Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van enkele onderwijswetten in verband met het onderwijs in allochtone levende talen en enkele technische aanpassingen (25176)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1997-1998, pag. 1080-1085

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

18-03-1998

Eerste Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

nr. 22, pagina 1080-1085

03-03-1998

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 25176Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Stemming over het wetsvoorstel Verklaring dat er grond bestaat een voorstel in overweging te nemen tot verandering in de Grondwet, strekkende tot opneming van bepalingen inzake het correctief referendum (25153)Pagina 1039-1039
Presentie en opening (dinsdag 3 maart 1998)Pagina 1037-1037
Behandeling van de wetsvoorstellen: - Regeling van de inwerkingtreding van de algemene maatregel van bestuur van 26 maart 1996 tot wijziging van het Besluit vergunningen koolwaterstoffen continentaal plat 1996 (willekeurige afschrijving) (Stb. 214) (24671); - Regels ter bescherming van het Antarctisch milieu ter uitvoering van het Protocol betreffende milieubescherming bij het Verdrag inzake Antarctica (Wet bescherming Antarctica) (25211)Pagina 1039-1040
Behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 1998 (25600 XVI)Pagina 1040-1064
Herdenking Annemarie Grewel, lid en tweede ondervoorzitter van de Eerste KamerPagina 1037-1039
Behandeling van het wetsvoorstel Verklaring dat er grond bestaat een voorstel in overweging te nemen tot verandering in de Grondwet van de bepalingen inzake de verdediging (25367, R1593)Pagina 1064-1080
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (dinsdag 3 maart 1998)Pagina 1111-1111
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 1998 (25600 XVI)Pagina 1085-1110
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van enkele onderwijswetten in verband met het onderwijs in allochtone levende talen en enkele technische aanpassingen (25176)Pagina 1080-1085
Lijst van besluiten (dinsdag 3 maart 1998)Pagina 1110-1111

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 41 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging
van enkele onderwijswetten in verband met het onderwijs in allochtone levende
talen en enkele technische aanpassingen (25176).De beraadslaging wordt geopend.Voorzitter: PostmaMevrouw Grol-Overling (CDA):Voorzitter! Alleen de titel van dit wetsvoorstel, Wijziging van enkele
onderwijswetten in verband met het onderwijs in allochtone levende talen,
is al een reflectie waard, want wat toch is een allochtone taal? Ik dacht
dat het bijvoeglijk naamwoord "allochtoon" veeleer bij mensen hoort en wel
om aan te geven dat het niet om autochtonen gaat. Het woord "allochtoon" wordt
in Nederland niet voor alle niet-Nederlanders gebruikt, maar meer speciaal
voor medelanders uit het mediterrane of het Caribische gebied. De Engelse,
Duitse of Franse kinderen die hier in ons land onderwijs volgen worden uitdrukkelijk
niet bedoeld. Het gaat dus om onderwijs in enkele talen die door allochtonen
in Nederland worden gebruikt.Op zichzelf is het een goede zaak dat kinderen tijdens hun eerste schooljaren
extra onderwijsbegeleiding krijgen in hun moedertaal. Dat voorkomt achterstand
en het geeft ook een soepelere overgang van thuis naar school. Een goede zaak
achten wij ook dat dit onderwijs buiten de normale lesuren kan worden gegeven.
Zo hoeft een allochtone leerling geen waardevolle lessen te missen in andere
vakken. Wij hebben ook waardering voor de hier geboden mogelijkheid om in
meer talen dan alleen Turks en Marokkaans dit OALT aan te bieden. Het zal
wel lastig zijn om voldoende leerlingen te vinden voor Spaans, Portugees,
etc., dus wellicht is de uitbreiding van de doelgroep toch een fictie. Ik
kom nu tot enige punten waarover mijn fractie zorg heeft.Ook niet-onderwijsinstanties zullen OALT mogen aanbieden. Hoe kunnen gemeenten
de pedagogisch-didactische en inhoudelijke kwaliteit van deze onderwijsgevenden
beoordelen?De onderwijsinspectie wordt belast met het toezicht, aldus de memorie
van antwoord. De vraag is of van dit toezicht veel terecht zal kunnen komen,
gezien de buitenschoolse tijden waarop dit onderwijs gegeven zal worden: op
zaterdagmorgen of door de week laat in de middag. Verder is er natuurlijk
het taalprobleem, want de inspecteur zal deze talen in het
algemeen niet machtig zijn.In het Onderwijsblad van 24 januari jongstleden wordt René Appel
geciteerd, hoogleraar Nederlands als tweede taal aan de universiteit van Amsterdam:
"De ironie is dat het risico op verspreiding van ongewenste ideologieën
met OALT alleen maar groter wordt. Men was daar eigenlijk altijd al bang voor.
Daarom verdween ook de 'c' van cultuur uit OETC – het onderwijs in eigen
taal en cultuur – zoals het onderwijs in eigen taal ook nog een tijd
heette."Ook andere onderwijsbladen wijzen op het risico van infiltratie door fundamentalisten
en andere ongewenste groeperingen. De memorie van antwoord heeft onze zorg
over verkeerde invloeden niet helemaal weggenomen. Wij vragen dan ook bijzondere
aandacht voor een optimaal toezicht om risico's te voorkomen. Ik geloof dat
de staatssecretaris dit monitoring noemt. De naam vind ik niet zo belangrijk,
als er maar heel goed op wordt gelet dat hier geen verkeerde dingen gebeuren,
want dan is het goede doel achterhaald door iets slechts.Dan is er nog de overheveling van de verantwoordelijkheid voor de opzet
van dit onderwijs van het bevoegd gezag van de school naar de gemeente. Dit
vereist weer een nieuwe samenwerkingsvorm, en is dus weer een belasting van
schooldirecties in de verdeling en toekenning van faciliteiten. Die directies
moeten steeds meer vergaderen.Verder rijst de vraag, hoelang men allochtoon blijft. Geldt dit voor de
derde generatie evenzeer als destijds voor de eerste gastarbeiders? Zou het
OALT-geld niet mede kunnen worden aangewend voor initiatieven zoals het blad
Schoolbestuur van februari beschrijft, namelijk de ouderparticipatie?Ten slotte nog een financieel punt: de doelgroep wordt uitgebreid. Maar
komt dat ook tot uitdrukking in de toekenning van een hogere financiële
bijdrage? De onderwijsbond-CNV spreekt over een mogelijk muziekschoolmodel,
dus een apart instituut voor OALT. Hoe denkt de staatssecretaris daarover?Mevrouw Schoondergang-Horikx (GroenLinks):Voorzitter! In het voorlopig verslag heeft GroenLinks kritische vragen
gesteld over uitvoering van en controle op deze wet. Mijn fractie ging akkoord
met decentralisatie van dit onderwijs naar de gemeenten. Na ontvangst van
de memorie van antwoord heb ik een ronde gehouden langs onderwijswethouders
in gebieden met veel allochtone schoolkinderen, met als gevolg dat mijn aanvankelijke
scepsis is omgeslagen in een regelrechte afwijzing van dit wetsvoorstel. Ik
zal een bloemlezing geven van wat ik ben tegengekomen.Decentralisatie naar de gemeenten gaat niet ver genoeg. Er is geen mogelijkheid
voor integratie van allochtone talen in het normale onderwijs. Onderwijs in
allochtone talen heeft dus een negatieve benadering gekregen. Er is totaal
geen rekening gehouden met de grote verschillen per school. Je hebt hele zwarte
scholen, je hebt witte scholen, maar daarover gaat dit wetsvoorstel niet,
en je hebt daartussen allerlei gradaties.Er ontbreken essentiële voorwaarden die het Rijk zou moeten stellen,
zoals onderwijs in schoolverband en voldoende financiering. Dan aandacht voor
de uren waarop het onderwijs moet worden gegeven. Voor de onderbouw is er
misschien nog wel mogelijkheid om OALT in te passen in het reguliere onderwijs.
De OETC-leerkrachten zijn nu onderdeel van het schoolteam, maar voor de bovenbouw
moet het allemaal buiten de schooluren om, in een verlengde schooldag. Iedereen
wil natuurlijk les, aansluitend aan de huidige schooluren. Dat wordt een onmogelijke
opgave, zeker voor scholen waar de populatie voor 80 à 100% uit zwarte
leerlingen bestaat!Het OALT-geld kan geheel worden geïnvesteerd in taalondersteuning
van allochtone leerlingen in de eerste vier schooljaren. Die mogelijkheid
wordt ook in de memorie van antwoord genoemd. In dat geval blijft er niets
over voor cultuuronderwijs in de volgende vier schooljaren. Is dat niet in
tegenspraak met het doel van deze wet, namelijk onderwijs in de eigen cultuur?Financiering van de uitbreiding van taalgroepen is een volgende punt.
Voor onderwijs in nieuwe taalgroepen is 10 mln. uitgetrokken. Dit lijkt heel
wat, maar de staatssecretaris weet ook dat er in Amsterdam alleen al 160 taalgroepen
bestaan. Al zal daarvan maar een fractie in aanmerking komen voor onderwijs
in het kader van dit wetsvoorstel, dan nog is 10 mln. voor het hele land,
wat 1 mln. is voor Amsterdam, een lachertje. Dat lijkt op het voorhouden van
een worst, waar je niet aan mag komen.De mogelijkheid van onderwijs in allochtone talen buiten schoolverband,
al blijft het onder verantwoordelijkheid van het bevoegd gezag, is een knelpunt.
Mijn partijgenoot Rabbae heeft in de Tweede Kamer zijn uiterste best gedaan
om zijn verontrusting over dit onderdeel van de wet, over de mogelijkheid
van ongewenste beïnvloeding door de thuislanden, over te brengen. Tevergeefs.
GroenLinks stelde in het voorlopig verslag de vraag hoe de onderwijsinspectie
haar verantwoordelijkheid waar kan maken indien dit onderwijs in een moskee
wordt gegeven. De memorie van antwoord wijst mijn fractie erop, dat niet de
onderwijsinspectie verantwoordelijk is voor de kwaliteit van het onderwijs
maar dat dit het bevoegd gezag is. Ik citeer: "De inspectie is belast met
de uitoefening van het toezicht op het onderwijs en de deugdelijkheid ervan;
zij doet dit in het bijzonder door toe te zien op de naleving van de wettelijke
voorschriften." Een formeel correcte correctie, voorzitter, maar het zou nog
correcter zijn geweest als de staatssecretaris ook antwoord had gegeven op
de gestelde vraag hoe de inspectie haar taken waar kan maken bij onderwijs
gegeven in een moskee. In gewone situaties is de macht van de inspectie al
niet erg groot – dat is ook niet verwonderlijk als dat toezicht voornamelijk
bestaat uit toezicht op de naleving van de wettelijke voorschriften –
laat staan in zulke uitzonderlijke situaties. Ik herhaal mijn vraag: hoe kan
de inspectie haar functie waarmaken bij OALT gegeven in een moskee?Aan de staatssecretaris heb ik ook nog de volgende vraag. Op basis waarvan
kan het bevoegd gezag een aanbod van een aanbieder weigeren? Kan een instelling –
voor de duidelijkheid noem ik maar weer een aan een moskee verbonden instelling –
buiten een uitnodiging van de gemeente om een aanbod doen voor het verzorgen
van OALT? Wat zijn de criteria daarbij, behalve kwaliteitseisen, waarop zo'n
aanbod moet worden beoordeeld? Kan een gemeente een aanbod
tot het verzorgen van onderwijs weigeren als er redenen zijn om aan te nemen
dat in dat onderwijs ongewenste beïnvloeding zal plaatsvinden?In de wet is geen evaluatie opgenomen, maar het lijkt toch wel zinnig
om onderzoek te doen naar de effecten van een verlengde schooldag. Is de staatssecretaris
bereid tot het doen van zo'n onderzoek?Het laatste bezwaar dat ik tegenkwam bij mijn ronde was het bezwaar dat
de invoeringstijd veel te kort is. De personeelsformatie voor het schooljaar
1998-1999 is nu al vastgesteld en voor het aanstaande schooljaar kunnen het
lesrooster en de personeelsformatie niet meer worden aangepast.Ten slotte wil ik de staatssecretaris deelgenoot maken van de gedachte
die ik allerwegen tegenkwam. Er zal, omdat leerkrachten niet mogen worden
ontslagen, op korte termijn door dit wetsvoorstel niet veel veranderen.Staatssecretaris Netelenbos:Mijnheer de voorzitter! Ik dank mevrouw Grol-Overling en mevrouw Schoondergang-Horikx
voor de opmerkingen die zij hebben gemaakt.Mevrouw Grol-Overling heeft gevraagd wat nu precies moet worden verstaan
onder de term "allochtone levende talen". Die term komt voort uit de nota
"Ceders in de tuin" die door een adviesgroep is geschreven. Zij onderscheidde
allochtone levende talen van de autochtone Nederlandse taal en de talen die
hier door autochtone Nederlanders wordt gesproken, zoals het Fries. Er wordt
niet alleen gekeken naar de taal van de traditionele migranten. Gemeenten
kunnen ook kijken naar alle andere niet-Nederlandse talen die worden gesproken
door mensen die een andere moedertaal spreken. Als men dat zou willen zou
men bijvoorbeeld kunnen kiezen voor Berbers in plaats van Arabisch of voor
Koerdisch in plaats van Turks. Dat zijn keuzes die worden gemaakt aan de hand
van de moedertaal die leerlingen spreken en de cultuur die bij die moedertaal
past, vanuit cultuurpolitieke overwegingen. Het begrip is dus voortgekomen
uit de nota Ceders in de tuin en is verder ontwikkeld op de universiteiten
van Tilburg en Nijmegen. Ik heb er in het begin ook erg aan moeten wennen,
maar hierdoor wordt de persoon van de allochtoon naast de persoon van de autochtoon
geplaatst.Ik ben blij dat mevrouw Grol het met ons eens is dat kinderen in de onderbouw
eerst de eigen taal kunnen gebruiken als ondersteuning van de Nederlandse
lessen. Dit gebeurt overigens nu al en dit wordt met dit wetsvoorstel gecontinueerd.
Als het een eigen programma wordt in de eigen taal en in de eigen cultuur,
zal dit een plaats krijgen in de verlengde schooldag, omdat het programma
van de basisschool op zichzelf al overvol is. Als er een extra vak aan toegevoegd
wordt – dit gebeurt met het onderwijs in de eigen taal – moet
er ook extra tijd voor beschikbaar zijn.De geschiedenis van het OETC leert dat de betrokken kinderen vaak grote
leerachterstanden in het Nederlandse onderwijs hebben. Dit is een reden te
meer om extra tijd uit te trekken voor dit aparte onderwerp. Dit maakt de
organisatie voor de school inderdaad lastig. Ik wijs er echter op dat een
school met veel allochtone leerlingen van één taalgroep dit
onderwijs vrij gemakkelijk vorm kan geven. Een dergelijke school hoeft niet
alleen voor de extra taalles een schooldag te verlengen, maar kan tevens andere
vakken daarin onderbrengen.Overigens wordt nu op scholen met leerlingen met veel verschillende talen
geen OETC gegeven. In de Bijlmermeer zijn er scholen waarop leerlingen van
tachtig verschillende taalgroepen zitten. In dat geval is er geen OETC. Bij
het versterken van de eigen taal wordt sterk rekening gehouden met het vertrekpunt.Voorzitter: Korthals AltesStaatssecretaris Netelenbos:Voorzitter! Mevrouw Grol veronderstelde dat het voor een school moeilijk
is om voldoende leerlingen te vinden die bijvoorbeeld Spaans of Portugees
spreken. In veel gemeenten zal dit inderdaad het geval zijn, maar er zijn
ongetwijfeld uitzonderingen. In Rotterdam is er bijvoorbeeld veel behoefte
aan onderwijs in het Kaapverdisch, omdat daar veel mensen wonen die deze taal
spreken. Ik noem het voorbeeld van het onderwijs in de Chinese taal. Dat heeft
aangetoond dat het verantwoord is om het onderwijs in de eigen taal buiten
de school te organiseren. De Chinese bevolkingsgroep heeft dit altijd zelf
moeten betalen en dat zal straks veranderen. De betrokkenen zijn daar natuurlijk
heel blij mee. Er is straks ook ruimte om het onderwijs in Surinaamse en Antilliaanse
talen te financieren. Dat zal vermoedelijk de grootste groep zijn. De desbetreffende
organisaties willen dit onderwijs ook heel graag. Zij zullen de gemeenten
daar zeker op aanspreken.Ik kan mevrouw Grol geruststellen op het punt van de inspectie. Dat het
onderwijs na 15.30 uur en ook op zaterdag wordt gegeven, betekent nog niet
dat er geen toezicht van de inspectie is. Nergens staat dat de inspectie na
de reguliere schooltijden geen taak meer heeft. Het is zeker de bedoeling
dat de inspectie toezicht houdt op de kwaliteit van het OALT.Mevrouw Schoondergang heeft haar verbazing erover uitgesproken dat de
inspectie voornamelijk toezicht houdt op de naleving van de wettelijke voorschriften.
Voorzitter! Dat spreekt voor zichzelf. Het zou raar zijn als een staatsinspectie
toezicht houdt op iets dat niet bij wet geregeld is. In dat geval kan de inspectie
een eigen beleid ontwikkelen en komt zij ongetwijfeld in aanvaring met de
medewetgever. Ik denk niet dat de volksvertegenwoordiging het ermee eens is
als de inspectie, de minister of de staatssecretaris op eigen houtje additionele
regels stelt. Het is formeel juist dat de inspectie uitsluitend toezicht houdt
op de zaken die bij wet zijn geregeld. In het kader van dit wetsvoorstel wordt
een aantal kwalitatief belangrijke zaken geregeld, zoals de bevoegdheden van
degenen die het onderwijs geven en de ontwikkeling van leermiddelen. Het staatstoezicht
zal daarop dan ook van toepassing zijn.Mevrouw Schoondergang heeft voorgelegd dat het onderwijs ook kan worden
gegeven buiten de schoolorganisatie, bijvoorbeeld in het muziekschoolmodel.
Mevrouw Grol vroeg daar ook naar. Ik ben daarvoor, als men dat een makkelijke
manier van organiseren vindt. Wij hebben het wel eens het huis van talen genoemd.
Het zou toch heel mooi zijn als je in je gemeente zo'n huis hebt. Dat kan
echt een cultureel centrum in een gemeente zijn. De inspectie heeft daar toegang.
Dat regelt deze wet. Hetzelfde geldt voor andere organisaties. Stel dat migrantenorganisaties
dit onderwijs zelf ter hand nemen. Dan geldt precies hetzelfde
voorschrift als nu. Migrantenorganisaties kunnen nu ook een eigen school stichten.
Het toezicht wordt ook daarvoor geregeld. Is dat niet het geval, dan moet
de subsidie worden ingehouden. Blijkt bijvoorbeeld dat de inspectie geen toegang
heeft – het onderwijs wordt bijvoorbeeld in een moskee gegeven –
dan is dat niet overeenkomstig de eisen van de wet en dan stopt de subsidieverlening.
Wij monitoren dat. Daardoor kunnen wij zien of het daadwerkelijk problemen
oplevert. Is dat het geval, dan moet daar een sanctie op volgen. Dat probleem
is in feite dus niet anders dan nu.Met collega Rabbae heb ik aan de overkant een discussie gevoerd over de
vraag of het mogelijk is tegen organisaties die sterke banden hebben met moederlanden
en de jongeren bijvoorbeeld niet altijd juist beïnvloeden, maatregelen
te nemen opdat dit niet gebeurt. In het wetsvoorstel zit juist een dubbelcheck
op dit soort ontwikkelingen. Hoe gaat het namelijk bij het stichten van een
school? Je meldt je aan met een voldoende aantal leerlingen. Behoor je tot
een richting – straks willen wij dat begrip nog schrappen – dan
krijg je toestemming om een school te stichten. Vervolgens ziet de inspectie
toe op het naleven van de wettelijke voorschriften. Daarbij wordt via het
toezicht in de gaten gehouden of in de school gebeurt wat er moet gebeuren.
Volgens dit wetsvoorstel kan de gemeente een niet-onderwijsorganisatie –
het buurthuis of de migrantenorganisatie – toestemming geven om activiteiten
rond OAT te starten. Dat vindt dus naast het staatstoezicht plaats. Dat betekent
dat de gemeentelijk overheid een extra check op de validiteit van zo'n organisatie
kan plegen. Er zijn dus twee overheden die kunnen bezien of het onderwijs
in eigen taal in goede handen is. Ik begrijp dat hierover zorgen bestaan,
maar die zorg hoeft er niet uitdrukkelijk te zijn. Zij kan zelfs nog minder
zijn dan onder normale condities. Ik vraag erkenning voor de wijze waarop
dit in de wet is uitgewerkt. Die zorg is terecht en reëel, maar er zit
een dubbelslot op dit type van ontwikkelingen – er is staatstoezicht
en de gemeente speelt een rol – dat natuurlijk niet moet voorkomen.
Het gaat immers om jongeren. Ik ben van mening dat door de verlengde schooldag
goed gekwalificeerd onderwijs in eigen taal gegeven kan worden. Nu vinden
heel veel activiteiten op de verlengde schooldag zonder enig staatstoezicht
plaats. Ook dat moeten wij niet onderschatten. Veel kinderen krijgen les in
bijvoorbeeld Arabisch of Turks op een niet via dit soort regelingen gecontroleerde
wijze.Mevrouw Grol heeft gevraagd hoe lang iemand allochtoon blijft. De wet
spreekt zich daar niet over uit. Dat betekent dat de gemeente zelf kan bepalen
welke groepen zij in aanmerking wil laten komen voor onderwijs in de eigen
taal en cultuur. Het is aan de gemeenten om daar keuzen in te maken. De huidige
wetgeving spreekt zich uit over twee generaties. Iemand is uit de huidige
OETC-wetgeving als hij in de derde generatie terecht is gekomen. Dat werd
overigens niet in praktijk gebracht, maar zo luidde wel de wettelijke regeling.
Er is juist bij de derde generatie migranten een grote behoefte aan onderwijs
in de eigen taal en cultuur. Het is dus aan de gemeenten om daarover standpunten
in te nemen. Mevrouw Grol vroeg of het geld dan niet beter kan worden besteed
aan ouderparticipatie. Dat vind ik niet. Het gaat hier om een eigen taal-
en cultuurbeleid. Daarnaast kan de gemeente in het kader van het volwassenenonderwijs
of de achterstandsbestrijding programma's ontwikkelen voor ouders. Dat gebeurt
in de praktijk heel vaak.Mevrouw Schoondergang heeft gezegd dat er in Amsterdam wel 160 taalgroepen
zijn. 160 lijkt mij wat veel, ik hoor vaak 80. Dat zijn in ieder geval zeer
veel taalgroepen. Zij krijgen belachelijk weinig geld volgens mevrouw Schoondergang.
De gemeente Amsterdam krijgt nu 16 mln. voor onderwijs in eigen taal. De ministeriële
regeling voor de nieuwe verdeling is net ontworpen, dus die ken ik, maar de
gemeente Amsterdam kon deze nog niet kennen. Daarbij krijgt de gemeente Amsterdam
nog ongeveer 1,9 mln. extra. Ik ben van mening dat de gemeente Amsterdam met
17,9 mln. een redelijk programma kan aanbieden, als zij dat verstandig doet
en als zij een eigen bijdrage vraagt van de groepen die dat kunnen betalen,
want ook dat kan. Ik vind dat je niet kunt zeggen dat een bedrag van deze
omvang een irreëel bedrag is. Daar kun je echt goed beleid mee voeren,
mits je er bestuurlijk voor gaat staan.Door mevrouw Schoondergang is gevraagd of de invoeringstijd niet te kort
is. Ik ben van mening dat dit niet het geval is. Er zit een stapsgewijze invoering
in het wetsvoorstel. De gemeenten weten door de nota over lokaal onderwijsbeleid
van 1995 dat de wet veranderd zou worden. In de gedachtevorming en in het
praten met migrantenorganisaties kon men er al op studeren hoe wij dat in
de praktijk zouden willen doen. Men kan per 1 augustus van dit jaar beginnen
met de 50-urenbepaling in de nieuwe regeling onder te brengen. Volgend jaar
moet de hele populatie van onderwijs in eigen taal ondergebracht zijn in de
nieuwe regelgeving. Dat gesprek wordt ook gevoerd met de Vereniging van Nederlandse
gemeenten. Ik ben van mening dat wij niet te laat zijn, omdat men zijn plan
al heeft getrokken. Dat is niet het geval. Het is nu begin maart en de formaties
heeft men niet voor mei bepaald.Mevrouw Grol-Overling (CDA):Voorzitter! Ik dank de staatssecretaris voor haar antwoord. Heb ik goed
begrepen dat het gaat om alle moedertalen die anders zijn dan Nederlands;
niet alleen om mensen uit het mediterrane en het Caribisch gebied, maar veel
ruimer, dus ook eventueel Duitse of Amerikaanse kinderen? Dat vind ik prima.
Ik wil ook benadrukken dat voor mijn fractie vooral de onderbouw van belang
is. Ik hoorde mevrouw Schoondergang wat bezwaar maken over de toestanden bij
de bovenbouw, maar ik dacht dat deze niet zozeer aan de orde waren. Misschien
wil de staatssecretaris hier nog nadere helderheid over geven.De staatssecretaris heeft gezegd dat er in Rotterdam behoefte was aan
Kaap-Verdiaans en in andere plaatsen aan Chinees, enz. Ik denk dat het een
heel goed idee is om dat soort talen toe te voegen. Als je dat gaat doen,
krijg je wel concentratie van lessen en daarmee ook een vervoersprobleem.
Is daar financieel in voorzien?Ik was zeer blij met de mededeling dat het muziekschoolmodel zou kunnen.
Het lijkt mij heel aardig om te proberen een taalhuis tot stand te brengen.
Dat zal kleine gemeentes ook niet gegeven zijn, maar misschien
zou het hier of daar wel kunnen.Ik heb begrepen dat mijn vraag hoelang een mens allochtoon blijft, niet
zo relevant meer is, nu dit onderwijs toch wordt uitgebreid tot een veel grotere
doelgroep.De CDA-fractie zal gaarne steun geven aan dit wetsvoorstel.Mevrouw Schoondergang-Horikx (GroenLinks):Voorzitter! Ik wil nog een paar punten opnemen met de staatssecretaris.
Op mijn opmerking dat het op bijna 100% zwarte scholen eigenlijk niet te doen
is om aansluitend op de huidige lesuren lessen in allochtone talen te geven,
heeft de staatssecretaris gezegd: als je de schooldag verlengt om dat onderwijs
te geven, kan je dat in je hele programma verwerken. Je kunt er dus ook 's
morgens om negen uur mee beginnen. Als dat zo is, dan is dat inderdaad een
pluspunt van deze behandeling.Ik zou graag meer horen van de staatssecretaris over de mogelijkheid dat
het geld helemaal besteed wordt in de eerste vier schooljaren en dat er geen
geld meer overblijft voor de tweede fase in het onderwijs, de bovenbouw. Is
dat nou wel helemaal de bedoeling? Het is wel een variant die circuleert.Ik ben blij te horen dat Amsterdam in plaats van 1 mln. 1,9 mln. extra
krijgt voor de uitbreiding van de taalgroepen. Dat is dus mooi meegenomen.Wij blijven toch van mening verschillen over het onderwijs gegeven buiten
schoolverband. Over één ding heb ik in ieder geval meer duidelijkheid
gekregen en dat is dat er altijd nog de mogelijkheid is om de subsidie in
te trekken als de inspectie belemmerd wordt in haar taak om toezicht te houden
op het onderwijs gegeven buiten schoolverband. Wij blijven van mening verschillen
over de situatie in de islamitische school, en wel over de vraag of er op
het onderwijs in allochtone talen buiten schoolverband meer toezicht is dan
op het gehele onderwijs in de islamitische school. Ik denk het niet.Vervolgens heb ik een vraag gesteld over een kwestie die echt leeft in
het veld. Kan een gemeente of een school een aanbieder weigeren om onderwijs
te geven, als die wel voldoet aan de kwaliteitseisen, want dat is een criterium,
maar als het gerede vermoeden bestaat dat er ongewenste beïnvloeding
plaatsvindt in het onderwijs? Op die vraag wil ik graag een antwoord hebben.Ook wil ik graag meer weten over de effecten van de verlengde schooldag.
Komt daar een onderzoek naar? Dan wil ik nog reageren op de opmerking van
de staatssecretaris dat die scholen tijd genoeg hebben gehad omdat dit onderwerp
al langer aan de orde is. Je kunt toch geen mensen aantrekken als een wetsvoorstel
nog niet is aangenomen? Daar verschillen wij misschien ook over van mening,
maar ik denk dat dit niet kan.Staatssecretaris Netelenbos:Voorzitter! Ik dank mevrouw Grol voor de steun die zij heeft uitgesproken
voor dit wetsvoorstel. Ik ben blij dat zij het plezierig vindt dat de definitie
veel ruimer is dan alleen maar de mediterrane talen.Mevrouw Grol heeft gezegd dat zij de onderbouw erg belangrijk vindt en
mevrouw Schoondergang heeft gevraagd hoe het zit met de bovenbouw. Het is
nu zo dat een schoolorganisatie kiest of iemand die onderwijs in de eigen
taal geeft, werkt als taalondersteuner of dat er onderwijs in de eigen taal
wordt gegeven als een apart curriculum naast het curriculum van de basisschool.
Scholen maken daar keuzen in. Er is in de loop van de tijd een bepaalde praktijk
gegroeid en je ziet dat men in de onderbouw met taalondersteuning werkt met
de OETC-leerkracht en dat men in de bovenbouw een apart programma geeft. Die
situatie wordt met dit wetsvoorstel eigenlijk bestendigd, met dien verstande
dat het geven van die extra taal extra tijd vraagt en die zit dan in de verlengde
schooldag.Dat betekent dat de gemeente vooraf bepaalt voor welke taalgroepen zij
zich gaat inspannen, want een gemeente kan natuurlijk niet iedere taalgroep
bedienen. De gemeente voert overleg met de schoolbesturen en de ouders van
de leerlingen die aangewezen zijn als taalgroep over de vraag wat de preferenties
zijn, want ouders hebben daar natuurlijk ook meningen over en die moet je
daar ook bij betrekken. De angst dat er geen ruimte meer is voor de bovenbouw
is volgens mij onterecht. Daar geloof ik niets van. Men moet op overeenstemming
gericht overleg voeren met de schoolbesturen. Dat artikel dat zich verhoudt
tot artikel 23 van de Grondwet is ook erg belangrijk. Ik zeg wel eens vaker
dat er in het onderwijs veel angsten worden geleden die vaak niet uitkomen.
Men moet in goed overleg kijken hoe men dat organiseert.Dit wetsvoorstel treft geen regeling voor de vervoersproblemen die kunnen
ontstaan. Het is natuurlijk wel aan de gemeenten om zich af te vragen of zij
dat willen. Het wetsvoorstel verbiedt het niet, maar het is niet opgenomen
als uitdrukkelijk aandachtspunt.Wat het muziekschoolmodel betreft, wijs ik erop dat de gemeente Gouda
daarmee al aan het werk is. Die gemeente is al enige tijd in overleg met migrantenorganisaties
over de start van een taalschool. De gemeente is ook zeer blij met de mogelijkheid
die nu wordt geboden. Zo zie je hier en daar al initiatieven die invulling
geven aan deze nieuwe gedachte. Gouda, een middelgrote stad, heeft dat nu
opgepakt en geeft daardoor een mooi voorbeeld van hoe het ook anders kan.Dan resten mij nog antwoorden op een aantal opmerkingen van mevrouw Schoondergang.
Inderdaad moet een 100% "zwarte school" (een wat naar woord, maar iedereen
weet waar wij het over hebben) het programma verlengen als onderwijs in eigen
taal wordt gegeven. Dat hoeft echter niet te betekenen dat het eigentaalonderwijs
altijd om half vier 's middags moet worden gegeven. Aan het eind van de dag
is het meestal beter om kinderen actief bezig te laten zijn: handvaardigheid,
muziek, creatieve vorming, dans, drama, lichamelijke opvoeding en dergelijke.
Al die vakken lenen zich vaak beter voor de middag dan voor de ochtend. De
schoolorganisatie kan zelf bezien op welk moment eigentaalonderwijs het beste
kan worden gegeven. Wanneer een school één of twee docenten
heeft die deze taalgroep verzorgen, is het duidelijk dat niet alle kinderen
om half vier les kunnen krijgen en mag een school keuzes maken. Een school
met een concentratie van een bepaalde taalgroep kan ook meer en gemakkelijker
organiseren. Dat is nu al zo en dat wordt straks niet anders.Vervolgens de opmerking over het buiten schoolverband organiseren van
onderwijs in eigen taal. Wanneer onderwijs in allochtone levende talen wordt
gegeven, is duidelijk de onderwijskwaliteitszorg aan de orde. De locatie "school"
hoeft niet altijd zelf het onderwijs te geven, maar de kwaliteitszorg van
het onderwijs is steeds aan de orde wanneer op dit budget onderwijs wordt
georganiseerd. Als een buurthuis stelt dat men het daar gemakkelijker kan
organiseren, of wanneer een migrantenorganisatie een stichting in het leven
roept voor dit onderwijs, kan de school dit helpen financieren. Bij de Chinese
bevolkingsgroep ligt dit volstrekt voor de hand. Die doet dat nu al en waarom
zouden wij dat willen veranderen? In ieder geval is in dat geval de onderwijskwaliteitszorg
aan de orde en ik zie niet wat daar zo bedreigend aan zou zijn, anders dan
tot nu toe. Natuurlijk moeten wij waakzaam zijn op ongewenste ontwikkelingen;
ik ben de eerste om dat te onderstrepen. Echter, de voorgelegde wet maakt
dat niet minder mogelijk dan tot nu toe. Eerder maakt deze wet het beter mogelijk,
omdat een extra overheid toezicht kan houden en kan nagaan of organisaties
die met jongeren gaan werken, ook valide zijn en echt de beste bedoelingen
hebben. Als een gemeente die bijvoorbeeld de Turkse taalgroep heeft aangewezen
als preferente groep, vervolgens een aanbod krijgt van een organisatie, maar
die gemeente wil het liever via de eigen scholen doen en dus niet uitbesteden,
dan kan ze daar ook voor kiezen. De wet plaatst de gemeente in volle vrijheid
waar het gaat om het toedelen van financiële middelen. In de praktijk
zullen trouwens, omdat wordt gestart vanuit een gevestigde situatie, de mensen
die nu op scholen en bij bevoegde gezagen op dit vlak werken, dat nog lang
blijven doen. Er zijn ook gemeenten, zoals de stad Utrecht, die alle OALT-docenten
zelf in dienst hebben. Dat kan men ook continueren, als men dat wil.Ten slotte de vraag over onderzoek naar de verlengde schooldag. In het
wetsvoorstel is het monitoren van de ontwikkeling geregeld. Wij kunnen dus
goed volgen hoe een en ander zich ontwikkelt en kunnen ook de rechtmatigheid
en de doelmatigheid van het besteden van financiële middelen toetsen.
De problemen waar men voor komt te staan bij de invulling van de verlengde
schooldag, en eventuele oplossingen voor die problemen zullen dus vanzelf
naar voren komen uit de monitoring. Dat lijkt mij voldoende inzicht te geven
aan een ieder die wil weten hoe een en ander gaat.De beraadslaging wordt gesloten.Het wetsvoorstel wordt zonder stemming aangenomen.De voorzitter:De aanwezige leden van de fractie van GroenLinks wordt conform artikel
121 van het Reglement van orde aantekening verleend, dat zij geacht willen
worden zich niet met het wetsvoorstel te hebben kunnen verenigen.De vergadering wordt van 19.55 uur tot 21.25 uur geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-19971998-1080-1085.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl