Noot 1 pamflet 'De zekerheid van werk' bij pag. 2134, noot 2 'Heerlijk, helder Hollands' en 'Van aanrecht naar baanrecht' bij pag. 2141 en noot 3 antwoorden van de minister van Verkeer en Waterstaat op vragen gesteld in de eerste termijn van de behandeling van de begroting van Verkeer en Waterstaat en van het Infrastructuurfonds voor 2006 bij pag. 2142
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2005-2006, pag. 2183-2206

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

15-12-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

nr. 31, pagina 2183-2206

07-12-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in vergadering

Behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het ministerie van Verkeer en Waterstaat (XII) voor het jaar 2006 (30300 XII) en het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Infrastructuurfonds voor het jaar 2006 (30300 A)Pagina 2141-2181
Regeling van werkzaamheden (woensdag 7 december 2005)Pagina 2130-2131
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter terzake gedane voorstellen (woensdag 7 december 2005)Pagina 2181-2182
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (XV) voor het jaar 2006 (30300 XV) en het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Spaarfonds AOW voor het jaar 2006 (30300 E)Pagina 2131-2141
Behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (XV) voor het jaar 2006 (30300 XV) en het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Spaarfonds AOW voor het jaar 2006 (30300 E)Pagina 2107-2130
Noot 1 pamflet 'De zekerheid van werk' bij pag. 2134, noot 2 'Heerlijk, helder Hollands' en 'Van aanrecht naar baanrecht' bij pag. 2141 en noot 3 antwoorden van de minister van Verkeer en Waterstaat op vragen gesteld in de eerste termijn van de behandeling van de begroting van Verkeer en Waterstaat en van het Infrastructuurfonds voor 2006 bij pag. 2142Pagina 2183-2206
Presentie en opening (woensdag 7 december 2005)Pagina 2107-2107

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 454 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Noot 1 (zie blz. 2134)DE ZEKERHEID VAN WERKPamflet voor een flexibele arbeidsmarkt met nieuwe banenFatma Koşer Kaya«We live in an era of creative destruction. The
new order grows out of the old by destroying the old ways of producing goods
and trading. This is an era of greater risk and return. The modern welfare
state even at its newly «reformed» level is maladapted to this
new world economy because it discourages risk taking and efficient adaptation
by providing «social insurance» to preserve the status quo at
precisely the time when many old economic practices are no longer productive».James Heckman (2003), winnaar van de Nobelprijs voor economie in 2000InhoudInleidingGlobaliseringFlexibilisering van arbeidsrelatiesResultaatgericht werkgelegenheidsbeleidDe D66-voorstellen op een rijEen soepeler ontslagrechtMeer ruimte voor uitzendwerkAfschaffen CWI en UWVReïntegratiemiddelenUitvoering sociale zekerheid en arbeidsmarktbeleidBijlage 1: Het huidige ontslagrechtBijlage 2: De dichtgeregelde uitzendbrancheLiteratuurDoor: Fatma Koşer Kaya, D66-woordvoerder Sociale
Zaken en Werkgelegenheid en Marcel de Ruiter, beleidsmedewerker Tweede-Kamerfractie
D66Uitgave: D66 Tweede-Kamerfractie, december 2005InleidingWat is belangrijker? De zekerheid binnen een baan, of de zekerheid dat
als je je baan verliest je snel weer een nieuwe kunt vinden? D66 kiest voor
een flexibele arbeidsmarkt, omdat dat de zekerheid biedt veel mensen snel
aan de slag kunnen.D66 is er niet alleen voor de insiders op
de arbeidsmarkt. Eén van de belangrijkste uitdagingen is juist om deoutsiders een kans te geven op een baan en om tweedeling
op de arbeidsmarkt tegen te gaan. Daarbij durft D66 te kiezen. Wij stellen
voor, om het ontslagrecht te versoepelen en te vereenvoudigen. Dat maakt het
voor werkgevers aantrekkelijker om mensen snel in dienst te nemen.Niemand slaagt er zo goed in mensen te reïntegreren op de arbeidsmarkt
als de uitzendbureaus. Voor hen willen wij minder strenge regels, opdat zij
optimaal hun werk kunnen doen en kunnen bijdragen aan de broodnodige flexibiliteit. Tegelijkertijd zien we dat de instrumenten die de overheid zelf in het
leven heeft geroepen om mensen te reïntegreren onvoldoende presteren,
terwijl de kosten hoog zijn. Zonder aantoonbaar macro-economisch werkgelegenheidsresultaat
is het zinniger om het geld van reïntegratieprojecten te besteden aan
een lagere belasting op arbeid. Daarvan weten we immers zeker dat het werk
oplevert. Het beschikbaar maken van voldoende banen op elk niveau biedt de
beste kans op deelname aan de arbeidsmarkt van zoveel mogelijk mensen.Omdat we de uitvoering van de WW aan de gemeenten overlaten en al eerder
in het kader van de WIA hebben voorgesteld belangrijke taken in de uitvoering
daarvan aan private verzekeraars over te doen, kunnen het CWI en het UWV goeddeels
worden ontmanteld. Op die manier zorgen wij voor minder loketten, meer helderheid
en betere begeleiding voor werknemers. Voor alle vragen over arbeid en inkomen
kunnen zij straks bij één loket in de gemeente terecht.Uiteraard is dit een visie op de middellange termijn, waarvoor D66 steun
zal zoeken in de samenleving bij andere partijen in de Tweede Kamer. Maar
het geeft ook de richting aan, die wij in de komende debatten over sociale
zaken en werkgelegenheid zullen verdedigen. De richting van meer flexibiliteit,
meer helderheid en meer banen.Boris Dittrich, fractievoorzitter D66 Tweede-KamerfractieGlobaliseringEén van de belangrijkste internationale trends is de globalisering,
die met de enorme economische ontwikkeling van China en India duidelijk zichtbaar
is. Politiek en publieke opinie hebben de neiging hier defensief op te reageren.
Dat is jammer, want het belemmert het zicht op de werkelijke kansen en bedreigingen.In principe vergroot internationale handel de materiële welvaart.
Deze gedachte vormt bijvoorbeeld het economisch fundament onder de Europese
Unie (EU): vrij verkeer van goederen, diensten, kapitaal en arbeid zorgt voor
een optimale allocatie van schaarse middelen, en zo voor een optimale welvaart
(en daar kun je moeilijk tegen zijn). Als handelsland bij uitstek heeft Nederland
altijd enorm van open grenzen geprofiteerd, en wil Europa niet veranderen
in een museum dan is het echt van levensbelang dat er een fatsoenlijk vrij
verkeer van diensten èn van werknemers komt, ook voor die uit Oost-Europa.Van handel worden we beterVolgens het Centraal Planbureau (2005) blijkt uit onderzoek
dat door toename van de intra-Europese handel de gemiddelde ingezetene van
de EU 10% meer verdient dan zonder Europese integratie het geval zou
zijn geweest. Dat is ook logisch, want iedereen begrijpt dat het de welvaart
in ieder geval niet ten goede komt als Goudse stroopwafels niet in Den Bosch
verkocht mogen worden ter bescherming van de Bosche bol, of als Amsterdamse
bouwvakkers niet in Utrecht zouden mogen werken. Waarom begrijpen we dit principe
niet als het om Europa of internationale handel in het algemeen
gaat?Om te beginnen gaat D66 er vanuit dat ook de ontwikkeling van China en
India in economisch opzicht een goede zaak is:– miljarden (arme) mensen kunnen profiteren van een hogere
materiële welvaart;– internationale handel betekent dat arbeid en kapitaal internationaal
efficiënter kan worden ingezet. Alle landen worden daar in principe beter
van, de algehele materiële welvaart stijgt. Of vanuit een iets andere
invalshoek: er openen zich grote nieuwe perspectieven en de bijbehorende kansen
moeten we meer dan nu aangrijpen;– naast de VS en in mindere mate Europa en Japan krijgen de
wereldeconomie er nieuwe groeimotoren bij;– Nederland profiteert nu al, als doorvoerhaven naar de rest
van Europa, enorm van de toegenomen import uit China.«Internationale uitbesteding («outsourcing»)
is niet zozeer een vloek als wel een zegen, aangezien het landen de mogelijkheid
biedt om de vruchten van internationale arbeidsdeling te plukken».De Raad van Economisch Adviseurs in «De onbetwistbare noodzaak van meer
onderzoek, onderwijs en ondernemerschap» (2005)Kanttekeningen bij de globaliseringNatuurlijk zijn er ook kanttekeningen te plaatsen.
Alleen al door hun inwoneraantallen groeien China en India steeds meer uit
tot supermachten. Dat heeft belangrijke geopolitieke consequenties: er vindt
een machtsverschuiving plaats, overigens niet alleen politiek, economisch*
en militair maar ook cultureel. Verder is het evident dat de stormachtige
ontwikkelingen hun weerslag hebben op het milieu en op het energieverbruik.
Dat is ook geopolitiek en economisch niet onbelangrijk, bijvoorbeeld omdat
vroeg of laat de fossiele energiebronnen uitgeput raken.In economisch opzicht kan verder nog gezegd worden
dat India en China in institutioneel opzicht verre van volmaakt zijn; denk
alleen maar aan de gebrekkige democratie en mensenrechtensituatie in China.
Op termijn brengt dat risico’s met zich mee voor de stabiliteit van
de economie, de economische groei en de financiële stelsels in die landen.
Naarmate China en India een zwaarder gewicht hebben in de wereldeconomie zal
dat mondiaal destabiliserender werken.* Door hun grote thuismarkten krijgen deze landen bijvoorbeeld ook
steeds meer mogelijkheden om internationale standaarden te bepalen.Hoewel in principe alle landen economisch profiteren van de globalisering,
profiteert niet ieder land in gelijke mate en zijn er binnen landen mensen
die profiteren (vaak minder duidelijk zichtbaar), maar ook groepen die er,
in ieder geval op korte termijn, op achteruit gaan doordat bedrijven failliet
gaan of werkgelegenheid naar het buitenland verplaatsen, of omdat de loonontwikkeling
onder druk komt als gevolg van toenemende internationale concurrentie. Macro-economisch
is dit een heel natuurlijk en ook al lang bestaand proces. Analytisch bekeken
betekent het dat er wordt gesaneerd, waardoor er middelen vrij komen die lonender
dan voorheen worden ingezet. Sterker nog, als zich geen werkgelegenheid verplaatst
naar lagelonenlanden moeten we ons pas echt zorgen maken, want dan zijn we
zelf een lage-lonenland geworden.De problemen die voortvloeien uit globalisering zijn dus grotendeels herstructureringsproblemen,
maar deze relativering betekent niet dat we geen maatregelen moeten nemen.
Door de omvang van landen als China en India en de hoogte van hun economische
groei (gecombineerd met allerlei technische ontwikkelingen zoals in de ICT
en de biotechnologie) worden we geconfronteerd met veranderingen die een ongekend
groot momentum kennen. Willen wij tegelijkertijd een kenniseconomie opbouwen,
de kansen van de globalisering en nieuwe technologieën grijpen èn
de sociaal-economische gevolgen van het veranderingsproces beheersbaar houden,
dan zullen we snel en slagvaardig moeten zijn. Onze economie moet adequaat
kunnen inspelen op kansen en bedreigingen. Dat kan alleen als de arbeidsmarkt
voldoende flexibel is. Uiteindelijk is dat ook het meest sociaal, want het
geeft werknemers meer kans op een goede baan.Flexibilisering van arbeidsrelatiesEen werkgever moet niet bang zijn om personeel in te huren. Op dit moment
zijn werkgevers dat wel. Omdat het zo’n gedoe is om vast personeel te
ontslaan, zien zij maar al te vaak af van het aannemen van mensen. Nieuwkomers
en mensen met een zwakke positie op de arbeidsmarkt (outsiders) worden als eerste de dupe wanneer de vaste banen vergeven zijn
aan de insiders. De outsiders komen er dan niet
meer tussen en raken aangewezen op tijdelijk werk of een uitkering (en soms
zelfs dat niet, zoals bij huisvrouwen). Het kabinet heeft een goede eerste
aanzet gegeven met het voorstel om de verwijtbaarheidstoets voor de WW te
versoepelen. Het aantal pro-formaprocedures gaat daarmee omlaag, maar daar
moet het wat D66 betreft niet bij blijven. D66 doet daarom in deze notitie
voorstellen om het ontslagrecht verder te versoepelen, zodat werkgevers minder
terughoudend hoeven te zijn bij het aannemen van personeel en om de tweedeling
tussen vast en flexibel personeel op de arbeidsmarkt te verminderen. Ook kan
het ontslagrecht eenvoudiger georganiseerd worden door de preventieve ontslagtoets
af te schaffen.De wens een tweedeling te vermijden wil niet zeggen dat D66 geen waardering
heeft voor flexibele arbeid zoals uitzendwerk, integendeel. Dit soort werk
biedt veel werknemers precies de flexibiliteit waar ze op dat moment van hun
leven behoefte aan hebben. Bovendien is uitzendwerk voor veel mensen de springplank
naar een vaste baan. Gedurende de tijd dat ze op zoek zijn naar vast werk,
kunnen ze ondertussen via tijdelijk werk in hun levensonderhoud voorzien,
contact houden met de arbeidsmarkt en de maatschappij en werkervaring blijven
opdoen. Als mensen éénmaal op die manier aan de slag zijn, komt
van het één dikwijls het ander en rollen ze vanzelf meestal
weer in een nieuwe baan.Uitzendarbeid als springplankUit onderzoek* blijkt dat in Nederland 80% van
de werklozen na een tussenstap via tijdelijk werk na vijf jaar een vaste baan
heeft, terwijl dat bij de mensen die geen tijdelijk werk hebben
verricht slechts 50% is. Ook hebben mensen die eerst tijdelijk werk
verrichten minder tijd nodig om een vaste baan te vinden. Uit via de ABU verkregen
cijfers blijkt dat in de periode 1993–2003 meer dan 7 miljoen mensen
als uitzendkracht gewerkt hebben. In deze periode fungeerde uitzendwerk als
opstapje naar de arbeidsmarkt voor bijna 400 000 (gedeeltelijk) arbeidsongeschikten,
750 000 allochtonen, meer dan 400 000 ouderen en ca. 260 000
langdurig werklozen. Gecorrigeerd voor dubbeltellingen werden meer dan 1,5
miljoen mensen uit deze doelgroepen aan de slag geholpen.* Zie Zijl (2005).Helaas zijn de regels en CAO-afspraken over uitzendwerk op dit moment
zodanig beperkend en bureaucratisch dat minder mensen dan idealiter mogelijk
is langs deze weg aan de slag komen. Daarom doet D66 voorstellen om de belemmeringen
en de bureaucratie te verminderen.De voorstellen over het ontslagrecht en uitzendarbeid staan niet op zichzelf.
Wereldwijd is sprake van revolutionaire economische veranderingen als gevolg
van de reeds eerder genoemde globalisering (China en India) en door het gebruik
van nieuwe technologieën. Als we optimaal willen profiteren van de kansen
die dit biedt en tegelijkertijd de gevolgen van de bijbehorende saneringen
goed willen opvangen, zullen we onder andere onze arbeidsmarkt flexibeler
moeten maken. Dat betekent dat er een sociaal vangnet moet zijn voor mensen
die onvrijwillig hun baan verliezen, maar ook dat er snel weer zicht moet
zijn op werkhervatting om langdurige werkloosheid te vermijden. Daarbij hoort
een kortere, maar hogere WW-uitkering. Een versoepeld arbeidsrecht draagt
daar aan bij, maar daarmee zijn we er nog niet. Het werkgelegenheidsbeleid
moet veel meer resultaatgericht en gestroomlijnd worden.Resultaatgericht werkgelegenheidsbeleidAlleen al op artikel 23 (Reïntegratie) van de begroting van het ministerie
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid wordt voor 2006 voor een bedrag van bijna € 1,8
miljard geraamd aan reïntegratiemiddelen, waarvan het overgrote deel
(ruim € 1,6 miljard) naar de gemeenten gaat.Grote reïntegratiebudgetten per werklozeAls je het simpel voorstelt is de overheid van plan
om in 2006 € 2844 per werkloze met een werkloosheidsuitkering uit
te geven aan reïntegratiemiddelen*. Per bijstandsgerechtigde onder de
65 jaar** is zelfs sprake van een reïntegratiebudget van € 4682
per persoon. En we hebben het dan alleen nog over de programma-uitgaven op
de begroting, terwijl één en ander ook nog eens uitgevoerd moet
worden door allerlei overheidsorganisaties met alle kosten vandien.In reactie op de motie-Bakker (Kamerstuk 30 300,
nr. 45) heeft staatssecretaris Van Hoof inmiddels een brief met meer cijfers
over de reïntegratie naar de Kamer gestuurd. In 2005 wordt er inclusief
de WAO bijna € 1,9 miljard aan inkoop van reïntegratietrajecten
geraamd, waarvan € 80 miljoen voor de WW en € 1,6 miljard
voor de WWB. Van deze € 1,6 miljard is € 841 miljoen bestemd
voor gesubsidieerde arbeid en € 770 miljoen voor trajecten/voorzieningen.Volgens de staatssecretaris waren de reïntegratiemiddelen
in 2004 beschikbaar voor ruim 1,4 miljoen uitkeringsgerechtigden (WWB, ANW,
WW en WAO) en niet-uitkeringsgerechtigden. Van de bijstandsgerechtigden die
een reïntegratietraject volgen, vindt slechts 10% binnen twee
jaar regulier werk.* Dit is het totale bedrag van € 1 763 539.000
aan reïntegratiemiddelen op artikel 23 van de SZW-begroting gedeeld door
de raming van 620 000 werkloosheidsuitkeringen genoemd op blz. 178 van
de SZW-begroting.** Hiervan zijn er in 2006 naar verwachting in de SZW-begroting 348 000.Het gaat al met aldus om forse bedragen, waarvan we wel willen weten of
ze goed besteed worden. Daar zit echter een probleem, want op dit moment wordt
er niet resultaatgericht gewerkt. Er bestaat zelfs nauwelijks inzicht in de
resultaten, terwijl je toch zou willen weten of de werkloosheid dankzij de
reïntegratiemiddelen lager is dan zonder het geval zou zijn geweest.
Op grond van empirische inzichten uit de wetenschappelijke macro-economische
literatuur is er echter volop reden om te twijfelen aan de effectiviteit van
dergelijke vormen van arbeidsmarktbeleid. Daar komt bij dat de werkzoekenden
zelf niet al te best te spreken zijn over de reïntegratiebedrijven waar
ze terecht komen. De verhalen over de cursussen navelstaren die mensen verplicht
moeten volgen zijn legio.Effectiviteit op microniveau«[...] de internationale micro-economische
literatuur uit de laatste 20 jaar naar de effecten van het actief arbeidsmarktbeleid
wijst uit dat het met de effectiviteit van dit beleid minder slecht is gesteld
dan vaak wordt verondersteld. [_] meer evidentie voor een positief
effect op de baankans van de deelnemers dan voor geen of een averechts effect.
Voor incentives voor uitkeringsgerechtigden (sancties, bonussen, controle,
e.d.), bemiddeling en instroomssubsidies (subsidies voor werkgevers die een
(langdurig) uitkeringsgerechtigde in dienst nemen voor een reguliere baan)
is de balans zelfs duidelijk positief. Scholing biedt een meer gemengd beeld.
Bij gesubsidieerde arbeid («additionele» banen, meestal in de
overheidssector) is het beeld, voor wat betreft de doorstroom naar een reguliere
baan overheersend ongunstig. In sommige landen is gebleken dat de dreiging
met toepassing van instrumenten al effect heeft, soms zelfs meer dan de toepassing
van het instrument zelf.»[...] «resultaten voor instroomsubsidies [zijn]
wellicht wat geflatteerd omdat niet altijd wordt gemeten wat de effecten zijn
na afloop van de subsidie. Gesubsidieerde arbeid komt overdreven ongunstig
naar voren, doordat veel studies zich alleen richten op het effect op het
vinden van een reguliere baan. De bekorting van de werkloosheidsduur door
instroom in gesubsidieerde arbeid en de productie die in dat verband wordt
geleverd worden veelal niet meegewogen in de beoordeling van dit instrument.
Reïntegratiebeleid lijkt voor vrouwen effectiever dan voor mannen, en
voor volwassenen effectiever dan voor jongeren. [...] [Er zijn]
aanwijzingen dat reïntegratie effectiever is voor groepen
die als kansarm te kenschetsen zijn zoals laag opgeleiden, allochtonen en
ouderen. Scholing, waarvoor gemiddeld genomen vraagtekens bij de effectiviteit
kunnen worden gezet, lijkt voor specifieke groepen als oudere werklozen wel
effectief. Verder blijft gesubsidieerde arbeid waardevol als laatste redmiddel
(kans op werk) voor werklozen en arbeidsgehandicapten die vrijwel geen kans
hebben op een reguliere baan.»Uit: SEOR-onderzoek «Effectiviteit van reïntegratie».D66 wil de besteding van de reïntegratiemiddelen kritisch onder de
loep nemen. Waar geld niet aantoonbaar met resultaat wordt besteed, zal het
op aan andere (effectievere) manier ingezet moeten worden. Bijvoorbeeld voor
lagere lasten op arbeid, want daarvan weten we zeker dat het goed voor de
werkgelegenheid is. Op die manier kan ook de marginale belastingdruk, die
er voor zorgt dat het in Nederland financieel onaantrekkelijk wordt gemaakt
om langer te gaan werken, worden verlaagd.Ook bij de huidige organisatie van de uitvoering van het werkgelegenheidsbeleid
plaatst D66 vraagtekens. Wie werkloos wordt krijgt eerst te maken met CWI
en UWV, wat (zoals ook de Rekenkamer constateerde) tot allerlei bureaucratisch
en klantonvriendelijk geschuif met dossiers tussen deze organisaties leidt.
Organisaties bovendien die geen prikkels ondervinden om mensen snel aan een
baan te helpen. Sterker nog, het is eerder zo dat een grotere werkloosheid
helpt deze bureaucratieën in stand te houden. En tot overmaat van ramp
heeft het UWV ook geen vlekkeloze reputatie als het gaat om het tijdig overmaken
van de uitkering, of van het juiste bedrag.Als de werkloze vervolgens pech heeft en als gevolg van langer durende
werkloosheid in de bijstand terecht komt, krijgt hij of zij weer met de gemeente
te maken. Het is duidelijk dat dit anders en beter kan door de uitvoering
van de WW over te laten aan de gemeenten, naar analogie van de Wet Werk en
Bijstand (WWB). Hiermee zijn immers goede ervaringen opgedaan.Effectiviteit op macroniveau«Uiteindelijk is niet van belang of de deelnemers
aan reïntegratiemaatregelen hun positie verbeteren, maar of door deze
maatregelen de totale (langdurige) werkloosheid afneemt, de verschillen in
werkloosheid tussen groepen minder groot worden, de onvervulde vraag kleiner
wordt en de werkgelegenheid toeneemt.Door verdringingseffecten,
effecten op de aansluiting tussen vraag en aanbod en indirecte effectenkunnen de macro-economische effecten afwijken van de micro-economische
effecten.Studies waarin getracht wordt de macro-economische
effecten van het reïntegratiebeleid te schatten zijn echter met veel
onzekerheid omgeven en de uitkomsten gevoelig voor de specificatie, de kwaliteit
van de data en de periode van onderzoek. De onderzochte studies laten gemengde
resultaten zien en gevenaanleiding om te veronderstellen
dat de macro-economische effecten van actief arbeids-marktbeleid in elk geval
niet groot zijn.Er zijn slechts zwakke aanwijzingen dat dit beleid
leidt tot een betere aansluiting van vraag en aanbod op de arbeidsmarkt. Waarschijnlijk
zijn de verdringingseffecten aanzienlijk. Op langere termijn zou dit beleid
dan nog steeds kunnen leiden tot meer werkgelegenheid als het de omvang van
het arbeidsaanbod vergroot of uitval uit de beroepsbevolking vermindert. Hiervan
zou dan een drukkende werking op de loonontwikkeling kunnen uitgaan met gunstige
effecten op de werkgelegenheid. Maar hiervoor zijn hoofdzakelijk indirecte
aanwijzingen.Op grond van de beschikbare macrostudies is het vrijwel
niet mogelijk uitspraken naar instrument en doelgroep te doen. [_]
Op grond van de ervaringen in Zweden (inventarisatie van diverse maatregelen)
valt aan te nemen dat ongewenste neveneffecten als verdringing toenemen met
de schaal waarop het reïntegratiebeleid wordt toegepast.»Uit: SEOR-onderzoek «Effectiviteit van reïntegratie»
(vet gedrukte passages door D66 aangebracht).De D66-voorstellen op een rijEen soepeler ontslagrechtVoor een uitleg over de werking van het huidige ontslagrecht,
zie bijlage 1: het huidige ontslagrecht op hoofdlijnen.– Op dit moment kennen we een duaal ontslagstelsel: ontslag
via het CWI (preventieve ontslagtoets) of via de kantonrechter (ofwel meteen
ofwel omdat men het niet eens is met de beslissing van het CWI). Een duaal
stelsel is inefficiënt en komt de rechtszekerheid niet ten goede. D66
wil daarom de preventieve ontslagtoets door het CWI afschaffen. De CWI-toetsing
bij collectief ontslag kan vooralsnog blijven bestaan.– Om onzekerheid te voorkomen voor zowel de werknemer als de
werkgever dient de werkgever een verzoek tot ontbinding van de arbeidsovereenkomst
te doen en dit aan de kantonrechter voor te leggen. Als de werknemer namelijk
achteraf naar de rechter zou stappen en om wedertewerkstelling en/of een hogere
vergoeding middels een dagvaarding zou vragen, zou de procedure heel lang
gaan lopen en de werkgever alsnog met een loonbetalingsverplichting en tewerkstelling
zitten. Die onzekerheid moeten we niet willen.– In het nieuwe stelsel blijven ontslag op staande voet en
ontslag met wederzijds goedvinden mogelijk.– Ambtenaren moeten wat D66 betreft onder het nieuwe ontslagrecht
vallen.– Ook voor werknemers moet het makkelijker worden de arbeidsovereenkomst
te beëindigen. D66 vindt daarom dat de opzegtermijn voor werknemers maximaal één
maand mag bedragen, zonder dat daar (zoals nu) van afgeweken kan worden door
bepalingen in CAO’s of arbeidsovereenkomsten.Waarom veranderen?D66 vindt dat een duaal stelsel dubbelop is. Als je
langs de ene weg je zin niet krijgt, kun je het op een andere manier proberen.
Werknemers en werkgevers zijn veel meer gebaat bij een duidelijke
procedure voor de kantonrechter die meteen zekerheid verschaft. De huidige
praktijk leidt tot lange procedures. Volgens MKB-Nederland (2005) duurt de
gemiddelde CWI-procedure zo’n 6 tot 8 weken, en na afloop is er nog
steeds geen definitieve zekerheid.Alle rompslomp in geval van eventueel ontslag leidt
ertoe dat werkgevers terughoudend zijn bij het aannemen van nieuw personeel.
Daar wil D66 van af.Meer ruimte voor uitzendwerkVoor een uitleg van de gebruikte termen en van de huidige
wetgeving rond uitzendbranche, zie bijlage 2, Dichtgeregelde uitzendbranche.– Volgens de wet geldt het uitzendbeding nu voor 26 weken.
Gedurende die termijn mag een onbeperkt aantal uitzendcontracten gesloten
worden die zonder veel poespas kunnen worden beëindigd. De 26-wekentermijn
moet danig verlengd worden. D66 denkt aan een periode van 3 jaar. Bijkomend
voordeel is dat er geen CAO-afspraken nodig zijn om uitzending voor langere
tijd te regelen, je krijgt dus ook geen problemen als de CAO niet algemeen
verbindend wordt verklaard.– Verlenging van het uitzendbeding zal het fasensysteem uit
de uitzend-CAO vermoedelijk doen verdwijnen. De overheid moet in ieder geval
niet toestaan dat er gedurende de periode waarin het uitzendbeding geldt een
fasensysteem van toepassing is. Mochten er CAO-afspraken gemaakt worden waarin
dit toch het geval is, dan moet de CAO niet algemeen verbindend verklaard
worden. Natuurlijk staat het uitzendbureau’s en flexwerkers wel vrij
om op individuele basis afspraken te maken.– Schrappen van artikel 8 (waarin de loonverhoudingsnorm is
vastgelegd) van de Waadi.– Er mogen geen Europese regels komen waarin de loonverhoudingsnorm
door de Europese Unie aan de lidstaten wordt opgelegd. Ook uitbreiding in
Europees verband van het principe van gelijke behandeling van uitzendkrachten
en «vast personeel» (bijvoorbeeld bij vakantie) moet voorkomen
worden. Nederland moet zich inzetten om te voorkomen dat er een Europese super-Waadi
komt, waarin op Europees niveau de uitzendarbeid wordt dichtgeregeld.– Halveren van de wettelijke onderbrekingstermijn van 1 jaar
naar 6 maanden bij het volmaken van het uitzendbeding. Toelichting: wie nu
bijvoorbeeld 2 maanden uitzendwerk doet, vervolgens weer gaat studeren en
binnen een jaar weer 2 maanden uitzendwerk doet, gaat door met het opbouwen
van rechten. Periodieke bijbaantjes worden hierdoor onbedoeld duur, waardoor
de kans op tijdelijk werk snel afneemt.Welke problemen lost D66 op met deze voorstellen?Een aantal jaren geleden is de Wet Flexibiliteit en Zekerheid (de Flexwet)
ingevoerd, als resultaat van het «keukentafelakkoord» uit 1996
tussen de sociale partners. Ook bestaat er een CAO voor de uitzendbranche.
Gevolg van alle gepolder is dat de Nederlandse arbeidsmarkt helemaal niet
zo flexibel is als velen denken.Belangrijke knelpunten zijn het beperkte uitzendbeding van 26 weken en
het daarmee verband houdende fasensysteem uit de uitzend-CAO, en het zgn.
loonverhoudingsvoorschrift.Afschaffen CWI en UWVAls de preventieve ontslagtoets wordt afgeschaft vermindert de rol van
het CWI in het ontslagstelsel, aangezien de ontbinding van de arbeidsovereenkomst
dan aan de kantonrechter is. D66 wil ook de uitkeringsverstrekking en arbeidsbemiddeling
voor WW’ers overlaten aan de gemeenten. Er is dan geen reden meer om
het huidige CWI in stand te houden.CWI heeft geen goede reputatie als het gaat om arbeidsbemiddeling. Een
werkloze heeft in het algemeen meer aan een uitzendbureau dan aan het CWI
als hij een baan wil vinden, want uitzendbureaus hebben veel betere netwerken
in het bedrijfsleven en bij andere werkgevers. De arbeidsbemiddeling kan daarom
veel beter worden overgeheveld naar de gemeenten, die vervolgens kunnen samenwerken
met uitzendbureaus. Ook de uitkeringsverstrekking kan in dat geval worden
uitgevoerd door de gemeente, in plaats van door het UWV.Voordeel hiervan is dat werklozen voor hun arbeidsbemiddeling en uitkeringsverstrekking
voortaan te maken hebben met nog maar één instantie, de gemeente.
Nu zijn de verantwoordelijkheden wel erg gespreid over CWI en UWV (voor de
WW) en gemeenten (voor de WWB). Bovendien kan de financiering zo geregeld
worden dat de gemeente er financieel belang bij heeft werklozen snel te reïntegreren
en goede contacten te onderhouden met lokale werkgevers. In de WWB zijn hier
de afgelopen jaren zeer goede ervaringen mee opgedaan, terwijl de bureaucratieën
van het CWI en UWV er in tegenstelling tot de gemeenten geen financieel belang
bij hebben mensen weer aan het werk te krijgen.Verder is D66 al langer van mening dat de uitvoering van de WGA, de Werkhervattingsregeling
voor Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten, het best door private verzekeraars kan
gebeuren. Vooralsnog is er gekozen voor een tussenoplossing waarbij ook het
UWV nog een rol heeft, maar op termijn is de kans op een klantvriendelijke
uitvoering groter als de verantwoordelijkheid naar verzekeraars gaat. D66
wordt maar al te vaak met klachten over de werkwijze van het UWV geconfronteerd,
en soms is zelfs de tijdigheid van het overmaken van de uitkering niet in
orde.De voorstellen van D66 betekenen, gekoppeld aan het afschaffen van de
preventieve ontslagtoets, dan ook dat een groot deel van het CWI evenals delen
van het UWV kunnen worden opgeheven. Dit levert aanzienlijke bezuinigingen
op, aangezien het CWI in 2006 voor € 335,9 miljoen aan uitvoeringskosten
heeft en het UWV voor meer dan € 1,6 miljard. Uiteraard worden de
gemeenten wel gecompenseerd voor hun nieuwe taken.Reïntegratiemiddelen– De effectiviteit van de reïntegratiegelden moet kritisch tegen het licht gehouden worden1. Dat betekent dat de
vraag moet worden beantwoord of dankzij de ingezette middelen per saldo meer
mensen, of een andere doelgroep mensen, een baan hebben gevonden dan als de
middelen niet besteed waren.– Wat D66 betreft worden reïntegratiemiddelen anders ingezet
als niet kan worden aangetoond dat ze resultaat hebben. De gedachte gaat in
eerste instantie uit naar lastenverlichting op arbeid. Op die manier wordt
de wig (tussen bruto loonkosten en netto loon) verkleind, arbeid wordt goedkoper
en lonender, dus dat is in ieder geval goed voor de werkgelegenheid. Ook kan
het een manier zijn om de marginale belastingdruk (de stijging van de belastingen
zodra mensen meer gaan werken of verdienen) te verlagen. Dat is mede met het
oog op de vergrijzing goed voor de arbeidsmarkt omdat het hierdoor aantrekkelijker
wordt om meer te gaan werken.Uitvoering sociale zekerheid en arbeidsmarktbeleid– D66 stelt voor het budget voor de WW, naar analogie van de
situatie in de succesvolle WWB, via een objectief model te verdelen over de
gemeenten.– De onderdelen van CWI en UWV die zich tot dusverre met de
WW bezig houden worden geïntegreerd tot één gemeentelijk
werkgelegenheidsloket, samen met de sociale dienst.– Binnen de gemeente is het onderdeel uitkering (I) verantwoordelijk
voor de claimbeoordeling van de uitkeringsaanvraag en voor het monitoren van
de rechtmatigheid, terwijl het onderdeel werk (W) verantwoordelijk is voor
arbeidsbemiddeling, aanvullend op het aanbod vanuit de private markt (uitzendbureaus,
e.d.).– Vrijwel het gehele huidige CWI en delen van het UWV worden
opgeheven.– Momenteel wordt een grote evaluatie van SUWI (Structuur Uitvoering
Werk en Inkomen), het uitvoeringsbestel in de sociale zekerheid, voorbereid.
D66 wil dat het kabinet, naast deze evaluatie, alvast de nodige studies verricht
zodat het D66-voorstel om de WW-uitvoering over te laten aan de gemeenten,
binnen afzienbare termijn ingevoerd kan worden.Bijlage 1: Het huidige ontslagrechtHet huidige ontslagstelsel op hoofdlijnenVoor ontslag is nu ofwel een door het CWI verleendeontslagvergunning nodig ofwel een ontbinding van
de arbeidsovereenkomst door de kantonrechter. Op hoofdlijnen is het
daarom zo dat er twee ontslagroutes zijn, vandaar dat er gesproken wordt van
een duaal ontslagstelsel.De procedure bij het CWI staat bekend als de preventieve
toets. Het CWI beslist hier over het al dan niet verlenen van de
ontslagvergunning. Als de werkgever of werknemer het niet eens is met de uitkomst
van deze procedure, kan hij of zij alsnog naar de rechter stappen. Het is
ook mogelijk meteen naar de kantonrechter te gaan. Als deze besluit de arbeidsovereenkomst
te ontbinden, moet de ex-werkgever de ontslagen werknemer vaak een ontslagvergoeding
betalen. De hoogte daarvan wordt op basis van jurisprudentie door de kantonrechter
vastgesteld aan de hand van de zogenaamdekantonrechtersformule.Enkele feiten*– bij de kantonrechter zijn in 2004 ± 70 000 ontbindingsverzoeken
ingediend– de kantonrechters hebben in 2004 68 800 eindbeschikkingen
afgegeven, waarbij in minimaal 95% van de gevallen de arbeidsovereenkomst
is ontbonden en in minder dan 5% van de gevallen het ontbindingsverzoek
door de rechter is afgewezen– bij CWI zijn in 2004 ± 90 000 ontslagverzoeken
ingediend– CWI heeft in 2004 iets meer dan 80 000 ontslagverzoeken
afgehandeld, waarbij in 84% van de gevallen een ontslagvergunning is
verleend. In 8% van de gevallen is deze geweigerd en in 8% van
de ontslagverzoeken is deze door werkgevers tijdens de ontslagprocedure ingetrokken– met de uitvoering van de ontslagtaak door CWI was in 2004
een bedrag gemoeid van € 17,4 miljoen– de door de rechtbank gemaakte kosten per ontbindingsverzoek
bedragen gemiddeld circa € 250. In totaal is er een bedrag van € 17
miljoen mee gemoeidVerwijtbaarheidstoetsNu is het zo dat een werkloze alleen recht heeft op WW als hij niet verwijtbaar
werkloos is. Het UWV toetst daarom of:1. de werknemer zich verwijtbaar zodanig
heeftgedragen dat hij redelijkerwijs moest begrijpen
dat dit gedrag zou leiden tot ontslag (bijv. misdraging) (zgna-grond);2. de werknemer zelf ontslag heeft genomenhoewel voortzetting van de dienstbetrekking niet
op voor hem onoverkomelijke bezwaren zou hebben gestuit (eerste b-grond);3. de werknemer zich niet of niet adequaat
heeftverweerd tegen zijn ontslag of het voornemen
daartoe, terwijl aannemelijk is dat zo’n verweer een overwegend positieve
kans van slagen zou hebben (tweede b-grond).Volgens de SER is het in ongeveer 90% van de pro-formazaken de
uitsluitende bedoeling om de WW-uitkering van de werknemer veilig te stellen.
Werkgever en werknemer maken vooraf afspraken over de beëindiging van
de arbeidsovereenkomst en verzoeken de kantonrechter de overeenkomst te ontbinden.Jaarlijks gaat het om ± 52 500 pro-forma-ontbindingen
door de kantonrechter. Volgens SZW kosten pro-formaprocedures burgers en bedrijfsleven
jaarlijks bijna € 100 miljoen aan ontslagkosten en administratieve
lasten. Daarom staat nu al terecht een versoepeling van de verwijtbaarheidstoets
op stapel.De kantonrechtersformuleVolgens de kantonrechtersformule wordt de
ontslagvergoeding vastgesteld door het aantal gewogen dienstjaren van de ontslagen
werknemer te vermenigvuldigen met diens brutomaandsalaris (incl. vakantiegeld
e.d.) èn met een correctiefactor.Voor de gewogen dienstjaren geldt dat dienstjaren
voor het 40e levensjaar voor 1 tellen, dienstjaren van het 40e tot 50e levensjaar
voor 1,5 en dienstjaren vanaf het 50e levensjaar voor 2.De correctiefactor is gelijk aan 1 bij een
zgn. «neutrale» ontbinding. De kantonrechter ziet dan geen reden
een hogere of lagere vergoeding toe te kennen. Naarmate de werkgever meer
te verwijten valt wordt de correctiefactor groter en naarmate de werknemer
meer te verwijten valt kleiner.89% van de WW’ers bij wie de arbeidsovereenkomst door tussenkomt
van de rechter is ontbonden, heeft één of andere vorm van ontslagvergoeding
ontvangen. Bij werknemers die via de CWI-route zijn ontslagen, bedroeg dit
47% in 2004*.* Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (2005)Bijlage 2: De dichtgeregelde uitzendbrancheHet loonverhoudingsvoorschriftEen ander groot probleem is het zgn. loonverhoudingsvoorschrift uit artikel
8 van de Waadi (de Wet allocatie arbeidskrachten door intermediairs). Lid
1 van dit artikel bepaalt dat uitzendkrachten op gelijke voet gehonoreerd
moeten worden als reguliere werknemers van de betreffende werkgever, tenzij
dat in de uitzend-CAO anders is afgesproken (lid 2) of tenzij dat in de CAO
van de inlenende werkgever anders is afgesproken (lid 3).De loonverhoudingsnorm leidt tot allerlei ongewenste effecten:– onduidelijkheid of lid 1, 2 of 3 van art. 8 Waadi in specifieke
gevallen van toepassing is;– administratieve lasten doordat uitzendbureaus bij toepassing
van lid 3 afhankelijk zijn van de van toepassing zijnde CAO (en dat kunnen
er heel veel zijn, wel zo’n 1200) en al naar gelang een verschillend
beloningssysteem moeten toepassen;– het wordt uitzendbureau’s heel moeilijk gemaakt een
eigen belonings- en personeelsbeleid toe te passen op flexwerkers;– een prikkel tot beheerste loonkostenontwikkeling wordt weggenomen;– systematiek is zo ingewikkeld, dat het oncontroleerbaar is
of de wet correct wordt nageleefd.Het uitzendbedingDe wet staat een periode van 26 weken toe waarin mensen die voor een uitzendbureau
werken onbeperkt gecontracteerd mogen worden. Gedurende die periode is het
voor de inlener ook eenvoudig de overeenkomst te verbreken (het zgn. uitzendbeding).Probleem is dat die periode van 26 weken te kort is. Daarom zijn er in
de uitzend-CAO afspraken gemaakt om ook ná 26 weken uitzendwerk mogelijk
te maken. Deze CAO-afspraken hebben geleid tot het zgn. fasensysteem: wie
langer voor één bepaald uitzendbureau werkt, bouwt meer rechten
op. Dat klinkt mooi, maar frustreert de essentie van uitzendwerk en maakt
het minder aantrekkelijk om mensen (langere tijd) via een uitzendbureau in
te huren. Sterker nog, de uitzendbranche is zich door dit systeem risicomijdend
gaan gedragen. De zwakkeren onder de potentiële flexwerkers komen als
gevolg van selectie aan de poort steeds minder aan bod. Vooral in slechte
economische tijden en in tijden van baanloze economische groei worden op die
manier mensen buitengesloten. D66 vindt dat niet sociaal.Weliswaar is sinds 2004 een nieuwe uitzend-CAO (die van de ABU, waar de
grootste uitzendbureau’s bij aangesloten zijn) van kracht waarin het
aantal fasen is verminderd van vier naar drie en wat verdere verbeteringen
(zoals langere duur van de eerste fase) zijn aangebracht. D66 betwijfelt echter
of dit voldoende is voor echte flexibiliteit.Bovendien is het van de gekke dat de beperkte wettelijke termijn van het
uitzendbeding ertoe leidt dat de uitzendsector afhankelijk is van de totstandkoming
van een CAO om nog enigszins te kunnen functioneren. De vakbonden (de insiders
op de arbeidsmarkt) houden op die manier de uitzendbedrijven in een wurggreep,
maar als het mis gaat zijn de zwakkeren op de arbeidsmarkt (de outsiders)
de dupe.Literatuur, o.a.:– Algemene Rekenkamer, Bemiddeling en reïntegratie van
werklozen, 2004 (Kamerstuk 29 855, nr. 2)– Begroting ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
voor het jaar 2006 en de antwoorden op de feitelijke, schriftelijke
vragen over deze begroting– Berenschot, IVA Tilburg (Instituut voor sociaal-wetenschappelijk
beleidsonderzoek en advies) en Katholieke Universiteit Brabant, Flexibiliteit
en zekerheid: Effecten en doeltreffendheid van de Wet flexibiliteit en zekerheid,
februari 2002– Brief d.d. 17 oktober 2005 van de minister van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid inz. de beperking van de verwijtbaarheidstoets WW,
kenmerk SV/F&W/05/82140– Brief d.d. 29 november 2005 van de staatssecretaris
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid inz. de motie-Bakker, besteding en effectiviteit
reïntegratiebudget, kenmerk AM/BR/05/85257– Centraal Planbureau (CPB), Europe’s financial perspectives
in perspective, CPB Document 101, november 2005– Centraal Planbureau (CPB), Goed aanbesteed is het halve werk:
Een economische analyse van de aanbesteding van reïntegratie, CPB-document
No 63, augustus 2004– Ecorys, Instroomonderzoek uitzendkrachten 1993–2003:
10 jaar maatschappelijk belang in beeld, september 2003– Heckman, James J., Flexibility and Job Creation: Lessons
for Germany, 2003. Pp. 357–393 in: Philippe Aghion, Roman Frydman, Joseph
Stiglitz & Michael Woodford (editors), Knowledge, information, and expectations
in modern macroeconomics (in honor of Edmund S. Phelps), Princeton University
Press, 2003– Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, Directie
Arbeidsverhoudingen, Ontslagstatistiek: Jaarrapportage 2004, mei 2005– MKB-Nederland, Aanpassingen in het ontslagstelsel in mkb-perspectief,
14 juni 2005– Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD),
Employment Protection Regulation and Labour Market Performance. Ch. 2 in:
OECD, Employment Outlook 2004, 2004– Raad van Economisch Adviseurs (REA), De onbetwistbare noodzaak
van meer onderzoek, onderwijs en ondernemerschap, adviesnummer 2005/4, 25 november
2005– SEOR, Effectiviteit van reïntegratie: De stand van zaken,
januari 2005– Sociaal-Economische Raad (SER), Ontslagpraktijk en Werkloosheidswet,
Publicatienummer 6, 15 april 2005– Sociaal-Economische Raad (SER), Toekomstbestendigheid Werkloosheidswet,
Publicatienummer 5, 15 april 2005– Zijl, Marloes, «Tijdelijk werk als springplank»,
Economisch-Statistische Berichten, 14–1-2005, p. 17.Wij zijn de heer Jurriën H. Koops veel dank verschuldigd
voor zijn tijd en kennis. De in dit stuk geuite opinies alsmede de daaruit
voortvloeiende voorstellen komen uiteraard geheel voor rekening van de Tweede
Kamerfractie van D66.1 Naar aanleiding van de Algemene Financiële Beschouwingen
2005 heeft de Tweede Kamer ook een motie-Bakker c.s. (Kamerstuk 30 300,
nr. 45) van deze strekking aangenomen. Noot 2 (zie blz. 2141)Heerlijk, helder HollandsNederlanders hebben recht op duidelijke taalEen nota van Ineke van Gent, Paul Jungbluth en Kees Vendrik, Tweede-Kamerleden
voor GroenLinks1. Waarom deze nota?Veel Nederlanders begrijpen de overheid niet. De informatie van de overheid
is niet duidelijk. Folders zijn veel te ingewikkeld. GroenLinks vindt dat
een groot probleem. Mensen moeten de overheid kunnen begrijpen. Bijvoorbeeld
als het gaat over de gezondheidszorg, de belastingen of de huursubsidie. Volgend
jaar verandert er veel. Iedereen moet bijvoorbeeld een nieuwe zorgverzekering
kiezen. Mensen moeten precies weten waar ze aan toe zijn. Ze hebben recht
op duidelijke taal. De overheid moet begrijpelijk Nederlands gaan gebruiken.
In deze nota staan voorstellen om daar voor te zorgen. Maar dat is niet genoeg.
Want 1,5 miljoen mensen kunnen niet goed lezen en schrijven. Dat is veel te
veel. We moeten mensen dus ook beter leren lezen en schrijven.2. Moeite met lezen en schrijvenIn Nederland kunnen 250 duizend mensen niet lezen en schrijven. Maar veel
meer mensen hebben daar grote moeite mee. Anderhalf miljoen mensen kennen
misschien wel het alfabet, maar kunnen niet goed genoeg lezen. Ze begrijpen
kranten, folders en formulieren niet goed. Deze mensen zijn vaak in Nederland
geboren en naar school gegaan.Daarnaast kunnen tweeënhalf miljoen mensen geen lange en moeilijke
teksten lezen. BureauTaal heeft hier veel onderzoek naar gedaan. Zij zeggen
dat 4 miljoen Nederlanders de folder over het nieuwe zorgstelsel niet begrijpen.
De Troonrede van koningin Beatrix was nog moeilijker. Hierin stond zoveel
ingewikkelde taal dat 7 miljoen Nederlanders het niet begrepen.We kunnen de Nederlandse taal indelen in vijf taalniveaus. Niveau 1 is «heel
eenvoudig». Niveau 3 is «normaal». Niveau 5 is «heel
moeilijk». Als je op het VMBO hebt gezeten, zit je op niveau 3. Volgens
BureauTaal heeft 60% van de bevolking niveau 3 of lager. Die mensen
begrijpen dus geen moeilijke teksten. Om een idee te geven: de Telegraaf en
het Algemeen Dagblad schrijven op niveau 4. NRC, Volkskrant en Trouw zitten
op niveau 5.Voorbeeld onbegrijpelijke taal: Voorlichtingstekst VROM
over HuurtoeslagPeilmomentIn het huidige stelsel wordt het huursubsidiebedrag
vooraf vastgesteld op basis van de feiten en omstandigheden op het moment
van toekenning. Onder de Awir kan de huurtoeslag weliswaar op basis van de
gegevens zoals die op het moment van aanvragen bekend zijn, als maandelijks
voorschot worden uitbetaald, maar wordt deze pas achteraf na afloop van het
kalenderjaar op basis van realisatie definitief vastgesteld.
Vanaf 1 januari 2006 worden inkomensmutaties tijdens het kalenderjaar
volledig meegenomen. Voor de uiteindelijke vaststelling van de huurtoeslag
wordt ook rekening gehouden met tussentijdse mutaties van andere variabelen,
zoals leeftijd, huur, huishoudsamenstelling, die van belang zijn voor het
recht op en de hoogte van de huurtoeslag. Voor het leeftijdscriterium dat
dient om vast te stellen of het aparte regime voor ouderenhuishoudens van
toepassing is, wordt overigens als peildatum 1 januari van het kalenderjaar
gehanteerd. Daarmee wordt de bestaande systematiek op dit punt voortgezet.
(www.vrom.nl)3. Het belang van duidelijke taalGroenLinks vindt dat mensen recht hebben op duidelijk taal. De overheid
wil dat iedereen de Nederlandse wetten en regels kent. De overheid moet die
wetten en regels dan wel duidelijk uitleggen. In begrijpelijk Nederlands.
Dat gebeurt nu niet. De overheid schrijft vooral op niveau 4 en 5. Meer dan
de helft van de bevolking begrijpt dat niet. Zij weten dus niet wat hun rechten
en plichten zijn. Bovendien schrijft de overheid vaak zo slecht dat niemand
het goed begrijpt.«Wat betekent dit concreet? Het betekent dat
overheden, bedrijven en welke maatschappelijke organisaties dan ook zich moeten
inspannen in begrijpelijke taal te communiceren. Dus: geen pompeus woordgebruik.
Logische opbouw van de inhoud. Korte zinnen. Geen jargon.»Prinses Laurentien, 22 september 2005De overheid doet het nu slecht. Formulieren zijn onbegrijpelijk. Folders
zijn onduidelijk. Zeker dit kabinet moet duidelijke taal gebruiken. Het kabinet
verandert veel: de nieuwe zorgverzekering, de zorgtoeslag, een nieuwe WAO,
de levensloopregeling. Het is daarom extra belangrijk dat mensen snappen wat
er gebeurt. Ze moeten weten wat deze veranderingen voor hen betekenen.Voorbeeld onbegrijpelijke taal: Voorlichtingstekst SZW
over reïntegratieHoe gaat reïntegreren via de gemeente in zijn werk?Bent u niet-uitkeringsgerechtigd, zoals herintreder,
heeft u een WWB-, IOAZ-, IOAW, WIK- of Bbz-uitkering of een nabestaandenuitkering,
dan is de gemeente verantwoordelijk voor uw reïntegratie. Gemeenten zijn
vrij om hun reïntegratiebeleid vorm te geven. Zij ontvangen een reïntegratiebudget,
het zogenaamde W-deel, waarmee zij sociale activering en activiteiten gericht
op arbeidsparticipatie kunnen financieren. (www.minszw.nl)Duidelijke taal is belangrijk voor de burgers, maar ook voor de overheid
zelf. Als de overheid duidelijk spreekt en schrijft, bereikt zij veel meer
mensen. Bovendien bespaart het geld. Engeland heeft een campagne gevoerd voor
duidelijke taal (de «Plain English Campaign»). Veel meer mensen begrijpen nu beter wat er gebeurt. Dat heeft zelfs
geld bespaard: 750 miljoen euro in de laatste 20 jaar. Slechte voorbeeldenBij de formulierenbrigade in Amsterdam-West komen veel mensen die folders
en formulieren niet begrijpen. De moeilijkste dingen komen van de gemeente:
de kwijtschelding voor de onroerendezaakbelasting (OZB) en het aanvragen van
bijstand. Maar ook de Belastingdienst heeft moeilijke formulieren, zoals voor
de inkomstenbelasting en belastingteruggave.Voorbeeld onbegrijpelijke taal: Voorlichtingstekst Belastingdienst
over kinderopvangVergoeding kosten kinderopvangDe regeling geldt alleen voor kosten die direct verband
houden met de kinderopvang. Bemiddelingskosten voor kinderopvang kunt u in
bepaalde gevallen onbelast vergoeden of verstrekken. Als u de kosten betaalt
van de bemiddelingswerkzaamheden die voor u worden verricht en dit geen voordeel
oplevert voor uw werknemer, is er geen sprake van loon. Als u de kosten betaalt
van de bemiddelingswerkzaamheden voor de werknemer, is dit voordeel loon.
(www.belastingdienst.nl)BureauTaal zegt dat er enorme problemen zijn in de zorg: moeilijke taal
van artsen, onbegrijpelijke formulieren, ingewikkelde verzekeringen. Ook de
Centra voor Werk en Inkomen (CWI), de Sociale Diensten en de Belastingdienst
gebruiken te veel onduidelijke taal.Nog een voorbeeld. De NS heeft een formulier om een kaartje aan het loket
te kopen zonder extra kosten. Prinses Laurentien zegt over dit formulier in
de Volkskrant van 22 mei 2004: «Het staat helemaal vol met lange
moeilijke zinnen. Ik weet één ding zeker: voor iemand die moeite
heeft met lezen, is dit een ramp.»Duidelijke taal in de gezondheidszorgIn de gezondheidszorg is duidelijke taal van levensbelang. De Amerikaanse
professor Davis vindt de informatie van de dokter en de apotheek veel te moeilijk.
Volgens haar begrijpt maar één op de vijf volwassen Amerikanen
de informatie helemaal. En dat kost de Verenigde Staten ieder jaar 73 miljard
dollar.Dit is ook in Nederland een groot probleem. Moeilijke taal in de zorg
is ongezond en gevaarlijk. Je moet weten wat je moet doen, bijvoorbeeld met
medicijnen. Het is niet goed als je denkt dat je een zetpil moet inslikken.«Als we ons geen tijd gunnen, zijn we doof en
blind. Je moet een patiënt goed begrijpen, wil je hem goed kunnen behandelen.»Prof. Dr. A.J. Dunning, cardioloog in ruste, 7 oktober
2005 in HP De TijdOperaties kunnen ook misgaan door onbegrijpelijke taal. Dat kan ongezond
zijn. Maar het kan ook tijd en geld kosten. Bijvoorbeeld als een patiënt
het woord «nuchter» verkeerd begrijpt. Hij heeft geen borrel op,
maar wel een boterham. Zo kan de operatie niet doorgaan. Het is slecht als
een patiënt de instructies van de dokter niet begrijpt. Nu snapt maar
de helft van de mensen dat. Patiënten moeten beter begrijpen wat de dokter
en de apotheker bedoelen. Dat is gezonder en goedkoper.Het nieuwe zorgstelselIn 2006 komt er een nieuw zorgstelsel. Dat merken we allemaal. Maar het
is erg moeilijk te volgen. Verzekeraars proberen het uit te leggen. Maar ze
hebben daar soms 100 pagina’s voor nodig. Het College Voor Zorgverzekeringen
beoordeelt de polissen van de verzekeraars. Zij kijken of de informatie «kenbaar»
en «volledig» is. De eerste polissen zijn nu bekend. De dikke
pakken papier lijken wel volledig. Maar is het ook duidelijk? Voor veel Nederlanders
waarschijnlijk niet.Voorbeeld onbegrijpelijke taal: Voorlichtingstekst VWS
over nieuwe zorgverzekering:Inkomensafhankelijke bijdrage via de BelastingdienstUw werkgever of uitkeringsinstantie is verplicht deze
bijdrage volledig aan u te vergoeden. Deze bijdrage is 6,5% van het
inkomen en zal tot een maximale inkomensgrens van circa 30 000 euro worden
geheven. Wel bent u hierover belasting verschuldigd. Heeft u een AOW-uitkering
dan is bij de hoogte daarvan al rekening gehouden met de inkomensafhankelijke
bijdrage die u verschuldigd bent. Voor inkomen waarover u geen vergoeding
krijgt van uw werkgever of uitkeringsinstantie bedraagt de inkomensafhankelijke
bijdrage 4,4%.Oude premies:De procentuele
ziekenfondspremie komt te vervallen. De MOOZ-bijdrage en de WTZ-omslagbijdrage
komen te vervallen. De AWBZ-premie gaat omlaag.4. Recht op duidelijke taalDe overheid moet begrijpelijke taal gebruiken. Anders komen miljoenen
mensen in de problemen. GroenLinks vindt dat mensen recht hebben op duidelijke
taal. Daarom doen wij de volgende voorstellen:1. De overheid is verplicht om duidelijke taal te
gebruikenDe overheid krijgt de plicht om begrijpelijke taal te gebruiken. In het
buitenland bestaat die plicht al. Bill Clinton heeft in Amerika het recht
op duidelijk Engels ingevoerd («Plain English»).Je kunt naar de rechter als de overheid onbegrijpelijke taal gebruikt.
In Nederland verdient minister Zalm een complimentje. Zijn Wet Financiële
Dienstverlening stelt begrijpelijke informatie verplicht. Maar deze wet is
veel te klein. Het gaat alleen over financiële diensten, zoals leningen
en hypotheken. Bovendien zegt de wet niet wat begrijpelijke informatie is.
De minister schrijft dat de informatie te begrijpen moet zijn voor de gemiddelde
consument. Dat is niet duidelijk genoeg.GroenLinks vindt dat de overheid altijd duidelijke taal moet gebruiken.
Dat geldt ook voor bijvoorbeeld de Belastingdienst, zorgverzekeraars, dokters
en scholen. Duidelijke taal betekent taal op niveau 3. Daar moet iedereen
zich aan houden. Ambtenaren en bijvoorbeeld artsen moeten zelf beter op hun
taal letten. Ook de sociale dienst moet beter kijken of mensen een taalcursus
nodig hebben. 2. TaalpolitieEr komt een Taalpolitie. Die spoort onbegrijpelijke taal van de overheid
op. Burgers kunnen bij de Taalpolitie klagen over onbegrijpelijke teksten.
De Taalpolitie maakt bekend wie onbegrijpelijke taal gebruikt. Zij zeggen
het tegen een organisatie als die het beter moet doen. De Taalpolitie geeft
ook adviezen om duidelijker taal te gebruiken.3. Een Taal Toets op voorlichtingDe voorlichting van de overheid moet voor iedereen duidelijk zijn. Daarom
moet er een Taal Toets komen voor alle voorlichting van de overheid. Dat betekent
dat de overheid alle informatie vertaalt naar taalniveau 2 of 3. Mensen van
dat taalniveau kijken vooraf of ze de informatie snappen.4. Maak een begrijpelijke versie van de GrondwetDe belangrijkste regels in Nederland staan in de Grondwet. Daar staat
bijvoorbeeld dat je niet mag discrimineren. Er staat ook dat je mag zeggen
en geloven wat je wilt. En er staat dat je recht hebt op genoeg geld en op
schone lucht. Iedereen moet de Grondwet kunnen lezen en begrijpen. Daarom
moet er ook een versie komen die iedereen begrijpt.5. Ministers geven het goede voorbeeldMinisters moeten zelf het goede voorbeeld geven. Zij maken nieuwe wetten,
regels en plannen. Maar dat is vaak niet te begrijpen. Het ministerie van
VWS heeft een «notadokter» in dienst. Die helpt ambtenaren om
begrijpelijk te schrijven. Dat heeft helaas nog niet veel geholpen. Het ministerie
van VWS praat bijvoorbeeld niet over verstandelijk gehandicapten, psychiatrisch
patiënten en ouderen. Nee, deze mensen worden «functiegericht benaderd».
En dat levert zinnen op als: «De invoering van de functiegerichte indicatiestelling
gaat gepaard met een forse implementatiedruk bij de indicatieorganen. Er bestaat
een risico dat er dientengevolge stagnatie gaat optreden in het berichtenverkeer
vanuit de indicatieorganen. In de komende peilstokmeting van 1 juli a.s.
is deze vermindering wellicht waarneembaar.» Dat is voor niemand te
begrijpen.«De teksten van mijn ambtenaren beschouw ik als
buitenlandse taal.»Minister Pechthold, geciteerd door Jan Paternotte,
voorzitter Jonge DemocratenDaarom roept GroenLinks de ministers op om begrijpelijk te gaan schrijven.
Dat is nodig om de kloof tussen burger en politiek te dichten. GroenLinks
heeft een eigen variant gemaakt van de Bullshit Bingo. Dat helpt misschien.OverbruggingsaanbodIntegrale aanpakOntschottingKetenbenaderingSectoroverschrijdend productie Functiegerichte indicatiestellingBekostigingssystematiekImplementatietrajectMonitoringTaakherschikkingsoperatie \Intermitterend verblijfSysteemverantwoordelijkAfstemmingPrestatiegerichte bekostigingHerallocatietrajectZorgindicatiebesluitDoelmatigheidscriteriumPlan van AanpakDoorberekeningssystematiekVoorliggende voorzieningen ReikwijdteverbredingAdministratieve lastentoetsVeldnormenAfwegingskadersModerniseringstrajectenSpelregel: Neem deze Bingo mee naar een debat, vergadering of overleg.
Als iemand één van de woorden gebruikt streep je het door. Heb
je er als eerste vijf op een rij (horizontaal, verticaal of digitaal) dan
roep je Bingo!6. Een Duidelijke Taal campagneEngeland heeft campagne gevoerd voor duidelijke taal (de«Plain English Campaign»). Bedrijven en de overheid moeten
begrijpelijk communiceren. GroenLinks wil ook in Nederland een Duidelijke
Taal Campagne. Premier Balkenende moet de overheid, bedrijven en maatschappelijke
organisaties oproepen om duidelijke taal te gebruiken. We moeten allemaal
proberen om duidelijke taal te gebruiken. Dan kan iedereen meedoen.«Wat zou het leven toch een stuk eenvoudiger –
en efficiënter – zijn als we allemaal in duidelijke taal zouden
schrijven. Ik overdrijf niet als ik zeg dat duidelijke taal een fundamenteel
instrument is van een goed functionerende overheid.»Margaret Thatcher, www.plainenglish.co.uk7. Meer aandacht voor taalproblemenDeze nota gaat over de noodzaak van de overheid om duidelijkere taal te
gebruiken. Maar tegelijkertijd moet de overheid er ook veel meer aan doen
om er voor te zorgen dat veel meer mensen in Nederland beter leren lezen en
schrijven. Als meer mensen goed Nederlands lezen en schrijven, is dat niet
alleen goed voor de mensen zelf, maar ook voor onze economie.Probleem begint op schoolEen op de tien 15-jarigen heeft moeite met het lezen en begrijpen van
eenvoudige teksten. In de brugklas begrijpt 20% de lesboeken niet.
Ook uit het basisonderwijs komen alarmerende berichten over de staat van het
taalonderwijs. Uit het laatste onderzoek van de Periodieke Peiling van het
Onderwijsniveau (PPON) blijkt dat het taalonderwijs in Nederland onvoldoende
is. Het gaat dan met name om het begrijpend lezen. Dat hangt samen met hoe
het taalonderwijs gegeven wordt in Nederland. De leraren hebben hier te weinig
tijd voor en maken hierdoor onvoldoende gebruik van de lesmethodes. Ook zeggen
de onderzoekers dat er in de boeken en bij de leraren te weinig aandacht is
voor leerlingen die moeite hebben met lezen en schrijven. Dat moet anders.Ook heeft Nederland binnen Europa de meeste schoolverlaters: 15%
van de leerlingen verlaat de school zonder diploma. Daardoor hebben zij vaak
te weinig geleerd om goed te kunnen lezen en schrijven. En dus moeite met
ingewikkelde brieven en formulieren. GroenLinks vindt dat scholen, gemeenten
en ouders meer hun best moeten doen zodat meer leerlingen hun school afmaken.Cursussen voor studenten en volwassenenOok studenten hebben moeite met lezen en schrijven. Dat komt doordat er
op de middelbare school steeds minder tijd is voor Nederlands. Lessen over
d- en t-regels worden niet meer gegeven. En ook voor nieuwe woorden leren
en begrijpend lezen is te weinig tijd. Studenten komen daardoor met een taalachterstand
binnen op de hogeschool en universiteit. Er zijn zelfs al hogescholen die «bijspijkercursussen»
Nederlands geven: de taalhulp.GroenLinks vindt dat zolang studenten moeite hebben met lezen en schrijven,
de universiteiten en hogescholen deze bijscholing moeten geven. Hetzelfde
geldt voor het onderwijs aan volwassenen: hier moeten mensen met taalproblemen
meer aandacht krijgen. Want het is nooit te laat om beter te leren lezen en
schrijven. VAN AANRECHT NAAR BAANRECHTEen investeringsplan voor bijstandsmoedersTweede-Kamerfractie GroenLinks Femke Halsema en Ineke
van GentInleidingIn deze notitie doet GroenLinks een serie voorstellen om alleenstaande
ouders in de bijstand aan het werk te helpen. Wij willen ons er niet bij neerleggen
dat tienduizenden ouders, en hun kinderen, jaren op rij in armoede moeten
leven. De trend die in de Armoedemonitor van SCP en CBS (29 november
2005) staat beschreven – een forse stijging van de armoede in Nederland –
moet worden gekeerd. De voorstellen in deze notitie bieden, met de beschikbare
budgetten van rijksoverheid en gemeenten, perspectief aan de alleenstaande
ouders in de bijstand: op een opleiding, een baan, een fatsoenlijk inkomen,
een goede kinderopvang.Alleenstaande ouders in de bijstand430 000 kinderen in Nederland groeien op in armoede, meldde het SCP
onlangs. De Denktank Armoedebestrijding (Commissie Bijleveld, 2004) kwam tot
een vergelijkbare constatering over kinderen uit arme gezinnen. Een groot
deel van deze kinderen heeft een ouder, vrijwel altijd de moeder, met een
bijstandsuitkering. Dat blijkt ook uit het SCP-rapport De sociale staat van
Nederland: de armoede is het grootst bij eenoudergezinnen. In totaal zijn
er 93 420 alleenstaande ouders met een bijstandsuitkering, dat is 28%
van het totale aantal bijstandsontvangers (cijfers 2004). Nu nog heeft het
merendeel van deze bijstandmoeders, ongeveer 65 000, een vrijstelling
van de sollicitatieplicht. Dat betekent dus dat deze moeders, en hun kinderen,
moeten rondkomen van een absoluut laag inkomen: de bijstandsuitkering voor
deze moeders is vastgesteld op € 769,18. Met een
eventuele toeslag en de vakantieuitkering komen zij uit op maximaal € 1 034,85
per maand.Perspectief biedenGroenLinks vindt het onacceptabel dat tienduizenden eenoudergezinnen jaren
op rij in armoede moeten leven. Daarnaast willen wij deze moeders in de bijstand
perspectief bieden. Vrijstelling van de sollicitatieplicht klinkt sociaal,
maar is dat niet. Naast structurele armoede betekent dit immers dat deze moeders
een steeds grotere afstand tot de arbeidsmarkt krijgen. Als de kinderen naar
de middelbare school gaan of uit huis zijn, is het voor deze vrouwen, vanwege
hun jarenlange werkloosheid, erg moeilijk om nog een baan te vinden. Dat moet
anders: kleine kinderen worden groot, en ook een slimme bijstandsmeid is op
haar toekomst voorbereid.Het leren-en-werken-contractDe ruim negentigduizend moeders in de bijstand moeten recht krijgen op
een baan en beroepsopleiding. GroenLinks wil dat gemeenten hen, na een goed
gesprek over hun opleiding, werkervaring en toekomstwensen, een leren-en-werken-contract
aanbieden. Met dit contract, dat op de individuele situatie moet worden afgestemd,
gaan deze moeders in de bijstand in principe 28 uur, verdeeld over vier dagen
van zeven uur, aan de slag. Dit kan een baan zijn, of de combinatie van een
baan en een beroepsopleiding. Voor de jongste kinderen wordt natuurlijk kinderopvang
geregeld, voor de scholieren zonodig buitenschoolse opvang. Deze deeltijdbaan
moet minstens het voltijds-minimumloon opleveren, zodat de moeders en de kinderen
uit de armoede raken. De opleiding, voor één dag per week, moet
ertoe leiden dat de moeders uiteindelijk een baan op minimaal MBO-niveau kunnen
vinden, met een bijbehorend salaris waar goed van rond te komen is.De budgetten van de Wet werk en bijstandDe rijksoverheid geeft de gemeenten budgetten om de Wet werk en bijstand
(WWB) uit te voeren. Hier gaat veel geld in om: voor het uitbetalen van de
uitkeringen ontvangen gemeenten 4,1 miljard euro per jaar, voor de bijzondere
bijstand nog eens 0,3 miljard. Daarnaast is er een grote pot met geld voor
het aan het werk helpen van mensen in de bijstand: 1,6 miljard euro per jaar.
Per bijstandsgerechtigde is dat ruim € 390,– per maand.De mogelijkheden van de huidige Wet werk en bijstandSinds de invoering van de Wet werk en bijstand hebben gemeenten een beperkt
aantal wettelijke mogelijkheden om mensen in de bijstand te stimuleren om
aan het werk te gaan: er is een bijverdienregeling, waarbij bijstandsontvangers
gedurende een half jaar tot € 166,– per maand mogen bijverdienen
bovenop hun uitkering. En gemeenten kunnen een «werkaanvaardingspremie»
uitkeren aan mensen in de bijstand, van maximaal € 165,33 per maand.
Bijstandsmoeders profiteren onvoldoende van de regelingen om actief te worden
op de arbeidsmarkt, de vrijstelling van de sollicitatieplicht lijkt voor gemeenten
een automatisme. Dat is geen goede zaak. GroenLinks: meer maatwerkDe moeders die nu in de bijstand zitten, moeten perspectief krijgen op
een echte baan met een fatsoenlijk inkomen. In het voorstel van GroenLinks
gaan zij er minstens honderd euro per maand op vooruit. Vrouwen in de bijstand
krijgen dan een leren-en-werken-contract aangeboden van maximaal 28 uur. De
moeders met een goede opleiding gaan werken, de rest gaat bijvoorbeeld drie
dagen werken en een dag naar school. Het contract moet dit minimaal het wettelijk
minimumloon opleveren: € 1 132,42 netto per maand. Omdat werkgevers,
zeker indien de vooropleiding en werkervaring van de moeders beperkt is, vaak
niet meer dan het minimumloon zullen willen betalen, moet de gemeente dit
tijdelijk aanvullen: een moeder met een leren-en-werken-contract krijgt dan
van de werkgever een salaris van € 880,77 netto per maand (= 28
uur werken voor het minimumloon) en een aanvulling van de gemeente van € 251,65
per maand. Samen maakt dat € 1 132,42. Daarnaast gaat de gemeente –
zonodig – samen met de moeder op zoek naar een opleiding die past bij
hun wensen en hun werkzaamheden. Voor deze opleiding hebben gemeente geld
beschikbaar: tot € 390,– per persoon per maand uit het gemeentelijk
reïntegratiebudget. En zoals gezegd: ook de kinderopvang tijdens school-
en werktijd wordt geregeld en vergoed. Zoals ook al mogelijk is in de huidige
Wet werk en bijstand, blijft het mogelijk om in individuele gevallen een vrijstelling
van de sollicitatieplicht te geven.Iedereen rijkHet leren-en-werken-contract betekent vooral voor de moeders in de bijstand
een enorme sprong voorwaarts: in plaats van een bijstandsuitkering ontvangen
zij het minimumloon, en bovendien worden zij opgeleid tot minimaal MBO-niveau.
Daarnaast komt er een enorm potentieel aan arbeidskrachten bij, bijvoorbeeld
doordat bijstandsmoeders een eigen bedrijf starten. Ook in het bedrijfsleven
is er werk genoeg, bijvoorbeeld in de tuinbouw. Maar ook in de publieke sector
blijft nu te veel werk liggen: onder meer in het onderwijs, in de zorg, bij
het stadstoezicht, in de kinderopvang (brede school). Voor gemeenten en instellingen
is de introductie van de leren-en-werken-contracten een uitgelezen kans om
deze tekorten aan te pakken en de moeders perspectief te bieden. Ten derde
is er veel werk te verrichten op het gebied van de persoonlijke dienstverlening.
De witte werkster is een bekend fenomeen, deze regeling moet fors worden uitgebreid.
Naar Belgisch voorbeeld moet er een voucher-systeem komen voor de persoonlijke
dienstverlening. Het CWI moet hier een belangrijke rol in krijgen. Er zijn
nu maar zevenduizend witte werksters, terwijl honderdduizenden mensen hulp
in de huishouding zouden willen. Naast een witte werkster zou er ook een witte
oppas en een witte klusjesman m/v kunnen komen. Overigens wil GroenLinks ook
geen BTW meer heffen op deze «persoonlijke dienstverlening».Besparing voor gemeentenHet is gemeenten nu nog verboden om het budget dat zij krijgen voor bijstandsuitkeringen,
ruim 4 miljard euro per jaar, deels in te zetten als loonkostensubsidie. GroenLinks
wil dat veranderen, zodat gemeenten meer maatwerk kunnen leveren. Als moeders
vanuit de uitkering aan het werk gaan, levert dat voor gemeenten een flinke
besparing op de uitkeringslasten op. In plaats van € 1 034,42
aan uitkering per maand, bijzondere bijstand en eventuele werkaanvaardingspremies,
hoeven gemeenten alleen het parttime salaris aan te vullen tot het minimumloon.
Een moeder kost dan, naast de investeringen in scholing en de kosten van de
kinderopvang, geen€ 1 034,42 per maand, maar slechts € 251,65.
De rest wordt door de werkgever betaald. Als het lukt om vijftigduizend van
de ruim negentigduizend moeders aan het werk te helpen, levert dat uiteindelijk
een besparing op van maximaal 400 miljoen euro per jaar op de uitkeringslasten.
En de moeders in de bijstand gaan er minstens honderd euro per maand op vooruit.Bijstandsbonus voor werkgeversGroenLinks stelt voor om gemeenten de mogelijkheid te bieden een deel
van de besparing op de uitkeringslasten in te zetten als loonkostensubsidie
of als een startsubsidie voor een eigen bedrijf. Gemeenten kunnen dan de eerste
zes maanden «winst» van pakweg drieduizend euro aanbieden aan
werkgevers voor een eenmalige «bijstandsbonus». Hiermee kunnen
zij over de streep worden getrokken om een bijstandsmoeder een baan aan te
bieden. Zeker voor de instellingen in de publieke sector – zorg, onderwijs,
kinderopvang – kan zo’n bonus hard nodig zijn om het financiële
plaatje rond te krijgen. Tot slot kan, als het aan GroenLinks ligt, de bonus
worden ingezet voor het verlagen van de loonkosten voor witte werksters, ter
overbrugging van de meerkosten ten opzichte van een «zwarte» werkster.Den Haag, december 2005Femke HalsemaIneke van Gent Noot 3 (zie blz. 2142)BIJVOEGSELSchriftelijke antwoorden van de minister van Verkeer
en Waterstaat op vragen gesteld in de eerste termijn van de behandeling van
de begroting van Verkeer en Waterstaat (30 300-XII) en de begroting van
het Infrastructuurfonds (30 300-A) voor het jaar 2006.Schriftelijke antwoorden Begrotingsbehandeling VenW 1e
termijn 6 december 2005Vragen van het lid Dijksma (PvdA)Gaarne een reactie van de minister op het gepresenteerde
rapport van de werkgroep Prorail, ook ten aanzien van de conclusies die op
het functioneren van Verkeer en Waterstaat betrekking hebben. Daarnaast graag
een reactie op de volgende punten. Er is teveel lagere regelgeving. Waarom
jaarlijkse discussie over de Meerjarenbudgetten? Waarom niet meer zeggenschap
richting ProRail? Gaat de minister in overleg met de betrokken partijen?Graag wil ik mijn waardering uitspreken voor het onderzoeksverslag van
de werkgroep waarin een aantal goede aanknopingspunten zitten voor het verbeteren
van het functioneren van Prorail en de aansturing door V&W. Ik wil de
analyse en aanbevelingen van de werkgroep serieus onderzoeken en ik wil dan
ook voldoende tijd nemen voor het bepalen van mijn reactie. Ik beperk mij
daarom tot een eerste reactie op hoofdlijn op de specifieke vraag van het
lid Dijksma.De commissie heeft mij laten weten op 14 december te besluiten hoe
zij het rapport wil behandelen. In elk geval zal het rapport op korte termijn
besproken worden tussen mijn medewerkers en ProRail.Wat betreft de rol van V&W beveelt de werkgroep allereerst aan dat
V&W de doelstellingen moet formuleren en de kaders moet stellen waarbinnen
ProRail zonder bemoeienis van V&W kan opereren. Dit principe ondersteun
ik volledig. De beheerconcessie is ook vanuit dit perspectief geschreven.
Echter, daar is wel een professionele beheerder voor nodig, die de relatie
kan leggen tussen financiële middelen, activiteiten en prestaties. Met
ProRail en bij de bespreking van de beheerconcessie met de Kamer, hebben we
geconcludeerd dat daarvoor een migratietraject noodzakelijk is. Dat traject
vergt tijd en daarbij past dat ik eerst nog stringent toezicht houd. Zodra
ProRail heeft aangetoond tot outputsturing over te kunnen gaan is het logisch
dat ook de aard van de aansturing en het toezicht verandert. Pas dan kan het
ministerie op hoofdlijnen sturen en kan ProRail meer zeggenschap krijgen.De constatering van de werkgroep waar het de grote hoeveelheid lagere
regelgeving betreft, behorend bij de Spoorwegwet en de Concessiewet, geef
ik op korte termijn aandacht. De lagere regelgeving is in nauw overleg met
de spoorsector tot stand gekomen. Het ligt dan ook voor de hand dat ik ProRail
en de vervoerders zal benaderen om concreet aan te geven waar deze regelgeving
een stagnerende werking heeft op de voortgang van projecten in de spoorwegsector.
Ook zal in het kader van het project «Beter geregeld» deze regelgeving
medio 2006 kritisch bezien worden. Wel merk ik op dat er altijd een afweging
gemaakt zal moeten worden tussen bijv. de noodzaak om veiligheid middels regelgeving
te borgen en de vrijheid van handelen van ProRail en de vervoerders.De beheerconcessie legt aan ProRail de verplichting op om in haar jaarlijkse
beheerplan een beschrijving te geven van de ontwikkeling en werkzaamheden
voorzien van een financiële onderbouwing op hoofdlijnen voor een periode
van tien jaar om ook het budgetrecht van de Tweede Kamer tot zijn recht te
laten komen. Deze onderbouwing dient vervolgens als input voor de begroting
voor de komende jaren. Daarnaast is ProRail op dit moment invulling aan het
geven aan de verplichte migratie naar output- en outcomesturing uit de beheerconcessie.
Als aan deze verplichting is voldaan, lijkt het op dat moment logisch om over
te gaan op meerjarige financiering omdat er dan een transparante relatie kan
worden gelegd tussen de financiële middelen en de prestaties die daarmee
worden geleverd. Overigens laat de begrotingssystematiek ook nu al toe dat
ProRail meerjarige verplichtingen aangaat.Ik stel voor de gemeenten meer vrijheid te geven om
de maximum snelheid te bepalen op ringwegen (ook rijkswegen)in verband met
de luchtkwaliteit. Wat is daarop uw reactie?Gemeente mogen zelf de maximum snelheid op hun eigen wegen bepalen. Voor
de hoofdwegen zal het verlagen van de maximum snelheid altijd een afweging
zijn van de effecten op de luchtkwaliteit, de doorstroming en de veiligheid.
Deze integrale afweging wil ik zelf blijven maken, daarbij houd ik rekening
met het nationaal programma van maatregelen in het kader van de luchtkwaliteit.
Alleen op die manier is het mogelijk het gebruik van het hoofdwegennet als
netwerk te optimaliseren.Ik stel voor om meer snelheid te maken in het wegnemen
van de schotten in het doelgroepenvervoer. Wat is daarop uw reactie?De Tweede Kamer heeft recentelijk een aantal brieven van staatssecretaris
Ross van VWS en mij ontvangen met informatie over de actuele stand van zaken
in de ontwikkelingen bij de bundeling van doelgroepenvervoer (zie o.a. brieven
van 3 november jl. met kenmerk 2005–2006, 29 538, nr. 32,
28 november jl. kenmerk DGP/MDV/U.05 02740 en 2 december jl.
met kenmerk DVVO/ZV-U-2 633 000). Daaruit blijkt dat het kabinet
uw ambitie voor ontschotting deelt en daar ook serieus werk van maakt. Over
de voorgenomen planning op dit punt vindt u daar concrete voornemens.Ik stel voor langere concessieperioden te hanteren
in staden streekvervoer om daarmee mogelijk te maken dat eisen gesteld worden
aan schonere bussen. Hoe staat het met de aanpassing van de WP 2000 op dit
punt?De huidige WP 2000 geeft de overheden de ruimte tot een maximale concessietermijn
van 6 jaar. Inmiddels ligt in uw Kamer een wetsvoorstel tot wijziging van
de WP 2000 ter behandeling, waarin een maximale concessietermijn van 8 jaar
wordt voorgesteld. Als het aan mij ligt, treedt dat wetsvoorstel zo snel mogelijk,
doch uiterlijk 1 januari 2007, in werking. Dat biedt dus binnen afzienbare
tijd extra ruimte aan decentrale overheden om de voor hen optimale concessietermijn
te kiezen, waarbij een optimale afweging tussen kosten- en kwaliteitscriteria
een rol spelen. Het biedt zonodig dus ook extra ruimte tot het plegen én
terugverdienen van investeringen in nieuw materieel door vervoerders. Daarnaast
biedt de wet mogelijkheden om, bijvoorbeeld in geval van investeringen in
nieuw tram- of metromaterieel, een ontheffing voor extra lange concessietermijn
bij mij aan te vragen.Vragen van het lid Gerkens (SP)De NV Westerscheldetunnel wil komend jaar de tarieven
weer flink laten stijgen. De Zeeuwen die geen alternatief hebben zijn hier
terecht verontwaardigd over. De minister stelt dat het aan de NV is of de
tarieven stijgen. Aangezien de minister zelf 95,4% van de aandelen
bezit, is het wel degelijk aan de minister. Waarom keurt de minister deze
tariefverhoging goed, terwijl de NV winst maakt. Is dat niet onnodig geld
kloppen uit de zakken van de Zeeuwen?De minister van Financiën heeft met de Zeeuwen de afspraak gemaakt
dat het overrendement mag worden gebruikt voor de door de Provincie Zeeland
zo gewenste aanleg van de tunnel Sluiskil. Het eventueel overrendement kan
dus weer ten goede komen aan de Zeeuwen. Het standaard tarief stijgt van € 4,20
naar € 4,40. Ik beschouw dat niet als onredelijk. Dat is ruim binnen
de maximale stijging die de wet op de Westerscheldetunnel toestaat.De minister zet steeds meer op afstand. Dat klinkt
goedkoop, maar het tegendeel is waar. De verzelfstandigde NS is veel kwijt
aan overhead. ProRail kan er ook heel wat van. Maar ook het CBR is een organisatie
met een wettelijke taak die veel overhead kent. Op de resultatenrekening blijkt
ruim 25% van de kosten uit overige bedrijfskosten bestaan. Dat het
CBR monopolistische trekjes heeft is bekend, maar kan de minister eens aangeven
hoe het met de overhead hier zit?De stichting Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen is een exameninstituut.
De personeelskosten bedragen en dat is niet uitzonderlijk voor een exameninstituut
71%. De door het lid Gerkens genoemde overheadkosten zouden 25 %
bedragen In de resultatenrekening van het CBR wordt melding gemaakt van overige
bedrijfskosten die 25 % bedragen. In deze overige kosten zijn mede
begrepen: huisvestingkosten (5%), autokosten (3%), werkzaamheden
door derden (6%) porti – en telefoonkosten, drukwerken en computerkosten
(4%), Reisverblijf en vergaderkosten (2%) en overige kosten
2%.Het geheel overziende kan ik de opmerking van het lid Gerkens niet plaatsen
wat betreft de door haar genoemde grote omvang van de overhead bij het CBR,
te meer daar het CBR in een door Berenschot begin 2005 ingesteld onderzoek
naar overhead bij ZBO’s, RWT’s en ministeries uitzonderlijk laag
scoorde te weten 15 %.De overhead van ProRail is volgens de audit van Booz Allen Hamilton goed
vergelijkbaar met die binnen de nutssector. Booz Allen Hamilton geeft daarbij
overigens aan dat ProRail nog een efficiencyslag kan maken op haar overhead.
Hiermee is reeds rekening gehouden.Over het rapport «Vluchten kan niet meer»
is veel kritiek. Een volgend rapport zou misschien eens moeten zijn «de
waarde van de Raad voor Verkeer en Waterstaat». De enige mogelijkheid
is dan dat er uitkomt dat deze organisatie zeker niet ruim één
en een kwart miljoen euro waard is. Is de minister bereid een grondig onderzoek
te doen naar de meerwaarde van deze raad?De Raad heeft mij veelvuldig geadviseerd over belangrijke vraagstukken
op de terreinen van Verkeer en Waterstaat, soms op mijn verzoek, soms uit
eigen beweging. Hoewel ik het niet altijd met de adviezen van de Raad eens
ben geweest, ben ik van mening dat de adviezen een belangrijke bijdrage hebben
geleverd aan het publieke debat over de beadviseerde onderwerpen. Ik acht
een grondig onderzoek naar de meerwaarde van de Raad dan ook niet nodig. Mede
in het licht van de door de Tweede Kamer uitgesproken wens om structureel € 5
mln te korten op de budgetten voor de adviesraden, ben ik wel van mening dat
de Raad wat soberder en flexibeler kan worden opgezet. In de nieuwe zittingstermijn –
die in 2006 begint – zal de Raad bestaan uit een kleiner aantal vaste
leden aangevuld met een aantal buitengewone leden die al naar
gelang het onderwerp zullen worden gerecruteerd uit een aantal terzake deskundigen
op specifieke terreinen. Dit biedt ook de mogelijkheid om de verbinding te
maken met andere adviesraden, zoals de VROM-raad en de Raad voor het Landelijk
Gebied. Meer gezamenlijke en integrale advisering kan het gevolg zijn. De
omvang van het secretariaat zal ook worden aangepast. De maatregelen bij elkaar
zullen ca. € 250 000 opleveren.Ik wil van de minister weten hoe zij handelt als duurbetaalde
toppers een opdracht niet goed uitvoeren.Opdracht waarvoor externen worden ingehuurd worden uiteraard op vooraf
vastgestelde criteria (kwantitatief of kwalitatief) beoordeeld. Mochten geleverde
prestaties niet overeenkomen met de vooraf gestelde criteria, dan kan uiteindelijk
het eindresultaat niet worden geaccepteerd en betaling niet plaatsvinden.
Ten aanzien van de vraag over de inhuur van externe commissies, wil ik verwijzen
naar de brief van de Minister van BZK die op 1 december jl. aan de TK
is verstuurd (BZK-kenmerk 2005–0000273428). Hierin worden meerdere actiepunten
genoemd die naar aanleiding van de inventarisatie van commissies en de vergoedingen
aan de leden in gang zijn gezet. Eén van de acties is het melden van
de vergoedingen van leden van de commissies in de Staatscourant en het plaatsen
hiervan op de website van de ministeries.Vragen van het lid Hermans (LPF)De minister heeft in eerder overleg positief gereageerd
op een versnelde evaluatie van de Vogel-en Habitatrichtlijn. Hoe gaat het
kabinet hiermee aan de slag?De evaluatie van de Vogel- en habitatrichtlijn die onder verantwoordelijkheid
van de minister van LNV valt, vindt plaats in 2007 op basis van de nationale
rapportages van de lidstaten. De Europese Commissie heeft hierbij het voortouw.
Nederland zal de nationale rapportage in 2006 leveren. Ik wil hier wel benadrukken
dat er binnen het Kabinet geen verschil van mening bestaat dat ook deze EU-richtlijn
correct én pragmatisch moet worden geïmplementeerd.Waarom heeft de minister de harde lijn ten aanzien
van het Stads-en streekvervoer verlaten? Hoe valt de «beloning»
van de HTM te verklaren? Ze vragen om 1 mei 2007 en krijgen 1 september
2007! Een «straf» van vier maanden.Ik verlaat de lijn ten aanzien van de aanbestedingsverplichting voor stads-
en streekvervoer zoals ik die met u heb afgesproken niet.De door u genoemde data herken ik niet. Ik heb vernomen dat Stadsgewest
Haaglanden per 1 september 2008 de concessie voor het stadsvervoer per
bus wil hebben aanbesteed. Dat betekent dat zij ruim vóór die
datum de aanbesteding zal moeten aankondigen, via een zogenaamde «kennisgeving»
(zie WP 2000 artikel 109 lid 3). Bij aanbestedingen voor streekconcessies
blijkt deze termijn veelal tussen de één en anderhalf jaar te
liggen. Op het moment dat Haaglanden daadwerkelijk deze kennisgeving doet,
geldt dat de betreffende markt van Haaglanden geopend is. Vanaf dat moment
mag het daarop rijdende GVB busbedrijf – inclusief haar dochters –
elders meedingen. Wanneer dat exact is, is dus aan Haaglanden. Dit is, geen
specifieke beleidslijn voor Haaglanden, maar een algemeen, uit artikel 109
van de WP 2000 af te leiden, geldende regel voor alle concessieverleners en
GVB’en. Voor deze kennisgeving kan HTM -en nadat u het wetsvoorstel
heeft behandeld geldt dit ook voor haar dochters- nergens meedingen.Gemotoriseerde tweewielers hebben geen plaats in de
Nota Mobiliteit, noch in de begroting. LPF is blij met de gedane toezeggingen
tijdens het AO verkeersveiligheid, maar vraagt u toch om deze groep weggebruikers
in een volgende begroting expliciet in een artikel op te nemen. Is de minister
hiertoe bereid?In overleg met de organisaties van motorrijders wordt in 2006 op een aantal
plaatsen langs het rijkswegennet motorfietsvriendelijke vangrail aangelegd.
Bovendien bespreek ik samen met de organisaties mogelijkheden om via communicatie
de motorrijders te wijzen op voor motorrijders specifieke gevaren in het verkeer.
In het relevante beleidsartikel zal ik aandacht besteden aan de desbetreffende
problematiek. (Zie ook het antwoord op vraag 110).Kan de minister aangeven waarom de aangenomen aanbeveling
van de TCI aangaande het FES niet wordt gevolgd?Ik heb op 2 december 2005 (kenmerk DAB 2005/2387) een brief gestuurd
waarin ik een toelichting heb gegeven op onder meer deze aanbeveling. Met
betrekking tot aanbeveling 2 (aanpassing Fes-wet) heb ik daarin aangegeven
dat het kabinet, wanneer dit aan de orde was, de toezegging is nagekomen om
de Kamer te informeren wanneer er een besluit is genomen over de inzet van
FES-middelen. In de FES-begroting 2006 is dan ook uitgebreid stilgestaan bij
de wijze waarop het kabinet tot besluitvorming is gekomen. Dit komt tegemoet
aan de wens van de TCI om de Kamer zo goed mogelijk te betrekken bij de besluitvorming.
Daarvoor is geen aanpassing van de FES-wet nodig.Overigens heeft de minister van Financiën namens het kabinet de Studiegroep
Begrotingsruimte gevraagd om te adviseren over het FES ten principale en daarbij
ook in te gaan op de beheersstructuur. De Studiegroep zal ten behoeve van
de advisering ook kennis nemen van de aanbevelingen van de TCI. Het advies
zal medio 2006 worden afgerond.Omwille van de verkeersveiligheid, iets wat de minister
aan het hart ligt, wil ik u vragen om een verbod in te stellen voor de zogenaamde «cable
barrier». Deze wordt onder motorrijders ook wel de «eiersnijder»
genoemd, aangezien de afzetting tot het verlies van ledematen leidt. In België
is deze al verboden. Graag een reactie!Op de rijkswegen zijn geen «cable barriers» te vinden en RWS
heeft geen plannen om cable barriers te plaatsen. De enige cable barrier in
Nederland is te vinden op een provinciale weg in Groningen. Ik heb geen mogelijkheden
om op het onderliggend wegennet een verbod op te leggen. Ik ken overigens
geen onderzoek waaruit blijkt dat cable barriers daadwerkelijk onveilig zijn
voor motorrijders. In Zweden wordt al jaren gebruik gemaakt
van cable barriers.Vragen van het lid Van Hijum (CDA)De aanpak van notoire zwartrijders vraagt daarnaast
om trein- en stationsverboden voor veelplegers. De NS wil deze verboden zelf
kunnen opleggen (proces verbaal en straf); ziet de minister kans om in overleg
met OM en politie deze ruimte te bieden? En geeft de minister uitvoering aan
het recente advies om notoire zwartrijders een verplicht OV-abonnement op
te leggen?De BOA’s (Bijzonder Opsporings Ambtenaren) van NS kunnen reeds trein-
en stationsverboden opleggen en doen dit ook. Politie en OM zijn verantwoordelijk
voor de handhaving. In het recent aan de Kamer aangeboden onderzoek naar sanctioneren
zwartrijden in het Openbaar Vervoer (Minister van Justititie, 15/11 kenmerk
538 521/505) is de aanbeveling opgenomen om de mogelijkheid van een verplicht
OV-abonnement voor notoire zwartrijders nader te verkennen. Ik zal dit samen
met Justitie bestuderen.Het CDA pleit ervoor om boetes te verhogen en de opbrengsten
te storten in het Waarborgfonds Motorverkeer, waaraan iedere automobilist
jaarlijks meer moet afdragen doordat de onverzekerde schade (als gevolg van
onverzekerd rondrijden en doorrijden na aanrijding) toeneemt.Over de bestuurlijke boete komen we binnenkort met elkaar te spreken bij
de parlementaire behandeling van het wetsvoorstel voor de invoering van de
bestuurlijke boete bij het foutparkeren en stilstaan en enkele lichte verkeersovertredingen.Er gaan meerdere financiële stromen in de richting van het Waarborgfonds
Motorverkeer. Er zijn geen signalen dat het fonds ook voor toenemende schades
niet toereikend zal zijn. Een deel van het artikel Boeten en Transacties komt
via de begroting van het ministerie van Justitie nu al terecht bij het Waarborgfonds.
Een verhoging van het budget op dit artikel ligt niet in de lijn der verwachtingen.
Wellicht dat het verhogen van de pakkans meer soelaas kan bieden. In mijn
brief van 5 oktober 2005 ter voorbereiding op het algemeen overleg verkeersveiligheid
heb ik u gemeld dat de minister van Justitie u schriftelijk zal informeren
over de mogelijkheden om onverzekerd rijden effectiever aan te pakken. Ik
ben dan ook geen voorstander om boetes te verhogen en de opbrengsten te storten
in het Waarborgfonds MotorverkeerGraag horen wij van de minister of zij onze zorgen
deelt ten aanzien van de binnen VenW aanwezige capaciteiten en kennis om professioneel
opdrachtgever te kunnen zijn en hoe zij kennis en professionaliteit binnen
de organisatie waarborgt.Het waarborgen van kennis en professionaliteit heeft nadrukkelijk mijn
aandacht. De markt is namelijk gebaat bij een sterke opdrachtgever. Door toepassing
van het principe Markt, tenzij kan meer werk door de markt worden uitgevoerd,
waardoor RWS met minder mensen toe kan. Dit vraagt wel een nieuwe invulling
van de opdrachtgeverrol. Daartoe werkt RWS thans op diverse fronten om de
benodigde kennis en competenties te behouden en verder te ontwikkelen. RWS
behoudt een eigen ingenieursdienst in de vorm van de Bouwdienst waarbinnen
de benodigde competenties voor een sterke opdrachtgever worden geconcentreerd.
Tevens wordt in samenwerking met Shell het projectmanagement verder geprofessionaliseerd.
Binnen V&W wordt ook een centrum voor projectmanagement gerealiseerd,
waar de ervaring van grote projecten wordt gebundeld en verder wordt ontwikkeld.
Overigens zal ook de markt zelf een stevige professionaliseringsslag moeten
maken. Samen met de Regieraad bouw ondersteunen wij dit proces actief door
o.a. voorlichtings- en discussiebijeenkomsten, te houden in de regio.Vragen van het lid Hofstra (VVD)Gaarne meer inzicht in de begrotingsartikelen over
onderhoud spoor en weg. Wilt u weer inzage geven in de overhead? En wilt u
onderscheid maken naar spoor/weg.U heeft aangegeven het inzicht in «overhead» van projecten
verminderd te vinden ten opzichte van de vorige begroting. Dit is te verklaren
door de nieuwe begrotingsindeling waarbij het de vorming van het agentschap
RWS een bepalende factor is. Ik wil u tegemoet komen door in mijn begroting
van 2007 het inzicht in uitvoeringskosten van aanlegprojecten zichtbaar te
maken. Ik zal dit doen door in een tabel voor het artikelonderdeel aanleg
de agentschapsbijdrage separaat inzichtelijk te maken. Daarnaast zal ik in
aanvulling, en dat is nieuw ten opzichte van de vorige begroting, ook de uitvoeringskosten
van het aanlegprogramma Spoor dat door Prorail wordt uitgevoerd apart inzichtelijk
maken.Gaarne reactie van minister op de publicaties over
het effect van Het Nieuwe Rijden.Het effect van Het Nieuwe Rijden is een besparing van circa 10%
ten opzichte van normaal gebruik. Het normale gebruik van een auto tijdens
schakelen in de stad, in de file en tijdens doorgaand verkeer is bijvoorbeeld
1:10 (of 10 liter per 100m km). Door de rijstijl van Het Nieuwe Rijden toe
te passen neemt het verbruik af naar 1:11 à 1:12 (ofwel 8 à
9 liter per 100 km). Dit is goed voor de portemonnee van de automobilist,
goed voor het klimaat en de automobilist rijdt meer ontspannen, omdat hij
eerder en minder hoeft te schakelen. De discussie over de testcyclus doet
daar niets aan af. De suggestie die gewekt wordt in de volkskrant is niet
juist, gezien de resultaten die in de praktijk gehaald worden. In 2004 was
het effect van het nieuwe rijden op de uitstoot van CO2 0.2 megaton
(miljoen ton). De prognose vanaf 2010 is er een van 1.5 megaton (jaarlijks)
gerelateerd aan de streefwaarde voor verkeer en vervoer van 38 megaton voor
2010 (nota mobiliteit). Vergeleken met het geïnvesteerde budget is het
nieuwe rijden daarmee een van de meest kosteneffectieve maatregelen om CO2-uitstoot terug te dringen.Zowel in de nota Mobiliteit als in de Energienota wordt Het Nieuwe Rijden
omarmd. Het geeft de automobilist de mogelijkheid om zélf iets te doen
aan zijn brandstofgebruik. En dat is winst voor het klimaat en winst voor
de automobilist gelet op de huidige brandstofprijzen.Wat draagt VenW bij aan VWS als het gaat om gehandicaptenvervoer?
Dat mag ten koste van I love campagne en de premie voor de spitsrijders.Het ministerie van Verkeer en Waterstaat heeft op grond van het amendement
van Dijksma en Van der Ham (nr. 10, aangenomen op 21 december 2004) 10
mln voor (beheer en onderhoud) railwegen overgeheveld naar de begroting van
VWS ten bate van het budget voor gehandicaptenvervoer op bovenlokaal niveau,
uitgevoerd onder de naam Valys. In het kabinet is afgesproken dat dit gebeurt
voor deze kabinetsperiode, dus tot en met 2007. Inmiddels is de Kamer geïnformeerd
bij de najaarsnota over de onderuitputting Valysmiddelen bij VWS. In overleg
met VWS proberen we de middelen zoveel mogelijk te concentreren op de verbetering
van de toegankelijkheid van het spoor. Binnen het autonome liftenprogramma
wordt in 2006 al gestart met liften op de stations in Naarden-Bussum en Almelo.
Met de overheveling van de onbenutte Valysmiddelen zal aanvullend op een aantal
stations met toegankelijkheids-knelpunten vervroegd kunnen worden gestart
met de bouw van liften. Van een verzoek om additionele middelen is geen sprake.Kunt u een onderscheid aanbrengen in de soorten onderhoud:
beheer, vervangingsinvesteringen, normaal onderhoud, groot onderhoud?Het onderhoud wordt onderscheiden naar regulier beheer en onderhoud en
het onderhoud dat wordt uitgevoerd om de belangrijkste onderhoudsachterstanden
weg te werken. Er wordt geen categorie vervangingsinvesteringen onderscheiden
omdat er in het algemeen geen sprake is van vervanging van complete projecten
maar van regulier- en groot onderhoud. In toenemende mate worden de onderhoudsbestekken
in de vorm van geïntegreerde contracten op de markt gezet. Daarbij is
het prestatieniveau leidend, niet het onderscheid naar verschillende kostencomponenten.
Ook de interne sturing richt zich vooral op de geleverde prestatie.Groot onderhoud
is onderdeel van het MIT-programma en is zichtbaar in de begroting van het
infrafonds (zie art. 11 voor watersystemen, artikel 12 voor wegen en artikel
15 voor vaarwegen. In de volgende begroting zal getracht worden hier meer
inzicht in te geven.Ik stel voor bij aanschaf nieuwe auto een kortingskaart
openbaar vervoer te verstrekken. Welke mogelijkheden ziet de minister?Of een automobilist gebruik wil en kan maken van het openbaar vervoer
hangt af van verschillende factoren waaronder de persoonlijke voorkeur en
het verplaatsings­patroon. Ik vind een generieke maatregel zoals een kortingskaart
openbaar vervoer, daarom niet passend.Wanneer komen de onderhoudsuitgaven spoor weer op het
normale niveau? En wat is het normale niveau?Eerstkomende periode staat in het teken van het Herstelplan spoor. Ten
opzichte van de jaren vóór 2004 zijn de uitgaven in de periode
2005–2010 hoger. Hiermee worden de achterstanden in het onderhoud van
het spoor ingelopen. Voor de periode tot en met 2020 zijn door ProRail meerjarenramingen
opgesteld. Deze ramingen zijn geaudit door Booz Allen & Hamilton. De conclusie
van deze audit was, dat de bedragen in de Nota Mobiliteit voor spoor voldoende
zijn, mits de daarin verwerkte efficiencies ook door ProRail worden ingevuld.
Voor de periode 2011–2020 is in de Nota Mobiliteit € 13,4
mld beschikbaar voor beheer en instandhouding en € 2,1 mld voor
aanleg. Het bedrag van € 13,4 mld voor Beheer & Instandhouding
is gebaseerd op alle noodzakelijke uitgaven (inclusief vervangingen) om het
beoogde kwaliteitsniveau zoals nu in de begroting aangegeven (89–91%)
op het spoornet zoals dat nu qua omvang wordt voorzien (inclusief MIT aanlegprojecten)
te realiseren. Zonder wijziging van het gewenste kwaliteitsniveau en zonder
wijziging van de omvang van het net, is het bedrag in de Nota Mobiliteit (gemiddeld € 1,34
mld per jaar) dan ook in die periode te beschouwen als het normale niveau.Waarom is er geen inzicht meer in de begroting op het
vlak van de kostendekkendheid als het gaat om de exploitatiesubsidie voor
het stad-/streekvervoer? Gaarne een reactie op de ontwikkeling hiervan.De exploitatiesubsidie is sinds 2005 opgenomen in de BDU verkeer en vervoer.
Daarmee is de verantwoordelijkheid overgedragen aan de regio’s. Daarmee
is ook een einde gekomen aan de opbrengstensuppletie. Bij het aanbesteden
van de ov-concessies hebben deze regio’s alle belang bij het verhogen
van de kostendekkingsgraad, omdat daardoor immers geld vrijvalt ter vergroting
van de dienstverlening, danwel het doen van investeringen. Ik onderstreep
daarvan ook voortdurend het belang. Centrale sturing hierop door het rijk
past daarnaast niet in de decentralisatiegedachte. Bij verdere marktwerking
(het openstellen van de grootstedelijke stadsvervoermarkten) zal naar verwachting
net als bij het streekvervoer een grotere efficiency plaatsvinden. Via de
essentiële onderdelen in de Nota Mobiliteit vraag ik de decentrale overheden
om maatregelen te nemen om het OV-aandeel te vergroten, de capaciteit beter
te benutten en materieel efficiënter in te zetten.Kunt u het zo regelen dat 20 kilometer voor de afslag
de benzineprijs kenbaar wordt gemaakt om de (geringe) prijsconcurrentie inzichtelijk
te maken? In de eerste plaats in Nederland maar ook aandringen in Europees
verband via de transportraad.Kunt u het afplakken van benzineprijzen langs de snelweg
verbieden?Kan er een goed zichtbare prijzenpaal langs de weg
komen bij de Tankstations met daarop de vergelijking van prijzen (Zoals in
landen als Frankrijk)?Ik sta positief tegenover de suggestie van de heer Hofstra en zal de mogelijkheden
daartoe laten onderzoeken. Het liefst zou ik zo’n afspraak in Europees
verband maken. Ik laat uitzoeken of het initiatief van mevrouw Wortmann in
het Europees Parlement voor een onderzoek naar uniformering van het gehele
bewegwijzeringssysteem in Europa daarvoor aanknopingspunten biedt.De tot op heden verstrekte vergunningen hebben geen bepaling tot het tonen
van brandstofprijzen. Omdat deze vergunningen een lange looptijd kennen heb
ik ook niet de mogelijkheid om hierop direct in te grijpen. Ik zal de mogelijkheden
onderzoeken om voor nieuwe vergunningen zo’n voorwaarde
op te nemen en in overleg met de branche proberen op vrijwillige basis inzicht
in de benzineprijs te verschaffen.Kunt u een reactie geven op het openstellen van busbanen
voor taxi’s en vrachtwagens?Het openstellen van busbanen voor gebruik door vrachtwagens of taxi’s
is een aangelegenheid voor de wegbeheerder, die per weggedeelte kan bepalen
of en wanneer medegebruik mogelijk is.Dit vraagstuk speelt vooral op regionale wegen. In veel gevallen wordt
op deze busbanen medegebruik van taxi’s toegestaan. Ook lopen er regionale
initiatieven waarin medegebruik van vrachtwagens wordt onderzocht.In beperkte
mate komen busbanen ook op het hoofdwegennet voor. Het gaat dan om vluchtstroken
die door lijndiensten worden gebruikt. Op de A6-A1 Almere – Amsterdam
is medegebruik door vanpools mogelijk gemaakt. Als de bestaande busbanen echter
volledig opengesteld zouden worden voor taxi’s en vrachtauto’s,
gaat het in feite om een spitsstrook. Dit vergt wegaanpassingen en daarvoor
zullen procedures doorlopen moeten worden.Zoals u weet heb ik een paar jaar
geleden de ZSM-programma’s geïntroduceerd, waarin vluchtstroken
geschikt worden gemaakt voor ál het verkeer. Mocht er aanleiding zijn
om de bestaande busbanen om te vormen tot spitsstroken of reguliere uitbreidingen,
dan kom ik hierover bij u terug. Ik zal hiervoor aandacht vragen in het Nationaal
Mobiliteitsberaad.Asfaltrevitalisering leidt tot minder onderhoud. Wat
vindt u daarvan?Asfaltrevitalisering leidt niet tot besparing in onderhoud, omdat de te
bereiken levensduurverlenging van 2 à 3 jaar niet of nauwelijks kosteneffectief
is. Zie ook het antwoord op de vraag inzake verjongingsproducten voor ZOAB
d.d 7 maart 2005 met als kenmerk RWS/SDG/BDG-2005/1020.Is het mogelijk dat via het innovatie platform een
hogere prioriteit wordt gegeven aan Automatische voertuiggeleiding (AVG)?Ik zal dit agenderen voor het V&W-beraad kennis en innovatie.Hoe kan het dat de kale brandstofprijs in Nederland
10 eurocent hoger is dan bijvoorbeeld in Duitsland?De verklaring hiervan is bij mij noch bij mijn collega’s de ministers
van Economische Zaken en van Financiën bekend. Voor een verklaring van
deze verschillen in kale brandstofprijzen verwijs ik u derhalve door naar
de oliemaatschappijen.Waarom zijn niet alle moties opgenomen in begroting?
Gaarne lijstje vanaf 1 januari 2000 met alle moties en wat daarmee is
gebeurd.In de begroting zijn alleen de openstaande moties opgenomen voor het parlementaire
jaar. De bijlage met een overzicht van de ingediende moties vanaf parlementaire
jaar 2000–2001 wordt separaat naar de Tweede Kamer gestuurd.Het lijkt of de IVW de wegcontroles alleen richt op
West-Europese vrachtwagens. Kunt u aangeven of dit klopt?Nee, er wordt geen onderscheid gemaakt in Nederlandse of buitenlands vrachtverkeer.
De Inspectie controleert de naleving van wet- en regelgeving op basis van
risicoanalyse. Criteria daarbij zijn onder andere de vervoerssegmenten waarin
overtredingen het meest voorkomen.Vragen van het lid Jongbloed (GL)Wat betekent de groei van het autoverkeer voor de leefbaarheid
in dorpen en steden?De leefbaarheid in woonwijken en steden is op de eerste plaats de verantwoordelijkheid
van de gemeentelijke overheid. Diverse instrumenten staan ter beschikking:
het autoluw maken van wijken, het instellen van 30 km-zones, het formuleren
en uitvoeren van een gemeentelijk verkeer- en vervoerbeleid, parkeerbeleid,
het aanwijzen van speel- en groenzones en van parken. Bovendien is er het
vervoerbeleid gericht op bijvoorbeeld fietsbeleid, carpoolen en deelauto’s.Wil de minister zich hard maken voor internationale
afspraken voor het schoner maken van de binnenscheepvaart?Ik maak me in de EU en in de Rijnvaartcommissie hard voor scherpe normen
voor de uitstoot van motoren en voor de brandstofkwaliteit. Voor motoren streef
ik naar een norm die vergelijkbaar is met Euro 5 voor vrachtauto’s in
2012 en vergelijkbaar is met Euro 6 voor vrachtauto’s in 2016. Om de
toepassing van roetfilters in de binnenvaart mogelijk te maken moet het zwavelgehalte
in de brandstof zo snel mogelijk naar het niveau van het wegtransport. Hierover
wil ik graag afspraken maken met de binnenvaartsector in een convenant. De
internationale maatregelen hebben niet heel veel effect op de korte termijn.
Daarom heb ik samen met de Staatsecetaris van VROM een subsidieprogramma gepubliceerd
voor schone binnenvaartmotoren. Van een aantal andere nationale maatregelen
wordt op dit moment de effectiviteit onderzocht. Voor een NOx-heffing is dit
ook gedaan. Uitkomst van dit onderzoek is dat een NOx-heffing behoorlijk hoog
moet zijn om binnenvaartondernemers er toe te bewegen om vrijwillig maatregelen
te laten treffen: ongeveer de helft van de transportkosten. Ik zie dit als
een mogelijk instrument voor de toekomst, maar niet iets om op korte termijn
resultaat mee te halen.Vragen van het lid Slob (CU)Wanneer reageert de minister op de vraag van de decentrale
overheden om een bijdrage van het rijk voor de toegankelijkheid van het OV
voor gehandicapten? Het jaar 2030 als streefdatum voor de trein lijkt nog
ver weg, maar ook daarop moet goed worden geanticipeerd. Ik verzoek de minister
aan te geven wat haar ambitie is op dit punt.Voor de verbetering van de toegankelijkheid van haltes in het
stads- en streekvervoer inclusief de financiering hiervan zijn wij op dit
moment bezig om alle gegevens te verzamelen. Ik verwacht hierover begin 2006
overleg te voeren met de decentrale overheden. De uitkomsten zal ik aan de
Tweede Kamer toezenden.De heer Slob heeft mij ook gevraagd wat mijn ambitie voor 2030 is ten
aanzien van de toegankelijkheid voor de trein en om te reageren op het verzoek
van de CG-Raad om het nodige extra geld te reserveren om alle stations in
2030 toegankelijk te maken. Mijn ambitie voor 2030 heb ik aangegeven in de
brief die ik de Tweede Kamer heb toegestuurd bij de toezending van het stappenplan
toegankelijkheid. Daarin heb ik aangegeven te kiezen voor de deelvariant.
NS en ProRail zullen op basis van deze ambitie het implementatieplan medio
2006 bij mij indienen. Daarbij moeten zij – en dat zullen zij ook doen –
nauw overleg voeren met gemeenten en regionale OV autoriteiten en ook met
de gebruikersorganisaties als de CG-Raad. Hiermee beoog ik een zo breed mogelijk
gedragen selectie te bewerkstelligen.Met de deelvariant die ik nu door NS en ProRail laat uitwerken, wordt
90% van de reizigers bereikt. Met de extra investering van € 100
miljoen waar de CG-Raad op doelt, zouden de overige 10% van de reizigers
bereikt worden. Dit bedrag is exclusief de – aanzienlijke – investeringen
die er dan nog aan de treinen nodig zijn.De kosten en baten van een dergelijke investering afwegende, wil ik eerst
onderzocht hebben hoe de deelvariant er concreet uit zal zien en of het mogelijk
is – bijvoorbeeld door regionale spreiding – ervoor te zorgen
dat aanvullend OV beschikbaar is juist op die plekken waar de stations nog
niet volledig toegankelijk zijn (het zij door Stad/streekvervoer, hetzij door
aanvullend doelgroepenvervoer). Overigens zullen alle stations in Nederland
voor doven, slechthorenden en blinden en slechtzienden wel volledig toegankelijk
zijn, en al ruim eerder dan in 2030.Is er ooit onderzoek verricht naar de risico’s
van mobiel bellen tijdens het fietsen? Is het de minister bekend dat daardoor
veel ongelukken gebeuren? Is dit niet minstens zo gevaarlijk als fietsen zonder
handen aan het stuur?Neen, er is nooit onderzoek verricht naar de risico’s van mobiel
bellen tijdens het fietsen en er zijn ook geen cijfers bekend van het aantal
ongevallen als gevolg van mobiel bellen tijdens het fietsen. Wel gelden voor
fietsers dezelfde gevaren als voor gemotoriseerde bestuurders, namelijk een
fysieke afleiding als de bestuurder tegelijkertijd de mobiele telefoon en
het voertuig moet bedienen en een cognitieve afleiding als een bestuurder
een deel van zijn aandacht aan het telefoongesprek moet besteden in plaats
van aan het rijden. Op basis van de resultaten van gedragsstudies kan worden
geconcludeerd dat het gebruik van een mobiele telefoon een negatief effect
heeft op het rijgedrag, ofschoon de aan fietsers gestelde verkeerseisen veel
lager zijn dan die aan bijvoorbeeld automobilisten. Ik zal de ongevalsbetrokkenheid
van bobiel bellen tijdens het fietsen nader laten onderzoekenIk ga er vanuit dat bij nieuwe verdeelsleutel voor
de BDU rekening wordt gehouden met problematiek van kleinere provincies (hebben
niet of nauwelijks middelen om aansprekende projecten te starten). Graag uw
reactie.Met de koepels van de regionale overheden heb ik bij de invoering van
de BDU afgesproken te streven naar invoering van een nieuwe, op structuurkenmerken
gebaseerde sleutel na drie jaar.Inmiddels wordt er in goede afstemming met vertegenwoordigers van de regio’s
gewerkt aan zo’n nieuwe sleutel. Deze zal medio 2007 beschikbaar zijn
en dan in december van dat jaar worden toegepast voor de verdeling van de
BDU voor het jaar 2008.Vraag van het lid Staaij (SGP)Graag vraag ik hierbij een reactie op de door het SWOV
gepresenteerde voorstellen om te komen tot een overkoepelend systeem van kwaliteitszorg
voor het wegverkeer (in «Door met duurzaam veilig»).Duurzaam Veilig is en blijft uitgangspunt van beleid. Dat heb ik ook in
de Nota Mobiliteit aangegeven. Daarbij laat ik mij zeker inspireren door de
nieuwe versie van het boek «Door met Duurzaam Veilig» van de SWOV.
Door de SWOV is als meest aansprekende voorbeeld van de door haar bedoelde
kwaliteitszorg genoemd: het aan de weggebruiker aanbieden van een herkenbaar
wegbeeld waardoor het wegverloop en het gedrag van andere weggebruikers beter
voorspelbaar wordt. Ik wil de invoering van de essentiële herkenbaarheidskenmerken
versnellen. Door het vrijmaken van € 15 mln in de periode 2006–2010
heb ik de periode verkort tot 5 jaar.Nagekomen schriftelijke antwoorden bij DAB/2005/2430Vraag 60 Van Hijum:Verzoek aan de Minister vóór de behandeling van het MIT
een brief te sturen met daarin een nadere uitwerking van de budgettaire ruimte
in 2006 en latere jaren en de benutting daarvan. In aanvulling op de brief
van vandaag.Tevens antwoord vraag74 HofstraOnderuitputtingKan er voor de 2e termijn lijstje:– wat is vrijgevallen?– meer inzicht in hoe dit belegd is?– wat valt er hierdoor weer vrij?en 109 HofstraVoor de 2e termijn lijstje met projecten die voor de verkiezingen afgeleverd
worden.– Welke capaciteit wordt gerealiseerd?– Welke werken in uitvoering zijn genomen– Welke werken zijn aanbesteedVraag:Verzoek aan de Minister vóór de behandeling van het MIT
een brief te sturen met daarin een nadere uitwerking van de budgettaire ruimte
in 2006 en latere jaren en de benutting daarvan, in aanvulling op de brief
van vandaag.Verzoek aan te geven welke projecten in deze Kabinetsperiode zijn gerealiseerd,
welke nog worden gerealiseerd en welke besluiten zijn of worden genomen.Antwoord:In mijn brief van 6 december jl. heb ik een overzicht gegeven
van de verwachte onderuitputting in 2005 en 2006 en de wijze waarop ik daarmee
om wil gaan.Onderstaand geef ik in een aantal tabellen een nadere detaillering van
de in die brief opgenomen gegevens. In de kern wordt het beeld weergegeven
in de volgende tabel (die ook in de brief opgenomen was):Op elk van de regels van bovenstaande tabel ga ik in bijgaande tabellen
nader in. Voor het totaalbeeld is het goed hier te bevestigen, mede naar aanleiding
van de vraag van de heer Van Hijum, dat alle geld van de onderuitputting gewoon
voor de infraprojecten beschikbaar blijft, en ook per project alleen een verschuiving
van de betaling in de tijd impliceert en geen korting van budgetten. In mijn
brief constateer ik dat in 2005 met de genomen kasmaatregelen het budget wordt
uitgeput (saldo: 0), en dat voor het jaar 2006 per saldo een onderuitputting
kan ontstaan van ca € 50 mln. indien er in 2006 geen versnellingen
voor dat bedrag gerealiseerd kunnen worden.De opbouw van de onderuitputting 2005 op projectniveau is bijgevoegd als
tabel 1. Aangegeven is tevens welk deel van deze € 602 mln. is veroorzaakt
door vertragingen van het voorgenomen programma. Belangrijkste post betreft
het wegenprogramma. Hier is sprake van vertraging van het voorgenomen programma
in 2005 als gevolg van de luchtproblematiek van € 150 mln., en als
gevolg van andere oorzaken € 81,3 mln..Tabel 2 geeft een overzicht van de betreffende kasmaatregelen in 2005
met de budgettaire doorwerking naar 2006 en latere jaren. Hieruit blijkt dat
in 2006 slechts een beperkte vrijval van € 19 mln. optreedt in verband
met deze kasmaatregelen.Tabel 3 geeft de samenstelling op projectniveau van de € 420
mln. vertraging op het wegenprogramma. Belangrijkste post betreft de vertraging
binnen ZSM-programma.Een tentatief totaaloverzicht van versnellingsopties is opgenomen in tabel
4. Ik ga er vooralsnog van uit dat het gehele programma vanaf 2007 volgens
schema uitgevoerd kan worden. Uiteraard is deze periode tot en met 2010 wel
omgeven met onzekerheden, vooral ten aanzien van de effecten van de luchtwetgeving
en de mogelijkheden van het Nationaal programma Lucht. Op dit moment is zie
ik daarom geen aanleiding om allerlei verschuivingen in het MIT aan te brengen.
Wel heb ik een pakket aan versnellingsmogelijkheden voor de periode tot en
met 2010 geïnventariseerd van circa € 1 à € 1,5
miljard die ik de komende tijd uitvoeringsgereed wil maken. De precieze uitwerking
daarvan moet nog plaatsvinden. Ik wijs u er op dat de technische en procedurele
mogelijkheden om nog in 2006 daadwerkelijk projecten te versnellen en nog
in 2006 op grond daarvan additionele kasuitgaven te doen beperkt zullen zijn. Tenslotte is in tabel 5 een overzicht opgenomen van alle projecten die
in deze Kabinetsperiode zijn gerealiseerd, welke nog worden gerealiseerd en
welke besluiten zijn of worden genomen.Tabel 1: onderuitputting 2005Tabel 2: kasmaatregelen 2005Tabel 3: onderuitputting 2006Tabel 4: Concept opties voor versnelling tot en met 2010ProgrammaProjectenVersnellingMogelijke kasschuif Waterkeren
en waterbeheren (aanleg)Sanering waterbodemsJa€ 25 miljoen per
jaar  Zwakke
schakels kustJaPM
(afhankelijk voortgang plannen provincie) Ruimte voor de RivierJa€ 45 miljoen Hoofdwegen (aanleg)A2/A12 Zuidwest Ring UtrechtJa, oplevering 4 jaar eerder2009 – 2010: + € 50–75 miljoen  A27 Oostring UtrechtJa, oplevering 5 jaar eerder2009 –
2010: + € 50–75 miljoen  A4 Den Haag – LeidenJa, oplevering 4 jaar eerder2009 – 2010:
+ € 100 – 150 miljoen Spoorwegen (aanleg)Goederenroute Elst –
Deventer TwenteJa2008: + € 14 miljoen Spoorwegen
(beheer en onderhoud)VervangingsinvesteringenJa2006 – 2010:
+ € 350 – 400 miljoen Vaarwegen (aanleg)Toekomstvisie WaalJa2006–2009: + 24 miljoen  Maas-Den
DungenJa, oplevering 2 à 3 jaar eerder2006–2010: + 90 miljoen Maasroute fase 2Ja2008–2010: +129 miljoen TwentekanaalJa, oplevering 3 jaar eerder2008–2010: + 27 miljoen  Amsterdam-Rijnkanaal; ZeeburgJa, oplevering 3 jaar eerder2007–2010: +
11 miljoen  Ketelmeer, fase 2Ja, oplevering 2 jaar eerder2008–2010: + 7 miljoen Lekkanaal; BeatrixsluisJa, oplevering 2 jaar eerder2007–2010: + 45 miljoen  Bovenloop IJsselJa, oplevering
3 jaar eerder2008–2010: + 35 miljoen  Sluis EefdeJa2008–2010: + 66 miljoen Ligplaatsen
(landelijk)Ja2007–2010:
+ 31 miljoenLeefomgevingGeluid (versnelde aanpak knelpunten bij groot onderhoud rijkswegen
en knelpunten spoor)Ja2007 – 2010: + € 100 à 150 miljoen  LuchtkwaliteitJapmTabel 5: Periode 2004 – 2007: Gerealiseerde en nog
te realiseren projecten + genomen besluiten en te nemen besluiten1. Aanlegprogramma realisatieGerealiseerd in 2004– N11 Alphen a/d Rijn – Bodegraven– N30 Rijksweg 12 – Postweg– Maasroute, modernisering fase 1– Uitbreiding gemaalcapaciteit Gouda– Doorlaatmiddel Veerse meer– Spoorbrug Oosterbeek– Amsterdam CS spoor 10/15– RSC Maasvlakte, 1e fase– RSC WaalhavenGerealiseerd in 2005– A2 Oudenrijn – Everdingen, inclusief 2e Lekbrug– A15 Vondelingenplaat/A15 Europaweg– A50 Eindhoven – Oss– A59 Rosmalen – Geffen– Renovatie Noordzeesluizen– Uitbreiding gemaalcapaciteit IJmuiden– Uitgeest de Kleis– Nootdorpboog– Woerden – Harmelen– Vleuten – Geldermalsen (deelprojecten)Te realiseren in 2006– Deltaplan grote rivieren– Dijkversterkingen Flevoland– Inrichting Ijsselmonding– Onderzoek hydraulische randvoorwaarden– Vispassages Grave en Borgharen– A15 Reconstructie aansluitingen bij Hardinxveld-Giessendam– Emplacement Den Haag CS– Integrale spoorverdubbeling Amsterdam – Utrecht– 2e perron Amsterdam Zuid– Pilot Fluistertrein– Breda Centraal– HSL Oost (deel)– Vleuten – Geldermalsen (deel)– Betuweroute– Randstadrail– Vaarroute Ketelmeer fase 1– Verdrag verdieping WesterscheldeTe realiseren in 2007– Natte natuurprojecten IJsselmeergebied– Aanleg baggerdepots (voorheen Depot Koegorspolder)– RW37 Hoogeveen – Holsloot – Emmen – Duitse
grens– A73 Venlo – Maasbracht– Arnhem 4e perron (deelprojecten)– Fietsenstalling Amsterdam CS (deelprojecten)– Transfercapaciteit Amsterdam CS– Spoorontsluiting NW Hoek Maasvlakte– Lekkanaal, verbreding kanaalzijde en uitbreiding ligplaatsen– Maasroute fase 1, brugverhogingen Roosteren en Echt– HSL-Zuid2. Aanlegprogramma genomen en te nemen (tracé)besluitenGenomen tracébesluiten/projectbesluiten in 2004– N9 Koedijk – De Stolpen– A2/A76 Urmond – Kerensheide – Hoensbroek– Grote stations: Breda– Sloelijn– N201Tracébesluit/projectbesluit 2005– A4 Burgerveen – Leiden– N31 Zurich – Harlingen– N34 Omleiding Ommen– Wilhelminakanaal Tilburg– A12 Utrecht West benuttingTracébesluit/projectbesluit 2006– A28 Hattemerbroek – Zwolle – Meppel– A50 Ewijk – Valburg – Grijsoord– A2 Amsterdam – Utrecht (Holendrecht – Oudenrijn)– A2 Oudenrijn – Deil– N9 Koedijk – De Stolpen– A10 2e Coentunnel– A12 Maarsbergen – Veenendaal– N50 Ramspol – Ens– N61 Hoek – Schoondijke– A74 Venlo– Vaarweg Meppel – Ramspol (keersluis Zwartsluis)– Lekkanaal/3e kolk Beatrixsluis– Zuid-WillemsvaartTracébesluit/projectbesluit 2007– N31 Leeuwarden– A4 Den Haag – Leiden (De Hoek – Prins Clausplein)– N11 Leiden/Zoeterwoude – Alphen a/d Rijn– A15 Maasvlakte – Vaanplein– A2 Leenderheide – Budel– A2 Passage Maastricht– N61 Sluiskil– Burgemeester Delenkanaal Oss2. ZSM Gerealiseerd in 2004/2005– A4 Leidschendam – Prins Clausplein2005– A12 Prins Clausplein – Voorburg2005– A50 Heteren – Valburg2004– A2/A67 Batadorp – Leenderheide2004In uitvoering/geplande openstelling in 2005/2006– A27 Gorinchem – Noordeloos2006– A13 Zestienhoven – Delft2006– A20 Capelle – Terbregseplein2005– A50 Arnhem-Centrum – Beekberge2006– A1 Beekbergen – Deventer-Oost2006Projecten in besluitvormingsfase met luchtkwaliteitsonderzoek– A7 Zaanstad – Purmerend2007– A12 Zoetermeer – Zevenhuizen/A12 Zevenhuizen –
Gouda2009– A12 Woerden – Gouda2008– A12 Veenendaal – Ede2009– A2 Vught – Ekkersweijer2008Projecten in besluitvormingsfase wachtend op luchtkwaliteitsonderzoek– A9 Aansluiting Velsen – Raasdorp2008– A9 Raasdorp – Badhoevedorp2007– A12 Utrecht – Maarsbergen2009– A9 Holendrecht – Diemen2007– A1 ’t Gooi2007– A1/A6 Diemen – Muiderberg -Almere stad-west2008– A4/A10 Badhoevedorp – Nieuwe Meer -Amstel2007– A2/A27 Everdingen – Lunetten2008– A28 Utrecht – Leusden-Zuid2008– A28 Leusden-Zuid – Hoevelaken2008– A1 Hoevelaken – Barneveld2005– A27 Utrecht-noord – Eemnes2007– A1 Watergraafsmeer – Diemen2007 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20052006-2183-2206.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl