Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Ziekenfondswet, de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten en enkele andere wetten, in verband met herziening van het overeenkomsten stelsel in de sociale ziektekostenverzekering alsmede enkele andere wijzigingen (Wet herziening overeenkomstenstelsel zorg) (28994)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2003-2004, pag. 4833-4851

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

01-06-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

nr. 75, pagina 4833-4851

19-05-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 28994Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (woensdag 19 mei 2004)Pagina 4897-4898
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van artikel 7.10 (arbeidsovereenkomst) van het Burgerlijk Wetboek met betrekking tot het concurrentiebeding (28167)Pagina 4870-4879
Debat over gehandicaptenvervoerPagina 4857-4861
Behandeling van de brief van het Presidium inzake Instelling en opdracht commissie Vernieuwing Wet op de Parlementaire Enquête (29547)Pagina 4833-4833
Aanbieding van de jaarverslagen over het jaar 2003 en de rapporten van de Algemene Rekenkamer bij de jaarverslagenPagina 4851-4854
Behandeling van de brief van de themacommissie Ouderenbeleid met adviesaanvragen (29549)Pagina 4833-4833
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 28 april 2004 over de loverboyproblematiekPagina 4864-4870
Behandeling van het wetvoorstel Wijziging van de Vreemdelingenwet 2000 ter implementatie van richtlijn nr. 2001/55/EG van de Raad van 20 juli 2001 betreffende minimumnormen voor het verlenen van tijdelijke bescherming in geval van massale toestroom van ontheemden en maatregelen ter bevordering van een evenwicht tussen de inspanning van de lidstaten voor de opvang en het dragen van de consequentie van de opvang van deze personen (PbEG L 212) (29031)Pagina 4883-4897
Behandeling van de verslagen van de commissie voor de Verzoekschriften over een aantal in haar handen gestelde adressen (29235, nrs. 28 t/m 31)Pagina 4833-4833
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Arbeidstijdenwet in verband met de invoering van bestuursrechtelijke handhaving en de daarmee samenhangende bepalingen (Wet bestuurlijke boete Arbeidstijdenwet) (29000)Pagina 4879-4883
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet rechtspositie rechterlijke ambtenaren in verband met de toepasselijkheid van de Wet arbeid en zorg ten aanzien van rechterlijke ambtenaren en rechterlijke ambtenaren in opleiding (29409)Pagina 4833-4833
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Ziekenfondswet, de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten en enkele andere wetten, in verband met herziening van het overeenkomsten stelsel in de sociale ziektekostenverzekering alsmede enkele andere wijzigingen (Wet herziening overeenkomstenstelsel zorg) (28994)Pagina 4833-4851
Regeling van werkzaamheden (woensdag 19 mei 2004)Pagina 4855-4857
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 17 maart 2004 over de moties justitiebegrotingPagina 4862-4864
Presentie en opening (woensdag 19 mei 2004)Pagina 4833-4833

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 168 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van:het wetsvoorstel Wijziging
van de Ziekenfondswet, de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten en enkele andere
wetten, in verband met herziening van het overeenkomsten stelsel
in de sociale ziektekostenverzekering alsmede enkele andere wijzigingen (Wet
herziening overeenkomstenstelsel zorg) (28994).De algemene beraadslaging wordt geopend.Mevrouw Vietsch (CDA):Voorzitter. Vraagsturing in plaats van aanbodsturing. Het opheffen van
een verschil tussen particulier en fonds. Maatschappelijk ondernemen in plaats
van budgetdenken. Minder bureaucratie. Afstemming van zorg binnen Europa.
Dat is alles wat het CDA wil en dus staan wij achter een stelselwijziging
waarvan deze wet deel uitmaakt. Herziening van het overeenkomstenstelsel met
afschaffing van de contracteerplicht is nodig. Het is toch te gek dat een
slechte instelling volledig gecontracteerd moet worden, terwijl sommige mensen
daar echt niet opgenomen willen worden. Gereguleerde marktwerking is echter
pas mogelijk indien er voldoende aanbod is, waardoor de bestaande regiomonopolies
doorbroken worden en waarbij de cliënt daadwerkelijk iets te kiezen heeft.
Wij denken daarbij niet alleen aan de monopolies van zorgaanbieders, maar
ook van zorgverzekeraars. Ook die monopolies in de regio moeten doorbroken
worden.Voorzitter. Het CDA wil vooral opheldering over de positie van de patiënt,
de verzekerde, in het voorstel. Ik geef een voorbeeld. Een patiënt moet
een prostaatoperatie ondergaan. De huisarts verwijst dan naar de uroloog in
het dichtstbijzijnde ziekenhuis. De zorgverzekeraar heeft met deze uroloog
echter geen prijs kunnen overeenkomen voor een DBC-prostaatoperaties. Kan
deze patiënt dan gedwongen worden zich te laten behandelen in een ander
ziekenhuis, bijvoorbeeld op 100 kilometer afstand, of in het buitenland? Heeft
hij keuzen of moet hij zelf een deel van de rekening betalen van de niet-gecontracteerde
uroloog? Worden de reiskosten vergoed als hij 100 kilometer moet reizen? Graag
enige toelichting.Ik geef een ander voorbeeld dat verband houdt met de AWBZ.Mevrouw Schippers (VVD):Waarom zou de verzekeraar die actief is in die regio een aanbieder contracteren
die 100 kilometer verderop zit? Dat zal hem toch verzekerden kosten omdat
hij in concurrentie is met andere verzekeraars? Bovendien vervalt de contracteerplicht
alleen voor die deelgebieden waar voldoende aanbod is. Dus het is geen kwestie
van één aanbieder per regio. Er zijn veel meer aanbieders in
de regio dan die ene, anders vervalt de contracteerplicht niet.Mevrouw Vietsch (CDA):Het antwoord op de eerste vraag is dat men voor de goedkoopste zorgaanbieder
zou kunnen kiezen. Als men toevallig in Limburg woont en de goedkoopste oogoperatie
vindt plaats in Stadskanaal, is het theoretisch volgens deze wet mogelijk
dat de verzekerde erop gewezen wordt dat hij alleen recht heeft op een operatie
in Stadskanaal. De vraag is hoe dat risico moet worden ingeschat. Nu, met
onze verzekeraars, is dat risico wellicht laag in te schatten, maar wij krijgen
mogelijk ook met buitenlandse verzekeraars te maken voor wie andere normen
en waarden gelden. Wij willen niet dat mensen buiten de boot vallen. Daarom
vraag ik de minister hoe het precies zit.De contracteerplicht vervalt alleen in regio's met voldoende aanbod. De
vraag is dan wat onder voldoende aanbod wordt verstaan. Ik heb dat niet zo
concreet als mevrouw Schippers het formuleert in het wetsvoorstel gelezen.
Als dat inderdaad zo is, hoor ik dat graag van de minister. Dat geldt ook
voor de definitie van wat voldoende is.Mevrouw Schippers (VVD):Hoe groot schat u zelf het risico in van het scenario dat u schetst?Mevrouw Vietsch (CDA):Elk risico is mij te groot. Ik wil dat daar even naar gekeken wordt. Wij
hebben een in mijn ogen grondwettelijk recht op bereikbare en betaalbare zorg
van goede kwaliteit. Over deze drie items maken wij ons altijd druk. Om die
reden bemoeien wij ons sowieso met de zorg. Deze drie items moeten gehandhaafd
blijven en buiten kijf staan.Mevrouw Kant (SP):Zoals u zelf zegt, bestaat het risico dat mensen doorverwezen worden en
dat degene naar wie zij worden doorverwezen geen contract heeft met de zorgverzekeraar.
U schetst daarmee een cruciaal risico van dit wetsvoorstel. Wat is uw mening
daarover? Mag dit de consequentie zijn van het wetsvoorstel?Mevrouw Vietsch (CDA):Ik zie inderdaad een risico. Ik heb een voorbeeld gegeven en zal straks
nog een ander voorbeeld geven. Ik hoor graag van de minister of wat ik schets
een risico is en welke risicobeperkende maatregelen worden genomen. Ik twijfel
en stel daarom deze vraag. Als dat niet zo was, hoefde ik dat niet te doen.Mevrouw Kant (SP):Als een huisarts om medisch gewenste redenen iemand naar een bepaalde
specialist doorverwijst, moet dat toch gewoon vergoed kunnen worden? Dat is
toch eigenlijk wat u zegt?Mevrouw Vietsch (CDA):In mijn voorbeeld ging het om de dichtstbijzijnde behandeling. Een medische
reden is een tweede voorbeeld. U zou die vraag in uw inbreng moeten stellen
en niet aan mij. Ik wil van de minister weten hoe dit geregeld is. Wij kunnen
wel onderling die regelingen bespreken, maar de minister komt met een voorstel
en dat bespreek ik graag met hem.Mevrouw Kant (SP):Ik bespreek dat heel graag met u, omdat ik op dit punt een amendement
heb opgesteld. Ik hecht eraan dat daar goed naar gekeken wordt. Het gaat precies
over het punt waarop u wijst, namelijk dat als mensen om medisch gemotiveerde
redenen worden doorverwezen naar een specialist, zij erop moeten kunnen rekenen
dat de behandeling vergoed wordt door hun ziektekostenverzekering. Dat is
nogal wat en daar debatteren wij vandaag over. U kunt dan niet antwoorden
dat ik dat maar aan de minister moet vragen. Ik zal dat heus wel doen, maar
ik hecht eraan te weten wat de mening van de CDA-fractie op dit punt is.Mevrouw Vietsch (CDA):U hebt het over medische redenen. De vraag is dan ook weer wat een medische
reden is. Het lijkt mij goed ook die vraag door te spelen naar de minister.
Ik zal heel oplettend naar uw argumenten luisteren en mij daardoor al dan
niet laten overtuigen. Daarom zitten wij in deze zaal. Wij
delen de ongerustheid over dit onderwerp.Voorzitter. Ik geef een ander voorbeeld uit de AWBZ. Een verpleeghuispatiënt
wil opgenomen worden in een verpleeghuis waarmee hij gelet op de achtergrond
affiniteit heeft, bijvoorbeeld een christelijk-gereformeerd verpleeghuis of
een antroposofisch verpleeghuis. Het kan ook zijn dat een Rotterdammer of
een Limburger opgenomen wil worden in zijn geboortestreek of -stad waar men
in het verpleeghuis zijn dialect praat dat hij makkelijk kan verstaan. Het
zorgkantoor heeft echter geen overeenkomst afgesloten met dergelijke verpleeghuizen,
want het zorgkantoor contracteert in zijn regio. Welke keuze heeft de cliënt
dan nog? Deze cliënt is inderdaad aangewezen op dit regiogebonden zorgkantoor.
Daarmee is dus mogelijk een probleem. Wat kan anderzijds een verpleeghuis
doen als het van zijn zorgkantoor geen contract meer krijgt, omdat het zorgkantoor
bijvoorbeeld niet gelooft in christelijk-gereformeerde of antroposofische
verpleeghuizen? Ligt het dan langzamerhand niet meer voor de hand om conform
onze motie de zorgkantoren af te schaffen en de taak en functie over te hevelen
naar de zorgverzekeraars waarbij er wel een schot blijft tussen de AWBZ en
de basisverzekering?De overheid die zich terugtrekt, blijft ook in het nieuwe zorgverzekeringsstelsel
verantwoordelijk voor bereikbaarheid, kwaliteit en betaalbaarheid. De minister
stelt dat spoedeisende zorg moet worden uitgesloten van de DBC-onderhandelingen
en dat dit wellicht ook moet gelden voor specifieke medische zorg. Maar deze
zorg is onlosmakelijk verbonden met andere functies in het ziekenhuis. Hoe
kan de minister bijvoorbeeld garanderen dat bereikbaarheid en kwaliteit van
zorg in een regio voldoende blijven, indien de belangrijkste zorgverzekeraar
van die regio heeft besloten om geen kinderartsen in het streekziekenhuis
in de regio te contracteren?De CDA-fractie geeft de regering de suggestie mee om in het kader van
de gewenste bereikbaarheid de ziekenhuizen los te koppelen van het zorgproductieproces.
In plaats van ziekenhuizen, tenzij die artsen in dienstverband hebben, contracteert
de zorgverzekeraar dan specialistenmaatschappen. De maatschappen huren vervolgens
à la Zweden het ziekenhuis als facilitair bedrijf in. Graag willen
wij een reactie op het Zweedse model.Het nu voorliggende wetsvoorstel biedt naar onze mening te weinig garanties
voor de instandhouding van een goede infrastructuur en bereikbaarheid van
de zorg, met name als zorgverzekeraars in de grensregio's ertoe overgaan om
vanwege de kapitaallasten goedkopere DRG's in bijvoorbeeld België of
Duitsland in te kopen. Dat kan betekenen dat ziekenhuizen in de grensregio's
failliet kunnen gaan. Ook daarop willen wij graag een nadere toelichting.De heer Heemskerk (PvdA):U begint over de DRG's, een variant op DBC's.Mevrouw Vietsch (CDA):Die zijn er in het buitenland.De heer Heemskerk (PvdA):Precies. U hebt ook al een vraag gesteld over de mogelijkheid om contracten
niet meer met ziekenhuizen te sluiten maar met maatschappen. Begrijp ik goed
dat de CDA-fractie nu heel duidelijk afstand neemt van de introductie van
DBC's als bekostigingssystematiek in de ziekenhuizen?Mevrouw Vietsch (CDA):Nee. U kent ongetwijfeld onze opvatting over de DBC's. Wij zeggen dat
dit systeem gewoon moet doorgaan. Er zijn aparte debatten over. Voor ons is
alleen de vraag wat er in de vergoedingensfeer zit. In het buitenland zit
daarin niet de toeslag van kapitaallasten, een kwart van de kosten. Op het
moment dat het net over de grens 25% goedkoper is, is er natuurlijk een kans
dat de zorgverzekeraar in zo'n grensregio zegt: ik contracteer net over de
grens. Een zorgverzekeraar kan bijvoorbeeld in Aken in plaats van in Maastricht
contracteren. De mensen uit Heerlen maakt het niet uit of zij vijf kilometer
de ene of de andere kant op reizen. Het betekent wel dat er in Maastricht
een probleem gaat ontstaan, omdat men daar te weinig patiënten krijgt.
Wij vragen dan ook hoe de minister met deze situatie wil omgaan. In de toelichting
heeft hij al aangegeven dat hij kijkt naar het Duitse model waarin de kapitaallasten
ook zijn verwerkt. Vandaar, dat wij vragen hoe hij ermee wil omgaan in de
grensregio's.De heer Heemskerk (PvdA):U neemt dus geen afstand van de DBC-systematiek zoals die door dit kabinet
is voorgelegd. Als zorg ietsjes goedkoper in het buitenland kan worden ingekocht,
is dat uiteindelijk aantrekkelijker voor de Nederlandse premiebetaler, zeker
als die zorg net over de grens beschikbaar is, want er wordt goedkopere zorg
geleverd.Mevrouw Vietsch (CDA):Wij nemen geen afstand van de DBC-systematiek. Wij hebben daaraan wel
een aantal randvoorwaarden gesteld, ook betreffende het voortgangsproces,
datgene wat erin wordt verrekend, de manier waarop ermee wordt omgegaan en
de manier waarop wordt omgegaan met opleidingen, vaste lasten en spoedeisende
hulp. Die zaken komen in volgende debatten aan de orde. In die debatten zullen
wij onze vragen daarbij aan de orde stellen.Betaalbaarheid van de zorg is een ander kerndoel van de overheid. Wij
maken ons er ook zorgen over. De minister geeft aan dat door de gereguleerde
marktwerking de bedrijfsrisico's zullen toenemen en dat de balansposities
van instellingen aanpassing behoeven. Zal dit gevolgen hebben voor de verzekerde,
bijvoorbeeld in de vorm van premiestijging? Kan de minister aangeven over
welk bedrag wij spreken? Welke gevolgen heeft een eventuele btw-heffing in
verband met de wijzigingen? Is daarover inmiddels meer duidelijkheid? Als
de zorg door dit soort zaken duurder wordt, willen wij, alvorens met het wetsvoorstel
in te stemmen, weten hoeveel duurder.Samenvattend, de CDA-fractie is van mening dat een herziening van het
overeenkomstenstelsel noodzakelijk is, maar niet ten koste van de keuzevrijheid
van de patiënt en de zorgplicht van de verzekeraar. Zorgverzekeraars
zullen als belangenbehartigers van de patiënt meer sturingsmogelijkheden
moeten krijgen, maar daardoor mogen de kwaliteit, de bereikbaarheid en de
betaalbaarheid niet in gevaar komen. Mijn fractie wil dan ook in dit debat
meer duidelijkheid alvorens zij kan instemmen met het wetsvoorstel.Mevrouw Kant (SP):Als u zegt dat het niet ten koste mag gaan van de keuzevrijheid
van de patiënt, kunt u volgens mij helemaal niet instemmen met dit wetsvoorstel.
Als een zorgverzekeraar geen contract heeft afgesloten, heeft de patiënt
geen keuzevrijheid meer. U zei zelf dat het de patiënt niet uitmaakt
of hij vijf kilometer naar Maastricht of Aken moet reizen. Dat maakt de patiënt
wél iets uit, maar hij kan niet meer kiezen.Mevrouw Vietsch (CDA):Je kunt natuurlijk eindeloos discussiëren over de vraag wat keuzevrijheid
precies inhoudt. Men moet natuurlijk ook een beetje rekening houden met de
werkelijkheid. Ik heb twee voorbeelden genoemd aan de hand waarvan ik enkele
vragen heb gesteld. Afhankelijk van het antwoord van de minister zullen wij
ja of nee zeggen tegen het wetsvoorstel. Dat is voor ons een belangrijk punt.
Ik begrijp dat dat ook voor u geldt, maar dat u uw mening al hebt bepaald.
Wij wachten echter altijd het debat af om daarna onze mening te bepalen.Mevrouw Kant (SP):Ik bestudeer een wetsvoorstel goed en probeer de gevolgen ervan in kaart
te brengen. Hoe u het ook wendt of keert, dit wetsvoorstel beperkt de keuzevrijheid
van de patiënten. U geeft dat zelf eigenlijk al aan. Vindt de CDA-fractie
een beperking van die keuzevrijheid gewenst?Mevrouw Vietsch (CDA):Mensen kiezen meestal voor het dichtstbijzijnde ziekenhuis. Daarom ook
maken wij ons druk om kleine ziekenhuizen en de bereikbaarheid ervan. Je kunt
natuurlijk ook kijken naar het medische pakket, maar niet elke specialist
staat op de website waardoor het voor patiënten niet mogelijk is om voor-
en nadelen tegen elkaar af te wegen. Zo werkt het niet in Nederland. Binnen
een bepaald kader moeten patiënten een keuzemogelijkheid hebben en de
vraag voor ons is nu hoe dat precies zal gaan. Daar gingen mijn vragen over.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):U stelt allerlei vragen, maar wilt u ook een oordeel uitspreken over het
wetsvoorstel zoals dat nu voorligt?Mevrouw Vietsch (CDA):Ik heb gezegd dat een verandering van het zorgstelsel nodig is. Wij staan
achter dit wetsvoorstel omdat er grote voordelen in zitten. Wel hebben wij
enkele knelpunten gesignaleerd waarvoor oplossingen moeten worden gevonden.
Ook zal nog het nodige uitzoekwerk moeten worden gedaan. Gisteren hadden wij
het AWBZ-debat waaruit bleek dat zorgverzekeraars gedwongen zijn iedereen
te contracteren. Er worden dus leegstaande plaatsen gecontracteerd. Daarnaast
staan er bij andere instellingen wachtlijsten. Ik wil te zijner tijd ook liever
in een beter verpleeghuis worden opgenomen en daar horen toiletrondes niet
bij. Daar zullen lege plaatsen ontstaan en het is goed dat daaraan iets wordt
gedaan door middel van dit wetsvoorstel. Ik zie hier grote mogelijkheden.
Het wetsvoorstel kent ook enkele negatieve aspecten en wij hebben dus een
afweging te maken.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):Stemt u tegen het wetsvoorstel als de keuzevrijheid voor de patiënt
niet is gerealiseerd?Mevrouw Vietsch (CDA):Wij bepalen ons oordeel aan de hand van de voorwaarden bereikbaarheid,
betaalbaarheid en kwaliteit. Alles heeft zijn voor- en nadelen en wij zullen
na het antwoord van de minister een afweging moeten maken. Ik hoop dat hij,
ingaande op de door mij gegeven voorbeelden, mij kan geruststellen en een
aantal toezeggingen zal doen op deze punten. Ik wacht graag het antwoord van
de minister af. Als ik geen vragen had, had ik hier niet hoeven te staan.Mevrouw Schippers (VVD):Voorzitter. Vandaag hebben wij het over een van de belangrijke pijlers
onder ons ziektekostenstelsel. De herziening van het overeenkomstenstelsel
is een belangrijke stap in de structuurwijziging van centrale aanbodsturing
naar vraagsturing waarover in het Hoofdlijnenakkoord afspraken zijn gemaakt.Als er een contracteerplicht bestaat en dus gedwongen winkelnering, komt
er in de praktijk weinig terecht van scherpe onderhandelingen tussen aanbieders
en verzekeraars van zorg, zeker als de prijs ook vastligt. Deze herziening
maakt het mogelijk om daar waar voldoende zorgaanbod is, vrij te kiezen welke
aanbieder een verzekeraar contracteert en vice versa. Afspraken over kwaliteit,
service, maatwerk en prijs kunnen op deelmarkten tot stand komen ten faveure
van de patiënt-verzekerde die meer waar voor zijn premiegeld krijgt.
De rol van de zorgverzekeraar om namens en voor zijn verzekerde zorg in te
kopen op basis van een goede prijs-kwaliteitverhouding wordt
hiermee versterkt.De mogelijkheid om meer maatwerk, service en kwaliteit geleverd te krijgen
tegen een goede prijs, is een belangrijk onderdeel van de gewenste concurrentie.
Daartoe moet de verzekeraar dan wel worden geprikkeld; zijn inspanningen moeten
wel zin hebben. De verzekeraar moet er belang bij hebben om een relatief goed
aanbod te doen aan zijn verzekerden ten opzichte van zijn concurrenten.De zorgaanbieder moet worden geprikkeld om scherpe aanbiedingen te doen.
Daarom ondersteunt mijn fractie de keuze van het kabinet om uit te gaan van
het naturasysteem. Tegelijkertijd hechten wij veel waarde aan keuzevrijheid.
Dit hoeft niet vrijblijvend te zijn, maar er moet wel sprake zijn van werkelijke
keuzemogelijkheden. Dit is voor ons dan ook een belangrijke motivatie voor
de stelselwijzigingen waarvan dit een belangrijke stap is. Door strikt vast
te houden aan het naturakarakter van de verzekering en restitutie feitelijk
geheel uit te sluiten, ontneemt de minister de verzekerde het ultieme correctiemechanisme
ten opzichte van zijn verzekeraar.In de memorie van toelichting wordt gesteld dat een verzekerde die kiest
voor een andere zorgaanbieder dan de zorgverzekeraar heeft gecontracteerd,
de kosten voor eigen rekening zal moeten nemen. Ik acht het essentieel dat
de verzekerde zijn keuzevrijheid behoudt en slechts wordt aangeslagen voor
de meerprijs van zijn keuze als hij kiest voor een niet-gecontracteerde zorgaanbieder.Het is belangrijk om hier even bij stil te staan, want er moet wel een
prikkel blijven voor de aanbieder om een scherp aanbod te doen aan de zorgverzekeraar.
Als de verzekerde alle kosten kan claimen, kan het zorgaanbod feitelijk vragen
wat het wil; het collectief betaalt. Je kunt ook zeggen dat er een race om
kwaliteit ontstaat, omdat men nieuwe klanten binnen moet halen, maar de rekening
wordt collectief bij de verzekeraar neergelegd die maar heeft te betalen als
een soort betaalkantoor. Dit zou een kostenexplosie tot gevolg hebben waarvan
de verzekerden uiteindelijk de dupe zijn; zij betalen immers de rekening met
hun premie.Met deze werkelijke restitutievariant – die wij voorstellen in een
amendement dat ik heb voorbereid – behoudt ook de huisarts in zijn functie
van doorverwijzer samen met de verzekerde afwegingsvrijheid. Voor mij is de
keuzemogelijkheid van de verzekerde voor restitutie een voorwaarde om te kunnen
instemmen met de herziening.De VVD-fractie hecht veel waarde aan een gelijk speelveld voor alle spelers.
Met het vervallen van de contracteerplicht is de verzekeraar vrij om bijvoorbeeld
een aanzienlijk deel van zijn zorg te contracteren in het buitenland. Nu worden
de kapitaallasten van ziekenhuizen in België en Duitsland anders verdisconteerd,
waardoor zij een lagere kostprijs hebben en dus een concurrentievoordeel ten
opzichte van de Nederlandse ziekenhuizen. Hoe denkt de minister deze oneerlijke
concurrentie te voorkomen?De kapitaallasten van het ziekenhuis blijven voor 100% gegarandeerd via
het ziekenhuisbudget. In de eerste fase vervalt de contracteerplicht voor
10% van de variabele productie. In dit deel wordt dus risico gelopen. Ziekenhuizen
worden verplicht een opslag voor kapitaallasten op de vrije onderhandelbare
DBC-prijs te leggen. Haalt het ziekenhuis via het 10%-deel echter niet 10%
van zijn kapitaallasten binnen, dan wordt de rest automatisch gefinancierd
via het ziekenhuisbudget. Het kabinet beoogt hiermee een gelijk speelveld
te creëren met zelfstandige behandelcentra die in de vrije markt ook
hun kapitaallasten moeten doorberekenen, maar ik vraag mij af of er nu wel
echt sprake is van een gelijk speelveld. Het ziekenhuis kan immers voordeel
behalen door de kapitaallasten voor minder dan 10% door te berekenen waardoor
er een concurrentievoordeel ten opzichte van de zelfstandige behandelcentra
ontstaat. Hoe voorkomt de minister dit en kan hij garanderen dat daadwerkelijk
10% wordt doorberekend?Hoe denkt de minister de administratievelastendruk die ontstaat door het
hanteren van twee financiële systemen naast elkaar, te beperken? Het
is goed dat wij kiezen voor een zorgvuldige overgang naar gereguleerde marktwerking,
maar deze betekent wel dat de stappen niet even groot hoeven te zijn en twee
financiële systemen vrij lang naast elkaar kunnen gelden. Dit punt verdient
expliciete aandacht; hoe denkt de minister een en ander te beperken?De heer Heemskerk (PvdA):Dit is toch weer typisch VVD. Het ging even over de patiënt, maar
uiteindelijk komen wij toch weer op kapitaal en administratieve lasten. U
gelooft in een gelijk speelveld en goede prikkels. Denkt u echt dat patiënten
en burgers goed kunnen kiezen gelet op de wijze waarop wij het proces nu vormgeven?
De verzekeraars hebben toch maar één belang, namelijk om een
switch zo ingewikkeld te maken dat overstappen moeilijk wordt? Wat vindt u
van de transparantie van de verzekeringsmarkt? Hebt u voorstellen om die te
verbeteren of steunt u mijn voorstellen op dit punt?U zegt verder dat de patiënt wil kiezen tussen ziekenhuizen, ook
als hij daarvoor moet bijbetalen. Wij weten echter weinig over de kwaliteit
van de zorgaanbieders. Welke voorstellen wilt u in dat kader doen in de komende
tijd?Mevrouw Schippers (VVD):Wij behandelen een wetsvoorstel dat weliswaar enigszins technisch van
aard is maar toch bedoeld is ten behoeve van de patiënt en verzekerde.
De patiënt zal met de contracteerplicht betere kwaliteit, service en
maatwerk krijgen in plaats van de gebruikelijke eenheidsworst. De verzekerde
zal, omdat een betere prijs kan worden bedongen, een lagere premie krijgen.
De kern van het voorstel draait dus om de patiënt. Hij kan daarbij kiezen
voor zelfstandige behandelcentra. U vraagt naar de transparantie van verzekeraars.
Bij de begrotingsbehandeling heb ik ongeveer de helft van mijn tijd betoogd
dat de transparantie van verzekeraars en aanbieders tekortschiet. De VVD-fractie
heeft aangekondigd de minister voortdurend op dat punt te controleren. De
transparantie van verzekeraars moet in elk geval dit jaar nog worden verbeterd.
Mijn fractie wil dat in 2004 duidelijk is voor verzekerden welk pakket zij
krijgen voor welke prijs. Hetzelfde geldt voor de zorgaanbieders. Kwaliteit
is daarbij ontzettend belangrijk, maar daarvoor hebben wij kwaliteitswetten
in Nederland en gouden standaarden. Die moeten natuurlijk wel gehandhaafd
worden. Er is uiteraard sprake van een bodem in de kwaliteit;
die verandert niet met gereguleerde marktwerking.De heer Heemskerk (PvdA):Als uw veronderstelling is dat patiënten het zo ontzettend leuk vinden
om zich te verdiepen in zorgaanbod en verzekeraars, dan moet dit wetsvoorstel
getoetst worden op voorstellen en uitgangspunten met betrekking tot transparantie.
Ik zie daar weinig van. Ik ben wel blij met de steun van de VVD-fractie op
dit punt.Mevrouw Schippers (VVD):Ik ga er niet van uit dat het leuk is voor iemand om te kiezen. Ik vind
het ook niet leuk als mijn wasmachine kapot is om verschillende wasmachineaanbiedingen
te vergelijken op prijs en kwaliteit. Het verbeteren van de kwaliteit en het
verlagen van de prijs brengen echter al snel een marktwerkingsomgeving met
zich. Centrale aanbodsturing en economieën waarin geen marktwerking is,
komen patiënt en verzekerde niet ten goede omdat de kwaliteit dan zakt
en de prijs stijgt. Het gaat mij er dus niet om dat het leuk is om te kiezen,
maar dat het ten behoeve van de patiënt goed is om te kiezen. Dat houdt
aanbieders scherp om met elkaar te concurreren en de beste kwaliteit te leveren
voor een scherpe prijs.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):Ik kom nog even terug op het punt van de keuzevrijheid. U stelt voor,
de verzekerde een aanbieder te laten kiezen. Als ik naar een huisarts wil,
dan moet dat kunnen, zolang ik de meerkosten zelf betaal. Stelt u daar een
bepaalde grens aan? Als ik een andere huisarts wil dan mijn verzekeraar heeft
gecontracteerd en ik per consult 20 euro meer moet betalen, vindt u dat dan
prima? Is dat eigenlijk wel keuzevrijheid?Mevrouw Schippers (VVD):Ik vraag mij af waarom u die vraag stelt. De contracteerplicht met huisartsen
bestaat namelijk al sinds 1992 niet meer. Dit wetsvoorstel gaat juist over
de contracteerplicht tussen zorginstellingen en zorgverzekeraars. De situatie
die u schetst, bestaat dus allang. Zorgverzekeraars hoeven allang niet meer
alle huisartsen te contracteren. Zij contracteren wel de meeste huisartsen
omdat de patiënt geneigd is in eerste instantie voor zijn huisarts te
kiezen. Als deze geen contract heeft met zijn zorgverzekeraar, dan trekt de
patiënt eerder een lange neus naar de zorgverzekeraar dan naar zijn eigen
huisarts. Die band is namelijk veel sterker.Ik zeg niet dat iemand tot in het oneindige moet bijbetalen in een restitutiesysteem.
Het voorstel van het kabinet luidt dat je de hele rekening zelf moet betalen,
want men gaat uit van een naturasysteem. Kies je voor een andere aanbieder,
dan moet je de hele rekening zelf betalen. Dat vind ik onaanvaardbaar en daarom
heb ik voorgesteld de gemiddelde prijs te nemen die een verzekeraar contracteert
met aanbieders. Ik wil zo voorkomen dat men de kosten collectief afwentelt
en er geen enkele prikkel is om op de prijs te letten die de premiebetaler
uiteindelijk moet betalen. Het gaat om geprefereerde aanbieders. Een zorgverzekeraar
contracteert bijvoorbeeld drie ziekenhuizen. De gemiddelde prijs is vervolgens
de vergoeding die de zorgverzekeraar geeft. De patiënt kan vervolgens
shoppen en indien gewenst elders zorg halen.De voorzitter:Met het oog op de klok stel ik voor, dat er korte vragen gesteld worden
waarop vervolgens kort wordt geantwoord.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):De huisartsenzorg is hier wel degelijk aan de orde, maar daar komen wij
later nog wel op terug. Belangrijker is dat u zegt dat er geen maximum aan
zit. Als ik bijvoorbeeld bij een bepaalde specialist behandeld wil worden
en dat is per behandeling een paar honderd euro duurder, dan moet dat volgens
u kunnen?Mevrouw Schippers (VVD):Wij gaan uit van de gemiddelde kosten die een zorgverzekeraar uit een
onderhandeling weet te halen. Het is heel belangrijk om dit te doen, want
het moet zorgaanbieders lonen om een scherpe prijs-kwaliteitverhouding te
bieden en zorgverzekeraars lonen om dat ook te bedingen. Als je alles altijd
100% vergoedt, dan zeg je eigenlijk: het maakt niet uit hoe hoog de rekening
van het ziekenhuis is want de verzekeraar zal het altijd moeten betalen. Daarmee
zeg je ook tegen ziekenhuizen: zorg dat je zoveel mogelijk service en kwaliteit
levert en het maakt niet uit tegen welke kosten want de verzekeraar zal het
moeten vergoeden.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):U schetst het risico omgekeerd. Mijn punt is het volgende. In uw voorstel
mag ik naar een ander ziekenhuis als ik dat wil. Vervolgens mag mijn verzekeraar
echter zeggen: dat mag, maar dat kost 400 euro meer. Daar heb ik dan toch
niets aan?Mevrouw Schippers (VVD):U gaat ervan uit dat de verzekeraar zelf mag bepalen wat hij u vergoedt.
Hij sluit echter contracten met drie ziekenhuizen en het gemiddelde wat hij
daar voor die behandeling betaalt, is wat u vergoed krijgt. Het verschil moet
u zelf bijbetalen.Mevrouw Kant (SP):Het leuke van uw voorstel is eigenlijk dat het duidelijkheid schept in
het debat want u erkent ermee dat de keuzevrijheid van patiënten wordt
beperkt.Mevrouw Schippers (VVD):De gezondheidszorg gaat altijd over prijs, kwaliteit en de afweging daartussen.
Het huidige systeem zorgt voor eenheidsworst en gedwongen winkelnering, terwijl
het niet zorgt voor scherpe prijzen en maatwerk. Wij willen toe naar een systeem
dat daar veel meer toe prikkelt. Het is dan inderdaad een kwestie van evenwicht
zoeken. Je kunt altijd overstappen naar een andere verzekeraar als je vindt
dat jouw verzekeraar niet goed contracteert.Mevrouw Kant (SP):Ik kan niet voorspellen – en dat is misschien maar goed ook –
welke nare ziektes ik krijg en welke zorgverzekeraar daarvoor de juiste specialisten
heeft gecontracteerd. Zo werkt het natuurlijk niet. Dat weet u ook. U erkent
met uw voorstel dat de keuzevrijheid wordt beperkt. Over de beperking die
dit wetsvoorstel inhoudt, gooit u een voorstel dat zonder meer leidt tot tweedeling.
Als je namelijk bij kunt betalen, dan mag je wel naar de specialist die net
iets meer kan of net iets meer bijzondere kwaliteiten heeft. Erkent u dat
tweedeling het gevolg is van uw voorstel?Mevrouw Schippers (VVD):Nee, dat vind ik absolute onzin. Ik denk dat het kwaliteitsverhogend en
prijsverlagend zal werken. Een zorgverzekeraar contracteert geen kinderartsen
in ziekenhuis 1 en neurologen in ziekenhuis 2. Een verzekeraar
probeert goede deals te sluiten met goede ziekenhuizen en daarmee klanten
te winnen. Mensen in Nederland vinden hun eigen gezondheid het belangrijkste
van alles en zullen serieus kijken wat een verzekeraar aanbiedt. Daarom vind
ik het wel belangrijk, met mijn collega van de PvdA, dat er transparantie
is in het aanbod van een zorgverzekeraar.Mevrouw Vietsch (CDA):Mevrouw Schippers zei dat het gaat om de gemiddelde prijs van bijvoorbeeld
drie ziekenhuizen. Stel dat het ene ziekenhuis in Stadskanaal zit, het andere
in Aken en het derde in Antwerpen en dat ik zelf in Rotterdam woon. Dan krijg
ik een gemiddelde prijs die wel eens erg laag zou kunnen zijn omdat er twee
ziekenhuizen in het buitenland zijn. Hoe gaat mevrouw Schippers daarmee om?Mevrouw Schippers (VVD):Als u in de regio Rotterdam woont, zult u goed kijken naar een verzekeraar
die contracteert in onder andere de regio Rotterdam. Als u echt wilt gaan
voor de absolute bodemprijs en een verzekeraar kiest die voor een bodemprijs
is gaan shoppen in Nederland of het buitenland, kiest u dus voor een heel
lage prijs. Dat gaat niet ten koste van de kwaliteit, maar u moet dan wel
met uw auto er zelf heen rijden.Mevrouw Vietsch (CDA):Er bestaat ook de mogelijkheid dat ik net een andere baan heb gekregen
en de overgang nog niet heb geregeld. Dan zit ik toch in de problemen. Het
voorstel is om één keer per jaar te kunnen wijzigen, maar als
ik twee keer achter elkaar ben ontslagen en net een andere baan heb gekregen
in een andere regio, zit ik wel met mijn ziekenfonds.Mevrouw Schippers (VVD):Dit wetsvoorstel betreft een stelselwijziging die voorloopt op de nieuwe
zorgverzekering waarin je niet meer, zoals nu, uit het ziekenfonds kunt worden
gegooid als je inkomenssituatie of werkgever- of werknemerschap verandert.
Je bent verzekerd bij een ziektekostenverzekeraar en de ziektekostenverzekeraars
concurreren met elkaar. Je kunt dus verzekerd blijven bij de verzekeraar die
je kiest. Als wordt overgegaan tot gereguleerde marktwerking, moet je natuurlijk
goed kijken wat je kiest. De kwaliteit is echter gegarandeerd door de overheid,
het pakket is gegarandeerd door de overheid en de omvang van het pakket is
gegarandeerd door de overheid. Daaraan zal het dus niet liggen.De heer Heemskerk (PvdA):Mijnheer de voorzitter. Het voordeel van het hoofdlijnendebat dat wij
hebben gevoerd, is dat de meeste fracties hebben aangegeven waar zij stonden
ten aanzien van het nieuwe stelsel in de zorg. Het nadeel is dat u de inbreng
van de PvdA-fractie op enige consistentie en dus herhaling zult betrappen.
Wij zullen wetsvoorstellen steeds beoordelen op de vraag of de burger erop
vooruitgaat door duidelijker rechten, betere kwaliteit en meer inzicht in
de zorg, of de verantwoordelijkheden helder zijn verdeeld, wat de macht en
tegenmacht is tussen zorgverzekeraars, zorgaanbieders en vooral patiënten
en of de rekening eerlijk wordt verdeeld tussen lage en hoge inkomens, werkenden
en niet-werkenden en zieken en gezonde burgers.Deze Wet herziening overeenkomstenstelsel zorg is natuurlijk een kaderwet.
Veel zaken komen terug en wij stellen nu slechts de randvoorwaarden van het
onderhandelingsspel. Wij behandelen vooral deze wet nu vanwege de DBC's, hoewel
de druk daar iets van de ketel is omdat deze minister zijn eerste deadline
niet heeft gehaald. Hij heeft de uitvoering uitgesteld. Ik zie nog steeds
uit naar de brief waarin staat wie daarvan de schuld krijgt. En als niemand
de schuld krijgt, is hij natuurlijk zelf daarvoor verantwoordelijk.Als zo vaak is het de kunst om een juiste balans te vinden tussen aan
de ene kant de keuzevrijheid en aan de andere kant de sturing door de zorgverzekeraars.
Met deze wet kunnen meer mogelijkheden ontstaan om zorgverzekeraars te leiden
naar goede zorgaanbieders en om goede zorgaanbieders en goede zorgverzekeraars
te belonen. Dat zijn positieve elementen. Minder goede zorgaanbieders worden
dan niet meer automatisch gecontracteerd en dat is winst. Minder goede zorgaanbieders
moeten meer hun best gaan doen om patiënten goed te helpen. Deze wet
kan het ook mogelijk maken dat de CTG-tarieven niet per definitie het maximum
worden en dat goedkopere zorg wordt aangeboden. Dat is gunstig voor de lage
inkomens, want die kunnen profiteren van de lagere vaste bijdrage en wellicht
een lagere nominale premie die wordt doorgegeven aan de verzekerden.Mijn eerste vraag aan de minister is in hoeverre hij verwacht dat het
effect van lagere CTG-tarieven ook in het niet-vrije segment zal optreden
met deze wet en men dus niet automatisch voor het maximum zal kiezen? Anderzijds
moeten patiënten wel voldoende vrijheid behouden om de door hen gewenste
zorgaanbieder te kunnen kiezen. Dit wetsvoorstel blijft schimmig over de balans
tussen keuzevrijheid van de patiënt aan de ene kant en het leiden van
patiëntenstromen door zorgverzekeraars aan de andere kant. Zo stelt de
minister in de nota naar aanleiding van het verslag dat exclusiviteit mogelijk
wordt. Een exclusieve afspraak tussen één zorgverzekeraar en
één zorgaanbieder houdt per definitie in dat er geen sprake
is van keuzevrijheid. Om toegang tot een bepaalde arts of instelling te hebben,
moet je veranderen van zorgverzekeraar. Dat heeft grote nadelige effecten
en er is gewoon sprake van monopolies. Hoe vaak verwacht de minister dat deze
exclusiviteit daadwerkelijk voorkomt en wat gaat hij daaraan doen? Exclusieve
afspraken zijn niet goed en hebben vele negatieve effecten.Juist als de verantwoordelijkheden van de overheid worden verplaatst naar
verzekeraars en instellingen, moeten burgers veel meer mogelijkheden hebben
om hun positie veilig te stellen. Ook in dit voorstel van het kabinet wordt
daar weer veel te weinig aan gedaan. Mijn fractie wil echt duidelijke rechten
en meer informatie voor burgers. Het moet echt veel sneller en veel ambitieuzer.
Per 1 januari 2006, als wij het stelsel eventueel gaan invoeren, moet
er een rapportkaart zijn van elke zorgaanbieder, met daarop relevante informatie.
Verder moeten verzekerden de mogelijkheid hebben om vaker te kunnen switchen
als de zorgverzekeraar niet goed presteert. Wellicht is daar een wijziging
in de budgetteringssystematiek voor nodig. Als mevrouw Vietsch die nieuwe
baan van haar krijgt, kan zij vaker per jaar switchen. Verder moet het
mogelijk zijn om van basisverzekering te kunnen switchen zonder dat het aanvullende
pakket hoeft te worden opgezegd. Wij willen geen gedwongen winkelnering. Ten
slotte moet er een zorgbijsluiter komen op basis van wettelijke informatieverplichtingen,
waarmee de verzekeringen nu eens goed vergelijkbaar zijn. Dan worden met name
de zorgverzekeraars een beetje achter de broek gezeten. Ik constateer ook
bij dit wetsvoorstel dat de minister nauwelijks verantwoordelijkheid neemt
voor dergelijke goede informatievoorziening. Hij schuift dit af naar de Consumentenbond
en het Patiëntenplatform, met wat projectsubsidies. Hij vertrouwt op
het financiële jaarverslag, waar dan ook maar iets in moet staan over
kwaliteit, alsof zo'n jaarverslag door patiënten en verzekerden wordt
gelezen. Journalisten kijken vooral naar de salarissen, maar daarmee komen
wij er niet. Er moet echt veel meer gebeuren en dat is de verantwoordelijkheid
van de minister. Ziekenhuizen en zorgverzekeraars hebben er niet veel belang
bij om precies te vertellen wat er gebeurt.Mevrouw Kant (SP):Ik wil even terug naar de aanvullende verzekering en naar uw voorstel
om vaker te mogen wisselen van zorgverzekering en dit los te koppelen van
de aanvullende verzekering. Ik heb daar ook over nagedacht, maar er zit een
ander risico aan uw voorstel om een en ander los te koppelen en af te stappen
van gedwongen winkelnering. Mijn vraag is of u dat erkent. Nu is de aanvullende
verzekering soms ook nog een manier van zorgverzekeraars om patiënten
te binden. Als je dat loslaat, krijg je echt een beetje een "race naar de
bottom" en risicoselectie bij de aanvullende verzekering. Dat is wel een risico.De heer Heemskerk (PvdA):Uw veronderstelling is dat de aanvullende verzekering extra waar biedt
en dat patiënten daarom bij de verzekeraars blijven. Daarom zeg ik dat
je de aanvullende verzekering moet behouden. Als een andere zorgverzekeraar
een beter basispakket aanbiedt met een iets lagere nominale premie en betere
kwaliteit, zeg ik: ga dan maar naar die andere zorgverzekeraar.Mevrouw Kant (SP):De zorgverzekeraars gaan dan risicoselectie toepassen bij de aanvullende
verzekeringen en zij gaan de pakketten versoberen. Dat risico loop je dan.
Nu is het nog een bindend element voor de patiënt.De heer Heemskerk (PvdA):De zorgverzekeraars doen helaas al aan risicoselectie bij de aanvullende
pakketten. Dat zullen wij altijd houden. Wij moeten er dus hier in de Kamer
voor zorgen dat het basispakket zo ruim mogelijk is, juist omdat daar de risicoselectie
niet mogelijk is. Ik ben echter erg benieuwd naar een duidelijk plan van aanpak
en een duidelijke brief die "VBTB-proof" is, want het is tenslotte vandaag
"gehaktdag". Ik zeg met minister Zalm dat deze minister de burgers echt beter
moet gaan informeren over wat het nieuwe stelsel hun gaat bieden.Dan kom ik nu te spreken over de kwestie van restitutie versus natura.
De hoofdlijn van het beleid is terecht gericht op zorgverlening in natura,
met een actieve rol voor zorgverzekeraars ten behoeve van doelmatige inkoop
en zorg van kwaliteit. De keuze voor restitutie, met of zonder overeenkomsten,
kan pas worden gemaakt als aan een aantal belangrijke voorwaarden is voldaan.
Daarom heb ik daarover een amendement ingediend. Het is noodzakelijk dat er
een voldoende zorgaanbod bestaat en dat de informatie beschikbaar is, die
verzekerden onderling kunnen vergelijken. Dat zijn belangrijke maatschappelijke
afwegingen. Daarom regelen de onderdelen I en II van mijn amendement een zogenoemde
zware voorhangprocedure voor het vaststellen van deze AMvB. Alleen maar bonnetjes
indienen is niet gewenst, zeker niet voor de lagere inkomens. In de nota naar
aanleiding van het verslag had de minister nog geen enkel inzicht in de effecten
van het mogelijke voorschieten van de rekeningbedragen. Dat kan er zeker voor
de lagere inkomens fors inhakken, als deze mens al over het nodige geld beschikken.
Heeft de minister nu al meer inzicht in de nadelige koopkrachteffecten en
de compensatie daarvan? Of worden dergelijke effecten en een mogelijke compensatie
bijgevoegd bij mogelijke beslissingen over de uitbreiding van het restitutiemodel?
Mijn fractie vindt het belangrijk dat de Kamer zeer nauw betrokken blijft
bij de vraag naar restitutie of geen restitutie. Er komt steeds meer concurrentie
op deelmarkten. Wij halen steeds meer schillen van het aanbodgestuurde model
af. Ook in het hoofdlijnendebat gaf de minister aan dat hij niet precies weet
tot hoever hij gaat afpellen. Wat is de echte infrastructuur? Wat is een natuurlijk
monopolie dat wij nooit in de markt zullen zetten? Als wij afpellen, mogen
wij daarbij vooral niet knoeien.Ten slotte heb ik een vraag over de kapitaalkosten. Er komt meer dynamiek
op de markt en er komt meer onzekerheid. Wat zijn nu de gevolgen voor de kapitaalvereiste
of voor de solvabiliteit van de zorgaanbieders? De buffers moeten groter worden,
banken zullen vragen om meer eigen vermogen en dat is allemaal premiegeld
dat niet naar patiëntenvoorzieningen gaat. Heeft de minister daar al
meer inzicht in? Welke concrete effecten heeft dit wetsvoorstel op de solvabiliteitseisen
en dus op de premiegelden?Mevrouw Kant (SP):Voorzitter. Dit wetsvoorstel is gebaseerd op drie belangrijke uitgangspunten
van het kabinetsbeleid op het terrein van de zorg, namelijk meer marktwerking,
meer regie bij zorgverzekeraars en meer dynamiek in de zorg. Meer marktwerking
en meer regie bij de zorgverzekeraars vindt de SP-fractie geen goed idee.
Meer dynamiek vinden wij wel een heel goed idee, alleen zijn daarvoor naar
onze mening de eerste twee uitgangspunten niet nodig.De minister wil met dit wetsvoorstel bereiken dat hij per sector bij AMvB
kan bepalen of en wanneer de contracteerplicht wordt losgelaten. Eigenlijk
wil hij dus snel kunnen beslissen wanneer hij de marktwerking per sector wil
invoeren. Ik ben het helemaal eens met de Raad van State die zegt: dat moet
je zo niet doen, je kunt het niet los zien van de herziening van het hele
stelsel en je moet dat niet afzonderlijk beoordelen, maar straks gelijktijdig
met de stelselherziening. Ik acht het een terechte constatering dat dit de
enige juiste weg zou zijn. Dat de SP-fractie het loslaten van de contracteerplicht
voor meer marktwerking geen goed idee vindt, is duidelijk. Als het dan toch
gaat gebeuren en de minister, als deze wet er eenmaal ligt,
per AMvB zelf kan bepalen wanneer hij dat gaat doen, moet hij op zijn minst
nu al bij de kaderwet kunnen aangeven wanneer hij dat in welke sector denkt
te gaan doen. Nog belangrijker is de vraag onder welke voorwaarden hij het
gaat doen.Er is duidelijk haast met dit wetsvoorstel. Dat heeft veel te maken met
de wens naar de invoering van DBC's bij de ziekenhuizen. De invoering is recentelijk
weer uitgesteld, in mijn ogen volkomen terecht. Ik heb ook een oplossing die
ervoor zorgt dat het allemaal niet zo snel hoeft en dat het wel degelijk als
onderdeel van de behandeling van het nieuwe zorgstelsel kan worden gedaan,
namelijk gewoon stoppen met de DBC's. Dat lijkt mij een goede optie die ons
veel bureaucratie en veel onduidelijkheid in het veld bespaart. Als de minister
de invoering van DBC's doorzet, voorspel ik dat het een grote chaos wordt.
Wij hebben daar binnenkort een apart debat over.Een belangrijke vraag achter dit wetsvoorstel en de daaruit volgende AMvB's
is natuurlijk: wat schiet de patiënt ermee op? Daarmee kom ik op een
tweetal drogredenen. Drogreden nummer één is dat de patiënt
hiermee meer keuzevrijheid zou krijgen. Dat is in mijn ogen echt onzin. Wat
immers als iemand zorg wil van een aanbieder waarmee zijn zorgverzekeraar
geen contract heeft? Of wat als iemand al zorg heeft in een verpleeghuis of
van een andere zorgaanbieder waar zijn zorgverzekeraar de overeenkomst mee
opzegt? Hoe moet dat dan met die patiënt? Er kan dan worden gezegd dat
iemand maar een andere zorgverzekeraar moet kiezen of, nog erger, dat hij
maar een andere verzekeraar had moeten kiezen. Dat geeft een compleet verwrongen
beeld van de dagelijkse werkelijkheid van zorgbehoefte. Ik zeg "behoefte"
en niet "vraag". Daar zit namelijk volgens mij de denkfout. Mensen vragen
niet om zorg, zij hebben zorg nodig. Men weet vaak niet wanneer men die zorg
nodig heeft en welke zorg men nodig heeft. Dat is maar goed ook dat wij dat
allemaal niet kunnen voorspellen.Denkt de minister nu werkelijk dat een verzekerde hele lijsten kan en
gaat vergelijken om te bekijken met welke aanbieders verzekeraars een contract
hebben? Dat is toch onbegonnen werk voor mensen die absoluut niet weten wat
voor zorg zij in de toekomst mogelijk nodig zullen hebben? Ik kan mij toch
niet bedenken wat mij allemaal kan overkomen en waar ik dan naartoe zou willen?
En al zou ik het allemaal van tevoren vergelijken en al zou ik het van tevoren
kunnen inschatten, dan nog kan mijn verzekeraar het contract met de zorgaanbieder
veranderen. Dan heb ik dus gekozen, maar dan sluit mijn zorgverzekeraar ineens
andere contracten af en beperkt daardoor voor mij als patiënt de keuze.
Het argument dat verzekerden dan eenvoudig van zorgverzekeraar kunnen wisselen,
is onzinnig. De keuze wordt namelijk beperkt door de aanvullende verzekeringen
die mensen niet zomaar kunnen afsluiten. Het idee dat alle verzekerden kunnen
stemmen met hun voeten omdat zij de mogelijkheid hebben om een andere ziektekostenverzekeraar
te kiezen, is onjuist. Zij kunnen niet stemmen met de voeten, want zij zijn
met hun handen gebonden aan de inmiddels noodzakelijk geworden aanvullende
verzekering.De tweede drogreden is dat de zorg door de marktwerking en het proces
dat deze in gang zet efficiënter en goedkoper zal worden en dat dit gunstig
is voor de patiënt. Het loslaten van de contracteerplicht, en dus het
bevorderen van concurrentie, gaat ten koste van de continuïteit en samenwerking
in de zorg. Niet goed samenwerken, elkaar de tent uit concurreren en geen
zekerheid geven aan zorgaanbieders over continuïteit werkt veel inefficiëntie
in de hand. Hoe kan de efficiëntie groter worden als er een flinke last
bij komt? Het nieuwe systeem leidt tot een heleboel extra bureaucratie. Er
is in de schriftelijke voorbereiding gevraagd of er op dit voorstel wel een
bureaucratietoets is toegepast. Dat blijkt niet het geval te zijn. Dat is
heel vreemd. Iedereen heeft altijd de mond vol over de grote hoeveelheid bureaucratie
in zorg. Vervolgens komt er een nieuw voorstel en er wordt niet eens gekeken
of dat niet leidt tot meer bureaucratie. Dat is onbegrijpelijk. Ik wil de
minister in ieder geval vragen of hij de garantie geeft dat op elke AMvB die
hieruit volgt een bureaucratietoets wordt toegepast.De minister geeft zelf toe in de schriftelijke voorbereiding dat er zwaardere
administratieve lasten komen voor instellingen en beroepsbeoefenaren dan nu
het geval is. Dat kan natuurlijk ook niet anders. Wij willen dat toch helemaal
niet? Waarom staan wij dan toe dat dit gebeurt? Doeltreffende contracten,
zo las ik, kunnen door openbare aanbesteding of door gebruik van tussenpersonen
goed worden gesloten. Een openbare aanbesteding brengt een heel bureaucratisch
proces met zich mee. Als tussenpersonen worden gebruikt, ontstaat er nog een
laag in de zorg van mensen die geen zorg verlenen.Een ziekenhuisdirecteur vertelde mij dat hij alleen voor het onderhandelen
over de DBC's met alle zorgverzekeraars minstens vijf onderhandelaars in dienst
moet nemen. Dat zijn nog meer managers, nog meer rekenmeesters. Het zijn geen
mensen die zorg verlenen. Deze directeur zou echt liever kiezen voor extra
specialisten of verpleegkundigen. Een huisarts mailde mij dat zij een aanbod
heeft gehad voor een bijscholing onderhandelen. Zij zou echt liever in de
tijd die zij heeft een andere nuttige scholing doen waar haar patiënten
iets aan hebben in plaats van een scholing over onderhandelen. Als je dit
soort voorbeelden hoort en tot je door laat dringen wat de gevolgen zijn van
marktwerking en waar het loslaten van de contracteerplicht en het invoeren
van concurrentie allemaal toe leidt, dan roept het bij mij de vraag op: waar
zijn wij nu helemaal mee bezig? Of beter gezegd: waar is de minister nu helemaal
mee bezig?Naast de bureaucratie zijn er meer factoren waardoor in mijn ogen de zorg,
door dit mechanisme dat eronder gelegd wordt, duurder wordt. Ik zei al dat
samenwerken efficiënter is dan concurreren: dus, het wordt duurder. Er
is de extra bureaucratie en dus wordt het duurder. Zeker als de concurrentie
toegepast wordt op die terreinen en in die sectoren waar er sprake is van
schaarste – dat is volgens mij nog steeds bijna overal in de zorg het
geval – zullen, als ook nog de tarieven worden losgelaten, de prijzen
de pan uitrijzen. Dat besef heeft de minister zelf ook al eens laten blijken.Ook andere organisaties zijn zeer kritisch over dit wetsvoorstel. Het
CVZ heeft de conclusie getrokken dat het loslaten van de contracteerplicht
in de AWBZ geen haalbare stap is. Dat vind ik een nogal verregaande conclusie
en ik wil graag dat de minister op deze conclusie reageert.De kritiek van de Raad van State is ook heel stevig en ik deel die kritiek
op een aantal punten, zoals ik zonet aangaf. Ik som de kritiek van de Raad
van State nog even op, omdat deze niet mis is. Zo geeft de Raad van State
aan dat de overheid minder mogelijkheden krijgt om in te grijpen bij spreiding
van zorg en dat de patiënt afhankelijk wordt van de contracten die zorgverzekeraars
afsluiten, waardoor de keuzevrijheid beperkt gaat worden. Ik heb daar zo-even
al uitgebreid bij stilgestaan, maar ook de Raad van State constateert dit.
Voorts kan de continuïteit van zorg in gevaar komen doordat instellingen
meer risico gaan lopen. Dit kan ook leiden tot hogere kosten voor instellingen;
zij zullen een en ander doorberekenen in de behandelingen en daarmee zullen
de totale kosten van de zorg stijgen. De Raad van State zegt het en ik gaf
zonet al aan dat ik dit risico ook zie. De Raad van State ziet verder het
risico dat instellingen zich voornamelijk zullen gaan richten op behandelingen
die weinig risicovol zijn: daar schiet de patiënt dus ook niet zoveel
mee op.Er wordt in dit systeem geen rekening gehouden met de verschillen tussen
instellingen, zegt de Raad van State. Zo zijn er instellingen die een opleidingsfunctie
hebben en onderzoek uitvoeren: dit is prijsopdrijvend, waardoor zij in een
nadelige concurrentiepositie komen te zitten. De innovatie en de kwaliteit
van zorg loopt dus ook risico's bij dit systeem, zo stel niet alleen ik, maar
zo stelt ook de Raad van State. In een marktsysteem zal voorts geaccepteerd
moeten worden dat een deel van de vraag uit de markt geprijsd wordt. Dat lijkt
mij niet altijd de bedoeling, want het gaat toch om de patiënt en zijn
keuzevrijheid.Het voorliggende voorstel kan ertoe leiden dat de verwijsmogelijkheid
van de huisarts wordt ingeperkt, omdat in principe alleen kan worden doorverwezen
naar een instelling waar een contract mee is voor de patiënt. Dat stelt
ook de Raad van State. Ik vind dit een heel wezenlijk punt van het debat van
vandaag, want het geeft ook aan dat er echt sprake kan zijn van een beperking
in de keuze, niet alleen van de patiënt maar ook van de deskundige poortwachter.
De huisarts die als deskundige poortwachter bij iemand een medisch probleem
constateert of reden ziet voor een vermoeden van een medisch probleem en die
kennis van zaken heeft vanuit zijn persoonlijke deskundigheid en ervaring,
stelt vast wat in dat geval de beste doorverwijzing is. Echter, ten aanzien
van die beste doorverwijzing kan het zo zijn dat de zorgverzekeraar daar misschien
voor de betreffende patiënt geen contract mee heeft en dan heb je wel
een probleem. Ik vind dat dit absoluut niet kan. Je tast daarmee de onafhankelijkheid
van de poortwachter als doorverwijzer aan en je tast daarmee zijn deskundigheid
en zijn beoordelingsvermogen aan. Dat lijkt mij, in het belang van de patiënt
en ook in het belang van efficiënte zorg, geen goede zaak. Ik vind dat
er bij doorverwijzing, als dit om een gemotiveerde reden is gebeurd, altijd
vergoed zou moeten worden en dat dit derhalve een uitzondering moet zijn op
het voorstel zoals het er nu ligt. Ik heb daartoe een amendement ingediend.
Als een huisarts goed kan motiveren waarom hij naar iemand doorverwijst waar
geen contract mee is, dan moet dit gewoon vergoed worden voor de patiënt.De Raad van State verwacht niet dat door het voorstel een adequaat functionerende
markt zal worden gecreëerd, en dat verwacht ik ook niet. Ik zie veel
nadelen van een marktwerking die hier alles mee te maken hebben. Nog los van
mijn politieke opvatting op grond waarvan ik de nadelen van marktwerking veel
groter acht dan de voordelen, moet je toch, ook als je marktwerking wel zou
willen, inzien dat het niet gaat werken. Ook als ik hier woordvoerder zou
zijn van de VVD-fractie – dat ben ik niet – zou ik mij grote zorgen
maken, want die marktwerking komt er helemaal niet. Wij hebben dan echter
wel allerlei mechanismen met allerlei negatieve effecten en gevolgen in gang
gezet, zonder dat er enig positief effect van marktwerking zal optreden. Ik
geloof niet in marktwerking, maar ook als je er wel in gelooft, treden de
effecten die je wilt evenmin op. Zorg is geen markt en dat moet het ook niet
zijn. Zorgverzekeraars en zorgaanbieders zullen altijd en eeuwig tot elkaar
veroordeeld blijven, omdat mensen die een medisch probleem krijgen nu eenmaal
behoefte aan zorg hebben. Zij zullen om risico's te mijden en problemen te
voorkomen juist steeds grotere machtsconcentraties vormen als reactie op dit
soort ontwikkelingen. Machtsconcentraties, monopolies bij zorgverzekeringen
en toename van fusies in de zorg zullen het gevolg zijn van deze ontwikkelingen.
Graag krijg ik een reactie van de minister op mijn stelling.De heer Van der Vlies (SGP):Mijnheer de voorzitter. Veranderingen in het zorgstelsel zijn nodig. De
beleidsrichting daarbij is één; ongewenste effecten voor patiënten
en cliënten, ja dan nee, is twee. Over deze balans gaat dit debat wat
de fractie van de SGP betreft. Mijn fractie koos voor een kritische opstelling
bij het verslag. Wij waren van mening dat het wetsvoorstel te veel onduidelijkheden
en interpretatievrijheid bood. De reactie van de regering op de opmerkingen
van de Kamer hebben er nog niet toe geleid dat bij ons alle ongerustheid is
weggenomen. Het lijkt erop dat het wetsvoorstel in de eerste plaats bedoeld
is om de 10% DBC's mogelijk te maken. Tegelijkertijd biedt het voorstel mogelijkheden
die er onverhoopt toe kunnen leiden dat het systeem van zorg in natura feitelijk
wordt ondergraven. Ik zei nadrukkelijk "kunnen" omdat de minister mij anders
meteen zal tegenwerpen dat hij daar uiteraard voorwaarden aan wil verbinden.
Graag zou mijn fractie nog eens van de minister horen waarom hij zo sterk
hecht aan dit wetsvoorstel op dit moment, lettend op de stelseldiscussie die
nog komt.Het wetsvoorstel schaft de omgekeerde contracteerplicht als zodanig niet
af, maar laat dit over aan AMvB's. Langs deze route kan de afschaffing in
principe wel voor iedere deelsector uiteindelijk vorm krijgen. De regering
tekent daarbij aan dat dit niet betekent het afschaffen van de plicht om de
verzekerde zorg als zodanig te contracteren. Dat mag juist zijn, maar dat
neemt niet weg dat de macht van de zorgverzekeraar in een dergelijke situatie
wel erg ver reikt, terwijl de zorgvrager in principe slechts kan accepteren.
Ook na de reactie van de regering kan de SGP-fractie zich niet aan de indruk
onttrekken dat de eenmalige mogelijkheid om te wisselen van zorgverzekeraar
hier wel wat mager tegenover staat. Machtsverschillen dus. Staat dit stelsel uiteindelijk niet erg ver weg van de ook door ons gewenste
keuzevrijheid voor de zorgvrager? Dat is wat ons betreft de hamvraag.Hoewel de doelstelling van het wetsvoorstel niet in de eerste plaats de
waarborging van de kwaliteit is, blijft dat voor mijn fractie en voor wie
niet toch altijd een belangrijk toetsingspunt. Die kwaliteit moet gewaarborgd
zijn en blijven. In dit verband vond mijn fractie het voorstel van de minister
om zorgaanbieders te hercertificeren interessant. In hoeverre is dit nu reeds
mogelijk op basis van de huidige kwaliteitswetgeving? Houdt deze certificering
bijvoorbeeld ook een driejaarlijkse controle in? Hoe verhoudt deze certificering
zich tot het toezicht door de inspectie? Ik krijg graag een duidelijk antwoord
op dit voor ons belangrijke thema.In de paragraaf over intensieve zorg komen veel goede zaken aan de orde.
Tegelijkertijd heeft mijn fractie de indruk dat er hier en daar toch nog net
om het probleem heen wordt gegaan. Mijn fractie wil onder de nieuwe ontwikkelingen
een duidelijke garantie dat dure en intensieve zorgvormen voor zorgverzekeraars
interessant blijven en meegenomen blijven worden. Invloed van patiënten
is erg belangrijk, maar biedt onvoldoende garantie. Juist mensen met ernstige
of langdurige ziekten kunnen niet gemakkelijk veranderen van verzekeraar.
Er zullen dus collectieve waarborgen moeten zijn. Hoe denkt de minister daarmee
om te gaan? Is er in dergelijke situaties te denken aan op zijn minst verplichte
restitutie van álle – met de nadruk op alle – te maken
kosten?Mevrouw Kant (SP):U stelt verplichte restitutie voor. Daar voel ik heel veel voor. Ik heb
erover nagedacht dat eventueel voor te stellen. Je bereikt hetzelfde als je
tegen het wetsvoorstel stemt. In feite heb je dan niet met iedereen een contract.
Ik geloof niet in concurrentie tussen zorgaanbieders, maar het kabinet wel.
Die concurrentie valt dan weg. Uw voorstel is hetzelfde als het wetsvoorstel
verwerpen. Dat mag hoor!De heer Van der Vlies (SGP):Wij zijn nog in debat. Ik heb nooit gemerkt dat u er een probleem mee
had als wij een keer tegen stemden. Ik ben in discussie met u, maar ook met
de minister. Mijn punt was en ik bemerkte enige herkenning bij u dat mensen
die ernstig of langdurig ziek zijn en dus niet al te veel vrijheid meer hebben
en duur zijn voor iedereen huns ondanks niet in de klem moeten komen. Dat
moeten wij garanderen. Daarvoor moeten wij iets bedenken. Ik vraag de minister
hoe hij dat ziet. Als dat betekent dat er aan dit wetsvoorstel getwijfeld
moet worden respectievelijk een fundamentele randvoorwaarde meegegeven moet
worden, so what? Het patiëntenbelang staat in dezen voor mij centraal.De regering gaat in het wetsvoorstel terecht uit van zorg in natura als
hoofdlijn. Tegelijkertijd biedt artikel 11 van de wet verregaande mogelijkheden
om bij AMvB te besluiten tot vergoeding via restitutie. In de toelichting
wordt uitgebreid aandacht besteed aan de voorwaarden waaronder dit moet gebeuren.
Die voorwaarden zijn echter niet in de wet zelf opgenomen. Kan de regering
alsnog antwoord geven op onze vraag waarom deze voorwaarden niet concreet
in de tekst van de wet zijn opgenomen? Zou daarmee niet meer rechtszekerheid
geboden worden?Inmiddels heb ik enkele amendementen gezien van de fracties van de VVD
en de PvdA die dit onderwerp raken. Mijn vraag aan de minister en aan deze
fracties is in hoeverre de verdergaande mogelijkheid voor zorg door middel
van een restitutiesysteem de toegankelijkheid van deze zorg linksom of rechtsom
uiteindelijk toch moeilijker maakt. Niet alleen de toegankelijkheid, maar
ook de continuïteit is van groot belang.Mijn fractie mist een reactie op de opmerkingen over een overgangsstelsel.
Op basis van artikel 44 Ziekenfondswet zijn verzekeraars verplicht zich minimaal
eens in de vijf jaar te beraden op de inhoud van hun contracten. Uiteraard
mag de continuïteit van de zorg hierdoor niet in gevaar komen. Toen wij
die mogelijkheid vastlegden in de Ziekenfondswet is dat uitdrukkelijk bepaald.
Wat zijn de gevolgen voor de verzekerde als de verzekeraar besluit een bepaald
contract met een zorgaanbieder niet opnieuw af te sluiten? Daarvoor kunnen
redenen zijn. Is er dan wel een verplicht overgangsstelsel voor een verzekerde
van wie de zorg is aangevangen voor het verstrijken van de termijn, terwijl
de zorg doorloopt na het verstrijken ervan. Graag krijg ik alsnog een adequate
reactie op deze opmerkingen. Overigens heb ik een amendement in de maak dat
dit regelt. Dat amendement en die verankering in de wet lijken tegemoet te
komen aan de constatering van Zorgverzekeraars Nederland in hun commentaar
op het wetsvoorstel dat zo'n overgangstermijn verankerd moet zijn in de wet.Naarmate er meer marktwerking komt, wordt de positie van de Mededingingswet
steeds belangrijker. Op zich heeft mijn fractie er alle begrip voor dat de
verplichting om te komen tot raamovereenkomsten komt te vervallen. Zoals wij
in het verslag al hebben aangegeven, vraagt mijn fractie zich wel af of wij
uiteindelijk niet door een stringentere interpretatie van de mededingingswetgeving
ertoe zullen komen dat ook soms vrij gedetailleerde vrijwillige modelovereenkomsten
uit de verschillende branches niet meer mogen op basis van deze wetgeving.
Mijn fractie is er een tegenstander van dat bijvoorbeeld huisartsen of kleine
instellingen als het ware worden gedwongen tot ingewikkelde en tijdrovende
individuele onderhandelingen met allerlei zorgverzekeraars. Hoe beoordeelt
de minister de realiteit van deze situatie? Graag ontvangen wij de toezegging
dat de minister bij de minste signalen hierover maatregelen zal nemen.Zoals de regering in de stukken aangeeft, hebben zorgkantoren in zekere
zin een monopolie in hun regio. Omdat ze geen economische activiteiten aanbieden,
vallen ze vervolgens niet onder de Mededingingswet. Patiënten zullen
dus het risico kunnen lopen dat zij niet in hun regio terechtkunnen voor de
door hen gewenste zorg. Deze complicatie geldt temeer als ook de zorgverzekeraar
vrijwel een monopolie heeft in een bepaalde regio. De SGP-fractie verwacht
dat de voorliggende wetgeving gemakkelijk leidt tot een versterking van de
monopoliepositie van zorgkantoor en zorgverzekeraar. Welke middelen en mogelijkheden
heeft de minister om in een dergelijke situatie in te grijpen, met dat verschil
met de huidige situatie dat niet de overheidsregulering, maar de sterke positie
van zorgverzekeraar en in het verlengde daarvan het zorgkantoor de dienst uitmaakt? Komt hierdoor het systeem niet opnieuw in een klem te
zitten waarin wij het niet meer wilden hebben?Ten slotte een meer technisch, maar daarom niet minder belangrijk punt.
De regering stelt dat reglementen steeds belangrijker worden voor de zorgverzekeraar,
omdat zorgverzekeraars over steeds meer onderwerpen regels mogen stellen.
Een dergelijk reglement kan een grote rol vervullen in de transparantie voor
de verzekerde. Verdient het uit het oogpunt van transparantie en vanwege de
toenemende diversiteit van het aanbod van zorgverzekeraars niet de voorkeur
om dit reglement alsnog verplicht te stellen? Kort gezegd, verdient het niet
de voorkeur de kan-bepaling te wijzigen in een zal-bepaling?De heer Rouvoet (ChristenUnie):Voorzitter. Wij hebben het vandaag over de stapsgewijze afschaffing van
de omgekeerde contracteerplicht tussen zorgverzekeraars en zorginstellingen
en de daaraan verbonden afschaffing van de landelijke modelcontracten, de
zogenaamde UVO's. Dat klinkt niet spannend, maar is wel verstrekkend. Helemaal
nieuw is het natuurlijk niet: al sinds 1992 geldt de contracteerplicht niet
meer voor de vrijeberoepsbeoefenaren. De stap wordt noodzakelijk geacht, gelet
op de ingeslagen weg naar gereguleerde concurrentie en marktwerking in de
zorg. De fractie van de ChristenUnie heeft zich niet afgesloten – ik
formuleer het bewust op deze wijze – voor de introductie van die gereguleerde
marktwerking in de zorg, omdat zij geen andere weg ziet die leidt tot een
betere organisatie van de zorg en een meer beheerste ontwikkeling van de zorguitgaven.
Wel vinden wij het van het grootste belang dat de weg ernaartoe een zorgvuldige
is en omkleed is met de nodige waarborgen tegen ontsporingen. Onze vragen
bij dit wetsvoorstel richten zich, zoals ook uit het verslag blijkt, met name
op de gevolgen en risico's voor het zorgaanbod en voor de positie van zorginstellingen
en zorgvragers.Allereerst enkele vragen over de reikwijdte en fasering van de opheffing
van de contracteerplicht. Het stelt enigszins gerust dat in het wetsvoorstel
op dit moment slechts de mogelijkheid wordt gecreëerd om voor deelmarkten
de contracteerplicht op te heffen, en dat niet bij vaststelling van dit wetsvoorstel
plotseling de hele zorgmarkt is vrijgegeven. Ondanks die beperkte reikwijdte
is het van belang te weten of de zorginstellingen er klaar voor zijn om over
te gaan op vrije onderhandelingen, bijvoorbeeld wanneer 10% van de DBC's per
1 januari 2005 vrij onderhandelbaar worden. De invoering is al een keer
uitgesteld omdat de voorbereiding meer tijd vroeg. Is het de bedoeling van
de minister om de contracteerplicht per 1 januari ineens ook voor al
deze DBC's op te heffen? Wordt het parlement nog betrokken bij de totstandkoming
van de algemene maatregel van bestuur?De geplande afschaffing van de contracteerplicht voor de extramurale AWBZ-zorg –
eveneens per 1 januari 2005 – roept bij mijn fractie nog andere
vragen op. De instellingen die actief zijn op het gebied van deze zorg, wijzen
mijns inziens terecht op de machtsongelijkheid tussen de vele contractpartijen
aan de zorgaanbodkant en de ene contractpartij – het zorgkantoor –
aan de verzekeraarskant. Dat geeft een zeer ongelijke onderhandelingssituatie
omdat de zorgaanbieders linksom of rechtsom met het zorgkantoor overeenstemming
moeten bereiken, terwijl het omgekeerde niet het geval is. Het mag zo zijn
dat er geen sprake is van strijdigheid met het mededingingsrecht, enige spanning
zie ik hier wel. Mijn vraag is of in het geval van de extramurale AWBZ-zorg
niet gewacht moet worden met het afschaffen van de contracteerplicht en de
landelijke UVO's totdat er meer zorginkopers actief zijn in deze sector. Waarom
wacht de minister niet op de invoering van de standaardverzekering waarin
delen van de AWBZ zijn opgenomen en waarbij ook een meer uniform verzekeraarslandschap
zal zijn ontstaan zonder de dominante positie van de zorgkantoren?Mevrouw Schippers (VVD):De monopolistische positie van de zorgkantoren is ons ook een doorn in
het oog, maar wat ik nu wil zeggen, is dat er altijd nog kan worden gekozen
voor het persoonsgebonden budget van de AWBZ. Dat is een belangrijk verschil
ten opzichte van de onderhavige voorstellen waarin geen restitutiemogelijkheden
zitten in de cure.De heer Rouvoet (ChristenUnie):U hebt gelijk, ten aanzien van het tweede compartiment is een nuancering
te maken in verband met de mogelijkheid van het persoonsgebonden budget. Toch
wil ik de reactie van de minister op de door mij geschetste machtsongelijkheid.
Het hele veld is immers nog in beweging en ik wil meer zicht op de positie
van de zorgkantoren als het gaat om de contracteerplicht. Als ontsporingen
dreigen, moeten wij er tijdig bij zijn. De minister zal ongetwijfeld ook zeggen
dat er altijd nog zoiets is als het persoonsgebonden budget.Zowel ten aanzien van de AWBZ-zorg als ten aanzien van de curatieve zorg
maak ik mij zorgen over de blijvende beschikbaarheid van zogenoemde "onrendabele
zorg". Onder druk van de commercialisering kunnen gaten ontstaan in het zorgaanbod
in dunbevolkte plattelandsregio's. Ook bestaat het risico dat bepaalde categorieën
zorg omwille van bedrijfseconomische overwegingen sneuvelen als een zorginstelling
die zorg niet langer als commercieel haalbaar beschouwt. Zal hierdoor in bepaalde
regio's en ook voor bepaalde categorieën patiënten het zorgaanbod
niet verschralen? Welke waarborgen biedt dit wetsvoorstel dat dat niet gebeurt?
Trekt de overheid zich hier helemaal terug of ziet zij toch een vangnetfunctie
voor zich weggelegd? Dit raakt ook aan de vraag hoever de zorgplicht van de
verzekeraar reikt. Is de zorgverzekeraar verplicht te zorgen voor voldoende
gespreid regionaal aanbod van zorginstellingen, of wordt dat helemaal aan
de commerciële belangenafweging overgelaten? Als er geen wettelijke eisen
ten aanzien van regionale spreiding worden gesteld, deel ik de vrees van de
Raad van State voor een verdunning van het regionale zorgaanbod.Wat de zorgplicht betreft, heeft mijn fractie gevraagd naar de relatie
met artikel 22 van de Grondwet. Ik vraag mij af of de regering niet te gemakkelijk
voorbijgaat aan de overheidsverantwoordelijkheid die daarin wordt geformuleerd
door te stellen dat deze niet inhoudt dat de overheid de zorg zelf moet organiseren.
Als er ondanks de ruimte en kaders die de overheid biedt onvoldoende aanbod
is, lijkt mij dat er op grond van de Grondwet een taak –
een vangnetfunctie – blijft liggen voor de overheid. Hoe oordeelt de
minister hierover?Een zeer waarschijnlijk gevolg van dit wetsvoorstel is dat zorginstellingen
zich voor strengere eisen zien geplaatst met betrekking tot hun financiële
weerbaarheid. Het gesloten systeem – de gedwongen winkelnering –
gaf immers voldoende zekerheid over de afname van het zorgaanbod. Het vervallen
van de contracteerplicht zal echter die zekerheid verminderen. Het kan in
het uiterste geval zelfs leiden tot faillissementen. Kan de regering bevestigen
dat de volledige invoering van de DBC-bekostiging niet eerder plaatsvindt
dan wanneer er duidelijkheid bestaat over de financiering van de kapitaallasten?
Wat zullen de toegenomen bedrijfsrisico's betekenen voor de hoogte van de
zorgpremies? Als zorginstellingen zich genoodzaakt zien om hun vermogenspositie
te verbeteren, zal dit uit de tarieven moeten komen en die worden doorberekend
in de ziektekostenpremies. Mijn vrees is dan ook dat wat met de ene hand aan
prijsverlaging als gevolg van concurrentie wordt gegeven, met de andere hand
via een forse prijsverhoging bedoeld voor risicodekking weer wordt afgenomen
met een nettoresultaat van misschien wel nul, maar mogelijk zelfs negatief
voor de premiebetaler. Wil de minister hierop reageren?De afschaffing van de verplichte modelcontracten (UVO's) is een ander
belangrijk onderdeel van dit wetsvoorstel. Het lijkt mij dat dit het prijsniveau
evenmin in gunstige zin zal beïnvloeden. Zal er niet een hoge administratievelastendruk
ontstaan doordat de zorgaanbieders/zorginstellingen met iedere zorgverzekeraar
afzonderlijk over een al of niet gedetailleerd contract zullen moeten onderhandelen?
Hoe groot schat de minister het effect daarvan op de prijzen en daardoor op
de premies?Ook na opheffing van de contracteerplicht blijft het maar zeer de vraag
of de concurrentie tussen zorgaanbieders werkelijk van de grond zal komen.
De ervaringen met de vrijeberoepsbeoefenaren stemmen op dit punt niet positief,
want dezen "smeedden zich aaneen tot voor de zorginkoper niet te passeren
machtsblokken", zo schrijft de regering zelf. Het lijkt mijn fractie van groot
belang dat duidelijkheid ontstaat over de vraag welke samenwerkingsvormen
tussen zorginstellingen wel en welke niet conform het mededingingsrecht zijn.
De oprichting van een toezichthouder zal tot de nodige correctie op marktverstorend
optreden moeten leiden. Ik vraag toch nog maar eens naar de actuele stand
van zaken bij de oprichting van de zorgautoriteit.Transparantie, dus de mate waarin zorgvragers inzicht hebben in het zorgaanbod,
wordt door veel economen een kritische succesfactor genoemd voor het welslagen
van de marktwerking. Wat dat betreft ben ik nieuwsgierig naar de uitwerking
van de inspanningen die in de nota naar aanleiding van het verslag worden
opgesomd om te komen tot een "balanced score card", die objectieve, vergelijkbare
informatie moet verschaffen over de kwaliteit van het zorgaanbod. Ik heb hier
eerder voor gepleit. Kan de minister de Kamer informeren over de stand van
zaken en ook over de bedoelingen? Hij kan dit wat mij betreft ook schriftelijk
doen. Mijn fractie vindt het belangrijk dat ook consumenten kunnen beschikken
over toegankelijke informatie, als het ware net zo simpel en direct als het
Michelinsterrensysteem.Aan de andere kant hebben consumenten in het beoogde stelsel voornamelijk
indirect mogelijkheden om selectief te zijn in hun zorggebruik, omdat de zorgverzekeraar
over de inkoop gaat. Ik blijf wat dit betreft een wat ongemakkelijk gevoel
houden bij de vraag of zorgverzekeraars er in het nieuwe zorgstelsel wel voldoende
belang bij krijgen om de belangen van de consumenten centraal te stellen.
Verzekerden hebben immers maar een zeer beperkt drukmiddel om een goede zorginkoop
af te dwingen: één keer per jaar kunnen zij wisselen van verzekeraar.
Zeker als zij dit niet massaal doen, zet dit niet veel zoden aan de dijk,
ben ik bang. Dit zeg ik ook in reactie op het antwoord op een vraag van mijn
fractie dat in de nota naar aanleiding van het verslag is opgenomen, namelijk
dat een verzekerde maar van verzekeraar moet wisselen als zijn verzekeraar
toevallig geen contract heeft met een zorgaanbieder in zijn regio. Daar heb
je niet veel aan als je een acute operatie moet ondergaan, lijkt mij! Het
ruimte bieden voor restitutie – dat bij particuliere verzekeraars al
mogelijk is – geeft wat dit betreft meer vrijheid aan de zorgvrager
en mijn fractie verwelkomt dan ook de opening die het wetsvoorstel biedt om
over te stappen op restitutie op deelmarkten die voldoende transparant zijn
en voldoende aanbod kennen.Ik heb nog wel een vraag over de voorwaarden die op pagina 12 van de memorie
van toelichting worden beschreven. Daar staat dat in de desbetreffende algemene
maatregel van bestuur kán worden bepaald dat het aan verzekeraars wordt
overgelaten of zij kiezen voor een restitutiesysteem zonder overeenkomsten.
Mijn vraag is of duidelijk is wanneer een zorgverzekeraar verplicht wordt
om bij overgang naar een restitutiemodel toch onderliggende contracten te
sluiten met zorgaanbieders. Wat bepaalt aan de andere kant of de verzekerden
al of niet verplicht zijn om de zorg alleen af te nemen bij gecontracteerde
zorgaanbieders? Vooral dit laatste betekent weer een inperking van de ruimte
voor verzekerden om selectief om te gaan met hun zorginkoop. Ik krijg graag
een verheldering op dit punt.Bij het leveren van een inbreng voor het verslag is het ook bij mijn fractie
onopgemerkt gebleven dat de voorhangprocedure voor mutaties in het verzekerde
AWBZ-pakket in het onderhavige wetsvoorstel wordt geschrapt. Daarmee verliest
de Kamer toch de grip op een cruciaal onderdeel van de AWBZ. De argumentatie
van de regering is dat er geen behoefte meer zou zijn aan een voorhang, omdat
het voornemen verlaten is om delen van het tweede compartiment over te hevelen
naar het eerste. De voorhangprocedure geldt echter evenzeer voor de omgekeerde
route en daarvoor bestaan wel degelijk voornemens. Ik hoor graag de reactie
van de minister op dit punt. Ik overweeg om op dit punt een amendement in
te dienen. Ik wacht echter het verloop van het debat af, want als de minister
dit zelf wil herstellen, is mij dat welkom.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):Voorzitter. Meer keuzevrijheid voor verzekerden, vraag en behoefte van
cliënt centraal, lokaal maatwerk, kostenbeheersing en minder bureaucratie
zijn belangrijke uitgangspunten van het kabinetsbeleid. Wij
zijn daar ook voor, maar dit wetsvoorstel draagt daar in onze ogen niet toe
bij, integendeel.Allereerst het punt van de keuzevrijheid waarover wij al veel gesproken
hebben. Het is een mooi woord en wie is er niet voor? Met het wetsvoorstel
wordt echter alleen de keuzevrijheid van verzekeraars beoogd, niet die van
cliënten. Met het wetsvoorstel wordt een veel grotere onderhandelings-
en contracteervrijheid voor commerciële verzekeraars geregeld. Het probleem
is dat het voorstel tot minder keuzevrijheid voor patiënten leidt, terwijl
het daar juist om te doen was. Verzekerden kunnen met het voorstel namelijk
alleen zorg halen bij de zorgaanbieders waarmee een contract is gesloten.
Het is dus wellicht niet meer mogelijk om oud te worden in het dorp waar iemand
is geboren. Verder bestaat het risico dat verzekeraars helemaal eigen keuzes
maken en bijvoorbeeld alleen in de eigen regio een overeenkomst sluiten. Kan
ik straks nog mijn verpleeghuis, ziekenhuis of specialist kiezen? Nee, dat
bepaalt mijn verzekeraar. Ik kan alleen nog voor een verzekeraar kiezen, tenminste
in theorie. Omdat de verzekeraar wel acceptatieplicht heeft ten aanzien van
het basispakket maar niet ten aanzien van de aanvullende verzekering, is het
kiezen voor een verzekeraar voor veel mensen een tamelijk academische zaak.
Daarmee valt de belangrijkste pijler onder het stelsel van kabinetsvoorstellen,
namelijk dat de verzekerde centraal staat, weg. Wij hebben een amendement
ingediend waarmee wordt beoogd de keuzevrijheid van de patiënt te garanderen.
Als het amendement wordt aangenomen, kan de verzekerde kiezen voor een aanbieder;
de vergoeding daarvoor loopt op tot een maximumtarief, verbonden aan CTG-indicatie
of eventueel een ander maximum zodat de kosten niet de pan uit rijzen.Het wetsvoorstel heeft ook meer lokaal maatwerk ten doel. Wij zien echter
niet dat dit met het voorstel bereikt wordt. Welk belang heeft een niet-lokale
verzekeraar bij lokaal maatwerk? In het debat wordt wel eens gesuggereerd
dat zorgverzekeraars die voor een deel lokaal van aard zijn, dat ook wel blijven.
Er zijn echter veel verzekeraars voor wie dat in het geheel niet geldt. Als
de relatie met het buitenland wordt vergemakkelijkt, is het helemaal de vraag
of een verzekeraar voeling houdt met een regio. Uit rapporten over de zorg
blijkt voortdurend dat samenwerking tussen instellingen ten behoeve van ketenzorg
een knelpunt is. De voorstellen van het kabinet staan haaks op dat streven.
Concurrentie en voortdurende contracteeronzekerheid bevorderen samenwerking,
en dus lokaal maatwerk, niet. De zorgaanbieders komen in een ongelijke positie
te staan ten opzichte van de zorgverzekeraars. De zorgverzekeraar verwordt
al gauw tot een grote monopolist; door fusie zijn er steeds minder verzekeraars.
Eigenlijk hebben wij op dit moment te maken met acht grote verzekeraars, waardoor
de onderhandelingsverhouding moeizaam en ingewikkeld wordt.Ook de kostenbeheersing wordt door het kabinet belangrijk geacht. Wij
vinden dat punt ook belangrijk. De vrije onderhandelingen, zoals met het voorstel
beoogd wordt, moeten leiden tot lagere prijzen. Waarschijnlijk is in grote
delen van de zorg het omgekeerde echter het geval. Een bekende, eenvoudige
voorwaarde voor marktwerking is immers dat er sprake is van voldoende aanbod.
Dat is er niet. Door bestuurskundigen van de Universiteit van Twente wordt
dan ook een tweedeling in de zorg voorspeld. In de cure zal de vrije onderhandeling
tot hogere prijzen leiden. Daar is immers sprake van schaarste waardoor de
onderhandelaars een machtige positie hebben. In de care zal er waarschijnlijk
wel voldoende aanbod zijn, zeker als het kabinet doorgaat met het uit het
pakket gooien van zaken. Dit zal leiden tot lagere prijzen en lagere salarissen,
maar het risico bestaat dat ook de kwaliteit omlaag gaat. Daarmee komt de
kwaliteitsverantwoordelijkheid van het kabinet in het geding. Op deze manier
breng je de prijzen omlaag waar deze al laag zijn, terwijl dit niet gebeurt
waar je dat wilt en waar de prijzen al hoog liggen, namelijk in de medisch-specialistische
zorg. Wat is de reactie van de minister op deze niet alleen door mij, maar
ook door deskundigen geuite verwachting? Waarschijnlijk zal er ook kostenverhoging
optreden als gevolg van het feit dat zorginstellingen meer risicodragend worden
waardoor financiers meer rente zullen vragen. In zo'n beetje ieder debat stellen wij het onderwerp bureaucratie aan
de orde en anders doen anderen dit wel. Het kabinet vindt tenslotte ook dat
de bureaucratie in de zorg moet afnemen. Je kunt van dit voorstel alleen maar
concluderen dat het de bureaucratie enorm zal doen toenemen. Ik doel dan niet
alleen op bureaucratie in de zin van formulieren en registratie, maar ook
in de zin van overleg, onderhandelen en alles wat afleidt van de echte zorg.
Eigenlijk wordt dit ook min of meer toegegeven door het kabinet. Wat vindt
de minister belangrijker, het terugdringen van de bureaucratie of het bevorderen
van marktwerking? Op een gegeven moment moet er toch worden gekozen. Als de
minister ervoor kiest om de bureaucratie terug te dringen, dan zijn vele vormen
van marktwerking niet gewenst. Het is daarom verbazingwekkend dat er geen
bureaucratietoets is uitgevoerd. Wij zouden graag zien dat deze er alsnog
komt. Dat is wat laat, maar beter laat dan nooit. Het zou goed zijn als deze
toets vóór het debat over de administratieve lasten in de zorg
is uitgevoerd. Graag een reactie van de minister op dit dringende verzoek.Ik kom nu te spreken over de rol van de overheid. De overheid trekt zich
terug. Hoe kan de overheid dan toch de kwaliteit, de betaalbaarheid en de
toegankelijkheid van de zorg garanderen? Het is ons niet helemaal duidelijk
wat nu nog de bevoegdheden van de minister zijn. Hoe kan hij bij zorgverzekeraars
ingrijpen? Dat zijn toch private ondernemingen? Er is de verwachting dat zorgverzekeraars
de belangen van verzekerden voor ogen hebben. Wat als deze verwachting niet
uitkomt? Zorgverzekeraars hebben tenslotte ook nog een heleboel andere belangen.In de ogen van de GroenLinks-fractie is de invulling van de zorgplicht
bij uitstek een taak van de politiek. De politiek dient een uitspraak te doen
over de aanvaardbare reisafstand en aanvaardbare wachttijden. Dat kunnen wij
niet aan zorgverzekeraars overlaten. Zouden wij dat wel doen, dan zouden wij
in strijd komen met de Grondwet die de overheid verplicht om de kwaliteit
van de zorg te garanderen. Vanwege deze verantwoordelijkheid van de overheid
hebben wij twee amendementen ingediend. Het ene heeft betrekking op het invullen
van de zorgplicht. Wij willen graag dat nader wordt bepaald
wat die plicht moet inhouden zodat in ieder geval zeker is dat cliënten
een bepaalde maximale wachttijd en een bepaalde maximale reisafstand hebben.
Verder vinden wij dat veranderingen in de aard en omvang van het pakket moeten
worden geregeld via een zware voorhangprocedure. Dit mag niet even op een
achternamiddag worden geregeld.Ten slotte ga ik in op de kwaliteit en de rol van zorgprofessionals. Opvallend
is dat het voorstel erop gericht lijkt te zijn om georganiseerde beroepsverenigingen
in de zorg min of meer uit te schakelen en commerciële zorgverzekeraars
meer macht te geven. Waarom heeft het kabinet dan zoveel meer vertouwen in
de verzekeraars en zo weinig vertrouwen in de professionals? Hoe verhoudt
zich dit tot het gegeven dat het belangrijk zou moeten zijn dat de kwaliteit
van de zorg op orde is? Dat is een zaak waar de professionals over het algemeen
meer oog voor hebben dan de zorgverzekeraars. Verder zijn wij erg bezorgd
over de kwaliteit van de zogenaamde onrendabele lijnen, te weten complexe
en dure zorg in heel dunbevolkte regio's. Graag ontvangen wij van de minister
een reactie daarop. Hoe ziet hij dit?De voorzitter:Hiermee zijn wij gekomen aan het eind van de eerste termijn van de kant
van de Kamer. Ik schors de vergadering tot 12.10 uur. Ik deel aan de leden
mee dat ik probeer de termijn van de kant van de regering om 12.50 uur af
te ronden, omdat daarna de aanbieding plaatsvindt van de jaarverslagen door
de minister van Financiën. De regering heeft dan ongeveer de helft van
de tijd die de Kamer nu heeft opgesoupeerd.De vergadering wordt van 11.53 uur tot 12.10 uur geschorst.De voorzitter:Ik heropen de vergadering en deel aan de leden mede dat ik voornemens
ben om de eerste termijn van de kant van de regering uiterlijk om 12.50 uur
af te ronden, omdat de zaal dan volloopt in verband met het aanbieden van
de jaarverslagen door de minister van Financiën. Aangezien minister Hoogervorst
vandaag nog andere verplichtingen heeft, zal de tweede termijn van dit debat
volgende week worden gehouden. Ik verzoek de leden om terughoudend te zijn
met het plaatsen van interrupties, zodat wij de vergadering echt om 12.50
uur kunnen schorsen.Minister Hoogervorst:Voorzitter. Het feit dat het debat wordt opgesplitst in een eerste termijn
nu en een tweede termijn volgende week stelt mij in de gelegenheid om mij
in eerste instantie op hoofdlijnen te concentreren. Ik zal mij inspannen om
de leden op tijd voor het vervolg van dit debat schriftelijke antwoorden te
doen toekomen op de meer technische vragen en een reactie op de ingediende
amendementen. Dan hoop ik dat wij de tweede termijn volgende week op een vlotte
manier kunnen afwerken.Het hoofddoel van dit wetsvoorstel is om binnen het bestaande overeenkomstensysteem
in de Ziekenfondswet en de AWBZ te komen tot een meer dynamische zorginkoop
door ziekenfondsen. Veel verzekeraars zijn al op de goede weg en investeren
nu al het nodige in een goede zorginkoop, onder meer door het instrument van
de aanbesteding. Dat geldt vooral bij de hulpmiddelen. Dit wetsvoorstel brengt
ziekenfondsen ook in een meer gelijkwaardige positie met aanbieders. Ik denk
dat dit een goed uitgangspunt is om te komen tot goede en doelmatige overeenkomsten
in het belang van de verzekerde of zoals mevrouw Schippers het zei: de bedoeling
is dat er meer waar voor het geld wordt geleverd. Er wordt heel veel geld
betaald en er wordt heel veel waar geleverd, maar de verhouding kan beter.Ik heb in het debat in de Kamer twee hoofdlijnen opgemerkt. Er zijn leden
die het niet zien zitten dat er meer marktwerking komt en een versterking
van de positie van de verzekeraars ten opzichte van de zorgaanbieders, inclusief
de mogelijkheid dat sommige zorgaanbieders wel eens niet gecontracteerd zouden
mogen worden. Zij zien daar bezwaren aan zitten. Dat is vooral het standpunt
van mevrouw Kant. Ik ben het er niet mee eens, maar het is in ieder geval
duidelijk. Mevrouw Kant zegt om die reden helemaal geen behoefte te hebben
aan deze wet. De meeste leden willen wel graag de omwenteling meemaken naar
een meer vraaggestuurd stelsel waarin de aanbieders het niet allemaal voor
het zeggen hebben. Dat moet dan betekenen dat er niet meer in alle gevallen
sprake is van een contracteerplicht. Als verzekeraars immers moeten onderhandelen
met zorgaanbieders, in de wetenschap dat er altijd een contract uit moet rollen,
omdat zij verplicht zijn om contracten te sluiten, dan weten wij allemaal
dat het nooit een serieuze onderhandeling wordt en dat de zorgaanbieder rustig
achterover kan zitten en wachten tot al zijn wensen worden ingewilligd. Mevrouw
Vietsch zei aan het begin van haar inbreng dat zij die omslag naar een vraaggestuurd
stelsel graag wil en dat zij heel goed beseft dat het afschaffen van de contracteerplicht
daarvoor echt nodig is. Het is een sine qua non om meer vraagsturing in het
stelsel te kunnen aanbrengen. Er zijn veel vragen gesteld over de mogelijke
risico's die het afschaffen van de contracteerplicht met zich meebrengt. Het
belangrijkste risico dat wordt genoemd, is dat de keuzeopties voor de patiënt
worden ingeperkt en dat wellicht het zorgaanbod verschraalt.Ik kan mij voorstellen dat er zorgen zijn. Ik zal proberen om die zoveel
mogelijk weg te nemen. Als die zorgen zo primair zijn, zou men niet aan deze
route moeten beginnen. Als men wil dat de contracteerplicht wordt afgeschaft
en als men wil dat de verzekeraar en de verzekerden in een betere positie
komen ten opzichte van de zorgaanbieder, moet men accepteren dat er niet altijd
een contract wordt afgesloten en dat de verzekeraar geen contracten zal afsluiten
met het hele land. Er moeten keuzes worden gemaakt. De vraag is of dit er
in de praktijk toe zal leiden dat er een grote verschraling van het aanbod
voor de verzekerde ontstaat. Ik denk om een groot aantal redenen dat dit zeer
onwaarschijnlijk is.Ik wil vooropstellen dat ik niet als een dolleman ga beginnen om marktwerking
in de zorg te introduceren. Daarvoor is het allemaal te nieuw. Ik erken ook
dat er risico's aanwezig zijn. Wij moeten er op een voorzichtige manier mee
beginnen. Daarom zeg ik, anders dan een van mijn voorgangers, niet dat wij
binnen een halfjaar alle geleverde diensten in de zorg vrij onderhandelbaar
zullen maken. Wij zijn begonnen met een selectie van diensten in de ziekenhuiszorg
die zich vooral richten op electieve zorg. Het gaat dus niet
om acute zorg. Het gaat om zorg die ruim beschikbaar is in ons land. Er is
een goed aanbod aanwezig voor de verzekeraars. Wij beginnen dus met een segment
uit de markt waarvan wij het gevoel hebben dat wij er geen onverantwoorde
risico's mee lopen.Ik kan mij voorstellen dat de Kamer zich enige zorgen maakt over de vraag
hoe waarschijnlijk het is dat verzekeraars maar heel beperkt contracten zullen
sluiten met de ziekenhuizen in hun omgeving. Ik denk dat het onwaarschijnlijk
is dat dit gebeurt. Ik weet ook uit geluiden die ik heb gehoord uit de zorg,
zowel van de aanbieders als van de verzekeraars, dat de meeste verzekeraars
hun best zullen doen om in hun eigen regio ruim in te kopen. Zij weten natuurlijk
ook wel dat zij niet kunnen verkopen aan hun verzekerden dat mensen die bijvoorbeeld
in Maastricht wonen naar Groningen moeten voor een ingreep die ook in de regio
kan worden uitgevoerd. Dat gaat niet gebeuren. Ik ben ervan overtuigd dat
er in de praktijk ruime keuzemogelijkheden zullen worden aangeboden.Mevrouw Kant (SP):Ik maak mij geen zorgen over de vraag hoe ruim het aanbod is. Ik maak
mij zorgen over de selectie in het aanbod die verzekeraars kunnen maken. Ik
maak mij geen zorgen over ingrepen die veel worden verricht, zoals knieoperaties
of heupoperaties. Een goed functionerende anorexiakliniek die maar voor een
selectief aantal patiënten geschikt is, zal echter misschien moeten sluiten.Minister Hoogervorst:Daar hebben wij het nu ook niet over. Wij hebben het nu over doorsnee
operaties die wij in de marktwerking gaan onderbrengen. Er is op dit moment
geen grote Nederlandse markt voor een heel gespecialiseerde anorexiebehandeling.
Ik ga ook niet de acute zorg in de aanbieding doen. Wij hebben het zorgvuldig
bekeken; wij hebben gekeken naar doorsneewerk – om het oneerbiedig te
zeggen: lopendebandwerk – dat goed voorhanden is, waar een ruim aanbod
van voorhanden is en waarbij ook ZBC's ingeschakeld kunnen worden.Mevrouw Kant (SP):Ik denk dat u hier de inschattingsfout maakt dat er zo gemakkelijk onderscheid
gemaakt kan worden binnen de zorg en tussen dit soort zorg. Immers, ook binnen
de heup- en knieoperaties heb je misschien bij speciale afwijkingen weer speciale
behandelingen nodig. Het gaat mij niet om de heel voorspelbare zorg, maar
juist om de iets complexere zorg.Minister Hoogervorst:Misschien mag ik hierbij ingaan op een andere zorg die is geuit; je hebt
het dan over de medisch noodzakelijke zorg die heel specifiek is. Is dan een
verzekeraar verplicht om die dienst aan te bieden of te vergoeden, ook als
hij hem niet heeft ingekocht? Het antwoord daarop is: bij medische noodzaak
is dit inderdaad het geval. De zorg daarover hoeft dan ook niet te bestaan.De heer Heemskerk (PvdA):U zegt dat u niet verwacht dat zorgverzekeraars slechts een heel beperkt
aanbod zullen gaan contracteren. U verwacht het niet, maar u geeft in uw antwoorden
aan dat exclusiviteit mogelijk is. Mijn vraag is niet of u denkt dat alle
mensen in het water springen, maar mijn vraag is: stel dat iemand in het water
springt, wat gaat u dan doen? Immers, als er een exclusieve afspraak is tussen
één zorgverzekeraar en één zorgaanbieder, dan
komt niemand er meer tussen en worden zij er allebei heel veel beter van,
want zij hebben dan een monopolie gecreëerd.Minister Hoogervorst:Nee, zo ligt het niet. Het eerste waar ik het in dit verband over had,
is wat je de garantie van de markt zou kunnen noemen. Het is namelijk mijn
overtuiging dat een beetje verzekeraar het zich niet zal kunnen veroorloven
om mondjesmaat in te kopen, omdat hij dan zijn cliënten verliest. Wij
verkeren in Nederland in de gelukkige omstandigheid dat cliënten kunnen
kiezen welke verzekeraar zij kunnen nemen. Ik ben verleden week in Parijs
geweest bij een OESO-bijeenkomst van gezondheidsministers en daarbij bleek
mij dat wij hierin redelijk uniek zijn in de westerse wereld, namelijk dat
wij een sociale verzekering hebben waarbij verzekerden hun verzekeraars kunnen
kiezen. Ik kan u verzekeren dat de verzekeraars er buitengewoon zenuwachtig
over zijn dat de verzekerden dit kunnen. De verzekeraar zal dus wel moeten,
zo is mijn stellige overtuiging. Dan heb je nog de vraag dat wij te maken
zouden kunnen hebben met een idiote verzekeraar die niet weet hoe hij zijn
markt moet bedienen en alleen zorg op meer dan 100 kilometer afstand aanbiedt.
Stel nu dat er zo'n idiote verzekeraar is en dat hij niet onmiddellijk failliet
gaat: dan is er altijd nog het CTZ – straks de zorgautoriteit –
dat erop toeziet of de verzekeraar zijn zorgplicht nakomt; deze wettelijke
bepaling zal namelijk ook in het nieuwe stelsel blijven bestaan. Hij zal voldoende
aanbod moeten contracteren om zijn verzekerden te kunnen bedienen.De heer Heemskerk (PvdA):De zorgverzekeraar die een exclusieve afspraak maakt met de enige zorgaanbieder
die er is, is geen idiote zorgverzekeraar maar een briljante zorgverzekeraar,
want deze creëert iets unieks, zodat wij allemaal naar hem toe zullen
moeten gaan. Dat is echter iets dat wij niet moeten laten gebeuren. Wat gaat
de minister derhalve doen aan een exclusieve afspraak?Minister Hoogervorst:Als er exclusieve afspraken worden gemaakt die ertoe leiden dat alleen
de verzekerden van één bepaalde verzekeraar aan hun knie geopereerd
kunnen worden, bij wijze van spreken, dan zal de NMa ingrijpen. Dat verwacht
ik althans, want ik ga daar niet over, maar dat is waar wij de NMa voor hebben.De heer Van der Vlies (SGP):De minister stelt – daar ben ik hem erkentelijk voor – dat
een zorgverzekeraar de medisch noodzakelijke zorg moet afdekken. Tegelijkertijd
zal de verzekeraar het wel nalaten om een te schraal pakket aan te bieden,
want dan prijst hij zichzelf uit de markt in het kader van de keuzevrijheid
van cliënten en patiënten. In die breedte zal dus wel worden voorzien.
Maar nu de diepte, want daar ging mijn vraagstelling over: als het de ernstige
en langdurige zieken betreft. Hoe diep wordt gegarandeerd dat men dient te
gaan?Minister Hoogervorst:Ik had het over de medisch noodzakelijke zorg. Daaruit volgt natuurlijk
ook dat een behandeling netjes moet worden afgemaakt, ook als het contract
met de zorgaanbieder zou komen te vervallen. Voor het commitment
ten opzichte van de langdurig zieke bestaat een keiharde acceptatieplicht
in het wettelijk basispakket dat meer dan 90% van de totale zorgverlening
in ons land behelst. De zorgverzekeraar heeft op basis daarvan geen enkele
mogelijkheid om deze mensen te weigeren. Hij wordt daar ook voor gecompenseerd
via het Vereveningsfonds. Dat is een van de voorwaarden van ons stelsel. Er
kan natuurlijk geen sprake van zijn dat mensen met langdurige en zware ziektes
tussen wal en schip geraken.Mevrouw Vietsch (CDA):Voorzitter. Hoe zit het met de contractering in de grensregio? En een
tweede vraag. Een grote zorgverzekeraar kan in zijn contract bedingen dat
zijn patiënten voorrang hebben op de concurrent. Een ziekenhuis kan die
eis, als die zorgverzekeraar de grootste is in de regio, niet weerleggen.
Dat betekent indirect een groot nadeel voor de andere patiënten. Hoe
staat de minister daar tegenover?Minister Hoogervorst:U wilt toch niet dat ik ga verbieden dat verzekeraars met elkaar concurreren
op dienstverlening aan hun verzekerden? In het huidige systeem concurreren
verzekeraars al met elkaar met de boodschap: als u bij mij komt, doen wij
aan wachtlijstbemiddeling en zorgen wij dat u eerder wordt geholpen. Dan zou
je kunnen zeggen dat dit betekent dat iemand anders later wordt geholpen.
Misschien wel, maar een van de drijfveren voor de verbetering van de situatie
in Nederland is juist dat iedereen beter is gaan letten op de patiëntenlogistiek,
waardoor mensen veel vlotter voor een behandeling in een ziekenhuis in aanmerking
komen. De wachtlijsten zijn door de druk die verzekeraars uitoefenen aanzienlijk
verminderd. U ziet hier een gevaar, terwijl het juist mooi is als verzekeraars
dit aan hun verzekerden aanbieden. Dat spoort andere verzekeraars aan, zoals
het ook in de huidige situatie het geval is, om een soortgelijke dienstverlening
aan te gaan. Dus ik denk dat u een gevaar ziet dat niet bestaat. Het is juist
een uitdaging.Mevrouw Vietsch (CDA):Het gaat mij om het monopolie van de zorgverzekeraar. Omdat hij het monopolie
heeft, kan een andere zorgverzekeraar niet dezelfde eisen stellen. Hoe gaan
wij daarmee om? Gaat het zorgorgaan erop toezien dat patiënten in een
bepaalde regio er niet toe gedwongen worden zich bij een bepaalde zorgverzekeraar
aan te sluiten omdat zij anders vijf weken langer op hun behandeling moeten
wachten?Minister Hoogervorst:Nu begrijp ik de vraag van mevrouw Vietsch beter. Natuurlijk moet er streng
op worden toegezien dat verzekeraars die regionaal dominant zijn geen monopoliepositie
krijgen. Overigens zal ook hier de cliënt weer de belangrijkste toezichthouder
zijn. Mochten dit soort situaties zich voordoen, dan zullen andere verzekeraars
er alles aan willen doen om mensen die buiten de boot vallen te bedienen.
Ook wat dat betreft is er een rol weggelegd voor zowel de zorgautoriteit als
de NMa. Daar moeten wij dus beducht voor zijn. In ieder geval moeten wij daar
erg attent op zijn.Mevrouw Vietsch heeft een vraag gesteld over de bereikbaarheid. Alle zorg
die primair met bereikbaarheid te maken heeft, valt in eerste instantie buiten
de marktwerking. Ik heb duidelijk gemaakt dat ik het niet erg aannemelijk
vindt dat bijvoorbeeld acute zorg een onderwerp van gereguleerde marktwerking
zal worden, hoewel een contractvorm met een ambulanceorganisatie ook niet
eeuwig hoeft te duren. Ik heb verleden jaar de financiële randvoorwaarden
voor de bereikbaarheid verstevigd. Binnenkort komen wij te spreken over de
WTZI waarin ik voorstellen heb gedaan om voldoende publieke randvoorwaarden
in het stelsel te kunnen handhaven. Wij hoeven dus niet benauwd te zijn dat
grote delen van het land zonder acute zorg komen te zitten. Wij houden dat
nauwlettend in de gaten.Ik begrijp de bezorgdheid van mevrouw Vietsch, maar zij maakt zich te
veel zorgen. De vrees dat mensen zonder zorg komen te zitten, zal voor 95%
door de markt worden opgelost. Op plaatsen waar gaten vallen, zijn er nog
steeds allerlei publieke randvoorwaarden zoals CTZ, straks de zorgautoriteit,
en de wetgeving op het gebied van mededinging en waarmee onvolkomenheden kunnen
worden voorkomen. Mevrouw Schippers wees terecht op de afschaffing van de contracteerplicht
in 1992 voor de vrijeberoepsbeoefenaren. Ik heb mij laten vertellen dat toen
in deze Kamer precies dezelfde zorgen zijn geuit als vandaag. Daarna is niet
geconstateerd dat er grote gaten in de zorg zijn gevallen.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Ik heb hetzelfde voorbeeld van de vrijeberoepsbeoefenaren aangehaald om
te illustreren dat dit niet leidde tot echte concurrentie onderling, wat de
opzet was. Ik hoop dat de minister op dat aspect nog even terugkomt. Het is
wel de hoofddoelstelling van dit wetsvoorstel.Minister Hoogervorst:Het is heel gecompliceerd. Nu zal voor het eerst sprake zijn van "verplicht
vrije onderhandelingen". Daarvan was niet of nauwelijks sprake bij de vrijeberoepsbeoefenaren.
Wij gaan nu weer een stapje verder.Voorzover er nog problemen overblijven in dit speelveld, heeft mevrouw
Schippers daarvoor een interessante suggestie die zij reeds in een amendement
heeft vervat. Zij wil de keuzevrijheid voor de verzekerde maximaal garanderen.
Zij zal het met mij eens zijn dat het niet waarschijnlijk is dat bij de voorzieningen
in natura de meeste mensen niet goed kunnen worden geholpen. Voor de situatie
waarin om welke reden dan ook een verzekerde behoefte heeft aan een ziekenhuis
voor een bepaalde ingreep omdat hij bijvoorbeeld de dokter daar kent en dat
ziekenhuis niet gecontracteerd is door zijn verzekeraar, wil mevrouw Schippers
die optie openhouden. Zij is van mening dat de verzekerde dan niet het volledige
bedrag behoeft te betalen, zoals in mijn voorstel. In dat geval zou restitutie
moeten kunnen plaatsvinden. Dat betekent in de visie van mevrouw Schippers
niet dat aan de verzekerde het volledige bedrag vergoed kan worden, want dan
heeft deze wetgeving geen zin meer. Mevrouw Kant heeft daar volledig gelijk
in. Als je het wetsvoorstel voorziet van een restitutiemogelijkheid waarin
alle kosten worden vergoed, heeft het voor een zorgverzekeraar geen enkele
zin om te proberen om lagere prijzen te bedingen. Daarom moet naar de mening
van mevrouw Schippers die vergoeding beperkt blijven tot een gemiddelde van
de contracten die de betreffende verzekeraar heeft gesloten.Zelf heb ik niet zo'n behoefte aan dit amendement, omdat naar mijn gevoel
de mogelijkheden die ik voor restitutie bied in dit wetsvoorstel voldoende
zijn. Ik heb er ook geen zwaarwegende bedenkingen tegen. Het vergroot de flexibiliteit
wel enigszins. Ik wil graag de vrijheid hebben om nog eens wat beter na te
denken over de vergoedingssystematiek die mevrouw Schippers in dit voorstel
heeft ingediend. Als zij zegt dat de vergoeding zich moet beperken tot het
gemiddelde van de contracteerkosten van de betreffende verzekeraar, dan is
dat nogal een prijsingreep. Dat kan terecht zijn. Zorgverzekeraars Nederland
heeft al laten weten: wij vinden eigenlijk dat de laagste prijs moet gelden,
omdat wij anders meer betalen dan volgens de goedkoopste contracten die wij
hebben gesloten. Ik vind daar ook wat voor te zeggen, al kun je dan wel bang
zijn dat het leidt tot allerlei flutcontractjes. Ik ben er nog niet uit. Ik
geef mevrouw Schippers graag in overweging haar amendement zodanig te wijzigen
dat de wijze van vergoeding bij AMvB wordt geregeld, zodat wij er nog eens
goed over kunnen nadenken. Ik ben graag bereid met de ontwerp-AMvB naar de
Kamer te komen, zodat wij er nog nader over kunnen discussiëren.De heer Heemskerk (PvdA):De vergoeding is de ene kant van de zaak en is inderdaad een ingewikkelde
materie. Maar onderzoeken tonen aan dat juist het naturamodel een grotere
prikkel geeft aan zorgverzekeraars om echt aan kwaliteitsinkopen te doen.
Graag wil ik van u een reactie op de vraag in hoeverre de mogelijkheid voor
restitutie de kwaliteitsrol ondermijnt.Minister Hoogervorst:Ik denk dat het naturacontract vooralsnog dominant zal blijven, ook vanwege
het gemak voor de verzekerde. Als de restitutie volledig was en dus geen prijsprikkel
meer bevatte, zou u gelijk hebben. Dan krijg je, net als de zorgverzekeraars
nu in de particuliere sfeer doen, risicoselectie en bonnetjes schrijven. Bij
de door mevrouw Schippers verwoorde manier blijft het voor de verzekeraars
nodig om te contracteren. Er blijft voor de verzekeraars een prijsprikkel
bestaan. Ik weet dat bij elk contract goed naar de kwaliteit wordt gekeken.
Ik ben dus niet zo benauwd dat het zal leiden tot uitholling van de contracten,
maar wij moeten het natuurlijk wel verstandig neerzetten.Mevrouw Kant (SP):Als ik het goed begrijp, vergroot dit voorstel weer een klein beetje de
keuzevrijheid, maar wordt die keuzevrijheid mede bepaald door het vermogen
om het verschil tussen de gemiddelde prijs en de werkelijke prijs bij te leggen.
Wij introduceren dan dus een systeem waarin wie geld kan bijleggen meer keuzemogelijkheden
krijgt.Minister Hoogervorst:Dat is op zichzelf waar, maar ik denk dat mensen er alleen in vrij uitzonderlijke
omstandigheden gebruik van zullen maken. Het is helemaal niet zo erg als men
hier en daar iets moet bijbetalen. In ons dagelijks leven zijn prijsverschillen
een heel normale zaak. Er bestaan nu al prijsverschillen tussen zorgverzekeraars.
De een is goedkoper dan de ander. De mensen die naar de duurdere zorgverzekeraar
gaan, betalen dus wat bij ten opzichte van de goedkopere. Daarover moet je
niet te benauwd denken. De verzekeraar kan het zich niet veroorloven om met
een heel smal aanbod te komen met de gedachte: laat maar waaien, mensen gaan
wel bijbetalen. Zo zit de Nederlander niet in elkaar. Die wil gewoon waar
voor zijn geld hebben. Die wil van tevoren weten waaraan hij ongeveer toe
is en die zal van de verzekeraar verlangen dat deze voldoende aanbod heeft
gecontracteerd dat in de buurt bereikbaar is. Vind je het niet belangrijk,
dan betaal je extra.Mevrouw Kant (SP):Ik ben er wel heel benauwd voor, omdat een nieuw mechanisme in de zorg
wordt geïntroduceerd, waarbij keuzevrijheid afhankelijk wordt gemaakt
van de mogelijkheid van mensen om bij te betalen. Dat vind ik een enorm risico.
Dat kan gaan uitdijen. Ik dacht dat het kabinet ook was voor het uitgangspunt
van gelijke toegang, maar dat laat u hiermee los. Wie kan bijbetalen, krijgt
meer keuzevrijheid en kan bepaalde nieuwe specialistische zorg verkrijgen
en een ander niet.Minister Hoogervorst:Ik ben daar helemaal niet benauwd voor. Wij gaan in Nederland een tamelijk
unieke situatie creëren in de zorg waarin mensen een reële keuze
hebben tussen verschillende zorgverzekeraars. Kijkt u maar eens in het Verenigd
Koninkrijk. Daar heeft men een prachtig staatsgeleid systeem met één
verzekeraar, namelijk de National Health Service. Daar hebben de mensen al
decennialang geen keuze, en te maken met forse wachtlijsten.Mevrouw Kant (SP):Dat is geen antwoord op mijn vraag.Minister Hoogervorst:Dat is wel een antwoord op uw vraag. U gelooft in modellen waarin er geen
prijsprikkels bestaan, iedereen als vanzelf met elkaar gaat samenwerken en
de mensen alles zogenaamd gratis krijgen aangeboden. Ik denk dat dergelijke
systemen altijd vastlopen in verschraling van het aanbod of in gebrek aan
keuzemogelijkheden.Mevrouw Kant (SP):Ik maak bezwaar tegen deze manier van antwoorden.De voorzitter:U krijgt nog een tweede termijn. Wij hebben afgesproken dat in eerste
termijn een antwoord op hoofdlijnen wordt gegeven.Mevrouw Kant (SP):Dat begrijp ik, maar ik vind dat u ervoor moet zorgen dat de minister
antwoord geeft op gestelde vragen en niet uitvoerig laat blijken dat hij denkt
te weten hoe ik hierover denk. Als de minister gewoon antwoordt op vragen,
komt dat het debat ten goede.De voorzitter:Dat begrijp ik, maar de minister gaat over zijn eigen antwoorden.Mevrouw Tonkens (GroenLinks):De minister zegt dat hij niet zo bang is voor een beperking. Wil hij de
contracteerplicht afschaffen om de verzekeraar de mogelijkheid te geven de
relatie te beëindigen met een instelling die zich niet goed gedraagt?
Of wil de minister concurrentie bevorderen door een situatie te creëren
waarin verzekeraars scherp moeten inkopen en scherpe prijsafspraken moeten
maken met een beperkt aantal aanbieders?Minister Hoogervorst:Ik denk zeker niet dat er in de beginfase een beperkt aantal aanbieders
zal zijn, maar alleen al de wetenschap dat de verzekeraar niet verplicht is
een contract af te sluiten, plaatst hem in een geheel andere positie ten opzichte
van het ziekenhuis. In de huidige situatie weet het ziekenhuis dat de verzekeraar
zonder meer een contract moet afsluiten, wat er ook gebeurt. Dat is de eerste
doorbraak die wij proberen te realiseren. Er zal niet onmiddellijk een florerende
vrije markt ontstaan. Dat zal de nodige tijd vergen. Het systeem is immers
decennialang door de staat geleid en dat kun je niet van de ene op de andere
dag veranderen in een bloeiende markteconomie. Het gaat nu om een kleine stap
naar een meer gelijkwaardige verhouding tussen verzekeraar en ziekenhuis.
Het is mijn vaste overtuiging dat dit uiteindelijk ten goede komt aan de patiënt
en daar is het mij om te doen. De zorgaanbieder en de verzekeraar moeten gedwongen
worden om meer waar voor hun geld te leveren. Dat proberen wij mondjesmaat
te introduceren en wij moeten nu eenmaal ergens beginnen.Voorzitter. Ik ben in principe niet tegen de restitutiemogelijkheid waarover
mevrouw Schippers sprak, maar wil nog wel even goed kijken naar de vergoedingen.De heer Heemskerk heeft een pregnante opmerking gemaakt over de transparantie
van de markt. Ik kan mij daarin vinden. Daar is nu nog geen sprake van en
een dergelijke transparantie zal ook niet van vandaag op morgen ontstaan.
Er wordt een aarzelend begin gemaakt. Erg veel mensen hebben afgelopen najaar
internet geraadpleegd om te zien wat de verzekeraars zoal aanbieden, en ik
kan u verzekeren dat dat bij de verzekeraars behoorlijk veel onrust heeft
veroorzaakt. Het project "sneller beter" begint al vruchten af te werpen.
Zeer binnenkort zal de VNG met enkele andere partijen een verzameling van
indicatoren opstellen op het gebied van kwaliteit en doelmatigheid. Die zullen
in belangrijke mate te raadplegen zijn op internet. Wij schuiven niets af
op de Consumentenbond, maar wij schakelen deze organisatie in. Wij geven de
Consumentenbond subsidie om bepaalde producten te ontwikkelen die de patiënt
verder kunnen helpen. Ik kan mij echter voorstellen dat de Kamer een meer
systematisch overzicht wenst van hetgeen wij allemaal doen. Ik heb nu niet
paraat wat ik toch al aan de Kamer zou sturen. Ik zal in de schriftelijke
ronde laten zien wat wij doen en anders zal ik daarover een brief schrijven.De heer Heemskerk (PvdA):Zonder dat het de patiënt duidelijk is wat er in de ziekenhuizen
gebeurt en wat zijn zorgverzekeraar nu eigenlijk aanbiedt, kunnen wij dit
wel vergeten. Het is heel goed dat de minister de andere partijen bij de uitvoering
van zijn beleid betrekt; ik zeg ook niet dat hij dat zelf allemaal zou moeten
doen. Die kaarten moeten er echter zijn op 1 januari 2006, want anders
gaat dit de mist in. Ik wil dit graag "VBTB-proof" in het overzicht terugzien.Minister Hoogervorst:Wij kunnen hier tijdens het debat over de stelselherziening nog op terugkomen,
maar ik begrijp dit punt en ik voel met u mee.Mevrouw Schippers (VVD):Dit speelt al vanaf de begroting en heeft zowel op de zorgverzekeraars
als op de zorgaanbieders betrekking. Misschien kan de minister nog iets concreter
aangeven waarop hij heeft ingezet en wanneer dit tot concrete resultaten zal
leiden voor de consument, de patiënt en de verzekerden?Minister Hoogervorst:Ik zal bezien in welke "setting" ik dit kan doen. Dit is belangrijk genoeg.
Ik deel het gevoel van urgentie.Verschillende woordvoerders hebben gevraagd naar de afschaffing van de
contracteerplicht in de AWBZ. Dit komt natuurlijk nog ter sprake in een debat
met de staatssecretaris over de algemene maatregel van bestuur. Dit zal in
ieder geval niet gelden voor de intramurale zorg, dus de situatie die hier
is geschetst dat een tevreden bewoner van een protestants-christelijk verpleeghuis
naar een ander verpleeghuis moet verhuizen omdat de zorgaanbieder het erbij
laat zitten, is niet erg waarschijnlijk. Bovendien zorgt het instrument van
het PGB ervoor dat er in geen enkele sector zoveel inkopers zijn als in de
AWBZ.Mevrouw Vietsch (CDA):Er is nu een financieel verschil tussen het PGB en zorg in natura. Betekent
dit dat het PGB zal worden opgetrokken, zodat het een volwaardig restitutiesysteem
wordt?Minister Hoogervorst:Die conclusie wil ik niet trekken. U kunt dit verder bespreken met de
staatssecretaris. Ik zal bezien of ik in de schriftelijke ronde nog op deze
vragen terug kan komen.Er zijn nog vragen gesteld over de contractering in Duitsland en België.
Ook die zal ik schriftelijk beantwoorden.Mevrouw Kant (SP):Ik ga ervan uit dat de minister in zijn schriftelijke reactie zal ingaan
op alle vragen die in deze eerste termijn door de Kamer zijn gesteld.De voorzitter:De minister heeft dit al toegezegd.De algemene beraadslaging wordt geschorst.De vergadering wordt van 12.50 uur tot 13.00 uur geschorst.Voorzitter: Ten Hoopen 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20032004-4833-4851.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl