Behandeling van het wetsvoorstel:  - Wijziging van de Gerechtsdeurwaarderswet ter nadere regeling van de gevolgen van ambtshandelingen van gerechtsdeurwaarders die in strijd zijn met de volkenrechtelijke verplichtingen van de Staat (23081);  - Gerechtsdeurwaarderswet (22775)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1999-2000, pag. 4824-4838

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

16-05-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

nr. 72, pagina 4824-4838

09-05-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 22775Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 23081Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Presentie en opening (dinsdag 9 mei 2000)Pagina 4795-4796
Vragen van het lid Rabbae aan de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen, over de leegloop van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (mondelinge vragenuur)Pagina 4796-4798
Vragen van het lid Kant aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, over doden door wachtlijsten ziekenhuizen (mondelinge vragenuur)Pagina 4798-4801
Behandeling van het wetsvoorstel Goedkeuring van het op 11 januari 1995 te Middelburg tot stand gekomen Verdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden, het Koninkrijk België en het Vlaams Gewest tot herziening van het Reglement ter uitvoering van artikel IX van het Tractaat van 19 april 1839 en van hoofdstuk II, afdelingen 1 en 2, van het Tractaat van 5 november 1842, zoals gewijzigd, voor wat betreft het loodswezen en het gemeenschappelijk toezicht daarop (Scheldereglement) (Trb. 1995, 48) (26069)Pagina 4807-4817
Vragen van het lid Oedayraj Singh Varma aan de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, over de mogelijk "onrechtmatige" wijze waarop de screening van nieuw personeel voor de politie plaatsvindt (mondelinge vragenuur)Pagina 4801-4802
Regeling van werkzaamheden (dinsdag 9 mei 2000)Pagina 4804-4807
Vragen van het lid Poppe aan de minister van Economische Zaken, over haar uitspraken ter gelegenheid van het 25-jarig bestaan van de Vereniging van Nederlandse Projectontwikkeling Maatschappijen op 12 april 2000 (schriftelijke vragen ingezonden op 27 april 2000) (mondelinge vragenuur)Pagina 4802-4804
Noten bij pagina 4795: rapport van de Commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven van het benoemde lid dhr. A.H. SwartPagina 4843-4843
Behandeling van het verslag van een algemeen overleg met de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en de minister van Justitie over de jeugdzorg (26816, nr. 6)Pagina 4817-4824
Behandeling van het wetsvoorstel: - Wijziging van de Gerechtsdeurwaarderswet ter nadere regeling van de gevolgen van ambtshandelingen van gerechtsdeurwaarders die in strijd zijn met de volkenrechtelijke verplichtingen van de Staat (23081); - Gerechtsdeurwaarderswet (22775)Pagina 4824-4838
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (dinsdag 9 mei 2000)Pagina 4838-4842

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 112 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van:het wetsvoorstel Wijziging
van de Gerechtsdeurwaarderswet ter nadere regeling van de gevolgen van ambtshandelingen
van gerechtsdeurwaarders die in strijd zijn met de volkenrechte- lijke verplichtingen
van de Staat (23081);het wetsvoorstel Gerechtsdeurwaarderswet
(22775).De algemene beraadslaging wordt geopend.De heer Santi (PvdA):Mevrouw de voorzitter! Een van mijn eerste klussen bij mijn aantreden
als Kamerlid was de behandeling van het dossier gerechtsdeurwaarders. Ik wist
dat wetgeving veel tijd kost, maar dat het zo lang zou duren voordat het wetsvoorstel
definitief plenair zou worden behandeld, is voor mij wel zeer bijzonder. De
indiening van de wet dateert van 1992. Het uitgangspunt was een ontwerp van
de KVG van 1973. Gelet op een dergelijke behandelingstermijn, mag ik toch
wel gaan twijfelen aan de mogelijkheid van een snelle afhandeling van wetgeving.
Natuurlijk zijn hiervoor altijd redenen te noemen. Je kunt denken aan het
MDW-project. Je kunt verder zeggen dat veel overleg met de beroepsgroep is
gevoerd. Toch is het moeilijk uit te leggen dat een dergelijk lang tijdsbeslag
nodig was, gelet ook op wat uiteindelijk tot stand is gekomen. Dat overleg
met de beroepsgroep nodig kan zijn, begrijp ik, maar dat een voorbereiding
zo lang kan duren, is niet goed uit te leggen.Wel kan men constateren dat deze voorbereiding ertoe heeft geleid dat
uiteindelijk alle belanghebbenden, derhalve ook de beroepsgroep, zich kunnen
vinden in het voorstel. Dit is een positief punt. Wij zijn natuurlijk geconfronteerd
met adviezen van de beroepsgroep, maar over de vierde en vijfde nota van wijziging
hebben wij de beroepsgroep niet meer gehoord. Kennelijk was het voorstel toen
goed. Gelet op de schriftelijke inbreng van ook mijn fractie in de loop der
jaren, zou je kunnen zeggen dat er een positieve opstelling ten aanzien van
het wetsvoorstel was.Mijn fractie heeft tijdens de voorbereiding al laten weten dat wij met
het wetsvoorstel kunnen instemmen. Er blijven echter nog vraagpunten. Voor
de Partij van de Arbeid is en blijft het van groot belang dat deurwaarders
onafhankelijk en integer zijn en dat zij derhalve bij de uitvoering van hun
al dan niet ambtelijke taken gebonden zijn aan de wet. Zij moeten verder voldoen
aan kwaliteitseisen en bereikbaar en betaalbaar zijn. Dit laatste geldt niet
alleen voor de commerciële, maar ook voor de particuliere opdrachtgevers
als het gaat om het maken van afspraken over tarieven. Hierop kom ik straks
terug.Mijn eerste punt betreft de invoering van een stelsel van vrijere vestiging.
Dat moet het huidige standplaatsenstelsel vervangen. Er zal een landelijke
bevoegdheid gecreëerd worden en in de eigen regio een ministerieplicht
gelden. Op zichzelf ga ik hiermee akkoord. Het voorstel op dit punt is goed
uitgewerkt. Wij kunnen ons daarin vinden. Je moet je echter afvragen of dit
stelsel kan leiden tot een ontoereikende ambtsbediening. Hoe zal de praktijk
zijn als men met een landelijke bevoegdheid elkaar zal beconcurreren? Wie
zal voorrang krijgen als er grote en kleine opdrachtgevers zijn? Je zult daarom
alert moeten zijn en ervoor moeten zorgen dat er een toereikende ambtsbediening
is.Voorzitter! Dan wil ik iets zeggen over het financiële toezicht en
de derdenrekening. Bij dat financiële toezicht is kennelijk sprake van
twee organisaties. In de stukken worden het Bureau financieel toezicht en
de Stichting garantiefonds gerechtsdeurwaarders genoemd. In het wetsvoorstel
is een regeling voor de bescherming van de derdengelden in de vorm van een
wettelijke derdenrekening opgenomen. Het toezicht heeft het BFT. In de stukken
staat dat de staatssecretaris erkent dat door het bestaan van de SGG bij het
toezicht een overlap kan ontstaan. Hij zegt dat het hem het beste lijkt dat
de beroepsgroep zich te zijner tijd op de nieuwe situatie beraadt. Ik zou
op dit punt toch wat meer duidelijkheid willen. Bestaat ondanks de overlap
niet het gevaar dat gaten vallen in het toezicht waar men dat niet verwacht?
Verder wil ik weten wie precies verantwoordelijk is voor het toezicht op de
derdengelden. Het spreekt voor zich dat over het toezicht
op een gevoelig aspect als derdengelden geen enkele onduidelijkheid mag ontstaan.
Ik wijs op de incidenten die zich in de afgelopen jaren hebben voorgedaan.
Niet alleen voor de deurwaarders maar ook voor de advocatuur en het notariaat
geldt dat derdengelden misbruikt worden. In andere beroepsgroepen is het werken
met derdengelden geregeld met handtekeningen. Er moet toegewerkt worden naar
een situatie waarin geen fouten gemaakt kunnen worden met derdengelden ofwel
naar een situatie waarin niet gefraudeerd kan worden. Zijn over de inrichting
van de derdengelden al afspraken gemaakt? In de stukken wordt gesproken over
verrekening van declaratie deurwaarders en rentevergoedingen. In overleg met
de beroepsgroep zou bekeken worden wanneer wel of niet een rentevergoeding
wordt uitgekeerd. Aan welke bedragen wordt dan gedacht? Liggen die boven de ƒ
250 of boven de ƒ 500? Verder vraag ik de staatssecretaris wie de opdrachtgever
civielrechtelijk moet aanspreken als er een geschil is over betaling via de
derdengeldenrekening. Wie is in dat geval de tegenpartij van de opdrachtgever?
Uit de stukken blijkt dat de opdrachtgever een vordering kan doen op de bank
in plaats van op de deurwaarder. Dat behoeft enige toelichting. De bank heeft
immers geen contractuele relatie met de opdrachtgever.Uit de stukken werd het mijn fractie niet duidelijk of de tuchtrechtelijke
regels, ofwel gedragsregels, gelden voor zowel ambtelijke als niet-ambtelijke
handelingen. De staatssecretaris heeft daar positief op geantwoord en daar
kan mijn fractie zich uiteraard helemaal in vinden. De vraag blijft wat wel
en wat niet ambtelijke handelingen zijn. In de stukken wordt een onderzoek
aangekondigd – ik geloof dat er in januari een commissie is geïnstalleerd –
maar als deze wet snel wordt ingevoerd, moet er wel duidelijkheid zijn over
ambtshandelingen. De definitie daarvan zal gevolgen hebben voor de tarifering
omdat met de ambtshandelingen de tarieven zo duidelijk zijn vastgesteld.De gedrags- en beroepsregels zullen door de KBVG worden vastgesteld. Eerder
is door ons de vrees geuit dat de staatssecretaris te veel op afstand wordt
gesteld bij de totstandkoming van regels. Hij heeft in zijn beantwoording
meegedeeld dat het om preventief toezicht gaat, hetgeen hij een relatief zwaar
middel noemt. De vraag is of dat juist is. Is de totstandkoming van de gedrags-
en beroepsregels inderdaad in voldoende mate onderworpen aan ministeriële
controle althans aan controle via de staatssecretaris? Op welke wijze heeft
hij een duidelijke inbreng bij de totstandkoming van de regels? Heeft die
inbreng slechts betrekking op administratief niveau of wordt er nadrukkelijk
meegedacht en gezegd wat wel en wat niet kan?In de nota naar aanleiding van het verslag merkt de staatssecretaris op
dat een onjuist gebruik van informatie voorkomen kan worden door een goede
inrichting van de informatiehuishouding op een gerechtsdeurwaarderskantoor.
Als ik het goed begrijp, is de staatssecretaris van mening dat gedrags- en
beroepsregels hierbij behulpzaam kunnen zijn. Deze omschrijving laat nog te
veel onduidelijkheden open. Betekent het dat het maar aan de informatiehuishouding
van deurwaarders wordt overgelaten hoe zij hun gegevensadministratie inrichten?
Dit gaat helemaal op als het opstellen van regels enkel gebeurt op initiatief
van de beroepsorganisaties.In de stukken wordt melding gemaakt van een incident waarbij gezamenlijke
incassobureaus gegevens hebben doorverkocht aan deurwaarders. Het blijft onduidelijk
hoe de staatssecretaris dit soort voorvallen in de toekomst wil voorkomen.
Moet hierbij in de geest van het wetsvoorstel worden gewacht op het moment
dat de beroepsgroep zelf met regelgeving komt of gaat de staatssecretaris
op dit terrein actief optreden? Een algemeen aspect in deze context zijn de
op te leggen sancties. Hoe worden deze vormgegeven?Over de publiekrechtelijke beroepsorganisaties voor gerechtsdeurwaarders
heeft mijn fractie zich al uitgelaten. Zij staat daar positief tegenover.In de vierde nota van wijziging wordt het eerder voorgestelde systeem
van maximumtarieven vervangen door een stelsel, waarin de tarieven in de relatie
tussen opdrachtgever en gerechtsdeurwaarder volledig vrijgelaten worden, maar
de op de schuldenaar te verhalen kosten bij AMvB worden vastgesteld. De schuldenaarstarieven
worden dan dus bij regelgeving vastgesteld. Dat betekent dat deurwaarders
met afnemers prijsafspraken kunnen maken, waarbij de "veroordeelde" een vast
schuldenaarstarief krijgt voorgelegd. De nota gaat dan uit van grote klanten.
Juist met die grote klanten zullen wel afspraken worden gemaakt, maar wat
gebeurt er met de particulieren? Hoe kun je voorkomen dat die te maken krijgen
met hogere tarieven? Onvermogenden hebben uiteraard altijd recht op kosteloze
bijstand van een deurwaarder, conform het systeem van de Wet op de rechtsbijstand.Mijn fractie heeft in het verslag ook aandacht besteed aan de positie
van de belastingdeurwaarders. Wij hebben gevraagd naar een mogelijke gelijktrekking
van deurwaarders met belastingdeurwaarders, voorzover het de ambtelijke werkzaamheden
betreft. De staatssecretaris heeft gezegd dat hij dat een goede gedachte vindt,
maar dat dit thuishoort bij Financiën. Dat is ook wel zo, maar het is
duidelijk dat juist de belastingdeurwaarder veel te doen heeft met particulieren.
Hij kan ook harder ingrijpen. Ik denk dan niet alleen aan de belastingen,
maar ook aan de waterschapsheffingen en dergelijke. Juist de belastingdeurwaarder
heeft dus te doen met de particulier die geconfronteerd kan worden met beslaglegging
of met andere zaken. Het is volgens mij niet juist als wij dat zomaar zouden
laten zitten en zouden zeggen dat wij daar toch maar weinig aan kunnen doen.
Ik verzoek de staatssecretaris om in overleg te treden met zijn collega van
Financiën om te kijken of de belastingdeurwaarders ook aan dezelfde regelgeving
onderworpen kunnen worden. Dat kan van belang zijn, al was het maar omdat
veel dingen die de belastingdeurwaarder doet, onttrokken worden aan hetgeen
zich afspeelt. Hij heeft een sterke positie ten opzichte van de belastingplichtige
die moest betalen, maar niet betaald heeft.Het tweede wetsvoorstel dat wij vandaag behandelen, gaat over de volkenrechtelijke
verplichtingen van de staat. Er zijn in de schriftelijke voorbereiding twee
vragen van mijn fractie blijven liggen. De eerste vraag betreft de gevolgen
van een onterechte aanzegging. Het kan gebeuren dat er een aanzegging wordt
gedaan, maar dat achteraf blijkt – in kort geding of in een gewone
procedure – dat die onterecht is gedaan en ongedaan moet worden gemaakt.
Daardoor zou een opdrachtgever schade kunnen leiden. Wie is dan aansprakelijk
voor de ontstane schade?In het wetsvoorstel staat een formulering waarover je zou kunnen bakkeleien,
omdat die zo ruim is. Er staat: redelijkerwijs rekening moeten houden met
de mogelijkheid dat het verrichten van een ambtshandeling in strijd is met
de volkenrechtelijke verplichtingen van de staat. De staatssecretaris heeft
in de nota gezegd dat overleg zal worden gevoerd om te bezien of het mogelijk
en/of zinvol is om nadere criteria te stellen. Heeft dat overleg inmiddels
al plaatsgevonden? Het lijkt mij voor de beroepsgroep van groot belang dat
duidelijk is wanneer daar wel of niet rekening mee moeten houden. Als straks
wordt geantwoord dat het in de praktijk maar weinig voorkomt, ben ik daar
niet tevreden mee, want dat lijkt mij geen argument om geen duidelijke afspraken
te maken. Het moet duidelijk zijn wanneer van de deurwaarder meer wordt gevergd,
dat hij daar rekening mee kan houden.De heer Van de Camp (CDA):Mevrouw de voorzitter! De behandeling van dit wetsvoorstel is langdurig
geweest. Collega Santi refereerde daar reeds kort aan. Het eerste voorstel
van wet is ingediend door minister Hirsch Ballin en staatssecretaris Kosto
op 9 september 1992, derhalve voor het aantreden van de Paarse kabinetten.
Maar de discussie over een gerechtsdeurwaarderswet is al veel ouder. Ik refereer
nog even kort aan het voorontwerp van wet uit 1973 en de motie-Tripels/Van
Dam uit 1984. De nieuwe Gerechtsdeurwaar- derswet gaat het aloude Deurwaar-
dersreglement van 1960 vervangen.Na een aanvankelijk voorspoedige behandeling stokt het wetgevingsproces
in september 1994. De dan inmiddels aangetreden staatssecretaris Schmitz vraagt
de Kamer de behandeling van het wetsvoorstel aan te houden met het oog op
een mogelijke liberalisatie van het standplaatsenbeleid van de gerechtsdeurwaarders.
Ondertussen komt de operatie marktwerking, deregulering en wetgevingskwaliteit
op gang. Het toenmalige kabinet entameert een onderzoek naar het domeinmonopolie
van de gerechtsdeurwaarder. De voor het onderzoek verantwoordelijke werkgroep,
onder leiding van de heer Opstelten, rapporteert op 12 juni 1997. Na veel
overleg met alle betrokkenen resulteren al deze ontwikkelingen op 10 maart
1999 in een derde nota van wijziging, die ook wel als ingrijpend mag worden
gekwalificeerd.Kern van het nu voorliggende, sterk gewijzigde wetsvoorstel is de invoering
van een stelsel van vrijere vestiging ter vervanging van het huidige standplaatsenstelsel
en het creëren van een landelijke bevoegdheid met een ministerieplicht
voor het eigen arrondissement. Inmiddels lijken de discussies over marktwerking
en deregulering in weer ander vaarwater terechtgekomen. Denk aan de recente
discussies in dit huis over het gas en de elektriciteit.Betekent dat nu dat wij het inmiddels meerdere malen gewijzigde ontwerp
van wet opnieuw moeten overwegen? De CDA-fractie heeft daar geen behoefte
aan. Het product dat er nu ligt, zeker gezien de recente aanpassingen inzake
de deurwaarderstarieven voor de schuldenaren en het instellen van een publiekrechtelijke
beroepsorganisatie voor deurwaarders, is voor ons aanvaardbaar. Het beoogde
evenwicht tussen wat ik nu maar even noem de ambtshandelingen, de overigens
niet landelijke ministerieplicht en de marktwerking lijkt op papier verantwoord.
Maar ook ik sluit mij aan bij de opmerking van collega Santi dat de praktijk
zal leren of het daadwerkelijk werkt. De doelstellingen van de ministerieplicht
en de doelstellingen van het MDW-rapport kunnen elkaar wel bijten.In dat licht heb ik vandaag ook nog een aantal kritische vragen te stellen.
De ontwikkelingen in onze samenleving gaan immers snel, zeer snel en de opvattingen
van de Nederlandse mededingingsautoriteit, de recent ingestelde commissie-Van
der Winkel en de ontwikkelingen op het Europese vlak vragen onze permanente
aandacht.Mevrouw de voorzitter! Ook het veld is positief, zeer positief zelfs.
Zo positief dat ik het verdacht begin te vinden. De publieke tribune wordt
dan ook alleen bemenst door het veld. De thans nog Koninklijke vereniging
van gerechtsdeurwaarders is een professionele, vasthoudende lobbyclub en die
fracties die zich daarvoor openstelden, zoals de mijne, hebben daar veel inzicht
en kennis over het deurwaarderswerk aan overgehouden.Voorzitter! Na deze meer algemene inleiding zou ik op een tiental punten
nader willen ingaan. De nota naar aanleiding van het nader verslag bevat immers
nog een aantal open einden.Mijn eerste punt betreft de nieuwe mogelijkheid tot vrije vestiging van
gerechtsdeurwaarders. Wat betekent deze mogelijkheid nu in de praktijk? Blijft
de MDW-spirit hier overeind? Onze indruk is dat de nieuwe vestiging in de
praktijk van alledag nog weinig voorkomt. Zijn de wet en de aanvullende PBO-regelgeving
wel open en transparant genoeg? Of heeft de hierboven genoemde succesvolle
lobby ervoor gezorgd dat alles blijft zoals het al jaren is? Op bladzijde
5 van de nota naar aanleiding van het nader verslag is sprake van veertien
verzoeken voor "openstelling van een solitaire standplaats". Hoe staat het
daar nu mee? Zijn daar nu beslissingen over genomen? En zo ja, in welke zin?Mijn tweede punt betreft de tarieven voor en de omschrijving van de ambtshandelingen.
Onze fractie vindt de heroverweging van een stelsel van maximumtarieven voor
ambtshandelingen verstandig. Een stelsel van vaste schuldenaarstarieven heeft
onze instemming, evenals het feit dat de basis daarvoor gelegd wordt in het
Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering, het voorgestelde artikel 434a. Desalniettemin
moet er nog veel werk verzet worden om tot een limitatieve opsomming van de
ambtelijke handelingen te komen. Waarom is de commissie-Van der Winkel op
zo'n laat tijdstip ingesteld, namelijk 11 januari van dit jaar? Dat had wel
iets eerder gekund! En wanneer verwacht de staatssecretaris duidelijkheid
te kunnen scheppen over de exacte hoogte van de tarieven? In de inbreng van
collega Santi zat een vergelijkbare opmerking. Om iedere onduidelijkheid te
voorkomen: ik mag er toch van uitgaan dat de inwerkingtreding van de wet niet
afhankelijk is van de prestaties van de commissie-Van der Winkel? In artikel
52c wordt daar iets over gezegd. Misschien is het goed dat de staatssecretaris
dit morgen expliciteert.Een derde punt dat hier onlosmakelijk mee samenhangt is de positie van
de Nederlandse mededingings autoriteit. Op verschillende plaatsen
in de nota naar aanleiding van het nader verslag is sprake van een ontheffingsverzoek
voor de prijsregeling van niet-ambtelijke werkzaamheden aan de NMA. Hoever
is het thans gesteld met de behandeling van dit verzoek? Of is hiervoor ook
eerst de exacte omschrijving van de ambtshandelingen noodzakelijk? Wanneer
verwacht de staatssecretaris op dit punt duidelijkheid te kunnen verschaffen?Mijn vierde punt betreft de ook door collega Santi inmiddels gememoreerde
derdenrekening. Blijkens de nadere toelichting op artikel 15a in de nota naar
aanleiding van het nader verslag is er overeenstemming tussen de staatssecretaris
en de beroepsgroep over opzet en functie van de zogenaamde derdenrekening.
Dat is op zich een goede zaak. De CDA-fractie blijft echter moeite houden
met een mogelijke overlap tussen deze vorm van publiekrechtelijk toezicht
en de privaatrechtelijke vorm van toezicht via de Stichting garantiefonds
gerechtsdeurwaarders. Is niet een eenduidiger regeling te creëren? Op
pagina 9 van de nota naar aanleiding van het nader verslag adviseert de staatssecretaris
de beroepsgroep zich te zijner tijd nader te beraden, maar bij brief van 18
februari 2000 vraagt de Stichting garantiefonds gerechtsdeurwaarders om vrijstelling
van het publiekrechtelijk toezicht, wanneer men zich vrijwillig onderwerpt
aan de strengere privaatrechtelijke vorm van toezicht. Is dat nu een verstandige
benadering? Naar onze mening niet.Mijn vijfde punt betreft de instelling van de inmiddels vermaarde publiekrechtelijke
beroepsorganisatie, een oude wens van de Koninklijke vereniging van gerechtsdeurwaarders.
Hoe kijken wij aan tegen deze vorm van een zelfstandig bestuursorgaan? Er
zijn aan de ene kant duidelijke parallellen met de notarissen en advocaten,
maar aan de andere kant ook weer niet. Kijk naar de ambtelijke werkzaamheden
van de gerechtsdeurwaarder waar de minister van Justitie wel degelijk direct
op moet toezien. De MDW-werkgroep – marktwerking, dere- gulering en
wetgevingskwaliteit – adviseerde echter tot instelling van een publiekrechtelijke
beroepsorganisatie. Uiteindelijk heeft de staatssecretaris dat voorstel overgenomen
onder het sterk benadrukken van de mogelijkheden tot preventief toezicht.De CDA-fractie steunt de minister c.q. de staatssecretaris in deze benadering,
maar niet zonder kritische noot. Zijn de PBO's wel in overeenstemming met
de vrije markt en met de open concurrentie? In dit verband verwijs ik naar
het artikel van mevrouw Laurien Dufour in Ars Aequi van juli-augustus 1999.
In hoeverre gaat de aldaar geschetste problematiek inzake de orde van advocaten
en het Europees mededingingsrecht ook spelen voor deze nieuwe publiekrechtelijke
beroepsorganisatie voor gerechtsdeurwaarders?Voorzitter! Mijn zesde punt betreft het toch vrij delicate onderwerp:
de verkoop van persoonsgegevens betreffende kredietwaardigheid. Collega Santi
sprak daarover. Ook in de nota naar aanleiding van het nader verslag blijft
deze kwestie onduidelijk. Is daar thans wat meer over te zeggen? Hoe vordert
het overleg tussen de staatssecretaris enerzijds en de Koninklijke vereniging
van gerechtsdeurwaarders en Incass BV anderzijds over mogelijke nevenactiviteiten
van gerechtsdeurwaarders? Het gaat hierbij om een gevoelige materie. Bij brief
van 16 augustus 1999 heeft de staatssecretaris de Kamer ingelicht over een
onderzoek van de Registratiekamer. Hij zou op dat moment reeds in overleg
treden met de KVG. Hij herhaalt die toezegging in de nota naar aanleiding
van het nader verslag. Wat is thans de stand van zaken?Mevrouw de voorzitter! Mijn zevende punt betreft de rol van de Nationale
ombudsman. Op de pagina's 18 en 19 van de nota naar aanleiding van het nader
verslag wordt ingegaan op de rol van de nationale ombudsman bij het externe
klachtrecht. Er dreigt een zekere overlap als het om het externe klachtrecht
gaat. De staatssecretaris kondigt daarbij wederom een onderzoek aan, mede
in relatie tot een vergelijkbare problematiek bij de notarissen. Hoever is
hij gevorderd met het betreffende onderzoek? Is niet veruit de eenvoudigste
oplossing, de bevoegdheid van de Nationale ombudsman voor ambtelijke handelingen
van de gerechtsdeurwaarder uit te sluiten?Mijn achtste punt betreft de overgangsregeling voor de tuchtrechtspraak.
Het is mijn fractie nog niet volstrekt duidelijk of nu alle overgangsproblemen
met betrekking tot de tuchtrechtspraak zijn opgelost. Worden de landelijke
tuchtkamer en de Kamer van beroep van de huidige beroepsvereniging nog tijdelijk
gehandhaafd om de resterende zaken verenigingstuchtrechtspraak af te doen?
Wie treft voor een en ander concrete overgangsmaatregelen? Is het de staatssecretaris
bekend wat de Koninklijke vereniging van gerechtsdeurwaarders terzake heeft
ondernomen? Geschiedt dit alles bijvoorbeeld in het kader van het door mij
zo-even al genoemde en voorgestelde artikel 52c van de nieuwe Gerechtsdeurwaarderswet?Voorzitter! Als een na laatste punt heb ik nog een vraag over de exacte
betekenis van artikel 47e, aangezien die mijn fractie niet duidelijk is. Verplicht
dit artikel de Koninklijke beroepsorganisatie voor gerechtsdeurwaarders tot
het houden van een eigen bureau? Kan er van een facilitair bureau gebruik
worden gemaakt? Naar onze mening wel. Ik krijg gaarne een bevestiging van
de staatssecretaris op dit punt.Tot slot wijs ik op de behoefte aan een doorlopende nummering. Op pagina
26 van de nota naar aanleiding van het nader verslag komt deze kwestie aan
de orde. Het nu voorliggende wetsvoorstel bevat de artikelnummers 47a t/m
47dd als gevolg van het feit dat de Koninklijke beroepsorganisatie voor gerechtsdeurwaarders
is ingevoegd. Wij vinden dat niet erg fraai. Het lijkt mij van belang dat
u, voorzitter, op grond van artikel 106 van het Reglement van orde zorgdraagt
voor een doorlopende nummering. Of gebeurt dat automatisch na aanneming van
een wetsvoorstel?Ik wil ten slotte nog een enkele opmerking maken over wetsvoorstel 23081.
Dat wetsvoorstel gaat over de ambtshandelingen die in strijd zouden kunnen
zijn met volkenrechtelijke verplichtingen van de staat. In de tweede nota
van wijziging op stuk nr. 9 zijn daarin naar onze mening nog een aantal verbeteringen
aangebracht. De positie van de gerechtsdeurwaarder bij ambtshandelingen die
in strijd zijn met de volkenrechtelijke verplichtingen van de staat, is daarmee
naar de mening van de CDA-fractie voldoende helder.De heer Schutte (RPF/GPV):Mevrouw de voorzitter! Als het proces van totstandkoming van een Gerechtsdeurwaarderswet
representatief zou zijn voor de wijze waarop in ons land wetten tot stand
komen, dan zou de Nederlandse wetgever allang in politieke zin failliet zijn
geweest. Bijna dertig jaar geleden kwamen de eerste plannen ter tafel. Over
de wenselijkheid van zo'n wet bestond van de aanvang af weinig verschil van
mening, over de inhoud zoveel temeer. Maar meningsverschillen tussen met name
de overheid en een beroepsgroep rechtvaardigen nooit het achterwege blijven
van besluitvorming gedurende tientallen jaren.Aan de Tweede Kamer heeft het overigens niet gelegen. Talloze malen is
aangedrongen op spoed; als de Kamer aan de beurt was om te reageren, gebeurde
dat ook prompt. De vertraging werd vooral veroorzaakt door een combinatie
van onvoldoende prioriteit voor dit onderwerp op het departement, het ontstaan
van steeds weer nieuwe inzichten en niet in de laatste plaats het voortdurend
touwtrekken tussen vertegenwoordigers van de deurwaarders en het departement.
De opstelling van de Koninklijke vereniging van gerechtsdeurwaarders (KVG)
had daarbij minder te maken met het veiligstellen van het domeinmonopolie
van de gerechtsdeurwaarders en meer met het opkomen voor een wettelijke erkenning
van een soort soevereiniteit in eigen kring.Nu wil ik over dat laatste beginsel best eens een serieuze discussie voeren.
Maar hier gaat het om een wettelijke regeling voor een primair ambtelijke
beroepsgroep. Dan is er ruimte voor inspraak en overleg, maar is uiteindelijk
het oordeel van de wetgever bepalend. Een cruciaal moment deed zich voor aan
het eind van het derde kabinet-Lubbers. Er werd overeenstemming met de KVG
bereikt over de reikwijdte van de wet. Ook de niet-ambtelijke taken zouden
onder het tuchtrecht en de financiële controle ingevolge de wet vallen.
Volgens de KVG was 12 oktober 1993 een historische dag waarop staatssecretaris
Kosto verklaarde "om" te zijn en de KVG op dit punt gelijk te geven. Niets
leek daarna de totstandkoming van een Gerechtsdeurwaarderswet meer in de weg
te staan. De Kamer reageerde over het algemeen positief op het gewijzigde
wetsvoorstel. De plenaire behandeling was vlak na het aantreden van het nieuwe
kabinet gepland.En toen begon het hele verhaal opnieuw. Op verzoek van de nieuwe staatssecretaris
werd de behandeling uitgesteld. Zij wilde nieuw overleg met de beroepsgroep
over een vorm van liberalisering van het vestigingsbeleid. Daar zat de beroepsgroep
niet direct op te wachten, maar – werd van die zijde verklaard –
als Justitie dat wil, zullen wij ons daar niet tegen verzetten. Nu, dat hebben
wij geweten. Zelfs een interim-beleid kwam de afgelopen jaren niet van de
grond wegens het ontbreken van voldoende steun bij de gerechtsdeurwaarders.
Maar de regering liet zelf ook weinig na om de bereikte overeenstemming opnieuw
ter discussie te stellen. Het bleef niet bij een liberalisering van het standplaatsenbeleid.
Er moest ook afstemming komen met de in voorbereiding zijnde nieuwe Notariswet.
En de werkgroep marktwerking, deregulering en wetgeving liet van zich horen.In feite kwam het hele wetsvoorstel zodoende opnieuw ter discussie. Toen
de regering dat eenmaal van plan was, was het niet verwonderlijk dat de beroepsgroep
opnieuw op de proppen kwam met haar enige tot dan toe niet gehonoreerde wens,
te weten de invoering van een publiekrechtelijke organisatievorm voor gerechtsdeurwaarders.
Dat leidde uiteindelijk tot de derde nota van wijziging; een wijziging qua
omvang en importantie van gelijk gewicht als het oorspronkelijke wetsvoorstel.
Inmiddels verstreken opnieuw vijf kostbare jaren. Gedurende die tijd was onduidelijkheid
troef en kwam nieuw beleid niet van de grond.Ik wil mijn opmerkingen over de gevolgde procedure afsluiten met enkele
conclusies. Dat we nog steeds niet beschikken over een Gerechtsdeurwaarderswet,
is achtereenvolgende kabinetten aan te rekenen, maar in het bijzonder het
eerste kabinet-Kok, dat een wetvoorstel waarvoor voldoende politiek en maatschappelijk
draagvlak bestond en dat gereed was voor behandeling, niet wilde behandelen,
maar opnieuw ter discussie stelde.De wijze waarop het overleg is gevoerd met de beroepsgroep is wat mij
betreft niet voor herhaling vatbaar. Als dit een voorproefje moet zijn van
interactief besturen, waar dit kabinet zich sterk voor wil maken, smaakt het
niet naar meer. Overleg met betrokkenen is goed en nodig, maar de overheid
moet haar verantwoordelijkheid voor de inhoud en de voortgang van de wetgeving
niet afhankelijk maken van het bereiken van overeenstemming.De regering heeft in 1995, toen zij besloot aandacht te besteden aan harmonisatie
van het wetsvoorstel met de nieuwe Notariswet, meegedeeld in dat verband ook
te denken aan een geheel nieuw wetsvoorstel. Ook toen daarna de gehele NMW-operatie
op het wetsvoorstel werd losgelaten, is toch niet voor een nieuw wetsvoorstel
gekozen, maar voor een nota van wijziging waarbij bijna evenveel artikelen
aan het wetsvoorstel werden toegevoegd als het oorspronkelijke wetsvoorstel
bevatte, terwijl het overgrote deel van de bestaande artikelen werd gewijzigd.
Op verschillende hoofdpunten kwam de nota van wijziging tot andere keuzen
dan het oorspronkelijke wetsvoorstel. De vaste commissie had dan ook voor
haar schriftelijke reactie op de nota van wijziging 21 bladzijden nodig tegen
slechts 13 voor haar schriftelijke reactie op het oorspronkelijke wetsvoorstel.
Dit geheel van feiten moet mijns inziens tot de conclusie leiden dat de regering
ten onrechte gekozen heeft voor een derde nota van wijziging in plaats van
voor een nieuw wetsvoorstel. Een nieuw wetsvoorstel zou de onderlinge samenhang
duidelijker hebben gemaakt en de kwaliteit van de behandeling hebben bevorderd.
De angst voor een mogelijke verdere vertraging lijkt mij niet reëel en
na deze voorgeschiedenis in ieder geval geen relevant argument meer.Voorzitter! Hoe dan ook, er ligt nu een wetsvoorstel voor ter plenaire
bespreking. Omdat wij altijd overtuigd geweest zijn van het nut van een Gerechtsdeurwaarderswet
zou het ons heel wat waard zijn als deze wet nu voor wat deze Kamer betreft
tot stand zou kunnen komen. Wat ons betreft, had dit al in 1994 gekund, omdat
wij met het toen voorliggende wetsvoorstel in grote lijnen konden instemmen.
De regering heeft het ons echter sedertdien moeilijk gemaakt onze steun aan
het wetsvoorstel te blijven geven. In het oorspronkelijke wetsvoorstel sprak ons aan dat de regering uitging
van een heldere onderscheiding van verantwoordelijkheden van overheid en markt.
Misschien was dit achteraf bezien soms onnodig star, bijvoorbeeld wat betreft
het standplaatsenbeleid, maar daaraan was ook binnen het systeem van dat wetsvoorstel
wel iets te doen geweest. Nu is marktwerking een leidend principe geworden,
terwijl voor de organisatie van de beroepsgroep gekozen is voor een vermenging
van publiek en privaatrecht waarvan ik gehoopt had dat daarvoor in onze tijd
geen steun meer zou bestaan. Uiteraard kom ik op deze punten nog afzonderlijk
terug.Onze fracties staan niet bij voorbaat negatief tegenover een zekere mate
van marktwerking als het gaat om de functie van gerechtsdeurwaarder. Maar
uitgangspunt behoort naar onze mening te zijn dat de gerechtsdeurwaarder een
publieke functie vervult waarbij zo nodig met behulp van dwang de effectiviteit
van het overheidsoptreden verzekerd wordt. Primair met het oog op die functie
wordt een wettelijke regeling getroffen. Bijkomende activiteiten van gerechtsdeurwaarders
zijn mogelijk, zolang zij niets afdoen aan een goede uitoefening van hun publieke
taken. Marktwerking is mogelijk onder dezelfde voorwaarde en mits zij niets
afdoet aan een overheidsverantwoordelijkheid voor de uitoefening van de publieke
taken.Wat betreft het standplaatsenbeleid moet opgemerkt worden dat de bestaande
situatie hooguit op papier voldoet aan deze eisen. Weliswaar ligt het initiatief
bij de minister en de benoeming bij de Kroon, maar in de fasen daartussen
bepalen leden van de beroepsgroep in sterke mate de gang van zaken. Dat de
regering daaraan iets wil doen, is ook terecht. Maar daarmee is nog niet gezegd
dat de feitelijke invulling van het standplaatsenbeleid grotendeels in handen
van de markt moet worden gelegd. De regering maakt zelf een vergelijking met
de notarisfunctie. Maar het wezenlijke verschil met de gerechtsdeurwaarder
is dat deze betrokken is bij de uitoefening van een politiefunctie van de
overheid. Een betere vergelijking is mijns inziens dan ook die met de functionaris,
belast met bijzondere opsporingsbevoegdheid. De overheid denkt er toch niet
over om ieder die aan de beroepseisen voldoet en aannemelijk kan maken dat
zijn bedrijf economisch levensvatbaar is, ook aan te stellen als functionaris
met bijzondere opsporingsbevoegdheid, ook al zou dat wellicht een effectieve
opsporing bevorderen? Waarom dan wel als het gaat om die andere politiefunctie,
die van gerechtsdeurwaarder?In de nota naar aanleiding van het nader verslag beweert de regering vervolgens
op bladzijde 8, dat de bijzondere positie van de gerechtsdeurwaarder op andere
wijze voldoende gewaarborgd wordt. Daarbij wordt verwezen naar de "onder eindverantwoordelijkheid
van de overheid vast te stellen gedrags- en beroepsregels". Op bladzijde 16
van dezelfde nota staat zelfs dat deze vorm van preventief toezicht een relatief
zwaar middel is vanwege het structurele karakter van het toezicht: "Het stelt
de minister in staat om op een indringende wijze toezicht uit te oefenen op
de op te stellen regels." Op dit punt gaf de heer Santi zojuist ook al enige
blijk van twijfel. Hoe komt de regering aan deze redenering? Artikel 47aa
van het wetsvoorstel zegt slechts: "Een verordening behoeft de goedkeuring
van Onze Minister. De goedkeuring kan worden onthouden wegens strijd met het
recht of het algemeen belang." Dit is de gebruikelijke formulering van goedkeuringsvereisten.
Het is waar dat goedkeuring een zwaarder middel van toezicht is dan vernietiging,
maar daarmee is ook alles gezegd. In het bestuursrecht wordt goedkeuring algemeen
beschouwd als een voorwaarde voor het in werking treden van een besluit van
een bestuur. De toezichthoudende instantie mag niet op de stoel van het bestuur
gaan zitten; goedkeuring voor een bepaalde termijn is bijvoorbeeld niet toegestaan,
evenmin goedkeuring onder voorwaarden. Er is dus geen sprake van een structureel
karakter van het toezicht, zoals de regering zegt, maar gewoon van een eenmalig
besluit. Geen indringend toezicht, maar alleen een toetsing van een tot stand
gekomen besluit aan recht en algemeen belang. In de nota naar aanleiding van
het nader verslag voegt de regering terloops nog een toetsingscriterium toe: "strijd
met het recht of het algemeen belang (waaronder eisen van proportionaliteit)
en het onnodig belemmeren van de marktwerking". Dat het laatste is ontleend
aan het MDW-rapport "Domeinmonopolie advocatuur" is interessant, maar niet
echt relevant nu de wetstekst er niets over zegt.De conclusie moet dan ook zijn dat de minister weliswaar in het eindstadium
een zekere toetsingsmogelijkheid heeft, maar dat de verantwoordelijkheid voor
de inhoud van de gedrags- en beroepsregels in overwegende mate berust bij
de beroepsorganisatie. Op dit punt schrijft de regering zich dan ook veel
meer mogelijkheid van beïnvloeding voor dan zij volgens de tekst van
het wetsvoorstel heeft. Wil de regering kunnen doen wat zij meent te moeten
kunnen, dan zal zij zich in het wetsvoorstel verdergaande bevoegdheden moeten
verschaffen, bijvoorbeeld in de vorm van een aanwijzingsbevoegdheid, maar
dat verdraagt zich weer moeilijk met het karakter van een publiekrechtelijk
bedrijfsorgaan op grond van artikel 134 van de Grondwet.Een belangrijk element van marktwerking zit in het voorstel om de huidige
vaste tarieven voor ambtshandelingen te vervangen door maximumtarieven. Op
dit punt was het voorstel in de derde nota van wijziging onvoldoende doordacht.
Naar aanleiding van de vrijwel Kamerbrede kritiek is de regering nu met een
ander voorstel gekomen, dat aantrekkelijke elementen bevat: enerzijds wordt
de prijsvorming in de relatie tussen opdrachtgever en gerechtsdeurwaarder
vrijgelaten, anderzijds stelt de overheid vaste tarieven vast voor verhaal
op de schuldenaar. Dat lijkt een goede combinatie van marktwerking waar het
kan en overheidsregulering waar het moet. Maar er zijn wel enkele vragen.In antwoord op een vraag van de PvdA-fractie erkent de regering dat prijsconcurrentie
er ook toe kan leiden dat tarieven omhoog gaan. Maar, aldus de geruststellende
verzekering, als met de vrijere vestiging voldoende nieuwe gerechtsdeurwaarders
zullen instromen, dan zal de markt hier zijn werk doen. Tegelijk voorziet
de regering echter een geleidelijke uitbreiding van het aantal gerechtsdeurwaarders.
Kan het prijsopdrijvend effect dan inmiddels niet reeds hebben plaatsgevonden?Als voordeel van vrije prijsvorming noemt de regering dat bij grote aantallen
identieke zaken maatwerk geleverd kan worden met afspraken
over snelheid van afhandeling en kwaliteit. Maar is de keerzijde hiervan niet
dat snelheid en kwaliteit op het tweede plan komen ten opzichte van kleinere
opdrachtgevers? Kan daardoor de ambtstaak van bepaalde gerechtsdeurwaarders
niet in het gedrang komen? Voorrang voor de een zal toch altijd gepaard gaan
met een relatieve achterstelling van de ander.Het meest omstreden punt van het wetsvoorstel na de derde nota van wijziging
is voor onze fracties de invoering van een PBO voor gerechtsdeurwaarders.
Tot de derde nota van wijziging heeft de regering deze hartenwens van de beroepsgroep
principieel afgewezen. Ik kan niet beter doen dan de regering hierover zelf
aan het woord te laten: "Daarmee treedt in de plaats van de relatie van politieke
verantwoordelijkheid tussen regering en volksvertegenwoordiging een situatie
waarin ten aanzien van de gestelde regels de organen van de beroepsorganisatie
verantwoording afleggen aan de beroepsgenoten." Deze volzin komt, kort gezegd,
op het volgende neer: de verantwoording van de publieke zaak aan het parlement,
niet aan de leden van een beroepsgroep. Of, anders gezegd: erkenning van het
primaat van de politiek als de publieke zaak in het geding is. Ik ben niet
gewend om Paars te complimenteren, maar op dit punt moet ik erkennen dat onder
de laatste kabinetten de aandacht voor het onderscheiden van publieke en private
verantwoordelijkheden is toegenomen. Maar nu is het juist een Paars kabinet
dat een eerdere principiële keuze tegen vermenging van publiek en privaatrecht
laat varen, en dat nog wel na een sterk negatief advies van de Raad van State.
Wat is er toch gebeurd dat Paars dit voor zijn rekening heeft genomen?De derde nota van wijziging is in veel opzichten geïnspireerd door
de nieuwe Notariswet. Maar het is de regering zelf geweest, die in de memorie
van antwoord uitvoerig heeft aangegeven waarom als het gaat om de inhoud van
de functie een vergelijking tussen notaris en gerechtsdeurwaarder niet opgaat.
In essentie komt het erop neer dat de gerechtsdeurwaarder een overheidsfunctionaris
is, belast met het uitoefenen van overheidsgezag. Welnu, dat gezag moet je
niet overdragen aan een beroepsgroep, ook al zet je de organisatie van de
beroepsgroep bij wet om in een overheidsinstantie.Dat laatste brengt mij bij een wat merkwaardige discussie in de stukken
over het karakter van de PBO. Het vorige kabinet heeft zich op het standpunt
gesteld dat PBO-organen in beginsel tot de zelfstandige bestuursorganen gerekend
worden. Dat standpunt is toen vanuit Kamer en samenleving bestreden, maar
kon door het al maar uitblijven van wetgeving inzake zelfstandige bestuursorganen
niet echt doorgesproken worden. Het huidige kabinet stelt zich nu op hetzelfde
standpunt, maar erkent dat er ook een politieke stroming is die dat afwijst.
Ik heb begrepen dat de heer Van de Camp op de lijn van het kabinet zit. Ik
wil er geen misverstand over laten bestaan dat het kabinetsstandpunt op dit
punt mijns inziens ongrondwettig is. Het gaat hier om openbare lichamen die
rechtstreeks gebaseerd zijn op artikel 134 van de Grondwet en die dus geen
deel uitmaken van de rijksdienst. Het is een vorm van functioneel gedecentraliseerd
bestuur, die net zo onafhankelijk van de rijksdienst is als de territoriaal
gedecentraliseerde besturen van provincies en gemeenten. Het beroep dat de
regering doet op de aanwijzing inzake zelfstandige bestuursorganen, doet dan
ook niet terzake. De regering is niet bevoegd tot het geven van zulke aanwijzingen
voor openbare lichamen als bedoeld in artikel 134 van de Grondwet. Dat onderstreept
overigens nog eens mijn eerder genoemd standpunt, dat het toezicht van de
minister op de gedrags- en beroepsregels slechts beperkt kan zijn.Volgens het wetsvoorstel zal de bestaande Koninklijke vereniging van gerechtsdeurwaarders
van rechtswege worden omgezet in de Koninklijke beroepsorganisatie voor gerechtsdeurwaarders.
Het predikaat Koninklijke moet de continuïteit onderstrepen. Inderdaad,
het blijft dezelfde organisatie van gerechtsdeurwaarders, zij het dat nu en
passant het weinig democratische verplichte lidmaatschap wordt ingevoerd.
Maar diezelfde organisatie van belanghebbenden mag niet meer doen waarvoor
zij oorspronkelijk vooral was bedoeld, te weten belangenbehartiging van de
leden. Zij moet zich voortaan beperken tot bevordering van een goede beroepsuitoefening
door de leden en van hun vakbekwaamheid. Maar hoe kun je dat nu in de praktijk
van elkaar scheiden? Wat is bijvoorbeeld in het standplaatsenbeleid nu in
het belang van een goede beroepsuitoefening en wat in het belang van de uitoefenaren
van het beroep? De publiekrechtelijke KBG zal in veel gevallen de gesprekspartner
van de overheid zijn zonder dat precies is aan te geven waar het publieke
belang eindigt en het particuliere belang begint. Dat zullen de deurwaarders
zich ook realiseren. Hun animo om zich via een afzonderlijke vereniging sterk
te maken voor hun belangen, zal dan ook niet groot zijn.Wij zijn voorstanders van de spoedige totstandkoming van een Gerechtsdeurwaarderswet.
Wat ons betreft had die wet er al kunnen zijn. Maar wat nu voorligt, probeert
te veel te verenigen wat niet verenigbaar is. Dat maakt het voor ons wel heel
moeilijk steun te verlenen aan het wetsvoorstel.De heer Weekers (VVD):Mevrouw de voorzitter! Het wetsvoorstel kent een heel lange geschiedenis.
Andere sprekers hebben hierop ook gewezen. De heer Santi is begonnen bij het
jaar 1992. De heer Van de Camp bij 1984: de motie-Tripels/Van Dam. De heer
Schutte had het over een tijd van ongeveer dertig jaar. Reeds 125 jaar geleden,
in 1875, uitte de deurwaarder Franse in het door hem geschreven eerste standaardwerk
voor de Nederlandse deurwaarders al twijfels over de kwaliteit van de sedert
1838 geldende regelgeving. De deurwaarder is blijven steken in een nogal onderdanig
Reglement IV, het latere Deurwaardersreglement. In dat reglement vinden verwijzingen
plaats naar lang niet meer van toepassing zijnde onderwerpen en zelfs naar
niet meer bestaande artikelen in de Ambtenarenwet en het Algemeen rijksambtenarenreglement.
De deurwaarder is consequent een versterking van zijn rechtspositie onthouden.
Meer dan een eeuw geleden is ook al in de Staten-Generaal aangedrongen op
verbetering van de rechtspositie van de deurwaarder. Niet dat ik de Handelingen
erop heb nageslagen, maar ik heb beslag weten te leggen op een geheime brief
van de toenmalige minister van Justitie Cort van der Linden
die in 1897 aan de voorzitters van de rechterlijke colleges schreef: "Reeds
sedert vele jaren wordt én in de Staten-Generaal én daarbuiten
aangedrongen op verbetering van de positie der deurwaarders en die aandrang
is zelfs zóó sterk, dat ik mij verplicht acht door U te worden
ingelicht of er reden bestaat om op een of andere wijze daaraan tegemoet te
komen. Op den voorgrond stel ik daarbij, dat ik het gevoelen van hen, die
menen dat handhaving van het wetenschappelijke, maatschappelijke en zedenlijke
gehalte van den deurwaardersstand eene zaak is van het algemeen belang."In 1929 is bij gelegenheid van de invoering van de Ambtenarenwet en het
Ambtenarenreglement verzuimd een bewuste keuze te maken en in wetgeving vast
te leggen wat maatschappelijk was geïndiceerd. De deurwaarder viel en
valt in zekere zin ook vandaag nog steeds onder het Ambtenarenreglement, maar
is tegelijkertijd een vrije beroepsbeoefenaar, een private ondernemer die
een ambtelijk terrein bestrijkt, maar ook een niet-ambtelijk domein heeft.
En deze domeinen lopen soms in elkaar over. De praktijk van de deurwaarder
heeft een ontwikkeling doorgemaakt die niet overeenstemde met de oorspronkelijke
strekking van Reglement IV, het latere Deurwaar- dersreglement, Ambtenarenwet
en -reglement, en passende regelgeving is er niet gekomen.Voorzover ik kan achterhalen, heeft het tot 1973 moeten duren voordat
er een ontwerp-Gerechtsdeur- waarderswet werd gepresenteerd, niet echter door
de regering, maar door de toen jubilerende Koninklijke vereniging van gerechtsdeurwaarders.
De totstandkoming van een dergelijke wet is vervolgens lange tijd door verschillende
kabinetten tegengehouden vanwege de betrekkelijk kleine beroepsgroep. Ik kan
mij ook niet aan de indruk onttrekken dat het departement de controle op deze
geprivatiseerde ambtenaren niet graag kwijt wilde raken. De toenmalige staatssecretaris
Haars wilde in 1980 in elk geval volstaan met een vernieuwd reglement.Bij de begrotingsbehandeling in 1980 heeft de VVD bij monde van Ed Nijpels
gepleit voor een gerechtsdeurwaarderswet. Hij legde een motie aan de Kamer
voor, waarin werd overwogen dat waar de gerechtsdeurwaarder de spil is in
het formele proces-, beslag- en executierecht, zijn positie dient te worden
vastgelegd in een wet en niet in een reglement. De regering werd dan ook door
de Kamer verzocht een wetsvoorstel voor te bereiden ter regeling van de rechtspositie
van de deurwaarder.In 1982 kwam een voorontwerp van wet met daarin maar liefst 19 algemene
maatregelen van bestuur. Er werd niet voorzien in een tuchtrecht, autonome
beroepsorganisatie of een onafhankelijk toezicht op boekhouding en administratie.
Vervolgens vroeg de VVD in 1984 bij monde van Max Tripels weer aandacht voor
de Gerechtsdeur- waarderswet. De regering werd verzocht, naar analogie van
het notariaat en de advocatuur "in het ontwerp-Gerechtsdeurwaarderswet het
daarheen te leiden dat de deurwaarders een tuchtrecht en financiële controle
verkrijgen, waarbij zoveel mogelijk aansluiting wordt gezocht bij hetgeen
in de beroepsorganisatie van de deurwaarders is voorgesteld".Het duurde tot 1992 voordat de Tweede Kamer eindelijk wetsvoorstel 22775
voorgelegd kreeg. Een aantal zaken zou nog nader bij algemene maatregel van
bestuur worden geregeld. Bovendien zou de tuchtrechtspraak slechts op de ambtelijke
praktijk van toepassing zijn. De nauwe verwevenheid van ambtelijke en niet-ambtelijke
taken in de praktijk van alledag werd miskend.Het moet echter worden gezegd; na kritische vragen van de Kamer is het
toenmalige kabinet bereid gebleken de reikwijdte van die tuchtrechtelijke
regeling uit te breiden tot de niet-ambtelijke werkzaamheden van de gerechtsdeurwaarder.
In het verlengde daarvan werd het onderscheid tussen ambtelijke en niet-ambtelijke
werkzaamheden geschrapt alsmede de financiële verplichtingen en het toezicht
daarop. Daarmee was het merendeel van de wensen van de KVG vervuld. Het belangrijkste
geschilpunt tussen de KVG en het ministerie van Justitie bleef echter, dat
van een PBO werd afgezien. Ruim twintig jaar na het eerste voorontwerp en
enkele dagen vóór de plenaire behandeling houdt de nieuw aangetreden
staatssecretaris dan het wetsvoorstel en de behandeling ervan aan, in verband
met haar voornemen het geregelde standplaatsenbeleid te wijzigen in een vrijere
vestiging. Op zichzelf – u kunt zich dat voorstellen van de VVD –
vinden wij dat een goed streven, al lijkt daarmee wel de voortgang van de
Gerechtsdeurwaarderswet een slak op een teerton.De vervolgens ingestelde MDW-werkgroep heeft zich vooral gebogen over
domeinmonopolies, het standplaatsenbeleid en de gedrags- en beroepsnormering,
in combinatie met de vraag of al dan niet tot instelling van een PBO zou moeten
worden overgegaan. Die werkgroep is met zinvolle aanbevelingen gekomen, die
het kabinet dan ook heeft overgenomen. Het kabinet heeft vervolgens de nog
resterende kritiek van de Kamer, bij nader verslag, in grote mate uiterst
positief opgepikt en is daaraan op constructieve wijze tegemoetgekomen, op
enkele uitzonderingen na, en dan kijk ik in de richting van de heer Schutte.
Ik ben uiterst kritisch over de trage totstandkoming en voortgang van dit
wetsvoorstel, want het heeft echt iets van de springprocessie van Echternach,
twee stappen vooruit en vervolgens weer een stap achteruit. Maar niettemin
mag het uiteindelijke resultaat er zijn.De regering heeft gedurende het traject vele punten heroverwogen en is
ook op vele punten omgegaan; de tijd en de maatschappelijke context blijven
immers ook niet stilstaan. Maar ook de beroepsgroep is op punten omgegaan,
uiteindelijk ook als het gaat om liberalisering van de vestigingsregels en
het tariefstelsel, en dat mag ook gezegd worden. De beroepsgroep is bereid
de luiken open te gooien en zich binnen bepaalde kaders aan de tucht van de
markt te onderwerpen. Ook dat is winst. De burger krijgt meer alternatieven;
er ontstaat een opwaartse druk op de kwaliteit van dienstverlening en een
neerwaartse druk op de prijs. Het resultaat is naar de mening van mijn fractie
een goede, moderne wet ter regeling van het ambt van de gerechtsdeurwaarder,
die als private ondernemer publieke functies uitoefent. De gerechtsdeurwaarder
behoudt zijn domeinmonopolie, maar de toegang tot het ambt wordt een stuk
vrijer. De geografische markt wordt groter en de onderlinge concurrentie wordt
eveneens groter. Dat moet leiden tot een betere kwaliteit van dienstverlening,
terwijl de tarieven door de onzichtbare hand van de markt
laag worden gehouden.De heer Schutte (RPF/GPV):Voorzitter! De heer Weekers geeft hier de kwalificatie dat de gerechtsdeurwaarder
als private ondernemer ook publieke functies uitoefent. Is het niet correcter
om de zaak om te keren en te spreken van iemand die een publieke functie vervult
en ook de ruimte heeft om daarnaast, voorzover niet in strijd met die publieke
functie, private verantwoordelijkheden op zich te nemen?De heer Weekers (VVD):Dat ben ik niet met de heer Schutte eens, want het is uiteindelijk een
private ondernemer die op in wezen een private manier van private partijen
zijn inkomen verwerft. Daarvoor maakt hij gebruik van bepaalde publieke bevoegdheden
die hem zijn toegekend. In mijn ogen blijft het een private ondernemer met
publieke functies, waar overigens ook publieke waarborgen aan hangen.De heer Schutte (RPF/GPV):Maar u gaf ook een beschrijving van de situatie zoals het tot nog toe
is en ik denk dat dan geldt, dat het primair een publieke functionaris is,
gezien ook zijn benoeming. Hij wordt immers benoemd door de kroon, nog steeds.
Dat u straks in de nieuwe situatie gelijk krijgt, is waar, maar daar ging
mijn bezwaar ook juist over.De heer Weekers (VVD):Ik heb het natuurlijk ook over de nieuwe Gerechtsdeurwaarderswet. Ik heb
zo-even in mijn betoog ook gezegd dat in wezen de praktijk zoals die was ontstaan
in de loop der jaren – zelfs aan het begin van de vorige eeuw was dat
al zo –, niet geheel strookte met de juridische regeling die daarboven
hing.De heer Schutte (RPF/GPV):Dat zullen we met elkaar eens zijn en daar zoeken we dus een wetgeving
voor; op dat punt treken we samen op. Maar het gaat er mij even om wat de
uitgangspositie is. De uitgangspositie is, dunkt mij, dat het een publieke
functie is – benoeming door de Kroon – waarin ook private elementen
zitten, maar nog steeds voorzover die niet in strijd zijn met het publieke
karakter van een deel van de functie.De heer Weekers (VVD):Nu, goed, je kunt het in het vat gieten zoals je wilt. Ik heb dat vanuit
mijn visie en vanuit mijn benadering gedaan en vooral ook met het oog op de
toekomst, waarmee we de wet meer in combinatie gaan brengen met de ontstane
praktijk.Voorzitter! Ik wil bepaalde onderdelen nog even langslopen. In de eerste
plaats betreft dit de marktwerking. De VVD kan zich volledig vinden in de
vrijere vestiging naar het model van het notariaat. De markt voor gerechtsdeurwaarders
is altijd gesloten geweest: standplaatscommissies bepaalden of en waar zich
een nieuwe gerechtsdeurwaarder mocht vestigen. Die commissies werden in feite
bemand door de gevestigde orde en die wezen vrijwel alle verzoeken af. Ik
chargeer een beetje. Zij wilden er geen concurrenten bij hebben. Uitgaande
van de private ondernemer deugde die gang van zaken niet. De branche zat feitelijk
op slot. Van marktwerking en concurrentie was geen sprake.Het nieuwe beleid gaat uit van initiatieven van kandidaat-deur- waarders
die menen binnen drie jaar een kostendekkende praktijk te kunnen hebben. Commissies
van deskundigen, waarin de beroepsgroep slechts een minderheid vormt, gaan
beoordelen of het onderne- mersplan en de antecedenten goed zijn. De overheid
waakt ervoor dat een vrijer en risicodragend onder- nemerschap niet leidt
tot een ontoereikende ambtsbediening. Met waarborgen voor kwaliteit ontstaat
meer ruimte voor eigen initiatief, ondernemerschap en marktwerking. Het zal
u niet verbazen dat de VVD dit toejuicht.Op grond van het vorig jaar gewijzigde interim-beleid worden met een knipoog
naar de nieuwe wet reeds standplaatsen opengesteld. Het moet mij van het hart
dat het interim-beleid te traag is geïmplementeerd. Ik zeg daarbij dat
het interim-beleid met name op verzoek van mijn fractie bevroren is geweest,
omdat wij niet houden van interim-beleid op interim-beleid en om enige druk
te zetten op de voortgang van het wetsvoorstel zelf. Het duurde immers al
lang genoeg!Toen het gewijzigde wetsvoorstel er eenmaal lag, heeft de vaste commissie
voor Justitie op mijn verzoek dan ook aangedrongen op het ten spoedigste uitvoeren
van op het gewijzigde wetsvoorstel toegesneden interim-beleid. Het is jammer
te moeten constateren dat het vervolgens nog bijna een jaar geduurd heeft
voordat de eerste plaatsen werden opengesteld. Ik ken voorbeelden van ondernemende
families die staan te trappelen om een eigen praktijk te beginnen. Financiering,
klanten en zelfs kantoorruimte zijn al jaren rond. Bij hun huidige werkgevers
komen zij vanwege hun ambities niet verder. Maar van feitelijke openstelling
van een eigen praktijk is helaas nog steeds geen sprake, eerst vanwege het
gedraal met de implementatie van het interim-beleid, vervolgens vanwege de
trage instelling van een commissie van deskundigen, voorts vanwege de lange
duur voordat deze commissie bemand werd en voor het eerst bij elkaar kwam
en ten slotte vanwege de lange tijd die zij nodig had om tot besluitvorming
te komen. Uiteindelijk wordt dan positief geadviseerd, publiceert de staatssecretaris
zijn voornemen om tot openstelling over te gaan en gooien daags voor sluiting
van de bezwaartermijn beroepsgenoten roet in het eten! Het is jammer te moeten
constateren dat enerzijds de beroepsorganisatie volledig achter het gewijzigde
standplaatsenbeleid staat, doch anderzijds individuele deurwaarders –
men kan hun het recht niet ontzeggen – de juridische mogelijkheden uit
de kast halen om concurrenten te weren. Ik ken voorbeelden uit Zeeland, Utrecht
en er zijn er nog meer. Natuurlijk moet het recht zijn loop hebben, maar de
staatssecretaris moet alles eraan doen om geen enkele onnodige vertraging
te laten plaatsvinden.Wanneer de staatssecretaris over alle gegevens beschikt en bezwaren op
grond daarvan gemotiveerd zijn afgewezen, begrijp ik niet waarom het besluit
tot openstelling niet aanstonds wordt gegeven en afgekondigd. Waarom moet
er dan gewacht worden op nadere juridische actie van bezwaarmakers? Ik vraag
de staatssecretaris dit uit te leggen. Misschien is er wel een plausibele
verklaring voor. Ik begrijp in elk geval dat de president van de rechtbank
in Middelburg gisteren een verzoek om een voorlopige voor- ziening op een
voorgenomen standplaatsenbesluit heeft afgewezen. Kan de staatssecretaris
het daarheen leiden dat nog deze week het koninklijk besluit wordt afgekon digd, dat de standplaats ook daadwerkelijk wordt opengesteld?Als de toegang voor nieuwkomers wordt gefrustreerd door nodeloze beroepsgangen,
vraag ik de staatssecretaris op te treden in het kader van de AWB.Voorzitter! Ook de landelijke bevoegdheid met ministerieplicht voor het
arrondissement vindt mijn fractie een goede wijziging. Dat bevordert de concurrentie,
al hebben wij daarvan geen hooggespannen verwachtingen. In de regel zullen
de kosten van een lokaal opererende deurwaarder, althans in het huidige systeem
van het uitbrengen van exploten, lager zijn dan van een deurwaarder die van
elders moet komen. Bovendien kent de lokale deurwaarder de plaatsen, bedrijven,
instanties en vooral de notoire debiteuren. Wij hebben dan ook niet de illusie
dat er op dit moment grote aardverschuivingen zullen plaatsvinden. Waar de
deurwaarder goed, accuraat, tegen een goede prijs en klantvriendelijk werkt
is dat overigens ook niet nodig. De mensen moeten wel alternatieven hebben.
Bovendien vormt de bedreiging dat ook andere deurwaarders in iemands gebied
kunnen gaan opereren een uitdaging om zelf goed en goedkoop te werken.Voorzitter! Ik sprak al over het stelsel van het uitbrengen van exploten
De betekening van exploten vindt vandaag de dag nog op fysieke wijze plaats.
In de nota naar aanleiding van het nader verslag wordt zelfs gesproken over
het "rijden" van exploten. Het is een betrouwbare, maar tegelijkertijd ook
kostbare procedure. In het MDW-rapport is aangegeven dat onderzoek zal worden
gedaan naar alternatieven voor het exploot. Ik vraag de staatssecretaris hoe
het daarmee staat. Ergens wordt gezegd dat dit onderwerp wordt betrokken bij
de herziening van het burgerlijk procesrecht, maar daar ben ik het niet tegengekomen.
In de tijd waarin de fax al een verouderd instrument is voor dataverkeer en
het meeste dataverkeer via de elektronische snelweg gaat, moeten wij ons afvragen
of de betekening van het exploot in althans zijn huidige vorm niet aan herziening
toe is. Overigens zullen minimaal de maatstaven van betrouwbaarheid en rechtszekerheid
moeten blijven gelden. Het moet zeker zijn dat het exploot – op welke
wijze dan ook betekend, bijvoorbeeld via e-mail – betrokkene heeft bereikt.Zodra de fysieke afstand voor het uitbrengen van exploten er niet meer
toe doet, zal de concurrentie met de landelijke bevoegdheid ongetwijfeld toenemen.
Afstand en tijd vormen dan immers geen belemmeringen meer. Je kunt je zelfs
afvragen of op het terrein van exploten nog wel een domeinmonopolie moet blijven
bestaan. Ik vraag de staatssecretaris in hoeverre hij bereid is om de beroepsgroep
aan te zetten tot de ontwikkeling van alternatieven en op welke wijze hij
dat zal gaan doen.Voorzitter! Dan kom ik te spreken over het tarievenstelsel. De VVD is
van oordeel dat bij een meer marktconforme aanpak van de regeling van het
beroep in principe ook prijsconcurrentie in het ambtelijk domein mogelijk
moet zijn. Wij waren het met het kabinet eens dat een stelsel waarbij de overheid
de tarieven voor de deurwaarders vaststelt, daar niet bij past. Het voorstel
van de MDW-werkgroep om met maximumtarieven te gaan werken en een publicatieplicht
voor te hanteren tarieven op te leggen, zagen wij ook niet zitten. Dat stelsel
zou een gigantische bureaucratische rompslomp met zich brengen en bovendien –
en dat is belangrijker – rechtsongelijkheid veroorzaken bij degenen
op wie de kosten verhaald kunnen worden. Zij zouden meer of minder moeten
betalen, afhankelijk van de deurwaarder die toevallig is ingeschakeld of de
prijsafspraak die toevallig is gemaakt. Degene die uiteindelijk betaalt, zou
met dat systeem geen invloed hebben op de prijsvorming. Voor goede marktwerking
is dat nou net noodzakelijk.Een stelsel voor maximumtarieven beperkt aan de ene kant een goede marktwerking,
terwijl aan de andere kant het risico niet denkbeeldig is dat al snel bij
het maximumtarief zal worden aangehaakt. Daarvan zijn voorbeelden te over.
Kijk maar naar de gezondheidszorg. De VVD heeft het voorstel gedaan de prijsvorming
in de relatie opdrachtgever-deur- waarder volledig vrij te laten en om de
kosten die verhaald mogen worden op de debiteur door de overheid te laten
vaststellen. Dat systeem kennen wij ook in de advocatuur en daar werkt het
goed. Ik wil de regering dan ook bedanken voor het overnemen van dit voorstel.
Ik begrijp dat de beroepsgroep zich hierin ook kan vinden. Op deze wijze wordt
met behoud en ten opzichte van het oorspronkelijke voorstel zelfs met versterking
van de positie van de schuldenaar meer marktwerking in het ambtelijke domein
van de gerechtsdeurwaarder gebracht.Ik heb hierbij nog wel drie aandachtspunten. De eerste is de volgende.
Wil marktwerking een prijsdrukkend effect sorteren, dan zal sprake moeten
zijn van een zekere overcapaciteit. De deurwaarder beschikt over een domeinmonopolie.
De markt voor de gerechtsdeurwaarders is een duidelijke groeimarkt. Er moet
dus voldoende aanbod in de markt zitten om de groeiende vraag te kunnen bedienen;
zelfs meer dan dat. Anders zal de overgang van een sterk gereguleerde planeconomische
ordening naar een marktecono- mische ordening slechts leiden tot een hogere
prijs. Daarmee zouden wij het paard achter de wagen spannen. Mede gelet op
mijn opmer- kingen over de vertragingen en de daadwerkelijke komst van nieuwe
toetreders vraag ik de staatssecretaris iets te zeggen over de capaciteit.Dan het tweede aandachtspunt. De KVG heeft bij de Nederlandse mededingingsautoriteit
een verzoek om ontheffing voor prijsregelingen gedaan. De NMA heeft dat verzoek,
in afwachting van de in het MDW-rapport aanbevolen nadere afbakening van ambtelijke
werkzaamheden, aangehouden. Ik ga ervan uit dat met de nu voorgestelde vrije
tariefsvorming voor de ambtelijke werkzaamheden de Mededingingswet volledig
van toepassing zal zijn en de KVG haar ontheffingsverzoek zal intrekken op
het moment waarop deze wet in werking treedt of dat het ontheffingsverzoek
in ieder geval niet gehonoreerd zal worden. Ik vraag de staatssecretaris hierop
in te gaan. Overigens, met collega Van de Camp heb ik mij erover verbaasd
dat de staatssecretaris pas op 11 januari jl. de commissie heeft ingesteld
die gaat adviseren over de omschrijving van ambtshandelingen en de actuele
kostprijzen daarvan. Dit is de commissie-Van der Winkel. Dat laatste is volgens
mij alleen nog van belang voor de vast te stellen tarieven die op de debiteur
verhaalbaar zijn. In de nota naar aanleiding van het nader verslag wordt echter
nog gesproken van een noodzaak wegens de invoering van een stelsel van maximumtarieven.
Ik ga ervan uit dat die doelstelling inmiddels is vervallen en de opdracht
aan de commissie-Van der Winkel is aangepast. Ik vraag de
staatssecretaris dit te bevestigen en aan te geven hoever deze commissie inmiddels
is gevorderd.Mijn volgende punt van aandacht bij de marktwerking geldt de op de debiteur
te verhalen tarieven. Deze zullen kostendekkend moeten zijn op het niveau
van de goedkoopst adequate praktijk. De crediteur mag niet als gevolg van
de nieuwe systematiek per definitie met een onbetaalde rekening blijven zitten,
zoals het geval is met de liquidatietarieven in de advocatuur. Ik vraag de
staatssecretaris hierop in te gaan.Voorzitter! De fractie van de VVD is van mening dat er een goede match
is gevonden tussen een fors terugtredende overheid en voldoende waarborgen
voor een kwalitatief hoogwaardige rechtsbedeling. Beide elementen zijn voor
liberalen van groot belang. Een van die waarborgen is de wettelijke derdenrekening,
de versterking van het financieel toezicht en de uitoefening daarvan door
het Bureau financieel toezicht. Die wettelijke derdengeldenrekening is een
verbetering ten opzichte van de huidige situatie voorzover deurwaarders niet
zijn aangesloten bij de Stichting garantiefonds gerechtsdeurwaarders.In de eerste plaats ben ik de regering ervoor erkentelijk dat de wettelijke
regeling is aangepast en verduidelijkt, zodat deze ook voor de beroepsgroep
in de praktijk werkbaar wordt.In de tweede plaats blijf ik een duidelijke voorkeur houden voor een algemene
vermogensrechtelijke regeling in Boek 3 van het Burgerlijk Wetboek ter bescherming
van derdengelden met een nadere verfijnde inkleuring door de verschillende
beroepsgroepen of bedrijfstakken. Dat zou ook zinvol kunnen zijn voor de advocatuur
en de incassobureaus. Mijn fractie heeft er echter begrip voor dat de regering
dit eerst nader wil bestuderen en daarvoor de regeling bij het notariaat wil
evalueren. Wanneer kunnen wij die studie en het kabinetsstandpunt verwachten?In de derde plaats constateer ik dat de wettelijke derdengeldenrekening
zoals die in het wetsvoorstel staat, minder waarborgen aan de cliënt
biedt dan de regeling van de Stichting garantiefonds gerechtsdeurwaarders.
In de wettelijke regeling is het immers nog steeds dezelfde deurwaarder die
over de derdengelden kan beschikken. Een kwaadwillende deurwaarder blijft
de mogelijkheid behouden de derdenrekening leeg te halen. De Stichting garantiefonds
gerechtsdeurwaarders biedt ook in zo'n geval garantie omdat het volgens de
Lloydsconstructie werkt. Deelnemende gerechtsdeurwaarders staan voor elkaar
in. Indien geïnde gelden niet meer of niet meer geheel ter beschikking
van de gerechtsdeurwaarder zouden staan, dekken de deelnemers gezamenlijk
het tekort. Geïnde gelden komen op die manier altijd bij de cliënt
van de deurwaarder terecht. Het fonds biedt dus een verdergaande zekerheid
dan thans met het wetsvoorstel wordt beoogd.Om deze zekerheid te kunnen bieden, moeten deelnemers voldoen aan strenge
financiële eisen, waarop doorlopend door een registeraccountant wordt
gecontroleerd. Een beperkt deel van de beroepsgroep onderwerpt zich thans
al op vrijwillige basis aan deze strenge privaatrechtelijke vorm van toezicht.
Nu het publiekrechtelijk toezicht milder van aard is, kan ik mij voorstellen
dat deelnemers aan het fonds worden vrijgesteld van een deel van het publiekrechtelijk
financieel toezicht. Ik kan mij namelijk indenken dat deurwaarders geen zin
hebben in doublures in toezicht en daarmee samenhangende verplichtingen en
dat de vrijstelling van delen van het publieke toezicht hen kan stimuleren
zich onder een zwaarder privaatrechtelijk toezicht te stellen. Het publiekrechtelijk
financieel toezicht zou voor hen beperkt kunnen worden tot een marginale toetsing.
Komt de vrijstelling van het integrale toezicht er niet, dan is de kans niet
denkbeeldig dat zij afscheid nemen van de zwaardere privaatrechtelijke regeling
en daarmee is de cliënt uiteindelijk niet gebaat.Een andere waarborg voor een kwalitatief hoogwaardige rechtsbedeling is
de instelling van een PBO die bij verordening gedrags- en beroepsregels moet
opstellen. Zoals bekend, staan liberalen van nature zeer terughoudend tegenover
PBO's. Wij houden niet van gedwongen winkelnering. De afweging op dit onderdeel
was in onze fractie een dubbeltje op zijn kant. Wel zien wij in deze specifieke
situatie de voordelen van een PBO met zeer beperkte bevoegdheden, zo zeg ik
er onmiddellijk bij, om daarmee de zelfregulering in de kwaliteit en integriteit
van de beroepsbeoefening gestalte te kunnen geven. De zelfstandige positie
van de gerechtsdeurwaarder in het rechtsbestel, in het verlengde van de rechterlijke
macht, brengt met zich mee dat de overheid – in dezen de uitvoerende
macht – ten aanzien van de beroepsnormering en handhaving daarvan op
afstand blijft. Die zelfregulering mag echter absoluut niet leiden tot een
closed shop benadering voor de gesettelde leden. De minister moet daar binnen
zijn mogelijkheden op toezien.De preventieve toets en de eisen van proportionaliteit, marktwerking en
algemeen belang vindt de VVD van groot belang. Ik vraag mij echter af hoe
met gewijzigde omstandigheden wordt omgegaan. Ik kan mij situaties voorstellen
dat onder bepaalde omstandigheden bepaalde gedrags- en beroepsregels worden
geformuleerd, die onder die omstandigheden niet marktbelemmerend uitpakken.
Wanneer de omstandigheden zich wijzigen, zouden de regels echter wel marktbelemmerend
kunnen werken. De minister heeft dan geen middelen om de PBO tot wijziging
van hun regels te bewegen. Heeft in dat geval de NMA wellicht mogelijkheden?De heer Schutte (RPF/GPV):De preventieve toets is van groot belang, zo zegt de heer Weekers. Wat
kan de minister doen om te beoordelen of er goede gedragsregels tot stand
komen?De heer Weekers (VVD):Hij kan in elk geval de voorstellen die komen, zeer zorgvuldig bestuderen
en aan een ex ante-uitvoeringstoets onderwerpen.De heer Schutte (RPF/GPV):Past dat bij het goedkeuringsrecht voor publiekrechtelijke organen? U
zei zojuist dat het een dubbeltje op zijn kant was, maar dat de VVD akkoord
is gegaan met de PBO-constructie. Dat is een publiekrechtelijk orgaan dat
een zelfstandig overheidsorgaan is. Als er alleen toezicht op grond van strijd
met recht of algemeen belang komt, wat voor mogelijkheden zijn er dan om er
een uitvoeringstoets op los te laten? Moet dat ook bij gemeenten als die een
verordening moeten hebben of een besluit hebben dat goedgekeurd
moet worden door een minister?De heer Weekers (VVD):Er moet in elk geval worden getoetst aan het algemeen belang. Wat daaronder
valt, moet goed worden uitgewerkt. Ik ben het met de heer Schutte eens dat
het wel gaat om een publiekrechtelijk lichaam. Je kunt niet in de bevoegdheden
van dat lichaam gaan treden. De minister moet echter wel toetsen aan het recht
en het algemeen belang. Hoe hij dat doet, weet ik niet. Wellicht dat de staatssecretaris
daar nader op in kan gaan. Ik wil de vraag van de heer Schutte dan ook graag
doorgeleiden.De heer Schutte (RPF/GPV):Wij moeten de staatssecretaris wel een beetje helpen op dit punt en onze
opvatting niet van zijn opvatting af laten hangen. Hij heeft zijn opvatting
in de stukken weergegeven, namelijk dat er een stringent toezicht plaats kan
vinden. Ik heb de vergelijking gemaakt met toezicht op gemeenten en provincies,
waarvoor diezelfde formulering in de wet staat. Vindt u dat toezicht op dit
overheidsorgaan aan de hand van dezelfde criteria moet plaatsvinden als voor
gemeenten en provincies, waarvoor precies dezelfde tekst wordt gebruikt in
de desbetreffende wetten?De heer Weekers (VVD):Ik kan mij voorstellen dat naar een nieuwe PBO wat kritischer zal worden
gekeken, dan naar een overheidslichaam dat al jarenlang heeft bewezen goed
te functioneren.De heer Schutte (RPF/GPV):Moet u dat dan niet tot uitdrukking brengen in een wet die dan voor dat
nieuwe orgaan tot stand wordt gebracht? Als je daar precies dezelfde formulering
voor gebruikt die ook in de Gemeentewet voorkomt, lijkt het mij voor de hand
liggend dat als er eventueel een beroepszaak komt, er wordt gezegd dat die
term in het kader van de Gemeentewet een bepaalde betekenis heeft en dat de
wetgever geen andere formulering heeft gebruikt bij de nieuwe toezichtsvorm
en dat daarom moet worden gekeken naar de praktijk bij gemeenten en provincies.
Die is, zoals u weet, zeer terughoudend.De heer Weekers (VVD):Ik denk niet dat je onmiddellijk de vergelijking moet maken met provincies
en gemeenten. Je moet eerder kijken naar andere publiekrechtelijke bedrijfs-
en beroepsorganisaties. Ik zie echter het principiële punt dat de heer
Schutte aansnijdt en ik ben zeer benieuwd wat de staatssecretaris daarover
gaat zeggen. Ik wacht dat met bijzonder grote belangstelling af.Voorzitter! Als het gaat om de kwaliteit, de integriteit en onafhankelijkheid
van de deurwaarder heb ik vorig jaar al de kwestie "verkoop van informatie
door gerechtsdeurwaarders" aan de orde gesteld door middel van schriftelijke
vragen. Eenvoudigheidshalve sluit ik aan bij de nadere vragen die de heer
Van de Camp zojuist hierover heeft gesteld.Ook de mogelijkheid dat een deurwaarder afhankelijk wordt van één
advocaat of één advocatenkantoor heb ik aan de orde gesteld
in het nader verslag. Beroeps- en gedragsregels zullen dergelijke onoorbare
of onwenselijke praktijken moeten voorkomen. Ik zie nu in de praktijk dat
het steeds vaker voorkomt dat opdrachtgevers, zoals advocaten en incassobureaus,
gerechtsdeurwaarders onder druk zetten om bijvoorbeeld uitsluitend de formele
beslaglegging te verzorgen en de inning en dus ook de verdelingskwestie aan
zich te houden. De deurwaarder als spil in het beslag- en executierecht verwordt
daarmee tot een doorgeefluik, pion of verlengde arm van de opdrachtgever.
Ik meen dat de taak van de inning en de verdeling in elk geval bij meervoudige
beslagen ligt bij de gerechtsdeurwaarder en niet bij een opdrachtgever. In
mijn visie is het slechts bij enkelvoudig beslag mogelijk om, met toestemming
van alle betrokkenen, de verdeling aan een advocaat over te laten. Graag verneem
ik hier de visie van de staatssecretaris op. Ik wil van hem graag weten, als
hij mijn visie deelt, hoe dergelijke praktijken voorkomen kunnen worden.Voorzitter! Onderwijsbeleid is op zichzelf ook een belangrijk instrument
om aan kwaliteitsbewaking te doen. De deurwaarder is de spil in het beslag-
en executierecht en daaraan zijn vaak grote risico's en gevolgen verbonden.
De maatschappij is complexer geworden, belangen zijn groter geworden, er zijn
inter- nationaal-rechtelijke en volkenrechtelijke consequenties aan ver- bonden.
Met het complexer worden van het beroep stel ik de vraag of de opleiding niet
een universitaire zou moeten worden, in lijn met de notarissen en advocaten
en ook in lijn met de ontwikkelingen zoals die zich in de afgelopen decennia
in België en Frankrijk hebben voorgedaan. Ik vraag de staatssecretaris
hier nader onderzoek naar te doen. Kan hij overigens aangeven in hoeverre
de integratie van de beroepsopleiding in het regulier onderwijs vordert?Om een "closed shop" te voorkomen, zullen de toelatingseisen tot het beroep
door de overheid moeten blijven worden vastgesteld. Bijvoorbeeld de opleiding
Nederlands recht, maar daarin een belangrijke plaats voor het formele proces-,
beslag- en executierecht. Iedereen die aan dergelijke eisen voldoet, zou dan
toegelaten moeten worden tot het kandidaat-deurwaarderschap. De verplichte
beschikbaarstelling van stageplaatsen is in de wet geregeld en het toezicht
daarop kan prima worden gedaan door de KBVG. De voortgezette beroepsopleiding
zou dan net zoals in het notariaat en de advocatuur onder auspiciën van
de KBVG, uitgevoerd door erkende opleidingsinstituten, in deeltijd naast de
praktijk kunnen plaatsvinden. Ik vraag de staatssecretaris hoe hij tegen een
dergelijke gedachtegang aankijkt en deze voor de wat langere termijn met de
KVG uit te werken en toe te zeggen hierop bij de Kamer terug te komen.Het sluitstuk van de waarborgen van kwalitatief hoogwaardige rechtsbedeling
betreft het onafhankelijk tuchtrecht. De VVD is daar zeer mee ingenomen nu
hiermee de lacunes in het verenigingstuchtrecht zijn ondervangen. De regeling
ziet er, ook qua uitvoering, degelijk uit. De VVD hecht ook aan een openbare
behandeling van de tuchtzaken. Ik vraag de staatssecretaris of hij het een
goed idee vindt, een last tot publicatie van de uitspraken op te nemen en
dan niet alleen van de uitspraken waarbij een maatregel is opgelegd, maar
ook van de uitspraken waarbij geen maatregel is opgelegd, bijvoorbeeld in
een geanonimiseerde vorm. Een dergelijke publicatie zou via een internetsite
kunnen gebeuren. De luiken gaan dan echt open, niet alleen daar waar het niet
goed gaat, maar ook daar waar het wel goed gaat.In het nader verslag heb ik mij openlijk afgevraagd of het doelmatig en zinvol is naast de tuchtkamer nog de mogelijkheid te laten bestaan
om een beroep te kunnen doen op de Nationale ombudsman. Een doublure in de
externe klachtenregeling maakt het voor de burger erg onduidelijk waar hij
moet klagen. Dat klemt temeer wanneer er ook nog verschillen in reikwijdte
bestaan. Die Nationale ombudsman kan slechts beperkter toetsen dan de tuchtrechter.
Om die onduidelijkheid en onnodige doublure te voorkomen, heb ik namens de
VVD voorgesteld de bevoegdheid van de Nationale ombudsman uit te sluiten.
Dat zou dan ook voor het notariaat moeten gelden. De staatssecretaris lijkt
deze opvatting te delen en heeft toegezegd met de Nationale ombudsman en het
ministerie van Binnenlandse Zaken hierover in conclaaf te gaan. Kan de staatssecretaris
ons vertellen wat de bevindingen zijn? Mocht hij namelijk niet overgaan tot
het uitsluiten van het beroep op de Nationale ombudsman voor klachten aangaande
de deurwaarderspraktijk, dan vindt mijn fractie dat de ombudsman ook moet
kunnen oordelen over de niet ambtelijke werkzaamheden, althans voorzover er
een relatie ligt met de ambtelijke werkzaamheden. De eerste optie heeft echter
onze voorkeur.Voorzitter! De moties die de VVD-fractie in 1980 respectievelijk 1984
heeft ingediend lijken met dit wetsvoorstel naar volle tevredenheid te worden
uitgevoerd. Deurwaarder Franse zou na 125 jaar tevreden kunnen zijn. Het was
een lange weg, maar het resultaat mag er zijn. Ik wacht met belangstelling
de reactie van de staatssecretaris af op de door mij ingebrachte beschouwingen
en vragen. Hij kan in elk geval voor dit wetsvoorstel rekenen op de steun
van mijn fractie.De heer Van der Staaij (SGP):Voorzitter! Vandaag is dan eindelijk een begin gemaakt met de plenaire
afhandeling van de beide wetsvoorstellen met betrekking tot een wettelijke
regeling van de beroepsuitoefening van gerechtsdeurwaarders. Het heeft meer
dan lang genoeg geduurd voor het zover was. Wetsvoorstel 22775 werd op 9 september
1992 aan de Tweede Kamer aangeboden. Dit wetsvoorstel heeft een bijzonder
lange incubatietijd gehad. In de stukken wordt hieraan al gerefereerd en vanavond
zijn er – terecht – uitvoerige kritische reflecties over gegeven.
Als het voorstel de status van wet zal krijgen, zal door deskundigen ongetwijfeld
te zijner tijd in het kader van de beschrijving van de wetsgeschiedenis ook
aan deze kant van de zaak uitgebreid aandacht worden besteedIk wil bij deze gelegenheid nog slechts even stilstaan bij een facet van
die voorgeschiedenis. Ik kwam in het fractiedossier over dit wetsvoorstel
een stuk uit 1973 tegen. Het betreft een officieel exploot van deurwaarder
Petrus Jacobus de Jager, deurwaarder bij het kantongerecht Utrecht met standplaats
Doorn, uitgebracht op verzoek van de Koninklijke vereniging van gerechtsdeurwaarders.
Het behelst de betekening op 6 november 1973 aan het adres van het oud-lid
van deze Kamer en een van mijn voorgangers in de SGP-fractie ir. H. van Rossum
van een op 3 maart 1973 in een buitengewone algemene vergadering met algemene
stemmen aangenomen ontwerp voor een gerechts- deurwaarderswet. Het exploot
gaat vergezeld van een compleet ont- werp-Gerechtsdeurwaarderswet en besluit
met het verzoek aan het betreffende Kamerlid om in zijn hoedanigheid al datgene
te doen dat zal kunnen leiden tot de verheffing tot wet van meergenoemd ontwerp-Gerechtsdeurwaarderswet.
De deurwaarders waren op dat moment kennelijk eensgezind van mening "dat het
nog steeds vigerende Deurwaardersreglement van 23 november 1934, gewijzigd
en opnieuw vastgesteld bij besluit van 27 november 1960, niet meer in overeenstemming
was met de maatschappelijke en juridische positie welke de gerechtsdeurwaarder
thans inneemt en dat de grote betekenis van het gerechtsdeur- waardersambt
in onze samenleving een behoorlijke regeling bij de wet vereist", aldus een
gedeelte van de toelichting.Met het oog op de aldus geformuleerde toelichting zou men zich de vraag
kunnen stellen of de deurwaarders misschien gebukt gingen onder een gevoel
van zekere minderwaardigheid van hun beroepsstatus. Het zal niet toevallig
zijn dat het ontwerp van wet op vele punten aansluiting zocht bij de toen
reeds van kracht zijnde wetten ten aanzien van beroepen en ambten die vergelijkbaar
zijn met dat van de gerechtsdeurwaarders, met name de Advocatenwet, de Wet
op het notarisambt en de Wet op de registeraccountants. Voor dat eventuele
gevoel van minder waarde van het ambt, althans geringere waardering van de
zijde van de overheid bestaat natuurlijk geen gegronde reden. Bovendien zijn
er voldoende zakelijke redenen om tot een wettelijke regeling voor de beroepsgroep
te komen. Anderzijds is het helaas voor de beroepsgroep nog altijd zo dat
deurwaarders met een negatief imago te maken hebben. Ze worden soms gezien
als boden van uitsluitend onheil en als meedogenloze uitvoerders van gerechtelijke
vonnissen, verantwoordelijk voor het afsluiten van gas en licht en huisuitzettingen.
Het beeld van Dreverhaven uit Bordewijks roman Karakter blijft de beroepsgroep
achtervolgen. Er zal hen over het algemeen weinig dankbaarheid ten deel vallen,
uitgezonderd van de opdrachtgevers. Vergeten wordt dat in feite beslagleggingen
en ontruimingen maar een klein deel van de werkzaamheden van de deurwaarder
uitmaken. Bovendien zouden de meesten liever afzien van deze taken, al was
het alleen maar omdat in de meeste gevallen invordering door gebrek aan reële
beslagmoge- lijkheden zinloos is. Gerechtsdeurwaarders zijn zich de laatste
decennia veel meer gaan toeleggen op de niet-ambtelijke taken zoals incassowerkzaamheden
en procesvertegenwoordiging. De tijd dat de deurwaarder een onbezoldigd openbaar
ambtenaar was, die zich vooral richtte op het uitreiken van dagvaardingen,
ligt achter ons. Ook afspraken over de territoriale verdeling van het arrondissement
behoren tot het verleden.Tegen deze achtergrond willen wij een aantal discussiepunten uit het wetsvoorstel
naar voren brengen. Veel aanvankelijke discussiepunten zijn gedurende de behandeling
van het voorstel in de voorbije zeven à acht jaar en na vijf nota's
van wijziging opgelost of geëcarteerd. Daartegenover zijn er nieuwe punten
opgekomen. De gang van zaken betreffende voorbereidende behandeling vormt
in een aantal opzichten een weerspiegeling van de behandeling van de nieuwe
Notariswet. Ook de discussiethema's zijn in grote mate vergelijkbaar. Een
belangrijk verschil in de houding van de beroepsgroep ten
opzichte van de nieuwe wettelijke regeling is wel dat er in het kamp van de
gerechtsdeurwaarders meer positieve eenstemmigheid lijkt te bestaan dan destijds
bij de notarissen het geval was. Is deze indruk naar de waarneming van de
staatssecretaris ook juist? De KVG spreekt weliswaar met één
mond, maar is het ook zijn indruk dat verreweg de meeste deurwaarders opteren
voor de nieuwe wettelijke regeling?Voordat ik op meer inhoudelijke thema's van het wetsvoorstel inga, wil
ik de staatssecretaris danken voor een aantal aanpassingen van de derde nota
van wijziging die inmiddels hebben plaatsgevonden en geheel of mede hun aanleiding
vonden in vragen en opmerkingen van onze kant in het nader verslag. Ik noem
een viertal punten: de verduidelijking van artikel 15a, de derdenrekening,
het laten vervallen van artikel 17, eerste lid, onder b, betreffende het verbod
op concurrentievervalsing, de aanpassing van artikel 47l, eerste lid, met
betrekking tot benoeming en zittingsduur van de voorzitter en zijn plaatsvervanger
in het bestuur van de KBVG en ten slotte de schrapping van artikel 52a betreffende
het maximumaantal jaarlijks te benoemen gerechtsdeurwaarders.Tijdens de behandeling van het ontwerp voor de nieuwe Notariswet met de
voorgangster van deze staatssecretaris mag voldoende gebleken zijn dat de
SGP-fractie inzake de regeling van openbare ambten bepaald niet warm loopt
voor ideeën als vrije vestiging en vrije tarieven. Openbare ambten moet
men niet aan het vrije ondernemerschap, concurrentiestreven en streven naar
winstmaximalisatie uitleveren. Dat gebeurt naar onze overtuiging ook niet
bij de deurwaarders in het huidige wetsvoorstel, al zijn er zeker nog de nodige
kritische vragen bij te stellen. Er worden weliswaar meer mogelijkheden voor
de uitoefening van het ambt gecreëerd dan er thans zijn, maar de grotere
vrijheid is zeker niet ongeclausuleerd. Dat wil overigens nog niet zeggen
dat wij zonder meer het geloof in de effecten van meer marktwerking, zoals
meer innovatie, verbetering van de productiviteit en op den duur lagere tarieven,
kunnen delen. Onze hoofdzorg is en blijft dat de wettelijk opgelegde taken
naar behoren kunnen worden behartigd tegen acceptabele, niet-prohibitieve
tarieven. Dat raakt de kern van de beroepsuitoefening. De uitvoering daarvan
moet zoveel mogelijk veiliggesteld worden. Dat daarnaast ook niet-ambtelijke
werkzaamheden worden verricht waarbij meer ruimte is voor de principes van
het vrije ondernemerschap, is een gegeven. Maar de combinatie van twee verschillende
typen werkzaamheden vraagt daarom wel om een zo goed mogelijke afgrenzing
van beide territoria.In dit verband is de kwestie van de toegankelijkheid en de bereikbaarheid
aan de orde. De onafhankelijke positie van de deurwaarder moet daartoe gewaarborgd
zijn. In dat kader zijn diverse punten in de stukken gepasseerd. Ik noem het
risico dat een deurwaarder afhankelijk wordt van een opdrachtgever. Dat risico
is niet geheel denkbeeldig. De regering zegt te verwachten dat de deurwaarders
een dergelijke positie zoveel mogelijk zullen proberen te vermijden. Uitgesloten
is het risico evenwel niet, erkent ook de regering. De vraag is dan toch het
overwegen waard van welke kant het initiatief moet komen dat gericht is op
correctie van deze onwenselijke situatie. Heeft de staatssecretaris zich op
dat punt een beeld gevormd?In het verband van de toegankelijkheid is de regering optimistisch, in
die zin dat zij verwacht dat er met de vrije vestiging meer keuzevrijheid
komt voor de cliënten. Dat zal wellicht opgaan voor de grote en de grotere
opdrachtgevers, maar wat zal die grotere keuzevrijheid voor de kleine opdrachtgever
te betekenen hebben? Minvermogenden kunnen op grond van artikel 39 van de
Wet op de rechtsbijstand een beroep doen op de deurwaarder. Ook hiervoor is,
net als bij de rechtshulpverlening via de advocatuur, de problematiek aan
de orde van die groep van de rechtzoekenden die net niet voor de voorziening
van de gefinancierde rechtshulp in aanmerking komt. Dat probleem wordt nog
verzwaard doordat zij als particuliere opdrachtgever niet in de positie verkeren
afspraken te maken over de kosten van de deurwaarder. Ook deze groep verdient
aandacht als het over toegankelijkheid gaat.Een ander punt dat wij willen aansnijden, is dat van de tarieven. Daarvoor
lijken nu aanvaardbare uitgangspunten te zijn bepaald na de laatste wijziging,
ook al blijven hier vragen. Niet duidelijk is onder andere nog de wijze waarop
de vaste tarieven voor de schuldenaar zullen worden vastgesteld. Daartoe moeten
eerst bij AMvB de ambtshandelingen worden omschreven. De commissie-Van der
Winkel moet daarover eerst nog adviseren. De vraag is nu echter of gepoogd
zal worden tot een omschrijving van ambtshandeling te komen of dat gestreefd
wordt naar een limitatieve opsomming van die handelingen. De KVG meent dat
het laatste niet mogelijk is, want, zo luidt de redenering, bij AMvB kan niet
worden afgedaan aan krachtens de wet aan gerechtsdeurwaarders opgelegde of
voorbehouden taken. Wat is het standpunt in dezen van de staatssecretaris?Artikel 2, lid 2, houdt nu de opdracht in de ambtshandelingen te omschrijven.
Wanneer de opdracht uitgewerkt zou worden in een als limitatief bedoelde opsomming –
en de toelichting op de derde nota van wijziging duidt toch wel met zoveel
woorden in die richting – dan moet toch aangenomen worden dat bij of
krachtens de wet toegekende taken die buiten de opsomming zouden vallen, niettemin
tot de ambtshandeling behoren.Mevrouw de voorzitter! Wie de tekst van de memorie van toelichting bij
het oorspronkelijke wetsvoorstel naast de tekst van de derde nota van wijziging
legt, ziet een belangrijke koerswijziging op het gebied van de instelling
van een publiekrechtelijke beroepsorganisatie. Uiteindelijk heeft de regering
daar toch voor gekozen, hoewel een PBO, gelet op de bijzondere positie van
de gerechtsdeurwaarder, oorspronkelijk van de hand werd gewezen. Voor de SGP-fractie
is een belangrijk punt van beoordeling of de gekozen constructie voldoende
recht doet aan de verantwoordelijkheid die de overheid draagt voor de bijzondere
publiekrechtelijke taakuitoefening waarvan in dit geval sprake is. De regering
beklemtoont dat de toekenning van de verordenende bevoegdheid beperkt is,
namelijk tot het belang van een behoorlijke beroepsuitoefening. Zij benadrukt
aan de andere kant de uitoefening van de bevoegdheid aan voorafgaande goedkeuring
van de minister is gebonden. Kan de staatssecretaris nader aangeven hoe de
toetsing zal worden ingevuld? Waarom is hier in de visie van de regering geen
sprake van een rol op afstand, ook gelet op de beperkte toetsingsgronden
en het marginale karakter van de toetsing? Ik sluit mij aan bij de vragen
over de toetsing, die het meest fundamenteel door collega Schutte naar voren
zijn gebracht.Ik vroeg mij in dit kader af, ook gehoord het interruptiedebatje tussen
de heren Schutte en Weekers, of de regering met de keuze voor de PBO nu is
teruggekomen van het uitgangspunt dat in de memorie van toelichting bij het
wetsvoorstel nog nadrukkelijk werd verwoord, namelijk dat de ambtelijke positie
van de deurwaarder de grondslag is voor de wettelijke organisatie van het
deurwaardersambt. Houdt de regering ook na de laatste nota van wijziging nog
steeds aan dat uitgangspunt vast?Voorzitter! Ik wil nog een specifieke opmerking maken over de opstelling
van gedrags- en beroepsregels. In de nota naar aanleiding van het nader verslag
komt de kwestie aan de orde van onjuist gebruik van ten behoeve van ambtelijke
werkzaamheden verkregen informatie bij niet-ambtelijke werkzaamheden. De staatssecretaris
lijkt zich, wat dat betreft, wat terughoudend op te stellen. Hij wijst op
de mogelijkheid om dit euvel te voorkomen door een goede inrichting van de
informatiehuishouding op het kantoor. Verder zegt hij van mening te zijn dat
de KVG er goed aan zou doen om op dit terrein tot gedragsregels te komen.
En ten slotte is er, zo besluit hij zijn reactie, altijd nog het tuchtrecht
en het toezicht door de Registratiekamer. Die laatste opmerking boezemt ons
enigszins de vrees in dat hij zich mogelijk wat al te vrijblijvend zal opstellen
op dit punt. Wij zouden graag de toezegging van hem ontvangen dat hij vanuit
zijn betrokkenheid bij de op te stellen gedrags- en beroepsregels erop zal
aandringen dat op dit punt heldere regels tot stand worden gebracht.Ook in het kader van de gedrags- en beroepsregels speelt de kwestie van
de klachtvoorziening over de handelwijze van deurwaarders, in het bijzonder
waar het niet-ambtelijke werkzaamheden betreft. Een complicatie daarbij is
dat inmiddels het klachtrecht op basis van hoofdstuk 9 van de Algemene bestuurswet
zijn beslag heeft gekregen. Dit klachtrecht strekt zich echter in de eerste
plaats uit tot alleen ambtshandelingen. De vraag is nu of de niet-ambtelijke
werkzaamheden alsnog onder de competentie van de Nationale ombudsman moeten
worden gebracht. De staatssecretaris lijkt daar niet veel te voelen en wil
een onderzoek starten naar de vraag of een uitzondering op de Wet Nationale
ombudsman voor deurwaarders en notarissen moet worden bevorderd. Ik sluit
mij aan bij de vragen van de collega's Van de Camp en Weekers op dit punt.
Wat zijn de bevindingen van dit onderzoek? In hoeverre is dat reeds gestart
en wat zijn de uitkomsten op dit vlak?Er is tot slot in het kader van de invoering van een publiekrechtelijke
organisatievorm voor gerechtsdeurwaarders nog de kwestie van het ontbreken
van een overgangsregeling voor tuchtzaken. Het verenigingstuchtrecht zal opgevolgd
worden door een wettelijk tuchtrecht. Het overdragen van lopende zaken teneinde
deze volgens het nieuwe wettelijke tuchtrecht af te handelen, is volgens de
staatssecretaris geen optie, omdat artikel 16 van de Grondwet zich daartegen
verzet. Het klinkt ons echter wat te vrijblijvend in de oren als de staatssecretaris
vervolgens meedeelt dat de KVG zich zou moeten beraden op de afbouw van het
verenigingstuchtrecht. De aanbeveling is op zichzelf niet onjuist, maar nu
er een nieuw wettelijk stelsel wordt gecreëerd, ook wat betreft het tuchtrecht,
zou, menen wij, van de overheid mogen worden verwacht dat zij ook zelf nog
nagaat welke mogelijkheden er zijn om hier tot een oplossing te komen. Wij
nodigen de staatssecretaris daartoe tot slot graag uit.De algemene beraadslaging wordt geschorst.De voorzitter:De staatssecretaris zal morgen antwoorden.Sluiting 21.10 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19992000-4824-4838.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl