de conclusie gekomen dat het niet nodig was om aanvullende beleidsregels
te stellen. Alles bleek voldoende geregeld te zijn in andere wetgeving dan
de Mededingingswet. De Kamer heeft hiervan mededeling gekregen en blijkbaar
deelde zij die opvatting, want zij is er nooit op teruggekomen. Als er problemen
zijn of als er zich een verandering op de markt voltrekt, kan ik mij voorstellen
dat de wetgeving wordt aangepast of dat er beleidsregels worden gesteld, als
een en ander binnen het kader van de Mededingingswet geregeld kan worden.
Bij de evaluatie zullen wij ongetwijfeld het debat hierover in bredere zin
voeren.Begin 1998 hebben meerdere ziekenfondsen ontheffing gevraagd voor contracten
die zij hadden gesloten met regionale vertegenwoordigers van vroedvrouwen.
Al die verzoeken zijn ingetrokken na gesprekken met de ziekenfondsen en met
de Landelijke vereniging van vroedvrouwen. Er is duidelijk gemaakt dat er
nooit ontheffing zou worden verleend omdat de contracten de bepaling bevatten
dat vroedvrouwen alleen een contract konden afsluiten als vroedvrouwen die
al een contract hadden daarmee instemden. De individuele klachten die vervolgens
zijn ingediend in verband met het niet krijgen van een contract met een ziekenfonds
zijn afgewezen. De reden daarvoor was dat de ziekenfondsen de met de Mededingingswet
strijdige bepalingen uit hun contracten hebben verwijderd. Hetzelfde is overigens
gebeurd bij de huisartsen, de fysiotherapeuten etc. Momenteel speelt nog een
vroedvrouwenzaak. De NMa heeft de klacht conform de genoemde argumenten afgewezen.
Tegen die afwijzing is de vroedvrouw in bezwaar gegaan. De juridische dienst
van de NMa heeft het besluit op het bezwaar momenteel nog in behandeling en
zal naar verwachting binnenkort hierover een beslissing nemen. Overigens biedt
de Mededingingswet wel degelijk de nodige ruimte voor samenwerking tussen
ondernemingen, zoals afspraken over uitwisseling van informatie over nieuwe
technologie of andere ontwikkelingen, het opstellen van vergelijkingsmodellen,
het gemeenschappelijk uitvoeren van onderzoek, gemeenschappelijke incasso,
het geven van een gemeenschappelijk kredietgarantie en gemeenschappelijke
reclame.Ik heb begrepen dat het amendement op stuk nr. 9 nog wel aan de orde is,
maar dat er een handtekening onder weggehaald is.De heer Bolhuis (PvdA):Ik denk dat u heeft over het amendement over de prioritering en dat is
nu het amendement op stuk nr. 40 geworden.Minister Jorritsma-Lebbink:Ik had niet over het amendement op stuk nr. 29, maar dat op stuk nr. 9
over het verplicht stellen van beleidsregels.De heer Bolhuis (PvdA):Daar hadden wij het al over gehad, dacht ik.Minister Jorritsma-Lebbink:Daarom moet ik de aanneming van dat amendement ten zeerste ontraden. De
motivatie daarvoor is bekend: er kunnen beleidsregels komen op het moment
dat zij nodig zijn. Tot nu toe heeft noch de Kamer, noch een van mijn collega's
het echter noodzakelijk gevonden om voor het desbetreffende terrein beleidsregels
op te stellen. Dat kan best veranderen en dan moet het natuurlijk gebeuren,
maar als wij nu beleidsregels zouden opstellen, zou de beleidsregel inhouden
dat er geen beleidsregels nodig zijn; dat zou een beetje raar zijn.De heer Bolhuis (PvdA):Ik weet niet of dit de juiste plaats is om uitgebreid over de beleidsregels
te gaan spreken. Met name de betrokken Kamercommissies moeten dat met de desbetreffende
bewindspersonen wisselen, maar ik constateer dat bijvoorbeeld op het punt
van de kraamzorg in december uitgebreid over dit punt gesproken is en dat
minister Borst naar aanleiding van de vragen van de PvdA-fractie een reactie
heeft toegezegd. Dat punt van de beleidsregels kan dus wel degelijk terugkomen.
Mijn vraag aan de minister is: is zij het ermee eens dat daar verder met de
vakminister over gesproken wordt?De voorzitter:Ik wijs erop dat het amendement op stuk nr. 9 door de indiener is ingetrokken.De heer Van den Akker (CDA):Ik heb het namens mijn voormalige collega Leers ingetrokken.De voorzitter:Ik weet niet of de heer Bolhuis, die medeondertekenaar was, daarvan wist.De heer Van den Akker (CDA):Ik heb dat de heer Bolhuis meegedeeld.De heer Bolhuis (PvdA):Dat bericht heeft mij vandaag bereikt. Naar aanleiding daarvan heb ik
gezegd: dat gaat wat snel; daar wil ik eerst over debatteren. Bovendien heb
ik het amendement vervangen door het amendement op stuk nr.
50.De voorzitter:Voor alle duidelijkheid: het amendement op stuk nr. 9 is ingetrokken en
de beraadslaging gaat dus over het amendement op stuk nr. 50.De heer Bolhuis (PvdA):De tekst van dat amendement is identiek aan de tekst van het ingetrokken
amendement. Het enige verschil is dat ik nu de indiener ben. Daarom vroeg
ik de minister zojuist of zij het ermee eens is dat de betrokken bewindspersonen
en Kamercommissies verder moeten discussiëren over beleidsregels.Minister Jorritsma-Lebbink:Ja en nee. Het amendement verplicht tot beleidsregels, terwijl de Mededingingswet
stelt dat voor al die onderwerpen beleidsregels kunnen worden opgesteld. Ik
ben dus tegen een verplichting, omdat beleidsregels tot nu toe door niemand
nodig zijn geacht. Ik zou niet weten waarom wij iets moeten verplichten wat
gedurende de afgelopen vier jaar noch door de Kamer, noch door mijn collega's
nodig werd geacht. Nogmaals: ik heb geen bezwaar tegen beleidsregels en ik
vind het prima als mijn collega Borst daar met de Kamercommissie voor VWS
over debatteert. Als zij gezamenlijk tot de conclusie komen dat er op dit
punt iets moet gebeuren, hoor ik dat graag, maar dit amendement stelt dat
die regels er moeten komen.De heer Bolhuis (PvdA):Ik heb dat amendement ingediend met het oog op de vraag of de minister
bereid is om toe te zeggen dat zij, als andere vakministers beleidsregels
wenselijk vinden, zal meewerken aan het daadwerkelijk uitvaardigen van die
beleidsregels en dus inhoud zal geven aan de kan-bepaling.Minister Jorritsma-Lebbink:Daar ben ik graag toe bereid, mits ik vind dat dat nodig is. Het moet
immers wel altijd in overeenstemming met mij gebeuren. Als wij gezamenlijk
niet tot dezelfde conclusie komen, komen wij ongetwijfeld ook met de Kamer
in debat. Het is dus niet zo dat het punt dan zomaar verdwijnt. Als ik bijvoorbeeld
een probleem zou hebben met een reactie van de minister van VWS op een uitspraak
van de Kamer, lijkt het mij vrijwel onmogelijk dat de Kamer dat nooit te weten
komt.Het amendement op stuk nr. 13 is vervallen. Het amendement op stuk nr.
14 heeft betrekking op de bijdragen, de fees. Op zich heb ik daar niets principieels
tegen, maar ik vind dat het helemaal niet hoort bij de verzelfstandigingswet,
maar bij de Mededingingswet. Dit moet niet in een vloek en een zucht gebeuren,
zonder aan te geven hoe je dat doet, waar je dat wilt doen en wat de hoogte
is. Dit komt bijna in aanmerking voor advisering door de Raad van State, want
dit moet echt in een breder kader worden bezien. Ik sluit overigens niet uit –
op basis van de rapporten verwacht ik dat zelfs – dat er aangrijpingspunten
bestaan om een "fee" te vragen. Ik vind het mal dat bedrijven gigantische
hoeveelheden geld uitgeven aan advocatenkantoren en vervolgens niets aan de
overheid hoeven te betalen. Wat dat betreft moet er ook sprake zijn van redelijkheid.
Ik heb er dus geen principieel bezwaar tegen.Het amendement op stuk nr. 22, van de heer Van Dijke, heb ik al behandeld.
Het amendement op stuk nr. 23 gaat over het verlengen van artikel 16. Ik vraag
mij af of de bereidheid bestaat, de verlenging vooralsnog te laten lopen tot
het jaar 2005. Wij komen er dan bij de evaluatie op terug. Anders lijkt het
alsof dit amendement tot in de eeuwigheid moet blijven gelden. Ik denk dat
bij de evaluatie bepaald moet worden welke onderdelen van de wet aangepast
moeten worden. Wij moeten niet tot in de lengte van dagen een grijs gebied
laten bestaan. Dat gebied is echter aanvaardbaar voor de genoemde jaren.Het amendement op stuk nr. 27 gaat over de mogelijkheid voor de Kamer
om de NMa om een advies of rapportage te vragen over mededingingsbeleid. Ik
ben ontzettend blij met de erkenning van de Kamer van de expertise van de
NMa. Ik kan mij goed voorstellen dat de Kamer daarvan graag gebruik wil maken.
Ik wijs erop dat de NMa een toezichthouder is en geen researchbureau of adviesorgaan.
Dat hou ik ook graag zo. Ik hoop dan ook dat de Kamer bereid is om hiermee
terughoudend om te gaan. Het mag natuurlijk niet ten koste van de "core business"
van de NMa gaan. Ik heb gemerkt dat de Kamer af en toe de neiging heeft om
daarmee iets anders om te gaan. Ik zeg dit dan ook hardop.Bij het amendement op stuk nr. 34 heb ik een probleem. Ik moet tegen dit
amendement zijn omdat het niet past bij de kaderwet ZBO's. De Kamer heeft
aan mij gevraagd om zo veel mogelijk in overeenstemming daarmee te handelen.
Als de Kamer er zeer aan hecht, is het voor mij echter geen principieel punt.Het amendement op stuk nr. 36, Van den Akker/Van Walsem, is gebaseerd
op de niet geheel terechte gedachte dat het gebruik van een AMvB of een algemene
aanwijzing het ene of het andere instrument uitsluit. Het is niet correct
dat in de Gaswet bepaald zou worden dat de minister van Economische Zaken
geen individuele of algemene aanwijzingen kan geven. De minister kan dat wel.
De minister kan ook een AMvB uitvaardigen. Ik heb overigens niet zo verschrikkelijk
veel moeite met dit amendement.Bij het amendement op stuk nr. 37 heb ik geen bezwaar tegen uitbreiding
van de bepaling ten aanzien van de mandaatregeling door de NMa, waardoor de
werkverdeling van de NMa, de opgedragen werkzaamheden, nog transparanter wordt.
Ik heb ook geen bezwaar tegen het expliciet noemen van een energiekamer. Ik
heb al aangegeven dat die zal worden ingesteld. Wij moeten nog eens praten
over de vormgeving daarvan. Het wordt immers geen "fysieke" kamer. De bedoeling
is om zo veel mogelijk toezichthouders bij elkaar te brengen en de opgebouwde
expertise zo veel mogelijk in de breedte te gebruiken. Het gaat dus om een
kamer met een bevoegdheid en niet om aparte mensen.Het amendement op stuk nr. 39 betreft de verlenging van de aanwijzingsbevoegdheid
in individuele gevallen. De heer Bolhuis heeft mij gevraagd of ik dat niet
onaanvaardbaar vind. Ik heb aangegeven dat ik daar geen voorstander van ben,
maar ik heb ook wel begrip voor de wens om hier nog een vangnet te hebben,
zoals wij dat bedoeld hadden in de Mededingingswet. Daar kan het wat mij betreft
nu vervallen. Ik neem overigens aan dat dit in 2005 ook geldt voor de energiemarkt.
Ik kan er dus op zichzelf best mee leven. Heb ik het goed begrepen dat de
heer Bolhuis vindt dat de NMa ook voor de e-sector volledig ZBO moet worden?
Dan wordt het alleen maar interes santer. Daar heb ik dus geen
problemen mee. Ik heb in het begin al gezegd dat ik mijn eigen wetsvoorstel
het mooist vind, maar ik kan ook rekenen. Wij moeten aanvaarden dat de Kamer
soms ook iets wil. Hier wordt gewoon vastgelegd dat ook voor DTe geldt dat
het uiteindelijk verdwijnt en dat het alleen in de overgangsperiode, zolang
de markt niet echt geliberaliseerd is, zo zou moeten gelden. Overigens geldt
het dan voor het specifieke toezicht. In andere markten kennen wij nog geen
specifiek toezicht.Aanneming van het amendement op stuk nr. 40 moet ik de Kamer ten zeerste
ontraden. Dat betekent dat ik mij met de dagelijkse gang van zaken moet bemoeien.
Dat doe ik nu, maar dat wil ik in de toekomst niet meer doen. Daarmee zou
de NMa echt in een uitzonderingspositie geraken ten opzichte van het openbaar
ministerie, de OPTA en de STE. Ik ga er dus van uit dat men ook niet wil.Dan kom ik bij het amendement op stuk nr. 41. Ik begrijp dat het nu geen
vier jaar, maar drie jaar is geworden. Ik blijf hier toch problemen mee hebben.
Ik ben het ermee eens dat de NMa tijdig besluiten moet nemen. Ik heb daar
ook vertrouwen in, nu de bulk van de ontheffingsverzoeken afgehandeld is.
Het doel van het amendement is de NMa aan te sporen, tijdig over ontheffingsverzoeken
te beslissen. Het lastige is alleen dat met dit amendement niet de NMa gestraft
wordt, maar de consument. Stel dat de ontheffing leidt tot een schadelijk
kartel. Doordat de NMa te traag is, heeft de consument dus langer last van
dat kartel. Dat blijf ik een beetje vreemd vinden. Als de Kamer vindt dat
het zo moet, dan zou ik zeggen dat het een periode van maximaal twee jaar
moet zijn.Het amendement op stuk nr. 42 betreft de bezwaarschriften. Wij moeten
bevorderen dat wij niet afwijken van de bepalingen in de Algemene wet bestuursrecht.
Ik zie ook niet goed in wat een belanghebbende daarmee opschiet in vergelijking
met een AWB-procedure. De belanghebbende kan, als hij wil, rechtstreeks beroep
instellen bij de rechtbank. De raad van bestuur van de NMa kan de rechtbank
verzoeken het beroep toch als bezwaarschrift te mogen behandelen. De rechtbank
sluit de zaak dan en de NMa behandelt het beroep vervolgens als bezwaarschrift.
De vraag is wat de belanghebbende daarmee opschiet. Het leidt naar mijn gevoel
alleen maar tot hogere kosten voor het bedrijfsleven, een grotere belasting
van de rechtbank en langere procedures voor betrokkenen. Ik heb geen uitgesproken
voorkeur voor dit amendement of het amendement op stuk nr. 44. Ik laat het
oordeel dan maar aan de Kamer over.De heer Van den Akker (CDA):De nota van wijziging heeft nummer 44. Ik denk dat de minister doelt op
het amendement op stuk nr. 47.Minister Jorritsma-Lebbink:Dat klopt. Het is het amendement op stuk nr. 47. Er ligt een wijziging
van de AWB. Wij moeten voorkomen dat er allerlei regimes naast elkaar gaan
gelden. Ik merk op dat voor besluiten op grond van de Elektriciteitswet en
de Gaswet dit amendement extra bezwarend is, want die wetten kennen maar één
beroepsmogelijkheid, dus geen hoger beroep. Overslaan van de bezwaarfase betekent
dan, dat het besluit maar in één instantie wordt beoordeeld.
Nu neemt de DTe een groot aantal besluiten (zo'n 400 per jaar) en rechtstreeks
beroep betekent dan een nogal grote lastenverzwaring voor het College van
Beroep voor het bedrijfsleven. Verder is er vaak samenhang tussen een groot
aantal besluiten, bijvoorbeeld de tariefbesluiten. Beroep tegen één
van die besluiten en bezwaar tegen een ander van die besluiten levert dan
complicaties en onzekerheid bij partijen op.Op zichzelf heb ik begrip voor de wens van de Kamer om te komen tot versnelling
in de afhandeling van bezwaarprocedures, maar ik geef daarbij toch de voorkeur
aan de Algemene wet bestuursrecht. Anderzijds gaat het mij ook te ver om het
onaanvaardbaar over dit amendement uit te spreken. Ik moet het oordeel dus
maar aan de Kamer overlaten. Het lijkt mij wel goed dat bij de behandeling
van de wijziging van de Algemene wet bestuursrecht dit punt nog eens met de
minister van Justitie wordt besproken.De heer Van den Akker (CDA):Ik wil graag een paar punten noemen die bij het opstellen van het amendement
van belang zijn geweest. Bij de behandeling van zowel de Elektriciteitswet
als de Gaswet is het onderwerp rechtsbescherming nadrukkelijk aan de orde
geweest. Er is gewezen op het belang van doelmatige procedures en effectieve
rechtsbescherming. Het is vast beleid dat de directeur van de DTe marktpartijen
voorafgaand aan het nemen van een besluit in de gelegenheid stelt om hun zienswijzen
door middel van hoorzittingen en schriftelijke reacties aan de orde te stellen.
Door deze inspraakprocedures zijn bij de directeur van de DTe de relevante
feiten en belangen natuurlijk genoegzaam bekend. Juist door die zorgvuldige
voorbereiding, onder andere door het van toepassing verklaren van inspraakprocedures,
is de bezwaarprocedure veelal een herhaling van zetten. In het amendement
behoudt de rechter bovendien de mogelijkheid om, wanneer hij daartoe aanleiding
ziet, een rechtstreeks beroep alsnog terug te verwijzen naar de bezwaarschriftenprocedure.
Bij deze belangenafweging zal de rechter onder meer nagaan, of de rechtspositie
van één of meer partijen in belangrijke mate wordt geschaad,
de feiten voldoende duidelijk zijn en de bezwaarschriftprocedure nog een duidelijk
toegevoegde waarde kan hebben. Ik hoop dat met deze toelichting de minister
alsnog kan zeggen, dat ze niet zoveel bezwaar tegen dit amendement heeft.Minister Jorritsma-Lebbink:Ik vind het niet zo fraai om af te wijken van de Algemene wet bestuursrecht.
Dat geldt trouwens ook voor het andere amendement. Mijn voorkeur gaat er dus
naar uit om conform de Algemene wet bestuursrecht te handelen. Ik vind het
echter weer niet zo zwaar dat ik bij aanneming van dit amendement de wet ga
intrekken; dat gaat mij te ver. Als de Kamer het amendement aanvaardt, lijkt
het mij goed om af te spreken dat bij de komende bespreking van de wijziging
van de Algemene wet bestuursrecht in deze Kamer nog eens gekeken wordt naar
deze wijze van werken. De minister van Justitie die daarbij de woordvoerder
is, heeft dan inmiddels een blik kunnen werpen op de verschillende soorten
beroepsprocedures die inmiddels zijn ontstaan.De heer Bolhuis (PvdA):Ik denk dat de amendementen op de stukken nrs. 44 en 47 in belangrijke
mate hetzelfde beogen, te weten versnel ling van de procedure.
De minister onderschrijft dat ook. De heer Van den Akker stelt nu dat de beroepsgang
bekort kan worden omdat er binnen DTe een zeer zorgvuldige voorbereiding plaatsvindt,
maar de minister heeft erop gewezen dat er bij aanvaarding van het amendement
van de heer Van den Akker na die DTe-fase nog maar één keer
beroep mogelijk is, namelijk bij het College van Beroep voor het bedrijfsleven.
Bij de Mededingingswet is echter beroep in twee instanties mogelijk. Verder
wijs ik erop dat in het amendement van de heer Van den Akker onder andere
staat "Indien tegen hetzelfde besluit door een andere belanghebbende bezwaar
is gemaakt, stelt de raad de rechtbank onverwijld daarvan in kennis en sluit
de rechtbank het onderzoek". Dat geeft iedere belanghebbende, dus ook een
concurrent, de mogelijkheid om een zaak die op het punt staat om behandeld
te worden door de rechtbank, nadat die zaak al bijvoorbeeld een jaar bij de
rechtbank lag, weer terug te laten verwijzen naar de NMa. Dat werkt juist
vertragend. Het amendement van de heer Van den Akker lijkt mij dus niet helemaal
te stroken met de doelstellingen.Minister Jorritsma-Lebbink:Datzelfde geldt voor uw eigen amendement, want dat kan uiteindelijk ook
vertragend werken. Een belanghebbende kan thans sowieso rechtstreeks beroep
instellen bij de rechtbank. De NMa kan nu zeggen, dat zij die zaak terug wil
hebben. Dat sluit u in feite uit. Ik zie niet goed in wat een belanghebbende
daarmee opschiet. Maar goed, ik heb gezegd, wat ik erover te zeggen heb. U
kijkt er nog maar eens naar. Nogmaals, ik trek het wetsvoorstel er niet om
in. Als dit punt in welke vorm dan ook wordt aangenomen, moet er nog maar
eens naar worden gekeken bij de behandeling van de wijziging van de Algemene
wet bestuursrecht die ongetwijfeld binnenkort in deze Kamer aan de orde.De heer Van den Akker (CDA):Naar aanleiding van de opmerking van de heer Bolhuis wijs ik erop dat
met het amendement op stuk nr. 47 meer rechtsbescherming wordt geboden aan
de mensen en dat bovendien de rechter beslist.Minister Jorritsma-Lebbink:Wat het amendement op stuk nr. 46 betreft, kan ik zeggen dat ik geen bezwaar
heb tegen het inzichtelijk maken van de handhavingsprocedures, als dat maar
gebeurt op een niveau waardoor het gezag en de effectiviteit van de toezichthouder
niet wordt aangetast, anders gaan, zoals ik al heb gezegd, de papierversnipperaars
al ratelen voordat de zaak is afgerond.De aanvaarding van het amendement op stuk nr. 48 moet ik ten zeerste ontraden.
In de Algemene wet bestuursrecht is in artikel 1:2, derde lid, veiliggesteld
dat rechtspersonen, verenigingen en stichtingen kunnen gelden als belanghebbenden
mits een collectief of algemeen belang waarvoor zij zich inzetten is betrokken.
Als de zorg van de heer Bolhuis is dat zo'n organisatie niet als belanghebbende
kan worden aangemerkt, moet mijn reactie dus zijn dat dit wel kan. De juiste
weg daarbij is dat per geval wordt gekeken of inderdaad het belang dat een
organisatie vertegenwoordigt erbij betrokken is. Het amendement heeft tot
gevolg dat elke belangenorganisatie ten aanzien van elk besluit op voorhand
ook als belanghebbende wordt aangemerkt. Waarmee wordt dan de NMa en vervolgens
de rechterlijke organisatie niet belast? Immers, in allerlei procedures is
er een rol voor echt belanghebbenden, maar daarin moeten zich toch niet allerlei
organisaties kunnen mengen die er helemaal geen belang bij hebben? Daarmee
is werkelijk niemand gediend. Sterker nog, wij zijn op allerlei terreinen
bezig om enige terughoudendheid te betrachten bij de actio popularis en hier
zouden wij dat juist heel breed doen. Dat kan niet de bedoeling zijn. Het
zou leiden tot enorme vertragingen, zowel in bestuurlijke procedures als in
bezwaar- en beroepsprocedures. Ik geef een voorbeeld, Greenpeace is een belangenbehartigingsorganisatie
en zou tegen ongeacht welk besluit van de NMa beroep kunnen instellen. Ik
vind dat nogal vreemd.De heer Bolhuis (PvdA):Dat is zeker niet de bedoeling die ik met het amendement heb. In mijn
eerste termijn vroeg ik de minister al hoe het zit met de positie van de Consumentenbond
en representatieve organisaties in procedures. Dat is mij onduidelijk, zeker
gelet het amendement van de heer Van den Akker waarin representatieve organisaties
ook worden vermeld.Minister Jorritsma-Lebbink:Dat is al in de AWB geregeld.De heer Bolhuis (PvdA):Dat weet ik, daarom wil ik weten in hoeverre is geregeld dat de Consumentenbond
in dat soort procedures kan participeren. Als ik u goed begrijp, zegt u dat
het bericht van de Consumentenbond van vanochtend dat zij niet als belanghebbende
wordt aangemerkt, onwaar is.Minister Jorritsma-Lebbink:Als het gaat over iets waarbij het consumentenbelang een rol speelt, kan
de Consumentenbond participeren. Ik kan niet beoordelen of het in dit geval
over een zaak gaat waarbij het consumentenbelang in het geding is. In de Algemene
wet bestuursrecht is opgenomen dat rechtspersonen, verenigingen en stichtingen
kunnen gelden als belanghebbenden mits een collectief of algemeen belang waarvoor
zij zich inzetten is betrokken.De heer Bolhuis (PvdA):Het ging om de benzineprijs, duidelijk een dossier waarbij de Consumentenbond
betrokken is.Gehoord de minister, trek ik het amendement op stuk nr. 48 in, omdat ik
denk dat wij het inhoudelijk eens zijn over wat wij bedoelen en over wat de
wens van de Kamer is.De voorzitter:Het amendement-Bolhuis (stuk nr. 48) is ingetrokken.Minister Jorritsma-Lebbink:Ik heb al een uitspraak gedaan over de moties op de stukken nrs. 31, 51
en 52.Ik ben de heer Vendrik nog een antwoord schuldig op zijn opmerking naar
aanleiding van het debat van hedenmorgen over de mogelijkheid al of niet te
kunnen stemmen over dit wetsvoorstel. Natuurlijk zal de voorzitter daartoe
een voorstel doen, maar ik heb het stenogram nog eens nagelezen en daaruit
blijkt dat de heer Van Walsem gelijk heeft en niet de heer Vendrik. Overigens,
als er al wijzigingen zouden optreden naar aanleiding van bijvoorbeeld de
enquête over bouwsubsidies, dan zou dit naar mijn mening eerder gevolgen
hebben voor wetswijzigingen gebaseerd op de evaluatie van de Mededingingswet
dan voor dit wetsvoorstel. Ik heb heel goed gezien waarnaar
de enquêtecommissie zal kijken en ik kan mij voorstellen dat zij wel
degelijk met aanbevelingen komt over het instrumentarium van de NMa. Dit raakt
aan de inhoud van de Mededingingswet.De heer Vendrik (GroenLinks):Laat ik het maar laten bij de constatering dat je soms hele verschillende
indrukken van hetzelfde debat kunt hebben.Minister Jorritsma-Lebbink:Ik heb het debat niet bijgewoond, maar ik heb het stenogram gelezen. Volgens
mij is dit vaak een verstandige werkwijze.De heer Vendrik (GroenLinks):De minister heeft bij de bespreking van de amendementen enkele keren gezegd:
als dit amendement wordt aangenomen, zal ik het wetsvoorstel niet intrekken.
Ik ben echter benieuwd welke amendementen voor haar zo onaanvaardbaar zijn
dat zij het wetsvoorstel niet in de Eerste Kamer zal willen verdedigen.Minister Jorritsma-Lebbink:Ik heb een aantal amendementen ten zeerste ontraden. Ik kan u wel zeggen
dat ik zal overwegen of het nog de moeite waard is het wetsvoorstel in de
Eerste Kamer te verdedigen als die amendementen worden aangenomen. Ik wil
voorkomen dat ik aan het einde van de rit een wet heb waarin ik in plaats
van een individuele aanwijzing vooraf, achteraf een aantal dingen zal moeten
doen waardoor ik een soort tweede beroepsinstantie wordt. Daarvoor voel ik
niet zo veel.De voorzitter:Dit was het antwoord van de minister in de plenaire afronding van een
uitvoerig wetgevingsoverleg. Ik geef de leden nu alleen nog het woord voor
het indienen van moties.De heer Bolhuis (PvdA):Wij hebben uitgebreid gesproken over de waarborging van het publieke belang
ten opzichte van het mededingingsbelang. Er zijn twee amendementen in het
geding, het amendement op stuk nr. 13 en het amendement op stuk nr. 50 over
de beleidsregels. De minister zegt dat zij niet gedwongen kan worden tot beleidsregels
als zij eigenlijk niet weet wat die moeten inhouden. Zij wil dit met de vakministers
bespreken. Ik ben dit met haar eens. Daarom trek ik het amendement op stuk
nr. 50 in.De voorzitter:Het amendement-Bolhuis (stuk nr. 50) is ingetrokken.De heer Bolhuis (PvdA):Ik zal het aan de vakministers overlaten om tot een algemene aanwijzing
te komen. De minister heeft toegezegd dat zij daaraan medewerking zal verlenen.Ik wil het amendement op stuk nr. 13 graag vervangen door een motie, gelet
op de opmerkingen van de minister over de waarborging van het publiek belang
en de positie van het kabinet in dezen. Wij onderschrijven de uitspraak van
de minister dat het kabinet kan worden aangesproken op het beleid met betrekking
tot het algemeen belang en dat de uitvoering aan de NMa wordt overgelaten.De voorzitter:Het amendement-Bolhuis (stuk nr. 49) is ingetrokken.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat een heldere afbakening in de wetgeving met betrekking
tot de wijze waarop door de NMa en andere instanties met het publiek belang
in relatie tot het mededingingsbelang wordt omgegaan, van groot belang is;constaterende dat in een aantal sectoren hierover onduidelijkheid bestaat;overwegende dat veel besluiten van de NMa zich richten op sectoren waar
veel andere regelgeving ook van toepassing is, zoals de zorg- en cultuursector
en de economische criteria opgenomen in artikel 17 (waaraan overeenkomsten
worden getoetst) toepassingsvrijheid bieden;verzoekt de regering, bij gelegenheid van de evaluatie van de Mededingingswet
met een analyse te komen over de wijze waarop het publiek belang in de toekomst
zal worden gewaarborgd in de mededingingswetgeving in relatie tot het mededingingsbelang
alsmede voorstellen daarover aan de Kamer toe te zenden,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Bolhuis. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 54(27639).De heer Vendrik (GroenLinks):De heer Bolhuis verweet zo-even de heer Van den Akker dat hij 180 graden
draaide. Maar wat doet hij nu zelf? Is dat ook niet 180 graden draaien?De heer Bolhuis (PvdA):Dat dacht ik niet. Ik heb helder uiteengezet welk belang mijn fractie
hecht aan het regelen van deze zaak. De minister heeft duidelijke toezeggingen
gedaan. De heer Vendrik heeft die ook gehoord. De minister heeft ten aanzien
van het amendement op stuk nr. 50 aangegeven bereid te zijn, daaraan mee te
werken mits de noodzaak daartoe per sector wordt aangetoond. Dat is hetgeen
mijn fractie oorspronkelijk beoogde. Ik hoop dat de andere fracties de PvdA-fractie
in dezen zullen steunen. Ik hoop niet dat de CDA-fractie met het weghalen
van de handtekening onder het amendement wilde aangeven dat er geen beleidsregels
moeten worden opgesteld.De heer Vendrik (GroenLinks):Wij spraken niet over beleidsregels maar over een ander amendement. De
heer Bolhuis heeft daarop met grote kracht ingezet. Tijdens het wetgevingsoverleg
heeft hij dat met grote kracht verdedigd; het was essentieel voor hem. Hij
heeft het amendement nu ingetrokken en hij is 180 graden gedraaid: toch een
beetje slappe knieën. Had de heer Bolhuis dit niet eerder kunnen bedenken?
Zal ik het amendement op eigen naam indienen? Misschien draait de heer Van
den Akker 180 graden en tekent hij mee? Zo werkt het toch niet?De heer Bolhuis (PvdA):De wijze waarop de heer Vendrik de zaken omdraait, is wat merkwaardig.
Het gaat erom dat het borgen van het publiek belang goed geregeld wordt. Ik
heb aangegeven welke aspecten voor mijn fractie in dezen belangrijk zijn.Minister Jorritsma-Lebbink:Voorzitter. Niemand heeft erop gereageerd, maar ik verzoek bij dezen om
ergens in het desbetreffende amendement de datum van 2005 bij artikel 16 op
te nemen. Het verheugt mij dat de heer Bolhuis de twee amendementen die mij
dwarslagen heeft ingetrokken ten gunste van de door hem ingediende motie.
Het is een motie waarmee ik zeer wel kan leven. Bij het woord "voorstellen"
plaats ik evenwel de woorden "zo nodig". Dat debat kunnen wij bij de evaluatie
verder voeren.De algemene beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik stel voor, aanstaande dinsdag over het wetsvoorstel, de amendementen
en de moties te stemmen.Daartoe wordt besloten.Sluiting 20.02 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20012002-3286-3312.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl