Behandeling van het wetsvoorstel Regels strekkende tot het opleggen van een tijdelijk huisverbod aan personen van wie een ernstige dreiging van huiselijk geweld uitgaat (Wet tijdelijk huisverbod) (30657)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2006-2007, pag. 5340-5370

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

19-09-2007

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2006-2007

nr. 95, pagina 5340-5370

12-09-2007

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 30657Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Regeling van werkzaamheden (woensdag 12 september 2007)Pagina 5340-5340
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (woensdag 12 september 2007)Pagina 5403-5404
Behandeling van het wetsvoorstel Regeling van het conflictenrecht betreffende het goederenrechtelijke regime met betrekking tot zaken, vorderingsrechten, aandelen en giraal overdraagbare effecten (Wet conflictenrecht goederenrecht) (30876)Pagina 5335-5339
Behandeling van het wetsvoorstel Regels strekkende tot het opleggen van een tijdelijk huisverbod aan personen van wie een ernstige dreiging van huiselijk geweld uitgaat (Wet tijdelijk huisverbod) (30657)Pagina 5340-5370
Presentie en opening (woensdag 12 september 2007)Pagina 5335-5335
Debat over internationale varkenstransportenPagina 5370-5403

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 256 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Regels
strekkende tot het opleggen van een tijdelijk huisverbod aan personen van
wie een ernstige dreiging van huiselijk geweld uitgaat (Wet tijdelijk huisverbod)
(30657).De algemene beraadslaging wordt geopend.Mevrouw De Pater-van der Meer (CDA):Voorzitter. Ik begin met het uitspreken van complimenten aan het adres
van de bewindspersonen. Zij zijn overigens niet de eersten die zich met dit
onderwerp bezighouden. Dat geldt ook voor de vorige ministers van Justitie
en van Binnenlandse Zaken, en ook voor de vorige staatssecretaris van VWS.
Ook zij zijn stug doorgegaan met het zoeken naar draagvlak voor dit nieuwe
instrument. Om dat te illustreren citeer ik nu uit het Hoofdlijnenakkoord
van het kabinet-Balkenende II: "In het kader van het veiligheidsbeleid
is dan ook expliciet een passage opgenomen over effectieve bestrijding van
huiselijk geweld, zoals daderaanpak en uithuisplaatsing." Wij spreken
hier dus al een tijd over met elkaar.Met dit wetsvoorstel wordt een nieuwe weg ingeslagen bij de bestrijding
van huiselijk geweld. Tot nu toe was het instrumentarium slechts repressief
van aard. Er moesten eerst klappen vallen, of erger. Daarna kon strafrechtelijk
worden opgetreden. Het slachtoffer moest heel lang ook nog eerst aangifte
doen. Kwam het niet tot vervolging, maar stopte het geweld ook niet, dan bleef
voor het slachtoffer niet zelden de keus over om de gezamenlijke woning dan
maar te verlaten. Daarmee werd het beeld bevestigd dat het slachtoffer een
ernstig probleem had.Ik heb het al eerder opgemerkt, maar ik zeg het nog een keer, dat er in
deze situatie sprake was van nog een ander probleem. Vaak keerde het slachtoffer
vroeg of laat toch weer terug naar de gezamenlijke woning, om de relatie opnieuw
een kans te geven, of vanwege de oude, bekende en vertrouwde omgeving. Vaak
begon de geweldsspiraal dan weer opnieuw. Ik ontken niet dat het slachtoffer
en de kinderen een ernstig probleem hebben wanneer de partner meent een conflict
met fysiek of psychisch geweld in zijn of haar voor voordeel te moeten beslechten,
of wanneer de dader uit onmacht zijn of haar macht met kracht bevestigt. Integendeel,
maar het probleem blijkt in de praktijk steeds ernstiger te worden wanneer
de geweldsspiraal niet wordt doorbroken. Betrokken hulpverleners, daders en
slachtoffers zijn zich daardoor in toenemende mate gaan realiseren dat de
daders een nog groter probleem hebben. Alleen daarom al wordt een daad gesteld
door de dader aan te spreken en uit huis te zetten voor een afkoelingsperiode.
Tijdens die periode kan de dader er tevens voor kiezen professionele hulp
in te roepen om te werken aan het oplossen van zijn of haar probleem. Deze
omslag in denken heeft al een aantal jaren geleden plaatsgevonden, maar in
feite is deze benadering aan de orde gekomen bij de eerste debatten over privé-geweld
- publieke zaak.Een ander nieuw element in deze wet is de preventieve aanpak. Er hoeft
niet eerst meer daadwerkelijk te worden mishandeld, al is dat in de praktijk
natuurlijk wel vaak het geval. Er kan nu bij ernstige dreiging worden ingegrepen.
De bedreigde partner of iemand anders uit de directe omgeving kan de melding
doen bij de politie. Wanneer de bedreiger al met geweldsantecedenten in het
politiedossier voorkomt, kan met spoed een beschikking worden afgegeven en
dient de persoon van wie de dreiging uitgaat, te vertrekken. Juist vanwege
het preventieve karakter van deze maatregel moeten wij ook de terminologie
aanpassen. Zo wordt in de nota naar aanleiding van het verslag nadrukkelijk
aangegeven dat bij een huisverbod het begrip "slachtoffer" eigenlijk
niet van toepassing is. De achterblijvende partner is partij in een conflict
waarbij de dreiging van geweld vooralsnog wordt afgewend. Zo is ook het aantal
in te zetten instrumenten beperkter dan wanneer sprake is van een daadwerkelijk
strafbaar feit als mishandeling. De uitgezette persoon is nog geen dader en
heeft nog de keus zelf hulp in te roepen bij het werken aan de oplossing van
het probleem. Zó begrijpen wij ook de argumentatie van de ministers
om de reclassering niet binnen het kader van deze wet een positie te geven.
Er is geen veroordeling, dus geen reclasseringstoezicht.Overigens passen wij de terminologie nog niet helemaal consistent toe.
Dat was in het eerste deel van mijn bijdrage ook te merken. Immers, wanneer
voor de achterblijvende partner rechtsbijstand nodig is, kan een beroep worden
gedaan op slachtofferhulp en/of het juridisch loket. En voor effectieve behandeling
van de uitgezette partner spreken wij toch echt over een daderprofiel. Het
zij zo.Volgens de CDA-fractie is dit wetsvoorstel een zeer belangwekkende stap.
Het biedt een prima instrument bij de bestrijding van geweld in de privé-sfeer.
Uit de ervaring die hiermee inmiddels is opgedaan, valt op dat de aandacht
voor huiselijk geweld veel groter is geworden bij zowel politie en justitie
als bij burgemeesters, die met dit instrument een mogelijkheid krijgen. Ook
dat is een goede zaak. Sussen en bemoedigend toespreken: "Ach, er gebeurt
overal wel eens wat", zijn vervangen door optreden en behandelen: "Dit
pikken wij niet. Gaat u eens even aan uzelf werken."Ook is de CDA-fractie verheugd dat dit wetsvoorstel nog vóór
Prinsjesdag in deze Kamer kan worden afgehandeld. Immers, alle pilots missen
een belangrijke grondslag. Het huisverbod is pas afdwingbaar met deze wettelijke
grondslag. Het zou doodzonde zijn als de positieve uitstraling van de pilots
verloren gaat door verdere traagheid bij de wetgever.Wij pretenderen niet dat door het tijdelijk huisverbod alle incidenten
met ernstige afloop zullen worden voorkomen. Dat is overigens een trieste,
maar wel reële veronderstelling, moet ik tot mijn spijt opmerken. Wij
weten echter zeker dat debatten over incidenten ook niet het broodnodige instrumentarium
leveren om in veel gevallen erger te voorkomen. Voor dat instrumentarium is
wetgeving nodig, landelijke wetgeving, maar met uitvoering op gemeentelijk
niveau.Uit de cijfers die de VNG in 2006 presenteerde, blijkt dat een groot aantal
gemeenten toen al participeerde in een project aanpak huiselijk geweld. De
samenwerking met andere participanten, politie, justitie, AMK en De Pater-van
der MeerGGD vergt een goede afstemming. Wanneer het echter gaat om veiligheid
van mensen in hun privé-omgeving, kan er kennelijk worden gepresteerd.
Voor het bieden van veiligheid en bescherming, ook in de privé-sfeer,
hebben mensen elkaar en de samenleving nodig.In de nota naar aanleiding van het verslag staat dan ook terecht dat bijvoorbeeld
de politietaak niet uitsluitend betrekking heeft op de opsporing van strafbare
feiten, maar tevens op de verlening van hulp aan hen die deze behoeven. Dat
de politie voor de verlening van hulp in de privé-sfeer
afhankelijk is van signalen uit de omgeving van het slachtoffer, moge ook
duidelijk zijn. In situaties van dreigend geweld in de privé-sfeer
is niemand gebaat bij een omgeving die het adagium"oogjes dicht en snaveltjes
toe" aanhangt. Uit de toename van meldingen blijkt gelukkig dat de samenleving
zich van die verantwoordelijkheid in toenemende mate bewust wordt.Zoals gezegd, komt het huisverbod niet in de plaats van een strafrechtelijk
traject. Een eerder gepleegd strafbaar feit als mishandeling waarvoor voldoende
bewijs is, kan door het OM altijd worden vervolgd. Juist om dat onderscheid
goed te kunnen blijven maken tussen strafrechtelijke vervolging door het OM
bij een strafbaar feit en een bestuursmaatregel door de burgemeester bij dreiging
in het kader van de veiligheid, stemt de CDA-fractie in met die specifieke
rol voor de burgemeester. Die kan in dit stadium niet worden overgenomen door
een autoriteit in de strafrechtketen. Goede en effectieve daderbehandeling
heeft een juiste kennis van daderprofielen nodig. Uit huidig onderzoek blijkt
dat in relationeel geweld het overgrote deel van de daders man is. Wij praten
dan over dreiging met fysiek geweld. Inmiddels is er onderzoek waaruit blijkt
dat vrouwen geweld evenmin schuwen, maar zij gebruiken vaak andere methoden.
Fysiek geweld heeft vooral met fysieke overmacht te maken. Bij mishandeling
is vaak sprake van machtsposities.Uit diezelfde onderzoeken, met name uit onderzoeken naar kinder- en oudermishandeling,
kan men opmaken dat er sprake is van hiërarchisch afwentelen. In onderlinge
verhoudingen is het de sterkste die geweld gebruikt tegen de zwakste.Dadertherapie kan verplicht worden gesteld of worden ingepast in een strafrechtelijk
traject. Ook hier geeft het tijdelijk huisverbod een opening in de preventieve
sfeer. De uithuisgeplaatste kan ervoor kiezen zelf aan zijn of haar probleem
te werken en in therapie te gaan. Je lot in eigen hand nemen. Dat kan daarnaast
een positief effect hebben op het oplossen van de problematiek in de privésfeer.De rol van instanties om bij kindermishandeling de bedreigende ouder uit
huis te plaatsen, is enigszins onderbelicht in dit wetsvoorstel. Bij de schriftelijke
inbreng heb ik al om mogelijkheden daarnaar gevraagd. Het kan voor kinderen
die het risico lopen met mishandeling te maken te krijgen, eerder rust brengen
wanneer niet zij, maar de bedreigende ouder uit huis gaat. Hoe vaak zien wij
niet dat kinderen na uithuisplaatsing, van crisisopvang naar tijdelijk pleeggezin
en weer verder geplaatst worden. Ik las laatst een verhaal over een kind dat
dit had meegemaakt. Na de zoveelste verhuizing ging het maar niet meer naar
school, want vriendjes maken had toch geen zin meer. Hoe pijnlijk kan zoiets
zijn.Heeft het AMK met dit instrument de mogelijkheid om in voorkomende gevallen
de politie of de burgemeester te attenderen op de wenselijkheid van het tijdelijk
huisverbod? Dit naast een onderzoek door de Raad voor de kinderbescherming.Bij de schriftelijke behandeling heb ik opgemerkt dat wanneer er kinderen
bij betrokken zijn en er een beroep wordt ingesteld, het verstandig zou zijn
om de familierechter erbij te betrekken. Met genoegen las ik in de nota naar
aanleiding van het verslag, dat een besluit in voorbereiding is om dat standaard
te doen. Het kan voor kinderen die al eerder met de kinderrechter te maken
hadden, bijvoorbeeld vanwege familierechtelijke zaken, wellicht het vertrouwen
in de rechter bevorderen wanneer zij bij de verschillende zaken steeds dezelfde
persoon treffen.Tot slot: het huisverbod is geen straf, maar een maatregel. Het biedt
betrokkenen de kans zelf initiatieven te nemen om met hun problemen om te
gaan en die aan te pakken. Het huisverbod is geen ontneming van de vrijheid,
maar een beperking van de vrijheid. Er dreigde een grens overschreden te worden.
Met deze maatregel wordt door de samenleving een grens gesteld.Mevrouw Van Velzen (SP):Voorzitter. Het aantal meldingen van huiselijk geweld stijgt. Geschat
wordt dat zich ongeveer een half miljoen incidenten van huiselijk geweld voordoen.
Dat is meer dan een groot en groeiend probleem, dat is een gigantisch probleem.
Het rechtvaardigt dan ook een stevige aanpak. Wat de SP-fractie betreft impliceert
dat niet per se hardere en langere straffen. Het is nuttig dat het kabinet
nu buiten het strafrecht kijkt en dat wordt nagedacht over andere methoden
om de slachtoffers van huiselijk geweld te beschermen.De positie van slachtoffers dient steeds voorop te worden gesteld. Nu
moet een slachtoffer wachten totdat het echt misgaat, pas dan kan er strafrechtelijk
worden ingegrepen. Een alternatief is vluchten, het slachtoffer verdwijnt
uit het eigen huis. Maar dat is natuurlijk geen oplossing, het is de omgekeerde
wereld, want eigenlijk zou niet het slachtoffer, maar de dader het huis uit
moeten. Met het wetsvoorstel wordt hier precies aan tegemoet gekomen. Wij
hebben nog wel enkele vragen. Zo vragen wij ons af op basis van welke duidelijke
criteria er een huisverbod kan worden opgelegd wanneer er alleen een dreiging
van gevaar bestaat. Wat is dat dan? Een ernstig vermoeden, een bedreiging?
Moet er dan al iets zijn voorgevallen, of is dat niet vereist?Iemand z'n huis uitzetten is niet niets, het is een stevige inbreuk op
de persoonlijke levenssfeer en het huisrecht. Toch is de fractie van de SP
van mening dat deze inbreuk op grondrechten gerechtvaardigd is. Wij zijn het
eens met de afweging die de regering in de memorie van toelichting maakt.
De problematiek van huiselijk geweld is groot en wachten tot er een strafbaar
feit is gepleegd, is onaanvaardbaar. Met vroegtijdig ingrijpen kan grotere
schade worden voorkomen.De pilots zijn nog aan de gang, de resultaten van de evaluatie zijn dus
nog niet bekend. Toch staan wij nu op het punt, met dit wetsvoorstel in te
stemmen. Zijn deze pilots dan zo positief verlopen? En is de pilot die nu
op basis van vrijwilligheid wordt uitgevoerd, zo representatief dat het gerechtvaardigd
is om een blanco cheque uit te schrijven? Hoe mooi ik dit initiatief en dit
wetsvoorstel ook vind, de procedure verdient geen schoonheidsprijs. Ik vraag
de regering dan ook of zij bereid is, de werking van de wet snel na het in
werking treden te evalueren. Er staat in de nota naar aanleiding van het verslag
dat er vijf jaar na de inwerkingtreding verslag zal worden uitgebracht van
het effect van de wet. En juist omdat wij nu – overigens wel terecht –
zo'n spoedprocedure hanteren, wil ik weten of de regering bereid is om na
een jaar de werking van de wet te evalueren en het resultaat daarvan met de
Kamer te bespreken.Een van de zaken die nog niet duidelijk zijn, is de werking van de risicotaxatie-instrumenten,
die mij wezenlijk lijkt in deze wet. De regering geeft aan dat de resultaten
van de evaluatie eind 2007 bekend zullen zijn, zodat er nog geen goed inzicht
in is of deze instrumenten goed werken, of het de juiste instrumenten zijn
en of het doenlijk is om op basis van een vragenlijst vast te stellen, hoe
groot het risico is. Hoe is dit instrumentarium onderbouwd? Ligt er wetenschappelijk
onderzoek aan ten grondslag? Ik denk dat wij het er allen over eens zijn dat
wij moeten voorkomen dat iemand ten onrechte zijn huis uitgezet wordt.Minister Hirsch Ballin schreef gisteren nog aan de Kamer dat hij in de
komende maanden alle te voorziene risico's bij de implementatie van de wet
in kaart zal brengen en deze van oplossingen zal voorzien. Dit is haastige
spoed. Wanneer wil hij de wet laten ingaan? Is het noodzakelijk dat de Kamer
met het wetsvoorstel instemt voordat die risico's geïnventariseerd zijn?
Dit is toch wel erg slordig.Er wordt in de wet geregeld dat een dader of – in het geval van
dreigend gevaar – een vermeende dader in beroep kan gaan tegen zijn
uithuiszetting. De rechter zal dit beroep binnen drie dagen behandelen. Dit
lijkt mij wenselijk, maar is er ook over nagedacht wat dit in de praktijk
zal betekenen? Stel dat de rechter oordeelt dat een uithuiszetting niet gegrond
was; dat kan gebeuren, fouten worden gemaakt. De betrokkene wordt dan teruggeplaatst,
maar "waar rook is, is vuur", zo zal men redeneren, "er zal
in dat gezin wel iets aan de hand zijn geweest". Dan heb je natuurlijk
de poppen aan het dansen. Ontstaat er zo geen vicieuze cirkel, wordt de dreiging
uiteindelijk door de uithuisplaatsing geen werkelijkheid? Is hierover nagedacht?
En kan bij een ongegrondverklaring de betrokken hulpofficier van justitie
daartegen in beroep gaan? Of is de dader of de vermeende dader dan alweer
teruggeplaatst, met alle te verwachten escalatie van dien? Het zijn gewoon
praktische vragen, maar ik zie wel zwaar weer aankomen.Ik heb er begrip voor, waarom de regering geen rechterlijke toets wil
verlangen bij ieder huisverbod. Ik kan hier goed mee leven, maar het zou misschien
wel goed zijn om bij verlenging van de periode van een week tot maximaal een
maand, zoals in de wet staat, de maatregel wél te toetsen. Bij het
huisverbod gaat het inderdaad niet om vrijheidsontneming, maar het is wel
een vrijheidsbeperking en de inbreuk op de persoonlijke levenssfeer is groot
te noemen. De maximale periode gaat over een maand. Je zult maar een maand
je huis niet in mogen. Ik zou het geen gek idee vinden om dan toch een, eventueel
oppervlakkige, toetsing door een rechter plaats te laten vinden.Dan nog een vraag over de opvang van de daders. Deze mensen wil je niet
in een mannenopvang of in een blijf-van-mijn-lijfhuis hebben, want het zijn
(vermeende) daders. Ik zie dat bij de pilot een kwart van de mannen –
ik geloof dat het alleen maar mannen waren – opvang nodig heeft. De
reguliere maatschappelijke opvang heeft te kampen met een stevig aanbod, zo
niet tekorten. Hoe worden deze mensen opgevangen?De minister schrijft dat er geen aanleiding is voor een verplichte tussenkomst
van de reclassering, omdat deze alleen wordt ingeschakeld binnen het strafrecht.
Mijns inziens moet de hulp van die organisatie worden ingeroepen die het meest
geschikt is. De reclassering heeft enorm veel kennis en ervaring, met name
over toezicht op het naleven van voorwaarden. Tegelijkertijd geeft de minister
aan dat de reclassering niet zo goed het risico zou kunnen inschatten. Ik
kan die twee dingen niet met elkaar rijmen. Is het niet juist zo dat de reclassering
in de regel de strafrechter adviseert over het inschatten van risico's op
het niet naleven van voorwaarden? Hoezo zou een burgemeester of een hulpofficier
van justitie beter dan de reclassering risico's kunnen inschatten? Ik betwijfel
dit.Een andere reden die de minister aangeeft, is dat de reclassering geen
woningen mag betreden zonder toestemming. Dat is juist, maar dat is geen absolute
voorwaarde om toezicht op het naleven van voorwaarden te kunnen houden. Wat
vindt de minister van de suggestie van Reclassering Nederland om in de wet
op te nemen dat de burgemeester zowel de politie als de reclassering in kan
schakelen. De minister geeft aan dat het de gemeente vrijstaat de expertise
van de reclassering in te schakelen, maar verdient het aanbeveling om dit
expliciet in de wet op te nemen?Cruciaal voor de goede werking van deze wet is adequate hulpverlening
in die periode van tien dagen en daarna. Zowel dader als slachtoffers moeten
intensief begeleid worden tijdens het verbod van tien dagen en de periode
daarna. Zijn alle benodigde partners daarvoor klaar? Dit vereist een soepele
samenwerking en voldoende capaciteit en dus ook voldoende middelen. Mijn fractie
is er niet van overtuigd dat met de 2,6 mln. die nu voor de hulpverlening
wordt ingeboekt ook tijdig de juiste hulp kan worden geboden. Het is voor
ons überhaupt onduidelijk hoe dat bedrag ingezet gaat worden.Mijn fractie pleit ervoor om het bedrag stevig te verhogen en om dat geld
in te zetten via de ASHG's, de advies- en steunpunten huiselijk geweld, die
op dit moment al een goede coördinatie van de hulpverlening bij huiselijk
geweld laten zien, maar die te kampen hebben met tekorten. Dit staat los van
dit wetsvoorstel, dat nog niet in werking is getreden. De hoeveelheid meldingen
stijgt, en de ASHG's hebben nu al te maken met een te laag budget. De minister
heeft vast en zeker de oproep van de verschillende commissarissen van de Koningin,
de burgemeesters, de korpschefs en de hele hulpverlenende sector in de noordelijke
provincies gezien: laat ons succes niet onze ondergang zijn. Zorg ervoor dat
er voldoende middelen zijn. Als wij hun oproep volgen, waarvan ik voorstander
ben, en hiervoor een bedrag van € 1 per inwoner, oplopend naar € 1,50
per inwoner uittrekken, kan ik mij voorstellen dat wij uiteindelijk bezig
zijn met een kostenbesparing. Want dit is preventief ingrijpen, dat hopelijk
een heel traject aan hulpverlening voorkomt dat plaats zou moeten vinden als
wij niet tijdig ingrijpen. Ik vraag het kabinet om een reactie op het voorstel
van al deze ketenpartners om het budget te verhogen naar € 1 en
uiteindelijk € 1,50 per inwoner. Ik ben uiteraard graag bereid om
op het juiste moment een motie dan wel een amendement in te dienen, maar ik
wil graag alvast een reactie.Het belangrijkste aspect van het voorstel, en eigenlijk de grote kracht,
is dat de tijd van de uithuisplaatsing effectief moet worden besteed. Het
opleggen van een huisverbod ter voorkoming van meer huiselijk geweld is alleen
zinnig als het ook daadwerkelijk huiselijk geweld voorkomt. Gewaarborgd moet
zijn dat iemand niet na tien dagen gefrustreerd naar huis teruggaat en daar
met de nodige wraak- en wrokgevoelens gaat zitten. De hulpverlening
moet goed georganiseerd zijn. Ik heb begrepen dat de pilots op dit moment
goed loopt. Ik heb gesprekken gevoerd met mensen in Groningen die erbij betrokken
zijn, en het ziet er heel erg goed uit. Ik vraag mij af of alle andere gemeenten
ook klaar zijn om zo'n gesmeerd hulpverleningsplan neer te zetten. Ik hoor
dus graag een stand van zaken van het kabinet.Ik vraag mij ook af of elke gemeente klaar is om een crisisinterventieteam
neer te zetten, en welke gemeenten zo'n team nu al hebben. In de memorie van
toelichting staat bij artikel 2, lid 8, dat hulpverlening een bijdrage kán
leveren aan het voorkomen van huiselijk geweld. Dat werkwoord kan ik niet
plaatsen. Als wij een huisverbod opleggen, móét de hulpverlening
een bijdrage leveren aan het voorkomen van huiselijk geweld. Er is een recht
op hulpverlening, juist bij deze problematiek. Ik heb een amendement klaarliggen
om die werkwoorden te veranderen. Eigenlijk denk ik dat er hier een taalfoutje
staat en dat wij het met elkaar eens zijn. Toch wil ik graag een reactie.De strekking van de wet heeft de steun van de SP. De gehaastheid waarmee
deze nu ingevoerd dreigt te worden, begrijpen wij, maar wij plaatsen er een
hoop vraagtekens bij. Een snelle evaluatie is daarom een must. Een goede samenwerking
tussen hulpverleners en de juiste hoeveelheid geld zijn vereist om van deze
wet een groot succes te maken.De heer Anker (ChristenUnie):Voorzitter. Het is goed dat wij vandaag deze wet behandelen, hoewel het
wel wat rap is gegaan en er nog pilots draaien. Wij krijgen enorm enthousiaste
reacties uit het veld. Sommigen verzoeken ons zelfs om na de pilots niet een
jaar lang te doen over het vaststellen van de wet. Dan zouden zij namelijk
alles opnieuw moeten opbouwen.Door deze enthousiaste reacties en door de beantwoording van de vragen
die wij hebben gesteld in eerdere stadia van dit proces zijn wij er erg blij
mee dat wij vandaag dit wetsvoorstel behandelen. Wij zijn ook erg enthousiast
over het idee erachter. De wet heeft een heel goed uitgangspunt. De dader
van huiselijk geweld wordt namelijk uit huis geplaatst en het gezin of de
slachtoffers van huiselijk geweld hoeven niet een veilig heenkomen te zoeken.
Het doel van de maatregel is dat er een periode voor afkoeling en bezinning
wordt gecreëerd. Juist voor de slachtoffers is het heel goed dat zij
die periode in de eigen omgeving kunnen doorbrengen. Daar kunnen zij in rust
nadenken over hun toekomst. Juist het veilig zijn en het veilig maken van
de eigen leefomgeving, in het bijzonder de eigen woning, is hiervoor van wezenlijk
belang. Dit geldt voor volwassenen en zeker niet minder voor kinderen.Wij hebben via de pilots in Groningen heel goede berichten ontvangen dat
het tijdelijk huisverbod ook een aanknopingspunt blijkt te zijn om in korte
tijd een aanpak op maat voor het gezin te ontwikkelen. Hiermee creëer
je niet alleen hulpverlening ten behoeve van dader en slachtoffer, maar ook
voor eventuele toeschouwers (vaak de kinderen).Deze hulpverlening gaat op zich heel goed, maar een cruciaal punt is de
coördinatie. Mevrouw Van Velzen refereerde daar ook al aan. Tijdens een
werkbezoek in Rotterdam viel het mij op hoe ontzettend veel verschillende
instanties betrokken zijn bij de bestrijding van huiselijk geweld. Zeker in
het geval van een tijdelijk huisverbod, waarbij er in een periode van tien
dagen heel veel moet gebeuren, hangt veel af van de samenwerking.Ik vraag de staatssecretaris van VWS naar haar toekomstvisie ten aan zien
van deze problematiek. Wanneer het tijdelijk huisverbod heel goed gaat functioneren,
dan kunnen wij dit instrument regelmatig inzetten en veel preventiever werken.
Zijn de systemen lokaal hierop voorbereid?Het wetsvoorstel legt de bevoegdheid tot het opleggen van het huisverbod
bij de burgemeester. Laatstgenoemde kan hiervoor mandaat verlenen aan de hulpofficier
van justitie. Wij vinden dat op zich prima, maar hechten wel aan enige uniformiteit
op dit punt. Wij vragen daarom of er een model mandaatregeling met nadere
instructies komt.In artikel 2, lid 9, wordt mogelijk gemaakt dat het huisverbod weer wordt
ingetrokken, gekoppeld aan de voorwaarde dat de pleger van het huiselijk geweld,
de uithuisgeplaatste, meewerkt aan hulpverlening. Wij meenden hieruit te kunnen
opmaken dat dit primair individuele of groepstherapie betreft die de dader
zelf ondergaat. Er wordt geen aandacht gegeven aan slachtoffers of omstanders.
Wij hebben een amendement voorbereid, omdat wij vinden dat dat punt er wel
in moet komen. Het gaat dan niet alleen om de daders, maar ook om de slachtoffers
van het huiselijk geweld. In het amendement dat wij inmiddels hebben ingediend,
expliciteren wij dat de dader moet instemmen met het aangeboden hulpverleningstraject,
maar ook dat hij dat van andere gezinsleden niet belemmert, en zo nodig daaraan
meewerkt.Wij steunen de manier waarop de bestuursrechtelijke rechtsbescherming
is geregeld, waarbij het initiatief van uithuisgeplaatsten leidend is. Ons
is echter nog niet duidelijk, op welke wijze wordt verzekerd dat de achterblijvers
op de hoogte raken van een ingesteld beroep of een aangevraagde voorlopige
voorziening tegen het verbod. Die kennis kan uiteraard voor hen van groot
belang zijn, bijvoorbeeld om hen de gelegenheid te bieden een verzoek te doen
om als partij aan het geding te kunnen deelnemen.Mijn fractie is erg ingenomen met het telkens terugkerende uitgangspunt
dat tijdens het huisverbod wordt gewerkt aan zo snel en zo goed mogelijke
toeleiding naar hulpverlening. Wel vragen wij uitdrukkelijke aandacht voor
de hulp aan kinderen. Ouders denken vaak dat kinderen van geweld in huis niet
veel gemerkt hebben, als die kinderen er zelf geen slachtoffer van zijn geworden.
Maar steeds meer wordt duidelijk dat het tegendeel waar is, en dat het desastreuze
gevolgen kan hebben voor deze slachtoffers in de tweede graad. Wat ons betreft
moet de hulpverlening aan kinderen dan ook een prominente plaats krijgen in
het straftraject, onder andere omdat huiselijk geweld de neiging kan hebben
zich voort te planten, waarbij de problematiek dus transgenerationeel doorwerkt,
en kinderen op een verkeerde manier leren hoe zij met conflicten in een gezinssituatie
moeten omgaan. Op pagina 8 van de nota naar aanleiding van het verslag schrijft
de minister: "Voor het inschakelen van de hulpverlening is geen regeling
in het wetsvoorstel opgenomen." Deelt de minister de visie van mijn fractie
dat het inschakelen van hulpverlening wél een vast onderdeel van de
uithuisplaatsingsprocedure moet zijn? Zo ja, komt dit uitgebreid aan
de orde in de toekomstige algemene maatregelen van bestuur?De bevoegdheid met betrekking tot het huisverbod ligt nu bij de burgemeester.
Draagt hij ook zorg voor de coördinatie van de hulpverlening? Zo nee,
wie dan wel? Welke rol spelen de advies- en steunpunten huiselijk geweld daarin?
Deze zijn nu ingesteld op basis van een tijdelijke stimuleringsregeling van
VWS, maar wij vragen ons af wat de toekomst daarvan is, en wat de benodigde
middelen zijn.Mevrouw Van Velzen (SP):U vraagt op een vrij neutrale manier of de burgemeester de hulpverlening
gaat coördineren, maar ik neem aan dat u dat niet wenselijk vindt.De heer Anker (ChristenUnie):Ik wil weten waar de regie ligt. In de kringen om die gezinnen heen moet
iemand de regierol op zich nemen.Mevrouw Van Velzen (SP):Bent u het met mij eens dat de burgemeester niet de juiste persoon is
om de hulpcoördinator te zijn?De heer Anker (ChristenUnie):Nee, dat lijkt mij niet de juiste persoon.Het toezicht op de naleving van het huisverbod wordt heel expliciet bij
de politie gelegd. Wij hebben daar begrip voor, evenals voor het argument
dat dit misschien niet het eerste is wat de reclassering zou moeten doen,
maar wij hebben wel de vraag of het verstandig is om dit in alle gevallen
bij de politie neer te leggen. De politiecapaciteit is sowieso beperkt: in
sommige plattelandsstreken rijdt 's nachts maar één politiewagen
rond. Moet je die beperkte politiecapaciteit daarop inzetten? Zijn daar geen
andere mogelijkheden voor? Graag nog eens de argumentatie van de minister.De heer Teeven (VVD):Voorzitter. Dit wetsvoorstel voorziet in de mogelijkheid om een huisverbod
op te leggen aan degene van wie een dreiging van huiselijk geweld uitgaat.
Het verbod houdt in dat de desbetreffende persoon gedurende een bepaalde periode –
in beginsel 10 dagen – zijn woning niet mag betreden en ook geen contact
mag opnemen met huisgenoten, zoals zijn echtgenote, partner of kinderen. Scholen
en andere omgevingen zijn niet genoemd, maar bij mijn vragen kom ik daar nog
op terug.Het doet onze fractie plezier dat de ervaringen in Oostenrijk en Duitsland
met het opleggen van een tijdelijk huisverbod over het algemeen zeer positief
zijn. Dat geldt uiteraard ook voor de pilots die in Nederland hebben plaatsgevonden.
In Nederland hebben diverse betrokken organisaties er ook positief op gereageerd,
maar er is ook nog wel wat kritiek.Onze fractie staat zeer positief tegenover dit wetsvoorstel, maar voorziet
toch nog wel enkele knelpunten als het gaat om de rol van de burgemeester.
Uit het veld heeft onze fractie reacties gehad van verschillende burgemeesters
van verschillende kleur. Sommige burgemeesters geven aan dat zij er denken
goed mee aan het werk te kunnen, maar andere burgemeesters hebben aangegeven
dat ze niet zo goed met dit wetsvoorstel kunnen werken en dat zij liever zouden
zien dat het sanctiearsenaal dat in deze wet is opgenomen zou worden toebedeeld
aan het OM. Onze fractie pleit daar niet voor, want wij kunnen ons wel vinden
in de keuze van de regering, maar wij vragen ons toch af of de minister daarover
in gesprek is met die burgemeesters – overigens niet alleen van VVD-huize
maar ook van de PvdA en het CDA – die grote twijfels hebben. Worden
de burgemeesters daar nog een beetje in geschoold? Ik vraag dit, omdat wij
een nota van wijzigingen hebben gekregen waarin en stelsel van subdelegatie
is opgenomen en waarmee die bevoegdheid van de burgemeesters helemaal is "weggedelegeerd"
uiteindelijk naar de hulpofficier van Justitie. Daar maakt onze fractie zich
wel een beetje zorgen over. Natuurlijk is de politie er voor de noodhulp en
de opsporing. Dat is tot nu toe altijd zo geweest bij huiselijk geweld, maar
als ik kijk naar de toelichting op de nota van wijziging wordt hij straks
toch de functionaris die een aantal zaken moet wegen; de feiten en omstandigheden
die de persoon betreffen, het verloop van het incident en de feiten en omstandigheden
die de achtergronden van het gezin betreffen. Natuurlijk zijn er inmiddels
in elk regiopolitiekorps wijkagenten die de plaatselijke situatie goed kennen
en die de hulpofficier kunnen adviseren, maar er komt wel heel veel verantwoordelijkheid
te liggen bij die hulpofficier. Onze fractie zou het niet goed vinden als
die bevoegdheid van de burgemeesters in de praktijk uiteindelijk geheel in
handen van de politie komt. Kan de minister van Binnenlandse Zaken haar visie
geven op die rol van die hulpofficier van Justitie?Voorzitter: De Pater-van der MeerDe heer Teeven (VVD):Wij hebben nog een vraag over de kosten van het opleggen van deze maatregel.
Kunnen die worden verhaald op de uithuisgeplaatste? Als een uithuisplaatsing
ten onrechte blijkt te zijn geweest, kan in het licht van ten onrechte ondergane
voorlopige hechtenis een schadevergoeding worden toegekend. Hoe denkt het
kabinet erover om de kosten van het opleggen van deze maatregel te verhalen
als het een terechte uithuisplaatsing is geweest? Moet dit soort kosten per
definitie door de overheid worden gedragen? Zou het niet mogelijk zijn om
bijvoorbeeld in het licht van het verhaal van proceskosten in deze situatie
te zeggen dat als de uithuisplaatsing terecht is geweest de kosten moeten
worden verhaald op de persoon die narigheid heeft veroorzaakt en dat er desnoods
conservatoir beslag moet worden gelegd? Zou de regering zich daarover kunnen
uitlaten? Daarmee zou geld binnenkomen, dat weer kan worden ingezet voor de
financiering van de nazorg. Mevrouw Van Velzen van de SP vroeg daar aandacht
voor, maar ook onze fractie is het opgevallen dat de nazorg ten behoeve van
uithuisgeplaatsten nog niet helemaal waterdicht is.Mevrouw Van Velzen (SP):Voorzitter. Dat is een spectaculair voorstel, maar het gaat om mensen
van wie een dreiging uitgaat. Die zouden dus moeten opdraaien voor de kosten
van de hulpverlening? We hebben het niet per definitie over een dader en het
is een preventieve maatregel. Vindt de heer Teeven het dan niet te ver gaan
om de kosten van de hulpverlening, die sowieso op zo'n persoon moet worden
losgelaten, te verhalen? Dit gaat toch niet over strafrecht?De heer Teeven (VVD):Daar heeft u gelijk in, het gaat niet over strafrecht. Maar in het bestuursrecht
zijn er tal van regelingen waarin de kosten van het rechtshandelen door de
overheid worden verhaald op de persoon. Het is dus niet per definitie zo.
Sterker nog, in het strafrecht is er tot op heden jammer genoeg helemaal geen
kostenverhaal op de dader ter zake van de procedure zelf. U heeft dus gelijk
met uw vergelijking met het strafrecht, maar ik trek liever de vergelijking
met het bestuursrecht; daar wordt vaak wel justitieel kostenverhaal gepleegd.
Mijn vraag aan het kabinet moet ook in die lijn worden gezien: de samenleving
heeft een hoop kosten gemaakt en wil die verhalen op degene die uit huis is
geplaatst, waarmee geld binnenkomt. Uw vraag om nazorg is in onze ogen terecht:
het is niet goed om helemaal niet meer om te kijken naar een uithuisgeplaatste,
want dan is de kans op recidive, dus dreiging jegens hetzelfde of een ander
gezin, aanwezig. Dan zou er ook meer ruimte zijn om de reclassering haar rol
te laten spelen. De gelden die hiermee binnenkomen worden dus niet zomaar
weggegooid; nee, ze worden voor hetzelfde doel aangewend. Ik hoor graag wat
de regering daarvan vindt.Voorzitter: VerbeetMevrouw Van Velzen (SP):Ik vind dit nog steeds een weinig overtuigend verhaal. Zolang het niet
gaat om een dader, gaat het om een patiënt die een hulpverleningstraject
in wordt gedwongen. Dat is waarschijnlijk terecht, maar je gaat toch niet
kosten verhalen op een patiënt? Ik kan me voorstellen dat dit aan de
orde is bij veroordeelde daders. Misschien doet u daar een voorstel toe.De heer Teeven (VVD):Op dat voorstel kunt u wachten; ons voorstel omtrent daders zal u binnenkort
bereiken. Maar als de uithuisplaatsing terecht was – in het geval van
beroep wordt dit ook getoetst – en iemand veroorzaakt ellende in de
samenleving, in dit geval voor zijn eigen gezin of mensen met wie hij leeft,
hoeft de overheid daar voor ons niet per se voor op te draaien. U noemt de
persoon "patiënt", ik noem de persoon geen dader, dus laten
we het dan in het midden laten en deze persoon "betrokkene" noemen.Zal er ooit tegen de wil van de betrokkene een huisverbod worden opgelegd
door een burgemeester, met de kans op het betalen van schadevergoeding van
een duur hotel en immateriële schade aan het hele gezin? Daarmee bedoel
ik dat er situaties denkbaar zijn waarin zowel de persoon ten aanzien van
wie de uithuisplaatsing moet geschieden als de slachtoffers, of degenen die
onder diens gedrag te lijden hebben, dat niet willen. Als de burgemeester
zo'n contraire maatregel neemt en dit later niet terecht blijkt te zijn geweest,
moet er veel schadevergoeding worden betaald. Heeft het kabinet het idee dat
alle kosten moeten worden betaald die onterechte uithuisplaatsing meebracht,
of is het bereid om een grens te trekken?Het huisverbod alleen biedt wellicht niet voldoende bescherming voor de
omgeving van de uithuisgeplaatste. Wij vragen ons af of na onderzoek aanvullende
voorwaarden kunnen worden gesteld, zoals een verbod op het bezoeken van de
school, de omgeving of de familie. Wat is het standpunt van de regering op
dat terrein? Ik kan mij namelijk voorstellen dat de uithuisgeplaatste niet
meer in huis is, maar de betrokkenen, de potentiële slachtoffers wel
lastig valt door zich bijvoorbeeld rondom de school op te houden. In zo'n
geval is er een goede afstemming met het Openbaar Ministerie nodig, want de
rol van de politie bij de uithuisplaatsing kan dan wel eens overgaan in het
opsporen van het delict uit artikel 285a Wetboek van Strafrecht. Zijn er in
het vervolg van de invoering van deze wet met het Openbaar Ministerie afspraken
gemaakt over de prioriteit die wordt gegeven aan de vervolging van stalking?
Denkt de minister van Justitie verder dat het delict stalking een goede follow-up
is voor personen die wel uit huis zijn geplaatst, maar de familie op andere
leefplaatsen lastig valt?Voorzitter. De VVD-fractie steunt het wetsvoorstel. Wij hebben wel dringend
behoefte aan beantwoording van onze vragen over de kosten van deze wet. Wij
zien de antwoorden echter met vertrouwen tegemoet.De heer De Roon (PVV):Voorzitter. Mijn fractie heeft met instemming kennisgenomen van het ontwerp
van de wet tijdelijk huisverbod. Het is een enorm goede zaak als tijdig wordt
ingegrepen bij dreiging van huiselijk geweld. Onze hoop en verwachting is
dat dan erger kan worden voorkomen. Uit het verleden zijn zeer veel gevallen
bekend waarin huiselijk geweld uiteindelijk in zwaar lichamelijk letsel of
erger resulteerde en waarin achteraf werd gezegd: dat hadden wij al zien aankomen.
Het is natuurlijk veel beter dat het niet meer zover komt, doordat met deze
wet in de hand tijdig is ingegrepen. Die tijdigheid is cruciaal. Daaraan zal
in de praktijk door de tot oplegging van een huisverbod bevoegde autoriteit
veel aandacht moeten worden besteed.Voor het welslagen van deze voorziening is ook een aantal andere factoren
essentieel. Ik noem ze nu en zal er vervolgens verderop in mijn betoog dieper
op ingaan. Essentieel is op de eerste plaats de bij de AMvB te geven regels
over de aard van de feiten en omstandigheden die aanleiding kunnen zijn voor
een huisverbod. De inhoud daarvan is natuurlijk cruciaal. Op de tweede plaats
is de doortastendheid en zorgvuldigheid van de autoriteit die het huisverbod
kan opleggen, essentieel. Op de derde plaats is het essentieel dat de hulpverlening
snel op gang komt. En op de vierde plaats is het cruciaal dat het huisverbod
in geval van overtreding strikt wordt gehandhaafd.De PVV-fractie vindt de nadere criteria aan de hand waarvan het bevoegd
straks kan beslissen of zich een situatie voordoet die voor oplegging van
een huisverbod in aanmerking komt, van groot belang. Deze nadere criteria
vormen in onze ogen de kern van de zaak. Zelfs zozeer, dat wij van mening
zijn dat een beschrijving daarvan in de wet in formele zin op zichzelf op
zijn plaats zou kunnen worden geacht. Anderzijds hebben wij ook oog voor het
argument dat pleit voor het neerleggen van die regels in een AMvB en lagere
regelgeving, namelijk het argument dat op grond van de praktijkervaring die
zal worden opgedaan, een AMvB en eventuele lagere regelgeving sneller is aan
te passen dan een wet in formele zin.Ik hecht echter ook aan mijn observatie dat de nadere voorschriften cruciaal
zijn. Vandaar dat ik het volgende tussenvoorstel doe. Zijn de bewindslieden
bereid toe te zeggen dat zij de AMvB, waarin die nadere regels worden gegeven,
in een voorhangprocedure aan de Kamer zullen voorleggen?De zorgvuldigheid van de oplegging van het tijdelijk huisverbod is essentieel.
Het is dan ook een goede zaak dat in het wetsvoorstel een correctiemechanisme
is ingebouwd, te weten de mogelijkheid van een voorlopige voorziening bij
de bestuursrechter. Welk rechtsmiddel kan echter worden ingezet tegen een
eventuele verlenging als degene aan wie het huisverbod is opgelegd, tegen
de oplegging als zodanig geen bezwaar heeft gemaakt bij de voorzieningenrechter?
Wat zijn de mogelijkheden voor iemand die wel accepteert dat hem een huisverbod
is opgelegd, maar tegen de verlenging bezwaar wil maken? Kan dat eigenlijk
wel?Hoe kan worden bewerkstelligd dat de bevoegde autoriteit, uiteraard met
inachtneming van de vereiste zorgvuldigheid, doortastend zal optreden? Dat
is namelijk van groot belang. Wat zijn de mogelijkheden als een burgemeester
nalaat om een tijdelijk huisverbod op te leggen in een geval dat daarvoor
wel degelijk in aanmerking komt? Zou het niet goed zijn als de direct belanghebbenden
en misschien ook de officier van justitie dan aan de voorzieningenrechter
zouden kunnen vragen om een tijdelijk huisverbod op te leggen? De burgemeester
opereert immers in een politieke omgeving en soms is die omgeving heel klein,
in een kleine gemeente bijvoorbeeld. Het is niet ondenkbaar dat die positionering
in bepaalde gevallen kan leiden tot onterechte terughoudendheid van de kant
van de burgemeester. Dit zou ondervangen kunnen worden door de direct belanghebbenden
of de officier van justitie de mogelijkheid te geven van toegang tot een rechter,
om langs deze weg toch een tijdelijk huisverbod opgelegd te krijgen. Graag
hoor ik hierover de mening van de bewindslieden.De heer Teeven (VVD):Voorzitter. Ik kan de heer De Roon niet helemaal volgen, maar het kan
ook zijn dat ik het totaal verkeerd begrijp. Volgens mij spreekt hij zichzelf
tegen. Hij zegt dat wij de norm van het aantal voorwaarden waaraan er wordt
getoetst, niet open moeten laten. Hij wil een AMvB met een voorhangprocedure.
Het kabinet stelt juist voor dat de hulpofficier van justitie veel bevoegdheden
krijgt om materieel te kijken of een uithuisplaatsing moet plaatsvinden. Dan
wordt het dus weggehaald bij de burgemeester. De heer De Roon zegt dat allemaal
niet te willen. Hij wil het allemaal regelen in een wet in formele zin. Dan
komt het allemaal terug bij de burgemeester. Maar vervolgens zegt hij dat
de burgemeester daar niet geschikt voor is. Wat ik trouwens wel met hem eens
ben, vandaar mijn vraag aan de minister van BZK. Volgens mij moet de PVV-fractie
een keuze maken. Of het wordt materieel geregeld zoals het kabinet dat voorstelt
en dan ligt het laag in de organisatie en heb je problemen, of het wordt geregeld
in formele zin en dan kom je bij een burgemeester die misschien geen voeling
met de materie heeft.De heer De Roon (PVV):Het gaat in mijn ogen om twee verschillende dingen. In de eerste plaats
gaat het om de vastlegging van de normering. Dat moet mijns inziens op een
hoog niveau gebeuren en dat betekent dat er op zijn minst een voorhangprocedure
gewenst is. Dan kan de Kamer daar ook van tevoren naar kijken en er invloed
op uitoefenen. De andere kwestie is wie die regels en die normering uiteindelijk
gaat handhaven. Bij die handhaving zal er onvermijdelijk altijd een zekere
beleidsvrijheid zijn. Ik kan mij niet voorstellen dat je een normering krijgt
die als een spoorboekje, als een automatisme werkt en de handhaver of uitvoerder
geen enkele vrijheid laat. Er zal altijd enige beleidsvrijheid zijn. Daar
gaat het mij om als ik vraag of het niet goed zou zijn om een voorziening
te kunnen inroepen als de burgemeester in bepaalde gevallen te terughoudend
is.De heer Teeven (VVD):Het blijft een beetje tegenspraak. De materiële bevoegdheid ligt
echt bij de hulpofficier van justitie. Die kan anticiperen op de praktijk
en daar wilt u het weghalen. Dat is wat ik constateer.De heer De Roon (PVV):Nee, ik haal helemaal niets weg bij de officier of hulpofficier van justitie.
De laatste noemde u, en dat is natuurlijk ook degene die het in de praktijk
vaak wel zal zijn. Als die hulpofficier van justitie – of de burgemeester,
want dat is tenslotte aan wie de bevoegdheid in eerste instantie wordt gegeven
in de wet – om wat voor reden dan ook te terughoudend is in de toepassing,
dan vind ik dat de direct belanghebbenden de mogelijkheid zouden moeten hebben
om alsnog een oordeel daarover te vragen aan de rechter. Daarom vraag ik de
bewindslieden ook wat zij daarvan vinden.Het snel op gang komen van de hulpverlening is ook van groot belang. de
vorige sprekers hebben het daar ook al over gehad, dus ik zal daar kort over
zijn. Kunnen de bewindslieden toelichten hoe in alle gevallen gewaarborgd
zal zijn dat er hulpverlening beschikbaar is? Het afgelopen jaar hebben wij
in de media diverse gevallen gezien waarin zorginstanties gewoon tekortschoten.
Wat gaan de bewindslieden doen om ervoor te zorgen dat wij dergelijke drama's
niet krijgen bij de hulpverlening aansluitend aan de oplegging van een tijdelijk
huisverbod? Het mag absoluut nooit gebeuren dat er een tijdelijk huisverbod
is opgelegd, maar dat de hulpverlening niet goed op gang komt, waardoor zonder
materiële verbetering de oude situatie herleeft en mogelijk escaleert
in ernstig geweld. Dan is het huis natuurlijk te klein en vraagt iedereen
terecht waar de hulpverlening gebleven is. Dat moeten wij voorkomen, dus vandaar
mijn vraag aan de bewindslieden.Ten slotte kom ik op de handhaving van het huisverbod in geval van overtreding
daarvan. Ik acht het ook van groot belang dat dit goed gebeurt. Ik begrijp
dat de overtreding van een huisverbod een strafbaar feit oplevert waarvoor
voorlopige hechtenis zal zijn toegelaten dankzij de wijziging die in dit wetsvoorstel
in artikel 67 van het Wetboek van Strafvordering wordt aangebracht. Wil de
minister van Justitie uitleggen welke gronden uit artikel 67a van het Wetboek
van Strafvordering naar zijn oordeel een beslissing kunnen dragen tot het
opleggen van voorlopige hechtenis in geval van overtreding van het huisverbod?De mededeling in de nota naar aanleiding van het verslag dat het huisverbod
geen alternatief is voor een strafrechtelijk traject, stemt mijn fractie tevreden.
Het OM heeft mogelijkheden om op te treden en zal daarvan ook gebruik maken,
zo staat dit ongeclausuleerd in de zelfde nota. Wil de minister van Justitie
de Kamer toezeggen dat het plegen van huiselijk geweld een strafbaar feit
oplevert en dat het OM niet van vervolging zal afzien, alleen maar omdat de
dader in het kader van het opgelegde tijdelijk huisverbod het daaropvolgend
hulpverleningstraject is ingegaan en daaraan goed heeft meegewerkt? Mijn fractie
vindt dat iemand die strafbare feiten heeft gepleegd, moet
opdraaien voor de strafrechtelijke gevolgen daarvan, ongeacht of hij of zij
goed meewerkt aan het hulpverleningstraject in het kader van deze wet.In lid 1 van artikel 4 van het wetsvoorstel lees ik dat de politie met
het oog op het opleggen van het huisverbod een woning mag betreden zonder
toestemming van de bewoner. Wat betekent "met het oog op het opleggen"
precies? Wil de minister van Justitie of van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
hier antwoord op geven? Betekent dit alleen het uitreiken van de beschikking
waarin staat dat er een huisverbod is uitgesproken of is het meer? Is het
ook het uit de woning verwijderen, zo nodig met gepast geweld, van betrokkene?
Is de bevoegdheid dan aanwezig om, zo nodig, dat gepaste geweld toe te passen
om de persoon uit de woning te krijgen? Zo ja, waarop berust die bevoegdheid?De heer Van der Staaij (SGP):Voorzitter. Huiselijk geweld is een enorm maatschappelijk probleem, zoals
vandaag al verschillende keren voor het voetlicht is gebracht. Elke dag worden
talloze kinderen en volwassenen hiervan de dupe. De bestaande juridische mogelijkheden
bleken vaak te kort te schieten om op tijd in te grijpen. Dan moest het fout
gaan voordat er strafrechtelijk kon worden ingegrepen. Al zag je het aankomen,
het was buitengewoon moeilijk om daarop met maatregelen in te spelen om te
voorkomen dat het huiselijk geweld daadwerkelijk zou losbarsten. In dit licht
heeft mijn fractie grote sympathie van de wettelijke voorziening in de vorm
van een bestuurlijke maatregel met een preventief karakter, bedoeld om een
afkoelingsperiode of adempauze te creëren. Positief is dat niet degene
die slachtoffer van huiselijk geweld dreigt te worden, op de vlucht hoeft
te slaan, maar dat juist wordt geprobeerd om degene die een direct gevaar
voor anderen oplevert, op afstand te houden. Essentieel voor het welslagen
van deze maatregel is dat de adempauze daadwerkelijk wordt benut om maatregelen
te nemen waardoor de dreiging van dat geweld kan worden weggenomen en escalatie
kan worden voorkomen. Dat is in mijn ogen genoegzaam gewisseld in de stukken.Ik heb heel veel sympathie voor de strekking van dit wetsvoorstel. Mijn
fractie staat er dan ook positief tegenover. Dit laat onverlet dat zij graag
van de gelegenheid gebruik maakt om een aantal vragen en aarzelingen die bij
haar na kennisneming van de stukken zijn gerezen, hier aan de orde te stellen.
Daartoe is zij sowieso verplicht als je bedenkt dat dit voor degenen die het
treft, een zeer ingrijpende maatregel is. Het is dus van belang om na te gaan
of die met voldoende waarborgen is omgeven om te voorkomen dat iemand hier
de dupe van wordt, die ten onrechte als potentiële dader van huiselijk
geweld wordt beschouwd. De instrumenten die voor toetsing vooraf en achteraf
in het wetsvoorstel zijn opgenomen, stellen mijn fractie wat dat betreft gerust.
Juist omdat het aan zo'n belangrijk maatschappelijk probleem raakt, zullen
maatregelen om er daadwerkelijk iets tegen te doen snel op steun kunnen rekenen.
Hierbij past een zekere voorzichtigheid en zorgvuldigheid om te voorkomen
dat er een wildgroei aan instrumenten ontstaat, die in de praktijk tot onduidelijkheid
aanleiding kan geven. Ook vanuit dit perspectief hebben wij naar dit wetsvoorstel
gekeken. Wij kunnen ons echter goed voorstellen dat met deze voorziening een
waardevolle bijdrage wordt geleverd aan het totaal van de juridische mogelijkheden.
Dit kunnen wij ons juist ook voorstellen als wij de andere instrumenten bezien
die er op dit moment zijn, en het gat dat er is in het preventieve instrumentarium.Enerzijds wordt er in de stukken regelmatig op gewezen dat dit wetsvoorstel
lang op zich heeft laten wachten. Anderzijds vraag ik mij af of het misschien
toch ook wat te vroeg is gekomen. Mevrouw Van Velzen wees er al op dat er
nog diverse proefprojecten lopen. De resultaten van wetenschappelijk effectonderzoek
zijn nog niet beschikbaar en de definitieve evaluatie van de pilots wordt
pas eind 2007 verwacht. Daarnaast moet het risicotaxatie-instrument nog worden
uitgebalanceerd. Kortom, is dit wetsvoorstel al voldoende rijp om helemaal
in te voeren? Een en ander leidt tot de vraag wat de precieze datum van inwerkingtreding
is die de regering op het oog heeft. Het leidt ook tot de vraag die mevrouw
Van Velzen al stelde, namelijk of de evaluatieperiode van vijf jaar niet wat
lang is. Eén jaar lijkt mij erg kort; ik denk eerder aan een periode
van twee jaar, of in ieder geval aan een evaluatie die binnen een kortere
periode dan vijf jaar plaatsvindt. De tekst van het wetsvoorstel verzet zich
daar niet tegen, omdat daarin wordt gesproken over een evaluatie "binnen
vijf jaar". Hoe denkt de regering hierover?Het karakter van het huisverbod blijft wat schimmig en ongrijpbaar. Het
betreft een bestuurlijke maatregel. De bevoegdheid tot het opleggen van een
huisverbod wordt gelegd bij de burgemeester. Die kan bij een aantal hieruit
voortvloeiende taken mandaat verlenen aan de hulpofficier van justitie. De
maatregel past niet naadloos binnen de bestuursrechtelijke taken ter handhaving
van de openbare orde. Als wij het goed begrijpen, moet de inschakeling van
de burgemeester herleid worden tot artikel 12 van de Politiewet 1993, omdat
de burgemeester een verantwoordelijkheid heeft voor de spoedeisende hulpverlening
aan hen die dat behoeven. Het gaat hierbij dus om hulpverlening aan hen die
aan huiselijk geweld dreigen te worden blootgesteld. Wegens dit bijzondere
karakter van de maatregel is vanuit de hoek van de burgemeesters aan het Nederlands
Genootschap van Burgemeesters om een advies gevraagd. Wij hebben begrepen
dat het niet daadwerkelijk van zo'n advies is gekomen. Hoe staat het met het
draagvlak onder burgemeesters voor deze maatregel en de rol van de burgemeester
daarbij? Zij zijn het immers die de uitvoering van de wet in belangrijke mate
moeten vormgeven.Het huisverbod is een bestuurlijke maatregel van relatief korte duur met
een preventief karakter. Er wordt hulpverlening aangeboden en die kan zelfs
na het verstrijken van het huisverbod worden voortgezet. Het staat echter
wel vast dat alleen in een strafrechtelijk traject de mogelijkheid bestaat
om iemand echt te verplichten een dadertherapie te volgen. Kan de minister
nader ingaan op de vraag welke situatie er ontstaat en welke modaliteiten
er zijn als een uithuisgeplaatste hulpverlening weigert? Ofschoon wij het
hebben over een preventieve maatregel, kunnen wij toch niet om de vraag heen
hoe herhaling van het huiselijk geweld te voorkomen is nadat het verbod is
uitgewerkt. Maakt niet juist het karakter van de maatregel het moeilijk om
voorwaarden te verbinden aan het huisverbod voor de uithuisgeplaatste nadat
het verbod is uitgewerkt, of zijn er daarvoor nog wel mogelijkheden?
Kunnen er voorwaarden worden gesteld nadat de maatregel is uitgewerkt en,
zo ja, welke dan?Ik kom ten slotte op het belangrijke punt van de controle op de naleving.
Die is erg belangrijk voor de effectiviteit van de maatregel. Het klinkt allemaal
behoorlijk optimistisch; de politie krijgt een kernrol en al enkele jaren
heeft de aanpak van huiselijk geweld als geheel hoge prioriteit. Wij lezen
echter ook dat de regering vooralsnog geen aanleiding ziet om extra politiecapaciteit
beschikbaar te stellen. Zij verwacht zelfs dat de inzet van de hulpverlening
na verloop van tijd zal leiden tot een vermindering van de taakbelasting van
de politie. Is dit niet wat optimistisch? De naleving en het toezicht zullen
toch ook tijd kosten? Er zal werk van moeten worden gemaakt als er een strafbaar
feit wordt gesignaleerd. Kan daarbij geen knelpunt ontstaan? Moet de minister
de gevolgen van een en ander voor de taakbelasting van de politie niet nadrukkelijk
in de gaten houden en zo nodig tijdig maatregelen nemen?Mevrouw Azough (GroenLinks):Voorzitter. Huiselijk geweld is relatief recent een maatschappelijk probleem
geworden. Nog maar enkele decennia geleden overheerste de gedachte dat partner-
en kindermishandeling voornamelijk een privé-kwestie betrof. Gelukkig
is hierin, mede door de inspanningen van de vrouwenbeweging en de hulpverlening,
in de jaren tachtig verandering gekomen. Deze omslag is essentieel, te meer
daar huiselijk geweld zichzelf in stand lijkt te houden. Al het onderzoek
wijst uit dat jeugdige slachtoffers van huiselijk geweld zelf later ook mishandelen.
Zoals diverse sprekers voor mij hebben aangegeven, lijkt huiselijk geweld
toe te nemen. Het is dus een ernstig probleem. Er is alle reden om niet alleen
repressief, maar zeker ook preventief actie te ondernemen. Dit tijdelijk huisverbod
is bedoeld als een tijdelijke preventieve maatregel om een crisissituatie
beheersbaar te maken, ofwel om de spiraal van intimidatie, bedreiging en eventueel
geweld te doorbreken. Bovendien vinden ik en mijn fractie het vanzelfsprekend
dat niet de slachtoffers moeten vluchten, maar dat de daders het veld ruimen.
Dat is in dit onderdeel van het wetsvoorstel geborgd.Dat neemt niet weg, zoals ook in de memorie van toelichting wordt aangegeven,
dat een aantal grondrechten en verdragsrechtelijke mensenrechten in het spel
is dat zich verzet tegen een lichtvaardige toepassing van het tijdelijk huisverbod.
Ik noem het recht op eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer, het recht
op gezinsleven en privéleven en het huisrecht, maar op al deze rechten
zijn uitzonderingen te maken. Wat mijn fractie betreft, zijn huiselijk geweld
en intimidatie van partners of kinderen daar zeker voorbeelden van. Daarom
is GroenLinks verheugd over dit wetsvoorstel. Wij klagen niet over het feit
dat sprake is van haastige spoed. Dat neemt niet weg dat een en ander in het
vervolgtraject zeer goed in de gaten moet worden gehouden, maar ik hoop dat
dit wetsvoorstel zo snel mogelijk wordt ingevoerd.Ik ga dit debat graag aan om het wetsvoorstel te vervolmaken, want er
zijn nog vragen te stellen over de concretisering van de hulpverlening, het
niet verplichtend karakter van de uithuisplaatsing en het traject na het huisverbod.
Ik begin met de hulpverlening. De minister erkent in de memorie van toelichting
dat het succes van het huisverbod staat of valt met de geboden hulp aan daders
en slachtoffers. Kijk je naar wat er vervolgens gebeurt, dan vind ik dat de
overheid de hulpverlening enigszins op haar beloop laat. Daders hoeven er
niet op te rekenen dat wordt voorzien in alternatieve huisvesting. Het zou
heel goed zijn als niemand alternatieve huisvesting nodig heeft, maar uit
de cijfers blijkt dat een kwart van de uithuisgeplaatsten wel opvang nodig
heeft. Dat wil zeggen dat de hulpverlening op korte termijn op gang moet komen,
maar 24-uurshulp gaat volgens de minister te ver. Daar komt bij dat hulpverlening
aan daders geen verplichtend karakter krijgt. Dat is een gemiste kans. Volgens
mijn fractie verzetten de rechtsregels zich niet tegen een dergelijke voorwaarde.
Op pagina 7 van de nota naar aanleiding van het verslag stelt de minister
dat een dergelijke verplichting door het bestuursrechtelijke traject minder
voor de hand ligt, omdat er voldoende andere positieve prikkels zijn voor
het aanvaarden van hulpverlening. Wat is er echter op tegen om het glasheldere
signaal aan de dader af te geven dat hulpverlening strikt noodzakelijk is?
Je kunt je afvragen of de instrumenten die het bestuur nu heeft, onder andere
wat betreft het huisverbod waarover wij vandaag spreken, niet net zo of misschien
zelfs verder gaan en ingrijpender zijn dan verplichte therapie. Bovendien
valt anders te vrezen dat relatief weinig daders daadwerkelijk hulp zullen
zoeken. Ik heb een vraag over de pilot in Amsterdam. In de brief die het kabinet
ons twee dagen geleden heeft gestuurd, staat dat alle betrokkenen hebben meegewerkt
aan hulpverlening. Het signaal dat ik heb gekregen, is dat vanaf 8 maart,
toen de pilot begon, tot aan september sprake was van 300 meldingen. Er zijn
30 personen uit huis geplaatst, maar slechts 13 personen zijn in de hulpverlening
beland. De meerderheid heeft dus geen hulp aanvaard of willen zoeken. Het
is mijns inziens van groot belang het hulpverleningstraject een verplicht
karakter te geven om er zo voor te zorgen dat het traject daarna succesvoller
is.Ik stel staccato nog wat vragen. Waarom is er geen sprake van alternatieve
huisvesting voor de enkeling die elders geen onderdak vindt?Waarom kiest de minister niet voor directere en snellere hulp? De huidige
aanpak leidt er in de pilot bijvoorbeeld toe dat meldingen die vrijdagavond
binnen komen pas maandag worden aangepakt. Peter Kortekaas, de districtchef
van Amsterdam-Noord en in Amsterdam verantwoordelijk voor het experiment,
stelt in Opzij: "De hulpverlening moet er direct zijn, bij wijze van
spreken als beide partijen nog met het schuim op de mond tegenover elkaar
staan." Hij stelt vanuit zijn directe ervaring met deze pilot dat dan
de bereidheid om hulp te aanvaarden het grootst is. Dus waarom verklaart de
minister die hulpverlening niet direct van toepassing in plaats van er dagen
overheen te laten gaan?Hoe staat het met de capaciteit en kwaliteit van de advies- en steunpunten
huiselijk geweld? Daarover hebben ook andere fracties vragen gesteld. Samenwerking
is cruciaal, de steunpunten moeten goed op orde zijn, maar wij krijgen signalen
dat de capaciteit en de kwaliteit niet bij alle steunpunten even goed zijn
gegarandeerd. Als wij dit met de invoering van dit wetsvoorstel niet voor
elkaar krijgen, is de kans groot dat in de ene gemeente het tijdelijk huisverbod
wel effectief is, ook in het natraject, het verminderen van de recidive en het beschermen van de slachtoffers, terwijl dat in de andere
gemeente veel minder het geval is. Wij moeten dit echt voorkomen. Dat staat
of valt met voldoende middelen.Daarmee kom ik op mijn volgende vraag, over de hulpverlening. Dit wetsvoorstel
zal in de praktijk geld gaan kosten. De minister heeft hiervoor ook al een
budget gereserveerd ten bedrage van 2,6 mln. Het is de vraag of dat voldoende
zal zijn, zeker gezien de druk op politie en hulpverlening, de noodzaak van
stevige samenwerking en het feit dat niet in alle gemeenten dit probleem van
huiselijk geweld even kordaat, effectief en efficiënt wordt aangepakt.Mijn volgende vraag betreft de monitoring. In de memorie van toelichting
en de antwoorden in de nota naar aanleiding van het verslag wordt hieraan
nog relatief weinig aandacht besteed. Hoe gaan wij verder na een succesvolle
beëindiging van een tijdelijk huisverbod? Op welke manier worden daders,
maar ook slachtoffers, na toepassing van het huisverbod gemonitord? In mijn
ogen kan de reclassering hierin een perfecte rol spelen. Niet alleen bij de
controle op de naleving en de eventuele verlenging van het tijdelijk huisverbod,
maar juist ook in de post-huisverbodperiode. Dat is wat de reclassering nu
ook doet: motiveren van gedragsverandering, opstellen van voorwaarden, wijzen
op de gevolgen van gedrag van uithuisgeplaatsten. Er is hier sprake van een
manco in het huidige wetsvoorstel, in de gedachten over de verdere uitwerking.
Zeker in gevallen van ernstige intimidatie en bedreiging kan de reclassering
wel degelijk een rol spelen. Ik verzoek het kabinet nader toe te lichten waarom
het daarop enigszins afwijzend reageert.De heer Teeven (VVD):Ik kan het betoog van mevrouw Azough over de nazorg wel volgen. Wij constateren
hetzelfde. Maar wie gaat dat allemaal betalen? Moet de uithuisgeplaatste daaraan
naar het oordeel van haar fractie zelf ook bijdragen?Mevrouw Azough (GroenLinks):De vraag waar wij het geld vandaan halen en of wij het niet van de daders
kunnen plukken, is de kern geweest van het betoog van de heer Teeven. Dit
probleem acht ik van groter belang dan de vraag waar wij het geld vandaan
halen. Dat kan in bepaalde gevallen wellicht komen van de uithuisgeplaatste,
de dader. Het gaat mij er echter vooral om dat het geregeld wordt. Ik zie
er weinig in om bepaalde maatregelen niet te nemen omdat het kabinet daarvoor
het geld niet wil reserveren. Ik veronderstel dat de heer Teeven het daarmee
eens is. In veel gevallen kan men moeilijk spreken van een pluk-ze-maatregel,
zeker bij daders die nog niet echt dader zijn, die niet zijn overgegaan tot
strafbare feiten.De heer Teeven (VVD):Dat is niet helemaal de bedoeling. Misschien worden wij het nog eens,
dus ik probeer het nog een keer. Juist omdat het een preventieve maatregel
is, zou een "geldelijke" stok achter de deur voor mensen een reden
kunnen zijn om te zeggen: "Dat moeten we niet nog een keer hebben."
Dan wordt van uithuisgeplaatsten de dure auto die voor de deur staat, bijvoorbeeld
een Mercedes, in beslag genomen en mag het Fiatje van degenen die er last
van hebben, blijven staan. Dat wil men natuurlijk niet hebben. Als mensen
bijdragen aan de kosten van uithuisplaatsing, zou dat er dus aan kunnen bijdragen
dat men niet opnieuw in de fout gaat. Op zich zijn wij het erover eens dat
er op het terrein van de nazorg een punt is, maar ik denk dat die financiële
prikkel ertoe kan leiden dat mensen dat niet nog een keer willen meemaken.Mevrouw Azough (GroenLinks):Dat kan zijn, maar voor zover ik weet, spelen financiële factoren
nauwelijks een rol bij mishandeling. Volgens mij is het in het natraject veel
belangrijker dat de hulpverlening geborgd en gegarandeerd is. Als u het daarmee
eens bent, kunnen wij het kabinet daarnaar vragen. Dan kunnen wij ervoor zorgen
dat dat gebeurt. Wij moeten dan aan het kabinet overlaten waar het geld vervolgens
vandaan komt. Daar ga ik als oppositiepartij niet over.Ik heb nog een aantal vragen, allereerst over het contactverbod. Ik ben
het eens met de vragen van de VVD-fractie in de nota naar aanleiding van het
verslag. Werkt het contactverbod ook als een dader zich ophoudt in de buurt
van bijvoorbeeld de school van zijn of haar kinderen, wat intimiderend kan
werken?Op het punt van de evaluatie sluit ik mij aan bij mevrouw Van Velzen en
de andere sprekers die daarop zijn ingegaan. Het lijkt mij dat een evaluatie
na vijf jaar echt iets te laat is. Er zullen kinderziekten voorkomen. Dat
zien wij nu al bij de pilots en daar moeten wij zo snel mogelijk bij zijn.
Het heeft mijn voorkeur dat de evaluatie eerder dan na vijf jaar plaatsvindt,
namelijk na een of maximaal twee jaar, zeker omdat de vervolgmaatregelen meestal
ook weer een jaar op zich laten wachten.Klopt het dat de pilots in Amsterdam en Groningen eind september aflopen?
Dat zou mijn fractie enorm jammer vinden. Omdat de wet eraan komt, lijkt het
mij niet de bedoeling dat mishandelde vrouwen in die regio's tussen de behandeling
van het wetsvoorstel in de Kamer en de officiële inwerkingtreding weer
naar een blijf-van-mijn-lijfhuis worden gestuurd. Ik vraag het kabinet dus
om daar een stokje voor te steken en om deze pilots te laten doorlopen totdat
de wet officieel in werking treedt.Dit wetsvoorstel leidt uiteindelijk tot meer rechtvaardigheid en een rechtvaardigere
behandeling van slachtoffers, of het nou vrouwen, mannen of kinderen zijn.
Wat mij betreft, komt de wet er zo snel mogelijk, op een goede en zorgvuldige
manier.Mevrouw Arib (PvdA):Voorzitter. Eindelijk is het zover: slachtoffers van huiselijk geweld
hoeven niet eerst mishandeld, vernederd en beledigd te worden alvorens er
kan worden ingegrepen. Het is al jaren bekend dat slachtoffers van huiselijk
geweld dubbel gestraft worden. Zij worden vaak fysiek en psychisch mishandeld
en als zij dat niet meer accepteren, moeten zij hun huis ontvluchten. Zij
worden dubbel gestraft.Het heeft jaren geduurd voordat dit wetsvoorstel eindelijk naar de Kamer
werd gestuurd. In 1999 heeft mijn voormalige collega Peter van Heemst een
motie ingediend bij de behandeling van het beleidsplan voor de politie. Daarin
vroeg hij aandacht binnen het politiekorps voor huiselijk geweld. In mei 2000
heeft mijn voormalige fractiegenote Annet van der Hoek het manifest Stop huiselijk
geweld aangeboden aan de voormalige minister van Justitie Korthals en de voormalige
minister van BZK Klaas de Vries. Daarin had zij onder meer
de volgende zinnen opgenomen: "Het is eigenlijk te gek voor woorden dat
als gevolg van huiselijk geweld niet de dader, maar het slachtoffer vaak noodgedwongen
het huis verlaat. In een aantal landen is dat andersom. Daar kan via specifieke
wetgeving de dader gedwongen worden, uit het huis te vertrekken. De minister
van Justitie dient via een inventariserend onderzoek vast te stellen of een
dergelijke wetgeving ook in Nederland kan worden geïntroduceerd. Daarbij
kunnen eveneens de mogelijkheden worden getoetst die uit de huidige en de
toekomstige Nederlandse wetgeving voortvloeien." In 2002 heeft het voormalige
kabinet in de nota Privé geweld - publieke zaak eindelijk aangekondigd
met een wetsvoorstel te komen. Vandaag is het zover. Eindelijk behoort huiselijk
geweld niet meer tot het privédomein, maar is het een groot maatschappelijk
probleem. Het wetsvoorstel voorziet in de mogelijkheid een huisverbod op te
leggen aan diegene van wie een dreiging van huiselijk geweld uitgaat. Het
verbod houdt in dat de betreffende persoon gedurende een bepaalde periode,
in beginsel tien dagen maar het kan worden verlengd tot vier weken, zijn woning
niet mag betreden en geen contact mag opnemen met zijn huisgenoten, zoals
echtgenotes, partner, kinderen.Het wetsvoorstel is een bestuurlijke maar geen strafrechtelijke maatregel.
Het huisverbod kan bij partner- of relatiegeweld, maar ook bij kinder- en
oudermishandeling worden toegepast. Met dit voorstel kan worden ingegrepen
als geweld nog niet aan de orde is, maar er wel sprake is van een dreigende
situatie. Op dit moment is het niet mogelijk om in een dergelijke situatie
van overheidswege op te treden, omdat er geen aantoonbare strafbare feiten
zijn gepleegd. Men gaat er in het wetsvoorstel van uit dat als in deze situaties
niet wordt geïntervenieerd, de persoon van wie de dreiging uitgaat, zal
overgaan tot het plegen van geweld.Ik vraag mij af of dit niet een grijs gebied is. De maatregel grijpt in
in de privésfeer van mensen en daarom is zorgvuldigheid zeer geboden.
Hoe kan worden voorkomen dat straks het huisverbod ten onrechte wordt toegepast?
Ik zeg dit omdat ik vaak hoor, zeker vanuit de vrouwenopvang, dat bij ruzies
in de relationele sfeer mensen elkaar van van alles en nog wat beschuldigen,
wat soms achteraf onterecht blijkt te zijn. Het is niet dat ik het niet eens
ben met dit voorstel, maar ik vind wel dat de partijen die hierbij betrokken
zijn over de nodige kennis en deskundigheid moeten beschikken. Daarmee kan
worden voorkomen dat inschattingsfouten worden gemaakt.Wordt er voldoende geïnvesteerd en worden voldoende middelen uitgetrokken
voor scholing en deskundigheid, met name bij de politie? Dat is van belang
omdat de politie de eerste melding krijgt.Het ministerie van Justitie heeft nu al de regie bij de uitvoering van
de aanpak tegen huiselijk geweld, maar het ministerie van Binnenlandse Zaken
heeft ook een belangrijke rol, in het bijzonder de politie. Wordt in het politiekorps
de aanpak van huiselijk geweld als prioriteit aangemerkt? Ik hoor nogal eens
dat politiecontracten soms een belemmering zijn, omdat politiekorpsen worden
afgerekend op bekeuringen voor fietsen door rood licht, of voor geen licht
op de fiets hebben en dat de aanpak van huiselijk geweld nogal stroef verloopt.
Graag verneem ik de reactie van de minister van Binnenlandse Zaken. Is het
mogelijk om huiselijk geweld in het prestatiecontract op te nemen? Deze maatregelen bevinden zich op het grensvlak van de strafrechtelijke
handhaving van de rechtsorde. Wanneer een persoon wordt mishandeld, dient
het Openbaar Ministerie op te treden. In het voorstel wordt gesteld dat beide
trajecten, strafrechtelijk en bestuurlijk, soms kunnen samengaan. Kan de minister
dit toelichten? Ik denk dat bij mishandeling het Openbaar Ministerie hoe dan
ook haar werk moet doen. Het huisverbod kan en mag geen alternatief zijn voor
een strafrechtelijke aanpak.De heer Pechtold (D66):Ik luister met veel interesse. Eén suggestie van de PvdA-fractie
is mij opgevallen, namelijk om huiselijk geweld in de prestatiecontracten
van de politie op te nemen. Hoe ziet mevrouw Arib dit? Het kan ongewenste
neveneffecten hebben, die mevrouw Arib zojuist met het noemen van het voorbeeld
van het door rood licht fietsen zelf heeft onderstreept.Mevrouw Arib (PvdA):Bij discussies over huiselijk geweld, maar ook bij zedenwetgeving waarover
wij de komende tijd zullen spreken, hoort men van partijen die in de praktijk
ermee te maken hebben dat de politie prioriteiten moet stellen en dat de overheid
wil weten of de politie bepaalde taken uitvoert. De politie wordt op die taken
afgerekend. Het risico bestaat dat de zaken waarop men niet wordt afgerekend,
minder belangrijk worden gevonden. Ik weet dat niet, ik vraag het aan de minister.
Ik heb met de politie gesproken en ik heb gezien dat bij een aantal betrokken
politiekorpsen wel degelijk huiselijk geweld prioriteit krijgt, maar dat schijnt
niet overal zo te zijn. Dus als via een prestatiecontract veel meer aandacht
zou komen voor huiselijk geweld, maar ook kindermishandeling enzovoort, zou
ik dat toejuichen. Maar misschien is dat niet nodig en is er binnen de politie
wel voldoende aandacht voor. Ik hoor het graag van de minister.Ik erken dat het vaak lastig is om bij huiselijk geweld meteen strafrechtelijke
maatregelen te nemen, omdat slachtoffers niet altijd bereid zijn om aangifte
te doen en vaak alleen willen dat het geweld stopt, maar niet de relatie.
Desalniettemin is geweld strafbaar en voor een aantal daders is het ook keihard
nodig dat zij vervolgd en gestraft worden.Er zijn in een aantal steden – Venlo, Amsterdam en Groningen –
pilots gehouden waaraan daders vrijwillig konden deelnemen. De ervaringen
zijn positief, zo las ik in de brief die wij gisteren ontvingen. Er zijn tot
nu toe 56 huisverboden opgelegd. Er is voor deze drie steden gekozen omdat
een pilot in andere steden, steden met een minder actief huisuitzettingsbeleid
of beleid tegen huiselijk geweld, te veel aanloopproblemen zou opleveren.
Maar juist daarom zouden dergelijke gemeenten met een pilot moeten meedoen,
om te weten te komen wat het effect van uithuisplaatsing is als de gemeente
te weinig doet tegen huiselijk geweld. Nu is dit niet bekend, zodat de overheid
niet weet wat er nog moet worden gedaan door gemeenten die weinig urgentie
geven aan beleid tegen huiselijk geweld. Klopt deze redenering? Waarom is
het niet duidelijk welke gemeenten wél een actief beleid tegen huiselijk
geweld voeren, en welke niet?Er is nog weinig bekend over het verloop van de pilots. De brief van gisteren
bevat algemene informatie hierover, maar nog steeds weten wij niet wat straks
bij de uitvoering van de wet precies de knelpunten zullen zijn.
Aangezien het resultaat van de pilots onmisbaar is voor een beoordeling van
het wetsvoorstel, zou een uiteenzetting van het verloop daarvan zeer wenselijk
zijn. Volgens onofficiële berichten is de pilot in Groningen zeer goed
verlopen, en die in Venlo iets minder goed, terwijl er bij de pilot in Amsterdam
nog enkele problemen waren. Welke problemen waren dit? Kan de regering aangeven
wat de risico's bij het uitvoeren van de wet zijn? Met andere woorden, zijn
er nog knelpunten die aandacht behoeven? Hoe zit het met het draagvlak voor
dit wetsvoorstel bij het bestuur? De burgemeesters zijn nooit enthousiast
geweest over de nieuwe rol die zij hierbij krijgen; zijn zij inmiddels wel
enthousiast? De gemeenten krijgen hierbij terecht een regierol, maar zijn
zij in staat om alle ketenpartners bij elkaar te brengen en als regisseur
de voortgang te monitoren?Wij zijn een groot voorstander van deze wet en wij zullen dit wetsvoorstel
steunen, maar wij zouden toch liever eerst een grondige evaluatie van de pilots
hebben gehad voordat de wet van kracht wordt. Desalniettemin vinden wij het
toch belangrijk om de wet zo snel mogelijk in te voeren, omdat wij weten dat
er in andere landen goede ervaringen mee zijn opgedaan. Maar ook wij vinden
een evaluatie hard nodig en wij sluiten ons aan bij degenen die vinden dat
de werking van de wet na twee jaar zou moeten worden geëvalueerd. Wil
de regering dit toezeggen?De toepassing van deze wet valt of staat met de beschikbaarheid van hulpverlening.
Bij het bestuderen van dit wetsvoorstel en bij de gesprekken die ik hierover
heb gevoerd, schrok ik van het aantal organisaties en partijen die bij de
aanpak van huiselijk geweld betrokken zijn. Het gaat niet alleen om de politie,
maar ook om de vrouwenopvang, het maatschappelijk werk, de ggz, de jeugdzorg,
de jeugdgezondheidszorg, scholen, huisartsen enz. Een ketenaanpak is dan ook
hard nodig. Gisteren stond er een artikel hierover in de Volkskrant, geschreven
door Jacques Wallage, burgemeester van Groningen, en Willem Eurlings, burgemeester
van Hoogeveen. Zij zeggen terecht dat zij aan hun eigen succes ten onder dreigen
te gaan: omdat zij al deze instanties bij elkaar weten te brengen, is het
aantal meldingen van huiselijk geweld toegenomen. Dit betekent dat deze manier
van werken keihard nodig is en dat met name het advies- en steunpunt huiselijk
geweld, dat een coördinerende rol vervult, financieel ondersteund dient
te worden. De beschikbaarheid van hulpverlening voor slachtoffers van huiselijk
geweld en van hulp voor uithuisgeplaatsten is belangrijk voor het welslagen
van deze wet. De succesfactor in deze wet wordt gevormd door de 24-uurs interventieteams.
Worden deze teams landelijk ingevoerd? Heeft de minister hiermee in zijn begroting
rekening gehouden? Wat vindt de minister van het idee van casusoverleg: de
ketenpartners worden bij elkaar gebracht om de verschillende cases te bespreken,
in plaats van binnen elke organisatie een apart overleg om de cases apart
te bespreken.Zoals ik al eerder zei, is het de bedoeling het huisverbod ook bij kindermishandeling
uit te vaardigen. Het is opmerkelijk, te zien dat partijen die betrokken zijn
bij de aanpak van huiselijk geweld ook betrokken zijn bij kindermishandeling.
Ook hierbij zijn de scholen en de jeugdgezondheidszorg betrokken. Verder is
het opmerkelijk, te zien dat het toch om twee totaal gescheiden trajecten
gaat: twee bewindslieden houden zich met hetzelfde onderwerp bezig, zij het
vanuit verschillende departementen. Ik vind dit erg jammer. Het veld wordt
verweten dat niet gezamenlijk wordt opgetreden, maar dat geldt ook voor de
ministers. Wat is het aandeel van de minister voor Jeugd en Gezin in deze
wet? Is hij hierbij actief betrokken? Wij hebben het advies- en steunpunt
huiselijk geweld, waar huiselijk geweld kan worden gemeld, maar wij hebben
ook een advies- en meldpunt kindermishandeling. Het merendeel van de kinderen
die slachtoffer zijn van geweld, is getuige van geweld. Graag een reactie
hierop.Deze wet gaat ook over oudermishandeling. Natuurlijk is het goed dat dat
punt hierbij wordt betrokken, maar ik hoor graag concreet wat een huisverbod
in de praktijk betekent. Het voorbeeld van mevrouw De Pater is erg herkenbaar,
maar betekent dit dan dat de ouders uit huis worden geplaatst en zo ja, hoe
wordt de zorg voor de kinderen dan overgenomen? Het gaat zowel bij ouderen
als bij kinderen om zeer kwetsbare groepen, die niet zelf aan de bel trekken.
Hoe worden die meldingen gedaan? Het gaat mij erom dat wat in de wet staat
ook uitvoerbaar is. Misschien kunnen de bewindslieden dat toelichten.De heer Pechtold (D66):Voorzitter. Huiselijk geweld vormt een belangrijk maatschappelijk probleem,
met zeer ingrijpende gevolgen voor de betrokkenen. Schattingen van het aantal
incidenten liggen rond de 450.000 per jaar. Reeds in het regeerakkoord van
Balkenende II werd de urgentie geuit, hieraan iets te doen. Wij noemden het
toen: een effectieve aanpak van huiselijk geweld is nodig. D66 is blij dat
wij nu, op het randje van een parlementair jaar, eindelijk toekomen aan het
debat over dit wetsvoorstel. De regering kiest ervoor, de burgemeester de
bevoegdheid te geven iemand voor een periode van tien dagen een huisverbod
op te leggen wanneer van hem of haar een dreiging van huiselijk geweld uitgaat.
Dit verbod kan eenmalig worden verlengd met vier weken. Uithuisplaatsing is
een zware ingreep, die alleen mag worden uitgevoerd als deze met zorgvuldige
waarborgen is omkleed. In de schriftelijke fase heeft D66 daarom de nodige
vragen gesteld. Een adequate mogelijkheid tot rechterlijke toetsing bij het
opleggen van een huisverbod is een van die randvoorwaarden. De procedure om
een maatregel die in principe voor tien dagen geldt aan te vechten, kan maximaal
zes dagen duren. Dat is volgens de minister een relatief snelle procedure,
maar volgens mij toch ook een relatief lange procedure. Graag een reactie
daarop.De Raad van State heeft geadviseerd, het oordeel over de verlenging van
het huisverbod met vier weken altijd aan een rechter voor te leggen. Het verschil
tussen vrijheidsbeperking en vrijheidsbeneming is slechts gradueel, volgens
het Europees Hof van de rechten van de mens. Bij de verlenging met een extra
vier weken rijst toch de vraag, of een rechterlijk oordeel niet wenselijk
is. Verwijzing naar de werklast van de rechterlijke macht kan daarbij op zichzelf
niet doorslaggevend zijn. Ook daarop graag een reactie.Afkoelen is misschien één, maar echte hulp is toch iets
anders. Daarom is een goede ketensamenwerking en het effectief doorgeleiden
naar hulp essentieel. De regering schrijft dat voor de proefgemeenten –
Amsterdam, Groningen en Venlo – is gekozen, omdat deze al redelijk tot
zeer actief waren op het gebied van huiselijk geweld. Die pilotgemeenten
moeten dus van verder komen, door de uitvoering van het huisverbod, terwijl
in de pilots al blijkt hoeveel moeite dit kost. Dit vergt extra aandacht van
het Rijk. Volgens de Federatie opvang zal de 2,6 mln. die de minister beschikbaar
stelt onvoldoende zijn om de implementatie goed te laten verlopen, omdat deze
te dun zal worden uitgesmeerd. Ook daarop graag een reactie.Voorzitter. De Reclassering speelt een relatief kleine rol in het wetsvoorstel.
In een brief aan de Kamer stelt zij dat dit onlogisch en onwenselijk is. Zij
heeft ook enkele aanbevelingen gedaan voor haar eigen rol in deze procedure
en die spitst zich toe op het toezien op de naleving van het huisverbod en
op de advisering van de burgemeester over de verlenging van een huisverbod.
De Reclassering stelt dat zij onder andere in de pilot in Groningen succesvol
betrokken is bij het controleren van de naleving van huisverboden. Graag een
reactie van de bewindslieden op deze suggesties en hun oordeel over het functioneren
van de Reclassering bij de proef in Groningen.Voorzitter. Hoe gaan wij om met mensen die kantoor of bedrijf aan huis
hebben? In de nota naar aanleiding van het verslag lees ik als antwoord dat
het huisverbod zich in een dergelijk geval zou kunnen beperken tot het woongedeelte.
Ook kan bij het verbod worden bepaald dat de uithuisgeplaatste zich alleen
tijdens de uren waarin daadwerkelijk arbeid wordt verricht in het werkgedeelte
mag begeven. Dat lijkt mij een nauwelijks reëel of wenselijk scenario.
Graag hoor ik hoe de bewindslieden dit voor zich zien.De pilots lijken nuttige inzichten voor de uitvoeringspraktijk op te leveren,
maar voor de vraag hoe effectief het instrument huisverboden zal blijken,
zijn ze uiteindelijk slechts van beperkte waarde, omdat zij alleen op vrijwillige
basis kunnen worden opgelegd. D66 verwacht veel van deze wet en zal de evaluatie
dan ook met belangstelling afwachten.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.Minister Hirsch Ballin:Voorzitter. Mede namens mijn collega's dank aan de Kamer voor de betrokkenheid
bij dit onderwerp, huiselijk geweld, die vanmiddag is gebleken. En gelukwensen
aan de heer Van der Staaij met zijn verjaardag!De schriftelijke behandeling wekte bij ons al de hoop en verwachting dat
dit wetsvoorstel op brede steun van de Kamer zou kunnen rekenen. Die hoop
heeft in de eerste termijn bevestiging gevonden. In goede taakverdeling met
mijn collega van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, medeondertekenaar
van dit wetsvoorstel, en de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport, die bij de uitvoering van dit wetsvoorstel is betrokken, zal ik
de diverse vragen beantwoorden.Ik zal meteen reageren op de vraag van mevrouw Arib: waarom is de minister
voor Jeugd en Gezin niet in ons gezelschap aanwezig? Natuurlijk zijn er duidelijke
raakvlakken, zoals kindermishandeling, een vorm van huiselijk geweld. Daarom
is onze collega voor Jeugd en Gezin betrokken bij de ontwikkelingen op dit
terrein. Samenwerking tussen de betrokken instanties is van cruciaal belang.
Dat neemt niet weg dat, met een goede taakverdeling in het kabinet, er ook
een grens is aan de breedte van de kabinetsvertegenwoordiging bij de behandeling
van een wetsvoorstel. Bij mij ligt de primaire verantwoordelijk voor huiselijk
geweld, bij collega Rouvoet die voor de aanpak van kindermishandeling. De
Kamer kan ervan verzekerd zijn dat al deze onderwerpen de zorg en aandacht
van onze ministeries krijgen, ook al treft men niet altijd alle ministers
aan in dit vak.De heer Pechtold (D66):Voorzitter. Ik liet dit net lopen, maar eigenlijk vond ik het een goed
punt: als je een coördinerend minister voor Jeugd en Gezin hebt en een
dergelijk onderwerp is aan de orde, zou je verwachten dat het kabinet ervoor
kiest om de coördinatie ook bij die minister neer te leggen. Eigenlijk
snap ik niets van het betoog van de minister.Minister Hirsch Ballin:Huiselijk geweld is niet alleen kindermishandeling.De heer Pechtold (D66):Dat snap ik, maar "Jeugd en Gezin"... Nu hanteert het kabinet
een andere, meer traditionele, definitie van "gezin" dan ik, maar
daarbij gaat het vaak over partners en over kinderen. Gezien de getallen,
heeft de problematiek ook zeer vaak met kinderen te maken.Minister Hirsch Ballin:Ik heb net gezegd dat wij ook op dit beleidsterrein samenwerken en daarbij
een goede taakverdeling hebben. Ik denk dat de onderwerpen daar alleen maar
mee gediend zijn. En voor alle duidelijkheid: huiselijk geweld kan zich voordoen,
en doet zich ook voor, in huishoudens waarin geen sprake is van kinderen.Het lijkt me belangrijk om realistisch te zijn bij dit onderwerp. Bij
dit onderwerp is en blijft de strafrechtelijke aanpak van belang; ik zeg dit
mede naar aanleiding van de opmerkingen hierover van mevrouw Arib, de heer
De Roon en anderen. Ik kom hier straks op terug, maar ik bevestig het graag.
Dit neemt niet weg dat het van enorm belang is dat er tijdig preventief en
beschermend kan worden opgetreden. Dat is het onderwerp van dit wetsvoorstel
en behoort ook meer in het algemeen tot onze aanpak: het gaat ons niet alleen
om optreden als het onheil is geschied, ook preventief beleid is van belang.
Dat is zeker het geval bij dit, helaas veel voorkomende, fenomeen van huiselijk
geweld: uit politiecijfers blijkt dat per jaar ruim 57.000 meldingen van huiselijk
geweld binnenkomen en dat ongeveer 12% van alle huiselijkgeweldzaken
bij de politie wordt gemeld. We moeten er dus rekening mee houden dat het
aantal incidenten op dit vlak, natuurlijk van uiteenlopende ernst en zwaarte,
in de 500.000 kan lopen. Dat is voor ons reden te over om preventief optreden
van belang te achten. Zoals de Kamer weet, is dat een sleutel tot het veiligheidsbeleid
van mijn collega van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en mij. Dat
vergt een goed samenspel tussen de organen van de rechtshandhaving en het
binnenlands bestuur, in het bijzonder de gemeenten. Ook daaraan geeft dit
voorstel uiting.Ik ben mij ervan bewust dat er een discussie is gevoerd over de vraag
wie het tijdelijk huisverbod het beste kan toepassen. Is dat het Openbaar
Ministerie of de burgemeester? De regering heeft gekozen voor de burgemeester
met inschakeling van de hulpofficier van justitie. Mijn collega zal ingaan
op de mogelijkheden voor de burgemeesters om deze taak effectief
uit te oefenen.Het is een akelig fenomeen. Bestrijding van deze vorm van geweld is bovendien
extra moeilijk, omdat het zich voordoet in huiselijke kring. Het onttrekt
zich vrijwel altijd aan de openbaarheid. Slachtoffers van huiselijk geweld
zijn vaak "geheime slachtoffers". Kort voor het zomerreces heb ik
dit punt ook naar voren gebracht in een spoeddebat dat door mevrouw Arib was
aangevraagd. Ik ben overigens blij dat wij nu met elkaar kunnen spreken over
een wetsvoorstel dat daadwerkelijk bijdraagt aan de bestrijding van huiselijk
geweld.Met alleen strafbaarstelling redden wij het niet. Een melding van een
slachtoffer of van buren blijkt in de praktijk niet altijd voldoende om strafrechtelijk
in te grijpen. Als de deur al op een kier stond, bleek die vaak alweer gesloten
als de politie arriveerde. Er zijn situaties waarin het huiselijk geweld zich
daardoor jarenlang in het verborgene kon voortzetten. Het is dus van belang
voor de hulpverlening dat in een eerder stadium kan worden ingegrepen. Vandaar
ook de keuze voor de invoering van het bestuursrechtelijke instrument van
het huisverbod. Daarmee wordt voorzien in een mogelijkheid om in te grijpen,
voordat de situatie zozeer escaleert dat hulp te laat komt. Ik roep de ervaringen
in herinnering die hier en elders ter sprake zijn gekomen.In het wetsvoorstel is voorzien in een afkoelingsperiode van tien dagen.
De burgemeester legt deze op wanneer van de betrokkene een ernstig gevaar
voor de veiligheid van zijn huisgenoten uitgaat of wanneer er een ernstig
vermoeden van een dergelijk gevaar is.Juist omdat het huiselijk geweld niet waargenomen wordt, is het van belang
dat wij beschikken over een instrument voor risicotaxatie. Het moment waarop
de overheid ingrijpt, moet namelijk zo goed mogelijk worden bepaald. Dat is
de reden dat de Advies- en onderzoeksgroep Beke met subsidie van het ministerie
van Justitie en in opdracht van het Landelijk bureau huiselijk geweld onderzoek
heeft gedaan naar de vraag welke feiten en omstandigheden aanleiding zouden
moeten zijn voor het opleggen van een huisverbod. Resultaat hiervan is een
risicotaxatie-instrument dat aan de burgemeester ter beschikking wordt gesteld.
Dit instrument kan behulpzaam zijn bij een zorgvuldige afweging. Het wordt
op dit moment getest in de pilots huisverbod. De feiten en omstandigheden
die voor dit instrument worden gebruikt, zullen in lagere regelgeving worden
vastgelegd.Huiselijk geweld speelt zich af in de privésfeer. Het is dan ook
van belang dat er een goede balans is tussen de bevoegdheden uit het wetsvoorstel
en de rechtsbescherming. Het wetsvoorstel voorziet in een bestuursrechtelijke
procedure, overeenkomstig de regels van de Algemene wet bestuursrecht. Degene
aan wie een huisverbod is opgelegd, de uithuisgeplaatste, kan op zeer korte
termijn om een voorlopige voorziening verzoeken. Binnen drie werkdagen kan
de rechter het huisverbod toetsen en daarmee is voorzien in een heel snelle
procedure.De heer Pechtold herinnerde eraan dat mijn voorganger aanvankelijk de
opvatting was toegedaan dat de rechter bij de verlenging een preventieve rol
zou moeten hebben. Juist omdat wij nu het belang kennen dat de maatregel snel
wordt opgelegd en niet wordt doorkruist, denken wij dat met de procedure van
de voorlopige voorziening in het kader van de Algemene wet bestuursrecht adequate
rechtsbescherming is gerealiseerd. Dat betekent dat ik mij volledig kan aansluiten
bij de opmerkingen die mevrouw De Pater maakte aan het begin van de behandeling
van het wetsvoorstel. Ik kan haar opmerkingen slechts beamen, ook die over
slachtoffers en daders van huiselijk geweld. Zij herinnerde er terecht aan
dat de praktijk tot op heden te vaak is dat het slachtoffer of de slachtoffers
het huis uit moeten, terwijl degene die het probleem veroorzaakt, blijft zitten.
Dat willen wij inderdaad met hulp van dit wetsvoorstel omkeren. Wij gaan over
tot de preventieve aanpak waar mevrouw De Pater naar verwees.De pilots hebben hun betekenis, evenals het feit dat het aantal meldingen
inmiddels toeneemt. Dat proberen wij ook te bevorderen. Collega Bussemaker
en ik hebben het startsein gegeven voor een campagne die erop gericht is,
het melden te intensiveren. Slachtoffers of omstanders die geweld waarnemen,
komen weliswaar onder enige druk te staan om die melding te doen, maar dat
heeft gelukkig effect. Er bestaat echter ook behoefte aan een juridisch afdwingbaar
kader en dat is het onderwerp van dit wetsvoorstel.Mevrouw Van Velzen wees terecht op de wenselijkheid van een stevige aanpak
en van waakzaamheid op dit terrein. Zij bracht de evaluatieperiode ter sprake.
Inmiddels zag ik dat zij een amendement heeft ingediend om daar een jaar van
te maken. Ik ben het met mevrouw Van Velzen eens dat het van belang is dat
wij hier ook al doende de vinger aan de pols houden, zoals wij dat ook doen
gaande de pilots. Dat zullen wij de komende tijd moeten doen. Voor een gefundeerde
evaluatie, waar ook bepaalde methodieken voor gelden, moet de evaluatieperiode
lang genoeg zijn. Een periode van vijf jaar is daarvoor zeer gebruikelijk,
vandaar dat ik niet zou willen kiezen voor een verkorting van de evaluatietermijn
in het wetsvoorstel. Ik zeg echter graag toe dat wij de vinger aan de pols
houden bij de uitvoering van de wet zodra die in werking treedt. Daarover
zullen wij de Kamer dan ook berichten.Mevrouw Van Velzen (SP):Voorzitter. Ik ga ervan uit dat de minister voortdurend zijn vinger aan
allerlei polsen houdt. Dat is geen toezegging. Waar ik op duid, is dat wij
een wetsvoorstel gaan aannemen voordat de pilots zijn afgerond en geëvalueerd.
Ik wil een tussencheck en geen vijf jaar wachten. Als de minister nu zegt:
wij maken er twee jaar van, dan ben ik ook een tevreden mens, maar om vijf
jaar lang te wachten op een beoordeling van een wet waarvan wij op voorhand
niet weten of zij wel in orde is, lijkt mij geen goed idee.Minister Hirsch Ballin:Met "de vinger aan de pols houden" bedoelde ik natuurlijk niet
het gewone dagelijkse werk. Die uitspraak was wel bedoeld als een verzekering.
Ik voegde er ook aan toe dat wij de Kamer daarover zullen berichten. Ik denk
toch echt dat na een jaar al evalueren niet verstandig is. Dat denk ik ook
om de reden die mevrouw Van Velzen zelf noemde: de pilots lopen nog. Ik kom
zo dadelijk terug op de termijn van invoering. Ervan uitgaande dat er na vijf
jaar een volledige evaluatie van de werking van de wet zal plaatsvinden, kan
ik mij echter wel voorstellen dat wij de Kamer halverwege deze periode een
bericht sturen over de tussenstand. Dan weet de Kamer halverwege de periode
wat de stand van zaken is en kan zij eventueel besluiten tot tussentijdse
maatregelen.Mevrouw Van Velzen (SP):Ik vind tweeënhalf jaar een erg lange periode, maar ik neem aan dat
wij elkaar sowieso tegenkomen als de pilots zijn afgerond en in de Kamer worden
besproken. Dan kunnen wij nader zaken doen, mag ik hopen.Minister Hirsch Ballin:Prima.De heer Pechtold (D66):Voorzitter. Een in de wet geregelde evaluatie geeft een bepaalde structuur
waarin er gewerkt wordt en waarin kabinet en parlement zaken doen. Ik zou
los van de termijn van de minister willen horen hoe hij die tussenevaluatie
na tweeënhalf jaar vorm denkt te geven. Gebeurt dat langs dezelfde structuur?
Geeft dat de Kamer dezelfde mogelijkheden? Of zijn er toch grote verschillen
met een wettelijke regeling?Minister Hirsch Ballin:Voor de Kamer zijn uiteraard de volledige mogelijkheden aanwezig. De evaluatie
na vijf jaar zal gebaseerd zijn op systematische waarnemingen gedurende een
periode van vijf jaar. Daar gelden bepaalde methodieken voor en die vereisen
een lange periode. Er worden gedurende die vijf jaar gegevens verzameld. Daardoor
is het goed mogelijk om halverwege het bericht te sturen dat ik de Kamer naar
aanleiding van de opmerkingen van mevrouw Van Velzen heb toegezegd. Dat geeft
dan bijvoorbeeld inzicht in de omvang van de toepassingen, de mate waarin
daar geschillen over ontstaan en andere relevante punten. Dit sluit aan bij
de gegevensverzameling met het oog op de volledige wetsevaluatie na vijf jaar.De heer Van der Staaij (SGP):Voorzitter. Voor de volledigheid merk ik op dat volgens mij in de wettekst
staat dat binnen vijf jaar het verslag al bij de Kamer zou moeten zijn. Ik
neem aan dat de definitieve evaluatie een iets kortere periode bestrijkt,
wil die binnen de vijf jaar bij de Kamer zijn. Ik ben in ieder geval heel
tevreden met de toezegging van de minister om halverwege de periode van vijf
jaar de bevindingen al naar de Kamer te sturen, zodat zij dan al een moment
heeft om daarover te spreken.Minister Hirsch Ballin:Prima. De opmerking van de heer Van der Staaij is geheel terecht.Wij beogen een zo spoedig mogelijke inwerkingtreding van dit wetsvoorstel.
Dit vergt behandeling en aanvaarding van het wetsvoorstel in de Eerste Kamer.
Met de VNG is conform de Code Interbestuurlijke Verhoudingen afgesproken dat
het niet onmiddellijk daarna zal zijn, maar dat er een periode van drie maanden
tussen zal zitten. Dat betekent dat er kort op het moment waarop de wet het
Staatsblad zal hebben bereikt de inwerkingtreding naar wij hopen, aannemen
en vertrouwen, kan plaatsvinden.Mevrouw De Pater merkte op dat het voornemen binnen de rechtspraak goed
is om de behandeling van deze bestuursrechtelijke zaken zo in te richten dat
de deskundigheid van de familiesectoren kan worden benut. Ik ben het geheel
met haar eens.Mevrouw Van Velzen vroeg aan de hand van welke criteria wordt gegarandeerd
dat het huisverbod zorgvuldig wordt opgelegd. Net zei ik al iets over het
werk dat wordt verzet met inschakeling van een ter zake kundig onderzoeksbureau
bij de ontwikkeling van het risicotaxatie-instrument dat burgemeesters en
hulpofficieren van Justitie kunnen hanteren. Daarbij worden de criteria voor
het opleggen van het huisverbod in kaart gebracht. De criteria zijn te verdelen
in drie categorieën feiten en omstandigheden: feiten en omstandigheden
die de persoon betreffen van degene ten aanzien van wie het huisverbod wordt
opgelegd, feiten en omstandigheden die het verloop van het incident betreffen
en feiten en omstandigheden die de leefomstandigheden van de persoon betreffen
en de persoon met wie hij of zij de woning deelt. De persoon is dus degene
op wie het huisverbod mogelijk bij een besluit daartoe wordt toegepast. Dat
wordt dan neergelegd in een systematiek van een Algemene Maatregel van Bestuur
met de mogelijkheid tot uitwerking van details in een nadere regeling. De
concept-AMvB heb ik inmiddels mede namens mijn collega's voorgelegd aan de
VNG, het Nederlands Genootschap van Burgemeesters, de Raad van Hoofdcommissarissen
en het Korpsbeheerdersberaad.De vraag van mevrouw Van Velzen over de opvang van plegers, van mannen,
zal collega Bussemaker beantwoorden. Mevrouw Van Velzen heeft ook gevraagd
of de hoofdofficier van Justitie beroep kan aantekenen indien een uithuisgeplaatste
van de rechter weer naar huis mag. Nee, alleen belanghebbenden kunnen een
beroep instellen tegen het huisverbod. Desnoods kan een nieuw huisverbod worden
opgelegd. Er zal dan wel opnieuw naar de feiten en omstandigheden moeten worden
gekeken.Als de politie de expertise van de reclassering inroept, hoe groot kan
het aandeel van de reclassering dan zijn? De reclassering kan de uithuisgeplaatste,
die ook verdachte is, zo controleren dat daardoor ook een normerende begeleiding
plaatsvindt. Ik zou zeggen dat dit conform de professionele werkwijze van
de reclassering geschiedt. De hulpverlening kan zich dan focussen op de problemen
van de pleger. Als de uithuisgeplaatste ook verdachte is, kan de reclassering
de burgemeester over een eventuele verlenging adviseren. De reclassering kan
bij een verdachte van huiselijk geweld de officier van Justitie of de rechter
adviseren om in het kader van het reclasseringstoezicht als voorwaarde te
stellen dat de pleger meewerkt aan een behandeling of training voor daders
van huiselijk geweld. Stel dat de uithuisgeplaatste van de rechter weer naar
huis mag, begint dan niet een vicieuze cirkel te draaien? Als de rechter het
huisverbod heeft getoetst en daaruit volgt dat het niet opgelegd had mogen
worden, of dat er inmiddels redenen zijn om het in te trekken, dan moeten
wij ervan uitgaan dat daar de rechter voor is en dat hij dat moet kunnen beslissen.
Dan heeft dat inderdaad als consequentie dat wij ervan moeten uitgaan dat
er een goede reden is om betrokkene naar huis te laten teruggaan, althans
dat er onvoldoende reden is om de uithuisplaatsing te blijven afdwingen. Dat
kan eenvoudigweg niet anders. Als je de toegang tot de rechter hebt, en dat
is noodzakelijk, dan kan inderdaad een rechterlijk oordeel dat de betrokkene
niet meer uit huis geplaatst hoeft te worden, ertoe leiden dat de persoon
naar huis teruggaat. Uiteraard hopen wij dat hier geen vergissing of verkeerde
inschatting aan ten grondslag ligt. Dat moet de rechter beoordelen op basis
van de aangereikte informatie.Is de hulpverlening een onlosmakelijk onderdeel van het huisverbod? Een
huisverbod heeft geen zin zonder hulpverlening. Het gaat er juist om meteen
na een huisverbod hulpverlening te bieden aan het hele gezin,
zodat bij terugkomst van de pleger perspectief bestaat op verbetering van
de situatie.De heer Anker heeft een amendement ingediend dat ertoe strekt dat de burgemeester
het huisverbod in ieder geval kan intrekken wanneer voldoende duidelijk is
dat de uithuisgeplaatste niet alleen een hulpaanbod heeft aanvaard, maar ook
heeft aangegeven de hulpverlening aan de achterblijvers (partner, kinderen
of allebei) niet te zullen belemmeren, zelfs daaraan te zullen meewerken wanneer
de hulpverleningsinstantie daarom vraagt. Dat lijkt mij een waardevolle gedachte.
Als het amendement ertoe zou leiden dat het deel uitmaakt van het wetsvoorstel,
dan zal ik het geamendeerde wetsvoorstel graag verder verdedigen.Mevrouw Van Velzen (SP):Als de minister zegt dat hulpverlening een onlosmakelijk onderdeel is,
waarom staat dan in de memorie van toelichting (bij artikel 2, lid 8) dat
de hulpverlening een bijdrage kán leveren aan het voorkomen van huishoudelijk
geweld? Is de minister het met mij eens dat dit werkwoord wel heel erg vrijblijvend
is, zoals ik in mijn termijn vroeg?Minister Hirsch Ballin:Volgens artikel 2, lid 8, moet de burgemeester onverwijld de inhoud van
het huisverbod en de gevolgen van niet-naleving ervan mededelen aan de uithuisgeplaatste
en aan degenen met wie de uithuisgeplaatste een huishouden deelt. De burgemeester
deelt de inhoud van het huisverbod ook mede aan de door de burgemeester aangewezen
instantie voor advies of hulpverlening. Indien het huisverbod wordt opgelegd
wegens kindermishandeling of een ernstig vermoeden daarvan wordt ook mededeling
gedaan aan de stichting die daarmee belast is. De burgemeester deelt dat mede.
Dit heeft, zoals mevrouw Van Velzen terecht veronderstelt, de strekking dat
het ook moet gebeuren, dus in de toelichtende tekst mag de Kamer gerust "moet"
in plaats van "kan" lezen.Dan kom ik op de rol van de reclassering met betrekking tot het huisverbod.
De reclassering als instantie inschakelen is inderdaad alleen verplicht in
strafrechtelijke context, maar het is inderdaad heel goed denkbaar en ook
waarschijnlijk dat de reclassering in allerlei situaties een rol krijgt te
spelen. Ten tijde van de crisisinterventie is echter voor het inzetten van
de politie in plaats van de reclassering gekozen, omdat de meldingen bij de
politie binnenkomen en de politie 24 uur per dag, 7 etmalen per week, beschikbaar
is om op te treden.De gemeenten mogen zelf de expertise van de reclassering inschakelen.
Dit is een beslissing van de gemeente, die ook voor haar rekening komt. In
het wetsvoorstel is er geen regeling omtrent de hulpverlening opgenomen. De
reclassering kan deze dus ook uitvoeren. Op geen enkele manier wordt de reclassering
buiten de deur gehouden. Om de redenen die ik heb genoemd, is het op deze
wijze in het wetsvoorstel geregeld.De heer Teeven stelde de vraag of de hulpofficier van justitie volgens
de nota van wijziging in de plaats treedt van de burgemeester. Deze nota van
wijziging voorziet erin dat feiten en omstandigheden bij ministeriële
regeling kunnen worden vastgesteld. Ze voorziet er dus niet in dat de hulpofficier
van justitie in plaats van de burgemeester de bevoegdheid krijgt. De burgemeester
kan mandaat verlenen aan de hulpofficier van justitie en wordt bij ieder huisverbod
uiteraard onmiddellijk geïnformeerd.De vraag is gesteld of het huisverbod alleen ziet op de woning. Zou het
niet ook de straat moeten betreffen, of de school van de kinderen? Het huisverbod
verbiedt de uithuisgeplaatste om zich in een bepaalde woning te begeven. Daarnaast
mag hij tijdens het huisverbod geen contact opnemen met de partner of met
eventuele kinderen. Ook mag hij zich niet ophouden bij de woning. Op die manier
gaat de vrijheidsbeperking niet verder dan het strikt noodzakelijke. Want
hoe je het wendt of keert, het is een vrijheidsbeperking. Daarom geldt ook
het vereiste van toegang tot de rechter. Andere locaties, zoals de school
van de kinderen, zijn daar niet rechtstreeks in betrokken. Het contactverbod
betreft dus de meest direct betrokkenen. Indirect is de consequentie van het
verbod dat er bijvoorbeeld geen pogingen mogen worden gedaan om de kinderen
van school af te halen.De heer Teeven (VVD):Ik kom terug op de hulpofficier. De hulpofficier wordt degene die deze
bevoegdheid gaat uitoefenen. Betekent dit niet dat hij of zij veel meer inzicht
moet hebben in de nazorg? U hebt zojuist gezegd dat de politie 7 dagen per
week, 24 uur per dag beschikbaar is. U geeft de hulpofficier echter zo'n belangrijke
rol dat ik denk dat hij het zicht op de nazorg zal kwijtraken. De zorg van
mijn fractie is dus of die hulpofficier wel genoeg gewicht in de schaal legt.Minister Hirsch Ballin:Hulpofficieren van justitie hebben vaak een substantieel gewicht. Mijn
collega Ter Horst zal ingaan op de verhouding tussen burgemeester en de hulpofficieren
van justitie en op de taakverdeling.Mevrouw Azough (GroenLinks):De minister stelt dat het contactverbod geldt voor de plekken die hij
heeft genoemd. Stel nu dat de dader in kwestie zich ergens ophoudt en verder
niet actief probeert contact te zoeken, maar bijvoorbeeld wel bij de school
van zijn of haar kinderen staat. De minister zal het met mij eens zijn dat
dit intimiderend kan werken. Dit kan voorkomen en schijnt ook al voor te komen.
Wat kan er in zo'n geval gedaan worden?Minister Hirsch Ballin:De hulpverlening maakt deel uit van hetgeen er gebeurt op basis van dit
wetsvoorstel. Een intimiderend aanwezig zijn in de nabijheid van de kinderen
komt neer op het maken van contact met de kinderen. In combinatie met hulpverlening
die duidelijk kan maken dat het verbod betekent uit de buurt te blijven van
de kinderen, en de mogelijkheid om echt af te dwingen dat contact met de kinderen
achterwege blijft, denk ik dat goed voorzien kan worden in de situatie die
mevrouw Azough aanduidt.Mevrouw Azough (GroenLinks):Als de minister zegt dat een dergelijk gedrag kan neerkomen op een overtreding
van het contactverbod, dan zouden hieraan toch onmiddellijk consequenties
verbonden moeten worden die ook in het wetsvoorstel staan?Minister Hirsch Ballin:Als het gedrag hierop neerkomt, is deze consequentie hieraan inderdaad
verbonden.Mevrouw Arib (PvdA):Ik neem aan dat er criteria verbonden zijn aan dit contactverbod.
Ik hoop niet dat het standaard wordt toegepast, want er zijn situaties denkbaar
waarin wel dreiging kan uitgaan naar de partner, maar niet naar de kinderen.
Zeker bij een verbod van maximaal drie tot vier weken moet het mogelijk zijn
om in te schatten of er naast een dreiging voor de partner ook sprake is van
een dreiging voor de kinderen. Afhankelijk van de situatie moet worden bezien
of contact wel of niet mogelijk is. Dit contactverbod mag niet rigide worden
toegepast. Het belang van kinderen staat voorop.Minister Hirsch Ballin:Het is duidelijk dat bij dit wetsvoorstel steeds het belang van kinderen
en partners vooropstaat. De uithuisgeplaatste moet bovendien aangeven waar
en op welke wijze hij bereikbaar is. Dit staat in artikel 2, lid 6, van het
wetsvoorstel. Dit betekent dat de uithuisgeplaatste behoorlijk strak aan de
teugel wordt gehouden, om het maar eens huiselijk onder woorden te brengen.
Hij wordt strak aan de teugel gehouden in de combinatie van wat de politie
en de hulpverlenende instanties kunnen doen. De situatie zoals die zo-even,
uit het leven gegrepen werd omschreven, waarbij er sprake is van bijvoorbeeld
het dicht bij de kinderen komen bij het uitgaan van de scholen, lijkt mij
neer te komen op een schending van het contactverbod. Daarbij is er zeker
reden om vanwege een dreiging van het schenden van het contactverbod zo nodig
de teugels strakker aan te trekken. Uiteraard zullen wij dit ook in de uitvoering
van de wet moeten volgen.De heer De Roon vroeg of een huisverbod op verzoek van de betrokkene kan
worden opgelegd. Strikt genomen kan een huisverbod worden verzocht door een
slachtoffer. Daarvoor worden de mogelijkheden gevolgd die de Algemene wet
bestuursrecht biedt. Er zal hierbij naar de feiten en omstandigheden moeten
worden gekeken. Als er geen sprake is van een crisissituatie, zal er waarschijnlijk
niet snel aanleiding zijn om een huisverbod op te leggen.De heer De Roon vroeg verder welke grond in artikel 67 van het Wetboek
van Strafvordering de strafrechtelijke maatregel zou kunnen rechtvaardigen.
Het huisverbod wordt volgens het wetsvoorstel in artikel 67 opgenomen, omdat
op deze wijze door middel van strafrechtelijke middelen alsnog een huisverbod
kan worden opgelegd. Dit verbod kan op deze manier ook worden afgedwongen
omdat het als voorwaarde kan worden opgelegd. Ik noem de situatie van schorsing
van voorlopige hechtenis onder voorwaarde van een huisverbod en de voorwaardelijke
veroordeling met als bijzondere voorwaarde het huisverbod. Dus ook als de
ingang primair via het strafrecht loopt omdat het kwaad reeds is geschied,
kan gebruik worden gemaakt van het aanvullende instrumentarium van het huisverbod.De heer De Roon (PVV):Ik heb de indruk dat ik hiermee nog geen antwoord heb gekregen op de vraag
die ik heb gesteld. Ik vroeg namelijk welke gronden uit artikel 67a van het
Wetboek van Strafvordering het opleggen van een voorlopige hechtenis rechtvaardigen
aan iemand die het tijdelijk huisverbod overtreedt. Artikel 67 gaat over de
gevallen waarin dit gebeurt en dat wordt in dit voorstel voorzien, maar artikel
67a gaat over de vraag wat de gronden zijn. Ik wil deze vraag toelichten met
een voorbeeld. Iemand heeft een tijdelijk huisverbod opgelegd gekregen, niet
omdat hij al een strafbaar feit heeft gepleegd, maar alleen omdat er van een
dreiging van huiselijk geweld sprake is. Als hij eenmaal dit tijdelijk huisverbod
schendt door bijvoorbeeld de woning binnen te dringen, kunnen wij stellen
dat voorlopige hechtenis is toegelaten op grond van de wijziging die dit wetsvoorstel
in artikel 67 van het Wetboek van Strafvordering aanbrengt. Daarna rijst echter
de tweede vraag die altijd moet worden beantwoord bij oplegging van voorlopige
hechtenis, namelijk naar de grond voor toepassing van die hechtenis.Minister Hirsch Ballin:Uiteraard is de eerste drempel die moet worden genomen de vraag, of het
gaat om een delict ter zake waarvan de voorlopige hechtenis is toegelaten.
Dit is eigenlijk de strekking van deze wijziging van artikel 67 van het Wetboek
van Strafvordering. De grond van de maatschappelijke veiligheid lijkt mij
in dit geval in ieder geval relevant. Het gaat daarbij dus om de onmiddellijke
dreiging van voortgezet geweld voor de potentiële slachtoffers. Als de
vooronderstelling van de heer De Roon is dat dit dus betekent dat dit alleen
de ernstiger of ernstigste gevallen van huiselijk geweld betreft, dan kan
ik dit bevestigen. Dit ligt immers voor de hand, want uit de toepasselijkheid
van artikel 67 vloeit niet voort dat voorlopige hechtenis móét
worden toegepast. Een nadere afweging is dus inderdaad nodig.De heer Teeven (VVD):Ligt het niet meer voor de hand om de grond herhalingsgevaar, als genoemd
in artikel 67, hierbij aan te voeren? Ik mis voorts de beantwoording van mijn
vraag in hoeverre de minister over het delict stalking gaat overleggen met
het OM. Dat moet namelijk het vervolg zijn op de tijdelijke huisverboden.Minister Hirsch Ballin:Herhalingsgevaar komt hierbij zeker in aanmerking, uiteraard in combinatie
met de ernst van de feiten waar het om gaat. Er moet echter wel iets meer
aan de hand zijn dan een wat verwijderde dreiging wanneer je toepassing geeft
aan artikel 67 van het Wetboek van Strafvordering. Je moet dan eerder denken
aan een geval van daadwerkelijk fysiek geweld dan aan enkele stalking. Ik
formuleer het overigens voorzichtig, omdat wij de feitelijke toepassing niet
te veel moeten binden. Er zijn echter ook gevallen van stalking die neerkomen
op een acute dreiging met geweld dat nog niet is ingetreden, maar dat zijn
de ernstiger gevallen, waarbij het risico van herhaling, dan wel direct fysiek
geweld moet worden voorkomen, zo nodig met de middelen van voorlopige hechtenis.Dan het hulpverleningstraject. Dat is niet verplicht. Wat gaan wij doen
als de uithuisgeplaatste iedere medewerking aan het hulpverleningstraject
weigert? Je kunt dat inderdaad niet afdwingen. Er zal zeker de nodige drang
worden uitgeoefend om de uithuisgeplaatste te stimuleren hulpverlening te
accepteren. Dat hoort erbij. Dat moet er deel van uitmaken. Professionals
weten hiervoor hun motiverende technieken te gebruiken, mogen wij hopen. Daarnaast
wordt in het wetsvoorstel uitdrukkelijk bepaald dat de burgemeester het huisverbod
kan intrekken als de uithuisgeplaatste een hulpaanbod accepteert. Er is dus
ook de mogelijkheid dat een succesvol hulpverleningstraject zoveel vertrouwen
geeft dat de maatregel kan worden ingetrokken, maar als de dreiging van gevaar
zich voortzet – dat is de andere kant van het verhaal – kan de
burgemeester het huisverbod verlengen tot een maximum van vier weken. Het weigeren van hulpverlening zal bij deze beslissing zeker een
rol spelen. Dat is weer de druk die erop ligt.Dan kom ik op de vraag of de pilots kunnen doorlopen. Er verzet zich niets
tegen het doorlopen van de pilots. Zij hebben zelf ook extra fondsen gegenereerd
door tijdens de pilotperiode bijvoorbeeld extra snelle hulpverlening in te
zetten, of door nachtopvang voor de plegers beschikbaar te stellen. Over de
uitvoeringsrisico's van de wet heb ik een brief geschreven. Ik heb daarin
gewezen op zaken als communicatie en deskundigheidsbevordering. Communicatie
is natuurlijk over de gehele linie, naast bevordering van deskundigheid, buitengewoon
belangrijk.In de pilots wordt veel geleerd van de praktische problemen waar men tegenaan
kan lopen. Daar wordt na afloop van de pilots in het uitvoeringsadvies op
ingegaan. Alle pilots hebben inmiddels de ervaring opgeleverd dat het huisverbod
een waardevolle aanvulling op de aanpak van huiselijk geweld is. Wat betreft
de 62 huisverboden weten wij dat 16 uithuisgeplaatsten gedurende tien dagen
voor langere of kortere tijd gebruik hebben gemaakt van de opvang die hun
werd aangeboden.Dan kom ik op de effecten van de uithuisplaatsing op de plegers. Dat heeft
ook nog andere aspecten, zoals aanvaarding van de hulpverlening. Binnen de
pilots is op dit moment sprake van één recidivist, maar daarbij
gaat het om twee verschillende slachtoffers, een ouder die aan het hulpverleningstraject
heeft meegewerkt, en een partner tegen wie geweld is gebruikt. Er zijn dus
zeker ook negatieve ervaringen, maar ook daarvan moeten wij leren. Dat geldt
ook voor de pilots.Dan de vraag over het inzetten van een huisverbod wanneer iemand een bedrijf
aan huis heeft. Een huisverbod kan in zo'n geval onder omstandigheden inderdaad
nog heviger zijn, vanwege de mogelijkheid van inkomensverwerving en bedrijfsuitoefening.
Aan de andere kant wordt een huisverbod niet zonder reden opgelegd. Als dit
voor de uithuisgeplaatste hinderlijk is, geldt het simpele inzicht dat de
uithuisgeplaatste zich misschien eerder had moeten bedenken of laten behandelen.
Al te veel mededogen met de bedrijfsvoering zou ik vanmiddag dus niet tentoon
willen spreiden. Als, dit in acht nemende, een praktische regeling kan worden
getroffen om de uithuisgeplaatste toch een beetje te ontzien, kan dat wellicht.
Dit ligt bijvoorbeeld aan aspecten zoals de toegang tot de bedrijfsruimte.
Ik zou in dit soort situaties echter de voorrang willen geven aan de slachtoffers
boven de bedrijfsvoerende uithuisgeplaatste.Mevrouw Van Velzen (SP):Ik heb nog een vraag over de dader die hulp weigert. De minister zegt
dat er een repercussie is en dat de termijn van uithuisplaatsing kan worden
verlengd. Ook die loopt echter af na een totaal van vier weken. Zegt de minister
dat de hele rataplan weer opnieuw begint, als na die periode de dreiging van
gevaar aanwezig blijft? Of staan wij dan met lege handen en zonder resultaat?Minister Hirsch Ballin:Er is onder omstandigheden zeker een herhaling van maatregelen denkbaar.
Er moet echter een hernieuwde beoordeling plaatsvinden. Dat kan ook moeilijk
anders, omdat je anders een soort levenslange uithuisplaatsing zou krijgen
zonder dat er een strafrechter aan te pas is gekomen. Natuurlijk kan die tijd
ook worden benut om andere maatregelen te nemen. Als je aan ziet komen dat
er geen herstel mogelijk is van de situatie, ook niet na de verlenging, zal
wellicht in de hulpverlening de vraag aan de orde moeten worden gesteld of
men niet duurzaam aan het samenwonen een eind moet maken. In de situatie waarin
de maatregel geen effect heeft, zullen op de een of andere manier dus ook
ingrijpender voorzieningen, maatregelen, of beslissingen van de betrokkenen
onder de aandacht moeten worden gebracht.Ik meen dat ik hiermee ook de vraag van de heer Pechtold over de betrokkenheid
van de reclassering in hoofdzaak heb beantwoord. Ik voeg hieraan toe dat in
Groningen de reclassering beoordeelt of er bijvoorbeeld sprake is van ernstig
impulsgedrag en een daarmee mogelijk samenhangend risico dat het huisverbod
wordt overtreden. De reclassering vervult ook hier haar normstellende rol.
In Groningen wordt ook door de reclassering gerapporteerd. Dit betekent dat
de reclassering in de Groninger pilot inderdaad een rol heeft gespeeld.Ik hoop hiermee mijn aandeel in de beantwoording volledig en naar behoren
te hebben vervuld.Minister Ter Horst:Voorzitter. Uit de bijdragen van vanmiddag blijkt dat er brede steun is
voor het wetsvoorstel. Dat doet ook mij, net als de minister van Justitie,
veel deugd. De problematiek is diep ingrijpend in het leven van betrokkenen.
Politie en bestuurders hebben vaak machteloos moeten toezien in situaties
waarbij huiselijk geweld dreigde, omdat het strafrecht nog niet aan de orde
was en zij niet konden ingrijpen.Na de inbewaringstelling, de mogelijkheid die burgemeesters al hebben
om in te grijpen als mensen een gevaar voor zichzelf en anderen opleveren,
is dit eigenlijk een tweede belangrijk bestuurlijk instrument voor burgemeesters,
dat niet is gebaseerd op het handhaven van de openbare orde. Zij kunnen daarmee
ingrijpen op een moment waarop het kalf nog niet verdronken is of, anders
geformuleerd, het kwaad nog niet is geschied. Dat is belangrijk. Het is ook
belangrijk dat die bevoegdheid bij de burgemeester ligt en niet bij het Openbaar
Ministerie, omdat het om preventie gaat, maar ook omdat in de Wmo is vastgelegd
dat de gemeenten verantwoordelijk zijn voor de bestrijding van huiselijk geweld.
Dat element is vanmiddag niet vaak aan de orde geweest. Daar past natuurlijk
heel goed bij dat de burgemeester ook een bestuurlijk instrument krijgt om
daar waar het nodig is in te grijpen. De heer Anker heeft mij gevraagd of
de burgemeester de hulpverlening gaat coördineren. Het antwoord op die
vraag is ontkennend. Dat is niet de rol van de burgemeester. In het wetsvoorstel
staat wel dat de burgemeester de hulpverleningsinstantie aanwijst die hulp
moet bieden bij huiselijk geweld. De burgemeester neemt dus de regierol en
bijvoorbeeld de ggd of het Steunpunt Huiselijk Geweld neemt de coördinerende,
uitvoerende rol op zich.De heer Anker heeft gevraagd of er een model mandaatformulier komt voor
de hulpofficier. Dat is een goede suggestie. Dat zal worden betrokken bij
de afspraken die later dit jaar met de VNG worden gemaakt in relatie tot de
uitwerking van het bestuursakkoord. Later in mijn betoog zal ik op het bestuursakkoord
tussen het kabinet, de gemeenten en de VNG terugkomen, omdat
daarin ook aandacht is besteed aan huiselijk geweld.Gevraagd is naar de rol van de politie bij het opleggen van het huisverbod.
De politie heeft wat dat betreft inderdaad een rol, omdat zij de eerste instantie
is waarmee de potentiële dader en het slachtoffer van huiselijk geweld
worden geconfronteerd. De burgemeester kan die bevoegdheid mandateren aan
de hulpofficier van justitie. Laatstgenoemde is goed geëquipeerd om in
geval van dreiging een huisverbod op te leggen. Die hulpofficier is de eerste
instantie die op basis van het risicotaxatie-instrument de primaire afweging
moet maken of er moet worden gekozen voor een strafrechtelijke aanpak of voor
een bestuursrechtelijke sanctie in de vorm van huisverbod.De heer Anker (ChristenUnie):Mijn vraag had primair betrekking op de rol van de politie bij de controle
op de naleving van het huisverbod. Is het noodzakelijk dat de politie dat
echt controleert, of zou bijvoorbeeld de reclassering of een andere instantie
daarin ook een rol kunnen spelen?Minister Ter Horst:Naar mijn oordeel is er geen sprake van controle op nazorg. Met name daar
waar de burgemeester de regie heeft, stel ik mij voor dat hij overlegt met
bijvoorbeeld de ggd. Laatstgenoemde kan dan de coördinatie van de zorg
op zich nemen. Ik weet hoe dat op gemeentelijk niveau in zijn werk gaat: de
politie is daarbij dan alsnog betrokken. Zij weet dus ook welke zorg wordt
gegeven en kan die rol vervullen indien zij contact heeft met het betreffende
gezin. Ik weet dan ook zeker dat er afstemming is tussen de zorgverlening
en de politie en controle is naar mijn oordeel absoluut niet nodig.De heer Anker (ChristenUnie):Ik doelde niet op nazorg, maar op naleving van het huisverbod. Het gaat
erom dat degene aan wie het huisverbod is opgelegd, zich daaraan daadwerkelijk
houdt. Ik neem aan dat dat wordt gecontroleerd.Minister Ter Horst:Ik begrijp nu dat de heer Anker en ik langs elkaar heen praten. Ik had
het vermoeden dat de heer Anker het woord "nazorg" in de mond nam.
Uiteraard vervult de politie een rol als controle op naleving van het huisverbod
aan de orde is. Ik weet niet of de politie dan actief moet controleren, maar
zij moet uiteraard onmiddellijk optreden als er wordt gebeld dat betrokkene
zich niet aan het huisverbod houdt. Ik kan mij ook voorstellen dat de politie
nu en dan bij het betreffende gezin langs gaat.De heer Anker (ChristenUnie):Is er wel voldoende politiecapaciteit in plattelandsgebieden? Het is een
tijdrovende klus. Ik vraag mij dus af of de politie wel de meest aangewezen
instantie is om controle uit te oefenen.Minister Ter Horst:Bij de politie kost alles inderdaad tijd, maar het is een kwestie van
prioriteiten stellen. De politie heeft ook gezegd dat bestrijding van huiselijk
geweld voor haar prioriteit heeft. Zij is dan ook bereid om daarvoor capaciteit
vrij te maken. Uiteraard is de politie ook in landelijke gebieden gelukkig
regelmatig op straat. Zij zal haar taken daar ook naar behoren kunnen vervullen.Het bedrag van € 464 voor de kosten van uithuisplaatsing is
gebaseerd op de inschatting dat er per huisverbod gemiddeld acht uur nodig
zal zijn voor het opstellen van de beschikking, het verwerken van de gegevens
en het informeren van de betrokkenen. Er is uitgegaan van het loon van een
gemeenteambtenaar in schaal 10, € 58 per uur.De kern van de vraag van de heer Teeven was eigenlijk of de kosten die
worden gemaakt niet kunnen worden verhaald op degene die uit huis wordt geplaatst.
Ik ben het wel eens met hetgeen de woordvoerder van de SP daarover zei, dat
het niet zo vreselijk voor de hand ligt. Zoiets is in het strafrecht ook niet
gebruikelijk en hier gaat het om een preventieve maatregel. Wij zouden alle
kosten die de overheid maakt wel kunnen terugbrengen op de veroorzaker en
op hem verhalen.De heer Teeven (VVD):Ik zal niet meteen zeggen dat de PvdA oude stijl hier weer aan het woord
is.Minister Ter Horst:Dat zou ik niet aardig vinden.De heer Teeven (VVD):Dat doe ik niet, want dat is een beetje kinderachtig. Ik waardeer de minister
buitengewoon. De kosten worden geschat op € 464. Wat verzet zich
er nu tegen om, gelet op allerlei andere onderdelen van het bestuur, waarbij
de overheid ook een rekening stuurt naar degene die gebruikmaakt van een bepaald
recht, hier ook een rekening te versturen? De uithuisgeplaatste maakt, met
of zonder instemming, gebruik van het recht. Als er een dure Mercedes voor
de deur staat, is er toch niet zoveel op tegen om die conservatoir in beslag
te nemen en het geld terug te halen? Het is iets te gemakkelijk om te zeggen
dat de SP wel een beetje gelijk heeft.Minister Ter Horst:Als je zoiets doet, moet er sprake zijn van proportionaliteit en effectiviteit.
Je legt iemand een boete op omdat je niet wilt dat hij een bepaald gedrag
vertoont. De heer Teeven zou mij eens moeten uitleggen waarom een bedrag van € 464
prohibitief zou zijn voor het plegen van huiselijk geweld. Als dat waar was,
zou ik iedereen in Nederland onmiddellijk die boete opleggen. Dan hadden wij
het fenomeen meteen uitgeschakeld.De heer Teeven (VVD):Het gaat natuurlijk veel meer kosten dan € 464, maar dat even
ter zijde. Het gaat om het principe. De overheid kan niet altijd opdraaien
voor de kosten die worden veroorzaakt door mensen die problemen maken.Minister Ter Horst:Met dat principe ben ik het wel eens. Waar het kan, moet je het toepassen.
Het is echter de vraag of dat hier aan de orde is. Mijn oordeel is dat het
hier niet zo heel erg voor de hand ligt.De heer Teeven heeft gevraagd of bij een onterechte uithuisplaatsing een
maximum wordt gesteld aan de schadevergoeding. De schadevergoeding kan worden
toegekend door de rechter. In het wetsvoorstel en de memorie van toelichting
worden bedragen van € 70 tot € 95 per dag genoemd. Dat
zijn vergoedingen die in het strafrecht bij immateriële schade indicatief
worden gehanteerd. Wij hopen natuurlijk dat het risicotaxatie-instrument,
waarmee op dit moment breed wordt geoefend, zodanig wordt toegepast dat het
heel weinig zal voorkomen dat de rechter zal beslissen dat een vergoeding
moet worden toegekend.De minister van Justitie is al ingegaan op de vraag of de nota van wijziging
ertoe leidt dat alle beslissingsbevoegdheden aan de politie komen. Dat is
niet het geval. Met de nota van wijziging beogen wij dat de inhoudelijke eisen
die aan het risicotaxatie-instrument worden gesteld via de ministeriële
regeling in plaats van een algemene maatregel van bestuur worden vastgelegd.
Dat doet er niets aan af dat de burgemeester te allen tijde verantwoordelijk
blijft of, in andere termen, de baas blijft. Vaak zal de uitvoering berusten
bij de hulpofficier van justitie. Het mooie van het instrument dat nu in de
wet is vastgelegd, is echter dat de burgemeester ook aanwijzingen kan geven
aan de hulpofficier van justitie. Als hem of haar gevallen van dreigend huiselijk
geweld bekend worden, kan hij of zij met de politie overleggen of in die casus
de maatregel kan worden opgelegd.De heer Teeven vroeg ook of een hulpofficier van justitie voldoende zicht
heeft op de nazorg. Op dit punt deed zich een misverstand met de heer Anker
voor. Hierover heb ik al iets gezegd. Ik weet hoe het er in gemeenten aan
toe gaat. Ik weet zeker dat als deze problematiek aan de orde is, er reeds
intensief wordt samengewerkt tussen de politie en de hulpverleningsinstellingen.
Dat betekent dat de politie over de hulpverlening wordt geïnformeerd
en dus ook over de nazorg die verleend moet worden.De heer De Roon stelde een vraag over artikel 4 van het wetsvoorstel.
Hij wilde weten wat bedoeld wordt met "binnentreden met het oog op het
opleggen van het huisverbod". Daarmee wordt bedoeld dat de politie bevoegd
is om een woning zonder toestemming binnen te treden bij een ernstig vermoeden
dat de aanwezigheid van een persoon in die woning gevaar oplevert voor zijn
huisgenoten. Uiteraard wordt na binnentreding een afweging gemaakt en nagegaan
of al dan niet een huisverbod moet worden opgelegd. Uiteraard kan de politie
daarbij gebruik maken van de bevoegdheden die zij regulier heeft als iemand
zich zou verzetten tegen dat huisverbod.De heer Van der Staaij vroeg hoe het staat met de taakbelasting van de
politie. Hij vond het voor de hand liggen dat de politie meer moet doen dan
voorheen. Het is echter de vraag of zij meer moet gaan doen. Er is namelijk
ook sprake van taakvermindering. Als er nu een melding komt van de dreiging
van huiselijk geweld of van daadwerkelijk huiselijk geweld, gaat de politie
naar het desbetreffende adres. Dat kost tijd. Het kost ook veel tijd om met
de betrokkenen over de problemen te spreken of om in te grijpen. Het is vooral
van belang om op te merken dat er een recidive van 30% is. Als je dan
met het huisverbod recidive kunt voorkomen, zul je minder inzet van de politie
nodig hebben. De praktijk zal moeten uitwijzen of het hierbij gaat om een
taakverzwaring of om een taakverlichting voor de politie.De heer Anker en mevrouw Arib vroegen welke positie de gemeente heeft
om alle partners die betrokken zijn bij de problematiek van huiselijk geweld
bij elkaar te brengen en om die als regisseur te monitoren. De gemeente is
al heel vaak regisseur bij de oplossing van ingewikkelde problematiek. Soms
treedt dan de burgemeester op en soms de wethouder zorg. Er kan ook een andere
wethouder optreden. Mijn indruk van bestuurlijk Nederland is dat in steeds
sterkere mate op deze manier wordt gehandeld en dat de gemeenten het prettig
vinden om deze rol op zich te nemen.Wij gaan de gemeenten bij het verrichten van deze taak helpen. Samen met
de VNG en de gemeenten gaat Binnenlandse Zaken werken aan versterking van
de regierol van de gemeenten. Dat zal niet alleen in verband met dit specifieke
geval, maar in algemene zin wettelijk worden vastgelegd. Met het bestuursakkoord
tussen Rijk en gemeenten zullen nadere afspraken worden gemaakt over de invulling
van de regierol en daarbij komt ook dit onderwerp aan de orde. Verder zullen
wij uiteraard in voorkomende gevallen voorlichting geven aan de gemeenten,
zodat zij hun regierol op een goede manier kunnen vervullen.Het is misschien goed om in dit verband nog te zeggen dat recent een modelconvenant
is gepubliceerd met als onderwerp huiselijk geweld. Dat helpt de ketenpartners
met name bij de benodigde informatie-uitwisseling. Dan hoeven niet alle gemeenten
zelf het wiel uit te vinden.Misschien ging de belangrijkste vraag aan mijn adres over het draagvlak.
Willen de burgemeesters deze taak eigenlijk wel op zich nemen? En: waarom
vinden sommige burgemeesters dat deze taak bij het Openbaar Ministerie thuishoort?
Het kabinet heeft al gezegd waarom het vindt dat er op dit punt een rol voor
de burgemeesters is. Dat heeft te maken met de preventie en met de rol van
de gemeenten bij de bestrijding van huiselijk geweld. Sommige burgemeesters
zijn van mening dat het geven van de bevoegdheid voor het tegengaan van huiselijk
geweld een bredere visie vereist. Er wordt thans onderzocht welke bestuurlijke
maatregelen burgemeesters hebben om in te grijpen bij kwesties die de openbare
orde, overlast et cetera betreffen. Het Nederlands Genootschap van Burgemeesters
vroeg zich af of het niet verstandig zou zijn om op de uitkomst van dat onderzoek
te wachten. Toevallig liep ik vanochtend de nieuwe voorzitter van het Nederlands
Genootschap van Burgemeesters de heer Bandell tegen het lijf. Met hem heb
ik deze materie besproken. Hij zei dat het heel goed was dat deze maatregel
er kwam. De burgemeesters wachten met smart op het onderzoek inzake de bredere
visie op de rol van de burgemeester. Zij merken dat meer en meer bevoegdheden
aan hen worden toegeschoven. Zij zijn er niet huiverig voor en willen dat
vaak ook, maar zij willen de balans tussen het strafrecht en de bestuurlijke
maatregelen wel in evenwicht zien. Op het punt van het huiselijk geweld valt
nog wel wat te doen, want nog niet alle burgemeesters blijken bekend te zijn
met de inhoud van het wetsvoorstel. Wij zullen hen bij de uitvoering ervan
absoluut helpen.Mevrouw Arib heeft gevraagd op welke wijze huiselijk geweld wordt aangepakt
door de politie. Sinds 2001 is het een prioriteit van de politie. Vanaf 2003
heeft de raad van hoofdcommissarissen geld vrijgemaakt voor het programma
Huiselijk geweld en de politietaak. In veel driehoeken in Nederland zijn concrete
afspraken gemaakt over de rol van de politie bij huiselijk geweld. Er zijn
afspraken gemaakt over het opnemen van aangiftes en de wijze waarop wordt
omgegaan met vrouwen die aangifte doen. Er zijn ook concrete afspraken over
het aantal hulpverleningstrajecten die de politie moet aanbieden aan vrouwen
of gezinnen die met huiselijk geweld worden geconfronteerd. Dat is al vrij
specifiek, dus de aandacht voor huiselijk geweld is er absoluut. De raad
van hoofdcommissarissen bekijkt binnenkort of er een nieuwe landelijke vorm
van coördinatie kan worden vastgesteld buiten de landelijke afspraken
voor de jaren na 2007. Tot 2007 is het al een prioriteit en men denkt er nu
over na hoe men dat na 2007 vorm wil geven. De minister van Justitie en ik
menen dan ook dat het niet noodzakelijk is om huiselijk geweld op te nemen
in de landelijke afspraken, omdat wij merken dat de politie dat zelf al in
voldoende mate doet.Staatssecretaris Bussemaker:Voorzitter. Ik waardeer de grote betrokkenheid bij het wetsvoorstel die
uit de Kamer spreekt en natuurlijk ook de steun die daarvoor is uitgesproken.
Rest mij nog een aantal vragen te beantwoorden op een drietal terreinen, te
weten over de hulpverlening en de interventieteams, over de advies- en meldpunten
en over de opvang van en nazorg voor de dader.Onder anderen mevrouw Van Velzen, de heer De Roon en de heer Pechtold
hebben vragen gesteld over de waarborging van de hulpverlening en de 2,6 mln.
Het klopt dat er structureel 2,6 mln. extra ter beschikking wordt gesteld
voor de hulpverlening. Deze middelen zijn bestemd om snel hulp te kunnen verlenen
aan de uithuisgeplaatste, het slachtoffer en eventuele kinderen. Daarbij wordt
ervan uitgegaan dat deze extra middelen voor de hulpverlening voldoende zijn
voor de noodzakelijke hulpverlening in het kader van het wetsvoorstel. Wij
baseren ons daarbij op zo'n duizend huisverboden per jaar. Met deze financiële
middelen wil ik, mede op basis van het bestuursakkoord, verdere afspraken
maken met betrokken partijen. Van die 2,6 mln. is 2 mln. bedoeld voor de hulpverlening
aan de slachtoffers en 0,6 mln. voor de hulpverlening aan de daders. Ik denk
nog na over de precieze verdeling.Mevrouw Van Velzen en de heer Anker hebben gevraagd hoe de hulpverlening
concreet vorm krijgt. De hulpverlening aan de slachtoffers is lokaal georganiseerd
en zal veelal in het kader van de keten rond huiselijk geweld plaatsvinden.
In de pilot worden verschillende vormen van hulpverlening toegepast, zoals
crisisinterventie en het zogenaamde tiendagenmodel. Deze vormen zullen een
onderdeel worden van de toolkit van de pilot die in het kader van de implementatie
van het huisverbod onder de gemeenten wordt verspreid. Voor de hulpverlening
aan plegers van huiselijk geweld zijn verschillende organisaties beschikbaar:
forensische klinieken, de geestelijke gezondheidszorg, de reclassering en
het algemeen maatschappelijk werk. Voor de hulpverlening aan de uithuisgeplaatsten
wordt bij deze hulpverlening aangesloten. Dat zijn inderdaad veel verschillende
organisaties, en vandaar dat die samenwerking ook zo nadrukkelijk gestalte
krijgt bij de pilots en de verdere vormgeving van de hulpverlening.Er is gevraagd of de 24-uurs interventieteams landelijk worden ingevoerd.
Bij het huisverbod gaat het om onmiddellijke hulpverlening, dat wil zeggen
crisisinterventie, en 24-uurs bereikbaarheid. Dat kan echter op verschillende
manieren worden georganiseerd. De 24-uurs interventieteams zijn daarvan een
voorbeeld. Het is met name de lokale verantwoordelijkheid voor gemeenten om
dit samen met de betrokken partners, waarvan ik er net al een paar heb genoemd,
in te vullen. In de pilots worden verschillende vormen van crisisinterventie
uitgewerkt, en deze worden beschreven om daarmee de handvatten te geven waarmee
zij die crisisinterventie het best vorm kunnen geven. Nogmaals, die toolkit
wordt na afloop aan de gemeentes beschikbaar gesteld.Mevrouw Van Velzen (SP):Zoals de minister van Justitie net uitlegde, is hulpverlening een cruciaal
onderdeel van dit wetsvoorstel, maar volgens de tekst van de wet is dat niet
af te dwingen. Vindt u dat niet problematisch? Vindt u niet dat in de wet
hulpverlening afdwingbaar moet zijn, zodat de potentiële dader die uit
huis wordt gehaald, maar zich onttrekt aan hulpverlening, daarmee de wet overtreedt
en kan worden aangepakt, anders dan nu?Staatssecretaris Bussemaker:Dat hangt af van de individuele situatie, want ook hier moet het om maatwerk
gaan. Maar ik vind het wel bemoedigend dat alle betrokkenen tot nu toe, dus
ook de uithuisgeplaatsten, over het algemeen zeer goed meewerken met het hulpverleningstraject,
wat toch cruciaal is. Vervolgens moet de juiste hulp worden geboden. Nogmaals,
het is een verantwoordelijkheid van de gemeenten om dat samen met alle betrokken
organisaties goed vorm te geven. In de gevallen waarbij de hulpverlening direct
na het opleggen van het huisverbod met de betrokkenen contact heeft, werken
alle betrokkenen mee. Dan kom ik terug bij mijn vorige punt: het grote belang
van direct ingrijpen, crisisinterventie en een 24-uurs benadering. Maar de
pilots zijn ook bedoeld om te kijken hoe wij dat traject en die snelle hulpverlening
goed op gang kunnen krijgen. Op basis van de evaluatie van de pilots zullen
wij kijken, waar eventueel verdere actie nodig is.Mevrouw Van Velzen (SP):Aan de pilots werd op vrijwillige basis meegewerkt, zodat betrokkenen
uiteraard ook hebben meegedaan aan de hulpverlening. Ik ga ervan uit dat bij
het opleggen van hulpverlening mensen zich daaraan zullen onttrekken, omdat
zij niet inzien dat zij een probleem hebben. Wat is erop tegen om in de wet
vast te leggen dat het hulpverleningstraject zoals het wordt geformuleerd
nadat er een huisverbod wordt opgelegd, wordt verplicht? Zich daaraan onttrekken
is dan gewoon een wetsovertreding. Dat geeft u toch meer middelen in handen?Staatssecretaris Bussemaker:Ik geloof in een directe benadering, waarmee manieren worden gevonden
die passen bij het probleem waarmee wij op dat moment hebben te maken. Dat
kan soms directe hulpverlening zijn, en soms zeer intensieve hulpverlening.
Misschien is in een ander geval het probleem na een gesprek gedeeltelijk opgelost.
Ik neem het probleem wel serieus, maar de vraag is hoe je ervoor zorgt dat
je dat het beste regelt. Ik denk dat dat met die snelle interventie, gevolgd
door maatwerk het beste gebeurt. Maar nogmaals, wij willen leren van de pilots.Mevrouw Van Velzen (SP):Ik snap best dat wij maatwerk moeten leveren, maar wat is er, op het moment
dat er na een huisverbod een verplichting bestaat om een hulpverleningstraject
op te leggen aan de dader, op tegen om dat in de wet vast te leggen?Staatssecretaris Bussemaker:Ik zie daarvan de meerwaarde niet. Ik denk, gelet op de pilots, dat wij
met onze benadering meer effect sorteren.Mevrouw Azough (GroenLinks):Mij bereiken toch andere signalen over de pilots. Dat geldt met name de
pilot in Amsterdam. Daar wordt geklaagd over de te late beschikbaarheid van
hulpverlening en vooral het niet verplichte karakter van de hulpverlening.
Volgens mijn signalen zijn van de 30 mensen die zijn uitgeplaatst er maar
13 in het hulpverleningstraject beland.Staatssecretaris Bussemaker:Die cijfers ken ik. Het getal van 13 hangt overigens wel samen met het
feit dat de hulpverlening pas na het huisverbod op gang komt. Het is dan ook
logisch dat het niet 30 op 30 kan zijn op dit moment. Ik ben dus zeer benieuwd
hoe het zich in Amsterdam en de andere pilotgemeenten ontwikkelt.Mevrouw Azough (GroenLinks):Waar ik op doel, is dat na de uithuisplaatsing en gelet op het hulpverleningstraject
dat dan moet beginnen, van de 30 slechts 13 eraan deel hebben genomen, juist
omdat het niet verplicht was. De informatie in de brief die wij de afgelopen
week van de bewindslieden hebben ontvangen dat alle betrokkenen hebben meegewerkt
aan de hulpverlening, klopt volgens mij dus niet.Staatssecretaris Bussemaker:Dat is niet waar. Er is eerst de uithuisplaatsing. Daar kan nog sprake
van zijn als er nog geen afspraken zijn gemaakt over de verdere hulpverlening.
Dus daar zit wat tussen. De berichten die ons bereiken is dat in het merendeel
van de gevallen mensen mee willen werken aan een hulpverleningstraject en
dat er in Amsterdam een vertraging zichtbaar is tussen het moment waarop uithuisplaatsing
begint – dat zijn de 30 gevallen – en het moment waarop er afspraken
zijn gemaakt over een volledig hulpverleningstraject. Aan het eind van de
pilot wil ik graag met u bezien of er zich problemen hebben voorgedaan en
of dat aantal van 13 uiteindelijk veel dichter bij de 30 uitkomt. Mochten
het er aan het eind van de pilot nog steeds maar 13 zijn, dan ben ik graag
bereid om met u verder te kijken hoe wij de hulpverlening kunnen intensiveren.Mevrouw Azough (GroenLinks):Dat betekent dus dat ze met enige vertraging aan de hulpverlening beginnen.
Dan is mijn vraag hoe lang die vertraging is. Is dat een paar dagen? Zijn
dat weken?Staatssecretaris Bussemaker:Daar kan ik nu niets over zeggen. Daarvoor heb ik echt de evaluatie van
de pilot nodig. Volgens mij is dat precies een van de redenen waarom wij met
de pilot zijn begonnen, namelijk om dit soort informatie goed op tafel te
krijgen.Mevrouw Azough (GroenLinks):Mocht nu uit de pilot blijken, dat het niet verplichte karakter ertoe
leidt dat veel minder mensen gebruikmaken van de hulpverlening, in hoeverre
kunnen wij het wetsvoorstel dan nog amenderen? Bent u dan zelf ook bereid
er nog eens naar te kijken?Staatssecretaris Bussemaker:Laten wij de dingen dan wel in de juiste volgorde doen. Laten wij nu eerst
de informatie over de pilots afwachten. Op basis daarvan kunnen wij bezien
welke conclusies daaruit getrokken kunnen worden over de eventuele verbetering
van de hulpverlening aan het slachtoffer, de dader en eventuele toeschouwers.
Op grond van de gegevens die ik nu heb, kan ik die conclusies nu niet trekken.De heer Anker heeft gevraagd of de hulpverleningsinstanties gereed zijn,
ook als de wet een succes wordt. Het uitgangspunt is dat er zo'n duizend huisverboden
zullen zijn. Naast de bestaande middelen trekken wij extra 2,6 mln. uit. De
uitvoering van de wet wordt gemonitord zodat wij de aantallen goed en scherp
in beeld kunnen houden. Op basis daarvan kunnen wij bezien wat er in overleg
met de nodige instanties nog verder nodig is. De minister van Justitie heeft
ook al het belang benadrukt van de hulpverlening in het kader van de keten
huiselijk geweld. Daarom is het ook zo belangrijk om in de gehele keten te
investeren door middel van onder andere de vrouwenopvang en de advies- en
meldpunten.De heer Anker heeft verder gevraagd of de advies- en meldpunten na het
beëindigen van de stimuleringsregeling blijven voortbestaan. Ja, want
het geldt voor de advies- en meldpunten in structurele zin. Dat geld wordt
weliswaar per 1 januari 2008 toegevoegd aan de specifieke uitkering voor
vrouwenopvang, maar het is dus wel structureel. Deze 3 mln. per jaar verdwijnt
immers niet op 1 januari 2008. Gezien het belang dat de gemeenten hechten
aan deze advies- en meldpunten verwacht ik dat zij deze organisaties in stand
zullen houden. Ik denk dat ook, omdat zij de afgelopen vier jaar zelf 40%
van de rijksbijdrage hebben gefinancierd.De heer Anker vroeg naar de ondersteuning van de ASHG's. In 2007 wordt
de stimuleringsregeling geëvalueerd. Op basis daarvan bezie ik welke
acties nodig zijn om de positie van de ASHG's te versterken. BussemakerHet
ondersteuningsprogramma voor de steun- en adviespunten van MOVISIE wordt gecontinueerd
tot en met 2010. Daarnaast zal er bij gebrek aan een koepel namens de AHSG's
een aanspreekpunt worden ingericht bij MOVISIE, overigens niet alleen voor
de landelijke overheid, maar ook voor de gemeenten, de VNG, de politie en
het Openbaar Ministerie.Mevrouw Arib en mevrouw Van Velzen vroegen mij het pleidooi van de drie
noordelijke provincies en de Federatie Opvang over te nemen en extra geld
ter beschikking te stellen voor de aanpak van huiselijk geweld.
Laat ik beginnen met te zeggen dat ik zeer onder de indruk ben van de aanpak
van huiselijk geweld in Groningen en Friesland. Ik ben in beide provincies
op werkbezoek geweest en ik heb met eigen ogen gezien hoe goed de politie,
de ggz, de jeugdzorg en de AHSG's daar samenwerken. Die samenwerking is een
groot voorbeeld voor andere provincies. Hun aanpak is zelfs zo succesvol dat
men aan het eigen succes ten onder dreigt te gaan. Voor de AHSG's is structureel
3 mln. beschikbaar gesteld. Verder bezien wij op dit moment de kwaliteit en
de ketenaanpak van de vrouwenopvang. Ik blijf de AHSG's stimuleren en ga onderzoeken
wat er nog meer nodig is. In de pilots wordt onderzocht hoe een en ander verloopt
bij de AHSG's en hoe zaken verbeterd kunnen worden. Ook hier geldt dat wij
eerst de resultaten van de evaluatie van de pilots moeten afwachten.Inmiddels is een expertmeeting georganiseerd over de opvang en de hulpverlening
bij en na een huisverbod. De resultaten daarvan worden op dit moment verwerkt.
Als dat is gebeurd, zullen ze met de betrokken partijen worden besproken.
Op basis van deze gesprekken zal ik mij beraden op mogelijkheden om de aanpak
van huiselijk geweld te versterken. De noordelijke provincies willen hiervoor
extra geld uittrekken. Dat is natuurlijk een mogelijkheid, maar wij moeten
mijns inziens ook kijken naar mogelijkheden om de samenwerking en de specifieke
en gezamenlijke gerichtheid van de organisaties die bij dit probleem betrokken
zijn te versterken. Deze organisaties moeten gezamenlijk optrekken om de beschikbare
energie zo goed mogelijk te gebruiken.Mevrouw Van Velzen vraagt waarom er geen opvang wordt geregeld voor de
uithuisgeplaatsten. Wij doen dat niet, omdat de ervaringen van Oostenrijk
laten zien dat het zelf vinden van opvang geen problemen oplevert. Wij gaan
er dus van uit dat men in de meeste gevallen zelf voor onderdak kan zorgen,
bijvoorbeeld bij familie of vrienden. En natuurlijk kan men in het uiterste
geval altijd terecht bij de dak- en thuislozenzorg. Bij de Nederlandse pilots
maakten 16 van de 62 uithuisgeplaatsten gebruik van aangeboden opvang, maar
dan wel veelal voor een zeer korte periode.Aan de evaluatie is een aanvullende onderzoeksvraag toegevoegd over de
ervaringen van de uithuisgeplaatsten en de slachtoffers van huiselijk geweld
met een tijdelijk huisverbod. Uit deze evaluatie zal blijken of de opvang
van uithuisgeplaatsten voldoende is en wat er eventueel extra nodig is. De
resultaten van deze evaluatie worden eind 2007 bekend en zullen vervolgens
worden betrokken bij de beleidsvoorbereiding. Overigens kunnen gemeenten er
nu al voor kiezen om zelf opvang beschikbaar te stellen aan uithuisgeplaatsten.Mevrouw Arib, mevrouw Van Velzen en de heer Teeven hebben gevraagd naar
de opvolging na de tien dagen van uithuisplaatsing. Wie krijgt dan de taak
om een en ander verder te regelen en de vinger aan de pols te houden? Na de
tien dagen wordt de hulpverlening overgedragen aan de dan nodige en passende
reguliere hulpverlening. Daarbij kan het gaan om het Algemeen Maatschappelijk
Werk, maar ook om de ggz of verdere daderhulpverlening. De reguliere hulpverlening
is er dan verantwoordelijk voor om de vinger aan de pols te houden. Zij is
dan ook weer ingebed in de lokale keten van het huiselijk geweld. Ook hiervoor
geldt dat bij de pilots wordt geëvalueerd hoe de overdracht verloopt
van de interventie van tien dagen naar de reguliere hulpverlening. Ook wordt
dan naar mogelijke verbeteringen gekeken.Mevrouw Arib heeft vragen gesteld over de samenwerking tussen de advies-
en steunpunten huiselijk geweld en de AMK's. Op grond van een stimuleringsregeling
zijn de advies- en steunpunten verplicht om door te verwijzen naar het AMK
wanneer de Wet op de jeugdzorg van toepassing is. Ieder advies- en steunpunt
is verplicht om met het AMK samenwerkingsafspraken te maken. Uit mijn werkbezoeken
in onder andere Groningen, maar ook uit wat wij verder tot nu toe weten, hebben
wij geconcludeerd dat er nog verbetering mogelijk is. Dat kunnen wij ook zeggen
aan de hand van een recent onderzoek dat in opdracht van mijn eigen ministerie
is gedaan naar de samenwerking. Naar aanleiding van die conclusies zullen
wij ons beraden hoe wij de vormgeving verder kunnen verbeteren. Zelf heb ik
in Groningen ook geleerd dat jeugdzorg een belangrijke rol kan spelen als
het gaat om de toeschouwers bij huiselijk geweld. Hoewel wij het hier vooral
hebben over crisisinterventie ten aanzien van slachtoffers en daders, is ook
specifieke en adequate hulpverlening geboden ten aanzien van de toeschouwers,
vaak kinderen.Mevrouw Azough heeft vragen gesteld over opvang en interventie van de
hulpverlening bij daders in de pilot in Amsterdam. Uit die pilot blijkt dat
in Amsterdam geen interventie aanwezig is die meteen aansluit op het huisverbod.
Bij de andere pilots is dat wel het geval. Daar is dan ook sprake van 100%
betrokkenheid en medewerking van de daders. In Amsterdam is dat niet het geval.
Dat bevestigt nog eens dat het zit in de vertraging. Op dat vlak valt wellicht
nog wat te verbeteren.Voorzitter. Ik meen hiermee alle vragen te hebben beantwoord die aan mij
waren gericht.De heer De Roon (PVV):Ik heb de indruk dat ik nog geen antwoord heb gehad op een aantal van
mijn vragen.De voorzitter:Kunt u zeggen welke vragen dat zijn?De heer De Roon (PVV):Ja. Ten eerste heb ik nog geen antwoord gehoord op mijn vraag of de bewindslieden
willen toezeggen dat de lagere regelgeving die nog moet worden gemaakt op
basis van dit wetsvoorstel, in een voorhangprocedure aan de Kamer zal worden
voorgelegd.Staatssecretaris Bussemaker:Misschien kan de heer De Roon de andere vragen ook even noemen, want deze
vraag is in ieder geval niet voor mij bedoeld maar voor de minister van Justitie.De heer De Roon (PVV):Ten tweede heb ik een vraag gesteld over de situatie dat aan iemand een
huisverbod is opgelegd en hij daartegen geen bezwaar heeft gemaakt bij de
voorzieningenrechter. Vervolgens wordt hem een verlenging van het huisverbod
opgelegd waartegen hij wel bezwaar wil maken. Heeft zo iemand daarvoor een
ingang bij een rechter?Ten derde is er de kwestie van de burgemeester die er, misschien om onjuiste
redenen, van afziet om een huisverbod op te leggen. Voor mij blijft de vraag
open of iemand anders er dan voor kan zorgen dat langs de weg van de rechter
alsnog een huisverbod wordt opgelegd.De voorzitter:Mijnheer De Roon, u hebt waarschijnlijk ook een korte tweede termijn.
Het is niet ongebruikelijk dat er iets blijft liggen. Als u nog een heel belangrijk
punt hebt dan kan dat, maar anders duurt het mij te lang.De heer De Roon (PVV):Ten slotte heb ik aan de minister van Justitie gevraagd of hij expliciet
wil zeggen dat het OM niet van vervolging zal afzien om de reden dat er een
huisverbod met hulpverleningstraject is ingezet. Als er strafbare feiten zijn
gepleegd in het kader van huiselijk geweld, kan dit geen reden zijn om van
vervolging af te zien.Minister Hirsch Ballin:Voorzitter. Ik kan mij vergissen, maar ik dacht eigenlijk dat ik de meeste
vragen die de heer De Roon noemt, wel had beantwoord. Als ik mij vergis, zullen
de Handelingen mijn ongelijk aantonen.Ik ben inderdaad niet ingegaan op een voorhangprocedure inzake lagere
regelgeving, de subdelegatie. Daarvoor geldt de algemene lijn van de Aanwijzingen
voor de regelgeving: wij zijn terughoudend met voorhangprocedures. Die worden
soms toegepast bij algemene maatregelen van bestuur, maar ook dan is terughoudendheid
het uitgangspunt. Zodra die lagere regelgeving tot stand is gekomen, zullen
wij de Kamer daarover informeren. Mocht er aanleiding voor zijn, dan kan er
uiteraard overleg plaatsvinden. Dat is iets anders dan een voorhangprocedure,
maar ik neem aan dat het toereikend is om controle uit te oefenen op de manier
waarop van deze bevoegdheid gebruik wordt gemaakt.Het kan zijn dat ik het "geen bezwaar" bij het huisverbod te
kort heb behandeld. Ik ben ingegaan op de mogelijkheid dat er een verlenging
plaatsvindt. Dan bestaat de mogelijkheid om daartegen op te komen op grond
van de voorlopige voorzieningsprocedure. Doet men dat niet, dan geldt uiteraard
de algemene regel uit de Algemene wet bestuursrecht: als men niet opkomt tegen
een besluit, dan wordt dat op een gegeven moment onherroepelijk.Kan iemand anders opkomen tegen een onjuist besluit van de burgemeester?
Ik heb die vraag besproken, weliswaar niet gerelateerd aan "onjuiste
redenen van de burgemeester". Het is uiteraard denkbaar dat derden, bijvoorbeeld
de slachtoffers of mensen die zich met hen verbonden voelen, verlangen dat
die maatregel wordt getroffen. Daarover heb ik in mijn antwoord in eerste
termijn zojuist gezegd dat dan de gewone regels van de Algemene wet bestuursrecht
gelden: er kan worden gevraagd om dat besluit alsnog te nemen. Bij het weigeren
daarvan kan daartegen worden opgekomen.Het vierde punt over "niet afzien van..." is me even ontgaan.De heer De Roon (PVV):Het gaat me om het geval dat een tijdelijk huisverbod is opgelegd.Minister Hirsch Ballin:U doelt op het strafrechtelijk optreden.De heer De Roon (PVV):Precies.Minister Hirsch Ballin:Daar heb ik aan het begin van mijn antwoord even over gesproken toen werd
gewezen op het belang van de verhoudingen. Het kan zijn dat ik dat iets te
snel en te kort heb gedaan. Ik wil er graag wat uitdrukkelijker en uitgebreider
op ingaan.Wanneer dit wetsvoorstel wet wordt, schept dat een belangrijke mogelijkheid
om effectiever preventief op te treden ter bescherming van degenen die in
de risicosfeer verkeren ten aanzien van huiselijk geweld. Dit is echter geen
reden om strafrechtelijk optreden met de bijbehorende maatregelen achterwege
te laten. Zoals de heer De Roon uit zijn vroegere professionele ervaring weet,
kan het OM op basis van het opportuniteitsbeginsel besluiten om vervolging
achterwege te laten bij een licht delict waarbij geen kans op herhaling bestaat.
Die situatie kan zich ook voordoen na de totstandkoming van deze preventieve
maatregelen. Het bestaan van deze bevoegdheid leidt op zichzelf niet tot een
ander beoordelingskader voor de taak die het OM heeft bij het optreden tegen
verdachten van het plegen van huiselijk geweld.Mevrouw Van Velzen (SP):Voorzitter. Ik dank het kabinet voor alle tekst en uitleg over dit wetsvoorstel.
Ik blijf toch hangen op het punt dat de pilots niet zijn afgerond en dat de
evaluatie ervan nog niet heeft plaatsgevonden. Het kabinet zegt dat er nu
al lessen uit worden getrokken, maar wij hebben niet het complete beeld. Dat
wil overigens niet zeggen dat ik geen steun kan geven aan dit wetsvoorstel.
Er is echter wel een noodzaak om eerder te evalueren dan na de geplande termijn
van vijf jaar. Ik heb een amendement ingediend om de evaluatie na één
jaar te laten plaatsvinden. Dat zal te zijner tijd in stemming worden gebracht.Dit wetsvoorstel valt en staat bij hulpverlening: hulpverlening in die
tien dagen en hulpverlening in die vier weken. De staatssecretaris zei dat
zij de meerwaarde niet ziet van verplichte hulpverlening, maar ik hoorde ook
geen enkel bezwaar ertegen. De bereidheid om hulp te aanvaarden, is een essentiële
voorwaarde om deze wet tot een succes te maken. Wij gaan niet op de pilots
wachten met het aannemen van het wetsvoorstel. Ik wil dus een amendement indienen
om naast het huisverbod ook een verplichting tot het accepteren van hulp tot
onderdeel van de wet te maken. Ik ben het met de staatssecretaris eens dat
die hulpverlening maatwerk moet zijn. Het is mijn bedoeling dat op het moment
dat wordt besloten om tot een huisverbod over te gaan tegelijkertijd een verplichting
ontstaat om in de dagen die daarop volgen een hulpverleningstraject te formuleren,
uiteraard op basis van maatwerk. Dat kan best worden meegenomen als verplicht
onderdeel. Dat maakt het wetsvoorstel volgens mij alleen maar sterker.Mevrouw De Pater-van der Meer (CDA):Begrijp ik goed dat u een amendement wilt indienen waardoor een verplichting
tot acceptatie van hulp wordt opgelegd? Wij hebben eerder in dit debat al
gesteld dat dit wetsvoorstel geen vrijheidsbeneming betreft, maar vrijheidsbeperking
voor de agressor. Onder welk kopje wilt u die verplichting tot acceptatie
van hulpverlening voegen?Mevrouw Van Velzen (SP):Onder het kopje "effectiviteit van wetgeving". Wat hebben wij
eraan om een huisverbod op te leggen als het daadwerkelijke probleem niet
wordt aangepakt? Een huisverbod leidt helemaal nergens toe,
tenzij er een grote kring van hulpverleners omheen wordt gezet die daadwerkelijk
het probleem aanpakken. Anders escaleert het alleen maar als die dader na
tien dagen weer terugkomt.Mevrouw De Pater-van der Meer (CDA):Mij blijkt niet uit de stukken dat het probleem uitsluitend en alleen
opgelost kan worden door het accepteren van een hulpaanbod. Als dat het geval
is, hebben wij een strafrechtelijke maatregel nodig. Volgens mij kiezen wij
er nu juist voor om dat niet te doen. Hoe wilt u nu voor elkaar krijgen dat
degene die uit huis wordt geplaatst verplicht een hulpaanbod accepteert? En
over welk hulpaanbod gaat het trouwens?Mevrouw Van Velzen (SP):Het ligt in het verlengde van het voorliggende wetsvoorstel. Nu wordt
voorgesteld om iemand de toegang tot zijn huis te ontzeggen. Er staan sancties
op het overtreden van dat gedeelte van de wet. Op het niet accepteren van
hulp staan echter geen sancties. Daar is geen enkele verplichting aan verbonden.
Ik vind dat deze wet deze twee onderdelen nodig heeft.Mevrouw De Pater-van der Meer (CDA):U zegt dat hulp moet worden geaccepteerd, maar u definieert niet wat die
hulp moet inhouden. Dat hangt echt af van de agressor. Ik denk dat wij hier
juridisch helemaal niets mee kunnen.Mevrouw Van Velzen (SP):Nu begrijp ik uw vraag. Ik bedoel dat in de wet zou moeten staan dat als
een huisverbod is opgelegd in de dagen daarop volgend een hulpverleningstraject
moet worden geformuleerd en dat dit traject moet worden gevolgd. Als dat vrijblijvend
is, levert dit voorstel niet heel erg veel meer op dan een "chill out"
periode op. Ik hoor graag een reactie van het kabinet op mijn voorstel. Ik
geloof dat u niet blij bent met mijn antwoord. Misschien moet u uw vragen
scherper formuleren.De staatssecretaris is erg enthousiast over de aanpak in de pilots in
Groningen. Wij zijn dat ook. Alle partners tot op het hoogste niveau, tot
het niveau van de commissaris van de Koningin, geven aan dat deze aanpak niet
kan worden gerealiseerd met het bedrag dat ervoor staat. Met het bedrag dat
is geoormerkt voor de aanpak van huiselijk geweld, de 3 mln. waar de staatssecretaris
over spreekt, kan het volgens alle betrokkenen niet. Neemt de staatssecretaris
haar eigen voornemen serieus of wil zij voor een dubbeltje op de eerste rang
zitten? De aanpak van huiselijk geweld is toch een belangrijke pijler onder
het beleid van dit kabinet? Kan zij dat nog een keer uitleggen?De heer Teeven (VVD):Voorzitter. Ook de VVD-fractie bedankt de ministers en de staatssecretaris
voor de gegeven inhoudelijke antwoorden. Nagenoeg alle vragen van mijn fractie
zijn bevredigend beantwoord. Er zijn nog wel een aantal zorgpunten, maar met
het kabinet ben ik van mening dat een en ander zich in de praktijk zal moeten
uitkristalliseren. Om die reden zal de fractie van de VVD het amendement van
mevrouw Van Velzen niet steunen. Mijn fractie kan leven met de termijn die
het kabinet heeft genoemd en de toezegging dat de situatie halverwege nog
eens wordt bekeken. Het amendement van collega Anker zullen wij wel steunen. Ik heb overigens
al gehoord dat de minister daaraan tegemoetkomt. Dat is dus geen punt meer.Er is nog wel een punt waar mijn fractie het absoluut mee oneens is. Daar
de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties niet knettergek
is en zij dus bij haar volle verstand is, moet ik uit haar antwoorden opmaken
dat zij aan mijn adres opmerkt: het is een mooi plan, maar ik begin er niet
aan en ik wil er niet eens over nadenken. Dat is bijzonder raar, want ik had
de hoop dat dit kabinet niet ging potverteren en evenmin de CDA-fractie. Toch
lijkt het er wel een beetje op. Geld is een schaars middel en waar je het
kunt halen, moet je dat proberen, ook al is het niet heel veel. Bovendien
kan dit een preventieve werking hebben. Daarom dien ik namens de liberale
collega Pechtold de volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat de uithuisgeplaatste die ten onrechte een huisverbod
opgelegd blijkt te hebben gekregen, een schadevergoeding kan verhalen op de
gemeente;constaterende dat de kosten per huisverbod (opstellen van de beschikking,
het verwerken van gegevens daarvan in de registratie, informeren en horen
van betrokkenen, etc.) op ongeveer een bedrag van € 464 zijn geraamd;van oordeel dat het tijdelijk huisverbod een beschermingsbevoegdheid verstrekt
aan de burgemeester en dat deze zich mogelijk, gelet op een hoge schadevergoedingsclaim
bij een onterecht gebleken beschikking, zal laten weerhouden om in te grijpen;van mening dat het volstrekt onlogisch is dat de gemeente de kosten voor
het opleggen van het huisverbod niet kan verhalen op de amokmakers en geweldplegers;van oordeel dat, indien het huisverbod rechtmatig is opgelegd, de kosten
ook door de uithuisgeplaatste, eventueel naar draagkracht, gedragen dienen
te worden;verzoekt de regering, alsnog te bezien op welke wijze gerealiseerd kan
worden dat (een deel van) de kosten voor het uitvoeren van het huisverbod
verhaald kunnen worden op de uithuisgeplaatste (en de mogelijkheid tot het
leggen van conservatoir beslag te verruimen),en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de Teevenleden Teeven en Pechtold. Naar
mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 11(30657).De heer Teeven (VVD):Voorzitter...Mevrouw De Pater-van der Meer (CDA):Dit klinkt heel sympathiek. Volgens mij dient u deze motie
in op grond van het principe dat de vervuiler betaalt. Aan de hand van voorbeelden
gaf hij aan waar hij daarbij aan denkt. Er staan voor de deur twee auto's:
een dikke Mercedes en een kleine Fiat. Er wordt dan beslag gelegd op de dikke
Mercedes. Op die manier laten wij de uithuisgeplaatste meebetalen aan de procedure.
Dat is prima. Vervolgens vroeg ik mij af in hoeveel van de in totaal duizend
situaties waar het hierbij om gaat, twee auto's voor de deur staan. Laten
wij eens aannemen dat er maar een auto voor de deur staat: die kleine Fiat.
Daar wordt dan beslag op gelegd. Wat gebeurt er dan volgens u? Of wilt u hiertoe
alleen maar overgaan als er een tweede "dikke" auto voor de deur
staat?De heer Teeven (VVD):Ik neem aan dat u goed hebt geluisterd toen ik de motie voorlas en dat
ik de woorden "naar draagkracht" met nadruk heb uitgesproken. Verder
gaat het om de uithuisgeplaatste die de kosten draagt. Het betreft niet allemaal
mensen met een minimuminkomen in onze maatschappij. U weet ook dat huiselijk
geweld in alle lagen van de bevolking voorkomt. Als het dus gaat om hoge inkomens
en misschien wel middeninkomens, hoeft de samenleving daarvan niet altijd
de kosten te dragen. Dit is de essentie van de motie.Ik vind het jammer dat de CDA-fractie daar geen oog voor heeft en dat
zij meegaat met de gemakkelijke reactie van de minister van Binnenlandse Zaken
dat de samenleving hiervan de kosten wel draagt.Mevrouw De Pater-van der Meer (CDA):Het is wel aardig om even verder in te gaan op de draagkracht. Wij denken
dat het om maximaal duizend situaties per jaar gaat. Dat kan 4,5 ton opleveren,
als alle uithuisgeplaatsten draagkrachtig genoeg zijn. Maar dan moet er uitgezocht
worden wie er wel en niet draagkrachtig genoeg zijn. Ik voorspel u dat dit € 250
per geval gaat kosten, als het al niet meer is. Of u geeft nu aan waar de
grens ligt van degenen die het wel kunnen betalen, maar dan bent u volgens
mij bezig met een vorm van klassenjustitie, of u bepaalt dat iedereen betaalt.De heer Teeven (VVD):Mevrouw De Pater wil mij in een bepaalde positie brengen, maar als zij
goed geluisterd heeft, weet zij dat ik heb gezegd dat dit naar draagkracht
moet gebeuren. De burgemeesters laten dat bekijken. Zij hebben veel bevoegdheden
en zij daartoe ten volle geëquipeerd, zo heb ik vandaag de minister van
Binnenlandse Zaken horen zeggen. Mevrouw De Pater doet iets heel anders. Zij
laat de rekening van de uithuisplaatsingen, op basis van de wetten die wij
in Den Haag maken, aan de gemeenten presenteren. College Pechtold en ik bepleiten
dat de gemeenten een mogelijkheid krijgen om de kosten die terecht door de
samenleving moeten worden gemaakt om iemand uit huis te plaatsen – ook
de VVD-fractie is van mening dat dit heel nodig kan zijn – te verhalen.
Men heeft er immers ook eigen schuld aan. Dat is een argument dat de CDA-fractie
altijd bijzonder aanspreekt. Dan moet men ook bijdragen in de kosten. Wij
willen ons vandaag niet tot vijf cijfers achter de komma rijk rekenen. Mevrouw
De Pater stelt dat het 464 maal € 1000 betreft. Ik stel, net als
mevrouw Van Velzen, daartegenover dat het veel meer gaat kosten dan het bedrag
van 3 mln. dat de staatssecretaris ervoor vrijmaakt. Er zijn veel meer kosten
verbonden aan de uithuisplaatsingen. Als te zijner tijd blijkt dat het veel
mensen betreft met een hoog inkomen of een middeninkomen, voorspel ik dat
mevrouw De Pater er op terugkomt en alsnog onderschrijft dat wij het best
bij deze mensen kunnen terugvorderen.Mevrouw De Pater-van der Meer (CDA):De heer Teeven heeft gelijk wanneer hij stelt dat de kosten hoger zullen
zijn. De staatssecretaris heeft zojuist verklaart welk deel van de kosten
beschikbaar is voor de uithuisgeplaatsten. Dat betreft een bedrag van zes
ton. De rest is bestemd voor de achterblijvers. Als wij de kosten van een
hulpverleningstraject zouden willen neerleggen bij degene die uit huis wordt
geplaatst, heeft de heer Teeven een punt. Dat is het profijtbeginsel. De betrokkene
heeft er alleen maar voordeel van om dit te doen en daarmee erger te voorkomen.
Als hij in herhaling zou vervallen, kan gevangenisstraf het gevolg zijn. De
heer Teeven bepleit dat de burgemeester een onderzoek instelt naar de draagkracht
van de betrokkene. De burgemeester moet dus naar de inkomstenbestanden van
de betrokkenen gaan kijken. Dat wordt wel heel erg duur. Ik kan mij voorstellen
dat wij deze bedragen wel naar de gemeenten sluizen, maar dat wij geen ingewikkeld
traject gaan optuigen om te kijken of iemand kan betalen en zo ja, hoeveel
hij dan kan betalen. Dan zouden wij veel duurder uit zijn.De heer Teeven (VVD):Ik zal het antwoord nog eenmaal geven. Mevrouw De Pater heeft kennelijk
geen acht geslagen op mijn laatste zin, "om zo nodig conservatoir beslag
te leggen". Het voordeel van conservatoir beslag is vaak dat mensen er
geen last van hebben. Bij roerende goederen is dat soms wel het geval, maar
vaak niet. Er is dan alle tijd om er rustig naar te kijken. Als iemand draagkrachtig
blijkt, kan het conservatoir beslag worden uitgewonnen. Ik begrijp daarom
het probleem van mevrouw De Pater niet. Eerlijk gezegd valt de opstelling
van de CDA-fractie mij ontzettend tegen. Wij hebben op dit punt altijd uitstekend
samengewerkt. Nu doet zij mee met de Partij van de Arbeid en de ChristenUnie
en geeft het geld zo maar weg, terwijl het de eigen schuld van de mensen is.De heer Anker (ChristenUnie):Ik vraag mij af hoe de heer Teeven denkt over het hulpverleningstraject.
Naar mijn mening is dat op dit moment nog niet verplicht. Het wordt ingezet
op grond van overleg met de dader en de slachtoffers. Het zou denkbaar zijn
dat een neveneffect van het voorstel van de heer Teeven is, dat mensen afzien
van het hulpverleningstraject. Een substantieel deel van de problematiek voltrekt
zich in minimasituaties. Het zou jammer zijn als het hulpverleningstraject
onbereikbaar wordt.De heer Teeven (VVD):Ik herhaal nog maar eens dat in de motie "naar draagkracht"
staat. Ik kan het verhaal zeven keer herhalen. Als het over minima gaat, betreft
het dus de draagkracht. Daarom staat die term in de motie.Mevrouw Azough (GroenLinks):Voorzitter. Ik dank het kabinet voor de beantwoording. Uit de antwoorden
blijkt hoe belangrijk de informatie zal zijn die nog uit de pilots moet voortkomen.
Het is helder dat op sommige punten nog geen duidelijkheid
kan worden geboden, terwijl deze wel van belang is om het wetsvoorstel, en
straks vooral de praktijk, te kunnen beoordelen.Ik heb nog een aantal vragen. De eerste betreft het verplichtende karakter.
Ik heb dat in eerste termijn naar voren gebracht vanuit de overweging dat
ik nog steeds niet inzie wat er op tegen is om een glashelder signaal af te
geven. In veel gevallen zal dwang niet nodig zijn, maar verplichten kan soms
noodzakelijk blijken. Iedereen weet dat GroenLinks niet de partij is van drang
en dwang. Ik hoor echter dat dit geluid juist uit de praktijk naar voren komt.
Ik hoor de mensen die verantwoordelijk zijn voor de hulpverlening zowel als
de politie betogen dat een verplichting kan helpen om de daders met de neus
op de feiten te drukken en het risico op recidive te verminderen. Ik zie,
gelet op dat huisverbod, wat op zichzelf een stevige vrijheidsbeperkende maatregel
is, geen bezwaar om in dat opzicht verder te gaan. Uiteindelijk gaat het erom
de recidive te verminderen. Ik krijg hier graag nog een reactie op, want in
de praktijk komt dit geluid ook naar voren.Dan iets over de toenemende druk op alle instanties wat betreft het geld.
In het noorden van het land is men van mening dat het zo niet verder kan.
Ik spreek de hoop uit dat het wetsvoorstel en de uitvoering ervan ook landelijk
een succes worden, net zoals dat in het noorden het geval is. De vraag is
wel in hoeverre het budget voldoende zal blijken te zijn. Overdrijven de verantwoordelijke
instanties in het noorden van het land als zij stellen dat de middelen onvoldoende
zullen zijn? Maken deze instanties zich onterecht zorgen?Dan nog iets over de pilots in Amsterdam en Groningen. Klopt het bericht
dat die pilots eind september stoppen? Ik vind dat onnodig, kijkend naar de
behandeling van het wetsvoorstel in de Kamer en de inwerkingtreding ervan.
Het zou jammer zijn als de slachtoffers van mishandeling in de tussentijd
noodgedwongen naar blijf-van-mijn-lijfhuizen moeten worden gestuurd, als ze
ook gebruik hadden kunnen maken van de pilots.Ik hoop op een instemmende reactie van het kabinet, maar onze intrinsieke
steun aan dit wetsvoorstel blijft overeind.De heer De Roon (PVV):Voorzitter. Ik heb behoefte aan deze tweede termijn, omdat ik mij zorgen
maak over de mogelijkheid dat zich gevallen voordoen, waarin iemand aan wie
een tijdelijk huisverbod wordt opgelegd een lange neus trekt naar de autoriteiten
en zich daar niet aan stoort, waarna de autoriteiten daar niet effectief tegen
zullen kunnen optreden. Ik praat niet over het geval waarin heel duidelijk
sprake is geweest van geweld, maar alleen over die situaties waarin sprake
was van een dreiging van geweld. Die dreiging was de aanleiding om een tijdelijk
huisverbod op te leggen. Dat wordt in mijn voorbeeld genegeerd door degene
aan wie het verbod is opgelegd. Deze persoon wil gewoon in zijn eigen bed
slapen en hij gaat het huis weer in. Hij blijft daar. Ik heb nog geen helder
en bevredigend antwoord gekregen op mijn vraag hoe dat tijdelijk huisverbod
dan toch kan worden afgedwongen. Hoe kan die persoon blijvend uit de woning
worden verwijderd, dat wil zeggen voor zo lang als het tijdelijk huisverbod
duurt?Mevrouw Arib (PvdA):Voorzitter. Ik dank de bewindslieden voor hun antwoorden. Ik dank de minister
van Justitie voor zijn toezegging dat hij een soort tussentijdse rapportage
naar de Kamer toe zal sturen, zodat wij tijdig kunnen meepraten en meebeslissen.
Een aantal vragen van mij is onbeantwoord gebleven, bijvoorbeeld de vraag
aan de minister van Justitie naar de risico's bij het uitvoeren van de wet.
Ik heb in de richting van de staatssecretaris van VWS aangegeven dat niet
alle gemeenten een actief beleid voeren als het gaat om de aanpak van huiselijk
geweld. Ik heb gevraagd hoe dat komt en over welke gemeenten het gaat. Misschien
dat die vraag, als dat nu niet mogelijk is, kan worden beantwoord voor het
AO dat wij eind oktober zullen hebben.Dan het verplichtende karakter van de hulpverlening. Het is belangrijk
om te bezien wat in dit kader effectief is. Als drang effect heeft, dan moet
daar gebruik van worden gemaakt. Ik denk echter dat door het feit dat het
huisverbod nog niet wettelijk is verankerd, de uithuisgeplaatsten hulp makkelijk
kunnen weigeren en geen hulp willen accepteren. Als het huisverbod wettelijk
is verankerd, is het dus mogelijk dat de uithuisgeplaatsten wél geneigd
zijn om hulp te aanvaarden. Ik ben dus een beetje huiverig en probeer de redenering
van de staatssecretaris daarin te volgen, maar dat moet eind dit jaar uit
de evaluatie van de pilot naar voren komen. Ik vind de brief over de stand
van zaken zo algemeen dat daaruit niet dit soort conclusies kunnen worden
getrokken.Ik ben blij met het draagvlak bij bestuurlijk Nederland, zeker als de
minister van BZK de heer Bandell meekrijgt. Dat belooft heel veel.Ik reageer op de heer Teeven, hoewel hij mij op dat punt niet heeft geïnterrumpeerd.
Hij heeft de PvdA echter wel genoemd, omdat die partij haar eigen gang zou
gaan en zich niet druk zou maken over het verhalen van schade. Ik denk dat
het bij deze wet juist de bedoeling is om escalatie te voorkomen en dat zij
preventief behoort te werken. De wet is ook niet uit de lucht komen vallen.
De partijen die met huiselijk geweld te maken hebben, zoals vrouwenopvang
en politie, hebben jarenlang hierom gevraagd. Als een delict wordt begaan,
treden zij op, maar voor die tijd ontbreekt het hun aan allerlei wettelijke
middelen. De wet is bedoeld om escalatie te voorkomen en om een afkoelingsperiode
in te voeren. Het voorstel van de heer Teeven om de auto van de daders af
te pakken of om hen kaal te plukken, draagt volgens mij absoluut niet bij
aan een afkoelingsperiode. Ik denk dat je ver van huis bent als je op die
manier de vergeldingsdrang van de heer Teeven misschien bevredigt. Ik voel
daar dus absoluut niets voor, niet zozeer vanwege vermeende standpunten van
de PvdA, maar omdat zijn voorstel geen enkel effect heeft.De heer Teeven (VVD):Dat u het met uw minister eens bent, heb ik inmiddels begrepen, maar u
hebt mij niet helemaal goed begrepen. De VVD-fractie steunt dit wetsvoorstel
van harte; dat heb ik ook gezegd. Wij zien al die belangen dus wel. De vervuiler,
dus de uithuisgeplaatste, mag van ons echter best meebetalen als hij dat kan.
Dat kan een zeer preventieve werking hebben. Daarin verschillen wij van opvatting.
Ik vind het jammer dat u niet bereid bent om ook mensen met een hoog inkomen, en misschien een middelbaar inkomen, die uit huis worden
geplaatst en die best kunnen betalen, mee te laten betalen en dat u de kosten
op de samenleving afwentelt. Dat is de oude PvdA.Mevrouw Arib (PvdA):Dat u dat gelijk op de PvdA afschuift, vind ik een beetje flauw. Behalve
van de heer Pechtold heb ik nog geen steun voor uw motie gehoord. Het gaat
om het effect, het voorkomen van escalatie. Dat doe je door een afkoelingsperiode
in te lassen. Als je meteen met vergelding komt door beslag te laten leggen
op de auto of het inkomen enzovoort, draag je bij aan verdere escalatie en
niet aan de oplossing van de problemen.De laatste vraag is nog niet beantwoord. De wet is niet alleen van toepassing
op huiselijk geweld tussen partners: het huisverbod wordt ook toegepast bij
kindermishandeling en bij het mishandelen van ouderen. Ik weet nog niet hoe
de bewindslieden de uitvoering daarvan zien. Ik wil van de betrokken bewindslieden
weten hoe zij de wet in de praktijk zullen toepassen en of er voorbeelden
bekend zijn.Minister Hirsch Ballin:Voorzitter. Ik bedank de woordvoerders voor hun reacties in de tweede
termijn. Deze zijn gevolgd door een versterking van de instemming met het
wetsvoorstel. Ook daarvoor mijn dank.Mevrouw Van Velzen heeft het punt van de evaluatieperiode nogmaals ter
sprake gebracht. Ik hoop dat de vijfjarentermijn waarbinnen die evaluatie
moet plaatsvinden en mijn toezegging dat er halverwege een bericht zal komen
op basis van de gegevens die op dat moment zijn verzameld met het oog op de
evaluatie, grondig zullen voorzien in de behoefte om met de Kamer te delen
hoe ver wij staan, wat er goed is gegaan, wat er niet goed is gegaan, hoe
de ontwikkelingen zijn en in welke mate de maatregel effect sorteert. Hopelijk
is daarmee ook voorzien in de behoefte waarop mevrouw Van Velzen begrijpelijkerwijs
doelde.Ik kom op de meerwaarde van de hulpverlening. Het wetsvoorstel voorziet
niet alleen in het uit huis gaan, maar ook in hulpverlening. Dat blijkt uitdrukkelijk
uit artikel 2, achtste lid. Daarover hebben wij in eerste termijn al gesproken.
Mevrouw Van Velzen heeft er terecht op gewezen dat in de toelichting wordt
gedoeld op een mogelijkheid, terwijl de bedoeling is dat dat daadwerkelijk
gebeurt. Het afdwingen van het aanvaarden van hulp is in ons recht iets bijzonders.
Daarvoor gelden ook heel bijzondere vereisten met rechterlijke tussenkomst,
de Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen, de terbeschikkingstelling
en andere maatregelen in het kader van het strafrecht. Ik hecht eraan om nadrukkelijk
te herhalen dat dat niet betekent dat er wat de medewerking betreft sprake
is van vrijblijvendheid voor degenen aan wie een dergelijke uithuisplaatsing
wordt opgelegd. Het is dus wel echt de bedoeling dat die hulpverlening effect
sorteert. Uiteraard is dan de vraag wat de stok achter de deur is, dus of
de uithuisplaatsing gevolgd kan worden door plaatsing in een gesloten huis
waar de hulp wordt afgedwongen. Daarin voorziet het wetsvoorstel niet. Dat
zou immers een verregaande maatregel zijn. Dan moet worden teruggevallen op
de mogelijkheden die het strafrecht biedt. Als iemand echter geen hulpverlening
aanvaardt, dient een en ander uiteraard wel een vervolg te krijgen. Duidelijk
moet zijn dat betrokkene er niet is als hij de hulpverlening weigert en dat
hij er dan niet meer op mag rekenen dat het blijft bij uithuisplaatsing. Als
het gevaar dan voor de huisgenoten voortduurt, zal het uiteraard nodig zijn
om vervolgmaatregelen te nemen. Dan komen wij echter terecht in het traject
van het strafrecht en de strafrechtspleging. Het is dan bijvoorbeeld mogelijk
om voorwaardelijk af te zien van strafvervolging, of het verbinden van voorwaarden
als strafrechtelijk pakket dat kan omvatten het aanvaarden van de hulpverlening.
Hier ligt een directe relatie met de punten die de heer Teeven terecht al
in eerste termijn aansneed, bijvoorbeeld de mogelijkheid van toepassing van
de voorlopige hechtenis.De heer De Roon ging een stapje verder dan mevrouw Van Velzen: als degene
aan wie het huisverbod wordt opgelegd echt een lange neus trekt en hij zich
niet stoort aan datgene wat de burgemeester, de hulpofficieren van Justitie
en de officier van Justitie ter bescherming van de huisgenoten wensen af te
dwingen, kan er geen andere conclusie zijn dan dat de hulpverlening zich moet
richten op de achtergebleven huisgenoten. Wij moeten immers niet vergeten
dat er ook hulp is voor de achtergebleven huisgenoten. Het vervolg zou dan
tweeledig moeten zijn: het ene is dat de achtergebleven huisgenoten duidelijk
wordt gemaakt dat weigering van de hulpverlening inhoudt dat de uithuisplaatsing
moet worden gevolgd door het definitief uit huis zetten van de veroorzaker
van het geweld, met alle mogelijkheden die ons recht biedt.Uiteraard is ook hier het sluitstuk het strafrecht. Zodra er een zo ernstige
situatie is, is dit wetsvoorstel geen reden om de toepassing van het strafrecht
achterwege te laten en zijn er de mogelijkheden van strafvervolging, van voorlopige
hechtenis, van schorsing van voorlopige hechtenis onder voorwaarde, en van
alles wat daar verder aan vast zit.De stok achter de deur, zijnde het niet accepteren dat iemand de huisgenoten
dit soort dingen aandoet, wordt door dit wetsvoorstel zeker niet belemmerd.
De combinatie van de mogelijkheden van het wetsvoorstel en van de bestaande
mogelijkheden van het strafrecht zal daar ten volle in voorzien.Met betrekking tot de pilot is het waar dat er in Amsterdam geen interventie
is die meteen aansluit op het huisverbod. Bij de andere pilots is dat wel
het geval. Daar is ook 100% medewerking van de daders en betrokkenen
en het succes zit kennelijk in de aansluitende hulpverlening. Aan dat inzicht
voeg ik toe dat de inwerkingtreding van de wet niet moet wachten op de evaluatie
van de pilots, maar het ook niet zo is dat wij een gat willen laten vallen
tussen de pilots en de inwerkingtreding van de wet.Dat is een reden te meer om toe te werken naar een spoedige afhandeling
van dit wetsvoorstel. Na behandeling van dit wetsvoorstel door de Eerste Kamer
willen mijn collega's en ik niet meer dan de eerdergenoemde drie maanden laten
verstrijken tot de inwerkingtreding.Minister Ter Horst:Ik zal met name ingaan op de motie die is ingediend door de heren Teeven
en Pechtold en die het verzoek aan de regering behelst om te bekijken of de
kosten die gemaakt worden voor de uitvoering van het huisverbod, verhaald
kunnen worden op de uithuisgeplaatste. Ik geef de Kamer alvast
onze conclusie: wij ontraden het aanvaarden van deze motie. Het uitgangspunt
van de VVD en D66 om kosten die de overheid maakt te verhalen op overlastgevers,
vandalen of vervuilers spreekt ons op zichzelf aan. Wij hopen trouwens dat
de VVD mogelijke voorstellen van het kabinet voor het verhalen van kosten
op vervuilers sterk zal steunen conform dit uitgangspunt. Zulk beleid komt
ook wel voor als het gaat om materiële schade, vaak overigens in de privaatrechtelijke
sfeer, maar soms ook in de publiekrechtelijke sfeer. In het geval van vandalen
die vernielingen aanrichten proberen gemeenten bijvoorbeeld nogal eens om
de kosten van het repareren van de schade te verhalen op de vandalen zelf.
Minder vaak gebeurt het dat de kosten van inzet door de overheid, of het nu
gaat om ambtelijke kosten of om politiekosten, verhaald worden op degene voor
wie ze zijn gemaakt. Het gebeurt wel bij parkeerboetes, waarin ook ambtelijke
kosten zitten. Deze worden via belastingen verhaald op degenen die zich niet
hebben gedragen zoals zij hadden behoren te doen.In deze casus is onze beoordeling dat wij daartoe niet zouden moeten overgaan.
Het zal niet effectief werken in de zin dat het huiselijk geweld zal tegengaan.
Het is het dus geen goed instrument om te voorkomen dat huiselijk geweld wordt
gepleegd. Wij gaan ervan uit dat het zelfs contraproductief zou kunnen werken.
Je belast namelijk niet alleen degene die met huiselijk geweld dreigt –
wij hebben het immers nog steeds over de dreiging, niet over het plegen –
maar je zou daarmee ook het hele gezin belasten en dat zou de problematiek
in het gezin alleen maar groter kunnen maken. Een belangrijk argument om de
kosten niet te verhalen, is dat het hier nog maar gaat over de dreiging met
huiselijk geweld. Overigens, ook in het geval van daadwerkelijk huiselijk
geweld zijn wij er geen voorstander van om de kosten die de overheid maakt
te verhalen op de geweldpleger. Het is niet gebruikelijk om voor politiekosten
te laten betalen. Ik weet niet of de Kamer zich discussie herinnert over de
vraag of de organisatoren van evenementen moeten bijdragen aan de kosten die
de politie maakt om deze evenementen in goede banen te leiden. Dat leidt tot
zeer ingewikkelde discussies en uiteindelijk volgen er geen goede resultaten.
Kortom, wij ontraden aanvaarding van de motie.De heer Teeven (VVD):Dat komt niet geheel onverwacht. Begrijp ik nu uit het antwoord van de
minister dat die proceskosten in het geval van daders wel verhaald moeten
worden?Minister Ter Horst:Nee, ik zei dat de daders van geweld de eersten zijn die in aanmerking
komen voor het betalen van de kosten, als je de redenering van de heer Teeven
volgt. Maar ik maakte meteen duidelijk dat wij daarvan geen voorstander zijn.
Dat zou bijvoorbeeld betekenen dat gedetineerden bij vrijlating moeten betalen
voor de kosten van hun verblijf in de gevangenis. Waarschijnlijk is dit de
opvatting van de heer Teeven, dat zou heel consistent zijn. Helaas kan het
kabinet het niet met hem eens zijn.Staatssecretaris Bussemaker:Voorzitter. De minister van Justitie heeft al wat gezegd over de vraag
of daders verplicht kunnen worden tot hulpverlening. In de zorg kennen wij
alleen dwang tot hulpverlening via de BOPZ, het strafrecht en de tbs. Ik snap
wel waar de vraag vandaan komt. De minister van Justitie heeft dit ook al
duidelijk gezegd. Wij willen niet alleen de potentiële dader het huis
uit krijgen, maar ook structureel iets aan de situatie veranderen. Daarom
trekken wij ook middelen uit voor de opvang van het slachtoffer en voor de
begeleiding van de potentiële dader. Ik geloof nog steeds dat een snelle
interventie meer dient dan een verplichtende hulpverlening. Die hulpverlening
moet dan natuurlijk wel tot stand komen.Ik wil de Kamer wel toezeggen dat ik op basis van de evaluatie en de resultaten
van de expertmeeting wil bezien of ik afspraken kan maken met de betrokken
instanties (de gemeenten en de hulpverleningsorganisaties) over de termijn
waarbinnen een potentiële dader een hulpverleningstraject aangeboden
moet krijgen. Wij willen dat deze wachttermijn niet langer duurt dan strikt
noodzakelijk is. Om een goed traject te kunnen opzetten is meer nodig dan
alleen iemand uit huis halen. Je zult de hele gezinssituatie moeten kennen,
niet alleen van het slachtoffer, maar ook van eventuele toeschouwers, dus
kinderen. Ook eventuele andere aspecten die een rol spelen, moet je meenemen.
Wanneer wij niet zorgvuldig handelen, zijn wij straks alleen maar verder van
huis. Ik wil een traject niet verplichten, maar ben wel bereid, aan de hand
van de evaluatie en de expertmeeting, met de betrokken partijen te kijken
of wij concrete afspraken kunnen maken over de termijn van zo'n hulpverleningstraject.Mevrouw Van Velzen (SP):De toezegging van de staatssecretaris is fijn. Ik constateer dat zij onderkent
dat hier een probleem ligt. Het is enerzijds moeilijk om een traject verplicht
op te leggen, maar het is anderzijds totaal onwenselijk dat de potentiële
dader zich onttrekt aan hulpverlening. Wij zullen, mogelijk bij de evaluatie
van de pilots, erover moeten nadenken waar wij in dit schemergebied nader
tot elkaar kunnen komen. De BOPZ is een te zwaar middel in dezen. Wij mogen
het denken niet stilzetten.Staatssecretaris Bussemaker:Wat mij betreft staat het denken nooit stil, geen dag.De voorzitter:Ik vraag de staatssecretaris of zij van plan is deze bevindingen ook op
te schrijven in een brief aan de Kamer?Staatssecretaris Bussemaker:Ja, maar alleen aan de hand van de evaluatie. Dit punt wordt meegenomen
met alle andere punten die ik heb genoemd. Nogmaals, wij hebben twee pilots
met 100% deelname aan het hulpverleningstraject.Mevrouw Van Velzen en mevrouw Azough hebben de financiële consequenties
van het beleid nog eens onder de aandacht gebracht. Nogmaals, er is 3 mln.
structureel voor de advies- en steunpunten. Daarnaast komt er een extra investering
van 2,6 mln. voor het project. Ik heb al gezegd dat ik in Groningen ben geweest.
Ik heb de oproep ook goed gehoord. Van de heer Wallage zelf heb ik begrepen
dat er aan de samenwerking nog heel veel valt te verbeteren. Het gaat niet
altijd alleen om meer geld, maar ook om een efficiëntere samenwerking.
Voorts moet de energie goed worden gericht. Over mogelijke
gevolgen voor de begroting kan ik nu, als ik het al zou willen, geen mededelingen
doen. De Kamer moet nog enkele dagen wachten, tot aanstaande dinsdag.Mevrouw Van Velzen (SP):Ik ben erg benieuwd wanneer de heer Wallage dat heeft gemeld. Vandaag
staat een groot opiniërend artikel van hem in de krant waarin hij gewoon
zegt dat er geld bij moet. Dat doet hij net zo concreet als ik in eerste termijn
was.Staatssecretaris Bussemaker:Zo concreet heeft hij het ook tegen mij gezegd. Wij hebben daarbij ook
vastgesteld dat het een kwestie van samenwerking is. De situatie in Groningen
is succesvol, maar er zijn daar zoveel organisaties bij betrokken, dat je
moet kijken hoe een goede, effectieve regeling kan worden gevonden. Ook in
Groningen is er niet alleen een financieel probleem, maar gaat het ook om
organisatorische samenwerking.De vraag waarom nog niet elke gemeente een eigen beleid heeft, had ik
nog niet beantwoord. Uit de effectmeting in het najaar van 2006 onder 248
gemeenten blijkt dat een kwart van de gemeenten een specifiek beleid heeft.
Per 1 januari 2007, bij de invoering van de Wmo, is de bestrijding van
het huiselijk geweld een wettelijke taak geworden van de gemeenten. Het probleem
is dat wij nog niet kunnen zien in hoeverre zij die oppakken, omdat dit deel
moet uitmaken van de beleidsplannen Wmo. Veel gemeenten zijn daarmee bezig,
maar omdat 2007 een overgangsjaar is, hebben wij nog geen totaal overzicht.
Ik ga ervan uit dat het een groeimodel is. De 35 centrumgemeenten doen al
veel aan opvang. Hopelijk kom daar nog een aantal gemeenten bij. Ik ben zeer
bereid om te kijken welke ondersteuning de gemeenten nodig hebben en wat zij
nu al doen. In het kader van het bestuursakkoord worden afspraken met de gemeenten
gemaakt.In geval van kindermishandeling kan ook een huisverbod worden opgelegd.
Dat biedt nieuwe kansen voor preventie en bestrijding van kindermishandeling,
zoals bij oudermishandeling. Degene van wie de dreiging uitgaat, wordt het
huis uit gezet en niet het slachtoffer. Dat slachtoffer kan een kind zijn.
De samenwerking tussen de AMK's en de advies- en steuncentra is van cruciaal
belang. Als er zo'n melding komt, moet bij het AMK worden nagegaan wat daar
bekend is en wat de meest wenselijke vervolgstap is. Als een dreigende en
acute situatie onder de aandacht van het AMK wordt gebracht, kan het de politie
vragen ter plaatse te komen.De algemene beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik herhaal de toezeggingen op die punten waarover de Kamer later geïnformeerd
zal worden.1. De Kamer krijgt tweeënhalf jaar na de inwerkingtreding van de
wet een tussenrapportage.2. De Kamer wordt geïnformeerd over de ministeriële regeling
op basis van artikel 2, eerste lid, van de Wet tijdelijk huisverbod.3. Na ommekomst van de resultaten van de evaluatie van de pilots zal de
staatssecretaris de Kamer informeren over het overleg met betrokken partijen
over de hulpverlening.Ik stel voor, volgende week donderdag te stemmen over het wetsvoorstel
en de ingediende motie.Daartoe wordt besloten.De vergadering wordt van 18.04 uur tot 19.30 uur geschorst.De voorzitter:De minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit heeft mij gevraagd
om voorafgaand aan het debat een mededeling te mogen doen. Ik stel voor, aan
dit verzoek te voldoen.Daartoe wordt besloten.De voorzitter:Ik zal de leden niet de gelegenheid bieden om over deze mededeling vragen
te stellen. Het doen van deze mededeling is slechts een manier om de Kamer
op zo kort mogelijk termijn te informeren. Het woord is aan de minister.Minister Verburg:Voorzitter, dank u wel! Ik wil de Kamer mededelen dat er in het Verenigd
Koninkrijk in het plaatsje Egham een nieuwe uitbraak van mond-en-klauwzeer
is geconstateerd. Egham ligt ongeveer 20 km ten noorden van de plaats waar
de vorige keer MKZ is uitgebroken. De uitbraak is bevestigd met laboratoriumonderzoek.
Nog niet zeker is om welk virustype het gaat.Er is nog geen direct verband vastgesteld met vorige uitbraken. Het desbetreffende
rundveebedrijf is preventief geruimd. De Voedsel- en Warenautoriteit is bezig
met de tracering van bedrijven die in de afgelopen periode "gevoelige"
dieren uit het Verenigd Koninkrijk hebben ontvangen. Zij worden afgesloten
en bezocht. Het gaat om ongeveer dertig bedrijven. Totdat meer bekend is over
deze bedrijven en een eventuele verdere verspreiding in het Verenigd Koninkrijk
of Europa geldt dezelfde maatregel die ik begin augustus heb afgekondigd,
met dien verstande dat ik niet alleen het vervoer rechtstreeks van het bedrijf
naar het slachthuis toesta, maar ook het vervoer via verzamelplaatsen naar
het slachthuis.Ten slotte wil ik erop wijzen dat sommige verschijnselen van mond-en-klauwzeer
lijken op die van blauwtong. Ik heb dierenartsen en veehouders opgeroepen
om extra alert te zijn op de symptomen van mond-en-klauwzeer. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20062007-5340-5370.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl