Behandeling van het wetsvoorstel Samenvoeging van de gemeenten 's-Graveland, Nederhorst den Berg en Loosdrecht, tevens wijziging van de grens tussen de provincies Noord-Holland en Utrecht (27255)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2000-2001, pag. 3775-3787

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

26-02-2001

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

nr. 51, pagina 3775-3787

15-02-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 27255Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (donderdag 15 februari 2001)Pagina 3829-3829
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 31 januari 2001 over gesloten visgebiedenPagina 3800-3807
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg van heden over de stand van zaken met betrekking tot de Nederlandse deelname aan UNMEEPagina 3808-3812
Voortzetting van de behandeling van het Voorstel van wet van het lid Van de Camp tot wijziging van de Gemeentewet en de Wet wapens en munitie in verband met de bestrijding van wapengeweld (26865)Pagina 3812-3829
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Algemene pensioenwet politieke ambtsdragers en de Waterschapswet met betrekking tot gedeputeerden, wethouders en waterschapsbestuurders (27220)Pagina 3788-3800
Regeling van werkzaamheden (donderdag 15 februari 2001)Pagina 3787-3788
Behandeling van het wetsvoorstel Samenvoeging van de gemeenten 's-Graveland, Nederhorst den Berg en Loosdrecht, tevens wijziging van de grens tussen de provincies Noord-Holland en Utrecht (27255)Pagina 3775-3787
Behandeling van het wetsvoorstel Goedkeuring van de op 17 november 1997 te Rome tot stand gekomen wijziging van het Internationaal Verdrag voor de bescherming van planten (Trb. 2000, 31) (27506)Pagina 3775-3775
Presentie en opening (donderdag 15 februari 2001)Pagina 3775-3775

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 67 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Samenvoeging
van de gemeenten 's-Graveland, Nederhorst den Berg en Loosdrecht, tevens wijziging
van de grens tussen de provincies Noord-Holland en Utrecht (27255).De algemene beraadslaging wordt geopend.De heer Balemans (VVD):Mevrouw de voorzitter! Bij initiatieven van gemeenten zelf om te komen
tot een vrijwillige gemeentelijke herindeling met het oog op het versterken
van de bestuurskracht van de gemeente, acht de VVD-fractie het van groot belang,
dat niet alleen wordt gekeken naar de belangen van die gemeente, maar ook
naar de belangen van de omliggende gemeenten en die van de regio. Mijn fractie
staat in beginsel positief tegenover een vrijwillige herindeling, maar dat
wil niet zeggen dat wij die automatisch zullen goedkeuren, mede gelet op wat
ik zojuist zei. In het geval van dit wetsvoorstel, de samenvoeging van de
gemeenten 's-Graveland, Nederhorst den Berg en Loosdrecht, zal in mijn ogen
niet alleen moeten worden gelet op de wensen van de drie gemeenten, maar ook
op de positie van de provincies Noord-Holland en Utrecht. Hier gaat het namelijk
juist om een herindeling die als consequentie heeft, dat ook de provinciegrenzen
worden veranderd. Dan doel ik met name op de grens van de provincie Utrecht.Voorzitter! Een aantal jaren geleden is in het kader van de bestuurlijke
effectiviteit het plassengebied volledig bij de gemeente Loosdrecht ondergebracht.
Ik begrijp dan ook wel, dan het voor de provincie Utrecht wrang is om nu met
Loosdrecht ook haar plassengebied te verliezen. Het bezwaar van de provincie
Utrecht, zo heb ik begrepen, betreft niet zozeer de vorming van deze drie
nieuwe gemeenten tot de gemeente Wijdemeren, maar vooral de wijziging
van de provinciegrens. Ik heb in dat opzicht een aantal vragen aan de minister.Kan hij aangeven wat de stand van zaken is met betrekking tot de financiële
en bestuurlijke intenties van de provincies Noord-Holland en Utrecht ten aanzien
van het plassenschap? Is hier sprake van simpelweg stuivertje wisselen: Noord-Holland
komt erin en Utrecht gaat er weer uit? Of zijn er, voorzover de minister bekend,
nadere afspraken gemaakt?Voorzitter! De levensvatbaarheid van de provincie Utrecht valt of staat
niet met dit wetsvoorstel, maar er komen voor Utrecht wel onzekere tijden.
De minister heeft bij herhaling gezegd, dat hij voorstander is van krachtige
provincies en van een goed gestructureerd middenbestuur. Voor die krachtige
provincies is natuurlijk niet alleen een goed takenpakket nodig, maar ook
een grondgebied om die daadkracht te kunnen tonen. De grenzen van de provincie
Utrecht staan de komende jaren onder grote druk met de discussies over Vianen.
Ik ben in dat opzicht blij, dat wij vanochtend de nota naar aanleiding van
het verslag hebben gekregen met betrekking tot de indeling van Vianen. Aan
de orde is de mogelijke herindeling van Blaricum, Laren en Eemnes, waarbij
weer sprake is van dezelfde situatie als het gaat om de grenzen tussen Noord-Holland
en Utrecht. Ook het toekomstperspectief voor Veenendaal schijnt onzeker te
zijn. Wat vindt de minister van deze dreigende verdergaande verkleining van
de provincie Utrecht in het licht van de wens van het hebben van een krachtig
middenbestuur? Mijn vraag is dan ook of de bestuurskracht van de provincie
Utrecht op de langere termijn niet aangetast dreigt te worden.De heer Van den Berg (SGP):Voorzitter! De heer Balemans noemde zojuist Vianen. Wij spreken daar vandaag
niet over. De voorstellen met betrekking tot Vianen en Loosdrecht zijn wel
gelijktijdig ingediend en de Kamercommissie heeft beide wetsvoorstellen gelijktijdig
in behandeling genomen, maar door vertraging in de beantwoording lopen de
twee sporen uit elkaar. De heer Balemans zal het evenwel met mij eens zijn,
dat Vianen niet gebruikt mag worden als wisselgeld voor Loosdrecht: als wij
nu zouden besluiten dat Loosdrecht naar Noord-Holland gaat, dan moet Vianen
maar bij Utrecht komen om die provincie in stand te houden. Ik neem aan, dat
dat laatste voor hem absoluut geen argument is.De heer Balemans (VVD):Nee, dat is het ook niet. Ik wil absoluut niet de indruk wekken, dat ik
nu allerlei gemeentes op een hoop gooi. Ik geef wel aan, dat als de beslissingen
steeds de ene of de andere kant uitvallen, zich het feit voor kan doen dat
Utrecht iedere keer gebied verliest. Voor de deelaspecten en vanuit de optiek
van gemeentes zou er op zichzelf sprake kunnen zijn van een goede keus. Ik
wijs in dit verband ook op het belang van een goede positie van de provincies
en de mogelijkheid van uitoefening van taken op haar grondgebied. Ik maak
mij hier zorgen over en ik verzoek de minister dan ook om hierop te letten.
Als vanuit een Utrechts perspectief bekeken alles net de andere kant uit zou
vallen, hoe zit het dan met een krachtig middenbestuur voor die provincie
Utrecht?De heer Van den Berg (SGP):Ik ben dat geheel met de heer Balemans eens en ik mag dan ook aannemen
dat, als wij straks hier over Vianen spreken, wij de VVD-fractie eraan mogen
houden dat zij die zaak geheel op zichzelf en op eigen merites beoordeelt
en los van wat wij vandaag over de provincie Utrecht beslissen.De heer Balemans (VVD):Neen, wel los van wat wij beslissen over Loosdrecht. Ik heb juist aangegeven,
dat wij zorgen hebben over een krachtig middenbestuur van de provincie Utrecht.
Ik neem dat argument wel mee en het zal, net als zovele andere argumenten,
in het totaal moeten worden overwogen. Zeker is, dat niet één
argument de doorslag zal geven. Het is een samenstel van het geheel.De heer Van den Berg (SGP):Voorzitter! Nu besluipt mij weer enige twijfel. De heer Balemans neemt
het wel als argument mee. Ik vind dat buitengewoon onzuiver. Hij moet de gemeentelijke
herindeling naar de positie van de gemeenten bekijken en niet het argument
gebruiken of een provincie gecompenseerd moet worden. Ik neem toch aan, dat
de heer Balemans dat met mij eens is.De heer Balemans (VVD):Neen. Als het één – mogelijk – effect heeft
op het ander, mag je niet de ogen sluiten voor de argumenten die daarover
gewisseld zullen worden. Ik ben zeker van plan om daarmee rekening te houden.
Dat wil overigens niet zeggen, dat nu al vaststaat wat de VVD-fractie met
Vianen gaat doen.Voorzitter! Alles overwegende, kan de VVD-fractie instemmen met dit wetsvoorstel,
hoewel zij nadrukkelijk zorgen heeft over de positie van de provincie Utrecht.
Ik verwacht dan ook van de minister, dat hij in de komende discussies hier
rekening mee zal houden.De voorzitter:Het woord is aan de heer Hoekema, althans volgens mijn sprekerslijst.
Ik zie hem echter even niet. Misschien wil de heer Van den Berg nu het woord
voeren.De heer Van den Berg (SGP):Mevrouw de voorzitter! Het is mogelijk, dat de heer Hoekema zodanig is
geschrokken van de zojuist door mij aan de heer Balemans gestelde vraag, dat
hij zich aan het prepareren is. Ik heb namelijk onlangs het genoegen gehad,
samen met de heer Hoekema een klein werkbezoek aan Vianen te brengen. Dit
heeft dus een voorgeschiedenis en wellicht houdt een en ander verband met
elkaar!Voorzitter! Het wetsvoorstel draagt een hoog SGP-gehalte. Wie de stukken
heeft bestudeerd, zal begrijpen waarop ik doel. Ik kwam voortdurend het begrip
"SGP" tegen, evenals in eerdere voorstellen tot herindeling in Utrecht. Een
van de insprekers heeft zelfs gevraagd of de aanpak van de SGP op schema ligt.
Ik weet niet precies wat daarmee bedoeld werd, maar de SGP staat er in ieder
geval uitstekend voor. Dat zal de vraagsteller echter niet bedoeld hebben
en om alle verwarring uit de weg te ruimen, meld ik dat de afkorting SGP in
dit dossier meestal voor het Strategisch Gebiedsperspectief staat en niet
voor de partij die ik hier mag vertegenwoordigen. Wij hebben er echter wel
een visie op, waarop ik straks terugkom. Ik zie de minister naar mij kijken
en ik hoop, dat hij niet veronderstelt dat de SGP niet strategisch kan denken
en handelen. Wij komen elkaar ook in strategische discussies
nog wel eens tegen.Voorzitter! Het is een serieuze aangelegenheid. Twee aspecten in het voorstel
wil ik graag belichten, in de eerste plaats bezien vanuit het perspectief
van de gemeentelijke herindeling en in de tweede plaats gezien vanuit het
perspectief van de provinciale herindeling.Wat betreft het gemeentelijk perspectief is de samenvoeging van 's-Graveland,
Nederhorst den Berg en Loosdrecht te beschouwen als een vrijwillige samenvoeging,
in die zin dat de drie gemeenten zelf dit voorstel hebben gedaan. De vraag
in dit soort gevallen is echter altijd hoe vrijwillig dit vrijwillig is. Gezien
het verleden kunnen bij die vrijwilligheid wellicht wat kanttekeningen geplaatst
worden. Er zijn discussies geweest over de toekomst van Hilversum als C20-gemeente,
waarbij ook de omliggende gemeenten betrokken waren. Er zijn discussies geweest
over een BALL-gemeente, bestaande uit Breukelen, Abcoude, Loenen en Loosdrecht.
's-Graveland vreesde ook voor herindeling met Hilversum en Loosdrecht en zag
die samenwerking in de voeging die ik zojuist bedoelde, niet zo zitten. Kortom,
er is natuurlijk wel een voorgeschiedenis en dan nemen de gemeenten hun eigen
verantwoordelijkheid en zien zij mogelijkheden. Om minder gewenste oplossingen
te voorkomen, kiezen zij zelf voor een bepaalde optie. Ik denk dat het hier
zo is gegaan. Er is op zichzelf niets verkeerds aan, maar het zet het begrip "vrijwillig"
wel in een bepaald kader. Dat wil ik toch onderstrepen.De gemeenten hebben zelf aangegeven te weinig bestuurskracht te hebben
om hun taken naar behoren te kunnen vervullen. Daarbij gaat het om aspecten
zoals het gebrek aan ambtelijke specialisatie, het inhuren van externe deskundigheid
en een hoog kostenniveau bij een kleine schaal. Nu de gemeenten dit zelf aangeven,
respecteren wij deze probleemanalyse en de gezochte oplossing. Overigens moge
bekend zijn dat de SGP-fractie schaalvergroting niet bij voorbaat altijd als
de panacee voor alle bestuurlijke kwalen aanmerkt. Dat geldt ook hier. Ook
uit een oogpunt van samenhang en homogeniteit is er een goede reden voor deze
samenvoeging. Wij zullen er onze instemming wel mee kunnen betuigen. Belangrijk
is ook dat het eigen karakter van de afzonderlijke kernen wordt gerespecteerd.
Ik heb begrepen dat men zich zal beraden op het ontwikkelen van wijk- of dorpsraden
voor de kernen. Een aantal kleinere kernen moet ook worden gerespecteerd.
Wij vertrouwen erop dat de nieuwe gemeente daarvoor voldoende oog heeft.Ik heb al iets gezegd over de provinciegrenzen in de discussie die ik
even met de heer Balemans had. Wij vinden dat dit voorstel volledig los moet
worden gezien van hetgeen bij Vianen aan de orde is; dat standpunt zullen
wij ook bij Vianen innemen. Dit soort voorstellen mag toch niet een soort
compensatiegedachte in zich dragen: omdat er aan de ene kant een gemeente
weggaat, moet er aan de andere kant een bijkomen. Dat kan niet, want dan krijgen
wij een onzuivere argumentatie. Mijn fractie wil daarin absoluut niet meegaan;
vandaar mijn vraag aan de heer Balemans zojuist. Het probleem dat hij schetst,
is er wel degelijk: een betrekkelijk kleine provincie zoals Utrecht met een
aantal grote en af en toe zelfs hongerige buren die een begerig oog laten
vallen op bepaalde randgebieden van die kleinere provincie. Dat is natuurlijk
een gevaar. Ik ben het er op zichzelf mee eens dat een provincie ook qua omvang
voldoende slagkracht moet hebben om als middenlaag adequaat te kunnen functioneren.
Als dat echter niet volstrekt in de rede ligt, mogen gemeenten niet aan die
gedachte worden opgeofferd.Een bezwaar van vrijwillige herindelingen is wel dat de relatie met de
regionale ontwikkelingen te veel uit beeld kan raken. Dat is een apart probleem
dat wij ook bij andere vrijwillige herindelingen zien. Gemeenten zoeken elkaar
op met op zichzelf zeer goede argumenten. Daarbij verdwijnt echter wel eens
buiten beeld wat dat betekent voor de ontwikkelingen op een iets grotere schaal
en of het in dat perspectief ook de meest voor de hand liggende oplossing
is. Ik neem aan dat de minister zelf die toets aanlegt bij vrijwillige herindelingen,
dat het voorstel in ruimer verband en op bredere schaal wordt bekeken.Voorzitter! Nu er twee wetsvoorstellen gelijktijdig liggen die een wijziging
van de provinciegrenzen betreffen, constateer ik dat de provinciegrenzen een
iets minder pregnante rol lijken te gaan spelen in het proces van gemeentelijke
herindeling. Ik vind dat niet verkeerd. Ik heb altijd gezegd dat provinciegrenzen
niet absoluut een belemmering mogen zijn voor een noodzakelijke herindeling.
Die discussie hebben wij ook gehad in verband met Bathmen en Overijssel/Gelderland;
die speelt in feite nog. De heer Hoekema knikt zeer belangstellend. Ik ken
zijn affiniteit met dat thema. Wij moeten er wel voor waken – ik proef
er iets van in de nota naar aanleiding van het verslag, zowel bij dit wetsvoorstel
als bij Vianen – dat de provinciegrenzen al te veel worden gebagatelliseerd:
het is toch alleen maar van historische betekenis. Mijn fractie staat op het
standpunt dat het historisch gewordene een zekere waarde in zichzelf kan hebben
en ook een zekere reden en achtergrond heeft. Iets is niet vanzelf historisch
gegroeid. Je moet dan ook goede argumenten hebben om van de bestaande provinciegrenzen
af te wijken. Het is een soort omgekeerde bewijslast. Kan de minister zich
ongeveer vinden in die benadering? Het gaat mij te ver om de provinciegrenzen
en het belang daarvan helemaal weg te schrijven.Een punt van discussie is nog vanuit Utrecht aangereikt. Wij hebben overigens
begrepen dat men deze herindeling daar helemaal niet zo graag ziet. Het is
de vraag of het gebied van de Loosdrechtse plassen geheel van Utrecht naar
Noord-Holland moet overgaan of dat daar op enigerlei wijze een knip in is
aan te brengen. Vanuit het Utrechtse hebben ons signalen bereikt dat er een
sterke samenhang is tussen de Loosdrechtse plassen, de Vinkeveense plassen
en de Vecht. Gegeven die samenhang, is het wellicht wenselijk om de derde,
vierde en vijfde plas en de Breukeleveense plas deel te laten blijven uitmaken
van de provincie Utrecht. Er zijn nog meer zaken die daarop wijzen. Ik noem
de samenhang in het veenweidegebied met Maarssen en Breukelen. Kortom, het
is de vraag of daar ergens een knip te maken is. De argumentatie van de provincie
Utrecht hiervoor komt mij trouwens enigszins wonderlijk voor in het licht
van de pleidooien van Utrecht om Vianen bij Utrecht te voegen. Ik vind dat
wat inconsistent. In dat verband wordt vanuit het Utrechtse het accent gelegd
op de nodale samenhangen, zoals wij dat vroeger in ruimtelijkeordeningstermen
noemden, en niet op de zonale samenhangen. Bij Vianen is het echter juist
de zonale samenhang die zich mijns inziens verzet tegen overgang naar Utrecht.
Ik heb dus de indruk dat Utrecht hier een beetje een gelegenheidsargumentatie
heeft ingebracht. Ik heb wel respect voor de belangen en de waarden die daarachter
liggen, maar je moet je realiseren dat het aanbrengen van een knip ook negatieve
gevolgen kan hebben.Ik heb er vertrouwen in dat een integrale behandeling van dit gebied voordelen
heeft. Het plassenschap Loosdrecht zal natuurlijk een interprovinciale afstemming
moeten krijgen. Noord-Holland heeft zich daar al over uitgesproken. Gelet
op het perspectief van de nieuwe gemeente en de wijdere samenhangen en oriëntaties,
kan mijn fractie zich in dit wetsvoorstel vinden. Zij staat er niet bij te
juichen, gelet op de schaalvergroting. De SGP heeft echter het idee dat het
een goede oplossing kan zijn, zeker nu de gemeenten er zelf zo overtuigd op
aandringen.In de schriftelijke voorbereiding is al gesteld dat de bestuurlijke rust
in een gebied voor geruime tijd hersteld moet worden na een herindeling. Ik
hecht daar zeer aan. De minister heeft ons al geschreven dat hij de gemeente
Wijdemeren in staat acht om een groot aantal jaren zelfstandig voort te gaan.
Hilversum heeft echter ook ruimtelijke knelpunten. Wil de minister in dat
licht bevestigen dat het niet zo zal zijn dat er de komende 25 jaar vanuit
Hilversum naar dit gebied wordt gekeken? Daardoor zou er namelijk weer bestuurlijke
onrust ontstaan. De voorgestelde herindeling is overigens ook uit een oogpunt
van intergemeentelijke samenwerking in bijvoorbeeld de politieregio als voor
de hand liggend te betitelen. Hiermee rond ik af. Wij kunnen het wetsvoorstel
dus steunen.De heer Hoekema (D66):Mevrouw de voorzitter! Om te beginnen, verontschuldig ik mij ervoor dat
mijn behoefte aan koffie boven mijn plaats op de sprekerslijst ging. Wij hebben
vandaag te maken met een betrekkelijk klein wetsvoorstel met grote gevolgen.
Het gaat om de vorming van een relatief grote gemeente op de schaal van het
gebied, namelijk met zo'n 23.500 inwoners. Het is een goed voorstel, gezien
het maatschappelijke draagvlak en de vrijwilligheid. Het is ook een logisch
voorstel, omdat de nieuw te vormen gemeente Wijdemeren zal winnen aan bestuurskracht
en kwaliteit van het ambtelijk apparaat. Het ambtelijk apparaat zal het vermogen
hebben om zich te specialiseren voor taken die in de toekomst op de gemeente
afkomen. De nieuwe gemeente zal een volwaardige gesprekspartner zijn in de
regio en zal financieel de eindjes aan elkaar kunnen knopen. Verder vermindert
de herindeling de kwetsbaarheid van de nu wat kleine gemeenten. Het zijn ook
gemeenten van een gelijksoortig karakter. Alle inhoudelijke argumenten wijzen
dus op de logica van dit voorstel. Het is ook een voorstel dat van onderaf
is gekomen en vrijwillig is gedaan. Toch zijn er grote gevolgen aan verbonden,
die ik op een aantal onderscheiden punten wil uitwerken. In de eerste plaats
is er wat onrust ontstaan in de directe omgeving van de nieuwe gemeente Wijdemeren,
waar het gaat om gemeenten of groepjes gemeenten die al dan niet gestimuleerd
van bovenaf of van onderop met elkaar in gesprek komen over mogelijke andere
herindelingen of fusieprocessen. Je kunt in dat verband Breukelen, Abcoude
en Loenen noemen, of Muiden en Weesp, of Naarden en Bussum, of Blaricum, Eemnes
en Laren. Dat zijn allemaal clusters van gemeenten waar gesprekken over de
toekomst en de bestuurlijke schaal van die toekomst op gang zijn gekomen.
Kan de minister daarover zijn gedachten ontvouwen, ook in relatie met bepaalde
vacatures van de burgemeester in die gemeenten? Uiteraard heeft de commissaris
van de koningin daarin de eerste stem, maar het is goed om van de minister
te horen, wat hij van het omliggende gebied denkt, waar het gaat om de bestuurlijke
schaal van de gemeenten in het omliggende gebied in de toekomst.Voorzitter! In de tweede plaats heeft het voorstel wel grote gevolgen
voor de provincie Utrecht. De heer Balemans wees daar al op. Je kunt zeggen:
dat kleine stukje Loosdrecht en een deel van het plassengebied kost de kop
niet. Maar als ik het een beetje oneerbiedig mag zeggen, doet de provincie
Utrecht een beetje denken aan een salamiworst, waar regelmatig een plakje
van af dreigt te gaan c.q. gaat. Misschien komt er een plakje bij, maar ik
geef collega Van den Berg grif gelijk als deze zegt dat het voorstel over
Vianen wat we vandaag ontvingen in de vorm van de nota naar aanleiding van
het verslag, op de eigen merites moet worden bezien. Hij zal zich herinneren
dat wij samen enkele weken geleden een rondrit hebben gemaakt, waarop onze
fractie bij de behandeling graag apart terug zal komen. Toch stelt zich wel
de vraag naar de toekomst van de provincie Utrecht. Ik heb daarvoor geen patente
oplossing, of een briljant idee. Ik zal ook zeker niet voorstellen om het
Gooi vandaag in een motie aan Utrecht toe te voegen. De minister kijkt al
verrast op; dat hoeft hij van mij niet te verwachten. Maar het probleem is
er. Hoe de besluitvorming over die andere plakjes van de salamiworst ook zal
uitvallen – Veenendaal, Eemnes, Leerdam, Vianen – we hebben hier
wel enigszins een probleem. Graag van de minister een bespiegeling over de
toekomst van de provincie Utrecht.Het derde grote gevolg is voor het plassengebied. Ik heb lang zitten studeren
op de kaart en de stukken, ik heb kennisgenomen van de argumenten die met
name vanuit de provincie Utrecht – GS en PS – zijn aangereikt
om het anders te doen dan vandaag in deze Kamer voorligt. Samenhang en oriëntatie
zijn bij herindelingsdebatten vaak de kernwoorden. Je kunt met die argumenten
heel veel bewijzen. Het is maar naar welke kant je kijkt: naar het noorden,
naar het zuiden, naar het oosten of naar het westen. Zeker bij de drie gemeenten
Loosdrecht, Nederhorst den Berg en 's-Graveland, kun je spreken van zeer verschillende
oriëntaties, in mijn gevoel vooral naar het noorden, maar ook naar de
provincie Utrecht en naar het plassengebied ten zuiden van het gebied dat
we vandaag op de kaart hebben. Kortom, je moet een bestuurlijke keuze willen
en durven maken. Voor mijn fractie geldt dat met name het proces van vrijwillige
besluitvorming van onderop wijst in de richting van een jawoord tegen het
voorstel. Maar wat is dan de toekomst van het plassenschap, en van het Vecht-
en plassengebied? Wat denkt de minister van de positie van Noord-Holland en
de nieuw te vormen gemeente Wijdemeren, waar het gaat om bestuurlijke
en financiële deelname aan dat plassenschap? De provincie Utrecht heeft
immers langdurig substantieel bijgedragen – 37,41% – in het exploitatietekort,
in de vorm van hoge investeringssubsidies. Wij zullen nu en in de toekomst
te maken hebben met een interprovinciaal plassenschap. Ik krijg graag de verzekering
dat de provincie Noord-Holland en de nieuwe gemeente Wijdemeren daaraan con
amore, en met financiën, gaat meewerken.Voorzitter! Provinciale staten van Utrecht hebben de gedachte geopperd,
een knip te maken in het gebied. Die gedachte snap ik wel vanuit de behoefte
om de integraliteit van het plassengebied zoveel mogelijk te behouden, evenals
de samenhang met de wateren die daaronder liggen. Dat is begrijpelijk. Ik
geef collega Van den Berg toe dat daar wel iets in zit van een gelegenheidsargument,
want hetzelfde argument wordt op een andere plek in de provincie weer anders
gebruikt. Het is ook in een betrekkelijk laat stadium naar voren gebracht
door de staten van Utrecht als een "second best"-oplossing, nu men toch wordt
geconfronteerd met de realiteit van het verliezen van een deel van de provincie.
Alles afwegend, snapt mijn fractie de argumenten van de staten, maar zij steunt
het wetsvoorstel.Het is een rijk en groen gebied, een gebied met hoge natuurwaarden. Ik
vind het van groot belang, met het oog op de bestuurlijke toekomst van het
gebied, dat wordt gegarandeerd dat die natuurwaarden behouden blijven. De
minister geeft in de nota naar aanleiding van het verslag zelf aan dat er
weinig mogelijkheden voor woningbouw zijn – ik ben het daar graag mee
eens – want het gaat om een onderdeel van de ecologische provinciale
hoofdstructuur van de provincie Noord-Holland. Dat moet wat mijn fractie betreft
zo blijven. Ik neem aan dat dit ook voor de andere fracties geldt. Wij krijgen
dus graag garanties dat dit gebied zo groen mogelijk blijft. Ook krijgen wij
graag garanties wat betreft een integraal waterbeheer.Dan de binnengemeentelijke decentralisatie. De minister weet dat dit een
hobby van mij is. Ik ben blij dat de minister op de pagina's negen en tien
van de nota naar aanleiding van het verslag uitvoerig ingaat op de positie
van de kleine kernen in de nieuw te vormen gemeente. Hij onderschrijft het
belang van binnengemeentelijke decentralisatie. De vragen die ik daarover
heb gesteld, samen met de collega's De Cloe en Barth, heeft de minister vorig
jaar juni beantwoord. Voorts heeft hij de provinciebesturen op drie oktober
vorig jaar een brief gestuurd. In de eerste helft van dit jaar komt de minister
met een nota over de uitkomst van het onderzoek naar de vraag hoe binnengemeentelijke
decentralisatie kan worden uitgevoerd. Kan de minister een tipje van de sluier
van dit onderzoek en de door hem te presenteren nota oplichten? Hoe denkt
de minister in concreto handen en voeten te geven aan het belangrijke beginsel
van binnengemeentelijke decentralisatie?De heer Van den Berg (SGP):Voorzitter! De heer Hoekema schetste zojuist de gevolgen van dit voorstel,
ook voor omliggende gebieden. Daar is enige onrust ontstaan. De heer Hoekema
koppelde daar de vraag aan wat dit betekent voor burgemeestersbenoemingen
en vacatures in die omgeving. De heer Hoekema bedoelt daar toch niet mee dat
in alle gevallen waarin gemeenten nadenken over herindeling of iets op dat
vlak, een waarnemend burgemeester moet worden benoemd? Dat vind ik nogal ver
gaan.De heer Hoekema (D66):Neen, voorzitter. Ik kan de heer Van den Berg geruststellen. Dat is niet
mijn uitgangspunt. Ik erken dat de commissaris van de koningin daar een belangrijke
rol in heeft te spelen. Ik constateer slechts, niet meer en niet minder, dat
er enige onrust en enige beweging in bepaalde delen van dat gebied is ontstaan.
Het gaat met name om de vacature in Blaricum. Ik vraag de minister op dat
punt om de feitelijke stand van zaken.De heer Mosterd (CDA):Voorzitter! De CDA-fractie is voor een terughoudend beleid met betrekking
tot grootschalige gemeentelijke en provinciale herindelingen. Dat heb ik al
eerder tegen de minister gezegd. Wij kiezen voor een andere benadering dan
de minister. Wij kiezen voor een knelpuntenbenadering en voor een herindeling
van onderop. Aan die punten wil ik dit voorstel toetsen.In het onderhavige voorstel wordt de grootte van drie gemeenten door die
gemeenten zelf als een knelpunt ervaren. De drie gemeenten werken reeds samen
op bestuurlijke terreinen. Zij willen die samenwerking verder uitbouwen en
uiteindelijk komen tot één nieuwe gemeente Wijdemeren. Loosdrecht
oriënteert zich heel sterk op Hilversum en 's-Graveland en in mindere
mate op Nederhorst den Berg. Anders gezegd, Loosdrecht is veel sterker gericht
op Noord-Holland dan op Utrecht. Dit voorstel tot herindeling kan volgens
mijn fractie worden beschouwd als een voorstel van onderop. Hierdoor kunnen
bepaalde knelpunten van deze gemeenten worden opgelost. Uit de drie samen
te voegen gemeenten ontstaat een gemeente van bijna 25.000 inwoners. Het wordt
een mooie plattelandgemeente. De ene gemeente is niet veel groter dan de andere.
Dat is ook een pre als het gaat om de verdere samenwerking tussen de gemeenten.
Mijn fractie stemt dus met dit wetsvoorstel in.De grote plattelandsgemeenten in het gebied kunnen zaken op het gebied
van ruimtelijke ordening, recreatie en landschaps- en waterbeheer meer integraal
aanpakken en ook dat is een duidelijk voordeel. Toch ben ik er niet voor om
altijd alleen maar te bekijken wat de gemeente wil. Er zal ook gekeken moeten
worden naar het regionaal verband. Daarom breng ik nog eens nadrukkelijk de
positie van de buurgemeente Hilversum naar voren. Beide gemeenten grenzen
aan elkaar. Hilversum is een grote gemeente met een grote regionale functie.
In de nota naar aanleiding van het verslag staat dat het streekplan Gooi en
Vechtstreek voldoende aanknopingspunten biedt voor het oplossen van ruimtelijke
en andere knelpunten en dat er niet verwacht wordt dat de gemeentelijke herindelingen
en grenscorrecties ten gunste van Hilversum de oplossing van ruimtelijke en
andere knelpunten zullen kunnen bevorderen. Ik denk nu even terug aan hetgeen
de regering vaker gezegd heeft, namelijk dat er bij een herindeling 25 jaar
vooruitgekeken moet worden. Betekent dit dat de minister deze
grenzen zo stabiel acht dat ze de komende jaren niet veranderd behoeven te
worden?De heer Hoekema (D66):Betekent de opmerking van collega Mosterd dat de CDA-fractie eigenlijk
van mening is dat de komende 25 jaar de grenzen van Hilversum moeten blijven
zoals ze nu zijn?De heer Mosterd (CDA):Ik stel die vraag juist aan de regering. Ik begrijp uit de zin in de nota
naar aanleiding van het verslag dat daar kennelijk een heel duurzame grens
ligt. Kennelijk behoef ik wat die grenzen betreft in de komende jaren niet
weer een herindeling te verwachten. Ik vraag de regering of dat juist is en
ik wacht het antwoord af. Gelet op allerlei natuurwaarden die daar beschermd
moeten worden, zou het niet onmogelijk zijn om die vraag met "ja" te beantwoorden.De provincie Utrecht denkt dat de samenvoeging van de drie gemeenten de
strategische gebiedsperspectieven zou kunnen doorkruisen. De regering stelt
dat de gemeente Wijdemeren verder mee zou kunnen denken over die strategische
gebiedsperspectieven. Ik begrijp dat wel, maar ik denk toch dat er na die
herindeling een bepaalde dimensie verdwijnt. Door anderen is al gewezen op
het gevolg van deze herindeling voor de provincie Utrecht en op de strategische
gebiedsperspectieven waar Utrecht mee bezig is. De minister heeft al gezegd
dat die met voortvarendheid verder opgepakt moeten worden. Heeft het ministerie
van BZK niet gepoogd om samen met de provincies Noord-Holland en met name
Utrecht tot een gezamenlijk standpunt te komen? Ik zie namelijk dat Utrecht
zich daarvan steeds verder verwijderd heeft. Was het niet mogelijk om juist
tussen het ministerie van BZK en de provincie Utrecht overleg te voeren teneinde
tot een gezamenlijk standpunt te komen in dezen? Er was immers al meer over
de strategische gebiedsperspectieven onderling gewisseld. Wellicht was de
gehele problematiek rond de verkleining van de provincie Utrecht in dat geval
automatisch in de discussie meegenomen. Hierbij geldt dat elke herindeling
wel op de eigen merites beoordeeld moet blijven worden.Het plassengebied zal in de heringedeelde situatie provincieoverschrijdend
worden. De regering stelt dat een evenredige deelname van Noord-Holland in
de rede ligt. Hoe zeker is dat echter? Vanuit het gebied komen er berichten
dat juist de provincie Utrecht altijd de voortrekkersrol heeft gespeeld op
dit punt. De gemeente Wijdemeren zal deze zaak weliswaar graag zelf oppakken,
maar ik denk dat een heel sterke deelname van de provincie Noord-Holland daarbij
nodig is. Verder is naar de mening van mijn fractie ook de rol van Utrecht
niet uitgespeeld.De regering stelt dat de financiële overgangsproblemen in de nieuwe
gemeente gedekt kunnen worden door hetgeen daarover is afgesproken. Wordt
er echter goed gevolgd of een en ander in de praktijk op die manier uitkomt?
Er zijn prachtige rapporten door KPMG opgesteld, maar kunnen wij ook monitoren
dat de zaken verlopen zoals is afgesproken?De regering stelt dat deze herindeling geen gevolgen zal hebben voor woningbouw
in de heringedeelde gemeente of in Hilversum. De CDA-fractie ondersteunt deze
visie. Het moet voor de bescherming van landschappelijke waarden niet uitmaken
of die gemeentelijke herindeling er is geweest of niet. Dat ligt vast in een
ander kader, waarbij het gaat om de vraag waar wij willen bouwen en hoeveel
wij willen bouwen. Iets anders is dat de burgers en de lokale overheden dat
vaak anders ervaren. Denk maar aan de discussie die op dit moment vanuit Vianen
gevoerd wordt, waar dit in wezen het hoofdpunt is van de gemeentelijke herindeling.
Wij hopen dat straks de theorie en de praktijk hetzelfde zullen zijn. Wij
zijn het met de regering eens dat het geen verschil mag uitmaken, maar wij
hopen dat de praktijk dat ook uit zal wijzen.Wij menen dat de herindeling geen negatieve gevolgen zal hebben voor de
onderwijsvoorzieningen. Daar zijn wij dankbaar voor.Ik wil nog wat zeggen over de laat ingediende voorstellen vanuit het Utrechtse
op het gebied van het weer oppakken van de oude grens Breukelen-Loosdrecht.
Op dit moment is er voor deze herindeling een goed draagvlak van onderop.
Het zou bijzonder jammer zijn dat, wanneer zo'n verandering heel laat zou
worden doorgevoerd, dat draagvlak zou verminderen. Daarom moet men daar op
dit moment niet aan beginnen. Verder denk ik dat er op deze wijze een mooi
samenbindend geheel ontstaat binnen het plassengebied. Dat kan goed worden
begeleid door die gemeente Wijdemeren. Als wij dwars door die plassen een
nieuwe grens leggen, denk ik dat dat niet bijdraagt aan de heldere keuzen
die moeten worden gemaakt. Kortom, wij menen daar om twee redenen niet aan
te kunnen meedoen.Resumerend, de voordelen van deze herindeling zijn in de ogen van mijn
fractie duidelijk groter dan de nadelen. Gelet op het draagvlak voor de herindeling
en de bestuurlijke voordelen die deze met zich meebrengt, kan mijn fractie
instemmen met dit herindelingsvoorstel.Mevrouw Duijkers (PvdA):Mevrouw de voorzitter! Vandaag gaat het over herindeling. Je zou, gezien
de kleine groep aanwezigen hier in de Kamer, denken dat het niet over een
belangrijk iets gaat. Dat is echter wel het geval. Voor mensen die te maken
hebben met een herindeling, kan het zowel gevoelsmatig, maar ook materieel
zwaarwegende consequenties hebben. Dat laat onverlet dat de besturen van deze
gemeenten elkaar vrijwillig hebben opgezocht om een onderzoek te doen naar
samenwerking. Dat onderzoek heeft uiteindelijk geleid tot het voorstel om
de drie gemeenten 's-Graveland, Nederhorst den Berg en Loosdrecht samen toe
voegen tot de nieuwe gemeente Wijdemeren. Dat voorstel ligt vandaag voor.De PvdA staat positief tegenover dit voorstel. Wij denken dat met deze
verandering onze slogan "sterk, sterker, sterkst" ofte wel het stimuleren
van een krachtig lokaal bestuur mee vorm en inhoud wordt gegeven. Onze inschatting
is dat met deze nieuwe gemeente lokale problemen beter opgelost kunnen worden
en de zware taken die gemeenten krijgen in het kader van decentralisatie van
rijkstaken op krachtige wijze ter hand genomen kunnen worden. Wij denken ook
dat wij hier met een gemeente te maken hebben die groot genoeg is om in het
spanningsveld van regionale samenwerking een krachtige partner te kunnen zijn. Een ander punt heeft te maken met het feit dat met name vanuit het Utrechtse
erg veel zorg wordt geuit over een goed beheer van het plassengebied. Kan
de minister ons gerust stellen en antwoord geven op de vraag of de provincie
Noord-Holland ten aanzien van het onderhoud en beheer van het plassengebied
zich als een goed rentmeester zal gedragen?In het kader van regionale samenwerking is het aspect van natuurbeheer
van belang. Het gebied waar het hier om gaat zou in onze ogen een groen gebied
moeten blijven met ruime gelegenheid voor recreatie en een versterking van
de woonfunctie voor de eigen bevolking. Dit laatste moet wel gepaard gaan
met een beperkte woningbouw.De heer Van den Berg (SGP):Ik ben erg blij dat mevrouw Duijkers het rentmeesterschap een belangrijk
principe vindt.Mevrouw Duijkers (PvdA):Dat is mijn katholieke achtergrond, mijnheer Van den Berg.De heer Van den Berg (SGP):Ik vraag mij wel af waarom u eraan twijfelt of Noord-Holland een goed
rentmeester zal zijn. Heeft u signalen gekregen die daarop wijzen? Bovendien
lijkt mij dat een verantwoordelijkheid voor de provincie Noord-Holland. U
vraagt nu aan de minister of Noord-Holland een goed rentmeester zal zijn.
Dat lijkt mij een wat merkwaardige vraagstelling, gezien onze decentrale verantwoordelijkheden.
Kunt u die vraagstelling nader toelichten?Mevrouw Duijkers (PvdA):Zoals ik al zei, sprak ik van "rentmeesterschap" vanwege mijn rooms-katholieke
achtergrond. Hoewel deze term wellicht niet zo past in de cultuur van mijn
partij, is het in de regio waar ik vandaan kom een gebruikelijke term. Ik
heb aangegeven dat in het bijzonder statenleden van de provincie Utrecht zich
afvroegen of Noord-Holland, gelet op het tot nu toe gevoerde beleid op het
gebied van natuurbeheer en activiteiten die zijn ontplooid in het plassengebied,
bewaakt wat door Utrecht als zorgzaam voor het gebied beoordeeld is. Het gaat
er niet zozeer om dat ik hiervan overtuigd moet worden; ik wil weten of de
minister zorgen heeft op dat terrein of dat hij, evenals mijn fractie, meent
dat dit bij Noord-Holland in goede handen is.Het voorliggende voorstel is een voorstel dat niet alleen op zijn merites
beoordeeld moet worden, maar dat ook bezien moet worden in een groter geheel.
Daarmee bedoel ik dat deze herindeling, waar wij voorstander van zijn, de
consequentie heeft dat de gemeente Loosdrecht geen deel meer zal uitmaken
van de gemeente Utrecht en deel zal gaan uitmaken van de provincie Noord-Holland.
Uit verschillende krantenberichten heb ik begrepen dat er steeds meer gemeenten
zijn die samenwerkingscontacten aangaan met gemeenten in andere provincies.
Ik noem de gemeenten Eemnes, Veenendaal en Leerdam. De afgelopen jaren is
regelmatig de discussie gevoerd over krachtige gemeenten en over de vraag
hoe sterk een lokaal bestuur moet zijn om zijn taken te kunnen vervullen.
De vraag die dan opkomt, is: hoe klein mag een provincie zijn om haar taken
nog volwaardig te kunnen vervullen en krachtig te kunnen besturen? Wat is
de zienswijze van de minister tegen deze achtergrond op de positie van de
provincie Utrecht? Heeft de minister wel eens gesprekken gevoerd met de provincies
Utrecht en Flevoland over de vraag of een nauwere samenwerking tussen beide
provincies op gang te brengen is? Heeft hij in het kader van het streven naar
krachtige provincies er wel eens over nagedacht of een fusie van beide provincies
aan de orde zou kunnen zijn?Minister De Vries:Het zou mij reuze helpen als mevrouw Duijkers bereid was haar eigen visie
op die problematiek te geven.Mevrouw Duijkers (PvdA):Van de zijde van de PvdA wordt een nauwere samenwerking tussen de provincies
Flevoland en Utrecht en zelfs een fusie tussen beide provincies niet geheel
uitgesloten. Daarom ben ik ook heel benieuwd naar de opvatting van de regering
terzake.Mevrouw de voorzitter! Herindeling heeft een materieel effect, maar er
spelen ook menselijke emoties een rol bij. Ik hoop dat de naam Wijdemeren
voor de nieuwe gemeente aangeeft wat de gemeente straks zal kunnen zijn: wijd,
met ruimte voor mensen en ruimte om nieuwe ontwikkelingen aan te gaan en innovaties
te plegen om de gemeente sterk op de kaart te brengen.De vergadering wordt van 11.03 uur tot 11.20 uur geschorst.Minister De Vries:Mevrouw de voorzitter! Ik dank de Kamer voor de aan dit herindelingsvoorstel
bestede aandacht. Ik constateer met enig genoegen dat het ook mogelijk is
om in grote eenstemmigheid over herindelingen te spreken. Dat is mij nog niet
zo vaak overkomen. Ik weet niet of het de levendigheid van het debat bevordert,
maar het is voor de gemeenten die het aangaat, wel zo plezierig als hun eigen
voornemens in de Kamer zo breed positief tegemoet worden getreden.De heer Van den Berg stelde een vraag over de vrijwilligheid. Deze kan
leiden tot filosofische beschouwingen, die ik meestal probeer kort te houden.
Vrijwilligheid betekent dat je een keuze maakt en daarbij een afweging maakt
van alles wat relevant is. Je kunt zeggen dat een niet-vrijwillige herindeling
door andere bestuurders die verantwoordelijkheid nemen, toch doorgezet moet
worden, omdat zij alles afwegende tot een oplossing proberen te komen.Ik denk dat de bestuurders in de betrokken gemeenten goed hebben gezien
hoe de bestuurlijke verhoudingen zich ontwikkelden. Zij hebben goed gekeken
naar de bestuurskracht van de betrokken gemeenten en geconstateerd dat het
beter voor hen was om gezamenlijk de toekomst in te gaan. Ik geloof dat deze
afweging niet alleen op goede gronden is gemaakt, maar ook respect verdient.Een andere vraag is hoe lang deze gemeenten vooruit kunnen. Een van de
sprekers herinnerde eraan dat mijn ambtsvoorganger wel eens heeft gezegd:
25 jaar. Er zijn inderdaad mensen die 25 jaar vooruit kunnen kijken, maar
ik heb in mijn leven gemerkt dat dit toch echt niet meevalt. Ik ben geneigd
om te zeggen dat dit voorzover ik het kan zien, een duurzame oplossing is
waar wij vele jaren mee vooruit kunnen, maar ik durf weinig te zeggen over
het gedachtegoed dat over 25 jaar in het land en in deze zaal speelt. Ik merk
dat er in het land, in de politieke partijen en in de bestuurlijke
verhoudingen voortdurend wordt nagedacht, en dat is maar goed ook. Op een
gegeven moment wordt er gezegd dat wat een tijd geleden is verzonnen, toch
beter kan. Zo zit het leven nu eenmaal in elkaar. Voorzover ik het kan zien,
hebben wij het hier over een duurzame oplossing die door de gemeenten in de
omgeving, met name Hilversum, als een goede oplossing wordt gezien.De heer Van den Berg (SGP):Voorzitter! De minister lijkt wat afstand te nemen van de periode van
25 jaar, want hij spreekt over zijn voorganger, enz., maar in de nota naar
aanleiding van het verslag noemt hij zelf ook een periode van 25 jaar. Hij
zegt namens de regering letterlijk: "De omvang van de nieuw te vormen gemeente
Wijdemeren is naar mijn mening zodanig dat deze gemeente de komende 25 jaar
in staat is zelfstandig voort te bestaan." Die termijn van 25 jaar is kennelijk
niet alleen voor zijn voorganger, maar ook voor hem relevant.Minister De Vries:Ach ja, ik heb vandaag ook geen reden om daaraan te twijfelen. Ik zeg
alleen dat 25 jaar een heel lange tijd is. Ik kan niet 25 jaar vooruitkijken.
Het zou op mijn leeftijd tamelijk risicovol zijn om dat te doen. 25 jaar staat
voor: voorzover wij het kunnen zien, wegen en inschatten, gezien de constellatie
waarin deze problematiek wordt behandeld, denken wij dat wij met deze oplossing
een hele tijd uit de voeten kunnen.Er is gevraagd of de provincie Noord-Holland zich als een goede rentmeester
zal opstellen bij het plassenschap Loosdrecht en omstreken. Het woord "rentmeester"
is overigens bepaald niet het eigendom van het katholieke volksdeel. Het werd
ook in mijn kring – ik ben als niet-katholiek opgegroeid in een katholieke
streek – met overtuiging gebruikt. Ook de heer Van den Berg kent dat
begrip als geen ander. Het is dus een goed Nederlands woord en het geeft aan
dat je goed moet zorgen voor je omgeving en de schatten die aan je zijn toevertrouwd.
Ik heb geen enkele aanleiding om te veronderstellen dat Noord-Holland dat
niet wil. Noord-Holland heeft zelf in de ontwerpregeling al overwogen dat
een evenredige deelname van de provincie Noord-Holland aan het plassenschap
van Loosdrecht en omstreken natuurlijk in de rede ligt. Natuurlijk ligt dat
in de rede, want het zou bar en boos zijn als je de tot nu toe, ook financieel,
gegeven zorg niet zou willen continueren.In een later stadium is er met name op initiatief van de provincie Utrecht
gediscussieerd over "nog meer plassen in één context". Dat stuit
op bezwaren. Ook het toedelen van een plassengebied naast een gemeente aan
een andere provincie lijkt mij heel bezwaarlijk. Zoals gebruikelijk bij herindelingen
heb ik het gebied grondig verkend; dat levert in dit geval een heel mooie
fietstocht op, die ik de voorzitter zeer kan aanraden.De voorzitter:Ik heb die verkenning al eerder gedaan, want ik heb daar vlakbij gewoond.Minister De Vries:Ik zag onderweg de sporen, want er hingen nog vlaggen in de bomen. Ik
heb die verkenning dus zelf consciëntieus uitgevoerd; wat bij elkaar
hoort, kun je ook bij elkaar zien liggen. Ik heb dus niet de neiging om in
dat opzicht te twijfelen over het concept van deze herindeling. In algemene
zin merk ik bovendien op dat water zich moeilijk laat knippen.De heer Mosterd (CDA):Tenzij het wat kouder is; dan zou dat wel kunnen. Ik keer echter even
naar Noord-Holland terug: u zei dat het bar en boos zou zijn als die provincie
haar taak niet zou continueren, maar dat vind ik een beetje te mager. Noord-Holland
krijgt een veel pregnantere plaats in het plassenschap en zal meer de voortrekkersfunctie
vervullen die tot nu toe door de provincie Utrecht is vervuld.Minister De Vries:Zeker, Noord-Holland zal met veel ambitie die nieuwe verantwoordelijkheid
op zich nemen; daar heb ik geen enkele twijfel over.De heer Hoekema (D66):Ik heb een vraag over het verleden. Aan rentmeesterschap gaat in dit geval
goed nabuurschap vooraf. De provincie Utrecht stelt in de naar aanleiding
van dit wetsvoorstel door ons ontvangen correspondentie dat de provincie Noord-Holland
niet heeft deelgenomen aan de besprekingen over het Strategisch gebiedsperspectief;
dat geldt ook voor Nederhorst den Berg en 's-Graveland. Dat vinden wij jammer;
in de ogen van de provincie Utrecht is dat kennelijk een blijk van weinig
interesse van de provincie Noord-Holland in de ontwikkeling van het plassengebied.
Deelt de minister die kritiek van de provincie Utrecht?Minister De Vries:Nee, ik heb de neiging om die kritiek enigszins te relativeren. In de
provincie Utrecht is men sterk bezig met het ontwikkelen van strategische
gebiedsperspectieven, die natuurlijk ook betrekking kunnen hebben op een stuk
aan de andere kant van de provinciegrens. Het instrument dat Utrecht op het
ogenblik hanteert om in den brede na te gaan hoe de bestuurlijke ontwikkeling
zich zou moeten ontwikkelen, hoeft echter niet noodzakelijkerwijs ook door
andere provincies gezamenlijk ontwikkeld te worden. Overigens is dit hele
traject wel gezamenlijk gestart. Pas toen bleek dat de voorkeuren van de betrokken
gemeenten niet meer overeenkwamen met de voorkeuren van de provincie Utrecht,
heeft de provincie Utrecht gezegd dat zij dit niet meer kon steunen. Ik heb
overigens ambtelijk, maar ook zelf contact gehad met de provincie Utrecht:
de commissaris en de gedeputeerden zijn bij mij geweest om hun perspectief
op deze herindeling aan te geven. Ik moet eerlijk zeggen dat de door hen daarbij
genoemde argumenten voor de ontwikkeling van dit gebied en de concrete plannen
voor herindeling naar mijn smaak echt niet doorslaggevend konden zijn.Er is wel een probleem waar verschillende afgevaardigden aandacht voor
hebben gevraagd: hoe gaat het nu verder met de provincie Utrecht? In de eerste
plaats ben ik erkentelijk voor de groeiende aandacht voor dit punt. Ik heb
geconstateerd dat tijdens een jaardiner van de VNG en het IPO ook de voorzitter
van het IPO aandacht voor de omvang van provincies heeft gevraagd, natuurlijk
zonder daar ter plekke nadere invulling aan te willen geven. Wij hadden deze
week een overhedenoverleg in het kader van het BANS. Dat was een uitgebreide
vergadering van gemeenten, provincies, waterschappen en het kabinet. De vertegenwoordiger
van de VNG, de heer Deetman, vroeg daar aan de voorzitter van het IPO welke follow-up de discussie zou krijgen. Er ontspon zich een boeiend
gesprek tussen de vertegenwoordigers van de gemeenten en de provincies en
dat resulteerde in het aanbod van de heer Van Kemenade om over die problematiek
gezamenlijk met de VNG een notitie te schrijven. Ik heb dat tijdens de vergadering
zeer toegejuicht, omdat ik het heel goed vind dat men deze zaken met elkaar
bespreekt. Als die notitie klaar is, zal ik daar natuurlijk ook zelf mijn
oordeel over moeten geven. Ik geloof niet dat het op mijn weg ligt en ook
niet dat het verstandig of productief is, als ik nu allerlei vergezichten
over de provinciale toekomst te berde zou brengen. Ik weet ook niet of ik
daar op dit moment toe in staat zou zijn.De vraag is of de provincie Utrecht een kleine provincie is. Gelet op
het territoir, is Utrecht natuurlijk niet een van de grootste provincies.
Maar er wonen daar wel meer dan een miljoen mensen, dus in die zin is het
natuurlijk een heel grote provincie. In onze samenleving neemt Utrecht ook
een cruciale plaats in, niet alleen maatschappelijk, maar ook geografisch.
Zeer veel dingen komen samen in de provincie Utrecht. Dat neemt niet weg dat
er in alle redelijkheid gedacht kan worden over de vraag of de provinciale
constellatie in ons land wel optimaal is. Maar voordat wij aan esthetiek gaan
doen, lijkt het mij verstandig om naar de inhoud te kijken en de vraag te
stellen wat er problematisch is in de huidige indeling. Ik ben er zeker van
dat de VNG en het IPO, als zij samen de materie uitwerken, de problematiek
inhoudelijk zullen benaderen. De heer Van den Berg heeft gelijk als hij zegt
dat dit soort zaken natuurlijk niet even op een namiddag besloten wordt. Historische
achtergronden verklaren veel. Veel gevoelens over de provinciale indeling
zijn daarin sterk verankerd en die gevoelens komen soms zelfs voort uit de
harten van de mensen. Dat is niet altijd zo, want provincies leven natuurlijk
vaak wat minder dan gemeenten. Maar wij moeten voorzichtig met die gevoelens
omgaan. Toch kan het nooit de insteek van het bestuur zijn om alleen maar
terug te kijken. Het zou goed zijn om de gedachtewisseling in het overhedenoverleg
naar aanleiding van de opmerkingen van de heer Van Kemenade voort te zetten.
Alle sprekers hier hebben er vragen over gesteld en uiteraard zal ik de VNG
en het IPO daarop attenderen.Mevrouw Duijkers merkte op dat zij een samenvoeging van Utrecht en Flevoland
niet uitsluit. Het is ook nog te vroeg om zaken uit te sluiten; dat ben ik
met haar eens. Maar uitsluiten is iets anders dan nastreven. Wij zouden over
meer materie moeten beschikken, voordat wij kunnen spreken over de wenselijkheid
van een dergelijke samenvoeging. Net als bij gemeentelijke herindelingen is
een aanvankelijke notie snel uitgesproken, maar komen daar altijd een heleboel
problemen bij kijken. Daarvan moeten wij ons rekenschap geven en wij moeten
tot goede oplossingen zien te komen.De heer Hoekema (D66):De minister zal bij zijn fietstocht toch ontdekt hebben dat het Gooi ook
een rol kan spelen in de vergezichten over Utrecht en Flevoland van mevrouw
Duijkers?Minister De Vries:Daar noemt u al een onderwerp dat in zo'n discussie een rol zou spelen.
In Nederland overschrijdt men moeiteloos provinciegrenzen. Dat was vroeger
wel anders, maar tegenwoordig gaat dat moeiteloos. Als je door Nederland gaat,
weet je niet precies waar de provinciegrenzen liggen en dat is maar goed ook.
Voor gemeenten geldt dat in zekere mate ook, alhoewel die vaak overal bordjes
neerzetten, zodat je je nog enigszins kunt oriënteren. In Europa krijgen
grenzen van landen steeds minder relevantie voor het maatschappelijk verkeer
en de maatschappelijke dynamiek. Bijvoorbeeld de gemeente Kerkrade in Limburg
werkt heel intensief samen met het gebied aan de andere kant van de grens.
Dat gaat ook zo in andere euregio's in het kader van een eenwordend Europa.
Daar zijn wij natuurlijk nog wel een hele tijd mee bezig. Er ontstaan overal
regionale samenwerkingsverbanden die de relevantie van grenzen steeds verminderen.De vraag is in mindere mate of grenzen bedoeld zijn om dingen goed tegen
de borst te kunnen drukken of om in een bepaald territoir de zaken goed te
kunnen behartigen. Natuurlijk moet dit gebeuren met veel oog voor wat er aan
de andere kant van de grens gebeurt. Grenzen die uitsluitend zijn en die proberen
exclusiviteit te bevorderen, liggen in het huidige tijdsgewricht naar mijn
smaak dan ook minder voor de hand dan grenzen die weliswaar bevoegdheden aangeven,
maar tegelijkertijd een uitdaging voor het bestuur zijn. Die hoeven dus nooit
een rem te zijn op ontwikkelingen in de geschiedenis.De heer Hoekema heeft gevraagd of ik al inzicht kan geven in een notitie
die ik laat voorbereiden over gemeentelijke decentralisatie. Dat lijkt mij
op het ogenblik echter niet mogelijk. Zoals gezegd, wordt daaraan gewerkt.
Uiteraard zal ik de Kamer daarvan op de hoogte stellen.Er zijn nog vragen gesteld over dit wetsontwerp en de omvang van provincies.
Er is terecht opgemerkt dat deze problematiek niets te maken heeft met die
van Vianen. Het zou niet goed zijn om hier iets af te halen en straks bij
Vianen er veel meer bij te doen. Dit hangt ook af van de discussie in de Kamer.
Dat kan nooit aan de orde zijn. Bij deze voorstellen gaat het evenwel om de
samenhang in een regio. Die moeten wij onderkennen en de belemmeringen voor
die samenhang vanwege bestuurlijke arrangementen moeten wij proberen op te
heffen. Het gaat er dan om de regio's en de gemeenten daarin zoveel mogelijk
armslag te geven om in goede coöperatie met hun buren en op een goede
manier hun werk te doen. Er zijn natuurlijk vragen over het effect op een
provincie, maar daarover moet na afloop gediscussieerd worden. Eerst moet
namelijk worden nagegaan of het echte probleem is gediend met de oplossing
die je voor ogen hebt.Er is ook geïnformeerd naar de positie van de aangrenzende centrumgemeente
Hilversum. Ik heb daar terloops al over gesproken. Welnu, het gemeentebestuur
van Hilversum heeft mij schriftelijk meegedeeld dat het streekplan voldoende
aanknopingspunten biedt voor de oplossing van ruimtelijke en andere knelpunten
en dat niet verwacht wordt dat gemeentelijke herindelingen of grenscorrecties
ten gunste van Hilversum de oplossing van ruimtelijke en andere knelpunten
zouden kunnen bevorderen. Hiermee wordt heel royaal erkend dat men binnen
de grenzen van het streekplan adequaat uit de voeten kan. Hilversum beschouwt
de nieuwe gemeente dus niet als een mogelijkheid om haar ambities te realiseren. Ik voeg hieraan toe dat grote bouwambities in de richting van die gemeente
niet aan de orde zijn. De Kamer heeft ook terecht gezegd dat het karakter
van dit prachtige gebied zoveel mogelijk beschermd moet worden. Het is algemeen
erkend dat grootschalige woningbouw daar geen nuttig instrument bij is, dus
dat grootschalige woningbouw daar niet bij past. Het soort parels dat daar
ligt, moet natuurlijk gekoesterd worden en moet niet onder de voet gelopen
worden door oplopende ambities van bouwkundige, industriële aard.De heer Hoekema heeft geïnformeerd naar burgemeestersvacatures. Ik
kan zeggen dat mijn beleid is dat die vacatures niet worden vervuld, als er
reëel zicht is op een mogelijke herindeling op redelijke termijn. Daardoor
zal er in de regio of met de betrokken gemeenten in ieder geval binnen een
halfjaar open overleg moeten worden gevoerd om te kijken waar dat toe leidt.
Onder die omstandigheden is het niet verstandig om meteen weer een burgemeester
te benoemen, daarbij in gedachten houdend dat waarneming niet mag leiden tot
permanentie. De commissaris der koningin dient bij mij verzoeken in op dit
punt als hij een waarnemer aangewezen vindt en ik beoordeel die verzoeken
in het licht van deze beleidslijn. Ik heb nog nooit een verzoek gehad dat
mijns inziens te ver ging. Zichtbaar moet zijn dat er plannen zijn, waardoor
een benoeming op dat moment een onjuiste bestuursdaad zou zijn.De heer Hoekema (D66):Voorzitter! Ik heb mijn vraag breder gesteld en wel naar de visie van
de minister op de verschillende rijtjes gemeenten waar fusiekoorts heerst
of een fusiespook rondwaart. Ik noem in dit verband Breukelen, Abcoude en
Loenen maar ook Eemnes, Blaricum, Laren, Muiden, Weesp, Bussum en Naarden,
waar sprake is van een vacature. Ik kan op zichzelf instemmen met het verhaal
van de minister, maar dan moet inderdaad duidelijk zijn, dat er een reëel
begin van een procedure is die kan leiden tot een herindeling. Ik heb te vaak
meegemaakt, dat een vacature te lang open blijft of dat er te lang een waarnemer
zit en dat daarna het momentum in het herindelingsproces verdwijnt. De provincie
Noord-Holland heeft overigens niet altijd uitgemunt in het snel starten van
een herindelingsproces. Het is dus van tweeën een: of je benoemt een
burgemeester en wacht met de herindeling of je begint reëel de herindelingsprocedure.Minister De Vries:Ja, maar u kent mij als een streng mens. Ik probeert strak de hand te
houden aan deze procedure, omdat ik het ook onjuist vind om een waarnemer
te benoemen waar nog onzeker is wat er de komende jaren aan de orde komt.
Er moet daarom een reëel perspectief zijn dat de provincie – of
de minister – serieus bezig is met een herindelingstraject. Dat kan
ertoe leiden, dat op dat moment een waarnemend burgemeester optreedt. Overigens
is het feit dat men zelf een beetje nerveus is over een en ander lang niet
maatgevend. Als ik mijn beleid moest afstemmen op de gemiddelde nervositeit
in dit land, zou ik er zelf ook nerveus van worden en dat is het laatste wat
ik mij heb voorgenomen.Voorzitter! Ik wil nu niet verder ingaan op de relatie met Vianen in dit
verband, omdat de Kamer daarover mijns inziens goede woorden heeft gesproken.
Inderdaad is er in de argumentatie rond de verschillende indelingen wat opportunistisch,
selectief gewinkeld. Er zal nog wel eens een dissertatie geschreven worden
over wisseling van argumenten om iets te bereiken wat noodzakelijk is. Dat
betekent, dat soms een wat bredere bestuurlijke blik nodig is dan de grote
precisie die wij vaak in onze argumentatie nastreven.Voorzitter! Van alle kanten is gewezen op de grote waarde van dit gebied,
zoals ik die juist al heb onderschreven als een parel in ons land waar we
zuinig mee moeten omgaan. De omvang van de huidige gemeente – zo'n 25.000
inwoners – lijkt mij prachtig aan de maat. Ik begrijp, dat de heer Van
den Berg wat dat betreft over zijn aarzelingen over herindelingen wil heenstappen,
omdat dit voorstel van onderop gedragen wordt en het een alleszins betamelijke
omvang oplevert. Ik vind het echter wel heel interessant om te noteren, dat
de betrokken gemeenten zelf hebben vastgesteld, dat ze het in de huidige bestuurlijke
context in ons land beter vinden om zichzelf te versterken. Ik onderstreep
dat van harte en ik ben ook heel tevreden met de manier waarop discussies
in den lande worden gevoerd naar aanleiding van of geïnspireerd door
het rapport-De Zeeuw. Ik heb daarover gesproken met de provincies en een aantal
verzoeken voorgelegd. Ik vind het goed dat men zelf nadenkt en zich afvraagt:
wat is een verstandige ontwikkeling? In die zin ben ik ook een onderop-mens,
zij het dat als "onderop" niet functioneert, iedereen zijn eigen verantwoordelijkheid
moet nemen. Dat wil ik in dit verband ook doen.De voorzitter:Ik geef, op verzoek van de heer Hoekema, gelegenheid tot het houden van
een tweede termijn. Het woord is aan de heer Balemans.De heer Balemans (VVD):Voorzitter! De antwoorden van de minister waren duidelijk. Ik heb thans
geen vragen meer. Wij steunen dit wetsvoorstel.De heer Hoekema (D66):Mevrouw de voorzitter! Voor het eerste jaar wordt 4,1 mln. gulden van
de herindelingsbijdrage van 10 mln. gulden aan de nieuwe gemeente uitgekeerd.
Is dat een geaggregeerd bedrag voor de periode van vier of vijf jaar?Voorzitter! Zoals ik reeds heb gezegd, steunt mijn fractie graag het wetsvoorstel.
Natuurlijk was er ook een andere oplossing denkbaar. Dit blijkt uit de vele
brieven die wij uit het gebied hebben gekregen. Voor die brieven ben ik erkentelijk.
Ik denk in dit verband aan een brief van een inwoner van Loosdrecht, waarin
wordt gewezen op de mogelijkheid van de BALL-variant: Breukelen, Abcoude,
Loenen met Loosdrecht. Dat had gekund. Dan hadden de zandgemeentes Naarden
en Bussum en de Vechtgemeentes Nederhorst den Berg en 's-Graveland samengevoegd
kunnen worden. Dat had allemaal gekund. Echter, het is anders gelopen en ik
meen dat de uitkomst bevredigend is.De heer Van den Berg (SGP):Mevrouw de voorzitter! Ik dank de minister voor de beantwoording. Het
komt niet iedere dag voor, dat de minister en onze fractie het met elkaar
eens zijn over een herindelingsvoorstel. Nu behandelen we gelukkig ook niet
iedere dag herindelingsvoorstellen. Dat zou wat al te bont zijn. Wij kunnen
de regering nu dus steunen.Voorzitter! Ik wil nog enkele opmerkingen maken naar aanleiding van de
beantwoording van de minister. Toen hij het had over de termijn van 25 jaar,
maakte hij relativerende opmerkingen en zei dat het een zeer lange termijn
is. Dat ben ik hartelijk met hem eens. Als het erop aankomt, mevrouw de voorzitter,
kunnen wij nog niet één dag vooruitkijken. Tegelijk zijn wij
van mening: regeren is vooruitzien. Met je bestuurlijke beslissingen moet
je dan ook de langere termijn in aanmerking nemen. Ik verwacht daarom niet,
dat de minister over tien jaar zegt: er is een heel nieuwe situatie ontstaan,
een situatie die wij niet konden voorzien en daarom kom ik op mijn woorden
terug. Weliswaar zal ik hem niet op de dag nauwkeurig aan de termijn van 25
jaar houden, maar wij moeten toch wel maatregelen voor de langere termijn
nemen om de bestuurlijke rust te kunnen garanderen. Ik neem aan, dat de minister
het met deze benadering eens is. Overigens, ook wij menen dat je op een dergelijke
termijn de ontwikkeling nooit precies kunt voorspellen.Voorzitter! Ik ben de minister erkentelijk voor zijn opmerking over de
discussie over de schaal van de provincie. In ander verband hebben wij wel
eens gesproken over provincies op landsdelige schaal en het is op zichzelf
goed dat daarover wordt gesproken. Nadrukkelijk steun ik thans de opvatting
van de minister dat wij eerst naar de inhoud moeten kijken. Bij de behandeling
van gemeentelijke herindeling en bij discussies over de schaal van gemeentes
zeg ik dat ook altijd: eerst de inhoud, aandacht voor de taken en dan de omvang.
In die zin moeten wij hier ook handelen. Met die opvatting van de minister
ben ik het dus eens.Ik dank de minister voor zijn duidelijke erkenning dat dit voorstel niets
te maken heeft met de plannen voor Vianen. Dat kunnen wij dus noteren en bij
de discussie over Vianen kunnen wij hiermee rekening houden.Voorzitter! Nog even een kanttekening over wat de minister zei over de
tijdelijke burgemeesters. Ik begrijp zijn beleid: de vacature niet vervullen
als er reëel zicht is op een daadwerkelijke aanpak van de herindeling
op redelijke termijn. In die opvatting zitten echter subjectieve elementen.
Er wordt immers gesproken over "reëel zicht" en een "redelijke termijn".
Kortom, het niet definitief vervullen van een burgemeestersvacature moet niet
een self fulfilling prophecy worden en vanzelf tot de opvatting leiden dat
de gemeente toch wel opgeheven wordt. Verder vraag ik mij af of in zo'n fase,
wanneer dus sprake kan zijn van herindeling, de gemeente niet recht heeft
op een volwaardige burgemeester. Hiermee zeg ik niet dat een waarnemend burgemeester
geen volwaardige burgemeester kan zijn. Het gaat mij er nu echter om, dat
juist in een dergelijke fase de belangen van de gemeente ten volle door de
burgemeester moeten kunnen worden behartigd. Daarom zou ik als gemeentebestuurder
in zo'n situatie graag een "eigen burgemeester" hebben, een burgemeester die
volledig voor de belangen van de gemeente staat. Er zijn wat kanttekeningen
bij, maar de minister kan ervan op aan dat ik zijn beleid op dit punt nauwkeurig
zal volgen. Te gelegener tijd komen wij er wellicht nog eens over te spreken.De heer Hoekema (D66):Voorzitter! De heer Van den Berg en ik zullen ons voorbeelden herinneren
van waarnemend burgemeesters – ik noem Hengelo – die bij wijze
van spreken nog veel krachtiger dan hun reguliere ambtsvoorgangers ten strijde
trokken tegen een herindelingsvoorstel. Je moet toch voor- zichtig zijn.De heer Van den Berg (SGP):Absoluut. Ik wil het fenomeen van waarnemend burgemeester ook niet bagatelliseren.
Ik wijs alleen op het gevaar dat het idee ontstaat dat zo'n gemeente op het
punt van verdwijnen staat. Dat doet niks af aan de inzet van waarnemend burgemeesters,
hun capaciteiten en hun identificatie met de belangen van de gemeente, want
die kan er wel degelijk zijn. Ik heb over het voetlicht willen brengen dat
er een keerzijde aan zit. Overigens herhaal ik mijn steun aan dit voorstel.De heer Mosterd (CDA):Voorzitter! Ook ik wil de minister bedanken voor zijn antwoorden. Ik heb
nog een paar punten.Ik heb heel goede nota genomen van zijn opmerkingen over de duurzaamheid
van de oplossing. Het is voor ons van groot belang dat, als er zo'n herindeling
plaatsvindt, de mensen in dat gebied weten dat die structuur er voor een heel
lange tijd staat. Dat zegt de minister nadrukkelijk over de duurzaamheid.
Dat geeft rust in dat gebied, waarvoor dank.Ik juich een inhoudelijke discussie tussen het IPO en de VNG over deze
problematiek toe. Gemeentelijke herindelingen hebben ook gevolgen op provinciaal
niveau, waardoor bepaalde functies in de tijd wijzigen. Het is goed om dit
inhoudelijk te benaderen. Wij willen dit punt dan ook graag steunen.Ik heb gevraagd of de minister de financiële ontwikkelingen na de
herindelingen monitort. Ik hoor er graag nog iets over.Ik kom bij het punt van de strategische gebiedsperspectieven versus de
waarnemend burgemeester. Begrijp ik het goed dat het in de visie van de minister
mogelijk is om een waarnemend burgemeester te benoemen als de commissaris
van de koningin gelet op de strategische gebiedsperspectieven daartoe adviseert
en dat in andere gevallen waarin sprake is van die SGP's en de minister dat
advies niet krijgt vanuit de provincie, er een gewone burgemeester komt?Mevrouw Duijkers (PvdA):Voorzitter! Ik wil de minister danken voor de uitgebreide beantwoording
van de vragen die door de Kamer zijn gesteld. Ik heb in eerste termijn al
aangegeven dat wij instemmen met dit wetsvoorstel. Ik plaats nog wel wat vraagtekens
bij de discussie over de krachtige provincies in relatie tot de inrichting
van Nederland in de toekomst. De minister geeft aan dat hij in overleg met
de VNG en het IPO partijen heeft uitgenodigd om hun zienswijze te geven over
de rol en de taak van gemeenten in relatie tot gemeentelijke herindeling en
de consequenties voor de provincie. Het werd mij uit zijn toelichting niet
duidelijk of dat stuk in dat gremium blijft dan wel of het in de richting
van de minister gaat. Indien het in zijn richting gaat, verzoek ik hem om
dat stuk met een kabinetsstandpunt naar de Kamer door te geleiden,
zodat dergelijke zaken ook hier kunnen worden besproken.Minister De Vries:Voorzitter! De heer Hoekema vraagt in verband met de herindelingsbijdrage
naar de geaggregeerde effecten. Ik heb er in de memorie van antwoord een aanduiding
van gegeven. Er vindt door bepaalde mechanismen een verlaging plaats. Door
de nieuwe maatstaf herindeling, die wij vorig jaar flink hebben opgehoogd,
zal het effect voor de gemeenten gedurende een lange reeks van jaren positief
zijn. Ik heb daar dus niet zoveel zorgen over.De heer Mosterd heeft gevraagd of de minister gaat monitoren wat er gebeurt.
Wij doen dat natuurlijk niet zelf op Binnenlandse Zaken. De provincies houden
toezicht op de ontwikkeling van de financiën. Ik kan de heer Mosterd
trouwens verzekeren dat de gemeenten die ontwikkelingen zelf heel goed monitoren
en dat zij, als zij in de problemen komen, daar op gepaste wijze aandacht
voor weten te vragen. Ik denk dan ook dat de transparantie in dat opzicht
van onderaf voldoende bevorderd wordt.De heer Hoekema heeft gelijk dat er andere opties mogelijk zijn. Dat is
eigenlijk altijd zo. Het is maar zelden zo dat er slechts één
oplossing denkbaar is, zeker in ons dichtbevolkte land. Die oplossingen worden
vervolgens in de tijd tegen elkaar gehouden. Er wordt bekeken wie wat wil,
hoe de samenwerkingsrelaties liggen en waar draagvlak voor ontstaat. Ik geloof
dat men niets zag in de andere varianten, met name niet in de zogenaamde BALL-variant.
Men is wel enthousiast over de onderhavige variant. Uiteindelijk moet er een
keuze worden gemaakt uit alle mogelijkheden die er zijn. Dit is in ieder geval
een keuze die een behoorlijk draagvlak heeft.Ik dacht dat ik vrij duidelijk was geweest in mijn reactie op de vraag
van de heer Van den Berg over 25 jaar bestuurlijke rust. Zeker nu hij zelf
heeft gezegd dat wij eigenlijk geen dag vooruit kunnen kijken, moet ik zeggen
dat ik 25 jaar een behoorlijke periode vind. Het is echter waar dat besturen
vooruitzien is. Dat proberen wij ook te doen. Ik heb ook gezegd dat het onderhavige
voorstel duurzaam is. Ik zie op het ogenblik ook helemaal geen reden waarom
deze situatie niet lang zou kunnen blijven bestaan. Het lijkt mij echter niet
goed om nu te zeggen dat het 24,5 jaar zo zal blijven. Wij doen dit soort
dingen namelijk niet met een garantietermijn. Het kan zijn dat de drie gemeenten
over enige tijd weer bij ons komen en zeggen dat zij nog iets meer of iets
anders willen. Het denken moet natuurlijk ook niet stilstaan. Voorzover ik
het thans kan overzien, is dit evenwel een mooie duurzame oplossing. Er ontstaat
een gemeente die ook bestuurlijk wat steviger in haar schoenen staat. Het
voorstel biedt het betrokken gebied ook de nodige perspectieven. Ik kan dan
ook zonder enige aarzeling zeggen dat wij hier iets doen waar wij zeer lang
mee vooruit kunnen.Over de tijdelijke burgemeesters kan ik niet veel meer zeggen dan ik al
gedaan heb. Ik vind zelf dat er een reëel zicht moet zijn op een herindelingsprocedure.
Ik leg hier geen relatie met een SGP. Strategische gebiedsperspectieven zijn
echt van een andere aard en leiden lang niet altijd tot een herindeling. Er
moet dus sprake zijn van een reëel traject met het oogmerk om tot herindeling
te komen. Ik heb absoluut niet de aarzelingen die de heer Van den Berg blijkt
te hebben ten aanzien van waarnemend burgemeesters. Door de bank genomen,
zijn dat personen die al de nodige ervaring in het openbaar bestuur hebben
opgedaan, vaak als burgemeester. De heer Hoekema heeft er terecht op gewezen
dat sommigen van hen door de betrekkelijke vrijheid van hun positie –
zij behoeven dit niet te doen, want zij vallen gewoon een tijdje in –
absoluut niet schromen om ten volle en soms zelfs meer dan dat op te komen
voor de belangen van de gemeente die zij tijdelijk beogen te dienen. Ik denk
dan ook dat er op dit punt geen reële problemen bestaan. Ik heb er geen
aanwijzing voor, maar je kunt je voorstellen dat een burgemeester in een andere
gemeente die nog een hele carrière voor de boeg heeft, eerder geneigd
zal zijn om een andere toonzetting te kiezen. Mijn ervaring is evenwel dat
alle burgermeesters altijd vreselijk hun best doen om de belangen van hun
gemeente naar voren te brengen.De heer Van den Berg (SGP):Voorzitter! Dat ben ik geheel met de minister eens. Daar zit mijn punt
dan ook niet. Mijn punt is meer van staatsrechtelijke aard. De regel is dat
een gemeente recht heeft op een normaal benoemde burgemeester. Ik wil erop
wijzen dat wij de uitzonderingen op die regel zoveel mogelijk moeten beperken.Minister De Vries:Daar ben ik het mee eens.Ik heb mij wellicht niet helemaal precies uitgedrukt over de omvang van
gemeenten. De casuspositie die ik aan de Kamer meldde, waarover mevrouw Duijkers
met enige gretigheid vragen stelde, betreft de vraag of er aanleiding is om
in Nederland te discussiëren over de aanpassing van provinciale grenzen.
Ik heb erop gewezen dat tijdens het laatste overhedenoverleg door de voorzitter
van het IPO is aangeboden om samen met de VNG daarover een stuk te schrijven.
Ik denk dat dat verstandig is, omdat dit er natuurlijk toe leidt dat men grondig,
van onderop, vanuit gemeentelijk en provinciaal perspectief die materie verkent.
Ik heb tijdens het overleg gezegd dat ik er zeer erkentelijk voor ben als
dat gebeurt. Er zal nog wel wat discussie nodig zijn voordat het stuk op tafel
ligt, want die problematiek ligt niet geheel ongevoelig. Het kabinet dat er
dan zit, moet daarover zelf nadenken, wat ongetwijfeld zal gebeuren. Maar
voorlopig moeten we afwachten of men zich inderdaad aan het schrijven van
dat stuk zet – ik heb daar goede hoop op – waarna we de inhoud
van het stuk moeten beoordelen, om te bezien wat dat betekent en wat we er
reëel mee kunnen. Net als alle andere discussies over herindelingen moeten
we ons hierbij beperken tot de dingen die nodig zijn, en die ook perspectieven
bieden voor de gebieden en de gemeenten waar het om gaat. We moeten problemen
proberen op te lossen en we moeten vooruitkijken. We moeten geen discussies
gaan voeren waarvan we zeggen: hoewel interessant, zit er weinig wil achter
om tot iets te geraken. Dat is dan bestuurlijk tijdverlies. We moeten hier
zorgvuldig naar kijken en we moeten de discussie zorgvuldig opbouwen, zodat
we niet allerlei verwachtingen en/of angsten oproepen. Voordat je het weet,
zijn de eerste comités al opgericht, waar we helemaal niets mee
opschieten. We moeten proberen, naar de inhoud te kijken voordat we daaraan
conclusies verbinden. Daarvoor zal nog heel wat water door de Rijn moeten
stromen, die overigens zoals bekend voor een deel door de provincie Utrecht
gaat.De algemene beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik stel voor, op een later tijdstip te stemmen over het wetsvoorstel.Daartoe wordt besloten.De vergadering wordt van 12.05 uur tot 13.00 uur geschorst.De voorzitter:De ingekomen stukken staan op een lijst die op de tafel van de griffier
ter inzage ligt. Op die lijst heb ik voorstellen gedaan over de wijze van
behandeling. Als aan het einde van de vergadering daartegen geen bezwaren
zijn ingekomen, neem ik aan dat de Kamer zich met de voorstellen heeft verenigd. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20002001-3775-3787.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl