Behandeling van het wetsvoorstel Nieuwe regels betreffende maatschappelijke ondersteuning (Wet maatschappelijke ondersteuning) (30131)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2005-2006, pag. 2768-2801

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

03-02-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

nr. 42, pagina 2768-2801

26-01-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 30131Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter terzake gedane voorstellen (donderdag 26 januari 2006)Pagina 2826-2827
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Rijksoctrooiwet 1995 ter implementatie van de richtlijn inzake handhaving van intellectuele-eigendomsrechten (Wijziging Rijksoctrooiwet 1995 in verband met implementatie richtlijn handhaving intellectuele-eigendomsrechten) (30222))Pagina 2753-2754
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 19 januari 2006 over de bestrijding van vogelgriep (28807)Pagina 2801-2805
Debat over het lekken van geheime AIVD-informatie naar het criminele circuit (29876)Pagina 2805-2826
Regeling van werkzaamheden (donderdag 26 januari 2006)Pagina 2767-2768
Behandeling van het wetsvoorstel Nieuwe regels betreffende maatschappelijke ondersteuning (Wet maatschappelijke ondersteuning) (30131)Pagina 2768-2801
Voortzetting van de behandeling van het voorstel tot wijziging van het Reglement van Orde van de Tweede Kamer der Staten-Generaal en het voorstel tot wijziging van het Reglement van de commissie voor de Verzoekschriften in verband met de invoering van het burgerinitiatief (30140)Pagina 2754-2767
Presentie en opening (donderdag 26 januari 2006)Pagina 2753-2753

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 266 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van:het wetsvoorstel Nieuwe
regels betreffende maatschappelijke ondersteuning (Wet maatschappelijke ondersteuning)
(30131).(Zie wetgevingsoverleg van 23 januari 2005.)De voorzitter:Ik vind dat de leden ruim hebben ingetekend voor een plenaire afronding.
Intekenen voor twintig minuten mag, maar ik verzoek iedereen met lange spreektijden
om het korter te doen. Wij doen slechts één termijn. Dat betekent
dat in deze termijn ook de moties worden ingediend.De algemene beraadslaging wordt geopend.De heer Mosterd (CDA):Voorzitter. Ik zal proberen mij aan uw advies te houden. De CDA-fractie complimenteert de staatssecretaris met de beantwoording.
Uit die beantwoording sprak de vaste overtuiging dat de WMO goed is voor de
mensen om wie het gaat, dat de uitgangspunten goed zijn en dat sturing door
de gemeenten verantwoord is. Deze lijn heeft een grote meerderheid van de
fracties in de Kamer onderschreven. Het CDA heeft zich van begin af aan achter
de gedachte in de contourennota gesteld. Geef mensen op lokaal niveau de ruimte
om de ondersteuning te organiseren zoals zij dat nodig vinden. Gemeenten kunnen
dat. Zij voeren al veel taken uit die te maken hebben met de ondersteuning.
Overal in het land zie je dat met creativiteit op lokaal niveau veel bereikt
kan worden, maar dan moet er wel ruimte zijn om creatieve initiatieven tot
ontwikkeling te brengen. Deze gedachte, die de kern vormt van de contourennota
WMO, staat nog steeds overeind. Een contourennota betekent hoofdlijnen schetsen
en verder in discussie met veld en Kamer de contouren verder uitwerken, om
zo tot een wet te komen. Daar zijn wij nu in goed overleg met de regering
mee bezig.Wij vinden dat de staatssecretaris de balans tussen vasthoudendheid en
toegeeflijkheid goed heeft gevonden bij de beoordeling van de diverse amendementen.
De coalitieamendementen over compensatieplicht en cliëntenparticipatie
veranderen niets aan de grondgedachte van de WMO, maar willen deze juist versterken.
Hetzelfde geldt voor het amendement over het zorgloket en de afstemming met
de aanliggende wet- en regelgeving. Ook de door mij medeondertekende amendementen
van mevrouw Verbeet over de datum van invoering, klachtenrecht en tevredenheidsonderzoek
tasten de WMO in de kern op geen enkele wijze aan. De gedachte dat de WMO
onherkenbaar veranderd zou zijn, is onzin. Wij hebben alleen amendementen
ingediend die recht doen aan de basis van de WMO: ondersteuning dicht bij
mensen organiseren, ruimte voor de gemeente en een goede, creatieve uitvoering
mogelijk maken.Mevrouw Kant (SP):Ik luister met enige verbazing, maar dat past wel een beetje bij mijn
twijfels die ik nog over dat amendement heb. Eerst was het een substantiële
wijziging van de wet, nu zegt u dat het de kern en het hart van de wet niet
raakt. Wat is het nu? Kunt u nog eens proberen uit te leggen wat dit amendement
voor de mensen in de praktijk aan het nu voorliggende wetsvoorstel toevoegt?De heer Mosterd (CDA):Ik heb het niet gehad over "dat" amendement, maar over een aantal
amendementen die wij hebben ingediend of hebben gesteund. Ik heb gezegd dat
de filosofie van de zorg dichtbij mensen, ruimte geven voor goede uitvoering
en maatwerk, daarin volledig overeind is gebleven. Wat die amendementen beogen
en ook in de praktijk zullen bewerkstellingen – u zult dat zien –
is versterking van de positie van de cliënten. Degenen die objectief
gezien bepaalde ondersteuning nodig hebben, kunnen erop rekenen dat zij die
krijgen en ook nog op een gemakkelijke manier zullen kunnen krijgen. Ik ben
er dan ook blij mee dat die amendementen zijn ingediend en dat de staatssecretaris
niet heeft gezegd dat er niets meer veranderd kan worden maar ze als het ware
heeft overgenomen.Mevrouw Kant (SP):Ik wil het heel graag geloven en, nogmaals, ook ik denk dat ze een substantiële
verbetering zullen geven, maar als u zegt dat als mensen voorzieningen
nodig hebben er ook voor moet worden gezorgd dat die er komen, dan staat dat
nergens. Er is geen zorgplicht, er is geen recht op die voorziening! Probeert
u mij er nog eens van te overtuigen hoe er dan voor gezorgd wordt en wie beslist
dat zo'n voorziening er komt als die nodig is?De heer Mosterd (CDA):Inderdaad, het verzekerd recht is weg, maar als wij nu als het ware een
nieuw soort zorgplicht hebben neergelegd, een resultaatsverplichting, als
wij in de wet opnemen dat wij bepaalde beperkingen van mensen compenseren,
als je ook in de wet aangeeft dat en hoe mensen gemakkelijk toegang tot dit
soort voorzieningen moeten kunnen krijgen, dan denk ik dat wij die mensen
in een heel goede positie hebben gebracht. Als wij het bovendien zo regelen
dat die mensen vanaf het begin van de planvorming bij de gemeenten mogen,
eigenlijk moeten meedoen, dan zeg ik u dat zij een heel sterke positie hebben
gekregen en heb ik er geen behoefte aan om te zeggen dat het als een wettelijk
recht moet vaststaan. Als een gemeente om welke reden dan ook daar slordig
mee omgaat, staan in de wet zo veel aanknopingspunten dat hun positie wel
degelijk kan worden afgedwongen.Mevrouw Kant (SP):Ik denk dat nu in ieder geval wel helder is wat het verschil is tussen
een verzekerd recht en hoe het zal zijn als de wet met deze amendementen wordt
aangepast. Dat hebt u net vrij scherp neergezet. Uw laatste zin was echter
wel cruciaal, want hoe moet men dat dan doen? Moeten mensen naar de rechter
als een gemeente op dat punt verzaakt? Ik zie die aanknopingspunten ook wel,
maar ik zie in de praktijk wel heel veel gedoe ontstaan als de gemeenten op
dat punt tekortschieten.De heer Mosterd (CDA):Op dit moment hebben gemeenten op het gebied van wonen, welzijn en zorg
heel veel taken. Natuurlijk gaat er best eens een keer iets mis, zal iemand
wel eens een bepaalde voorziening krijgen waar hij het helemaal niet mee eens
is. Elke gemeente heeft dan een commissie beroep en bezwaar die dat opnieuw
zal toetsen. Het is een overheidsorgaan, dichter bij de mensen, dichterbij
dan wij. Meestal wordt men het daar wel met elkaar eens. Lukt dat niet, zal
men inderdaad een stap verder moeten zetten. Dan ontstaat er ook een bepaalde
jurisprudentie. Maar, ik ben ervan overtuigd dat er dichtbij de mensen gerepareerd
zal kunnen worden en in de meeste gevallen ook zal worden.Voorzitter. Bij de presentie van de Contourennota heeft de CDA-fractie
gezegd dat zij goede mogelijkheden voor een WMO ziet: een betere afstemming
met de taken die de gemeenten al uitvoeren, meer maatwerk voor cliënten
en meer vraagsturing. Tegelijkertijd hebben wij toen gewezen op de positie
van de cliënten, met name degenen met een zwakke positie. Wij hebben
ons daarom ingespannen voor versterking van de positie van zwakke groepen.
In de eerste plaats door de compensatieplicht die de cliënt structureel
duidelijkheid biedt over wat hij kan verwachten, in de tweede plaats door
de cliëntenparticipatie te versterken, ook voor kleine doelgroepen, en
in de derde plaats door de toegang tot de ondersteuning te vergemakkelijken.
Dat kan door dat ene loket, die ene indicatie en die ene rekening voor de
cliënten.Bij sommige kwetsbare groepen bestaat er toch nog de angst dat mensen
tussen de wal en het schip raken. De CDA-fractie dringt erop aan dat de staatssecretaris
op basis van haar systeemverantwoordelijkheid nauwkeurig volgt of deze groepen
niet in de knel komen. Daarom dien ik de volgende motie in:De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat mensen die voor de functie verblijf geïndiceerd
zijn, ongeacht de vraag of zij deze zorg intramuraal of extramuraal ontvangen,
niet via de WMO voor huishoudelijke verzorging in aanmerking komen, omdat
de AWBZ als voorliggende voorziening van toepassing is;overwegende dat er groepen mensen zijn die niet voor de functie verblijf
zijn geïndiceerd, maar wel blijvend veel AWBZ-zorg nodig hebben;van mening dat deze groep die in een zwakke positie verkeert, efficiënte
en effectief zorg en ondersteuning moet kunnen ontvangen en niet in de knel
mag komen;verzoekt de regering, er vanuit haar systeemverantwoordelijkheid zorg
voor te dragen dat deze groep niet in de knel komt, goede zorg en ondersteuning
ontvangt en de Kamer hierover jaarlijks te informeren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:MosterdDeze motie is voorgesteld door de leden Mosterd, Van Miltenburg
en Bakker. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 75(30131).De heer Mosterd (CDA):Keuzevrijheid staat bij het CDA hoog in het vaandel. Daarom vinden wij
het prima dat het pgb nu in de wet is opgenomen. Mensen moeten
een werkelijke keuzevrijheid hebben. Het amendement van mevrouw Van Miltenburg
en de heer Van der Vlies verbetert die keuzevrijheid voor mensen. Mijn fractie
is blij met dit amendement in deze vorm en zal het graag steunen.De staatssecretaris heeft veel onrust over het kwaliteitsverlies weggenomen
met haar uitspraak dat de Kwaliteitswet zorginstellingen in de WMO ook voor
schoonmaakbedrijven van kracht blijft. Wij hebben in dit kader aandacht gevraagd
voor certificering. Ziet de staatssecretaris mogelijkheden om dit te bevorderen
en om gemeenten te stimuleren om bij voorkeur van deze instellingen gebruik
te maken? Misschien kan daarbij gebruik worden gemaakt van het amendement
over klachtrecht van mevrouw Verbeet.De CDA-fractie is blij dat de eigen bijdrage WMO preferent is ten opzichte
van de eigen bijdrage AWBZ. Dit is ook logisch. Immers, voor de AWBZ hebben
mensen premie betaald en voor de WMO niet. Als je zuiver doorredeneert, zal
straks, als de AWBZ alleen wordt gebruikt voor langdurige niet op herstel
gerichte zorg, een eigen bijdrage onlogisch zijn, terwijl die eigen bijdrage
bij intramurale zorg in verband met wonen en de WMO wel logisch is. Dit brengt
mij tot de volgende motie:De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat na de herinrichting de AWBZ op termijn bedoeld zal zijn
voor langdurige, niet op herstel gerichte zorg;overwegende dat mensen door het betalen van premie recht hebben op AWBZ-zorg;van mening dat een eigen bijdrage bij intramurale AWBZ-zorg gerechtvaardigd
is van vanwege de woonzorg die mensen daar ontvangen;van mening dat bij extramurale AWBZ-zorg alleen zorg geleverd wordt waarvoor
premie is betaald;verzoekt de regering, de eigen bijdrage voor de extramurale AWBZ op termijn
op nul te stellen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Mosterd en Bakker. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 76(30131).De heer Mosterd (CDA):Ik realiseer mij dat dit niet zomaar kan gebeuren, maar als wij kijken
naar de premie die is betaald en naar de zaken die in de AWBZ zijn overgebleven,
is dit op termijn een logische gang van zaken.Mevrouw Kant (SP):Ik ben verrast over deze motie, want ik pleit hier al jaren voor. De eigen
bijdrage in de WMO wordt echter gehandhaafd en omdat een deel van de zorg
naar de WMO verschuift, zullen gemeenten daar natuurlijk weer een eigen bijdrage
voor heffen. Dit kan behoorlijk oplopen. Daarom is de eigen bijdrage gekoppeld
aan het inkomen en gemaximeerd. Dat betreft de eigen bijdragen voor de AWBZ
en die voor de WMO. De Zorgverzekeringswet valt daarbuiten terwijl daar ook
allerlei bijdragen in zijn opgenomen, bijvoorbeeld de no claim. Als die erbij
worden opgeteld, kan het totaal wel degelijk boven het draagvlak van mensen
komen. Vindt u niet dat deze zaken in elkaar moeten worden geschoven zodat
er één maximum kan worden vastgesteld voor het totaal? Vindt
u dat de eigen bijdragen die bij gemeenten binnenkomen alleen mogen worden
uitgegeven aan voorzieningen in het kader van de WMO?De heer Mosterd (CDA):Uw eerste vraag gaat over het gehele stelsel. Ik heb er geen behoefte
aan om daar nu op in te gaan. Ik doel in mijn motie op extramurale AWBZ-voorzieningen
redenerend vanuit het principe dat mensen moeten kunnen rekenen op zaken waarvoor
zij premie hebben betaald. Voor andere dingen kan wel een eigen bijdrage worden
gevraagd. U haalt er verzekeringen en andere zaken bij. Daar heb ik nu het
oog niet op. Ik spreek hier alleen over de zuiverheid van de AWBZ die via
premies wordt gefinancierd.U hebt in eerste termijn al nadrukkelijk gesproken over de eigen bijdrage.
In de WMO zijn twee zaken van belang, namelijk dat gemeenten ruimte moeten
hebben om een eigen beleid te kunnen ontwikkelen en dat er voldoende zekerheid
is voor cliënten. Wij hebben daar door middel van amendementen een evenwicht
in proberen te vinden. U wilt nu precies vastleggen wat er met die bijdragen
moet gebeuren. Wij hebben er vertrouwen in dat de democratisch gekozen mensen
in gemeenten de eigen bijdragen die zij ontvangen op een effectieve en goede
manier besteden. Hoe meer wij regelen, hoe minder zij soms tot goede beslissingen
komen. Ik heb er geen behoefte aan om dit verder vast te leggen. De mensen
in gemeenten zullen die middelen zeker goed besteden en, naar mijn overtuiging,
in verreweg de meeste gevallen aan dit soort voorzieningen.Mevrouw Kant (SP):Ik kom even terug op het eerste punt, want uw reactie verbaast mij een
beetje. De CDA-fractie is toch niet zo verkokerd dat u als woordvoerder voor
de WMO mijn vraag niet kunt beantwoorden omdat deze ook over de Zorgverzekeringswet
gaat? Deze zaken hebben namelijk alles met elkaar te maken. De bedoeling van
het stellen van een maximum aan eigen bijdragen is dat deze mensen wel eens
te veel kunnen worden. Het is mogelijk dat het totaal van eigen bijdragen
de draagkracht van mensen overstijgt waardoor zij het niet meer kunnen opbrengen.
Men kan wel sec naar de WMO kijken of sec naar de AWBZ, maar de Zorgverzekeringswet
speelt ook een rol door de no claim. U kunt toch wel erkennen dat er sprake
is van een opeenstapeling doordat de no claim er bovenop komt, dat dit een
probleem kan zijn voor mensen en dat dit eigenlijk integraal moet worden bezien?De heer Mosterd (CDA):De no claim is in de discussie bij ons over de WMO en de AWBZ helemaal
geen punt geweest. Wij hebben Mosterdons er wel sterk voor gemaakt dat de
lasten aan eigen bijdragen voor burgers niet zouden toenemen
door de WMO-operatie. Daarom heeft de CDA-fractie zich steeds hard gemaakt
voor anticumulatie. Die zit er in en daar ben ik heel blij mee. Het is mogelijk
dat door allerlei stapelingen het totaal van de eigen bijdragen te hoog wordt.
Ik ben het met u eens dat wij mensen dit niet mogen aandoen. Er zijn echter
algemene inkomensregelingen die daarop toezien. Die zouden ook bij een grondige
beantwoording van uw vraag betrokken moeten worden. Als men alles met alles
verbindt, beweegt er helemaal niets meer. Dat wil ik niet doen.Mevrouw Verbeet (PvdA):Ik ben benieuwd of uw voorstel om de eigen bijdragen voor de AWBZ af te
schaffen, wordt ingehaald door het afschaffen van de hele AWBZ. Er stond gisteren
in ZorgVisie dat daar ambtelijk al plannen voor zijn.Wat vindt u van de gedachte om met betrekking tot de eigen bijdragen aan
te sluiten bij de drempel voor aftrek voor ziektekosten zoals die geldt voor
de fiscus en om daarboven geen eigen bijdragen te heffen? Dat is volgens mij
een oplossing, omdat dan de eigen bijdragen voor de WMO, de AWBZ en de ziektekostenverzekering
kunnen worden weggelaten omdat zij anders in aanmerking komen voor aftrek.De heer Mosterd (CDA):Het allemaal interessante gedachten, maar ook zo ingrijpend dat zij niet
gelijk helemaal zijn te overzien. Ik ga daar op dit moment geen uitspraken
over doen. Het komt erop aan dat de doelgroep goed in de gaten wordt gehouden.
Het doel is dat mensen gemakkelijk toegang kunnen krijgen; er moet voor hen
geen financiële drempel zijn, waardoor zij de voor hen noodzakelijke
voorzieningen niet kunnen krijgen. Dit betekent dat ook de draagkracht goed
in de gaten gehouden moet worden. Dat doet de regering ook in het totale plaatje
dat zij ons presenteert. Het zou van mij een beetje te gemakkelijk zijn, alsook
onzorgvuldig om verdergaande uitspraken te doen dan die ik over de AWBZ heb
gedaan in de motie die ik samen met collega Bakker heb ingediend. Bepaalde
mensen zullen wel zeggen dat dit aardig ver gaat.Mevrouw Verbeet (PvdA):De motie behelst een wensdroom. U hebt uitgesproken dat u wilt dat het
maximum van de draagkracht niet hoger wordt. Nu valt een aantal zaken dat
geleverd wordt bij de AWBZ onder de fiscale drempel. Een aantal daarvan gaat
naar de WMO. Het enige wat ik vraag, is om ook in die situatie eenzelfde regeling
te laten gelden als die nu geldt. Ik vraag dus niets nieuws. Ik vraag alleen
om handhaving van de huidige praktijk.De heer Mosterd (CDA):Ik denk dat de mensen door de invoering van de WMO geen zwaardere lasten
zullen krijgen in verband met eigen bijdragen en dergelijke. Daar houd ik
het bij. Ik wil deze vraag, nu die zo nadrukkelijk aan mij gesteld wordt,
ook nog wel naar de staatssecretaris doorschuiven. Ik ga er in ieder geval
van uit dat mijn veronderstelling klopt. Ik wil graag dat de staatssecretaris
hier straks op ingaat.De heer Van der Vlies (SGP):Het is een interessante motie met een goede beleidsrichting. Alleen vallen
daarin de woorden "op termijn" wel op. Wat stelt u zich daar precies
bij voor?De heer Mosterd (CDA):Ik denk dat je reëel moet zijn. Dit kost geld en het is moeilijk
om nu even te zeggen wanneer het moet gebeuren. Ik kan later wel aantonen
hoe het met het geld zit en waar het vandaan komt. Dat geld is er nu niet,
maar toch willen wij het signaal geven wat een zuiver te hanteren lijn zal
zijn. Daarom heb ik bewust geen concrete termijn genoemd.De heer Van der Vlies (SGP):Het punt is juist dat het niet op 1 januari aanstaande tegelijk met
de WMO kan worden ingevoerd. Daar heb ik nog wel begrip voor, gezien de financiële
implicaties. Is "op termijn" echter twee jaar, drie jaar of tien
jaar?De heer Mosterd (CDA):In dit geval hoop ik dat deze motie tot gevolg heeft dat de discussie
hierover tussen de regering en de Kamer op redelijk korte termijn gevoerd
kan worden. Dat is mijn doel. Ik leg dus geen heel concrete datum vast.Mevrouw Azough (GroenLinks):Heb ik de heer Mosterd horen zeggen dat het voor de mensen niet duurder
mag worden?De heer Mosterd (CDA):U hebt mij inderdaad horen zeggen dat door de invoering van de WMO mensen
niet geconfronteerd mogen worden met een hogere eigen bijdrage. Die mag dus
niet hoger worden dan nu al voor hen geldt zonder WMO en met onderdelen in
de AWBZ. Dat hebt u goed gehoord.Mevrouw Azough (GroenLinks):Dat is mooi. Ik heb een motie die daarop inspeelt. Misschien bent u bereid
om die ook te ondertekenen.De heer Mosterd (CDA):Wij wachten even af hoe die motie er precies uit ziet. Vooralsnog denk
ik niet dat het nodig is. Ik heb de vraag nog een keer, zij het mijns inziens
overbodig, bij de staatssecretaris neergelegd. Zij zal met een eigenbijdrageregeling
komen waar de anticumulatie in zit. Dat is ook steeds het uitgangspunt geweest.
In dat geval worden de betrokkenen niet geconfronteerd met hogere eigen bijdragen.
Immers, als de eigen bijdrage voor de WMO, gelet op het inkomen, vol is, is
er ook geen ruimte meer voor een eigen bijdrage in het kader van de AWBZ.
De eigen bijdrage AWBZ oud, van voor de WMO, zal dus altijd gelijk zijn aan
de eigen bijdrage AWBZ extramuraal nieuw plus de eigen bijdrage AWBZ/WMO.
Dat moet sporen; dat is anticumulatie.Daarom ben ik ook zo blij met één inning. De staatssecretaris
heeft gezegd dat het CAK in staat is om dat uit te voeren. Als je naar het
verleden kijkt, kan je daar misschien wat vraagtekens bij plaatsen, maar men
heeft gezegd dat het CAK dit in de toekomst kan doen. Dan is dat probleem
opgelost en lijkt mij die motie overbodig. Ik zie haar toch graag tegemoet
en kijk dan wel verder.De WMO biedt mantelzorgers extra perspectief. Zij kunnen in positie worden
gebracht. Nu kunnen zij zowel via de respijtzorg in de AWBZ als via de ondersteuning
in de WMO extra hulp krijgen. De staatssecretaris heeft in de eerste termijn
gezegd dat zij onderzoekt of de extra claim van 80 mln. noodzakelijk is. Wij
gaan ervan uit dat de staatssecretaris middelen vindt die, objectief gezien,
voor de ondersteuning van de mantelzorg structureel nodig zijn.
Ik verzoek de staatssecretaris om daarbij vooral te letten op de problematiek
van de witte vlekken voor de steunpunten.De CDA-fractie is blij dat de regering de Mee in 2008 niet automatisch
wil laten overgaan. Dat moet verantwoord gebeuren. Expertise mag daardoor
niet versplinteren of verdampen. Dit geldt natuurlijk net zo goed voor andere
kleine groepen die noodzakelijke ondersteuning bieden en onder de CVTM-regeling
vallen. Het overgangsregime moet daarvoor zo zijn ingericht, dat de functies
niet verdwijnen vanwege hun lokaal zwakke positie. De CDA-fractie wenst dat
er wordt gezorgd voor een zorgvuldige en verantwoorde overgang naar de gemeenten.
Zij zou het ook op prijs stellen als goede initiatieven die tot voorbeeld
kunnen dienen, dus best practices, in aanmerking kwamen voor een soort stimulerings-
of projectsubsidie. Het gaat ons er niet om, daar veel geld voor uit te geven,
maar de staatssecretaris komt op dit vlak vast bepaalde zaken tegen die zij
beschouwt als voorbeeld voor anderen. Wil zij nagaan of zij incidenteel subsidie
aan dergelijke projecten kan verstrekken, die de gehele uitvoering van de
WMO ten goede komen?De CDA-fractie heeft steeds van harte ingestemd met het idee om de huishoudelijke
zorg van de AWBZ naar de WMO over te hevelen. Daarop is deze wetswijziging
gericht, niet op meer. Ik heb ook steeds gezegd dat de CDA-fractie lichaamsgebonden
zorg blijft beschouwen als AWBZ-zorg en dat kortdurende, op genezing gerichte
zorg kan worden overgeheveld naar de Zorgverzekeringswet. Thans vindt er veel
onderzoek plaats naar de AWBZ. Iedereen heeft daar wel wat over te zeggen:
het IBO, het CVZ, de RVZ, het CPB en politieke partijen. De CDA-fractie vindt
daarom dat de regering niet achter kan blijven. Daarom verzoekt zij de regering
om binnen een jaar in grote lijnen uiteen te zetten wat zij daarvan vindt.
Ik verzoek dus om een structuurvisie van de regering, waarbij zij let op alle
uitgebrachte adviezen. Aan de hand daarvan kan zij een bepaalde richting duiden.
Ik krijg hier graag een toezegging over.De vragen over de financiële problematiek die rondom de btw kan ontstaan,
heeft de staatssecretaris voor ons gevoel afdoende beantwoord. Wij verstaan
haar zo, dat er geen budget voor maatschappelijke ondersteuning verloren gaat
door veranderingen in de btw-heffing. Ik krijg hiervan graag een bevestiging
van de regering. De WMO staat of valt met voldoende middelen. Dankzij de afspraken
in het kader van "schoon aan de haak" over het indexeren en zo nodig
aanpassen aan de vergrijzing zullen gemeenten voldoende middelen hebben en
krijgen. De CDA-fractie wenst een helder, objectief verdeelmodel, uitgaande
van een goede overgang. Zij gaat ervan uit dat de regering daarvoor zorgt.Mevrouw Verbeet (PvdA):U hebt ingestemd met het compensatiebeginsel. Vindt u niet dat u de gemeenten
daardoor onder een grotere financiële druk zet en dat dit reden temeer
is om na te gaan of zij uitkomen met het budget dat voor hen bestemd is?De heer Mosterd (CDA):Dat denk ik niet direct, tenminste, dat idee is niet bij mij opgekomen.
Ik wilde de positie van cliënten wel versterken, maar heb er altijd sterk
op vertrouwd dat de gemeenten het goed uitvoeren en dat de lokale democratie
werkt. Ook ben ik er altijd van uitgegaan dat gemeenteraadsleden een gemeentebestuur
dat dat niet doet, op zijn kop geven of op zijn minst vragen hoe het nu kan
dat buurgemeenten bepaalde zaken wel uitvoeren en hun gemeente niet. Dan werkt
de lokale democratie en wordt het aangepast. Ik ben er dus niet van overtuigd
dat door dit amendement zal blijken dat er meer geld nodig is. Dat heb ik
in geen enkele discussie gezegd of anderen horen zeggen. Mocht blijken dat
de kosten van de uitvoering van de WMO hoger uitvallen door een verkeerde
inschatting hier, door een verkeerde inschatting van de vergrijzing, dus zonder
dat de gemeenten er iets aan kunnen doen, dan zal er meer geld komen. De regering
heeft beloofd dat er meer geld komt als derden, dus objectief gezien, zeggen
dat dit nodig is. Dat is de geruststelling voor de gemeenten. Daar wil ik
het op dit moment bij laten. Dat moet heel serieus bekeken worden. Op dat
punt zijn wij het dus wel eens. Daarvan ben ik overtuigd.Mevrouw Verbeet (PvdA):Bij de behandeling van de Wet werk en bijstand heeft uw fractie ingestemd
met een tegemoetkoming aan gemeenten, indien zij buiten hun schuld meer dan
10% extra uitgaven hebben. Het compensatiebeginsel vindt zijn begin
in de brief die wij hierover kregen, waarin het CSO de vergelijking met de
Wet werk en bijstand heeft gemaakt. Als wij aan de ene kant de belangen van
cliënten extra articuleren, vind ik het goed dat wij aan de andere kant
de gemeenten het gevoel geven dat wij ook snappen wat voor hen de risico's
ervan zijn.De heer Mosterd (CDA):Ik heb beide verdeelmodellen, zowel voor de Wet werk en bijstand als de
Wet maatschappelijke ondersteuning gezien, bestudeerd en er uitleg van gehad.
Bij de Wet werk en bijstand moet je voor heel veel parameters inschatten welke
bijdrage zij leveren aan wat gemeenten objectief moeten besteden aan bijstand.
Dat is niet gemakkelijk. Het is zelfs zo ingewikkeld dat het nooit op alle
punten voor iedereen een aanvaardbaar model is, hoewel niemand iets beters
heeft. Er wordt nog steeds aan gewerkt. Het verschil met de WMO is dat daarin
veel simpeler is te bekijken waarom gemeenten bepaalde uitgaven moeten doen
voor de WMO. Dat verdeelmodel is eenvoudiger, transparanter en kent minder
parameters.Ik denk dus dat het niet nodig is. Daarom ga ik er niet op voorhand in
mee. Ik ben wel voor een goede overgangsregeling. Ik ben er wel voor om heel
goed te bekijken of het inderdaad zo werkt als wij gezegd hebben. Ik durf
ook te zeggen dat ik ervan overtuigd ben, dat hier over een paar jaar over
bepaalde punten weer een discussie wordt gevoerd. Dan zal gekeken worden hoe
wij het bedoeld hadden en of het zo uitkomt. Zo hoort het ook. Voor de WWB
geldt dat ook. Daar is ook niets mis mee. Ik vind het alleen nu niet nodig.Mevrouw Verbeet (PvdA):Ja, maar uitkomen door te bezuinigen op de diensten is natuurlijk ook
altijd mogelijk. Dat willen wij echter niet, want de kwaliteit van de voorzieningen
die mensen nodig hebben om te kunnen meedoen, staat voor ons voorop. Deelt
u mijn zorg dat het macrobudget "positief" wordt beïnvloed
door gemeenten die heel weinig uitgaven doen omdat zij heel weinig beleid
hebben en dat gemeenten die veel uitgaven doen, zeg maar: hun werk goed doen,
daaronder kunnen lijden?De heer Mosterd (CDA):Als een aantal gemeenten structureel onderbesteden, kan het macrobudget
daardoor negatief beïnvloed worden. Dan zal het lijken alsof er ruimte
is. Ik ga ervan uit dat de lokale democratie zo werkt dat de gemeenten wel
veranderen moeten. Ik ga er ook vanuit dat de gemeenten het uit hun hoofd
laten om op vrije grote schaal minder geld voor deze sectoren uit te geven,
want het is zichtbaar. Zij raken dan op termijn hun geld ook kwijt. Daar komt
bij dat de gemeenten het ook voor hun eigen inwoners niet zullen willen.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Dat blijft natuurlijk afwachten, want elke gemeente heeft meer belangen.
Ook verkeersveiligheid is zichtbaar en daarmee zijn ook belangen van burgers
gediend. Juist het niet oormerken leidt er gemakkelijk toe dat ook aan andere
eveneens belangrijke zaken geld wordt uitgegeven. Maar dit terzijde.Ik wil even doorgaan op het punt van de nadeelgemeenten. De staatssecretaris
heeft maandag gezegd, als een soort van de ondergrens, dat de individuele
zorggebruiker er geen nadeel van mag ondervinden. Denkt u dat het mogelijk
is dat er nadeelgemeenten zijn die fors budget inleveren, zonder dat de individuele
gebruikers in die gemeenten er nadeel van ondervinden? Oftewel denkt u dat
de staatssecretaris dit politiek belangrijke statement kan waarmaken of moeten
wij haar daarbij helpen door een correctie op het overgangstraject naar een
objectief verdeelmodel te maken?De heer Mosterd (CDA):Ik denk dat dit kan, maar dan moet je wel de overgangstermijn zorgvuldig
in elkaar steken. Ik heb gehoord dat de staatssecretaris dit ook zo zegt.
Mensen die een indicatie hebben op grond van een ruim beleid, zullen deze
niet zomaar verliezen als het objectieve model er is. Daar waar hun het woord
gegeven is, door middel van de indicatie, is dat woord er ook. Zo heb ik de
staatssecretaris begrepen. Indien dit anders is, moet zij mij straks maar
corrigeren.Wat zou het betekenen als wij nog verder zouden gaan? In gemeente A waren
er bijvoorbeeld een zorgkantoor en een aanbieder die altijd ruim geïndiceerd
hebben, terwijl dit in gemeente B niet het geval was. Stel dat er twee gelijkwaardige
cliënten zijn, respectievelijk in gemeente A en gemeente B. Als wij niets
geobjectiveerd hebben, zijn wij erg goed voor de persoon in gemeente A, maar
niet voor de persoon in gemeente B. Voor deze laatste zijn wij dan blijvend
slecht en dat willen wij niet. Wij willen het in gemeenten waar er misschien
wel eens een te streng beleid van een zorgkantoor is geweest, graag objectief
hebben, in die zin dat er hetzelfde beleid wordt gevoerd.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Laten wij dit voorbeeld vasthouden. De consequentie van wat er maandag
is afgesproken, is ook dat de cliënten in gemeente A er niet op achteruitgaan.
Dat kan echter wel gebeuren als het objectieve verdeelmodel wordt toegepast.
Ik erken dat er sprake is van geleidelijkheid, van een toe groeien naar de
gewenste situatie. Tegelijkertijd heeft de staatssecretaris maandag gezegd
dat wat nu in het wetsvoorstel staat, haar voorkeur blijft houden, te weten
het vasthouden aan de bestaande indicaties voor één jaar, daar
waar de Kamer dit op twee jaar wilde brengen. Wij zouden dan echter de bestaande
indicaties moeten laten uitdienen, zodat de door mij van harte onderschreven
verklaring van de staatssecretaris ook waar kan worden gemaakt, namelijk dat
individuele gebruikers er geen nadeel van kunnen ondervinden.De heer Mosterd (CDA):Ja, dit is een belangrijk punt. Als er een duidelijke indicatie is gegeven
in het verleden en betrokkene is bijvoorbeeld al een stuk ouder geworden en
zou er nu ineens buiten vallen, dan is dat een voorbeeld van een probleem
dat je kunt tegenkomen en waar met wijsheid mee moet worden omgegaan. Ik denk
dat de staatssecretaris het ook zo heeft bedoeld. Voor alle duidelijkheid
wil ik u echter het volgende vragen. U bedoelt toch niet dat in gemeenten
waarin een zorgkantoor altijd een ruim beleid heeft gevoerd, nu ook de nieuwe
cliënten nog steeds een ruimere toewijzing krijgen dan andere cliënten?
Daar geldt wel degelijk dat het objectief moet zijn ten opzichte van anderen.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Ik zal er in mijn bijdrage straks wat over zeggen. Ik heb maandag gezegd
dat je eigenlijk geen nadeelgemeenten zou moeten hebben, want dat laat zich
lastig combineren met een objectief verdeelmodel. Ik zou mij echter het volgende
kunnen voorstellen en misschien wilt u er nog in meedenken gedurende de rest
van het debat; ik hoop zelf ook nog met een voorstel te komen. Ik zou mij
kunnen voorstellen dat in ieder geval een correctie wordt aangebracht, zodat
wij de doelstellingen die wij eigenlijk allemaal onderschrijven, namelijk
geen individueel nadeel en het op redelijke termijn toewerken naar een verdeelmodel,
dichter bij elkaar kunnen brengen dan nu het geval is. Nu zijn er geen waarborgen
dat de individuele gebruikers er na een jaar niet op achteruitgaan.De heer Mosterd (CDA):Welnu, dat brengt u straks naar voren en het onderwerp zal ongetwijfeld
ook door de staatssecretaris opgepakt worden. Ik zal dit op prijs stellen.
Ik kan mij niet voorstellen dat de staatssecretaris bedoeld heeft dat er hierdoor
rare situaties kunnen ontstaan waarvan wij zeggen dat die onredelijk zijn,
in die zin dat mensen kwijt zijn wat zij eerst hadden zonder dat daar enige
logica in zit. Ik ga ervan uit dat zulk soort situaties er niet zullen zijn.
Ik hoor straks waar u mee komt en waar de staatssecretaris mee komt.Mevrouw Azough (GroenLinks):Eerder ging het over het macrobudget dat negatief beïnvloed zou worden
door slecht presterende gemeenten. U verwijst daarbij naar de lokale democratie,
maar daarmee legt u in mijn ogen de systeemverantwoordelijkheid bij de lokale
democratie. Echter, de ene gemeenteraad zal de andere gemeenteraad niet kunnen
controleren en bekritiseren. U vindt dat de ene gemeente misschien de andere
moet aanspreken, maar dat lijkt mij een zeer onzinnige situatie. Het ligt
wat mij betreft vooral bij de staatssecretaris om dit niet te laten gebeuren.De heer Mosterd (CDA):Nee, ik zie dit heel anders. De staatssecretaris is verantwoordelijk voor
het systeem. Zij zegt dat gemeenten dit zelf mogen invullen, waarbij er bepaalde
lokale verschillen ontstaan, waarschijnlijk als gevolg van de lokale situatie.
De staatssecretaris meent dat dit nooit uit de hand zal lopen, omdat de lokale
democratie het zal corrigeren als het wel gebeurt.Wij moeten erop letten of in de praktijk de lokale democratie het inderdaad
op een goede manier oppakt en een en ander wat meer gelijkgetrokken wordt.
Als dat absoluut niet gaat, moeten wij concluderen dat de gedachten die eraan
ten grondslag lagen, kennelijk onvoldoende waren. Ik ben er echter van overtuigd
dat het wel voldoende is. Ik wijs ook op de integratie-uitkering en de versterkte
positie van de cliënten. Bovendien – en dat is het allerbelangrijkste –
een college van burgemeester en wethouders wil natuurlijk niet in een situatie
terechtkomen waarin hij moet verdedigen dat ouderen en gehandicapten in zijn
gemeente stukken slechter af zijn dan in de buurgemeenten. Het college zal
zich daarvoor schamen en de raad zal zo'n situatie zonder meer compenseren.
Ik hoor van wethouders het volgende.De voorzitter:Op een interruptievraag moet u echt iets korter antwoorden. U bent de
eerste spreker. Ik maakte daarstraks een grapje over twee minuten. Het worden
nu bijna 200 minuten. U wordt veel geïnterrumpeerd, maar u moet korter
antwoorden. Ook de interrupties moeten iets terughoudender worden, anders
komen wij er vanmiddag niet doorheen.Mevrouw Azough (GroenLinks):De heer Mosterd gebruikt veel woorden om duidelijk te maken dat de lokale
democratie wel zal aangeven wat er misgaat en dat er dan gehandeld wordt door
B en W. Ik vind dat een vreemde situatie. Als pas naar verloop van tijd duidelijk
wordt dat bepaalde voorzieningen niet getroffen worden en dat het macrobudget
daardoor negatief beïnvloed is, moeten dingen hersteld worden. Mijn fractie
vindt dat niet goed, het moet juist voorkomen worden!De heer Mosterd (CDA):De werking van democratie trekt ongewenste zaken altijd recht. Dat geldt
hier ook en dat gaat vaak heel snel.Mevrouw Azough (GroenLinks):Maar deze ongewenste zaken hebben wij bij de gemeenten neergelegd.De heer Mosterd (CDA):Het kan ook het geval zijn bij zaken die wij hier neerleggen.Voorzitter. De CDA-fractie is blij met de brede steun die de WMO in de
Kamer lijkt te krijgen. Nogmaals, mevrouw de staatssecretaris, onze complimenten
dat dit is bereikt. Dat is met name gelukt omdat u geluisterd hebt naar de
verschillende organisaties: cliëntenorganisaties, ouderenorganisaties
en gehandicaptenorganisaties. Voor de mensen die zij vertegenwoordigen, is
deze wet ontworpen. Wat u wilt bereiken, kan alleen maar goed gaan als u naar
hen luistert en dat is gebeurd. Ik heb de laatste dagen daarover nog zeer
positieve geluiden gehoord, ook vanuit de organisaties.Na de behandeling van de wet volgt de implementatie. Wij willen dat de
staatssecretaris haar toezegging waarmaakt en daarmee even stimulerend bezig
zal zijn als tot nu toe met de voorbereiding van de wet het geval geweest
is. De CDA-fractie vertrouwt erop dat zij dat doet.De CDA-fractie heeft vertrouwen in de WMO zoals die er na amendering waarschijnlijk
uit zal zien. Gemeenten kunnen daarmee hun beleid inzake wonen, zorg en welzijn
prima vorm en inhoud geven. Zij hebben beleidsruimte, maar ook heel duidelijke
opdrachten. Over de resultaten moeten zij zich verantwoorden naar de burgers.
Burgers kunnen zien wat hun gemeente presteert ten opzichte van andere gemeenten
en hun gemeentebestuur daarop aanspreken. Burgers kunnen ook vanaf het begin
meedenken over de gemeentelijke plannen. Burgers die ondersteuning nodig hebben,
kunnen erop rekenen dat zij die via de WMO krijgen. De toegang tot die ondersteuning
via het gemeentelijke zorgloket wordt gemakkelijk. Daar wordt bekeken welke
hulp en ondersteuning iemand nodig heeft. Op die manier wordt de burger niet
meer van het kastje naar de muur gestuurd. Daar worden verschillende vormen
van professionele zorg van de AWBZ, de WMO en wonen in contact gebracht met
mantelzorg en vrijwilligerswerk in diverse schakeringen. Daar kan echt maatwerk
geleverd worden.De leuze van de 23 cliëntenorganisaties was: De WMO alleen maar zo.
De CDA-fractie voorspelt dat er na de stemming een WMO zal liggen waarvan
gezegd kan worden: zoveel kansen met de WMO met gemeenten als regievoerders:
burgers grijpt die kansen. De WMO kan lokaal die verbindingen tot stand brengen
die in het belang zijn van de burgers. De positie van de cliënt staat
centraal en de uitvoering vindt plaats op de plek waar de WMO het beste tot
zijn recht komt. Hoe dichter bij huis de zorg geregeld wordt, hoe beter; met één
loket voor alle problemen. Dat is wat het CDA betreft de kern van de WMO:
mensen die omzien naar elkaar, meer participatie, meer vrijwilligerswerk,
meer zorg op maat voor ieder die deze zorg nodig heeft.De voorzitter:Zoals u hebt gemerkt, zijn wij begonnen met de heer Mosterd. De heer Rouvoet,
die zou beginnen, zal op eigen verzoek wat later het woord voeren. Ik neem
aan dat de leden daartegen geen bezwaar hebben. Verder verontschuldig ik de
heer Bakker voor enige tijd, omdat hij andere verplichtingen binnen de Kamer
heeft; hetzelfde geldt voor mevrouw Kraneveldt.De heer Van der Vlies (SGP):Voorzitter. Afgelopen maandag heeft de Kamer uitgebreid stilgestaan bij
een veelheid aan belangrijke onderdelen van de wet. Volgens mijn fractie zijn
wij een heel eind gekomen. Wat nog wel moet gebeuren, is een verantwoording
van de achtergronden en de bedoeling van de wet, omdat ik daarover nog niet
heel veel heb gezegd.Dit is een participatiewet. Mensen, met welke hulpvraag ook, moeten zoveel
mogelijk in staat worden gesteld zich maatschappelijk betrokken te weten en
die betrokkenheid ook metterdaad vorm te kunnen geven. Daarvoor zijn natuurlijk
vaak begeleiding, steun, hulp en verzorging nodig, wat een beroep doet op
onze maatschappelijke verbondenheid over en weer. Het gaat om individuele
verantwoordelijkheid voor jezelf en je omgeving, jazeker, maar het gaat ook –
dat is een mentaal motief, het is een morele plicht – om georganiseerde
solidariteit rondom mensen die op anderen zijn aangewezen.De WMO is het sluitstuk van een herordening van het hele zorgcomplex.
In dat geheel wordt de verantwoordelijkheid in hoge mate gelegd bij de gemeenten,
zij het dat de staatssecretaris natuurlijk een systeemverantwoordelijkheid
behoudt. Die gemeenten willen natuurlijk vrijheid, maar de
burger wil ook houvast. Hoe die twee nu optimaal bijeen te brengen, dat is
de uitdaging die wij in deze wet hebben.Ik sprak daarnet over individuele verantwoordelijkheid. Jazeker, de basisgedachte
is dat mensen in de eerste plaats zelf verantwoordelijk zijn voor het vinden
van een oplossing van eventueel zich bij hen voordoende problemen. Zij moeten
natuurlijk eerst bezien wat hun eigen mogelijkheden zijn om een oplossing
te bedenken. Mensen mogen worden aangesproken op wat zij (nog) kunnen. Een
dergelijke houding is veel actiever dan dat automatisch wordt gekeken naar
wat de overheid kan doen. Zo'n benadering blijkt uiteindelijk ook veel prettiger
voor veel mensen.Dit te beklemtonen is natuurlijk heel iets anders dan tegen burgers te
zeggen: je zoekt het zelf maar uit. Zelfredzaamheid zonder oog te hebben voor
solidariteit leidt gemakkelijk tot verdergaande individualisering en egoïsme.
Solidariteit waarbij geen oog is voor zelfredzaamheid kan leiden tot ongewenste
afhankelijkheden. Er zou dus een goede balans tussen zelfredzaamheid en solidariteit
moeten worden gevonden. In die balans hebben familie – waar het begint
met het gezin waartoe je mogelijk behoort – de kerk en maatschappelijke
organisaties een belangrijke rol. Het sprak mij aan dat de staatssecretaris
in haar termijn maandag jongstleden ook haar waarnemingen weergaf over wat
bijvoorbeeld kerken kunnen doen, dichtbij mensen voor mensen. Dat mag ook
in deze tijd best wel eens onderstreept worden. Maar er zijn ook allerlei
andere maatschappelijke organisaties die in eenzelfde verantwoordelijkheid
kunnen treden. Juist in de eigen omgeving zijn soms nog onvermoede mogelijkheden
om gebruik te maken van de diensten van anderen. Een dergelijke benadering
is pas echte solidariteit: niet via de Staat alleen, maar ook via goede onderlinge
verhoudingen. Dat is ook de achtergrond van de nadruk die mijn fractie legt
op goede regelingen voor mantelzorgers. Zij worden geconfronteerd met naasten
die hun hulp nodig hebben. Zij mogen dus ook verwachten dat de overheid hen
positief tegemoet treedt. Betrokkenheid en zorgzaamheid mogen er niet toe
leiden dat deze mensen, die dat bieden, die dat waarmaken, zelf zorg nodig
gaan krijgen.Dat is het ideaalbeeld, maar de werkelijkheid is wel eens heel erg veel
weerbarstiger. Dat weten wij. Dus is er ook een authentieke verantwoordelijkheid
voor de overheid, hoe ook te organiseren. Zonder overheidsbemoeienis laat
de zorg voor zwakkeren in de samenleving helaas veel te wensen over. Dat moet
wel worden geconcludeerd. Wij zouden het graag anders zien, maar dit is de
harde werkelijkheid. De overheid moet in onze ogen een schild voor de zwakken
zijn en mensen die in problemen komen beschermen en hun welzijn bevorderen.
Uitgangspunt daarbij is voor mijn fractie dat er geen mensen in de steek mogen
worden gelaten en ook niet zullen worden gelaten. Het zou wat ons betreft
uiterst laakbaar zijn als mensen tussen wal en schil geraken. Ook de overgang
van oud naar nieuw – ik denk aan de nieuwe WMO – mag niet leiden
tot discontinuïteit in zorg en begeleiding, in het beschikbaar zijn van
hulpmiddelen en wat dies meer zij. Dat zijn voor ons onopgeefbare uitgangspunten.
Daarom hebben wij van meet af aan gevonden dat het wetsvoorstel zoals het
ons bereikte, aanpassing behoefde. Het basisprincipe van de wet sluit echter
goed op mijn redenering aan. Die veranderingen, die wijzigingen, die aanpassingen
zijn onderweg. De staatssecretaris heeft op dat punt een duidelijke, constructieve
houding aangenomen. Er moest soms wel eens wat worden geduwd en getrokken,
maar dat hoort bij het proces dat wij hier met elkaar doormaken. De staatssecretaris
heeft zich echter ook luisterend opgesteld en heeft uiteindelijk adequaat
gereageerd op diverse wensen. Dat is uitgekristalliseerd in nota's van wijziging
van haar kant of amendering van de zijde van de Kamer, die zij een kans geeft.
Sterker nog, hier en daar vindt de staatssecretaris die zelfs een bijdrage
aan de verbetering van de kwaliteit van de wet.Een van de belangrijkste dingen is natuurlijk de compensatieplicht voor
gemeenten. Met een dergelijke verplichting zijn gemeenten ertoe geroepen om
werkelijk open te staan voor een goede beoordeling en behandeling van de behoefte
van hun burgers. Beter dan in het oorspronkelijke wetsvoorstel weten burgers
hierdoor wat zij van hun gemeenten kunnen verwachten. Het is geen verzekerd
recht en het is ook geen recht op zorg in de klassieke zin van het woord,
maar het vormt daar als het ware een substituut van en dat heeft voor de mensen
en de beleving op het niveau van de individuele behoefte een gelijke uitwerking.
Daar ga ik althans van uit. Gemeenten moeten dan ook zorgen voor goede randvoorwaarden
die erop gericht zijn om mensen in staat te stellen weer zo veel mogelijk
voor zichzelf en elkaar te zorgen.Als mensen bij de overheid aankloppen voor hulp, moet er wel een duidelijke
ruimte zijn voor keuzevrijheid. Geen gedwongen winkelnering, geen gemeentelijke
monocultuur in zorgaanbod, waar dat goed anders kan. Dat kan niet overal,
maar het kan wel bijna overal. En dat moet ook gebeuren. Keuzevrijheid dus.
Mensen kunnen dan zo veel mogelijk de hulp zoeken en krijgen die past bij
hun wensen of identiteit.Mevrouw Van Miltenburg (VVD):Ten aanzien van de keuzevrijheid zegt u dat het niet overal kan maar wel
op bepaalde punten. Kunt u daar iets meer over zeggen? Waar kan het wat u
betreft wel en waar kan het wat u betreft niet? Zijn in uw ogen gemeenten
bijvoorbeeld verplicht om voortaan minimaal twee verschillende aanbieders
te hebben van maaltijdverstrekking?De heer Van der Vlies (SGP):Het moet uit een goede keuken komen en er moet een beetje keuzevrijheid
zijn in het menu. Daar moet voor gezorgd worden. Maar laten wij het nu niet
in een sfeer trekken die ik niet op het oog heb. Mij gaat het om identiteit
en om kwaliteitswensen die ook nog eens kunnen divergeren.Mevrouw Van Miltenburg (VVD):Het gaat er dus om dat mensen kunnen kiezen tussen zorgaanbieders. De
kwaliteit is mijns inziens geborgd in de wet. De gemeenteraad moet vervolgens
toezien op die kwaliteit en wat mij betreft moeten de cliënten dat zelf
ook doen. Dus het gaat u specifiek om identiteit. Mensen moeten altijd kunnen
kiezen voor een zorgaanbieder die past bij hun identiteit.De heer Van der Vlies (SGP):Daar gaat het mij in ieder geval om, maar het is wat mij betreft nog wel
wat breder en ruimer. Mensen die misschien niet het identiteitspunt als eerste
hanteren, zouden hun eigen relaties moeten kunnen hebben en kunnen continueren.
Ik meen dat een van de amendementen van mevrouw Verbeet daarop toeziet.
Dat is dan niet zozeer een identiteitskwestie in de zin zoals ik die meestal
in uw midden formuleer, maar het is voor betrokkenen wel uiterst belangrijk.
Dat vinden zij een kwaliteitsaspect: niet te vaak een wisseling van degene
die bij je thuiskomt. Eerder deze week hoorden wij nog van een voorbeeld waarbij
iemand binnen kortere tijd zes mensen bij zich over de vloer kreeg. Geen enkel
misverstand, die hulpverleners zijn prima mensen, maar het punt is dat men
wel elke keer moet inspelen op een nieuw contact, hetgeen als heel bezwaarlijk
kan worden ervaren.Mevrouw Van Miltenburg (VVD):Als u dat voor ogen heeft, zou het in principe volstaan als gemeenten
in hun contract met een aanbieder vastleggen dat cliënten de mogelijkheid
hebben om in het geval dat degene die de zorg verleent hun niet bevalt, deze
vervangen kan worden door een andere zorgverlener. Daarnaast is in het amendement
waaronder uw en mijn handtekening staat, geregeld dat mensen altijd kunnen
kiezen voor een pgb waarmee optimale keuzevrijheid gegarandeerd is. Deelt
u mijn visie op dit punt?De heer Van der Vlies (SGP):Ja, maar ik heb nog een ander amendement voorgesteld dat ertoe strekt
om ook binnen de zorg in natura een bepaalde keuzevrijheid te bieden. Als
de gemeente bij een cliënt aankomt met één zorgaanbieder
waarbij uit diens personeelsbestand iemand wordt gezocht die het beste bij
die cliënt past, dan is dat toch iets minder sterk geformuleerd dan wat
ik in mijn amendement heb neergelegd. Het is overigens een amendement dat
vrij breed gedragen wordt en waarvan ik hoop dat het de eindstreep haalt.Mevrouw Van Miltenburg (VVD):Ten aanzien van de maaltijdvoorziening heeft u gezegd dat één
aanbieder volstaat als de kwaliteit van het eten goed is en de mensen kunnen
kiezen tussen verschillende menu's. Als eenzelfde soort diversiteit straks
ook gegarandeerd is bij een thuiszorgaanbieder of een schoonmaakaanbieder,
waarom volstaat dat in uw ogen dan niet? Waarom vindt u uw andere amendement
noodzakelijk?De heer Van der Vlies (SGP):Omdat het niet alleen om een materiële dienst gaat, maar ook om de
dienstverlening en dus om de dienstverlener. Dat is de kern van wat ik beoog.
Bij maaltijden, fietsen, scootmobielen of welke hulpmiddelen dan ook maakt
het mij niet uit uit welke fabriek zij komen, als zij maar aan de kwaliteitskenmerken
voldoen.De heer Rouvoet (ChristenUnie):In het verlengde van het amendement van de heer Van der Vlies, waaraan
ook ik mijn naam heb verbonden, vraag ik hem hoe hij staat tegenover de invulling
die ik heb geprobeerd te geven aan het materialiseren van de keuzevrijheid
voor zorg in natura. Daarvoor heb ik een aantal keren een voorstel gedaan
dat ik straks in een motie hoop vast te leggen. Heeft het systeem van prijsopgave
en prijsvaststelling, ook in het hele gebied van aanbesteding en alles wat
daaraan vast zit, zijn sympathie?De heer Van der Vlies (SGP):Dat is inderdaad een vorm die gekozen kan worden om inhoud te geven aan
de verplichting tot keuzevrijheid. Dit algemene deel afrondend: het gaat mijn fractie uiteindelijk om het
motief dat ik graag "christelijke naastenliefde" noem. Die liefde
richt zich op de naaste. Dat is letterlijk de mens naast je, maar ook verder
weg. Dat leidt tot hulpvaardigheid, dienstbetoon en diepere solidariteit.
Je bent er echt niet voor jezelf, maar vooral ook voor de ander. "De
ander" mag men zowel met een hoofdletter als met een kleine letter schrijven,
want ik bedoel eerlijk gezegd beide. Zij zijn voor mij immers onlosmakelijk
aan elkaar verbonden. Het gaat om het mens zijn, naast en met je medemens,
in woord en daad.Het wetsvoorstel gaat uit van een grote gemeentelijke beleidsvrijheid.
Zoals maandag al uitgebreid aan de orde is geweest, moet wat ons betreft,
alles overziende, meer houvast worden gegeven aan de burger. Dat betekent
een zekere regulering of inperking van de vrijheid die aan de gemeenten wordt
gegeven om het beleid te effectueren. Het gaat natuurlijk om een balans daartussen.Juist op plaatselijk niveau kan een goede invulling ontstaan van de begrippen "maatwerk"
en "gerichtheid op de specifieke belangen en omstandigheden van betrokkenen".
Het lijkt ons dat dankzij de amendementen die naar verwachting aangenomen
zullen worden, die ruimte op een goede manier wordt ingeperkt, zonder de ruimte
voor beleidsvrijheid werkelijk aan te tasten. Vanuit gemeenten kregen wij
wel verontruste berichten over de budgetten die uiteindelijk overgeheveld
zullen worden uit de AWBZ. Er zou sprake zijn van een halvering van het geld
dat overgaat: van 1,6 mld. naar 0,8 mld. Mijn fractie is daar toch wel een
beetje van geschrokken. Hoe zit dat nou echt? Wij kunnen ons bijna niet voorstellen
dat het klopt, maar wij vinden het signaal ernstig genoeg om de staatssecretaris
duidelijk te vragen om dit bericht te bespreken.Het zou niet gaan om bezuinigingen, maar wel om een objectief verdeelmodel.
Dan ontstaan er altijd voor- en nadeelgemeenten. Daar hebben wij een hele
discussie over gevoerd. Ook ik heb de staatssecretaris daarover vragen gesteld.
Zij heeft toegezegd om daar toch nog eens goed naar te kijken, want zij erkent
dat daar een punt van zorg kan ontstaan.Ik loop nu enkele amendementen langs waar ik mijzelf aan verbonden weet.
Daarbij gaat het allereerst om de keuzevrijheid: zorg in natura, een pgb of
een financiële tegemoetkoming. Dat betreft het amendement op stuk nr.
9 van mevrouw Verbeet en mevrouw Van Miltenburg en het amendement op stuk
nr. 42 van mijzelf. Maandag kwamen wij zover dat wij zeiden: het bezwaar van
het amendement op stuk nr. 9 is dat het onvoorwaardelijk is geformuleerd,
terwijl er toch situaties kunnen zijn waarin het onverstandig is om een pgb
toe te kennen. Wij kunnen wel enkele doelgroepen benoemen waaraan wij dan
denken. Dat punt zit wel in mijn amendement op stuk nr. 42. Wij hebben in
het wetgevingsoverleg vastgesteld dat wij daarover bijeen zouden komen. Dat
is gebeurd. Intussen ligt er een amendement op stuk nr. 72 in de Kamer. Dat
heeft de tekst van het amendement op stuk nr. 42. De toelichting is toegesneden
op de huidige stand van zaken, na de tweede nota van wijziging. Ik hoop dat
het amendement op stuk nr. 72 de eindstreep mag halen. De ondertekening geeft
mij daarop enig uitzicht. Het lijkt mij een goede stap in de goede richting.Het amendement op stuk nr. 59 gaat over een ander aspect van de keuzevrijheid.
De gemeenten moeten die niet bevorderen, maar moeten die bieden. Dit amendement gaat dus duidelijk verder. De staatssecretaris heeft gemeend
het oordeel hierover aan de Kamer over te kunnen laten. Ik hoop dat de Kamer
positief reageert op dit amendement. Ik zou dat uiterst belangrijk vinden.Bij het amendement op stuk nr. 18 zijn wij nog niet geheel overtuigd door
de staatssecretaris dat de goede afstemming en de eenloketgedachte niet thuishoren
in het gemeentelijke beleidsplan. Uiteraard geldt dat niet iedereen precies
uit dat plan af moet kunnen lezen wat zijn of haar rechten zijn. Er moet naar
onze overtuiging wel in opgenomen worden hoe in het algemeen de gemeente omgaat
met de afstemmingsproblematiek, zodat er geen gat valt. In het plan moet ook
staan hoe gemeenten het centrale loket regelen. Dat zijn immers de hoofdlijnen
van het voorstel. Burgers hebben er recht op om te weten wat de plannen van
de gemeente zijn op deze onderdelen. Vervolgens wordt als gevolg van het amendement
van de heer Mosterd deze eenloketgedachte verder uitgewerkt en wordt opgedragen
om een en ander in de verordeningen te regelen. Het lijkt ons dat het amendement
op stuk nr. 18 heel goed kan dienen als aanvulling en nadere randvoorwaarde.
Daarover hoor ik graag een reactie.Het amendement op stuk nr. 45 gaat over het vastleggen van de respijtzorg
in de wet. Dat is erg belangrijk. Het amendement heeft een positief onthaal
gekregen afgelopen maandag. Wij overwegen om, naar aanleiding van opmerkingen
van de staatssecretaris, in de toelichting duidelijker aan te geven dat wat
de AWBZ-zorg betreft de AWBZ de respijtzorg levert. De gemeenten krijgen de
taak om ervoor te zorgen dat de burgers in deze wirwar hun weg weten te vinden
via het centrale loket. Ook moeten gemeenten bereid zijn, voor echte WMO-taken
respijtzorg te leveren als mensen er zelf tijdelijk niet aan toe kunnen komen.
Wij nemen aan dat hiermee meer duidelijkheid wordt geboden.Voordat ik in deze fase mijn eindoordeel formuleer het volgende. Oude
schoenen doe je niet weg voordat je de nieuwe hebt ingelopen. Dat geldt ook
voor de flankerende voorzieningen bij de maatschappelijke ondersteuning. Wat
mij betreft geldt dit ook voor de CVTM-subsidieregeling. Ik heb daarover afgelopen
maandag vragen gesteld die nog niet zijn beantwoord. Ik neem dat de staatssecretaris
niet kwalijk. Haar antwoord stak prima in elkaar. Er kan echter een puntje
zijn blijven liggen. Dat is niet laakbaar. Ik kom terug op dat punt met het
indienen van de volgende motie.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat ondersteuning van mantelzorgers en vrijwilligers in
het kader van de WMO hoge prioriteit heeft;voorts constaterende dat het voornemen bestaat om de CVTM-subsidieregeling
per 1 januari 2007 te beëindigen;overwegende dat een snelle overheveling van het hiervoor beschikbare budget
het risico in zich draagt van versnippering van het aanbod en kan leiden tot
het verdwijnen van de bestaande infrastructuur; voorts overwegende dat specifieke aandacht is vereist voor een goede overgang
van deze regeling voorzover het gaat om vrijwillige terminale thuiszorg;verzoekt de regering, in overleg met de relevante betrokkenen te komen
tot een zorgvuldige overgangsregeling die als uitgangspunt heeft dat de CVTM-middelen
in een periode van drie jaar geleidelijk aan de gemeenten worden overgedragen,
waarbij er tevens specifieke aandacht moet zijn voor een goede overgangsregeling
gericht op de vrijwillige terminale thuiszorg,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Van der Vlies. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 77(30131).De heer Van der Vlies (SGP):Aan het eind van mijn termijn gekomen stel ik vast dat de uitgangspunten
van de wet, de filosofie onder de wet, voor de SGP-fractie uitdagende kanten
heeft. Wij hebben ons van meet af aan constructief opgesteld, maar er waren
diverse knelpunten waarvoor een oplossing moest komen. Het beeld na maandag,
gelet op de amendementen en de ondertekening daarvan, is dat ons veel verbeteringen
te wachten staan. Dan gaat het om keuzevrijheid, zorg in natura, pgb en een
divers, niet enkelvoudig zorgaanbod. De compensatieplicht, de eenloketgedachte,
de cliëntenparticipatie en het klachtrecht zien wij als verbeteringen
die ons helpen in de afweging of wij uiteindelijk positief over deze wet oordelen.Daar komt bij dat wij de invoeringsdatum van 1 juli aanstaande voor
nogal wat gemeenten te krap vinden. Veel gemeenten hebben hun best gedaan
en die halen het wel. Ik complimenteer ze daarmee. Er zijn er echter te veel
die het niet halen en daarom prijkt ook mijn handtekening onder het amendement
van mevrouw Verbeet om de invoeringsdatum met een half jaar uit te stellen.
Die datum komt wel in de wet. Nergens kan dus de suggestie ontstaan dat wij
een uitstelmanoeuvre creëren, waardoor afstel uiteindelijk binnen bereik
is. Dat is niet mijn intentie en ook niet die van mevrouw Verbeet, zo hebben
wij maandag begrepen. Dat is maar goed ook, want dat zou een boete op laksheid
worden.Er is nog een probleem met de budgettering van gemeenten en eventueel
organisaties, CVTM is daar één van. Wij zullen dit jaar werkendeweg
bezien waar de knelpunten liggen en wat eraan gedaan kan worden. Die toezegging
heeft de staatssecretaris gedaan voor de voorbeeldgemeenten Ridderkerk en
Barendrecht. Het gaat mij niet om die twee gemeenten sec maar om het type
probleem. Als dat iets oplevert, dan neem ik aan dat de staatssecretaris met
bijstellingen komt, zonder dat dit aan de essentie van het objectieve verdeelmodel
raakt.Mevrouw Kant (SP):Voorzitter. Deze afronding gebruik ik vooral om de hoofdpunten van kritiek
nog eens te benoemen en te proberen een aantal openstaande vragen en onduidelijkheden
weg te krijgen. Ik loop dus mijn lijstje van bezwaren langs en dan komen de
vragen vanzelf. Het allereerste is gelijk het allerbelangrijkste, namelijk
de aantasting van rechten. Deze wet regelt geen rechten. Sterker
nog, er vervallen rechten die nu nog onder de AWBZ vallen. Er komt geen zorgplicht
voor in de plaats bij gemeenten en ik vind dat nog steeds zeer bezwaarlijk.
De filosofie om zorg dichter bij de mensen te brengen, is een goed uitgangspunt.
Wij zijn er ook voor om zorg dicht bij mensen te brengen. Beslissingen over
hoe het moet, moeten wij dichter bij mensen brengen. Dichterbij is weliswaar
beter, maar dan moet het wel geregeld worden. Dan moet je wel de garantie
hebben dat die zorg er komt. Anders kan dichterbij heel ver weg worden, zo
ver weg dat de zorg er niet is.Als alternatief voor dat bezwaar komen de coalitiefracties en nog wat
andere fracties met het voorstel voor compensatie. Afgelopen maandag heb ik
gezegd dat ik oprecht denk dat dit een enorme verbetering is van het voorstel
dat er op dat moment lag. De staatssecretaris lichtte dat afgelopen maandag
ook toe met de woorden: "Het amendement vraagt om compensatie van een
beperking die mensen met beperkingen ondervinden in hun zelfredzaamheid en
in de maatschappelijke participatie door voorzieningen te treffen die hen
in staat stellen om een huishouden te voeren, zich te verplaatsen in en om
de woning, et cetera. Die formulering raakt aan het hart van de WMO en ik
wil die formulering ook graag omarmen." Welnu, dit amendement gaat het
halen en het wetsvoorstel zal op dat punt dan ook worden aangepast. Het raakt
het hart, zei de staatssecretaris, maar wat mij nog steeds onduidelijk is,
is of dat hart ook wel echt gaat kloppen. Hoe zal het precies uitpakken, wat
zijn nu precies de consequenties van de wijziging van de wet op dit punt?Afgelopen maandag hebben wij in het debat ook enkele voorbeelden de revue
laten passeren. Mij viel toen erg op dat enkele indieners verdeeld reageerden,
de ene hoofdschuddend, de ander knikkend en dat, als een indiener knikte,
de staatssecretaris met lichaamstaal een "neen" begon uit te zenden.
Met andere woorden, er bestaat volgens mij nog wel degelijk onduidelijkheid
over de manier waarop zo'n compensatie in de praktijk zal uitpakken. Afgelopen
maandag heb ik het voorbeeld genoemd van de sportrolstoel. Als men moet kunnen
participeren, moet men zich kunnen verplaatsen en je mag er dan dus wel van
uitgaan dat gemeenten in elk geval vervoer moeten regelen als iemand zichzelf
niet kan verplaatsen. Maar, een sportrolstoel, valt die er nu wel of niet
onder? De staatssecretaris zegt dat de gemeenten dat maar moeten bepalen.
De crux blijft dan toch dat het de gemeente is die het uiteindelijk gaat bepalen.
Ik zei net al dat vervoer geregeld moet worden. Als dit amendement wordt aangenomen,
lijkt mij dat helder, maar wat voor soort vervoer? Dat gaan gemeenten ook
weer bepalen. Ik snap wel dat wij niet landelijk tot in detail moeten vastleggen
wat voor vervoer dat moet zijn, maar wij hebben toch niet voor niets ooit
dat protocol voor de WVG opgesteld, want ook daar ontstonden er op dat punt
problemen. Wat je gechargeerd zou kunnen zeggen is dat wellicht vanuit de
wet voortvloeit dat vervoer geregeld moet worden, maar dat een rolstoel in
een veewagen ook een vorm van vervoer is. Dat kan toch niet de bedoeling zijn?
Betrokkenen zijn dan niet vrij om hun wijze van vervoer te kiezen, het zijn
de gemeenten die dat bepalen en daarbij ongetwijfeld wel de grenzen van de
kosten zullen gaan opzoeken.Een ander voorbeeld. Ik noem bewust voorbeelden, want ik zou in dit debat
graag meer helderheid verkrijgen van degenen die dit hebben voorgesteld en
graag van hen horen wat de consequenties zouden moeten zijn en wat de staatssecretaris
daarvan denkt. In de WVG is de verhuisplicht een heikel punt. Men verzoekt
om zijn huis aan te passen, bijvoorbeeld met een traplift. Een gemeente kan
zeggen dat die voorziening in een huis elders in de gemeente al aanwezig is
en dat de aanvrager maar moet verhuizen. Dat beperkt mensen natuurlijk zeer
in hun keuzevrijheid. Het amendement stelt dat mensen zich moeten kunnen verplaatsen
in en om de woning, maar is dat gewoon een woning of wordt daarmee de eigen
woning bedoeld? Dat maakt natuurlijk nogal wat uit!Een ander addertje bleek ook afgelopen maandag te zijn de mate waarin
gemeenten eigen bijdragen gaan vragen, omdat dat niet alleen de keuzevrijheid
zou kunnen gaan beperken, maar ook de uitwerking van dit amendement. Er bestond
enige onenigheid over de vraag hoe dit moest worden opgevat, in hoeverre mensen
zelf kosten moesten dragen. De staatssecretaris vatte dit amendement als volgt
op: Als mensen het ook maar in enige mate zelf kunnen betalen, hoeft de gemeente
dat niet te compenseren. Ja, maar je hebt toch niet zelf gekozen voor die
handicap, ongeacht je inkomen? Dat overkomt je toch? Als dan als uitgangspunt
toch wordt bezien of mensen de kosten niet zelf kunnen dragen, dan tast dat
volgens mij het hart van dit amendement aan. Ik krijg hier graag nog een reactie
van de staatssecretaris op en wellicht dat mevrouw Van Miltenburg er straks
haar licht nog even over kan laten schijnen. Ik heb bezwaren tegen de eigenbijdrageregeling
op zich, maar als gemeenten die dan nog eens zo gaan invullen dat alleen degenen
die het absoluut niet zelf kunnen betalen een voorziening zal worden verstrekt,
dan voldoet de wet volgens mij toch niet aan de bedoeling om mensen volledige
keuzevrijheid te geven, om hen in de gelegenheid te stellen volledig te participeren
en om gemeenten hen daarvoor de voorzieningen ter beschikking laten stellen?
KantVolgens mij schieten wij dan ons doel voorbij, want als zij zelf moeten
betalen, kan de drempel voor sommige mensen te hoog worden om nog een voorziening
te verkrijgen.Mevrouw Van Miltenburg (VVD):Ik heb met belangstelling naar de kritische opmerkingen van mevrouw Kant over het amendement geluisterd, want daar staat nog steeds haar
naam onder. Dit verbaast mij. Kan zij uitleggen waarom zij dit amendement
medeondertekent terwijl zij de uitgangspunten ervan blijkbaar niet onderschrijft?
Zal zij haar handtekening onder het amendement handhaven?Mevrouw Kant (SP):Met alle plezier. Ik heb al gezegd dat ik dit een enorme verbetering vind
ten opzichte van het oorspronkelijke wetsvoorstel. Ik was ook aangenaam verrast
door het amendement. Mijn bezwaar is alleen dat de rechten worden aangetast.
Mevrouw Van Miltenburg weet ook wel dat ik liever een andere oplossing zou
zien. Ik zou liever zien dat die rechten behouden blijven en dat rechten die
nu nog niet bestaan, bijvoorbeeld op basis van een WVG-protocol, in de wet
worden opgenomen. Ik zie dus een andere weg naar een oplossing, maar ere wie
ere toekomt. Dit amendement is een enorme verbetering ten opzichte van het
voorstel van het kabinet. Ik stel die kritische vragen heel bewust, omdat
ik hoop dat mensen niet blij worden gemaakt met een dode mus. In dit debat
moet er meer duidelijkheid ontstaan over de consequenties van de wet. Als
wij dit hier uitspreken, heeft dit straks ook juridisch waarde.Mevrouw Van Miltenburg (VVD):Het amendement is gericht op een compensatieplicht, maar spreekt nergens
over keuzevrijheid. Die hebben wij nooit beoogd met dit amendement. Toch vraagt
mevrouw Kant in hoeverre het amendement dit beoogt. Daarom ben ik verbaasd
dat zij haar handtekening onder het amendement heeft gezet. Ik kan mij voorstellen
dat zij er voor stemt, graag zelfs, en ik vind het fijn dat zij haar handtekening
onder het amendement heeft gezet, maar ik blijf mij verbazen. Eigenlijk is
zij hier toch op tegen?Mevrouw Kant (SP):Nee, dat ben ik niet. Als er een compensatieplicht komt voor mensen met
een beperking, is dit in woord en waarschijnlijk ook in de praktijk, een enorme
verbetering ten opzichte van de situatie waarin er op dit punt niets in de
wet zou zijn opgenomen. Als dit amendement niet zou worden aangenomen, hebben
wij én geen zorgplicht én geen recht. Dan hebben wij helemaal
niets en dit regelt ten minste nog iets. Ik wil alleen meer zicht hebben op
wat er nu wordt geregeld en wat de consequenties zijn. De bewoordingen zijn
zo algemeen. Mevrouw Van Miltenburg zegt het nu zelf ook. Er is wel een plicht
tot compensatie, maar geen keuzevrijheid. Dit bevestigt mijn opvatting dat
die compensatie en de vorm van compensatie geheel in handen van de gemeenten
liggen. Dit is een beperking van het amendement.Mevrouw Van Miltenburg (VVD):Ik zeg niet dat er geen keuzevrijheid is, maar dat het amendement dit
in principe niet beoogt.Mevrouw Kant (SP):Omdat het amendement dit niet beoogt en het ook niet zo is verwoord, wil
ik toch nog eens duidelijk weten wat naar de mening van mevrouw Van Miltenburg
de consequenties wel zouden moeten zijn. Wat zou die compensatie in de praktijk
kunnen inhouden? Dit is heel relevant als de wet straks in werking treedt.
Nogmaals, ik vind dit een verbetering. Als straks in de Kamer wordt voorgesteld
om het minimumloon met 0,1% te verhogen, dan zal ik daar voor stemmen
terwijl ik toch echt 5% het minimum vind om mee te beginnen.De huishoudelijke zorg gaat schoon aan de haak over, aldus de staatssecretaris.
Zij heeft echter al duidelijk laten weten dat het de bedoeling is om in de
toekomst te bezuinigen op deze vorm van zorg die nu nog in de AWBZ zit. Het
moet straks in totaal allemaal goedkoper. Dit is nu precies waar ik mij zorgen
over maak. Niet omdat ik vind dat er onnodig geld moet worden uitgegeven of
dat wat goedkoper kan niet goedkoper zou moeten worden gedaan, maar omdat
ik bang ben dat gemeenten die krap bij kas zitten, hierop zullen bezuinigen.De vraag is ook: schoon aan de haak voor wie? Het is al door anderen gezegd,
er zullen ook nadeelgemeenten zijn die minder geld krijgen voor wat er nodig
is dan nu. Dit kan ten koste gaan van de individuen in die gemeenten die zijn
of worden aangewezen op de zorg. Wil de staatssecretaris hierop ingaan? Vindt
zij dit acceptabel?Ik heb kritiek gehad op het systeem dat eventuele overschotten van gemeenten
worden verrekend in het totale budget en eventuele tekorten niet. Er zijn
voordeel- en nadeelgemeenten. Sommige gemeenten zijn misschien heel erg zuinig
waardoor zij een beetje geld overhouden dat zij aan andere dingen uitgeven,
terwijl andere gemeenten geld tekort komen. Door die systematiek bestaat het
gevaar dat het budget op de langere termijn onder de maat komt en niet de
behoefte dekt die er landelijk is. Kan de staatssecretaris ingaan op deze
kritiek op het systeem?De staatssecretaris is niet ingegaan op het probleem van specifieke situaties
terwijl toch verschillende fracties het voorbeeld van Het Dorp in Arnhem hebben
genoemd. Daar is sprake van een heel specifieke situatie. In Het Dorp, dat
wij allemaal nog kennen van Mies Bouwman, wonen vele gehandicapten zo zelfstandig
mogelijk. Dat kost de gemeente echter relatief veel aan rolstoelenvoorzieningen
en daar is geen oplossing voor. Ik vraag hier toch een oplossing voor in een
motie.De Kamer,gehoord de beraadslaging,van mening dat er in de gemeente Arnhem door de aanwezigheid van Het Dorp
sprake is van een bijzondere situatie;constaterende dat dit leidt tot extra kosten voor rolstoelvoorzieningen;verzoekt de regering,voor dit probleem een specifieke oplossing te vinden,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Kant, Verbeet, Azough en Kraneveldt.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 78(30131).Mevrouw Kant (SP):KantTot mijn teleurstelling wordt de bijdrage aan gemeenten niet geoormerkt.
Het budget voor de huishoudelijke zorg dat van de AWBZ wordt
overgeheveld naar de gemeenten, wordt niet verstrekt als doeluitkering. Het
verbaast mij vooral dat de CDA-fractie het op dit punt op het allerlaatste
moment, vlak voor de finish, laat afweten. Ik heb toch niet anders begrepen
dan dat zij daar tot maandag ook vóór was. Ik heb maandag de
volgende uitspraak van de heer Mosterd opgetekend: "In het verleden heb
ik mij namens mijn fractie sterk gemaakt voor de doeluitkering, niet omdat
ik dacht dat de gemeente het geld aan lantaarnpalen zou uitgeven in plaats
van aan zorg, maar om bij de cliënten het vertrouwen te wekken dat dit
inderdaad niet gebeurt." Volgens mij is die reden er nog steeds. Als
wij bij de cliënten het vertrouwen willen wekken dat dit niet gebeurt,
moeten wij dit geld gewoon oormerken zodat dit volstrekt helder is voor alles
en iedereen. Ik zie geen enkele reden om dat niet te doen en de heer Mosterd
heeft mij ook niet kunnen uitleggen wat voor een reden daarvoor zou kunnen
zijn.Mijn volgende punt betreft de eigen bijdragen. De vrijheid die gemeenten
krijgen om eigen bijdragen vast te stellen, zowel de hoogte ervan als de voorzieningen
waarvoor deze worden gevraagd, kan ertoe leiden dat mensen in het totaal een
hogere eigen bijdrage moeten betalen. De eigen bijdrage is weliswaar gemaximeerd
en inkomensafhankelijk, maar er zullen meer mensen makkelijker en eerder aan
het maximum komen als gemeenten maar lukraak overal eigen bijdragen voor kunnen
gaan vragen. Dat kan je aan je water voelen en ik maak mij daar grote zorgen
over. Ik ben echt bang dat het voor gemeenten die het nodig hebben een nieuwe
melkkoe wordt en dat is ongewenst. Ik vind het ook niet wenselijk dat er verschillen
ontstaan tussen gemeenten. Het kan zijn dat mensen voor een voorziening in
de ene gemeente veel meer moeten betalen dan in een andere.Ik begrijp werkelijk niet waarom er zo laconiek wordt gereageerd op de
manier waarop de maximering van de eigen bijdragen en de inning daarvan gaan
worden geregeld door het Centraal Administratie Kantoor, het CAK. Iedereen
die met deze vormen van zorg en eigen bijdragen te maken heeft gehad, weet
dat dit vragen is om moeilijkheden. Dat komt niet doordat men daar zijn werk
niet doet, maar doordat het systeem zo ingewikkeld is gemaakt dat het bijna
onuitvoerbaar is. Alle gemeenten hebben straks een eigen systeem van heffing
van eigen bijdragen met allerlei ingewikkelde eigen verordeningen en regels.
Daarnaast is de inkomenssituatie van mensen verschillend. Daar komt nog apart
via de AWBZ een vorm zorg in die ook via het CAK wordt geregeld. Dat kantoor
moet vervolgens individueel bezien hoe een en ander uitpakt voor mensen en
wat voor rekening zij moeten krijgen. Dit kan niet goed gaan. Staatssecretaris,
zegt straks niet dat u er niet voor bent gewaarschuwd. Zoek alstublieft hiervoor
een andere, eenvoudigere oplossing, bijvoorbeeld via de Belastingdienst.Ik maak mij ook grote zorgen over de opeenstapeling van andere eigen bijdragen.
Ik heb dat bij interruptie al gezegd. Het is eigenlijk een heel rare redenering
om, als je vindt dat mensen tot een bepaald maximum van een inkomen een eigen
bijdrage kunnen betalen, het alleen bij de AWBZ en de WMO te laten en niet
te denken aan andere vormen van eigen bijdragen die de chronisch zieken, gehandicapten
en ouderen moeten betalen. Ik doel op de Zorgverzekeringswet.Ik noemde al het voorbeeld van de no claim, waar deze mensen ook tegenaan
lopen. Laat ik een nog wat sprekender voorbeeld nemen: het zittend ziekenvervoer.
Je bent om welke reden dan ook, niet mobiel, wellicht omdat je afhankelijk
van een rolstoel bent. Je hebt dan dus een vervoervoorziening van de gemeente
nodig om je in het sociale leven te verplaatsen of naar je werk of naar school
te gaan. Je hebt natuurlijk een rolstoel nodig. Daarvoor moet je ook een eigen
bijdrage betalen, alsmede waarschijnlijk voor het vervoer. Misschien zit je
dan als rolstoelafhankelijke aan het maximum. Maar goed, dan moet je nog een
keer naar het ziekenhuis. Voor het zittend ziekenvervoer geldt weer een eigen
bijdrage. Je zat echter al aan je maximum. Waar moet dat dan van betaald worden,
als je al aan je maximum zit? Je gaat dan over de grens van je draagkracht.
Ik wil graag dat de staatssecretaris hier inhoudelijk op ingaat. Het is namelijk
helemaal niet gek en juist heel logisch om dit te koppelen. Hierover dien
ik dan ook de volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat voor extramurale AWBZ en de WMO de inkomensafhankelijke
eigen bijdragen gemaximeerd worden;constaterende dat de eigen bijdragen van de Zorgverzekeringswet daarin
niet zijn meegenomen, maar wel in combinatie daarmee tot een financiële
overbelasting kunnen leiden;verzoekt de regering, te onderzoeken of het mogelijk is om bij de gemaximeerde
inkomensafhankelijke eigen bijdragen, de eigen bijdrage van de Zorgverzekeringswet
mee te nemen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Kant, Azough en Verbeet. Naar
mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 79(30131).Mevrouw Kant (SP):Voorzitter. Ik kom over de kwaliteit te spreken, die nog steeds een punt
van zorg is. Dit punt is voor mij ook nog steeds niet helder. Helaas, zo heb
ik al gelezen, zijn er gemeenten die van plan zijn om voor de huishoudelijke
zorg schoonmaakbedrijven in te huren. Dit is echt geen bangmakerij; ik heb
die uitspraken gelezen en gehoord. Zoals gezegd, maak ik mij daar grote zorgen
over. De staatssecretaris heeft afgelopen maandag in het overleg gezegd dat
die bedrijven ook onder de Kwaliteitswet zorginstellingen vallen. Ik vraag
haar om de consequenties daarvan nog eens uit te leggen. Ik had begrepen dat
zij dat schriftelijk voor dit debat zou doen, maar ik heb nog niets gezien.
Ik wil namelijk precies weten wat de consequenties zijn. Waar moet een schoonmaakbedrijf
aan voldoen, als het bijvoorbeeld gaat om de kwalificaties van het personeel?Ik maak mij Kanter ook zo veel zorgen over, omdat de huishoudelijke zorg
los geknipt wordt van andere vormen van zorg, alsof dat inderdaad een andere
vorm van zorg is. Dat is de crux van deze wet waar ik nog steeds
grote moeite mee heb. Ik ben er een groot voorstander van om de zorg dichter
bij de mensen te brengen. Daar is ook heel veel voor te zeggen. Er is niet
zo veel voor te zeggen om specifiek huishoudelijke zorg uit de andere vormen
van zorg te lichten, alsof dat los staat van de rest. Dat vind ik ook niet
logisch. Ik vind het tevens een miskenning van deze huidige vorm van zorg.
Het is verder een degradatie van zorg naar poetsen. Ik begrijp dat niet zo
goed.De staatssecretaris heeft het er in het debat afgelopen maandag niet duidelijker
op gemaakt bij de beantwoording van de vraag wanneer huishoudelijke zorg wel
of niet uit de AWBZ komt en die zorg wel of niet volledig onder de WMO valt.
Ik heb begrepen dat alleen de 24-uurshuishoudelijkezorg onder de AWBZ blijft
vallen. De staatssecretaris zei letterlijk: als die zorg de volledige overname
van de regie betreft, omdat het een 24-uursaanwezigheid vraagt, blijft het
volledige pakket, inclusief alle huishoudelijke diensten, een zaak van de
AWBZ, of het nu gaat om intra- of extramuraal. Het gaat hierbij om een full
package. Ik heb afgelopen maandag ook op allerlei tussenvormen gewezen. Er
is nu duidelijk niet gekozen voor alleen enkelvoudige huishoudelijke zorg,
oké, maar ik ken wel heel veel specifieke situaties waarbij het weliswaar
niet om 24-uurszorg gaat, maar waarbij de regie een heel belangrijke rol speelt.
Ik vraag mij bij die situaties af of het wel verantwoord is om dat alles los
van elkaar te knippen, dus de huishoudelijke zorg van de andere vormen van
zorgverlening af te knippen en het tot de 24-uurszorg te beperken. Ik heb
afgelopen maandag niet voor niets het voorbeeld aangehaald van de schizofrene
jongen die er net in slaagt om zelfstandig te wonen dankzij de hulp van de
gespecialiseerde thuiszorg, zoals die in sommige gemeenten heet, of de wijkverpleegkundige
en die inderdaad een deel van de thuiszorg, dus van de huishoudelijke zorg
meepakt, zeker. Als je die afschaft, is de andere vorm van zorg minder aanwezig
en wordt die door verschillende aanbieders geboden. De gemeenten zullen daar
zo waarschijnlijk mee omgaan. Voor een paar uur in de week krijgt de schizofrene
jongen uit het voorbeeld huishoudelijke hulp. Verder krijgt hij psychologische
begeleiding. Ik weet niet of dat in zijn situatie wel zo'n geweldig goede
oplossing is. Ik vraag mij af of die niet tot problemen leidt. Het heet niet
voor niets gespecialiseerde thuiszorg; het is gespecialiseerd werk. Stofzuigen,
poetsen en boodschappen doen kan dan wel niet zulk gespecialiseerd werk zijn,
maar het is wel gespecialiseerd werk vanwege de mensen voor wie dat wordt
verzet. Zij vergen speciale begeleiding, aandacht en deskundigheid. Dit werk
door verschillende mensen laten doen, kan op zichzelf al onrust teweegbrengen
bij mensen met psychiatrische problemen. De situatie kan daardoor in mijn
ogen dusdanig verslechteren dat dergelijke mensen niet eens meer in staat
zullen zijn om zelfstandig te wonen. Dit is maar een concreet voorbeeld aan
de hand waarvan ik duidelijk wil maken dat ik de rigide 24-uursbenadering
graag anders zie. Wil de staatssecretaris hierop ingaan?Op één amendement van mij is nog helemaal geen antwoord
gegeven: het amendement over de Europese aanbesteding. De staatssecretaris
heeft wel geschreven dat zij de aanneming ervan ontraadt, maar ik hoor graag
waarom. Zij heeft er namelijk geen enkel argument voor aangedragen. Afgelopen
maandag is zij er ook niet op ingegaan. Ik zou het heel erg jammer vinden
als wij de plicht daartoe niet schrapten. Als gemeenten willen aanbesteden,
moeten zij dat vooral doen. De plicht om Europees aan te besteden leidt alleen
tot een enorme extra bureaucratie en een heleboel gedoe. Gemeenten zien daar
als een berg tegenop. Ik begrijp heel goed waarom, dus als wij dat kunnen
voorkomen, moeten wij dat doen. Wil de staatssecretaris hier inhoudelijk op
ingaan?Ik zei in mijn inleiding al dat de Wet maatschappelijke ondersteuning
dankzij de eventuele aanneming van amendementen enorm kon worden verbeterd.
Enorme verbeteringen kunnen worden doorgevoerd ten aanzien van de compensatie,
participatie en inspraak van cliënten en de keuzevrijheid, mits bepaalde
amendementen daarover worden aangenomen. Ik heb in mijn betoog al duidelijk
gezegd dat ik bezwaren blijf houden vanwege het wegvallen van rechten, het
niet regelen van rechten die wel nodig zijn en het niet oormerken van financiële
middelen. De combinatie van het wegvallen van rechten en het niet oormerken
van middelen leidt helaas tot willekeur bij gemeenten en dus tot rechtsongelijkheid.
Die rechtsongelijkheid wordt nog eens vergroot dankzij het risico dat de eigen
bijdrage oploopt door de beleidsvrijheid van gemeenten.De SP-fractie moet na de stemming over de amendementen natuurlijk een
afweging maken. Als ik een schatting maak van hoe het uitpakt, ben ik er niet
gerust op dat de grootste bezwaren van mijn fractie weggenomen zijn. Haar
amendementen over oormerking, rechten en eigen bijdrage zullen aangenomen
moeten worden, anders vrees ik dat de balans negatief uitpakt. Voorkomen moet
worden dat beleidsvrijheid verwordt tot vrijblijvendheid met als resultaat
rechteloosheid voor de mensen in de samenleving die maatschappelijke ondersteuning
ten volle verdienen. Tot nu toe denk ik dat deze wet daar niet voor zorgt.Mevrouw Verbeet (PvdA):Voorzitter. Afgelopen maandag hebben wij in het kader van het wetgevingsoverleg
gedurende een marathonzitting van twaalf uur uitvoerig argumenten uitgewisseld.
Ik dank de staatssecretaris graag voor haar zorgvuldige beantwoording en haar
schriftelijke reactie. Vandaag wil mijn fractie zorgvuldig nagaan of de Wet
maatschappelijke ondersteuning werkelijk het doel van een grotere participatie
van ouderen en mensen met beperkingen en een versterking van de sociale samenhang
en de solidariteit dichterbij brengt. De fractie van de Partij van de Arbeid
steunt de gedachte achter de wet. Daarover heeft zij vanaf het begin geen
misverstand laten bestaan. Binnen mijn partij heeft een brede en heftige discussie
plaatsgevonden over de WMO. Misschien waren wij daarom wel zo hevig teleurgesteld
toen het voorstel van wet de Kamer bereikte. In het wetsvoorstel was de balans
tussen bestuur en burger zoek. Het was een buitengewoon kaal wetsvoorstel.Voor mijn fractie staat zorgvuldigheid bij de voorbereiding en de implementatie
voorop. Dit kabinet heeft al heel veel veranderingen en daarmee onzekerheden
voor de burger teweeggebracht. Bij de voorbereiding is het kabinet ernstig
tekortgeschoten. Het is te veel een onderonsje tussen bestuurders geworden.
Aan het organiseren van draagvlak, juist bij de groepen die het meest
met de wet te maken krijgen, is onvoldoende aandacht besteed. De opbrengst
van het wetgevingsoverleg is ook geweest dat het vertrouwen in de politiek
is hersteld. Verschillende betrokkenen hebben laten weten, dat zij het gevoel
hadden dat er eindelijk naar ze is geluisterd. Toch blijft bij velen het gevoel
dat de regering te makkelijk voorbijgaat aan de last die iedere verandering
van regels voor mensen meebrengt. Voor de mensen die rechtstreeks met de gevolgen
van de wet te maken hebben, telt natuurlijk ook wat het effect op hun eigen
bestaan is. Velen zien er als een berg tegenop om weer met een nieuw en ander
loket, nieuwe contactpersonen, nieuwe regels en nieuwe formulieren te maken
te krijgen. Velen zitten in spanning of het kwetsbare evenwicht van eigen
inzet, mantelzorg en thuiszorg dat zij nu hebben bereikt, wordt behouden na
inwerkingtreding van de WMO. Namens deze mensen en speciaal namens mevrouw
Van Vaassen, die op de tribune zit, wil ik u een prent overhandigen. Zij geloven
best dat wij het allemaal goed bedoelen, maar zij rekenen op onze steun als
zij tijdens de invoering en uitvoering tussen wal en schip dreigen te raken.
Het is echt een prachtige prent. Het is jammer dat u hem niet van dichtbij
kunt zien. Misschien kan hij in het verslag.Op twee punten is grote winst geboekt voor de samenleving als geheel.
Eindelijk wordt het recht van mensen om ongeacht hun beperking te kunnen deelnemen
aan alle vormen van het maatschappelijk leven erkend, weliswaar alleen nog
maar op papier, maar het begin is er. Tijdens het wetgevingsverleg heb ik
aangetoond hoe via het compensatiebeginsel recht wordt gedaan aan artikel
22 van de Grondwet. Nu dat wijzigingsvoorstel van de Kamer door de regering
is aanvaard, kan ik concluderen dat de WMO ook uitwerking geeft aan artikel
1 van de Grondwet. Allen die zich in Nederland bevinden worden in gelijke
gevallen gelijk behandeld. Discriminatie wegens godsdienst, levensovertuiging,
politieke gezindheid, ras, geslacht of op welke grond dan ook is niet toegestaan.
Met de WMO wordt de samenleving weer een beetje inclusiever.Een tweede positieve punt vindt mijn fractie de grotere verantwoordelijkheid
van de gemeenten. Gemeenten zijn verantwoordelijk, maar krijgen de ruimte
om de beste invulling te zoeken. Zij kunnen inspelen op lokale omstandigheden,
zij kunnen nieuwe vormen van samenwerking stimuleren op het terrein van wonen,
werken en welzijn. Zij moeten ook dat doen wat het allermoeilijkst is, namelijk
maatwerk leveren. Dat gaat alleen maar goed als zowel bij de totstandkoming
van de plannen, als bij de uitvoering als in de contacten met vragers van
service en producten de communicatie met de burger verbetert. Informeren zal
nog wel gaan, maar luisteren en naast de burgers staan is het allermoeilijkst.
Op de gemeenten rust de dure plicht om samen met mensen naar oplossingen te
zoeken. Mijn fractie heeft op grond van de toelichting die mevrouw Van Miltenburg
in het wetgevingsoverleg heeft gegeven en de reactie van de staatssecretaris
haar eigen amendement op stuk nr. 41 ingetrokken.Belangrijker dan wetten is de cultuurverandering die nodig is om te komen
tot een uitvoeringspraktijk waarin de toegankelijkheid en begrijpelijkheid
voor de burgers als uitgangspunt wordt genomen. Ook met de WMO zijn wij niet
van de schotten af. Wij hebben er slechts een verplaatst. De kunst zal zijn
om als verantwoordelijken voor de collectieve zaak, waarbij met collectieve
middelen wordt gewerkt – ik bedoel dus ook verzekeraars – zo samen
te werken dat wij de wetten naar de geest uitvoeren en niet alleen letten
op het eigen rendement, maar op het rendement voor de samenleving als geheel.Ik kom nu bij een aantal punten die van belang zijn voor de standpuntbepaling
van de PvdA. In ZorgVisie las ik dat ambtelijk VWS van mening is dat de AWBZ
moet verdwijnen. Men wil dat nieuws pas na aanvaarding van de WMO bekendmaken.
Volgens het rapport zou de zorg voor ouderen en chronisch zieken de verantwoordelijkheid
van zorgverzekeraars kunnen worden. Zij zijn ook verantwoordelijkheid voor
de ziekenhuiszorg en kunnen efficiencyvoordelen behalen door ketenzorg te
stimuleren. Is het niet beter om in afwachting van de besluitvorming de beslissing
over de huishoudelijke zorg voor zeer kwetsbare groepen, mensen met verstandelijke,
lichamelijke of zintuiglijke beperkingen, uit te stellen? Graag verkrijg ik
hierop een toelichting van de staatssecretaris. Ik leg op dit punt, nu wij
aan de tweede termijn bezig zijn, tevens de volgende motie aan de Kamer voor.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat de regering voornemens is de meervoudige huishoudelijke
verzorging over te hevelen naar de Wet maatschappelijke ondersteuning (WMO);overwegende dat cliënten met een ernstige verstandelijke, lichamelijke
en/of zintuiglijke beperking met een ongewenste situatie te maken krijgen
als de huishoudelijke verzorging en de overige functies uit de AWBZ door verschillende
aanbieders geleverd worden;overwegende dat voor de zorg aan deze groep cliënten bijzondere expertise
is vereist;verzoekt de regering, er bij de gemeenten op aan te dringen de diensten
aan deze groepen zoveel mogelijk door één aanbieder met de gewenste
expertise te laten uitvoeren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Verbeet, Kraneveldt en Azough.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 80(30131).Mevrouw Verbeet (PvdA):Voorzitter. Ik kom op de samenloop van AWBZ en WMO, de erkenning van indicaties
en de samenwerking achter het loket. In haar brief schreef de staatssecretaris
dat uitruil tussen WMO en AWBZ in het geval van een mantelzorger die liever
zelf de persoonlijke verzorging blijft doen maar om overbelasting te vermijden
huishoudelijke verzorging vraagt, niet mogelijk is. Dat vind ik een ernstige
tekortkoming. De staatssecretaris ontmoedigt hiermee de samenwerking en het
maatwerk. In zo'n geval zou een goede samenwerking Verbeettussen AWBZ en WMO
achter het loket er juist voor moeten zorgen dat de mantelzorger op kosten
van de AWBZ huishoudelijke hulp krijgt. Ik hoop oprecht dat
dit stukje in haar brief een vergissing is. Graag verkrijg ik hierop een reactie
van de staatssecretaris.Ik vermeld nog een casus. Een getrouwde vrouw, 48 jaar, rolstoelafhankelijk,
moeder van drie schoolgaande kinderen, chronisch ziek en regelmatig niet in
staat om zelf te koken, wordt van tijd tot tijd langdurig opgenomen in een
revalidatiecentrum. Het gezin woont in het Zuiden van het land. De man werkt,
na langdurige werkloosheid, in het Noorden en logeert daar door de week. Hulp
bij maaltijden wordt gezien als gebruikelijke zorg. Door de week, als vader
niet thuis is, is het gezin daardoor aangewezen op diepvriesmaaltijden of
Tafeltje dek-je. In het weekend wordt vader geacht het hele huishouden te
doen. Als moeder wordt opgenomen, moeten de kinderen verdeeld worden over
verschillende gezinnen, want de hulp is alleen aan haar persoon gebonden.
Heeft deze moeder volgens de staatssecretaris nu recht op een aangepaste keuken?
Of is dat met Tafeltje dek-je adequaat gecompenseerd? Is het redelijk dat
deze echtgenoot geacht wordt gebruikelijke zorg te verlenen? Graag verkrijg
ik hierop de reactie van de staatssecretaris. Wil de staatssecretaris nu eens
precies toelichten wat eigenlijk de status is van het document over gebruikelijke
zorg in de WMO?Ik wil de positie van MEE aan dit punt koppelen. De staatssecretaris wil
de besluitvorming over de overdracht louter koppelen aan de evaluatie van
MEE en kennelijk niet aan de evaluatie van de WMO en de toekomst van de AWBZ.
Wij willen graag precies van haar weten wanneer en op welke grond over MEE
wordt beslist.Ten aanzien van de draagkracht van de burger is mijn fractie er tevreden
over dat de huidige maximum eigen bijdrage blijft gehandhaafd. Wij geven de
staatssecretaris op het punt van de inning door het CRK het voordeel van de
twijfel. Mevrouw Kant is daarover nog iets cynischer, maar dat is misschien
ook wel het verschil tussen ons. Er komt nog een apart overleg over de eigen
bijdrage. Mijn fractie stelt verder voor om aan te sluiten bij de drempel
voor de aftrek van bijzondere ziektekosten, zoals die nu geldt voor de fiscus.
Boven die drempel is er nu geen eigen bijdrage. Graag verneem ik hierover
het oordeel van de staatssecretaris.Mijn fractie is blij met de uitspraak dat ook schoonmaakbedrijven zich
moeten houden aan de Kwaliteitswet.In de eerste termijn bespeurde ik wat verwarring over mijn amendement
betreffende een tevredenheidsonderzoek. De staatssecretaris gaf aan, het amendement
naar de geest ervan te kunnen steunen. Ik heb inmiddels een nieuw amendement
gemaakt dat regelt dat jaarlijks het college van B en W de uitkomsten publiceert
van een tevredenheidsonderzoek volgens een methode die is afgestemd met representatieve
organisaties op het gebied van maatschappelijke ondersteuning en met gebruik
van de gegevens over de prestaties die bij een ministeriële regeling
zijn aangewezen over het vorige jaar. Dit amendement is medeondertekend door
mevrouw Van Miltenburg en de heer Mosterd. Om de vergelijkbaarheid van ervaringen
van cliënten te vergroten, is het wenselijk dat aangesloten wordt bij
een methode zoals het consumer assessment of health plan survey. Ik hoor graag
wat de staatssecretaris van dit amendement vindt.Over mijn amendement op stuk nr. 47 over de ombudsfunctie, medeondertekend
door de heer Bakker, ontstond wat spraakverwarring in eerste termijn. De staatssecretaris
vond het amendement sympathiek maar overbodig. Zij gaf in haar eerste termijn
terecht aan dat gemeenten al verplicht zijn om zelf of in samenwerking met
andere gemeenten, een lokale ombudsman in te stellen. De ombudsman ressorteert
onder de Nationale ombudsman en moet geschillen beslechten tussen overheid
en burger. Maar deze ombudsfunctie ziet alleen op juridische gronden, op bejegening,
maar niet op zorginhoudelijke aspecten. Mijn amendement beoogt toch echt iets
anders dan de lokale ombudsfunctie zoals die inmiddels door elke gemeente
mogelijk gemaakt wordt. Uit de memorie van toelichting op de Wet extern klachtrecht,
waarmee de lokale ombudsman voor gemeenten verplicht gesteld werd, blijkt
zelfs dat de naam ombudsman ingevolge die wet beschermd is. Ik zal daarom
vanaf nu spreken van mediation en second opinion. Zo luidt het ook in mijn
nieuwe amendement.Mensen die voorzieningen nodig hebben in het kader van de WMO en deze
niet krijgen omdat de gemeente anders besluit, kunnen in bezwaar en daarna
in beroep gaan. De bezwaartermijn is zes weken en doorgaans langer. Gaat men
eventueel in beroep, dan duurt het doorgaans een jaar alvorens er een definitieve
uitspraak is. Het compensatiebeginsel beoogt nu zo mooi, dat mensen krijgen
wat zij nodig hebben om mee te doen. Ook dankzij het amendement van de heer
Rouvoet zullen gemeenten die beslissingen uitstekend motiveren. Maar bij een
geschil kan het veel juridische procedures en frustratie kosten voordat mensen
weten waaraan zij toe zijn. Daarom heb ik voorgesteld een ombudsfunctie of
second opinion in te voeren. Mensen hebben behoefte aan een objectief en snel
oordeel. De PvdA wil daarom voorzien in een laagdrempelige voorziening waarmee
de volgende doelen gediend worden: dejuridisering van conflicten, het op kwalitatief
beste respectievelijk meest effectieve wijze afdoen van conflicten, het tegemoetkomen
aan de maatschappelijke behoefte aan een meer pluriforme toegang tot het recht,
vermindering van de druk op de rechtsspraak en voorkomen van hoge proceskosten.Het gaat erom hoe in de samenleving met conflicten wordt omgegaan. Ik
vind dat de overheid daarin een voorbeeldfunctie heeft te vervullen. In het
bestuursrecht zien wij het gebruik van mediation in de praktijk toenemen,
zoals bijvoorbeeld in de bezwaarfase bij de provincie Overijssel. Daar heeft
een project plaatsgevonden, waarin de mogelijkheden voor mediation in de bezwaarfase
zijn onderzocht. Daaruit is niet alleen gebleken dat mediation kan bijdragen
aan effectievere oplossingen van conflicten tussen burger en bestuur, maar
ook dat in veel gevallen zelfs geen mediation hoeft plaats te vinden om het
conflict uit de wereld te helpen. Een op de drie bezwaarschriften kon worden
ingetrokken. Belangrijkste resultaat was wellicht dat de introductie van mediation
bij het bestuursorgaan een omslag heeft teweeggebracht in het denken over
hoe om te gaan met klachten en bezwaarschriften.Ik weet niet of u het in de gaten hebt, maar ik ben al een paar minuten
aan het citeren uit een brief die minister Donner op 19 april 2004 naar
de Kamer zond met als titel: "Mediation en het rechtsbestel". Hij
stelt daarin op basis van uitvoerig wetenschappelijk onderzoek voor om mediation,
zoals in het nieuwe amendement ter vervanging van mijn amendement op stuk
nr. 47 is voorgesteld, brede toepassing te geven.Volgens mij past dit uitstekend in de WMO als sluitstuk. Het is beter
dat procedures worden voorkomen en gemeente en burger er in overleg uitkomen.
Het is goed wanneer een onafhankelijke instantie snel kan toetsen, of er sprake
is van een onwenselijke situatie. Stel bijvoorbeeld dat aanvrager en gemeente
elkaar verkeerd begrepen hebben. Als wij een samenleving willen waarbij geschillen
snel en op vrijwillige basis worden opgelost in plaats van voor de rechter,
kan de staatssecretaris volgens mij niet tegen mijn amendement zijn. Ik hoor
graag haar reactie.Mevrouw Van Miltenburg (VVD):Heeft u enig idee hoeveel geschillen er zijn in Nederland waarbij mediation
nodig is?Mevrouw Verbeet (PvdA):Ik heb dat niet uitgerekend. Ik kan wel verwijzen naar de ervaringen in
Overijssel. Daar blijkt dat je een enorme vermindering van juridische procedures
krijgt. Met de overgang van WVG naar WMO gaan wij nu weer een enorme verandering
in. Ik zou dit nieuwe middel graag aan de start van dit proces willen gebruiken.Mevrouw Van Miltenburg (VVD):Denkt u niet dat veel gemeenten wel zouden willen helpen en dat veel wordt
geïnvesteerd in mensen die niet tevreden zijn met hun beschikking? Zoals
u al zei, is in het amendement van de heer Rouvoet, dat het wel zal halen,
geregeld dat gemeenten een afwijzing heel duidelijk moeten motiveren, veel
duidelijker dan tot nu toe in de WVG gebruikelijk is geweest.Mevrouw Verbeet (PvdA):Maar dan nog kan het voorkomen dat je het daar als cliënt niet mee
eens bent. Dan moet je daar snel uit kunnen komen, omdat de mensen die hulp
vragen daar niet lang op kunnen wachten. Het gaat mij er alleen maar om om
zo weinig mogelijk juridische procedures te krijgen, wat precies is wat minister
Donner in de door mij geciteerde tekst zegt: sneller, moderner.Mevrouw Van Miltenburg (VVD):Als u nu toevoegt aan uw amendement dat, als mensen kiezen voor deze weg,
zij afzien van een juridische procedure? Zo ja, dan wil ik het amendement
wel ondertekenen.Mevrouw Verbeet (PvdA):Dat kan natuurlijk nooit. Ik kan mensen niet vragen daarvan af te zien.
Maar de praktijk wijst uit dat men eruit komt. Het falen of slagen van de
WMO hangt af van de mate, waarin gemeenten die cultuuromslag kunnen maken.
Daar past dit bij. Ik heb het in het wetgevingsoverleg geprobeerd, wij hebben
het zelfs telefonisch geprobeerd, leest u dit nu eens rustig na, dan zult
u zien dat ik echt alleen maar beoog om de werkwijze in gemeenten te versoepelen
en de communicatie tussen de mensen die de hulp nodig hebben en de gemeenten
te bevorderen.Mevrouw Van Miltenburg (VVD):De inhoud van het amendement spreekt mij aan. De motivatie ervan moet
bijna alle gemeentes in Nederland ertoe aanzetten, een dergelijke klachtenregeling
in te stellen. Maar als zij dat op een andere manier denken te kunnen bereiken,
zijn wij er toch ook, zonder dat het is opgelegd? Dat kost een hoop bureaucratie
en dus tijd, geld en mankracht, die je beter kunt inzetten om mensen te helpen.Mevrouw Verbeet (PvdA):Dat is eng gezien vanuit het WMO-verhaal. Als je kijkt naar het belang
van Donner, zie je dat hij daar niet zomaar over begint. Het "inverdieneffect"
zit natuurlijk ook in het aantal juridische procedures. U kent de geschiedenis,
met name die van de totstandkoming van de WVG. Ik zou daar wat aan willen
doen. Ik heb al een beetje voorzien dat het deze kant op zou gaan, zodat ik
een amendement heb ingediend, waarvan ik hoop dat dat door de Kamer zal worden
ondersteund. Maar omdat het een tweede termijn is en omdat ik realist ben,
maar niet graag lieverkoekjes bak, dien ik ook een motie in met dezelfde strekking,
mede namens de heer Bakker, die de gemeenten vraagt om op dit punt experimenten
mogelijk te maken.Mevrouw Van Miltenburg (VVD):Ik weet zeker dat mijnheer Donner heel erg blij is met uw amendement.
U bereikt daar namelijk mee dat de druk op zijn rechterlijke macht en dus
zijn budget wordt verlaagd, wat moet worden betaald door de zorg die wij moeten
verlenen vanuit de WMO. Die motie ondersteun ik van harte, maar het amendement
ontraad ik om deze reden.Mevrouw Verbeet (PvdA):Wij moeten ervan af dat wij alleen maar verkokerd naar het overheidsbudget
kijkt. Het kan toch niet zo zijn dat het u niets interesseert wat er bij Financiën
of Justitie wordt uitgegeven, en wel bij VWS? Dat begrijp ik werkelijk niet.
U moet groter denken!Ik dien de volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de regering zich tot doel gesteld heeft op actieve wijze
beleid te ontwikkelen om conflicten in de samenleving op vrijwillige wijze
te beslechten, teneinde juridisering te voorkomen;constaterende dat het kabinet in de nota Mediation en het rechtsbestel
expliciet aangeeft dat de overheid een voorbeeldfunctie heeft voor de wijze
waarop in de samenleving met conflicten wordt omgegaan en in diezelfde nota
wordt aangegeven dat het kabinet streeft naar "dejuridisering van conflicten,
het op kwalitatief beste respectievelijk meest efficiënte wijze afdoen
van conflicten, het tegemoetkomen aan de maatschappelijke behoefte aan een
meer pluriforme toegang tot het recht en vermindering van de druk op de rechtspraak";verzoekt de regering, een pilotproject te starten in een representatief
aantal grote en kleine gemeenten met een commissie voor mediation en second
opinion, waarbij deze mediatiecommissie een oordeel geeft over geschillen
tussen Verbeetburger en gemeentebestuur over de verstrekking van voorzieningen
die volgen uit het compensatiebeginsel in de Wet maatschappelijke ondersteuning;verzoekt de regering, tevens de Kamer zo spoedig mogelijk doch uiterlijk
voor 1 juli 2006 te berichten in welke gemeenten een mediatiecommissie
wordt ingesteld en op welke wijze rapportage aan de Kamer zal plaatsvinden,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Verbeet en Bakker. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 81(30131).Mevrouw Verbeet (PvdA):Voorzitter. Vanzelfsprekend zal maar over een van beide worden gestemd,
de motie of het amendement.In het wetgevingsoverleg heb ik gewezen op de bijdrage van sport aan de
doelen van de Wet maatschappelijke ondersteuning. Ik dank de staatssecretaris
voor haar toezegging om die potentiële bijdrage via een sporttas ruim
onder de aandacht van de gemeenten maar vooral die van de sportverenigingen
te brengen.In mijn eerste termijn heb ik een pleidooi gehouden voor een investering
in welzijn van buurten en wijken. De staatssecretaris verwees naar de pilots.
Ik vind dat mager. Ik zou graag zien dat zij een extra impuls gaf aan activiteiten
die de meerwaarde van deze wet, die collectieve voorzieningen voor welzijn
samenbrengt in een wet met individuele voorzieningen, stimuleert. Voor het
beoordelen van het succes van de WMO is het dan ook belangrijk zicht te houden
op de investeringen in collectieve en preventieve voorzieningen Dit geldt
in de eerste plaats voor gemeenten en de burgers. Ik kom op dit punt met een
motie.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de participatie van mensen aan de samenleving op alle
mogelijke manieren bevorderd dient te worden;overwegende dat participatie van mensen aan de samenleving mede wordt
bevorderd door een goed aanbod op het gebied van welzijn;van mening dat de overheid, naast gemeenten, een verantwoordelijkheid
blijft behouden ten aanzien van het bevorderen en faciliteren van welzijnsbeleid;verzoekt de regering, actief te investeren in good practices die gericht
zijn op het versterken van de sociale infrastructuur en de koppeling van welzijnsvoorzieningen
aan woon-zorgvoorzieningen en de Kamer zo spoedig mogelijk te berichten op
welke wijze dit wordt vormgegeven,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Verbeet, Kraneveldt en Azough.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund. Zij krijgt nr. 82(30131).Mevrouw Verbeet (PvdA):Voorzitter. Voor een evaluatie of een monitor is het nodig om de ontwikkelingen
in de verdeling van de uitgaven tussen collectieve en individuele voorzieningen
te monitoren. Zo kan de gemeente de burgers duidelijk maken welk deel van
haar budget zij ten behoeve van maatschappelijke ondersteuning heeft ingezet.
Mijn fractie stelt tevens voor, dat ten behoeve van de evaluatie de minister
hierbij expliciet de uitkomsten betrekt van de monitoring van de bestede middelen
aan collectieve en preventieve voorzieningen. Immers, het uitgavenniveau van
deze voorzieningen geeft aan in hoeverre gemeenten erin geslaagd zijn om door
middel van innovatie en maatwerk en door een koppeling van welzijnsvoorzieningen
aan woon-zorgvoorzieningen de doelstellingen van de wet dichterbij te brengen.
De nulmeting door middel van een steekproefsgewijs boekhoudkundig onderzoek
van uitgaven voor dit soort voorzieningen dient plaats te vinden in het jaar
voorafgaand aan de invoering van de WMO. Ik heb op dit punt zo-even een motie
ingediend.Vervolgens kom ik te spreken over de evaluatie van de wet. Naast het hiervoor
genoemde staat wat mij betreft de tevredenheid van de cliënten centraal
over de diensten en producten die zij ontvangen, maar vooral ook over de werkwijze
van het loket. Mijn fractie wil voor de zomer een voorstel voor de opzet van
de evaluatie ontvangen.Mijn fractie is niet gelukkig met het loslaten van de doeluitkering. Wij
vinden het jammer dat het CDA, onder druk van het kabinet, dit punt heeft
laten vallen. Mijn fractie is, zoals gezegd, erg gelukkig met de verankering
in de wet van het compensatiebeginsel. Financiële risico's voor gemeenten
nemen daarmee echter wel toe. Ik heb dat eerder al betoogd. Daarom heb ik
samen met de heer Rouvoet, mevrouw Kant en mevrouw Kraneveldt het amendement
op stuk nr. 70 ingediend, dat ziet op compensatie bij overschrijding van meer
dan 10%, die niet te wijten is aan gemeentelijk beleid. Mijn fractie
wil graag nog meer zekerheid ten aanzien van nadeelgemeenten. Ik begrijp dat
de heer Rouvoet straks met een motie op dat punt komt. Wij zullen die ondersteunen.
Ook wil ik graag dat gemeenten die buiten hun schuld niet op tijd klaar zijn
voor de WMO beter worden ondersteund. Ik wil de staatssecretaris vragen om
in dit verband de provincie de voortgang van de ontwikkeling te laten volgen
en waar nodig gemeenten die niet op tijd klaar zijn, te ondersteunen. Ik vraag
de staatssecretaris op dit punt om een positieve reactie.In het wetgevingsoverleg heb ik ook aandacht gevraagd voor de positie
van de werknemer. In de huishoudelijke zorg werken veel vrouwen. Mijn fractie
is bezorgd over de arbeidsmarktpositie van deze vrouwen en hun de werkgelegenheid.
De staatssecretaris gaat er wat luchtig aan voorbij, onder verwijzing naar
de vergrijzing en de toename van de hoeveelheid werk. Wil zij als "veroorzaker"
van dit probleem niet het initiatief nemen het gesprek op gang te brengen
tussen VNG en sociale partners om een zorgvuldige gang van zaken te bevorderen?
Op arbeidsonrust in het najaar van 2006 of het voorjaar van 2007 zit u naar
ik aanneem niet te wachten.Vandaag is het Verbeetmoment gekomen voor de finale afweging. Nu de regering
tijdens het wetgevingsoverleg een positief oordeel heeft gegeven over een
aantal cruciale amendementen, zoals compensatieplicht, en voor
een aantal andere het oordeel aan de Kamer overlaat, zoals de ingangsdatum
van 1 januari, keert bij mijn fractie voorzichtig de positieve grondhouding
ten opzichte van deze wet weer terug. Misschien gaat deze kale wet toch nog
uitbotten in de lente en bloeien in de zomer. Daarvoor is echter nog wel flink
wat water, voeding en zonneschijn nodig. De staatssecretaris heeft in het
wetgevingsoverleg aangetoond sierlijk haar verlies te kunnen nemen. In dit
debat kan zij laten zien dat zij groene vingers heeft door met nog een flink
aantal toezeggingen en verduidelijkingen te komen. Mijn fractie ziet haar
reactie met vertrouwen tegemoet.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Voorzitter. Ik wil graag een korte terugblik geven op het debat van afgelopen
maandag. Er is over veel inhoudelijke zaken gesproken, die ik, voorzover die
naar tevredenheid zijn besproken, nu uiteraard niet allemaal zal laten terugkeren.
Wel zal ik hier en daar een aantal dingen aanstippen. Ik wil ook zeggen wat
ik de staatssecretaris maandag en marge van het debat toevoegde, namelijk
ik waardering heb voor de manier waarop zij haar wetsvoorstel afgelopen maandag
heeft verdedigd. Dit los van het feit dat wij niet op alle punten even overtuigd
waren. Ik vond dat zij er stond en dat zij een stevige verdediging van haar
voorstel heeft gegeven. Die waardering wil ik hier uitspreken, want het was
een hele klus, ook fysiek, om dit debat in een marathonzitting te voeren.Dat laat onverlet dat ik de opmerking die ik ook maandag gemaakt heb,
hier wil herhalen, namelijk dat ik het wel veelzeggend vind dat de wijzigingen
die de WMO voor een groot deel van de Kamer aanvaardbaar lijken te maken,
uit de Kamer zijn gekomen. Op zichzelf is daar natuurlijk niets mis mee, aangezien
de Kamer medewetgever is. De heer Mosterd had het over een balans tussen toegefelijkheid
en vasthoudendheid, maar het is de Kamer die essentiële wijzigingen en
verbeteringen heeft afgedwongen. Ik twijfel er niet aan dat als de staatssecretaris
daar voor was gaan liggen, het wetsvoorstel de eindstreep so wie so niet zou
halen. Dat mag toch ook wel gezegd worden. Ik denk dat het wetsvoorstel verworpen
was als de staatssecretaris niet die toegefelijkheid had betoond. Het was
dus inderdaad ook een operatie "red de WMO". Wij zijn nog niet zo
ver, want de stemmingen moeten nog plaatsvinden, maar de wijzigingsvoorstellen
van de Kamer liggen er in ieder geval wel.De heer Mosterd heeft wel gelijk als hij zegt dat de filosofie van de
WMO niet is aangetast. Dat is waar, maar daarnaast wil ik gezegd hebben dat
de voorliggende amendementen wel raken aan praktisch alle hoofdpunten van
het wetsvoorstel van de staatssecretaris. Dat maken wij niet iedere week mee.Ik heb maandag al gezegd dat die centrale notie, de filosofie, van de
WMO de steun van de fractie van de ChristenUnie heeft. Kernwoorden zijn: vermaatschappelijking
van de zorg, stimulering van onderlinge verantwoordelijkheid, sociale participatie,
samenhang in voorzieningen – met name dichtbij de burger, op lokaal
niveau – en ja zeker, ook de noodzaak van een herijking van collectieve
verzekeringsarrangementen. Dat laatste hoort erbij en ook daarvoor lopen wij
niet weg. Wij hebben van meet af aan steun gegeven aan die benadering. Maandag
heb ik echter ook al gezegd dat de uitwerking en vormgeving van die noties
in de eerste voorstellen, toen de contourennota er uiteindelijk lag en zeker
toen het wetsvoorstel kwam, ook ons teleurstelden. Ook de manier waarop de
balans tussen enerzijds zekerheid voor cliënten, zorgvragers en burgers
en anderzijds de beleidsvrijheid van gemeenten was gevonden, kon niet op onze
instemming rekenen. Vandaar dat wij driftig hebben meegedaan aan het aanbrengen
van verbeteringen.Wat de fundamentele noties van de WMO betreft: mijn eigen partij gaat
de gemeenteraadsverkiezingen in met het motto "Voor elkaar". Dat
is bij uitstek een WMO-motto, want dat zit daarin: oog en hart hebben voor
elkaar. Dat mag en moet gestimuleerd worden. Daar is niets mis mee. Integendeel,
onderlinge zorg en onderlinge ondersteuning hebben wij heel hard nodig. Collega
Van der Vlies gebruikte in dit verband de term "christelijke naastenliefde".
Die term is mij uit het hart gegrepen. Toevallig heb ik daar afgelopen zondag
een prachtige preek over gehoord. De vraag wie mijn naaste is, kan beperkend
zijn: "vooral niet te veel". De vraag is eigenlijk: van wie ben
ik de naaste, van wie mag ik de naaste zijn? Dat herken ik in de grondgedachte
van de WMO, die ons confronteert met de vraag voor wie wij in onze omgeving
van betekenis kunnen zijn. Vandaar dus onze steun aan die grondgedachte.Op dat punt is in onze samenleving wel het een en ander te herstellen,
te stimuleren en te versterken. Gisteravond was ik op een spreekbeurt in Veenendaal
over de WMO, waar een van de vrijwilligers aldaar een herkenbare observatie
naar voren bracht: het is nogal wat om bij je buren of bij je familie om hulp
te moeten vragen. Toen dacht ik: dat was vroeger niet "nogal wat".
Dat was vroeger veel meer vanzelfsprekend. Het Twentse begrip "noaberschap"
kent dat nog. Waarom zijn wij dat kwijtgeraakt? Het is goed om een wetsvoorstel
te initiëren om dat te herstellen, maar dan moet men ook toegerust worden
en moet men ook de instrumenten en de mogelijkheden om dat te doen, in handen
krijgen. Dat is voor mij een heel belangrijk punt; in dat verband heb ik de
term "over de schutting gooien" gebruikt. Het moet niet alleen maar
gaan om: het wordt kennelijk van me verwacht, maar ik weet niet hoe ik dat
moet doen. Ik geef van harte mijn steun aan dat proces van versterking van
die naastenliefde, die onderlinge zorg en steun voor elkaar.Mevrouw Verbeet (PvdA):Ik ben het bijna altijd met u eens, maar nu schept u een voor mij onherkenbaar
beeld van de samenleving. Ik zie wel dat het voor sommige mensen moeilijker
is om mensen die zij niet kunnen verstaan en die een heel andere cultuur hebben,
te zien als hun naasten. Ik steun uw pleidooi om dan te zeggen: kijk niet
wie bij jou hoort, maar wie jou nodig heeft. U moet echter niet het beeld
schetsen dat deze samenleving op dit moment niet voor anderen zorgt. Er zijn
3,5 miljoen mensen actief in het vrijwilligerswerk. Daarbij gaat het om 75%
van de mensen boven de 45 jaar. Zo erg is het dus ook weer niet.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Ik herken dat. Ik wil de kloof ook niet groter maken dan die is, maar
ik haakte aan bij een uitspraak die gisteren gedaan werd en die voor veel
mensen herkenbaar was: het valt ook niet mee. Dat is geen diskwalificatie
van een cultuur, maar wel een kenmerk dat ik herken uit mijn
omgeving: wij vinden het moeilijker dan vroeger om een beroep op elkaar te
doen. Ik herinner mij dat mevrouw Lambrechts in een debat over mantelzorg
zei: "Als mijn buren aangewezen zijn op mijn mantelzorg, komen zij er
bekaaid af, want wij hebben daar de tijd niet voor." Ook dat was voor
mij herkenbaar. Veel mensen herkennen dat, maar ik sta direct naast u als
u zegt dat er gelukkig heel veel aan mantelzorg en vrijwilligerswerk gebeurt.
Ik heb dat gisteren, op de spreekbeurt, ook gezegd. Er werd toen gevraagd
wie er vrijwilliger is en wie er mantelzorger is. Toen gingen een aantal handen
omhoog. Daarna heb ik geconstateerd dat heel veel mensen van zichzelf niet
weten of niet zullen zeggen dat zij vrijwilliger zijn, maar zij zijn dat wel.
Zij doen wel aan mantelzorg, maar zij benoemen dat niet als zodanig. Gelukkig
is er een heleboel onderlinge zorg en aandacht.Mevrouw Verbeet (PvdA):Laten wij de komende periode goed blijven volgen wat de effecten van de
WMO zijn. Wij moeten bekijken of wat beoogd wordt, namelijk versterking van
en steun voor de mantelzorgers, ook wordt bereikt. Wij moeten er heel zorgvuldig
op toezien dat met name de jonge mantelzorgers, kinderen van chronisch zieke
ouders, niet overbelast raken.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Ik heb altijd veel aandacht gevraagd voor de belastbaarheid van mantelzorgers
en vrijwilligers. Wij moeten dit vanzelfsprekend volgen. Waar mogelijk moeten
wij deze mensen steunen. Ik weet dat er heel veel vrijwilligerswerk wordt
gedaan door tweeverdieners. Politiek en overheid moeten ervoor oppassen om
mensen nodeloos in een spagaat te dwingen door een sterk accent te leggen
op economische zelfstandigheid uit motieven van financiën en arbeidsparticipatie.
Mensen kunnen dan immers in toenemende mate ruimte vinden voor mantelzorg
en vrijwilligerswerk. Er kan een spanning ontstaan. Ik wil overigens niet
gezegd hebben dat tweeverdieners niet aan vrijwilligerswerk toekomen. De praktijk
wijst immers anders uit. Wij moeten mensen echter niet in een spagaat duwen
of overbelasten door te veel van hen te vragen.Mevrouw Azough (GroenLinks):Ik ben het met de heer Rouvoet eens dat mantelzorg een prachtige uiting
van liefde en betrokkenheid is. Voor mijn fractie is het juist een verworvenheid
dat die mantelzorg een vrijwillige keuze is. Ik neem aan dat de heer Rouvoet
het met mij eens is dat het een verworvenheid van deze tijd is dat mensen
niet verplicht moeten aankloppen bij familieleden of buren.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Dat was niet de context van de discussie van afgelopen maandag. Het gaat
om de schroom die mensen vaak beleven om aan te kloppen bij een ander. Mantelzorg
is een daad die mensen zelf stellen. Die willen voor hun familie of voor hun
ouders zorgen. Het is echter niet verkeerd om vanuit de centrale overheid,
omdat niet alles vanzelfsprekend collectief geregeld en verzekerd kan worden,
waar nodig meer beroep te doen op mensen om tot mantelzorg en vrijwilligerswerk
te komen. Dat kan op allerlei mogelijke manier worden gestimuleerd. Daar zijn
prachtige voorbeelden van. Een beroep doen op mensen mag zeker. Zij moeten
echter ook daartoe in de gelegenheid worden gesteld. Zij moeten mogelijkheden
en instrumenten krijgen.Mevrouw Azough (GroenLinks):Dat laatste ben ik volledig met de heer Rouvoet eens. Daar schort het
echter een beetje aan bij de WMO. Die is bedoeld om de "w" van welzijn
groter en sterker te maken. Het is dus belangrijk om een duidelijke stimulans
aan de gemeenten te geven om daarin te investeren. In de afgelopen jaren is
welzijn juist tot een sluitpost op de begroting is verworden.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Dat hoort bij de afwegingen van mevrouw Azough. Ik zie in de wet mogelijkheden
om het welzijn te versterken. Ik heb dat van meet af aan positief gevonden.
Ik vond de balans echter niet helemaal in orde met het oog op een aantal andere
aspecten. Daar zijn wijzigingen in aangebracht. In mijn finale afweging kom
ik erop terug of het voldoende is om "ja" te zeggen tegen deze wet.Mevrouw Van Miltenburg (VVD):Bij mantelzorg en vrijwilligerswerk is de beeldvorming heel erg belangrijk.
De heer Rouvoet komt in bepaalde zalen en constateert dat de mensen het vroeger
helemaal niet moeilijk vonden om hulp te vragen. Ik waag dat te betwijfelen.
Ik denk dat mensen het vroeger niet durfden te zeggen het moeilijk te vinden.
Ik kom ook in zalen en ik merk dan dat mensen het raar vinden dat het beeld
ontstaat dat het vreemd is om soms voor elkaar te zorgen. Dat proef ik ook
een beetje in de interruptie van mevrouw Azough. Die zegt dat het niet zo
moet zijn dat mensen verplicht moeten aankloppen bij buren of familie. Die
beeldvorming maakt het moeilijker voor mensen om hulp te vragen.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Dat is waar. Ik heb niet willen zeggen dat het vroeger nooit voorkwam
dat mensen geen steun aan anderen durfden te vragen. Toen was er ook schroom.
Wij moeten ons niet verliezen in eindeloze cultuurfilosofische beschouwingen.
Niemand kan echter ontkennen dat onze samenleving drastisch veranderd is een
aantal opzichten. Kijk alleen maar naar de woningbouw. Vroeger was het vanzelfsprekend
dat verschillende generaties in één huis woonden, maar de huidige
samenleving is daar niet meer op ingericht. Vroeger noemde je het geen mantelzorg,
maar toen zorgde je bij wijze van spreken vanzelfsprekend voor je ouders,
want die woonden in hetzelfde huis. Sinds die tijd zijn de nodige dingen veranderd.
Nu noemen wij het mantelzorg, maar wij moeten er vaak een inspanning voor
leveren om die zorg gestalte te geven. Veel mensen zijn daar gelukkig ook
toe bereid. Als overheid moeten wij dan ook kijken waar wij dat kunnen versterken,
gelet ook op de veranderende omstandigheden. Dat is geen diskwalificatie maar
praktisch rekening houden met nieuwe omstandigheden.Mevrouw Verbeet (PvdA):Ik moet deze mythe helaas ontzenuwen. Het is niet waar dat er ooit op
grote schaal veel generaties bij elkaar in huis gewoond hebben. Dat is een
korte periode geweest, alleen bij rijke mensen en bij rijke herenboeren en
verder niet. De achtergrond daarvan was een afspraak met de ouders met het
oog op de erfenis. De meeste landarbeiders of andere arbeiders hebben
nooit het geld gehad om hun ouders te onderhouden.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Natuurlijk is dat waar, maar wij raken nu wel heel ver weg bij de kern
van het wetsvoorstel. Wij kunnen niet ontkennen dat er nieuwe omstandigheden
zijn. Ik wijs op het feit dat wij nu spreken van mantelzorg. Vroeger was die
term niet eens bekend. Dat deed je of dat deed je niet. Wij zijn het nu gaan
benoemen, dus aan ons de taak om ervoor te zorgen dat het ook zoveel mogelijk
gebeurt. Veel meer heb ik er niet mee willen zeggen, maar ik ben blij met
de brede bijval op het punt van mantelzorg en vrijwilligerswerk, want daar
gaat het natuurlijk om. De vraag is of deze wet in dat opzicht een belangrijke
bijdrage levert.Vanuit de WMO-filosofie is het cruciaal dat initiatieven uit de samenleving
opgepikt en gestimuleerd worden. Mensen moeten gemotiveerd worden om wat de
WMO vraagt ook te gaan doen. Sociale cohesie komt niet tot stand door plaatsing
van een wetsvoorstel in de Staatscourant. Er moet meer gebeuren. Mensen en
maatschappelijke organisaties willen dat best oppakken, maar dat moet wel
mogelijk zijn. Ik kreeg gisteren nog een voorbeeld aangereikt. De Nederlandse
Patiënten Vereniging, de grootste algemene patiëntenvereniging in
ons land, krijgt vragen uit het hele land om ondersteuning en deskundigheidsbevordering
op het gebied van vrijwillige, al dan niet terminale thuiszorg. Er wordt dus
gevraagd om zorginhoudelijke ondersteuning. Deze landelijke koepel wil dat
graag doen en heeft daar ook de mensen en de deskundigheid voor, maar niet
de capaciteit. Toch start die organisatie een prachtig project genaamd 1+1=3.
Is de staatssecretaris op de hoogte van dat project? Wil zij daar eens naar
kijken? Dat project sluit precies aan bij deze wet.Daarmee heb ik ook iets gezegd over het belang van de civil society: over
de schutting gooien of toerusten. Ik laat dat nu verder rusten. De staatssecretaris
nam afgelopen maandag afstand van de term over de schutting gooien. Even voor
de duidelijkheid, ik heb die term gebruikt in reactie op de oorspronkelijke
contourennota en met name op het wetsvoorstel. Dat vond ik te mager en dat
vind ik nog steeds. Daarom heb ik gevraagd of wij het op die manier niet over
de schutting gooien. Doen wij niet te weinig aan het toerusten van de samenleving
om dat op te pakken? In dat verband heb ik ook een opmerking gemaakt over
de rol van de kerken. De kerken worden in de stukken van de staatssecretaris
nogal eens genoemd als een netwerk waartoe mensen behoren. De kerken zouden
dan ook taken hebben in het verband van de WMO. Ik betreur het echter wel
dat er zo weinig contact is geweest met de kerken. De staatssecretaris heeft
gezegd dat er overleg is geweest met de Raad van Kerken. Uit die hoek heb
ik te horen gekregen dat er van alles wordt verwacht, maar dat men niet eens
weet of men dat kan of wil doen. De bereidheid is er wel, maar men moet wel
de mogelijkheden daartoe hebben. In elk geval vind ik dat het overleg met
kerken en andere geestelijke genootschappen wel lokaal moet plaatsvinden,
want daar zal het straks moeten gebeuren. Daarvoor heb ik een motie die ik
graag aan de Kamer voorleg.De Kamer, gehoord de beraadslaging,overwegende dat een succesvolle invoering van de WMO gebaat is bij de
actieve inzet van maatschappelijke instellingen en organisaties, waaronder
kerken en andere geestelijke genootschappen;overwegende dat het gewenst is deze instellingen en organisaties daarom
actief bij het invoeringstraject te betrekken;verzoekt de regering, te bevorderen dat gemeenten op lokaal niveau in
overleg gaan met deze instellingen en organisaties,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Rouvoet. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 84(30131).De heer Rouvoet (LPF):Informatievoorziening blijft van belang. Bij iedere spreekbeurt over de
WMO – dat zijn er nogal wat in deze weken – houd ik aan het begin
van de avond een peiling. Ik vraag wie weet wat de WMO is en wie geen flauw
idee heeft. Het aantal mensen dat geen flauw idee heeft, is nog steeds enorm
groot. Het neemt gelukkig wel af, zeg ik erbij, omdat er veel over geschreven
wordt, vooral ook deze week. Gisteren bracht ik een bezoek aan een hospice
in het land, dat was geïnformeerd over het ene loket dat er komt. Het
was in een heringedeelde gemeente, die veel groter was geworden. Die gemeente
heeft de handen dus vol, maar doet gelukkig ook het nodige aan de WMO. Maar
er moest nog wel geïnformeerd worden over dat ene loket. Dat is ook aan
dat hospice meegedeeld, maar niet aan de bewoners. Toen werd gevraagd om ook
die paar bewoners in een terminale fase te informeren, zodat ook zij weten
wat er gebeurt, kwam er na veel aandrang toch nog enige informatie, maar dan
wel op een cd-rom. Dat was niet zo handig voor de bewoners, want die hadden
daar geen toegang toe. Dat schoot dus niet erg op. Ik wil hiermee maar zeggen
dat er op het gebied van de informatievoorziening nog wel veel te doen is
en ik wil daar op dit moment graag even de nadruk op leggen.De handschoen moet lokaal worden opgepakt, kansen moeten worden gegrepen.
Ik heb ook steeds gezegd dat de WMO kansen biedt. Ik ga niet opnieuw uitgebreid
herhalen wat ik in dat verband over de Stichting Present heb gezegd. Afgelopen
maandag ben ik daar al uitvoerig op ingegaan en al eerder heb ik voorstellen
gedaan. Daarom volsta ik op dit moment met een motie.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat met de Wet maatschappelijke ondersteuning Rouvoet(WMO)
een groter beroep op vrijwillige inzet wordt gedaan;overwegende dat de Stichting Present in Zwolle en Amsterdam
erin slaagt om op lokaal niveau vrijwillige inzet te mobiliseren en vrijwilligers
en mensen die hulp en ondersteuning nodig hebben met elkaar in contact te
brengen;overwegende dat met een tijdelijke subsidie kan worden bereikt dat dit
model, dat de uitdrukking vormt van de kerngedachte van de WMO, ook in andere
plaatsen van de grond komt;overwegende dat dit een zeer kosteneffectieve vorm van stimulering van
vrijwillige inzet ten dienste van de samenleving is;verzoekt de regering, via een tijdelijke subsidie de Stichting Present
in de gelegenheid te stellen om ondersteuning en training te bieden aan lokale
initiatieven ter mobilisering van vrijwillige inzet,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Rouvoet, Verbeet, Van Miltenburg,
Van der Vlies, Mosterd, Azough en Kraneveldt.Zij krijgt nr. 85(30131).De heer Rouvoet (ChristenUnie):In het kader van mijn algemene opmerkingen wil ik toch nog een opmerking
maken over de terminologie, want ook dat ben ik in het land tegengekomen,
zoals gisteren in dat hospice. In het begin heette deze wet de Wet maatschappelijke
zorg. Kennelijk kwam men erachter dat dit mogelijk verwachtingen zou wekken
over het recht op zorg. Het werd toen de Wet maatschappelijke ondersteuning.
Vanaf dat moment laat de staatssecretaris geen moment onbenut om te zeggen
dat dit geen zorgwet is. Vroeger heette zij wel zorgwet, maar het is geen
zorgwet, het is een wet over maatschappelijke ondersteuning. Sta mij toe,
dat heeft toch iets krampachtigs. Vanaf dat moment werd ook de term "zorgvrager"
zorgvuldig vermeden. Kennelijk is dat een maatschappelijke ondersteuningsvrager
geworden of wij spreken van cliënten. Mij stuit dat toch een beetje tegen
de borst. Zoals ik zei, gisteren was ik in dat hospice en die krijgt, zeker
waar het vrijwilligers betreft, voluit met die WMO te maken. Straks heet het
ineens geen zorgvrager meer. De situatie verandert niet, de verleende zorg
verandert niet, de vrijwilligers blijven alle aandacht krijgen, maar ineens
is het toch een cliënt geworden. Dat heeft iets krampachtigs en tekent
toch wel een beetje de moeite die wij hebben om nu het uit die zorgcontext
wordt weggehaald er een strak onderscheid in te maken.Dat brengt mij eigenlijk bij de vanzelfsprekende vervolgstap van het langetermijnperspectief.
Maandag heb ik daar wat langer bij stilgestaan. Gaan wij nu nog meer uit die
zorgcontext losweken en naar de gemeenten brengen? Ik was wel blij dat de
staatssecretaris als ik het goed heb begrepen het karakter van die eerste
stap ietwat heeft gerelativeerd, in ieder geval heeft teruggenomen dat ondersteunende
en activerende begeleiding ook zullen overgaan naar de gemeenten, zoals het
nog in de stukken stond. Dat heeft zij op mijn verzoek teruggenomen en ik
ben daar blij mee. Het zou in de toekomst best kunnen, maar dat vergt dan
wel een nieuwe politieke afwegingen, nieuwe keuzes en in ieder geval wetswijziging.
Dat moge helder zijn. Het is geen vanzelfsprekendheid, geen gefaseerde invoering
van die brede WMO zoals die ons aanvankelijk werd voorgespiegeld. Als deze
wet wordt aanvaard, kan het in principe daarbij blijven. Dat moeten gemeenten
zich wel realiseren.Voorzitter. Een van de punten die echt verbeterd zal zijn als de amendementen
worden aanvaard – als wij kijken naar de ondertekening kunnen wij daar
toch wel redelijk zeker van zijn – betreft de compensatieplicht. Daar
is al veel over gezegd. Ik volsta met er mijn warme steun voor uit te spreken.
Mijn naam staat overigens niet voor niets eronder. De staatssecretaris heeft
er nog wel van gezegd dat het veel jurisprudentie zal uitlokken, maar precies
daarom heb ik natuurlijk mijn amendement op stuk nr. 60 als pendant ingediend
om de gemeenten te verplichten wat scherper te motiveren hoe hun beslissing
bijdraagt aan die sociale participatie en zelfredzaamheid die de WMO beoogt
te bevorderen. Dit amendement is dus een noodzakelijk complement van de compensatieplicht.Wat de keuzevrijheid van het pgb betreft, hebben collega's al toegelicht
hoe het is gegaan met het ineenschuiven van de twee amendementen daarover.
Ook mijn naam staat onder dit nieuwe amendement dat ik van harte steun. Keuzevrijheid
is een belangrijk goed en dit geldt ook voor de in-naturazorg. Ik heb uit
de pilots met de huishoudelijke verzorging afgeleid dat deze operatie in ieder
geval het risico oplevert dat die minder wordt en dat de keuzevrijheid afneemt
bij de in-naturazorg. Wij willen dit voorkomen. Collega Van der Vlies heeft
hierover het amendement op stuk nummer 59 ingediend. De staatssecretaris noemde
dit een terechte wijziging. Ik ben het hiermee eens; mijn naam staat niet
voor niets onder dit amendement.Er moet nog wel worden ingevuld hoe de keuzevrijheid bij de in-naturazorg
kan worden bevorderd. Wij lopen hier tegen het voorgestelde systeem aan, inclusief
de Europese aanbesteding die geweldig bureaucratisch is en waarschijnlijk
erg duur. Tegen mevrouw Azough zeg ik dat ik daarop doelde met het woord "sober".
Er is een zeker ook in procedureel opzicht soberder uitvoering van de WMO
mogelijk als je kiest voor een ander systeem. Ik heb daar al een paar keer
aandacht voor gevraagd. De staatssecretaris heeft zich daar positief over
uitgelaten, maar tot nu toe wordt dit onvoldoende verplichtend bij de gemeenten
neergelegd. Het is geen plicht om het zo doen; het is als een suggestie meegegeven.
Ik denk echter dat het in ieders belang is – ook dat van de staatssecretaris –
om tot een ander systeem van prijsstelling te komen op basis van een prijsopgave
in plaats van aanbesteding. Daarom dien ik de volgende motie in:De Kamer,gehoord de beraadslaging,van mening dat het bevorderen van de keuzevrijheid van cliënten en
patiënten in het kader van de WMO van het grootste belang is, Rouvoetzowel
ten aanzien van de keuze voor een pgb of in-naturazorg, als ten aanzien van
de keuze van de zorgaanbieder;constaterende dat de regering heeft aangegeven het belang
van deze laatste vorm van keuzevrijheid volledig te onderschrijven;tevens constaterende dat het wetsvoorstel in dit opzicht geen waarborgen
bevat dat deze keuzevrijheid door gemeenten ook daadwerkelijk wordt gegarandeerd;van mening dat een systeem van (maximum)prijsstelling op basis van verkregen
prijsopgaven beduidend betere waarborgen voor de keuzevrijheid bevat dan een
stelsel van aanbesteding en bovendien kan bijdragen aan een sobere uitvoering
van de WMO en derhalve aan beheersing van de zorgkosten;verzoekt de regering, te bevorderen dat de keuzevrijheid bij in-naturazorg
door de gemeenten wordt gewaarborgd, in het bijzonder door met de gemeenten
afspraken te maken over hantering van een systeem van prijsstelling op basis
van verkregen prijsopgaven,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Rouvoet, Verbeet en Van der Vlies.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 86(30131).De heer Rouvoet (ChristenUnie):Ik heb nog een passage over de kwaliteit, maar over dit onderwerp zijn
ook al opmerkingen gemaakt door de collega's, onder andere door mevrouw Kant,
waar ik mij graag bij aansluit. De Kwaliteitswet is toch van toepassing hoewel
in de stukken staat dat de Kwaliteitswet alleen op zorginstellingen van toepassing
kan zijn. Dit is een belangrijke vaststelling. De vraag is wel hoe dit kan
worden gecontroleerd. Bij zorginstellingen kan de inspectie hier eenvoudiger
toezicht ophouden dan bij alle Nederlandse gemeenten die ook nog schoonmaakbedrijven
of anderen kunnen inschakelen. Hoe worden dan de regels van de Kwaliteitswet
gecontroleerd?Collega Mosterd heeft hier terecht een vraag over de noodzaak van certificering
aan gekoppeld. In die richting gaan mijn gedachten ook. Ik heb gespeeld met
de mogelijkheid om een amendement in te dienen, maar dit kan altijd nog. Ik
wil dit onderwerp nu eerst bij de staatssecretaris neerleggen. Schoonmaakbedrijven
en thuiszorgorganisaties kennen nu eenmaal totaal verschillende certificeringsystemen.
Ik heb mij afgevraagd of wij in ieder geval tot en met de evaluatie bijvoorbeeld
op de lijn van de HKZ-certificering zouden moeten gaan zitten. Je kunt het
ook zoeken in een verplichte opleiding en landelijk erkende opleidingsnormen
en -stelsels. In die sfeer is er waarschijnlijk toch wel een waarborg nodig.
Wil de staatssecretaris hierop reageren?De betekenis van de WMO voor de palliatieve zorg is een onderwerp dat
mijn fractie al lang bezighoudt, net als de terminale thuiszorg. De heer Van
der Vlies heeft hierover een motie ingediend en ik weet dat er nog meer initiatieven
van de Kamer zijn. Ik doe daar graag aan mee, want ik vind het belangrijk
dat wij specifiek voor de vrijwillig terminale thuiszorg tot een zorgvuldige
invoering en overheveling naar de gemeenten komen.Mevrouw Verbeet heeft over de cliëntenondersteuning een opmerking
gemaakt die mij uit het hart is gegrepen. Ik heb de staatssecretaris afgelopen
maandag in eerste instantie zo begrepen dat zij erop aandrong om dit niet
op 1 januari 2008 te doen, maar bij de evaluatie van de WMO. Toen ik
las wat zij gezegd heeft, kreeg ik echter de indruk dat zij het koppelde aan
de evaluatie van MEE zelf. Dat lijkt mij niet logisch, want die evaluatie
ziet volgens mij op een ander traject. Ik stel voor dat wij bij de evaluatie
bezien wanneer de MEE overgaat naar de gemeente. Ik wil de staatssecretaris
vragen dit te verbijzonderen en het te koppelen aan de evaluatie van de wet
in plaats van aan de interne evaluatie van MEE.Mevrouw Van Miltenburg (VVD):U zei: wanneer de MEE wordt gedecentraliseerd. Zegt u daarmee ook dat
u van mening bent dat de MEE gedecentraliseerd moet worden?De heer Rouvoet (ChristenUnie):Nee. Ik vind dat wij dat moeten bezien bij de evaluatie. Op dat moment
beschikken wij namelijk over veel meer informatie. Bovendien kunnen wij het
meer tijd geven, omdat deze specifieke vorm van cliëntondersteuning toch
niet mee wordt genomen per 1 januari 2007. MEE is verder eerder gedwongen
tot schaalvergroting en nu wordt dat opeens per 1 januari 2008 omgezet
in schaalverkleining. Dat is niet billijk en ook daarom stel ik voor om bij
de evaluatie van de wet te bezien of het een verstandig besluit is en, zo
ja, wanneer dat besluit dan moet worden uitgevoerd.Mevrouw Van Miltenburg (VVD):Bent u het met mij eens dat een evaluatie niet voldoende is en dat er
een ook visie van het ministerie moet komen op de manier waarop de expertise
na de decentralisatie kan worden behouden?De heer Rouvoet (ChristenUnie):Ja. Dat kan ook in de evaluatie worden meegenomen. Ik heb hierover geen
motie voorbereid. Ik hoop namelijk dat de staatssecretaris welwillend zal
reageren. MEE krijgt sowieso al uitstel en het ligt dan voor de hand om MEE
mee te nemen in de evaluatie.Voorzitter. Ik sluit mij aan bij de vragen die zijn gesteld over het totale
budget.De staatssecretaris heeft meermaals herhaald dat de WMO geen bezuinigingsoperatie
is. In de praktijk kan het in individuele gemeenten echter wel zo uitpakken.
Ik wil dat voorkomen, omdat wij die gemeenten ook vragen te investeren in
sociale participatie en al die andere goede doelen van de WMO.Dat het uitwerkt als een bezuiniging, kan het gevolg zijn van het objectieve
verdeelmodel. Ik begrijp heel goed waarom een dergelijk model wenselijk is,
maar ik blijf in mijn maag zitten met het verschijnsel van de nadeelgemeente.
Dat verschijnsel kan optreden wanneer wij, ook al doen wij dat geleidelijk,
een gemeente flink korten. Verder is er het probleem dat de staatssecretaris
de bestaande indicaties slechts een jaar wil laten doorlopen. Dat blijft wringen
wanneer wij werk willen maken van de gedachte achter de WMO. Volgens mij moeten
wij dat niet willen en dat betekent dat wij er eigenlijk ook voor zouden moeten
zorgen dat er geen nadeelgemeenten zijn. Er is in dit verband al vaker verwezen
naar de Wet werk en bijstand, omdat daar een soortgelijke problematiek speelde.Een en ander kan te maken met de ruimere indicatiestelling uit het verleden.
De staatssecretaris wist dat niet heel zeker, maar alleen hiervan kon aannemelijk
gemaakt worden dat het een rol heeft gespeeld. Het kan tot
gevolg hebben dat gemeenten worden afgestraft voor hun inspanningen uit het
verleden voor extramuralisering. In een interruptie gaf ik met het oog hierop
aan dat het noodzakelijk kan blijken te zijn om het te corrigeren. Daarbij
zou dan uitgegaan moeten worden van het historisch budget van een gemeente
voor 2007. Vervolgens kun je er door middel van inflatiecorrectie of prijsindexering
voor zorgen dat nadeel- en voordeelgemeenten geleidelijk naar elkaar toe groeien.
Ik zal hierover een motie indienen.Het is een vrij technische motie, die evenwel noodzakelijk is omdat de
staatssecretaris niet volstrekt duidelijk is over de geleidelijkheid en de
details van het verdeelmodel. Verder wil ik dat recht wordt gedaan aan de
uitspraak van de staatssecretaris dat de individuele gebruiker er geen nadeel
van mag ondervinden. Dat is een belangrijke uitspraak van de staatssecretaris
van afgelopen maandag.Mevrouw Van Miltenburg (VVD):U hecht er sterk aan dat nadeelgemeenten gecompenseerd worden. De staatssecretaris
heeft echter gezegd dat het grootste deel van het voorziene nadeel is veroorzaakt
is door ruimhartige indicering in het verleden en dat de indicaties in de
laatste jaren strenger zijn geworden. Dat heeft een correctie van sommige
budgetten tot gevolg gehad. Als dat waar is, blijft u dan zo stellig bij uw
mening dat nadeelgemeenten gecompenseerd moeten worden?De heer Rouvoet (ChristenUnie):Ik zei maandag al dat ik het vooral benader vanuit het cliëntenperspectief.
Die mensen hebben een indicatie gekregen. Ik leg dat naast de politiek relevante
uitspraak van de staatssecretaris dat ook zij niet wil dat individuele gebruikers
er nadeel van ondervinden. Die twee zaken krijg ik niet bij elkaar, namelijk
het bestaan van nadeelgemeenten die een forse korting krijgen opgelegd –
er zijn enorme percentages genoemd – en het uitgangspunt dat individuele
gebruikers geen nadeel mogen ondervinden. Dit probleem kan toe te schrijven
zijn aan eerder ruimhartig indiceren. Laten wij er echter voor zorgen dat
wij gemeenten niet op achterstand zetten aan het begin van dit belangrijke
traject. Wij moeten wel een impuls inbouwen om daar vanaf nu bij de nieuwe
gevallen wel rekening mee te houden en dus strakker te indiceren.Mevrouw Van Miltenburg (VVD):Het punt is dat het eigenlijk niets met de WMO te maken heeft dat er verschillen
in indicaties zijn. Wij zien nu al binnen de AWBZ dat oude indicaties ruimhartiger
zijn dan indicaties die nu worden gesteld. Mensen die opnieuw worden geïndiceerd
worden vaak geconfronteerd met een lagere indicatie. Het zou toch vrij oneerlijk
zijn om bij de overheveling mensen die nog geherindiceerd zijn onder de AWBZ
onder die regeling te laten vallen en de mensen die daar net buiten zijn gevallen
het voordeel te laten behouden.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Ik begrijp die overwegingen wel. U zegt dat dit in de kern niet veel met
de WMO te maken heeft. Ik blijf er toch op hameren. Het heeft namelijk volgens
mij alles met de WMO te maken dat wij tegen gemeenten zeggen dat zij werk
moeten maken van de WMO-doelen en dat zij voor sociale participatie moeten
zorgen en dat tegelijkertijd verschillende gemeenten worden geconfronteerd
met forse kortingen. Zij moeten dus vanuit de achterstand waarop zij zijn
gezet deze opgave inzake de sociale samenhang en de samenhang in voorzieningen
uitvoeren. Ik zie het probleem. Ik snap ook de rechtvaardiging van een objectief
verdeelmodel. Ik blijf dit echter benaderen vanuit het perspectief van de
individuele gebruiker die hier niet zomaar door mag worden gedupeerd. Daarom
moeten wij zoeken naar een andere vorm van geleidelijkheid waarvoor nadeel-
en voordeelgemeenten meer naar elkaar toegroeien en het gat niet te groot
wordt. Hierover dien ik een motie in.Ik vind deze materie overigens zelf verschrikkelijk ingewikkeld. Het is
soms niet helemaal duidelijk wat overhoop wordt gehaald. Ik heb een oprechte
poging gedaan om mijn bijdrage te leveren en ik ben benieuwd naar de reactie
van de staatssecretaris daarop. Ik hoor graag van haar in hoeverre mijn voorstel
een bijstelling van het door haar voorgestelde verdeelmodel kan betekenen.
Ik probeer oprecht om haar te helpen om te voorkomen dat individuele gebruikers
nadeel ondervinden. Ik dien daartoe een motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat op basis van het huidige verdeelmodel ruim de helft van
de gemeenten wordt geconfronteerd met een meer of minder grote korting op
het over te hevelen budget;overwegende dat voorkomen moet worden dat in de zogeheten "nadeelgemeenten"
op deze wijze afbreuk wordt gedaan aan het bereiken van de beoogde maatschappelijke
doelstellingen;verzoekt de regering, de huidige in de individuele gemeenten aangewende
zorgbudgetten voor het jaar 2007 als financiële basis te nemen en op
basis van een nog vast te stellen financieel verdeelmodel zogenoemde "nadeelgemeenten"
gedurende een aantal jaren op dit budget geen prijsindexatie te geven en zogenoemde "voordeelgemeenten"
gedurende die jaren wel die prijsindexatie te geven;verzoekt de regering voorts, de verschillen tussen "voordeelgemeenten"
en "nadeelgemeenten" te verkleinen, zodanig dat "nadeelgemeenten"
uiteindelijk niet meer dan 10% op het huidige budget worden gekort,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Rouvoet en Verbeet. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 87(30131).De heer Rouvoet (ChristenUnie):Ik kom tot een afronding. Over de Rouvoetinvoering is genoeg gezegd. Er
is een duidelijk amendement dat breed is ondertekend. Vanaf de start van de
behandeling van het wetsvoorstel vond ook mijn fractie het
niet verstandig om vast te blijven houden aan de invoeringsdatum van 1 juli
2006, wat in elk geval tot maandag de wens van de staatssecretaris was. Zij
zei maandag dat uitstel met zes maanden extra geld kost en dat zij daarvoor
naar de minister van Financiën zou moeten. De Kamer maakte toen de kanttekening
dat deze extra kosten niet ten koste mogen gaan van de AWBZ-budgetten. Hoe
wordt dat opgelost? Ik ben natuurlijk erg benieuwd naar de uitkomst van het
overleg met minister Zalm. Ik denk dat ik hier mijn piketpaaltje alvast heb
geslagen.Wij maken de eindafweging uiteraard bij de stemmingen, maar wij zullen
niet nodeloos stemverklaringen afleggen. Mijn fractie zal hier uitvoerig over
spreken. Wij hebben dat al een aantal keren inhoudelijk gedaan en waren toen
zeer kritisch over het voorgelegde wetsvoorstel. Ik heb gezegd: de WMO, maar
niet zo, met al die organisaties. Daarna zijn wij gaan verspijkeren en mijn
fractie heeft daar actief aan meegedaan. Door middel van wijzigingsvoorstellen
heeft zij geprobeerd om het wetsvoorstel van de staatssecretaris te verbeteren.
Ik noem de compensatieplicht, de keuzevrijheid van pgb (persoonsgebonden budget),
1 loket, de cliëntparticipatie, de klachtenregeling, het voortzetten
van bestaande hulpverleningsrelaties en de overgangstermijn voor de bestaande
indicaties na twee jaar. De amendementen daarover heeft mijn fractie graag
medeondertekend. Daarbij komt ons amendement op stuk nr. 60 over de motiveringsplicht.
Dit is voor ons een heel belangrijk punt in het kader van de rechtsbescherming
als pendant van de compensatieplicht. Dit hoef ik nu niet verder toe te lichten.Daarnaast is er een aantal moties die weliswaar in een andere sfeer liggen,
maar die voor ons wezenlijk zijn. Die wegen mee bij ons uiteindelijke oordeel.In ieder geval mag het duidelijk zijn dat het bij de amendementen gaat
over de tekst van de wet. Aanvaarding van een aantal amendementen is voor
mijn fractie uitermate belangrijk voor het finale oordeel over de wet. Gezien
de ondertekening is dat voor een aantal amendementen helder, maar dat geldt
wellicht niet voor alle voor ons belangrijke amendementen. Via amendering
wil mijn fractie bereiken dat er een betere balans komt tussen de zekerheid
van zorgvragers en cliënten/gebruikers en de beleidsvrijheid van gemeenten.
Wij hebben niet de ambitie om de gemeenten nodeloos hun vrijheid in dezen
te ontnemen of die dicht te regelen, een term die wat mij betreft iets te
gemakkelijk gebruikt wordt. Nogmaals, als wij wijzigingen voorstellen, doen
wij dat om een betere balans te realiseren. Ik realiseer mij heel goed dat
dit een kwestie is van politieke keuzen.Een ander heel belangrijk aspect voor mijn fractie was en is het langetermijnperspectief.
De staatssecretaris heeft de Kamer op mijn verzoek een schetsmatig beeld beloofd
van de AWBZ in de toekomst. Wij hebben hiervoor niet echt een termijn afgesproken,
maar ik heb een eerste ruwe schets wel nodig met het oog op de stemming over
de WMO. Misschien kan de staatssecretaris straks nog aangeven wanneer de Kamer
dat schetsmatige toekomstbeeld van de AWBZ kan verwachten, zodat wij dat bij
onze standpuntbepaling voor de stemmingen kunnen betrekken. Ik begrijp overigens
heel goed dat haar huidige verantwoordelijkheid knelt met haar perspectief.
Zij kan namelijk in haar verantwoordelijkheid nu niet spreken over volgende
kabinetten. Alles afwegende, is mijn fractie ten dele positief kritisch. Ik zeg dit
mevrouw Verbeet na, omdat zij daarmee uitdrukking gaf aan mijn gevoelen. De
positieve houding ten opzichte van de mogelijkheden van de onderhavige wet
is bij mijn fractie echt gegroeid. Ik heb al aangegeven hoe relevant de aanvaarding
van amendementen in dat verband is. Bij de stemmingen maken wij onze eindafweging
kenbaar, maar de staatssecretaris kan nu al ongeveer inschatten waar mijn
fractie staat in die afweging.Mevrouw Azough (GroenLinks):Voorzitter. De Kamer heeft de wet verbouwd en verbeterd. Deze extreme
make-over, zoals ik die maandag noemde, was hard nodig. Het wetsvoorstel,
zoals het er eerst uitzag, was geen participatiewet.Ik moet zeggen dat deze aanpak, deze benadering door de staatssecretaris
mij verbaast. In eerste instantie heeft zij met bestuurders gesproken en met
de VNG. Zij is te lang enigszins hardhorend gebleken voor de bezwaren, de
signalen uit het veld. Ik zeg dit omdat het zo indruist tegen de filosofie
van de WMO. Die is namelijk om draagvlak te creëren en individueel en
gemeenschappelijk maatwerk te leveren. De insteek daarbij is heel sterk dat
dit gebeurt met een luisterende gemeente, een die oog en oor heeft voor haar
bewoners. Deze staatssecretaris heeft de afgelopen jaren met haar voorstel
voor de WMO wel heel weinig oog en oor gehad voor de gebruikers, de burgers
die straks met de WMO te maken krijgen. Dat verbaast mij. Daarom verneem ik
graag de reactie van de staatssecretaris hierop.Ik sluit mij dan ook aan bij de woorden van de heer Rouvoet dat WMO I,
om die zo maar te noemen, er niet doorheen was gekomen. Dat was in ieder geval
ook wat mijn fractie betreft duidelijk geweest. Volgens mij gold dit ook voor
andere fracties. Deze WMO II heeft evenwel een grotere kans.De staatssecretaris blijkt pas laat te hebben ingezien hoe hard het eigenlijk
nodig is dat de extramuralisering, de vermaatschappelijking van kwetsbare
mensen, de participatie van de doelgroepen, een extra impuls krijgt. Te lang
is de hoofddoelstelling van dit wetsvoorstel de kostenbeheersing van de AWBZ
geweest, een beheersing door afschuiving op de sociale omgeving, lees: mantelzorgers,
lees: vrouwen. Dat is de insteek geweest. Dat is in ieder geval het oordeel
van de bevolking en de organisaties die direct betrokken zijn bij dit wetsvoorstel.
De fractie van GroenLinks kan met dit wetsvoorstel instemmen, mits er aan
een aantal voorwaarden wordt voldaan. Mantelzorgers mogen niet extra worden
belast. Dat vindt mijn fractie een belangrijk punt. Verder moeten burgers
weten waar zij aan toe zijn, moet de cliëntenparticipatie goed geregeld
zijn, mogen burgers en gemeenten er niet financieel op achteruit gaan en moet
er sprake zijn van een objectieve indicatiestelling. Dit zijn vijf belangrijke
punten. Ik ga nu vooral in op de bedreigingen die ik nog zie.De fractie van GroenLinks maakt zich grote zorgen over de belasting van
mantelzorgers. Het rapport van het SCP en de Emancipatie-effectrapportage
schetsen een weinig rooskleurig beeld. De conclusie was wat ons betreft in
ieder geval duidelijk: vrouwen gaan waarschijnlijk meer onbetaald doen wat
zij nu betaald doen. Daarmee komen de emancipatiedoelstellingen van dit kabinet en van de fractie van GroenLinks in het gedrang. Het is
dus van groot belang dat mantelzorgers voldoende ondersteund worden, ook op
een individueel en praktisch niveau. Was het budget voor ondersteuning van
mantelzorgers al krap, met al het extra's wat gemeenten moeten gaan doen,
is het overduidelijk dat er geld bij moet. Gemeenten moeten de bestaande ondersteuning
en infrastructuur continueren, de individuele en praktische ondersteuning
vergroten en de tekorten voor vrijwilligersorganisaties wegwerken. Bovendien
constateren wij dat er een enorm ondergebruik is bij allochtone mantelzorgers.
Ook hen moeten de gemeenten straks zien te bereiken. Zelf zullen zij ook wel
komen aankloppen, aangezien deze mantelzorgers veelal vrouwen zijn, allochtone
vrouwen, die er nu nog voor kiezen om te zorgen, vaak ook omdat zij niet in
de positie verkeren om iets anders te doen. Zij gaan steeds meer werken en
opleidingen volgen, waardoor zij waarschijnlijk meer in de problemen met de
mantelzorg komen.De LOT heeft uitgerekend dat een goede ondersteuning van mantelzorgers
48 mln. extra kost. Zij heeft dat financieel onderbouwd en er een onafhankelijk
bureau naar laten kijken. Wat de fractie van GroenLinks betreft, nodigt dat
uit tot een reactie van de staatssecretaris en tot het indienen van de volgende
motie over de mantelzorgondersteuning.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat ondersteuning van mantelzorgers een grote prioriteit heeft
in de Wet maatschappelijke ondersteuning;overwegende dat er veel van gemeenten wordt verwacht ten aanzien van die
ondersteuning van mantelzorgers, zoals een continu ondersteuningsaanbod en
infrastructuur, het aanbieden van meer individuele, praktische ondersteuning
en uitgebreidere ondersteuning voor specifieke groepen en probleemsituaties;overwegende dat extra financiële middelen gewenst zijn;constaterende dat deze financiële claim goed is onderbouwd;verzoekt de regering, in de begroting voor 2007 extra middelen beschikbaar
te stellen voor de ondersteuning van mantelzorgers,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Azough en Kraneveldt. Naar mij
blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 88(30131).Mevrouw Azough (GroenLinks):Dankzij de compensatieplicht in het amendement van mevrouw Van Miltenburg,
dus dankzij de Kamer, hebben burgers iets meer houvast in de vorm van maatschappelijke
ondersteuning. Voor de fractie van GroenLinks gaat het alleen nog om twee
extra dingen. Het amendement van mevrouw Van Miltenburg lijkt zich te beperken
tot een aantal levensgebieden: woning, huishouden, vervoer en ontmoetingen.
Daar hebben wij het afgelopen maandag ook over gehad. De fractie van GroenLinks
mist een aantal belangrijke levensgebieden, bijvoorbeeld vrijwilligerswerk
en recreatie. Zij wil absoluut voorkomen dat er misverstanden ontstaan over
het al dan niet moeten vergoeden van de sportrolstoel. Bovendien wil zij het
participatiekarakter versterken. Tijdens het wetgevingsoverleg van afgelopen
maandag heeft zij al gezegd dat er een groot risico op een enkeltje eenzaamheid
bestaat als vermaatschappelijking zich beperkt tot slechts een andere vorm
van wonen. Zaken als recreëren, contacten hebben en werk moeten opnieuw
worden georganiseerd. Gebeurt dat niet, dan is degene die geïntegreerd
is, die vermaatschappelijkt is, beslist slechter af. In een instelling worden
deze zaken namelijk weggeregeld. Daarom heb ik eerder een subamendement ingediend.
Ik hoor daar graag de reactie van de staatssecretaris op.De GroenLinksfractie vindt het belangrijk dat deze plicht niet alleen
over het compenseren van individuele aanspraken gaat. Dat is heel belangrijk,
maar bij een participatiewet gaat het ook om collectieve voorzieningen, zeker
omdat bij krappe budgetten er in de regel wordt gekozen voor individuele zorgaanspraken.
Dat is begrijpelijk. Om dat onmogelijke dilemma te vermijden, moet er voor
welzijnswerk wel duidelijk een eigen plek in de WMO worden geschapen. De WMO
dient duidelijke eisen te stellen aan het welzijnswerk, want welzijn is al
te vaak een marginale sluitpost op de lokale begroting geweest. De afgelopen
jaren hebben de gemeenten fors op het welzijnswerk bezuinigd. De staatssecretaris
zegt, net als GroenLinks, groot belang te hechten aan het welzijnswerk en
het welzijnsbeleid. Zij hoopt dan ook dat de WMO een impuls geeft aan het
welzijnswerk, maar waarop is die hoop gebaseerd? De staatssecretaris zal zeggen
dat gemeenten belang hebben bij het welzijnswerk, omdat zij daarmee een aanspraak
op individuele voorzieningen kan voorkomen en op die manier kostenbeheersing
kan toepassen. Op welke wijze geeft de WMO echter een stimulans om meer jongerenvoorzieningen
te creëren, bijvoorbeeld in Amsterdam-Slotervaart? De afgelopen tijd
is dat stadsdeel helaas veel in het nieuws door alle problemen met onder andere
Marokaans-Nederlandse jongeren.Nu is het niet per se de oplossing, maar het valt mij wel op dat in er
een stadsdeel met ruim 7000 jongeren maar één jeugdhonk voor
100 jongeren is. Hoe gaat de WMO daarin nu precies een stimulans creëren,
en ervoor zorgen dat dat wordt geprikkeld? Het gaat niet alleen maar om kostenbeheersing
voor de individuele voorzieningen. Het gaat er wat mij betreft bij dit wetsvoorstel
om dat de W van welzijn een duidelijk zichtbare W wordt. Wij willen daarom
graag weten hoe de staatssecretaris ervoor gaat zorgen dat aanspraken op individuele
voorzieningen de collectieve voorzieningen niet zullen verdringen. Op maandag
heb ik hierop nog geen reactie gekregen, die krijg ik graag alsnog.Bovendien maakt GroenLinks zich zorgen over de rechten van een kwetsbare
groep met grote problemen. Het is een groep die veel in het nieuws is, namelijk
de gebruikers van maatschappelijke opvang. Onder de huidige AzoughWelzijnswet
is de landelijke toegankelijkheid van deze voorzieningen voor hen gegarandeerd.
De WMO lijkt die toegankelijkheid in te perken, terwijl deze er juist voor was bedoeld dat gemeenten niet met deze mensen zouden gaan
schuiven, van de ene naar de andere gemeente. Voor deze groep, die al zo weinig
rechten en mogelijkheden heeft, is dat een heel slechte zaak. Landelijke toegankelijkheid
is ook van belang om te voorkomen dat ex-gedetineerden en ex-verslaafden terugvallen
in hun oude milieu, dat vaak is verbonden met de gemeentegrenzen. Graag krijg
ik een reactie op mijn amendement hierover.Ook op het terrein van cliëntenparticipatie moest de Kamer nog veel
verbouwen aan de WMO. Wij steunen dat. De amendementen die zijn ingediend
kunnen rekenen op de stevige ondertekening van GroenLinks. Wij maken ons nog
wel zorgen over de diversiteit in de belangenbehartiging van cliëntenorganisaties.
Dat hebben wij afgelopen maandag uitgebreid besproken, maar wij hebben nog
niet echt concreet gehoord wat de staatssecretaris daaraan gaat doen. Het
is extreem belangrijk dat wij bezien wat de WMO beoogt te doen en hoezeer
de cliëntenparticipatie daarvoor van belang is, zodat de cliëntenorganisaties
niet alleen uit de gebruikelijke doelgroep bestaan. Daarom dien ik de volgende
motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat cliëntenparticipatie een van de belangrijke pijlers
is van de Wet maatschappelijke ondersteuning;overwegende dat cliëntenorganisaties en andere voor de WMO relevante
beleidsnetwerken zelden een afspiegeling vormen van de samenleving;overwegende dat dit wel wenselijk is voor een goede en effectieve cliëntenparticipatie
en belangenbehartiging;verzoekt de regering, in overleg te treden met landelijke cliëntenorganisaties
en organisaties die zich met diversiteit bezighouden, bijvoorbeeld Forum,
om te komen tot een plan van aanpak om de diversiteit van cliëntenorganisaties,
zowel landelijk als lokaal, te bevorderen ten aanzien van leeftijd, etniciteit
en sekse,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Azough, Kraneveldt en Verbeet.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 89(30131).Mevrouw Azough (GroenLinks):De staatssecretaris zegt hiermee geen bezuiniging door te voeren, en inderdaad
gaat het budget schoon aan de haak over. Het lijkt dus geen bezuiniging. Helemaal
vertrouwen wij dit echter nog niet. Dat heeft ten eerste te maken met de uitvoeringskosten.Het ligt voor de hand dat die kosten straks hoger zullen zijn dan nu het
geval is bij het CIZ. Kan de staatssecretaris garanderen dat er niet over
die kant toch nog een bezuiniging plaatsvindt op het geld dat er is voor de
zorg? Het mag niet zo zijn dat geld dat is bestemd voor zorggebruikers gaat
naar de overhead van de gemeente. Ten tweede heeft mijn zorg te maken met
de verdeelsleutel die ertoe kan leiden dat sommigen gemeenten erop achteruitgaan
en de invoering van de WMO starten met een korting op hun budget. Daartoe
dien ik de volgende motie in, die in dat opzicht verschilt van die van de
heer Rouvoet dat de oplossingsmogelijkheden hierin worden opengelaten, opdat
de staatssecretaris met haar eigen oplossing voor dit probleem kan komen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat de Wet maatschappelijke ondersteuning (WMO) nadrukkelijk
niet is bedoeld als bezuinigingsoperatie;overwegende dat het niet in het belang is van de gebruikers van zorg en
ondersteuning om gemeenten te laten beginnen met een korting op het budget;constaterende dat in de door de regering voorgestelde verdeelsleutel dit
niet kan worden uitgesloten;verzoekt de regering, ervoor zorg te dragen dat gemeenten niet met een
substantiële korting op hun budget starten bij de invoering van de WMO,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Azough, Kant, Kraneveldt en Verbeet.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 90(30131).Mevrouw Azough (GroenLinks):Ook ten aanzien van de financiën ligt er nog een onbeantwoorde vraag
van afgelopen maandag. Deze betreft het oneigenlijk gebruik van het ggz-budget
ten behoeve van de WMO. De staatssecretaris wil 70 mln. – dat is geen
kattenpis – uit het ggz-kader halen en bestemmen voor de gemeentelijke
taken op het gebied van bemoeizorg. Gemeenten kunnen dit geld inzetten om
daklozen en verkommerden op te sporen en toe te leiden naar zorg. De staatssecretaris
stelt in haar brief, dat zij geen inhoudelijke onderbouwing van dit bedrag
kan geven. Het is, om het zo maar te zeggen, dus niets meer dan nattevingerwerk.
Volgens GGZ-Nederland, die wel een inhoudelijke argumentatie geeft, zal de
zorg die door een GGZ-professionals wordt uitgevoerd en waarbij altijd een
arts of psychiater is betrokken, lang niet zoveel kosten. Volgens GGZ-Nederland
besteden de ggz-instellingen aan deze taken bij lange na geen 70 mln. GGZ
komt tot een bedrag van slechts 15,7 mln. en vraagt zich dan dus ook af waar
de staatssecretaris een bedrag van 70 mln. vandaan haalt, en in hoeverre het
in zekere zin een bezuiniging op het ggz-kader betekent.De laatste Azoughvoorwaarde die ik heb gesteld is een objectieve en integrale
indicatiestelling. Dit is nog een schimmig onderwerp. Tijdens het wetgevingsoverleg
zei de staatssecretaris: "ik denk dat het belangrijk is
om te stellen dat men elkaars indicaties moet erkennen en respecteren. Er
mag geen heen en weer geschuif ontstaan. Het CIZ is en blijft wettelijk verantwoordelijk
voor de toegangsbepaling tot de AWBZ en de gemeenten tot de toegang voor de
WMO-voorzieningen." Maar de staatssecretaris moet niet alleen denken
dat het belangrijk is. Wat mijn fractie betreft, moet zij regelen dat er geen
geschuif ontstaat. Hoe het in het back office – of hoe je dat tegenwoordig
ook moet noemen: de achterkamertjes – wordt geregeld, maakt mijn fractie
niets uit. Het moet worden voorkomen dat burgers van het kastje naar de muur
worden gestuurd of dat zij tien keer hetzelfde verhaal moeten vertellen. Dit
hangt samen met de uitruilconstructies waarover wij maandag hebben gesproken:
de mantelzorger mag kiezen om huishoudelijke verzorging gecompenseerd te krijgen
en zelf de persoonlijke verzorging van het familielid op zich te nemen. Dat
is een fundamentele, persoonlijke keuze, die mogelijk moet blijven. Naar aanleiding
van het debat dat wij afgelopen maandag hebben gevoerd, schrijft de staatssecretaris
dat dit niet mogelijk is. Zij zegt dat het taak is van de gemeente om te bezien
wat nodig is ter ondersteuning van de mantelzorger. Hoe komt de overbelasting
van de mantelzorger bij de gemeente in beeld? Ik verzoek de staatssecretaris
om dit concreet te maken. De patiënt waarvoor de mantelzorger zorgt,
ontvangt immers toch niet per se ondersteuning van de gemeente? Dat hoeft
helemaal niet. Burgers mogen niet de dupe worden van de knip in de zorg die
wel degelijk zal ontstaan. Ik vraag daarom aan de staatssecretaris hoe zij
dit denkt te gaan oplossen. Bovendien wil GroenLinks dat de staatssecretaris
ervoor zorgdraagt dat gemeenten in hun definitie van mantelzorg aansluiten
bij het werkdocument Gebruikelijke zorg. Mijn vraag luidt, hoe de staatssecretaris
dit zal bewerkstelligen.Dit zijn vijf harde voorwaarden, die ik nog even zal herhalen. Geen extra
belasting voor mantelzorgers. Burgers moeten weten waar zij aan toe zijn.
De cliëntenparticipatie moet goed en divers geregeld zijn. Burgers en
gemeenten mogen er financieel niet op achteruitgaan. Er moet sprake zijn van
een objectieve en coherente indicatiestelling.Ik heb deze wet maandag een Dr. Jekyll and Mr. Hydewet genoemd. De legende
van dit fenomeen is bekend. Dr. Jekyll injecteert zichzelf met een stof en
verandert vervolgens in de verschrikkelijke, gewelddadige Mr. Hyde. Ik noem
deze wet zo, omdat er aan de ene kant een aantal heel positieve dingen in
zit. Daar wil ik niet omheen draaien. Deze wet is jarenlang voorbereid, niet
alleen door dit kabinet maar ook door de kabinetten ervoor. Het is in ieder
geval positief dat er een cultuurverandering plaatsvindt naar het centraal
stellen van het individu en de gemeenschap. Het individu staat centraal omdat
de wet ten doel heeft om af te stappen van de standaardregels en standaardproducten.
De gemeente kijkt samen met degene die het betreft, wat nodig is. Ook de gemeenschap
staat centraal, omdat ons ideaal van de participatiewet ertoe leidt dat er
een gemeenschap van betrokken burgers ontstaat, een gemeenschap met de bijbehorende
faciliteiten, mogelijkheden en ondersteuning. De w van welzijn kan daarin
dus echt zichtbaar gemaakt worden in integraal beleid van de gemeente.Maar dan de Mr. Hydekant van de wet. Zeker zonder de ingestelde extreme
make-over had deze wet geleid tot grote maatschappelijke tekorten en rechtsongelijkheid,
tot onzekerheid voor burgers en geen keuzevrijheid. Maar op deze punten zijn
een aantal cruciale amendementen ingediend. Laat ik er helder over zijn dat
deze amendementen onze afweging er een stuk moeilijker op maken, want met
de oorspronkelijke WMO zou GroenLinks gewoonweg tegengestemd hebben. Dit geldt
voor een groot aantal fracties in deze Kamer. Met de amendementen en moties
die ook door mijn fractie zijn ingediend, kan er een duidelijke en wezenlijke
verbetering komen van deze wet en kan die tot een echte participatiewet gemaakt
worden. Daarom zal de opstelling van onze fractie sterk afhangen van de antwoorden
van de staatssecretaris in haar tweede termijn en van de vraag in hoeverre
de amendementen worden aangenomen. Op grond daarvan kunnen wij pas tot een
nadere afweging en een nader besluit komen.Mevrouw Kraneveldt (LPF):Voorzitter. Vandaag is er de plenaire afronding van het debat van maandag
over de WMO. Wij gaan dat debat niet herhalen, dus ik ga ook niet alle overwegingen
bij de WMO herhalen die ik toen te berde heb gebracht. Ik sluit me volledig
aan bij de zeer welsprekende en behartigenswaardige woorden van de heer Rouvoet
over het verloop van het debat maandag en de "verbouwing van de WMO".
Die laatste term is van mevrouw Azough.In het debat van maandag hebben wij gezegd dat alle debatten deze week,
en ook de stemmingen straks over de diverse moties en amendementen, een WMO
kunnen opleveren die recht doet aan én de vrijheid van lokale en regionale
bestuurders om een optimaal ondersteuningsaanbod te realiseren, én
de zekerheid voor cliënten dat zij de juiste ondersteuning krijgen in
de mate waarin zij die nodig hebben. Dat is een WMO waartegen wij met een
gerust hart ja kunnen zeggen.In dit kader wil ik ervoor pleiten dat wij, nadat wij het debat vandaag
plenair hebben afgerond en wellicht al dinsdag aanstaande over de moties en
amendementen hebben gestemd, een samenvattende reactie krijgen van het kabinet
over de aangenomen amendementen en moties, opdat wij vervolgens ons eindoordeel
kunnen geven over de wet zelf. Ik pleit er dus in procedureel opzicht voor
om niet direct al dinsdag, na de stemming over de moties en amendementen,
over de wet zelf te stemmen, maar dat enkele dagen later te doen. Ik geloof
dat een aantal collega's daar ook voor voelt, dus misschien kunnen wij dit
aan het einde van het debat afspreken. Mijn fractie zou dit in ieder geval
zeer op prijs stellen.De LPF-fractie heeft maandag jongstleden gepleit voor een meerjarige overgangsregeling
voor instellingen voor mantelzorgondersteuning; verschillende collega's hebben
daar vandaag ook al weer zinnige dingen over gezegd. In antwoord op onze vragen
in de nota naar aanleiding van het nader verslag heeft de staatssecretaris
een dergelijk overgangstraject ook toegezegd, waarvoor onze dank. Maar ik
kreeg maandag in de eerste termijn van de staatssecretaris toch weinig concreets
te horen over wat dit overgangstraject precies gaat inhouden en hoe het met
het overleg hierover staat. Daarom dien ik een motie in. Ik zeg er direct
bij dat een van de eerste sprekers, de heer Van der Vlies, ook een motie heeft
ingediend over de CVTM-subsidieregeling, de overgangsregeling. Ik dien toch ook mijn motie in, omdat die ook door anderen ondertekend is.
Ik heb nog niet met hen kunnen overleggen in hoeverre wij de moties kunnen
samenvoegen. Ik kan dan, nadat ik mijn motie heb ingediend, met de heer Van
der Vlies in de slag om te bezien wat wij met beide moties kunnen doen. Er
zijn wezenlijke verschillen. De heer Van der Vlies heeft het met name over
palliatieve zorg. Dit staat niet in onze motie, maar daarin worden de centrumgemeenten
en het tegengaan van kortetermijnbezuinigingen weer genoemd. Wij gaan dus
nog in overleg.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat op 1 januari 2007 de AWBZ-subsidieregeling Coördinatie
Mantelzorgondersteuning en Vrijwillige Thuiszorg (CVTM) wordt beëindigd;van mening dat de bestaande kennis en ervaring en de continuïteit
in het ondersteuningsaanbod gewaarborgd moeten blijven en dat overheveling
per 1 januari 2007 het risico in zich draagt van versnippering van het
aanbod of het verdwijnen van de bestaande infrastructuur;verzoekt de regering, in overleg met de relevante betrokkenen in het veld
een zorgvuldig overgangstraject vast te stellen;verzoekt de regering tevens, daarbij als uitgangspunt te nemen dat: - de CVTM-middelen in de periode 2007-2009 geleidelijk aan de gemeenten
worden overgedragen, waarbij de verdeling plaatsvindt via de centrumgemeente
of de gemeente van de vestigingsplaats;- uitdrukkelijk wordt voorkomen
dat er op korte termijn op bestaande infrastructuur wordt bezuinigd,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Kraneveldt, Azough, Kant en Verbeet.
Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 91(30131).Mevrouw Kraneveldt (LPF):In de WMO wordt maatschappelijke ondersteuning in verschillende prestatievelden
omschreven. Bij een van deze prestatievelden gaat het om op preventie gerichte
ondersteuning van jeugdigen met problemen met opgroeien en van ouders met
problemen met opvoeden. Ik heb afgelopen maandag betoogd dat ik dit prestatieveld
graag uitgebreid zou zien met de vijf gemeentelijke functies voor opvoedings-
en gezinsondersteuning. Deze functies zijn cruciaal in het preventiebeleid
en ze verdienen wettelijke verankering. De staatssecretaris heeft hierop naar
mijn mening nogal summier gereageerd door mede te delen dat een en ander zal
worden betrokken bij de evaluatie van de wet. Dit vind ik niet voldoende.
Daarom heb ik deze week alsnog een amendement ingediend om dit te regelen,
mede namens mevrouw Azough, mevrouw Kant, mevrouw Verbeet en de heer Rouvoet.
Dit amendement heeft nr. 66 gekregen. De staatssecretaris heeft in een brief
die wij vanmorgen hebben ontvangen, aanneming van dit amendement ontraden,
maar zij heeft de reden niet aangegeven. Graag verneem ik die alsnog.Ik heb net als vele anderen aandacht gevraagd voor het landelijk platform
van cliëntenraden MEE. Net als mevrouw Verbeet en de heer Rouvoet wil
ik zeker weten of de toezegging van de staatssecretaris inhoudt dat de beslissing
of MEE overgaat, niet nu genomen wordt, maar pas na de evaluatie van de wet,
en niet na de evaluatie van MEE zelf. Als dat zo is, ben ik gerustgesteld
en dank ik de staatssecretaris voor deze toezegging.Ik kom op de cliëntenparticipatie. Burgers die een beroep willen
doen op de voorzieningen van de WMO, moeten in een positie worden gebracht
waarin zij hun nieuwe verantwoordelijkheden ook aankunnen. Via hun belangenorganisaties
moeten zij binnen de lokale democratie hun weg kunnen vinden en op een gelijk
niveau kunnen communiceren en overleggen met de gemeenten. Ook moeten zij
betrokken worden bij de uiteindelijke besluitvorming en de uitvoering van
het beleid.In het nader verslag hebben wij een aantal kritische opmerkingen gemaakt
over de rol van de provincie bij de belangenbehartiging van cliënten.
Vanwege de tijd ben ik hier maandag niet verder op doorgegaan, maar ik doe
dat nu graag alsnog. De LPF-fractie is van mening dat de inrichting van de
belangenbehartiging van cliënten vooral een gemeentelijke verantwoordelijkheid
is en dat regionale belangenbehartiging pas zinvol is als de gemeentelijke
belangenbehartiging van cliënten structureel goed geregeld is. Wij krijgen
signalen, met name uit de provincie Gelderland, dat de RPCP's door de provincies
naar voren worden geschoven om een vinger in de pap te houden in het zorgcircuit.
Deze RPCP's worden door de provincie van bovenaf gefinancierd in plaats van
van onderaf door de zorgvrager zelf. De medewerkers van de RPCP's zouden zich
vaak als een soort semi-medewerkers van de provincie presenteren. Dat fenomeen
zou, in ieder geval in Gelderland, ook zijn opgetreden bij de platforms regiovisie
ouderenzorg. Hier zouden de RPCP's door de provincies zijn belast met het
rekruteren van de vertegenwoordigers van de zorgvragers. In plaats van echt
iemand onder de zorgvragers te rekruteren, zouden medewerkers van de RPCP's
echter zelf in de regiovisieplatforms hebben plaatsgenomen. Dat kan toch niet
de bedoeling zijn?Wij hebben de staatssecretaris in dit verband een aantal vragen gesteld.
Heeft zij deze signalen ook gekregen of herkent zij die in ieder geval? Is
zij met de LPF-fractie van mening dat het wenselijk zou zijn dat de RPCP's
voortaan van onderaf worden gefinancierd door de lokale zorgvragers? Deelt
zij onze vrees dat via subsidiëring van bovenaf de invloed van de echte
vertegenwoordigers van de zorgvragers, zoals ik ze maar zal noemen, in het
gedrang kan komen? De staatssecretaris heeft inmiddels gemeld dat zij deze
signalen niet herkent. Aangezien wij die signalen wel krijgen, dien ik de
volgende motie in.De KraneveldtKamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat de regionale patiënten- en consumentenplatforms,
de RPCP's, "van bovenaf" door de provincie gefinancierd worden;constaterende dat er signalen zijn dat in sommige provincies de RPCP's
door de provincie gestuurd worden, zodat de provincie meer greep houdt op
wat er in het zorgcircuit gebeurt, en dat er zelfs medewerkers van de provincie
zouden hebben plaatsgenomen in de RPCP's;van mening dat dit niet wenselijk is omdat hierdoor de invloed "van
onderop" door de daadwerkelijke vertegenwoordigers van de zorgvragers
in het gedrang kan komen;van mening dat het daarom aanbeveling verdient dat bovengenoemde signalen
worden onderzocht;verzoekt de regering, als bij de evaluatie van de WMO ook de RPCP's beoordeeld
worden, nadrukkelijk aandacht te besteden aan bovengenoemde signalen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Kraneveldt en Azough. Naar mij
blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 92(30131).Mevrouw Kraneveldt (LPF):Voor menig prestatieveld in de WMO is het vrijwilligerswerk van groot
belang. Vrijwilligerswerk en mantelzorg lijken vaak heel erg op elkaar en
overlappen elkaar, maar zij zijn toch verschillend. Een mantelzorger kan ook
best vrijwilliger zijn. Wij hopen vooral dat een mantelzorger zijn zorg vrijwillig
verleent. Aan de mantelzorg besteden wij terecht nogal veel aandacht tijdens
het debat over de WMO, maar het vrijwilligerswerk is iets te weinig aan de
orde geweest. Daarom dien ik inzake het vrijwilligerswerk de volgende motie
in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat de kans bestaat dat bij de uitvoering van de WMO door
gemeenten de aandacht met name uit zal gaan naar de professionele en informele
zorg;overwegende dat ook de infrastructuur van het vrijwilligerswerk van grote
waarde is voor goede maatschappelijke ondersteuning op vele fronten;van mening dat deze infrastructuur niet in het gedrang mag komen als gevolg
van de invoering van de WMO;verzoekt de regering, bij de evaluatie van de WMO nadrukkelijk aandacht
te besteden aan de kwaliteit en de kwantiteit van de ondersteuning van gemeenten
aan het vrijwilligerswerk, en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Kraneveldt, Azough, Verbeet en
Rouvoet. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 93(30131).Mevrouw Kraneveldt (LPF):Ik deel overigens geheel de overwegingen van de heer Rouvoet over vrijwilligerswerk
en de dingen die hij heeft gezegd op een interruptie van mevrouw Verbeet en
mevrouw Van Miltenburg. Er is natuurlijk schroom om een naaste om hulp te
vragen. Dat kan ik mij heel goed voorstellen, want je wilt zo lang mogelijk
proberen om dingen zelf te doen. Je zou bijna kunnen zeggen dat vrijwilligerswerk
niet nodig is omdat het professioneel geregeld is. Ik wil hier echter markeren
dat vrijwilligerswerk nuttig is. Het bevordert de sociale cohesie en de compassie
met de medemens. Het verrijkt echter ook je eigen leven. Het voelt goed als
je iets voor een ander kunt doen. In die zin is er sprake van een zeker eigenbelang,
maar als die vorm van eigenbelang veel voorkomt, ben ik daar blij mee.Het verdeelmodel kan tot grote herverdeeleffecten voor gemeenten leiden.
Maandag heb ik erop gewezen dat dit op kan lopen tot 30%. Mevrouw Verbeet
heeft voorgesteld om de minister van VWS de mogelijkheid te geven om gemeenten
die buiten schuld met zeer negatieve herverdeeleffecten te maken krijgen,
onder voorwaarden te compenseren. Wij hebben het amendement terzake medeondertekend.Ik heb afgelopen maandag gevraagd om een oplossing voor gemeenten met
AWBZ-instellingen binnen hun grenzen. De gemeente Arnhem krijgt voor 75%
van het bewonersbestand van Het Dorp straks de indicatie "verblijf zonder
behandeling". De staatssecretaris heeft gezegd dat zij hiervoor geen
aparte oplossing wil bieden. Een en ander zal worden meegenomen in het vereveningsmodel.
Dat vinden wij te mager en daarom hebben wij de motie van mevrouw Kant medeondertekend.Mijn fractie is blij met hetgeen de Kamer deze week heeft bereikt. Er
moest heel wat veranderen om akkoord te kunnen gaan met het wetsvoorstel.
Wij hopen daaraan ons steentje te hebben bijgedragen. Ik hoop dat wij een
aantal onzekerheden bij het veld en bij de cliënten hebben kunnen wegnemen.
Nu begint het echter pas. De gemeenten en de cliëntenorganisaties zijn
vervolgens aan zet. Ik wens de betrokkenen daarbij veel sterkte en succes.
Zij moeten er samen iets moois van maken, maar als dat hier mogelijk was –
hoewel dat veel tijd kostte – moet het op lokaal niveau ook kunnen.
Ik ga straks met een grotere glimlach het finale fractieberaad over de WMO
in dan het fractieberaad van vorige week waarin ik mijn bijdrage aan dit debat
moest toelichten. Wij wachten de stemmingen af, maar wij zijn een stuk vrolijker
dan voor het debat van afgelopen maandag.Mevrouw Van Miltenburg (VVD):Voorzitter. In Trouw stond vanmorgen een artikel over de succesvolle lobby
van chronisch zieken, gehandicapten en ouderenorganisaties. Het stond er niet
bij, maar in mijn ogen is het succes van die lobby vooral te danken aan de
positieve insteek ervan. De lobby was niet gekant tegen de nieuwe wet, maar
was er juist op gericht om het wetsvoorstel binnen de gekozen
uitgangspunten te verbeteren. Deze insteek leidde tot een goede samenwerking
met de Kamer. Voor beide partijen stond een goed resultaat voorop. Dat gold
trouwens ook voor de staatssecretaris. Het geeft mij het vertrouwen dat deze
groepen straks, als de WMO eenmaal in werking is, goed met gemeenten kunnen
samenwerken om ook op lokaal niveau tot het beste resultaat te komen.De regering heeft in de WMO de nieuwe sturingsfilosofie voor decentralisatie
in de praktijk gebracht. Niet alleen draagt de wet gemeenten bepaalde taken
op, maar zij ook legt vast hoe over de uitvoering van die taken verantwoording
afgelegd moet worden aan de gemeenteraad. Hierdoor kan de raad zijn bestuur
beter controleren. De uitdaging voor de raad om goed te formuleren wat de
opdracht daadwerkelijk is, wordt daardoor alleen maar groter. Ook de gebruikers
van voorzieningen krijgen een actieve rol toebedeeld. Dat die uitdaging effect
heeft, blijkt al vanaf de aankondiging van de WMO. Het bruist in het land
al van de WMO-werkgroepen, terwijl nog over de wet gestemd moet worden.Wie de afgelopen dagen de media heeft gevolgd, zou tot de conclusie kunnen
komen dat de WMO alleen betrekking heeft op gehandicapten en ouderen. Als
je echter alle prestatievelden langs loopt, kun je niet anders dan vaststellen
dat de WMO alle inwoners van ons land kan aangaan: ouders, jonge kinderen,
vrouwen die mishandeld worden, daklozen, maar ook chronisch zieken en mantelzorgers.
Dit is een hele verantwoordelijkheid voor gemeenten. De meest gestelde vraag
is dan ook of de gemeenten die wel aankunnen. Alsof gemeentebesturen tot nu
niet anders hebben gedaan dan bouwvergunningen afgeven. Mensen hebben blijkbaar
vaak absoluut niet in de gaten dat er ook nu al veel kwetsbare personen aangewezen
zijn op diezelfde gemeente en dat zij over het algemeen heel tevreden zijn
over de geboden hulp. Personen die geen inkomen hebben, moeten toch hun huur
en eten betalen. Zij ontvangen daarom van de gemeente een bijstandsuitkering
of bijzondere bijstand. Voor baby's en peuters zijn er consultatiebureaus
en voor de laatstgenoemde groep zijn er peuterspeelzalen. Ook is er de schooldokter,
maatschappelijk werk en schuldhulpverlening. Overal in Nederland kan daarop
een beroep worden gedaan en de gemeenten zijn daarvoor verantwoordelijk.Natuurlijk loopt het niet in heel Nederland goed, maar op veel plaatsen
is dat wel het geval en veel gemeenteraden plaatsen bovenstaande onderwerpen
hoog op de agenda. Ook in verkiezingsprogramma's van lokale partijen krijgen
deze onderwerpen veel aandacht. Als er één bestuurslaag is die
beslissingen neemt die mensen direct raken, is het de gemeente. Het antwoord
op de vraag of de gemeente in staat is om de WMO goed uit te voeren, kan dus
alleen bevestigend zijn. Als de WMO het belang van de gehele bevolking betreft,
is de gemeenteraad het beste orgaan om dat te behartigen. Met het oog op het
bijzondere karakter van een aantal prestatievelden en op het financiële
belang dat ermee is gemoeid, moeten wij vaststellen dat de directe gebruikers
ook op een andere manier bij de totstandkoming en de controle van het geleverde
moeten worden betrokken.De VVD-fractie is van mening dat deze groep cliënten een krachtige
positie moet hebben. Voor een behoorlijk aantal cliënten zijn de voorzieningen
waarop het vanuit de WMO aanspraak kan maken, van primair belang om te functioneren.
Die mensen hebben bijvoorbeeld een rolstoel, vervoer of een aangepaste woning
nodig. Het betreft voorzieningen die ertoe bijdragen dat mensen zelfstandig
kunnen blijven wonen. Zij kunnen straks bijvoorbeeld een beroep doen op huishoudelijke
hulp. Het is daarom noodzakelijk dat tegenover de gemeenteraad, die tenslotte
het algemeen belang vertegenwoordigt, een stevige cliëntenlobby staat
om het speciale belang van de doelgroep krachtig te verwoorden. De uiteindelijke
afweging blijft natuurlijk de verantwoordelijkheid van de gemeenteraad. Waarschijnlijk
vragen de Kamer en de staatssecretaris zich af waarom ik een amendement heb
opgesteld om de gemeenten een compensatieplicht op te leggen. Ik heb immers
veel vertrouwen in de capaciteit van de gemeenten om de WMO uit te voeren.
Ik twijfel er echt niet aan dat gemeenten mensen met een beperking willen
en zullen helpen. Wel vrees ik dat zij niet altijd goed kunnen inschatten
welke voorziening wordt gevraagd en waarom. Het is eenvoudig om te begrijpen
dat iemand die niet kan lopen een rolstoel nodig heeft. Het is lastiger om
te begrijpen dat een speciaal, vaak kostbaar, kussen in de rolstoel kan voorkomen
dat de rolstoelgebruiker doorzitplekken krijgt. Als blijkt dat er een grote
variëteit aan kussens is, raakt de beoordelaar het spoor al snel bijster.
Dat geldt in het bijzonder als hij met dergelijke situaties in de praktijk
nooit te maken heeft gehad. Mensen die zelf niet hebben ervaren wat het is
om op alle terreinen afhankelijk te zijn van anderen, gaan er nogal eens van
uit dat het gemakkelijk is om hulp te vragen.Omdat er weinig zicht is op de diversiteit van de doelgroep van de WMO,
moet de compensatieplicht voorkomen dat mensen buiten de boot vallen voor
wie de wet wel bedoeld is. Gemeenten krijgen dus de opdracht om mensen te
helpen en zij krijgen de vrijheid om binnen de lokale democratie af te wegen
hoe die hulp wordt vormgegeven. Het in de toelichting opgenomen afwegingskader,
het ICF, zal helpen om te bepalen welke mate van hulp bij welke beperking
redelijk is. Wij zullen spreken over de eigen bijdrage die gemeenten voor
die hulp kunnen vragen op het moment dat de AMvB daarover voorligt.Ik hecht er waarde aan om nogmaals te stellen dat van een vermogenstoets
geen sprake kan zijn. Tevens zijn wij van mening dat onderscheid moet worden
gemaakt tussen het heffen van kostendekkende eigen bijdragen voor zaken die
betrekking hebben op het dagelijks leven, zoals maaltijdvoorziening of huishoudelijke
hulp, en bijvoorbeeld een rolstoel of woningaanpassingen. Daarnaast verzoek
ik de staatssecretaris om mij te verzekeren dat mensen op grond van hun inkomen
niet van WMO-voorzieningen worden uitgesloten. Kwetsbaarheid en hulpbehoevendheid
zijn immers geen zaken die zijn voorbehouden aan mensen met een kleine portemonnee.De minister van Volksgezondheid heeft meerdere malen aangegeven dat hij
systeemverantwoordelijke is voor de WMO. Hoe ziet hij die verantwoordelijkheid
ten aanzien van de WMO? De staatssecretaris is in ieder geval niet verantwoordelijk
voor de keuzes die gemaakt worden op lokaal niveau, maar zij moet er wel op
toezien dat de wet uitwerkt op de door haar bedoelde wijze. De sturingsfilosofie
gaat ervan uit dat gemeenten verantwoording afleggen aan hun gemeenteraad.
Hoe beoordeelt de staatssecretaris of dat voldoende gebeurt? Moeten
gemeenteraden daar misschien geheel zelf op toezien.De WMO reserveert terecht een belangrijke rol voor de cliënt. Met
mijn amendement op stuk nr. 53 wordt die rol nog verder verstevigd. De VVD-fractie
is van mening dat het de primaire verantwoordelijkheid van de staatssecretaris
is dat cliënten voldoende in staat worden gesteld, die rol ook waar te
maken. Essentieel voor een goede uitgangspositie van cliëntenraden en
voor de informatievoorziening van de gemeenteraad is de onafhankelijke kwaliteits-
en tevredenheidsmeting. Niet de gemeente moet die opstellen, maar de cliënten
zelf. Wanneer blijkt dat er landelijk problemen zijn met de invulling of uitvoering
van bepaalde prestatievelden of wanneer de cliëntbeoordeling overal in
het land veelal negatief uitpakt, verwacht ik van de staatssecretaris dat
zij de gemeenten hulp en ondersteuning biedt om de problemen op te pakken
en vooral op te lossen.De door de staatssecretaris genoemde toekomstige problemen op de arbeidsmarkt
voor verzorgenden, dwingen haar nu al tot een actieve rol. Gisteren nog hoorden
wij dat gemeenten tien jaar geleden onvoldoende hebben geanticipeerd op de
toenmalige geboortegolf, terwijl al die baby's toch bij de basisadministraties
van diezelfde gemeenten werden ingeschreven. Daardoor zijn er nu grote problemen
met huisvesting van scholen. Het versterkte mijn opvatting, die ik ook in
het wetgevingsoverleg heb geuit, namelijk dat gemeenten nog niet sterk zijn
in het ver vooruitkijken. Kan de staatssecretaris bijvoorbeeld voor de gemeenten
in kaart brengen wat de gevolgen op de langere termijn voor de werkgelegenheid
zullen zijn bij verschillend beleid? De gemeenten moeten bij het maken van
keuzes over voldoende informatie beschikken. Een dergelijke opstelling van
de staatssecretaris en een door haar geëntameerd onderzoek zouden prima
aansluiten bij haar uitspraken in het blad van de VNG, waarin zij stelt dat
zij vooral faciliterend wil zijn voor de gemeenten. Een opstelling waar ik
het overigens van harte mee eens ben en die ik ook reken tot de systeemverantwoordelijkheid
van de staatssecretaris.Een punt van discussie waarop de staatssecretaris tijdens het notaoverleg
niet is ingegaan betreft de vraag welke instrumenten de gemeenten worden geboden
om hun regierol waar te maken. In de huidige wet krijgen zij die positie toebedeeld,
maar de spelers waar zij van afhankelijk zijn, zijn niet verplicht om mee
te doen. Woningbouwverenigingen, AWBZ-instellingen en zelfs haar eigen CIZ
hoeven niet mee te werken met de gemeenten. Omdat het CIZ haar eigen dienst
is, zal ik een motie indien die ertoe strekt het CIZ verplicht in alle loketten
te laten deelnemen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat gemeenten als regisseur van het zorgloket over weinig
instrumenten beschikken om het zorgloket optimaal te laten functioneren;overwegende dat het succes van het zorgloket bij gemeenten afhankelijk
is van de bereidheid tot deelneming van betrokken zorgverleners en betrokken
organisaties;van mening dat mensen bij het gemeentelijk zorgloket terecht moeten kunnen
voor een AWBZ-indicatie;van mening dat ook de inzet van het CIZ – Centrum Indicatiestelling
Zorg – voorwaarde is voor het welslagen van het lokale zorgloket;verzoekt de regering, zorg te dragen dat het CIZ in alle zorgloketten
vertegenwoordigd is,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Van Miltenburg, Bakker, Mosterd
en Verbeet. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 95(30131).Voorzitter: Ten HoopenMevrouw Verbeet (PvdA):Mevrouw Van Miltenburg weet dat ik dit punt herhaalde malen naar voren
heb gebracht in het debat. Ik zou daarom de motie graag medeondertekenen.Mevrouw Van Miltenburg (VVD):Dat lijkt mij uitstekend. Overigens wil ik over deze motie nog het volgende
opmerken. Met de motie wordt nadrukkelijk niet beoogd dat het CIZ moet gaan
indiceren voor de gemeenten. Het gaat erom dat de indicatiestelling voor de
AWBZ voor de inwoners van de gemeenten via het gemeentelijk loket toegankelijk
is. Zij moeten daarvoor dus niet naar een andere instantie worden verwezen.
Het laat de gemeenten echter wel vrij om voor hun eigen zaken, de WMO-zaken,
hun eigen indicatiestelling te gebruiken. Ik kan mij heel goed voorstellen
dat het CIZ gemeenten mandateert om de AWBZ-indicatiestelling uit te voeren,
waardoor er toch sprake is van een integrale indicatiestelling.Mevrouw Kant (SP):Dit is een klein stapje in de richting van de afschaffing van de RIO's
en het CIZ, iets waar ik al jaren voor strijd.Als gebeurt wat mevrouw Miltenburg voorstelt, hebben wij het landelijke
CIZ dan nog wel nodig? De staatssecretaris is precies de andere kant op gegaan.
Er ging iets mis met de RIO's; het liep allemaal niet. In plaats van dat het
dichter bij de mensen kwam, stond het nog verder van de mensen af dan het
landelijke CIZ, met alle problemen van dien. Mevrouw Van Miltenburg wil hiermee
dus een stap de andere kant op zetten.Mevrouw Van Miltenburg (VVD):Vaak zijn wij samen ten strijde getrokken tegen de RIO's, dus het werkt
lang niet altijd op die manier uit. In feite wil ik twee zaken combineren.
De filosofie van de RIO's was een integrale indicatiestelling, dicht bij de
mensen. Daarmee kon je het alleen maar eens zijn. Wat echter gebeurde, was
dat op al die RIO's een eigen indicatiebeleid werd gevoerd voor de AWBZ. Dat
vond ik niet erg eerlijk. De AWBZ is namelijk een landelijke verzekering waarvoor
iedereen premie betaalt. Van MiltenburgIk meen dan ook dat je landelijk overal
dezelfde toegang daartoe moet hebben. Door te centraliseren is het mogelijk
geworden om een eenduidige indicatiestelling te krijgen. Er
wordt nu gewerkt met allerlei documenten. Aan de hand van die documenten kan
ook gemandateerd worden. Ik vind dat het een integratie is van twee goede
zaken die teruggaan naar de gemeenten. Daarbij denk ik niet aan het RIO, maar
aan het zorgloket, zodat het echt dichtbij is, en wel aan de hand van de landelijk
vastgestelde criteria.Mevrouw Kant (SP):Ik ben het eens met de landelijk vastgestelde criteria, maar de landelijke
indicatie vervalt dan min of meer.Mevrouw Van Miltenburg (VVD):Nee, natuurlijk niet.Mevrouw Kant (SP):Ik ben er erg voor dat de indicatie voor de AWBZ dichter bij de mensen
wordt gebracht. Een landelijke normering is daarbij prima, maar dan hoeven
mensen toch niet meer bij de kantoren in de regio's te zijn? Dat vervalt dan
toch?Mevrouw Van Miltenburg (VVD):In mijn beleving hoeft het CIZ niets anders te zijn dan een bureau dat
criteria opstelt en dat controleert of gemeenten zich houden aan de mandateringsafspraken.
Dat is niet anders dan ik ooit heb gezegd.Ik wil het volgende opmerken over de door mij ingediende amendementen.
Ik ben zeer blij dat de staatssecretaris deze allemaal positief heeft beoordeeld.
De VVD is van mening dat deze amendementen de wet hebben afgemaakt, door mensen
voor wie deze wet is bedoeld een stevige positie te verlenen. Mantelzorgers
hebben mij nog gewezen op een potentieel gevaar in het amendement over de
compensatieplicht. Zij vrezen dat het ruimte biedt om mantelzorg verplicht
in te schakelen, ook als die zorg door niet-huisgenoten moet worden verleend.
Omdat het amendement dat nadrukkelijk niet beoogt, herhaal ik dat ik van mening
ben dat het document gebruikelijke zorg zoals wij dat in de AWBZ gebruiken
een handleiding kan zijn, maar niet één op één
door de gemeente kan worden overgenomen als indicatiestellingsdocument. Ook
het langdurig leveren van gebruikelijke zorg kan leiden tot een dusdanige
belasting van mensen dat zij door middel van een beroep op de compensatieplicht
toch een beroep op de gemeenten kunnen doen. Mantelzorg verleend door buren
of niet inwonende familieleden kan in mijn ogen nooit worden opgelegd, ook
niet door de gemeente. Ik verzoek de staatssecretaris hier nogmaals uitspraken
over te doen.De staatssecretaris heeft gevraagd om een toevoeging toe te voegen aan
het amendement inzake het persoonsgebonden budget, dat ik onder anderen samen
met de heer Van der Vlies heb ingediend. Daaruit moet volgen dat het voor
mensen die een woningaanpassing nodig hebben, niet mogelijk is om een persoonsgebonden
budget te krijgen. De heer Van der Vlies en ik willen die toevoeging doen,
maar dan alleen voor mensen die geen eigenaar zijn van het huis waarin zij
wonen. Woon je in een eigen huis en moet bijvoorbeeld de keuken worden aangepast,
dan vinden wij het terecht dat je in aanmerking kunt komen voor een persoonsgebonden
budget. Woon je in een huurwoning, dan gaat het om de relatie tussen de huiseigenaar
en de gemeente. Ik hoop dat de staatssecretaris een positief oordeel aan het
amendement verbindt als wij het op die manier aanpassen.Mevrouw Verbeet (PvdA):Als ik het mij goed herinner, heb ik het oorspronkelijke amendement samen
met mevrouw Van Miltenburg ingediend. Wat zij zegt is in mijn geest, maar
ik had het op prijs gesteld als zij die duiding ook met mij had besproken.Mevrouw Van Miltenburg (VVD):Mijn excuses daarvoor.Tijdens het notaoverleg kondigde ik een motie aan. Daarin wilde ik de
staatssecretaris om een notitie vragen waarin zij haar toekomstvisie op MEE-Nederland
neerlegt en ingaat op de wijze waarop de specifieke kennis en kunde van medewerkers
van MEE behouden kunnen worden. De heer Rouvoet heeft daar uitgebreid over
gesproken. Ik kon mij erg vinden in de zaken die hij daarover zei. Ook gaf
ik aan dat de VVD de automatische stopzetting van de subsidie in 2008 niet
steunt. Heb ik de staatssecretaris goed verstaan dat zij volledig heeft toegezegd
wat wij hebben gevraagd, evenals dat de beëindiging van de subsidie niet
langer per se is voorzien voor 2008? Het voorstel van de heer Rouvoet voor
een gelijktijdige evaluatie met die van de WMO vind ik goed. Ik sluit me erbij
aan.Collega Verbeet van de PvdA diende vanmorgen mede namens de VVD een amendement
in dat regelt dat gemeenten een klanttevredenheidsonderzoek moeten houden.
Hoewel de VVD er altijd een groot voorstander van is dat dergelijke onderzoeken
bedacht en uitgevoerd worden door cliënten zelf en dit amendement in
onze ogen dus eigenlijk niet ver genoeg gaat, heeft mijn fractie besloten
het toch mede te ondertekenen. Het amendement levert namelijk wel een verbetering
ten opzichte van de huidige wettekst. Het zal mij er echter niet van weerhouden
om er in de toekomst bij de staatssecretaris op aan te blijven dringen dat
zij vanuit haar systeemverantwoordelijkheid erop toeziet dat cliënten
aard en omvang van het aanbod op een onafhankelijke manier meten.Mijn collega Bakker is niet in staat om dit debat bij te wonen. Hij heeft
mij gevraagd om namens hem een motie in te dienen. Daarmee wordt het automatisch
ook mijn motie. Ze luidt als volgt:De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat onafhankelijke cliëntenraden noodzakelijk zijn om
voldoende tegenwicht te bieden aan gemeenten;constaterende dat cliëntenraden op het gemeentelijk niveau voor hun
financiering afhankelijk zijn van de gemeente;van mening dat de positie van cliëntenraden verstevigd wordt door
een onafhankelijke financiering en dat dit bedrag zodanig moet zijn dat de
reguliere kosten, inclusief professioneel advies, afnemen en diensten van
een landelijk expertisecentrum, ondersteuning en scholing hiervan worden bekostigd;verzoekt de regering, zorg te dragen voor een financieringsvorm
die zodanig is dat er middelen beschikbaar komen die afgezonderd zijn van
de reguliere middelen van de gemeenten en alleen bestemd zijn voor cliëntenraden,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Van Miltenburg en Bakker. Naar
mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 96(30131).Mevrouw Van Miltenburg (VVD):Veel van mijn collega's hebben gevraagd om garanties voor gemeenten voor
voldoende middelen ter uitvoering van de WMO. Natuurlijk verwacht ook ik dat
aan deze voorwaarde zal worden voldaan. Een goede overgangsregeling voor nadeelgemeenten
is noodzakelijk. Naar ik aanneem, komen we hierover nog te spreken als er
meer duidelijkheid komt over de verdeelsleutel later dit jaar.De VVD verlangt wel een nadere garantie. Die moet in dit debat duidelijk
worden gegeven. Hoe positief wij de WMO ook beoordelen, het is voor ons niet
aanvaardbaar als invoering van deze WMO ten koste zou gaan van noodzakelijke
AWBZ-zorg voor, bijvoorbeeld, verstandelijk gehandicapten of de verpleeghuissector.
Ik verwacht in het antwoord van de staatssecretaris hierover duidelijke uitspraken.Over het punt van mevrouw Verbeet, de uitruil van functies in de AWBZ,
heb ik nog een vraag. In de schriftelijke beantwoording is duidelijk aangegeven
dat uitruil tussen AWBZ en WMO niet mogelijk is. Dat begrijp ik, maar wat
ik niet begrijp is dat, wanneer de functie huishoudelijke hulp in de AWBZ
wel blijft bestaan, het niet mogelijk is dat mensen die voor een duurdere
functie worden geïndiceerd, toch kunnen besluiten om vanuit de AWBZ af
te zien van de aanspraak op verzorging en in plaats daarvan huishoudelijke
hulp te nemen uit de AWBZ. Dat moet toch geen problemen opleveren. Volgens
mij is dit technisch mogelijk, maar dan moet men het wel willen. Graag een
nader antwoord.Met de invoering van de WMO komt eindelijk een eind aan tien jaar frustratie
en boosheid bij gehandicapten over de WVG; die verdwijnt tenslotte. Indertijd
zijn bij de totstandkoming van die wet de gehandicaptenorganisaties buiten
de deur gehouden. Dit keer hebben zowel gehandicaptenorganisaties als ouderenorganisaties
duidelijk hun partij mee kunnen blazen. Dat heeft ook grote invloed gehad
op de huidige WMO. Ik heb goede hoop dat juist vanwege die betrokkenheid de
WMO straks wél op een goede reputatie zal kunnen rekenen.De voorzitter:Daarmee zijn wij aan het eind gekomen van deze termijn van de Kamer. Wij
hebben afgesproken dat de staatssecretaris volgende week antwoordt.Alvorens de beraadslaging te sluiten, doe ik nog mededeling van wijziging
in de motie-Kraneveldt c.s. op stuk nr. 91.De motie-Kraneveldt c.s. (30131, nr. 91) is in die zin gewijzigd dat de
eerste alinea ervan thans luidt:"overwegende dat op 1 januari 2007 de AWBZ-subsidieregeling
Coördinatie Vrijwillige Thuishulp en Mantelzorgondersteuning (CVTM) wordt
beëindigd;"Naar mij blijkt, wordt deze gewijzigde motie voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 94 (30131).De algemene beraadslaging wordt geschorst.De vergadering wordt geschorst van 17.20 uur tot 19.00 uur. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20052006-2768-2801.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl