Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet inburgering (inburgeringsvoorzieningen voor alle inburgeringsplichtigen gericht op het inburgeringsexamen of het staatsexamen Nederlands als tweede taal) (31318)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2007-2008, pag. 6092-6112

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

28-05-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

nr. 86, pagina 6092-6112

21-05-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 31318Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 1 april 2008 over staatsfondsenPagina 6070-6072
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet identificatie bij dienstverlening en de Wet melding ongebruikelijke transacties ter uitvoering van richtlijn nr. 2005/60/EG van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van 26 oktober 2005 tot voorkoming van het gebruik van het financiële stelsel voor het witwassen van geld en de financiering van terrorisme (PbEU L 309) en ter uitvoering van richtlijn nr. 2006/70 van de Commissie van de Europese Gemeenschappen van 1 augustus 2006 tot vaststelling van uitvoeringsmaatregelen van Richtlijn 2005/60/EG van het Europees Parlement en de Raad wat betreft de definitie van politiek prominente personen en wat betreft de technische criteria voor vereenvoudigde klantenonderzoeksprocedures en voor vrijstellingen op grond van occasionele of zeer beperkte financiële activiteiten (PbEU L 214) (31237) en van het wetsvoorstel Samenvoeging van de Wet identificatie bij dienstverlening en de Wet melding ongebruikelijke transacties (Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme) (31238)Pagina 6072-6088
Presentie en opening (woensdag 21 mei 2008)Pagina 6041-6041
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafvordering tot verbetering van de regeling van de positie van de deskundige in het strafproces (Wet deskundige in strafzaken) (31116)Pagina 6066-6070
Spoeddebat over de WajongPagina 6041-6054
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (woensdag 21 mei 2008)Pagina 6112-6113
Aanbieding van de jaarverslagen over het jaar 2007 en de rapporten van de Algemene Rekenkamer bij de jaarverslagenPagina 6054-6058
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 15 mei 2008 over clustermunitiePagina 6059-6066
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet inburgering (inburgeringsvoorzieningen voor alle inburgeringsplichtigen gericht op het inburgeringsexamen of het staatsexamen Nederlands als tweede taal) (31318)Pagina 6092-6112
Regeling van werkzaamheden (woensdag 21 mei 2008)Pagina 6058-6059
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 13 mei 2008 over de financiële problematiek bij inburgeringscursussenPagina 6088-6092

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 153 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging
van de Wet inburgering (inburgeringsvoorzieningen voor alle inburgeringsplichtigen
gericht op het inburgeringsexamen of het staatsexamen Nederlands als tweede
taal) (31318).De algemene beraadslaging wordt geopend.De heer Kamp (VVD):Voorzitter. Een van de verdiensten van het vorige kabinet was de herziening
van het inburgeringsstelsel. Met de Wet inburgering en met de Wet Inburgering
Buitenland werd zo veel mogelijk het vrijblijvende van de inburgering afgehaald.
De Wet inburgering is er voor immigranten die ouder dan 16 en jonger dan 65
jaar zijn, niet afkomstig zijn uit de Antillen of uit de Europese Unie, niet
de Nederlandse nationaliteit hebben en ook niet acht jaar Nederlands onderwijs
hebben gevolgd. Voor anderen is er dan nog, naast de Wet inburgering, de Regeling
vrijwillige inburgering. Nu er een wijziging van de Wet inburgering aan de
orde is, zal ik het er niet over hebben dat de VVD-fractie van mening is dat
er helemaal geen kansarme immigranten meer toegelaten moeten worden. Er zijn
er al veel te veel. Ik zal het ook niet over onze opvatting hebben dat inburgering
een vereiste is, een harde voorwaarde voor voortgezet verblijf in ons land.
Ik beperk mij nu tot het voorstel tot wijziging van de Wet inburgering dat
aan de orde is.Ik stel dan vast dat het oude inburgeringsstelsel onvoldoende effectief
was, maar dat helaas tot nu toe het nieuwe stelsel ook nog onvoldoende effectief
is. Wij hebben het er daarnet al over gehad dat de beschikbare budgetten niet
benut worden door de gemeenten, de leslokalen leeg blijven en de leraren ontslagen
dreigen te worden. Dat moet snel veranderen. De VVD-fractie wil daaraan meewerken.
Ik denk overigens dat de problemen niet met een wetswijziging alleen kunnen
worden opgelost. Er zijn ook grote tekortkomingen bij de gemeentelijke uitvoeringsorganisaties
en bovendien is de inzet van individuele inburgeringsplichtigen nogal eens
onvoldoende. Vandaag kijken wij echter in de eerste plaats naar de wet. Wat
blijft na de wetswijziging die nu aan de orde is, is dat inburgeringsplichtigen
zelf verantwoordelijk zijn voor hun inburgering, dat een inburgeringsexamen
wordt afgenomen en dat er verblijfsrechtelijke consequenties zijn verbonden
aan het niet slagen voor dat examen.De twee elementen in het inburgeringsvoorstel dat nu aan de orde is, en
dan doel ik op het oorspronkelijke wetswijzigingsvoorstel, zijn in de praktijk
al ingevoerd per 1 november van het vorige jaar. De VVD-fractie stemt
ermee in dat aan iedereen die onder de Wet inburgering valt een aanbod kan
worden gedaan voor een inburgeringscursus. Dit kan nu dus ook aan werkenden
worden gedaan. Het risico dreigt echter dat de capaciteit vooral opgevuld
gaat worden door immigranten die zichzelf ook wel op eigen kracht hadden kunnen
redden. De leslokalen worden gevuld, het budget wordt uitgegeven, maar immigranten
zonder werk, al dan niet met een bijstandsuitkering, blijven thuis. Degenen
die al werk hebben en die al kansrijker zijn, komen vervolgens in de schoolbanken
te zitten. Hoe wil de minister dit voorkomen?De VVD-fractie stemt toch in met dit wijzigingsvoorstel omdat zij vindt
dat het in ieder geval van belang is dat de zaak gaat draaien. Als dat eenmaal
het geval is, is het gemakkelijker om meer en andere cursisten in te passen.
Dat moet uiteindelijk gebeuren, dat is de opgave waar de staatssecretaris
en in het bijzonder de gemeenten voor staan.Een andere vraag is waarom het redelijk zou zijn dat de prognoses die
de gemeenten hanteren en de toegekende budgetten gelijk blijven, terwijl de
doelgroep veel groter wordt. Als de doelgroep de kansen pakt, komen er veel
meer mensen in aanmerking voor de cursussen en krijgen veel meer mensen de
cursussen al dan niet verplicht aangeboden. Waarom is het dan redelijk
dat de prognoses voor de gemeenten en de toegekende budgetten gelijk worden
gehouden? Hoe veel moeten de prognoses en budgetten omhoog als alle immigranten
aan hun inburgeringsverplichtingen voldoen, en dus alle aanbiedingen worden
geaccepteerd en alle verplichtingen worden nagekomen? Wordt daarvoor dekking
opgenomen in de begroting voor het jaar 2009? De minister verwacht dat het
gaat lopen, wij zijn van mening dat het moet gaan lopen. Is er, als het gaat
lopen, in de begroting 2009 voldoende geld beschikbaar voor die vergrote groep
en voor alle kosten die dat met zich meebrengt?Mijnheer de voorzitter. Wij stemmen ook in met de tweede wijziging. Als
inburgeringsplichtigen toereikende capaciteiten hebben, mogen zij direct opgaan
voor het staatsexamen Nederlands als tweede taal en is het niet langer nodig
om eerst het inburgeringsexamen af te leggen.Gisteren hebben ons nog twee aanvullende wijzigingen bereikt. Dat was
laat, maar omdat de inhoud al eerder aangekondigd was, kunnen die wat ons
betreft in behandeling komen. Die twee aanvullende wijzigingen betreffen ook
weer inburgeringsplichtigen met meer capaciteiten, in dit geval inburgeringsplichtigen
die een mbo-opleiding volgen en tegelijkertijd een inburgeringscursus. Zij
kunnen straks volstaan met alleen het mbo-examen. Voor hen vervalt het inburgeringsexamen.
Kan de minister bevestigen dat het mbo-examen dan ook altijd in de Nederlandse
taal wordt afgenomen? Als dat niet het geval is, schieten wij er natuurlijk
weinig mee op. Als dat wel het geval is – ik ga daar maar van uit –
stemmen wij ook met deze wijziging in.Dan wil ik iets zeggen over de vierde en laatste wijziging, die nu aan
de orde is. Het blijft zo dat een college van B en W van een gemeente beslist
over de inburgeringsvoorzieningen, maar de gemeenteraad kan bepalen dat die
beslissing niet in de vorm van een aanbod, maar in de vorm van een verplichting
wordt gegoten. De inburgeringsplichtige moet vervolgens meewerken op straffe
van een boete. Als alternatief blijft voor gemeenteraden de keuzemogelijkheid
open om het huidige stelsel te handhaven. B en W bieden dan een inburgeringsvoorziening
aan. Indien de inburgeringsplichtige die aanvaardt, ontstaat de verplichting.
Indien hij weigert, wordt dat geaccepteerd, maar dan moet hij wel op andere
wijze ervoor zorgen dat hij tijdig slaagt voor het inburgeringsexamen. Kan
de minister nog eens uitleggen waarom wij mogen aannemen dat wat ik net heb
verwoord als duidelijk zal worden ervaren en goed zal werken? Wat is het voordeel
van het werken met twee stelsels? Waarom is hetgeen voor de ene gemeente goed
is, niet goed voor de andere? Trapt de minister niet in een valkuil? Volgens
haar analyse was alles erg ingewikkeld geworden, maar maakt zij dit onderdeel
niet weer ingewikkeld? Wij zullen de reactie van de minister afwachten en
daarna bepalen of wij met dit wijzigingsvoorstel zouden kunnen instemmen.De minister heeft voor deze zomer nog een vijfde en een zesde wijziging
aangekondigd. Ook voor oudkomers wordt de inburgeringsperiode daarmee naar
drieënhalf jaar gebracht. Nu is die periode nog vijf jaar. De regeling
vrijwillige inburgering die naast de Wet inburgering geldt, wordt in die wet
opgenomen. De VVD-fractie zal die wijzigingsvoorstellen met een positieve
grondhouding tegemoet treden, om te spreken met de woorden van oud-premier
Van Agt nadat over hem vorige week een boek was verschenen. De achtergrond
voor die voortdurend positieve grondhouding bij de behandeling van de wijzigingsvoorstellen
is dat een goed functionerend inburgeringsstelsel van groot belang is voor
de integratie van immigranten en daarmee voor de toekomst van onze samenleving.
Het is nu aan de minister om ervoor te zorgen dat zij de zaak snel op gang
krijgt, vooral in de grootste steden. De medewerking van de Kamer is er wat
ons betreft. Nu moet er gepresteerd worden.De heer Fritsma (PVV):Voorzitter. De wetswijziging die hier centraal staat, is bedoeld om het
de gemeenten gemakkelijker te maken om inburgeringsvoorzieningen aan te bieden.
De grote problemen die nu spelen bij het aanbieden van inburgeringscursussen
en bij de stagnatie daarvan moeten worden weggewerkt, maar de inburgeringsproblemen
zullen met deze wijziging niet worden opgelost. Dat komt doordat men met de
hele Wet inburgering in haar huidige vorm, inclusief de beoogde wijzigingen,
achter de feiten aanloopt. Dat is onder andere het gevolg van het feit dat
wij sowieso veel te veel migranten toelaten, maar daar zal ik het nu niet
over hebben. Het gaat erom dat wij van immigranten die niet op asielgronden
binnenkomen, mogen verwachten dat zij voor binnenkomst in Nederland zijn voorbereid
op deelname aan onze samenleving en dus goed Nederlands spreken. Hierop moet
ingezet worden en dit kan heel doeltreffend bereikt worden met verzwaring
van het regime van de Wet inburgering buitenland, want de eisen die nu na
afloop van het hele inburgeringstraject in Nederland worden gesteld, kunnen
natuurlijk ook worden gesteld voor de komst naar Nederland. Wie niet aan die
zwaardere eisen van de Wet inburgering buitenland voldoet, krijgt geen verblijfsvergunning.
Dit is de enige manier waarop je voorkomt dat je achter de feiten aanloopt
en de enige manier om de gigantische kosten voor inburgering binnen de perken
te houden. In deze visie is de vreemdeling zelf verantwoordelijk voor de voorbereiding
op de toets en de kosten die dat met zich meebrengt, zoals dat nu ook al het
geval is bij de bestaande Wet inburgering buitenland.Het is natuurlijk ook de manier om af te komen van de huidige chaos rond
de in Nederland gegeven inburgeringscursussen. Ik roep de minister dan ook
op het inburgeringstraject zo snel mogelijk en in zijn geheel over te hevelen
naar de herkomstlanden van de immigranten. Dat is goed voor de samenleving,
die dan niet langer voor het kostbare voldongen feit wordt geplaatst van vele
niet-Nederlandssprekende nieuwkomers. Het is natuurlijk ook goed voor de immigranten,
die meteen na binnenkomst in Nederland goed voorbereid aan de samenleving
kunnen deelnemen. Graag ontvang ik hierop een reactie van de minister. Bij
een vorige gedachtewisseling hierover heeft de minister al eens gezegd dat
dit voorstel strijdig is met de Wet inburgering buitenland, maar die wet kan
natuurlijk aangepast worden.De heer Dibi (GroenLinks):Voorzitter. Ik ken de heer Fritsma toch als iemand van de duidelijke taal.
Dus waarom er omheen draaien? Wil hij de inburgering niet gewoon helemaal
overhevelen naar het buitenland, om het zo moeilijk mogelijk te maken om naar
Nederland te komen, dus eigenlijk om de immigratie te beperken
en helemaal niet om de integratie in Nederland te bevorderen?De heer Fritsma (PVV):Voorzitter. Als het voorstel de immigratie beperkt, dan is dat een heel
mooie bijkomstigheid. Maar wij hebben het nu over inburgering. Ik heb net
twee argumenten aangegeven waarom dit systeem een effectievere inburgering
zal bewerkstelligen: de vreemdeling zelf neemt goed voorbereid deel aan de
samenleving en de samenleving wordt niet voor het voldongen feit geplaatst
dat er veel mensen binnenkomen die nog niet zijn voorbereid op deelname aan
de samenleving.De heer Dibi (GroenLinks):Wij hadden vorige week een debat over de stagnatie van de inburgeringscursussen
in Nederland. Daar heb ik de heer Fritsma gemist. Ook nu heb ik van hem geen
voorstel gehoord over hoe wij die inburgeringscursussen in Nederland kunnen
verbeteren, want daar praten wij nu over. Ik hoor de heer Fritsma echter wel
voorstellen om alles wat er nu in Nederland is, maar te verhuizen naar het
buitenland.De heer Fritsma (PVV):Klopt.De heer Dibi (GroenLinks):Eerlijk gezegd denk ik dat dit gewoon bedoeld is om de immigratie zoveel
mogelijk te verminderen. Het zou de heer Fritsma sieren als hij daar ook gewoon
openlijk voor uitkwam.De heer Fritsma (PVV):Voorzitter. Ik ben ervan overtuigd dat het verplaatsen van de inburgeringseisen
naar het moment voordat men Nederland binnenkomt een effectievere inburgering
bewerkstelligt. Daar ben ik van overtuigd. Maar nogmaals: als dat een immigratieremmende
werking heeft, dan vind ik dat mooi meegenomen.Mevrouw Van Toorenburg (CDA):Voorzitter. In aansluiting op de voorgaande interruptie wil ik het volgende
opmerken. Wij hebben nu gewoon te maken met de grootste groep die in Nederland
wil inburgeren, wat moeilijk blijkt te zijn. Zouden wij daarover van de PVV-fractie
nog wat constructieve opmerkingen mogen krijgen? Als wij alles naar het buitenland
verschuiven, dan blijft iedereen die in Nederland goedwillend is en graag
wil inburgeren dus thuis en dan gebeurt er helemaal niets.De heer Fritsma (PVV):Nee, voorzitter. Ik heb het over de overheveling naar de Wet inburgering
buitenland gehad. Dit betekent dat de doelgroep van de huidige Wet inburgering
buitenland hetzelfde blijft. De groep waar mevrouw Van Toorenburg op doelt,
valt inderdaad niet binnen die doelgroep, omdat het oudkomers zijn. Voor de
oudkomers moeten er natuurlijk voorzieningen in Nederland blijven. De PVV-fractie
pleit er wel voor dat de inburgeringsvoorzieningen die voor de oudkomers gelden,
bekostigd worden door de oudkomers zelf.De huidige problemen rond de inburgeringscursussen worden door het kabinet
op veel manieren verklaard. Maar er wordt veelal voorbijgegaan aan de onwil
van de kant van allochtonen. Dat is natuurlijk ook een factor in de beroerde
resultaten van de inburgeringscursussen. Die onwil moet worden aangepakt.
Het is simpelweg niet uit te leggen dat mensen die niet willen inburgeren
en bijvoorbeeld zonder opgaaf van redenen niet eens komen opdagen bij de verplichte
inburgeringscursus, toch gewoon in Nederland mogen blijven. Zo los je inburgerings-
en integratieproblemen natuurlijk nooit op. Dus zolang de inburgeringseisen
niet gesteld worden voor de komst van immigranten naar Nederland, moet er
op dit punt wat gedaan worden. Ik roep de minister op om de noodzakelijke
daadkracht te tonen en simpelweg de verblijfsvergunning in te trekken van
immigranten die niet komen opdagen op de verplichte inburgeringscursus, verwijtbaar
niet meewerken of de cursus niet afmaken. Wellicht dat de dramatische resultaten
van de inburgeringscursussen dan een mooie impuls krijgen.Nu er een koppeling tussen het volgen van de inburgeringscursus en het
verkrijgen van een zelfstandige verblijfsvergunning wordt beoogd, zoals het
kabinet heeft aangegeven, moet die koppeling natuurlijk gelden voor alle verblijfsvergunningen.
Aan de minister de vraag waarom daar niet voor gekozen is.De heer Dibi (GroenLinks):Voorzitter. Ik moest net even lachen om de inbreng van de Partij voor
de Vrijheid. Als er allochtone jongeren zijn die over de grens gaan, dan willen
zij die het liefst het land uitzetten. Maar als er een wet is die hen niet
bevalt, dan willen zij die ook het liefst het land uitzetten."Inburgering" is inmiddels een populair begrip. Wij willen dat
mensen inburgeren. Dat betekent in gewoon Hollands meedoen, werken, naar school
gaan, welke leeftijd je ook hebt of op een andere manier een bijdrage leveren
aan Nederland. Het doel van de wet die wij vandaag bespreken, is ervoor te
zorgen dat gemeenten in Nederland aan iedereen een aanbod kunnen doen een
inburgeringscursus te volgen. Voorheen waren er allerlei doelgroepen waaraan
gemeenten wel of geen aanbod mochten doen en allerlei andere zinloze bureaucratische
taferelen. Dat moet ongedaan worden gemaakt. Een oud-minister die zo tegen
onnodige bureaucratie is, heeft zelf het meest bureaucratische monster in
lange tijd gelanceerd en is ook pijnlijk afwezig bij elk debat waarin wij
de bureaucratie willen terugdringen en de wet willen verbeteren. Ik heb het
natuurlijk over de aanvoerder van de "hup Holland hup"-beweging.
Ik zal in elk debat over dit onderwerp nogmaals wijzen op haar verantwoordelijkheid
om hier ook een inbreng te leveren.Iedereen, oud of nieuw en jong of oud, kan meedoen aan deze nieuwe inburgeringswet.
De fractie van GroenLinks vindt dat een mooie wijziging. Het wordt ook mogelijk
dat inburgeringsplichtigen een aanbod krijgen waarmee zij direct kunnen opgaan
voor een staatsexamen, een NT2-examen. Nu kan het alleen als zij dat zelf
regelen of als zij eerst een inburgeringsexamen hebben afgelegd. Ik vind dit
persoonlijk de mooiste wijziging, omdat wordt uitgegaan van talenten van de
inburgeraar zelf. Waarschijnlijk ging de vorige minister ervan uit dat buitenlanders
nooit opgeleid zijn en heeft zij dit daarom nooit zelf geregeld. Hoe het ook
zij, het is wel van belang dat dit niveau de kansen op een echte baan vergroot.
Werkgevers moeten dit niveau wel als volwaardig zien. Hoe gaat de minister
werkgevers in contact brengen met inburgeraars die dat staatsexamenniveau
halen?Er is ook iets geks aan de hand met de wijzigingen die wij vandaag bespreken.
Je zou bijna kunnen stellen dat een inburgeringscursus voor
de politiek op zijn plaats is, want aanbieden betekent hier ineens verplichten.
Dat is grappig, want het woord "aanbieden" is meestal een uitnodigend
gebaar naar iemand. Daarop kan degene die het aangeboden krijgt het aanbod
beleefd afslaan. Dit kabinet vindt echter dat je een gegeven paard niet in
de bek mag kijken. Iets aanbieden is in dit geval afdwingen; beleefd weigeren
is geen optie. Het is dan gek dat de inburgeraar door de gemeente wordt verplicht,
maar wel als verantwoordelijke wordt gezien. Er werd gesteld dat de inburgeraar
zelf kon bepalen op welke manier hij of zij het gewenste niveau verwierf en
dat de overheid dat niet moest regelen. Dat idee strookt niet met de wijzigingen
in dit wetsvoorstel.Mevrouw Van Toorenburg (CDA):Ik zou de heer Dibi er graag op wijzen dat wij dit niet in een achterkamertje
hebben verzonnen, maar dat met name de grote steden met deze vraag zijn gekomen,
omdat zij zien dat mensen hun partners uit het buitenland halen en er geen
belang bij hebben om hen te laten inburgeren. Juist om de kansen van de partners,
doorgaans vrouwen, te versterken, wilde men er druk op zetten. Het is een
verzoek van de gemeenten; wij hebben het niet in een achterkamertje verzonnen.
Zou de heer Dibi daarop willen ingaan?De heer Dibi (GroenLinks):Laat er geen misverstand over bestaan. Zeker voor vrouwen die uit Marokko,
Turkije of welk land dan ook hierheen komen vind ik dat de inburgeringscursus
verplicht moet zijn. Dat is de enige manier om ervan verzekerd te kunnen zijn
dat zij zelfstandig kunnen deelnemen aan de samenleving en niet afhankelijk
zijn van de man. Ik heb het over een aantal andere doelgroepen waarover ik
zo meteen opheldering zal vragen aan de minister. Als u eventjes wacht, wordt
het verhaal misschien ietsje duidelijker.De inburgeraar moet ook zelf opdraaien voor de kosten die aan een inburgeringscursus
zijn verbonden. Bovendien kan hij ook nog eens een boete van € 500
opgelegd krijgen, zelfs met terugwerkende kracht tot aan 1 november.
Dat is flauw. Na een bepaalde tijd kun je niet zeggen: trouwens, ik had er
niks van gezegd, maar nu wil ik alsnog dat je gaat betalen. Dan hadden zij
eerder moeten zijn of dat vanaf het nieuwe inzicht moeten toepassen. Het doet
mij denken aan een vriend van vroeger die heel veel rondjes gaf in de kroeg
en later alsnog de rekening presenteerde.Het grootste probleem heb ik met de verplichting voor bijvoorbeeld oudkomers
en ook oudkomers met werk. Het is mij onduidelijk of u aan hen ook een verplicht
aanbod wilt doen dat zij verplicht zijn te accepteren. Zij doen al mee en
zijn volgens onze eigen maatstaven al ingeburgerd, maar moeten dan alsnog
een verplichte cursus doen. Bovendien wil de minister Jan en alleman verplichten
om een inburgeringstraject te volgen, terwijl er nog zo veel problemen zijn.
Daarbij komt dat er nog gemeenten zijn die vaak geen passend aanbod doen,
terwijl de rechtspositie van de inburgeraar onvoldoende is gewaarborgd. Vluchtelingenwerk
Nederland zegt daarover dat soms verkeerde trajecten zijn ingekocht of dat
het individuele programma niet in samenspraak met de inburgeringsplichtige
is vastgesteld. Dat heeft bijvoorbeeld tot gevolg dat werkzoekende vrouwen
een traject volgen dat gericht is op opvoedingsondersteuning omdat de gemeente
deze trajecten nu eenmaal voor hen heeft ingekocht. De gemeente gaat er dus
vanuit dat die vrouwen hun kind thuis willen opvoeden. Zij kopen veel van
die cursussen in en die vrouwen moeten de aangeboden cursus accepteren. Ik
vind dat onacceptabel. Naar mijn oordeel is het juist belangrijk om in te
zetten op het vinden van een "echte" baan voor die vrouwen.Voor de GroenLinks-fractie staat centraal dat het aanbod passend is. Dat
moet aansluiten bij de talenten en behoeften van de desbetreffende persoon.
Wat gebeurt er als een inburgeraar van mening is dat een ander aanbod beter
bij hem past dan het aangebodene? Hij mag dan niet gaan voor een meer passend
aanbod. Dat getuigt van wantrouwen. Welke inspraakmogelijkheden heeft een
inburgeraar? Ik overweeg om op dat punt een motie in te dienen.Wij vinden het heel belangrijk dat iedereen de Nederlandse taal spreekt
en dat betrokkenen de geschiedenis kennen. Het is dan echter wel belangrijk
dat ook wij de Nederlandse geschiedenis kennen, dat wij weten hoe oudkomers
in ons land zijn gekomen en wat toen van hen verlangd werd. Ik vind het raar
als wij dat soort mensen anno 2008 verplichten tot het volgen van een inburgeringscursus.Ik wil graag duidelijkheid over de Human Rights Watch in relatie tot de
Wet inburgering buitenland. Is sprake van discriminatie? Is het doel alleen
om in Marokko en Turkije de immigratie te beperken, of is het doel dat iedereen
die naar Nederland komt zich kan voorbereiden op onze samenleving?Mevrouw Van Toorenburg (CDA):Voorzitter. Vandaag vindt de formele bekrachtiging plaats van keuzes die
al enige maanden geleden zijn gemaakt. Toen heeft een ruime meerderheid van
de Kamer besloten dat de Wet inburgering aanpassing behoeft. Die moet worden
vereenvoudigd. De minister is voortvarend met het aanpassen van die wet aan
de slag gegaan. Met goedkeuring van de Kamer zijn gemeenten indertijd zelfs
al geïnformeerd over het feit dat zij, vooruitlopend op de aanvaarding
van de voorliggende wetsvoorstellen en de inwerkingtreding van de nieuwe wet,
alle inburgeringsplichtigen een inburgeringsvoorziening kunnen aanbieden die
is gericht op een inburgeringsexamen of het staatsexamen. De gemeenten blijken
deze ruimte zeer op prijs te stellen. Dat heeft geresulteerd in beweging in
de inburgeringspraktijk. Dat is dus prima, alhoewel...Al tijdens de behandeling van het Deltaplan Inburgering heeft de CDA-fractie
aangegeven dat zij niet onverdeeld enthousiast is over de voorgestelde mogelijkheid
dat de gemeente een door de overheid gefinancierd aanbod kan doen –
er is slechts een kleine bijdrage nodig – aan iedere inburgeringsplichtige.
Wij stellen de eigen verantwoordelijkheid nog altijd voorop. Daarmee bedoelen
wij de zelfredzaamheid van de inburgeringsplichtige. Mensen met een hoog inkomen
kunnen die cursus goed zelf financieren. De Staat hoeft voor hen dus geen
aanbod te doen.Wij vragen ons af of alle wijzigingen het ei van Columbus zijn. Wij zijn
er namelijk van overtuigd dat grote problemen te wijten zijn aan de opstartperikelen:
een trage reactie van gemeenten, gecompliceerde aanbestedingstrajecten enzovoorts.
Omdat wij het kabinet met zijn ambitieuze doelstelling een goede kans willen
geven, zijn wij vanzelfsprekend akkoord gegaan met de wijziging
van de eerder gekozen systematiek. Het is niet zo zinvol om een analyse te
maken om erachter te komen wie gelijk had en in hoeverre. Wij moeten naar
de toekomst kijken. Het is de drive van iedereen om de gestagneerde inburgeringsmarkt
vlot te trekken. Toch moeten wij onderkennen dat wij er niet zullen zijn met
de voorgestelde wetswijzigingen. Van de gewenste toestroom is nog geen sprake,
zeker niet in de grote steden die de grootste klus nog moeten klaren. In de
brief van de minister, waarover wij afgelopen dinsdag hebben gesproken, staat
dat er nog veel werk is te verzetten: aanjaagteams, het vergroten van de gemeentelijke
beleidsvrijheid, het wegnemen van knelpunten in de kinderopvang. Het laatste
zeg ik met name tegen de heer Dibi.Vooral de grote steden laten het op dit moment afweten. Ik weet dat het
behoorlijk verwijtend klinkt als ik zeg dat sommige steden er echt een puinhoop
van hebben gemaakt, maar dat is de realiteit. Dat geldt in het bijzonder voor
Amsterdam: 46 verschillende aanbieders, veel bureaus voor de intake. Dat had
niet nodig moeten zijn. Kijk naar Rotterdam, dat op dit moment bezig is om
11 mln. te investeren om uiteindelijk in eigen verantwoordelijkheid de zaak
vlot te trekken. Ik vraag de minister de gestagneerde markt aan te pakken,
en daarin de verantwoordelijkheid van de gemeentes mee te nemen.Hoe wil de minister bewerkstelligen dat alle inburgeraars meer dan thans
het geval is zelf ook de noodzaak voelen om de Nederlandse taal goed te beheersen
en de cultuur te begrijpen? Natuurlijk zijn er heel erg veel mensen die zelf
alles op alles zetten om een bijdrage te leveren, maar er is ook een groep
waarvoor dat niet het geval is. Hoe denkt de minister die meerwaarde te benadrukken,
namelijk dat een investering in een inburgeringscursus ook daadwerkelijk rendement
oplevert, zoals een gunstige arbeidsmarktpositie, gunstig voor opvoeding en
schoolcarrière van kinderen, gunstig voor de sociale integratie en
de inbedding in de Nederlandse samenleving? Maar dan zullen mensen die daadwerkelijk
hun best hebben gedaan om een inburgeringscursus te halen, een kans op de
arbeidsmarkt moeten krijgen. Ook daar is nog veel te doen.De CDA-fractie is ingenomen met de nota van wijziging, waarin wordt voorgesteld
gemeenten de mogelijkheid te geven de vrijblijvendheid van het aanvaarden
van de aangeboden inburgeringsvoorziening te vervangen door een verplichting
om mee te werken aan een vastgestelde inburgeringsvoorziening. Dat is de uitwerking
van onze motie over het verplicht aanvaarden van een aanbod. Wij denken dat
gemeenten daarmee steviger staan tegenover die mensen die zelf nog niet willen
of, belangrijker nog, die het ingeburgerd raken van hun partner geen hoge
prioriteit geven. In de memorie van toelichting wordt hierop terecht ingegaan.
De overheid moet kunnen afdwingen dat dat toch gebeurt. Voor wat hoort wat,
zo niet, dan toch. De gemeenten hebben expliciet gevraagd om deze stok achter
de deur, aangezien zij de praktijk als geen ander kennen.Wij hebben nog enkele vragen over de uitwerking. Waarom kiest de minister
voor een constructie waarin de gemeenteraad kan bepalen dat het college ten
behoeve van een inburgeringsplichtige een voorziening kan vaststellen en dus
geen aanbod in strikte zin hoeft te doen? Waarom geen directe wettelijke bepaling
dat het college een voorziening kan vaststellen die dus niet kan worden geweigerd?
Wij zijn het erover eens dat die mogelijkheid er moet komen. Waarom dan eerst
een verordening? Kan in een gemeente worden bepaald dat aan iedereen een verplicht
aanbod moet worden gedaan? Of kan in een gemeente worden bepaald dat iemand
kan worden verplicht een aanbod te aanvaarden? Dat was immers de bedoeling.Een en ander vereist absoluut dat een passend aanbod wordt gedaan. Het
kan en mag niet zo zijn dat iemand een verplichte voorziening als opvoedingsondersteuning
krijgt, terwijl hij of zij graag een bijdrage wil leveren aan de arbeidsmarkt.
Als wij mensen willen verplichten een aanbod te aanvaarden, zal dat aanbod
extra zorgvuldig moeten worden vastgesteld, en ook de rechtspositie moet daarin
duidelijk worden.Mevrouw Karabulut (SP):Vindt u ook niet dat gemeenten op een goede manier moeten bepalen welk
aanbod moet worden gedaan? In een amendement van mijn hand wordt geregeld
dat gemeenten in ieder geval een onderzoek doen, wat nu lang niet altijd het
geval is.De gemeente Utrecht zegt, problemen te hebben omdat sommigen het aanbod
weigeren. De verplichting die er nu is, werkt dus niet. In de memorie van
toelichting wordt verwezen naar kwetsbare groepen, waaronder migrantenvrouwen
die door hun man worden belemmerd, of het nut er nog niet van inzien. Deelt
u mijn mening dat het juist bij deze groep belangrijk is dat er een stukje
maatschappelijke begeleiding komt, zodat de oorzaken van die problemen worden
weggenomen?Mevrouw Van Toorenburg (CDA):Absoluut. Ik heb het amendement net gelezen en gezien dat het helemaal
niet onsympathiek is. Graag hoor ik de reactie van de minister daarop. Ik
weet overigens niet of het altijd per se noodzakelijk is om intakes te doen.
Soms is namelijk duidelijk welke kant iemand op wil, iets wat je met name
in kleinere gemeentes ziet.Mevrouw Karabulut (SP):Dat zijn inderdaad twee verschillende dingen. Een assessment maken en
een intake doen, lijken mij noodzakelijk om tot een goede beoordeling te komen
van wat iemand nodig heeft. Ik ben blij dat u mijn mening daarover deelt.Mijn andere vraag ging over die kwetsbare groep waarvan u zegt dat gemeenten
die moet kunnen verplichten om het aanbod te aanvaarden. Alleen met het aanvaarden
van zo'n aanbod ben je er echter nog niet. Dit is juist een groep, net als
de asielgerechtigden, die extra begeleiding nodig heeft. Die begeleiding bestaat
eruit informatie te geven, hen ervan te overtuigen dat het wel belangrijk
is, of te kijken wat er in de thuissituatie gedaan moet worden om ervoor te
zorgen dat ze daadwerkelijk op de lange termijn integreren. Laten wij hen
daarin, gekoppeld aan die verplichting, ook extra maatschappelijke begeleiding
geven, bijvoorbeeld zoals dat nu voor de asielgerechtigden is geregeld.Mevrouw Van Toorenburg (CDA):Dat zou absoluut een positieve bijdrage zijn. Daar doelde ik ook op toen
ik de minister vroeg hoe zij ervoor wil zorgen dat iedereen hierin ook de
kansen en de mogelijkheden ziet, en het ook echt als een kans wordt gezien
om een bijdrage te gaan leveren aan deze samenleving. In die zin zitten wij
beslist op één lijn. Bij iedere gelegenheid, en natuurlijk ook nu weer, wijzen wij op het belang
van goed ingeburgerde opvoeders. Ouders die immers geen woord Nederlands spreken
en onze samenleving totaal niet kennen of begrijpen, kunnen hun kinderen in
onze complexe Nederlandse samenleving geen goede toekomst bieden. Zulke ouders
kunnen hun kinderen grootbrengen maar niet opvoeden. De minister heeft herhaaldelijk
aangegeven hierover in conclaaf te zijn met haar collega, de minister voor
Jeugd en Gezin. Wij willen graag weten in hoeverre haar collega is doordrongen
van de noodzaak inzake dit onderwerp. Mogen wij hierover nog steeds een notitie
verwachten, voor het zomerreces?Dan ga ik nu in op een ander, heel belangrijk punt. Onlangs ontmoetten
wij de Europees Commissaris Orban, binnen Europa de portefeuillehouder meertaligheid.
Hij is echt niet de eerste de beste en wij waren dan ook zeer verheugd van
hem te vernemen dat hij van mening is dat de Europese lidstaten aan eenieder
taaleisen kunnen stellen, dus ook aan hen afkomstig uit een andere lidstaat.
Hij stelde heel duidelijk dat het een lidstaat vrij staat te eisen dat eenieder
die zich in het land wil vestigen zich de taal van het land eigen maakt. Wij
vonden dat nogal een uitspraak van zo'n vooraanstaande Europese functionaris.
Het is een bevestiging van wat collega Ormel onlangs in een motie heeft vervat.
Wat ons betreft is het kabinet in dezen veel te terughoudend. In de onlangs
ontvangen notitie naar aanleiding van die motie-Ormel wordt wederom gesteld
dat faciliteren wel kan maar verplichten niet. Wat ons betreft is dat, met
alle respect, onzin. Hoezo is dat een beperking van het vrije verkeer van
personen? Dat geldt toch voor iedere nationale verplichting, dus ook het verplicht
bij je dragen van een legitimatie of het in Nederland verplicht verzekerd
zijn? Wij stellen zo veel eisen aan mensen. Waarom niet de eis dat je de Nederlandse
taal beheerst en dat je jezelf in het Nederlands verstaanbaar kan maken? Anders
kun je hier toch niet leven en werken? Graag een nieuwe, aangepaste reactie
van de minister voor WWI.Nog een enkel woord over het voorliggend wetsvoorstel. De minister heeft
er geheel in overeenstemming met artikel 19, lid 3, wederom voor gekozen om
gemeenten geen landelijke selectiecriteria op te leggen maar om hun beleidsruimte
te gunnen. Prima, het is van groot belang dat gemeenten rekening kunnen houden
met hun specifieke lokale situatie. Daar moeten zij hun beleid op kunnen afstemmen.
Maar houdt de minister wel enig zicht op de uitvoering om een beeld te krijgen
en te houden van de uitvoeringspraktijk? Ziet de minister er wel enigszins
op toe dat de criteria helder zijn, zodat voor een inburgeringsplichtige en
ketenpartners nog wel enigszins duidelijk blijft of wordt of iemand kans maakt
op een aanbod? Een beetje voorspelbare overheid is wel zo plezierig. Graag
krijg ik een reactie van de minister hierop.Een goed toehoorder heeft ons nog niets horen zeggen over de wijzigingen
inzake twee zeer aangelegen onderwerpen. De eerste wijziging maakt het mogelijk
direct op te gaan voor het staatsexamen Nederlands als tweede taal en de tweede
wijziging betreft de mbo-opleiding niveaus 1 en 2, die aangevuld een vrijstelling
voor het inburgeringstraject kan opleveren. Met onze reactie op die voorstellen
sluit ik vandaag graag af. Wij zijn vanzelfsprekend zeer verheugd over de
uitvoering van de motie-Sterk. De minister heeft haar belofte gestand gedaan
om hier werk van te maken. Dit onderdeel van het wetsvoorstel omarmen de leden
van de CDA-fractie dan ook van harte. Het voorstel betreffende het mbo-examen
omarmen wij eveneens. Het gaat er immers om dat mensen sterker komen te staan
in onze tamelijk ingewikkelde samenleving. Met een regulier diploma is dat
natuurlijk pas echt het geval, zeker als het gelijk een mbo-2, een echte kwalificatie
is.Mevrouw Karabulut (SP):Voorzitter. Wij bespreken vanavond een wetswijziging en een nota van wijziging.
De SP-fractie waardeert positief dat met deze voorgestelde wijzigingen iedere
inburgeringsplichtige een door de gemeente aangeboden inburgeringsvoorziening
kan krijgen. Ook het voorstel dat die voorziening gericht kan zijn op het
staatsexamen Nederlands als tweede taal en de mogelijkheid van een aanbod
van een taalkennisvoorziening aan inburgeringsplichtigen die een mbo-opleiding
volgen op niveau 1 of 2, is een stap vooruit en heeft onze steun. Het komt
erop neer dat de gemeente aan meer groepen een aanbod kan doen. Dat is goed
voor de inburgeraar, de gemeente en de samenleving in haar geheel.Uit de memorie van toelichting spreekt optimisme van de minister, maar
wij kennen haar ook als een optimist. Zij hoopt dat met deze wetsvoorstellen
een belangrijke oorzaak van de stagnatie van de instroom zal verdwijnen. Dat
zal deels ook zo zijn. De puinhoop, de stagnatie van de instroom, de bureaucratie,
de ontslagen en de twijfels over de kwaliteit zijn alleen nog lang niet verdwenen.
Daar heeft de minister ook vijf of zes onderzoeken voor uitgezet. Daarvoor
zal men ook tot het inzicht moeten komen dat marktwerking en het idiote circus
van de aanbestedingen belangrijke oorzaken zijn van die chaos, maar daarover
komen wij zeker nog te spreken. Ook daar valt nog een wereld te winnen.Terug naar de wet zelf. De SP-fractie is benieuwd naar de mogelijke effecten
van de wet. Gemeenten mogen al sinds 2007 een inburgeringsvoorziening aanbieden
aan alle inburgeringsplichtigen. Kan de minister aangeven wat in het afgelopen
jaar de concrete resultaten daarvan zijn? Hebben gemeenten gebruikgemaakt
van deze mogelijkheid, zijn meer voorzieningen aangeboden en beperkte dat
aanbod zich niet tot de groepen die relatief eenvoudig te bereiken waren?
Hoe wordt maatwerk gegarandeerd?Er wordt geregeld dat gemeenten inburgeraars kunnen verplichten om een
aanbod van de gemeente te aanvaarden. In de nota van wijziging staat dat dit
een middel is om lastige groepen te bereiken. Het gaat met name om inburgeringsplichtigen
in een sociaal en financieel zwakke situatie, met name de migrantenvrouwen.
In de memorie van toelichting staat dat zij door onbekendheid van wat van
hen wordt gevraagd en mogelijke afhankelijkheid van hun partner hun inburgering
uitstellen of helemaal niet komen opdagen. Het idee is dat niet zij "nee
zeggen", maar dat hun omgeving "nee" zegt.Ik heb daar een aantal vragen over voordat wij overgaan tot een generieke
maatregel. Ik vind het van belang om te weten hoe groot de doelgroep is. Dat
wordt eigenlijk nergens aangegeven. Om hoeveel mensen gaat het? De gemeente
Utrecht schrijft in een brief aan de Kamer dat het gaat om honderden mensen en dat in het eerste kwartaal van 2008 honderden inburgeringsplichtigen
een handhavingsbeschikking verkozen hebben boven het door de gemeente aangeboden
inburgeringstraject. Die verplichting om binnen drieënhalf jaar een inburgeringstraject
te volgen, werkt dus niet afschrikkend genoeg. Mijn fractie wil de ogen niet
sluiten voor deze problemen, maar ik vraag mij wel af waarom deze extra verplichting
om een aanbod te aanvaarden, wel afschrikkend genoeg zou zijn. Dat is weer
een extra verplichting die niet opgevolgd hoeft te worden. Anders gezegd:
bestrijd je met alleen deze maatregel wel het onderliggende probleem, namelijk
onbekendheid, onbemindheid en druk vanuit de privéomgeving? Daarom
moet juist aan deze groep, naast deze verplichte aanvaarding, extra begeleiding
geboden worden, opdat de onderliggende problemen die uiteindelijk de integratie
belemmeren, daadwerkelijk opgelost kunnen worden. Daarop krijg ik graag een
reactie van de minister.In de wet staat bijvoorbeeld dat asielgerechtigden op dit moment maatschappelijke
begeleiding kunnen krijgen. Dat maakt onderdeel uit van de inburgeringsvoorziening.
Die groep zou wat ons betreft uitgebreid moeten worden. Nu kan een gemeente
op grond van een intake zelf besluiten om deze hulp te bieden, maar wij garanderen
liever ook dat aan iedere inburgeringsplichtige die verplicht wordt om die
hulp te aanvaarden – ervan uitgaand dat dit de sociaal kwetsbaren zijn –
die maatschappelijke begeleiding wordt geboden. Deelt de minister mijn mening?
Ik wilde op dit punt een amendement indienen. Dat bleek echter wetstechnisch
nogal ingewikkeld, temeer omdat er nog een aantal onduidelijkheden zijn waarover
ik aanvullende vragen aan de minister wil stellen. Moeten gemeenten met deze
mogelijkheid kiezen tussen een verplicht aanbod en het huidige stelsel? Als
zij een keuze hebben, heeft die dan betrekking op een hele groep of op individuen?
Als hij betrekking heeft op een hele groep, wie is dan die groep en hoe wordt
hij samengesteld?De heer Dibi (GroenLinks):Stel nou dat onder die groep oudkomers vallen – de eerste generatie
die al jaren in Nederland woont – die verplicht een aanbod moeten accepteren,
omdat zij anders te maken krijgen met allerlei sancties. Wat zou de SP-fractie
daarvan vinden?Mevrouw Karabulut (SP):Het betreft inburgeringsplichtigen die conform de wet al inburgeringsplichtig
zijn. Er verandert dus niets aan de huidige situatie. De groep wordt niet
uitgebreid. Mijn fractie vindt het wel enorm belangrijk dat maatschappelijke
problemen, zoals belemmeringen in de sociaaleconomische sfeer en de thuissituatie,
worden opgelost.Er is echter ook een andere realiteit waarvoor mijn fractie de ogen niet
wil of kan sluiten. Het komt nogal eens voor dat gemeenten een aanbod doen
dat totaal niet past. Zij hebben bijvoorbeeld de verkeerde trajecten ingekocht,
of individuele programma's zijn niet in samenspraak met de inburgeringsplichtige
vastgesteld. De heer Dibi noemde al het voorbeeld van VluchtelingenWerk, dat
een werkzoekende vrouw een traject op opvoedingsondersteuning aanbood, simpelweg
omdat de gemeente dat had ingekocht. Ik ken ook voorbeelden van analfabete
vrouwen uit Amsterdam die bij God niet weten wat hen overkomt, in tranen uitbarsten
en maar moeten doorgaan met het volgende traject. Dat is volgens mij niet
de bedoeling en dit is ook niet het maatwerk waarvoor de minister moet staan.
Er zit op dit punt nog veel scheef.Voor mijn fractie is dat maatwerk de tweede voorwaarde. Maatwerk is cruciaal.
Als men al een verplichting invoert, heeft de inburgeraar en sowieso iedereen
die een aanbod krijgt, toch op zijn minst recht op een goed en passend aanbod?
Er moet rekening worden gehouden met kennis, ervaring, capaciteit en doelen
van de inburgeringsplichtigen. De minister stelt dat zelf ook zo in de nota.
De SP-fractie wil graag de garantie inbouwen dat dit gebeurt. Volgens de nota
van wijziging kan het college van burgemeester en wethouders in de huidige
wet inburgeringsplichtigen die een aanbod krijgen, oproepen voor een onderzoek
of een intake. Dit onderzoek of deze intake is natuurlijk cruciaal om te bepalen
wat iemand nodig heeft en om überhaupt een passend aanbod te doen. Het
moet een standaardonderdeel zijn. Ik wil om die reden dit onderdeel omzetten
in een verplichting en daartoe heb ik een amendement ingediend op stuk nr.
8. Het lijkt ons een voorwaarde om groepen te verleiden en eventueel door
middel een stukje dwang ertoe te bewegen om deel te nemen aan inburgeringsvoorzieningen.De problemen met de aanbieders van kinderopvang zijn bekend. Er is lang
niet altijd genoeg plek voor inburgeraars, omdat zij slechts een paar uur
op school zitten. Mijn fractie wacht af met welke maatregel de minister komt.
Het is wel een belangrijke voorwaarde, niet alleen voor de inburgeringsplichtigen,
maar ook voor de inburgeringsbehoeftigen. In Amsterdam is bijvoorbeeld de
grootste groep die een inburgeringstraject moet volgen inburgeringsbehoeftig.
Het is een obstakel als de kinderopvang niet geregeld is, want het betreft
vrouwen die ook een opvoedtaak hebben. Kan de minister hieraan iets doen?
Kan deze groep vrijwillige inburgeraars indien nodig een aanbod krijgen, zodat
de aantrekkelijkheid wordt verhoogd?Resumerend steunt de SP-fractie op hoofdlijnen het wetsvoorstel, maar
zij vindt het wel cruciaal dat kwetsbare groepen de nodige begeleiding krijgen,
opdat daadwerkelijke integratie kan plaatsvinden. Daarnaast moet maatwerk
worden geboden, waarbij een intake cruciaal is alvorens gemeenten een aanbod
doen. Ik benadruk nog eens dat er nog ontzettend veel punten te verbeteren
zijn en dat wij ook de komende periode met onze alternatieven en voorstellen
komen. De inburgeringschaos moet zo snel mogelijk worden opgelost.Mevrouw Ortega-Martijn (ChristenUnie):Voorzitter. Inburgeren in het nieuwe thuisland legt het fundament voor
duurzaam meedoen in onze samenleving. Een inburgeringsplicht is daarom een
voorwaarde om te bouwen aan dit fundament. Met het voorliggende wetsvoorstel
wordt de Wet inburgering zodanig gewijzigd dat gemeenten meer mensen een aanbod
kunnen doen voor inburgering, namelijk alle inburgeringsplichtigen. Dit is
prima, maar er moet wel sprake zijn van een passend aanbod en een effectieve
inzet van de beschikbare middelen. Mijn fractie heeft daarover wat zorgen.Inburgeringsplichtig zijn mag niet per definitie betekenen dat iemand
koste wat kost een traject moet doorlopen. Het getuigt niet
van deugdelijk bestuur als financiële middelen aan burgers worden gespendeerd
die al zijn ingeburgerd. Hetzelfde geldt voor het verplichten van een aanbod
waarvan de gemeenteambtenaar weet dat het onvoldoende aansluit op de individuele
situatie van de inburgeraar, maar het toch doet omdat het nu eenmaal is ingekocht.Mij bereiken berichten dat goed inburgerde burgers een verplicht aanbod
krijgen. Afgelopen week nog ontving ik weer een dergelijk bericht. Ter illustratie
citeer ik daaruit: "Mijn man is Amerikaan en sinds 1981 woon- en werkzaam
in Nederland. Hij heeft gelijk zelf een talencursus gevolgd en afgerond. Nooit
heeft hij een uitkering of enige toelage ontvangen voor wat dan ook. Hij heeft
nu dus al 28 jaar voor zijn gezin gezorgd. Hij is manager bij een groot bedrijf
en spreekt goed Nederlands. Toen wij de uitnodiging ontvingen voor het intakegesprek
inzake de inburgering, dachten wij dat dit niet waar kon zijn. Na het intakegesprek
werd het allemaal nog gekker, want nu moet mijn man binnenkort het inburgeringsexamen
afleggen. Waar slaat dit op! En waar ligt hier enige meerwaarde in? Wij zijn
zeer boos en op onze ziel getrapt door dit hele gebeuren."De man van deze vrouw moet betalen voor het inburgeringsexamen, terwijl
hij allang ingeburgerd is en zelfs een talencursus heeft gedaan. In sommige
gemeenten blijken ambtenaren soms doof voor goede argumenten en beroepen zich
op de wet, die stelt dat de inburgeringsplichtige een aanbod moet ontvangen.
Waarom? Heeft dit misschien te maken met snel willen scoren op kwantiteit
met zo min mogelijk kosten? Ik ben hier niet gerust op. Nu bestaat namelijk
al de mogelijkheid voor vrijstelling. Volgens artikel 5.1f van de huidige
Wet inburgering kunnen inburgeringsplichtigen worden vrijgesteld als zij hebben "aangetoond
te beschikken over voldoende mondelinge en schriftelijke vaardigheden in de
Nederlandse taal en evidente kennis van de Nederlandse samenleving".
Dit kan op basis van diploma's. In artikel 2.7 is ook nog voorzien in een
vrijstellingstoets. Heeft de minister er zicht op hoeveel burgers sinds de
invoering van de wet vrijstelling hebben gekregen, en hoeveel op basis van
een vrijstellingstoets?Kennelijk worden beide artikelen door gemeenten verschillend uitgelegd.
Sommige gemeenten geven alleen vrijstelling indien inburgeraars het inburgeringsexamen
of het NT2-examen afleggen. Dit legt onnodig beslag op de capaciteit. Bovendien
zijn hiermee voor de inburgeraars kosten en tijd gemoeid en raakt het hen
in de persoonlijke levenssfeer omdat zij het voelen als een onderwaardering
van hun inburgeringsprestatie. Dat is onwenselijk. In hoeverre moeten gemeenten
potentiële inburgeraars actief wijzen op de korte vrijstellingstoets?
Wat mij betreft, moet dat altijd gebeuren. Artikel 8 van de wet regelt dat
de gemeenteraad een verordening moet opstellen met regels over de informatieverstrekking.
Heeft de minister er zicht op dat dit goed gebeurt?Ook de korte vrijstellingstoets kost geld en raakt mensen in hun persoonlijke
levenssfeer. Is hier geen andere oplossing voor te bedenken? Natuurlijk moet
willekeur worden voorkomen, maar ik roep de minister toch op om hiernaar nog
eens goed te kijken. Ik denk bijvoorbeeld aan een ruimere toepassing van artikel
2.3.2 van het Besluit inburgering, waarin staat dat bij ministeriële
regeling kan worden voorzien in vrijstelling van de inburgeringsplicht op
grond van andere diploma's, certificaten of documenten dan genoemd in het
Besluit inburgering. In ieder geval mag het niet zo zijn dat mensen die allang
ingeburgerd zijn, het gevoel krijgen dat zij opnieuw moeten inburgeren. Dat
vraagt om een goede communicatie vanuit de gemeente.Op het laatste moment hebben wij een nota van wijziging ontvangen die
het verplicht aanvaarden van een aanbod voor inburgeringsplichtigen regelt.
Het nadere rapport hebben wij vanmiddag ontvangen, maar hierin ontbreekt het
advies van de Raad van State. Wanneer kan de Kamer dit advies tegemoet zien?
De aanleiding is de motie-Van Toorenburg c.s. waarin werd verzocht om het
verplicht aanvaarden van een aanbod te regelen, tenzij er aantoonbaar op andere
plaatsen aan inburgering wordt gewerkt. Het voorstel van de minister regelt
nu het vaststellen in plaats van het aanbieden van een inburgeringsvoorziening
in artikel 19a, door de gemeente de mogelijkheid te geven dit te regelen bij
verordening. Het is bekend dat ik een voorstander ben van beleidsvrijheid
voor gemeenten. Maar waarom kiest de minister daar in dit geval voor? Dit
wordt namelijk niet onderbouwd in het voorstel. Wat zijn de consequenties
van de voorgestelde wijziging voor de eerder genoemde vrijstellingsmogelijkheid?
In artikel 2.7.3, sub c van het Besluit inburgering staat immers dat een aanvraag
voor een vrijstelling op basis van de vrijstellingstoets niet kan worden gedaan
als er een inburgeringsvoorziening is vastgesteld. Volgens mij moet die weg
altijd openstaan, want anders rest alleen nog de optie van bezwaar en dat
lijkt mij een zwaar middel.Tot slot vindt de fractie van de ChristenUnie dat het verplicht aanvaarden
van een aanbod gepaard moet gaan met een verbetering van de rechtspositie
van inburgeringsplichtigen. Hoe wil de minister deze rechtspositie verbeteren?
In het algemeen overleg over de wijziging van de wet heb ik gepleit voor een
vorm van inspraak voor deze groep. Daar zag de minister toen geen heil in.
Wie waarborgt de belangen van deze groep wanneer deze inburgeringsplichtigen
een niet passend aanbod krijgen of wanneer zij een niet passende vastgestelde
voorziening krijgen aangeboden. Het mag niet zo zijn dat inburgeringsplichtigen
de dupe worden van verkeerd inkopen of het onvoldoende leveren van maatwerk
door bepaalde gemeenten in hun inburgeringsbeleid. Ik vraag ook aandacht voor
een goede voorlichting over de bezwaarmogelijkheden volgens de Algemene wet
bestuursrecht.Ik weet dat de wet nog op een aantal punten zal worden gewijzigd, maar
ik wil de minister in ieder geval iets meegeven: wij hebben allemaal een brief
ontvangen van de gemeente Utrecht, waarin wordt gesteld dat het moeilijk is
om inburgeringsbehoeftigen te bereiken. De gemeente Utrecht vraagt om extra
financiële ruimte, omdat in de prijs van het traject te weinig rekening
is gehouden met de kosten van allerlei creatieve dingen die zij moeten doen
om te werven. Kan de minister een reactie geven op deze brief van de gemeente
Utrecht?De heer Dijsselbloem (PvdA):Voorzitter. Ik sluit mij aan bij de vragen die mevrouw Ortega-Martijn
heeft gesteld over de toepassing van het vrijstellingsartikel, want die zijn
heel relevant. Ik heb bij een aantal werkbezoeken aan gemeenten gevraagd in
hoeverre zij bij het opstellen van hun verordening en in hun lokale inburgeringsbeleid gebruik maken van de vrijstellingsmogelijkheid. Ik heb ook gevraagd
of zij de ontheffingsmogelijkheid in hun verordening hebben opgenomen voor
mensen die zich echt hebben ingespannen, maar om allerlei redenen desondanks
het examen niet hebben gehaald. Het college kan die mensen op enig moment
een ontheffing verlenen. Op beide vragen werd meestal gereageerd met een wat
verdwaasde blik. Mijn indruk is, op basis van deze kleine steekproef, dat
op lokaal niveau van deze twee mogelijkheden die de stroomlijning van de uitvoering
ten goede komen geen gebruik wordt gemaakt. Gemeenten lijken zich er niet
echt bewust van te zijn dat deze mogelijkheden bestaan.Ik loop de vier onderdelen van de wetswijziging langs. Wij zijn daar zonder
meer positief over. De wijziging biedt gemeenten de mogelijkheid om aan alle
inburgeringsplichtigen een inburgeringsvoorziening aan te bieden. Tijdens
de behandeling van de wet heb ik een amendement ingediend dat hetzelfde beoogde.
Dat was overigens een suggestie die mij toen aan de hand werd gedaan door
de toenmalige voorzitter van de brancheorganisatie voor re-integratiebedrijven
Borea, die nu in vak-K zit. Ik heb wel een vraag aan de minister. In onze
gedachtewisseling toen speelde het idee om inburgeringsplichtigen in eerste
instantie de mogelijkheid te geven om het zelf te doen. Als zij het niet oppakken,
kan hun een inburgeringsvoorziening worden aangeboden met een dwingend karakter.
Optie één is dus dat men het zelf doet. Sommige inburgeringsplichtigen
zijn daartoe in staat; zij hebben die ambitie, hebben er ideeën over
en pakken het goed op. Doet men het niet, dan geldt optie twee, en krijgt
men een verplichtend aanbod van de gemeente.Die benadering moet dan ook breed, voor alle inburgeringsplichtigen, worden
ingezet. Dit element, de mogelijkheid voor inburgeringsplichtigen om het zelf
te regelen als zij daartoe de ambitie en de mogelijkheden hebben, zit nu niet
in het voorstel. Ik vraag de minister om daarop in te gaan.De wetswijziging maakt het mogelijk dat het inburgeringstraject ook gericht
is op het staatsexamen Nederlands. In de vorige periode heb ik mij samen met
collega Sterk bij herhaling druk gemaakt om dat mogelijk te maken. Het betekent
eenvoudig dat mensen die meer talent en meer ambitie hebben meteen op een
hoger niveau kunnen insteken. Het is echt een klassiek voorbeeld van departementale
stammenstrijd dat dit eerder niet kon. Ik wil er even bij stilstaan omdat
het zo klassiek is. Wat was er aan de hand? Als mensen ertoe in staat zouden
worden gesteld om niet eerst het inburgeringsexamen te doen maar meteen NT2,
zou dat ten koste gaan van het bve-budget, met andere woorden OCW. Het ministerie
van OCW zag dat niet zitten en zei dat de minister voor Integratie het maar
moest betalen. Men moest eerst maar naar een voorziening uit het reguliere
inburgeringsbudget. Zo plat was de discussie achter de schermen.Deze minister heeft, samen met de huidige bewindslieden van OCW, besloten
om daarmee op te houden. Uit welk potje het komt, maakt niet uit: mensen die
ambitie hebben, moeten die ambitie vooral kunnen nastreven. Hulde daarvoor.De wetswijziging regelt dat de gemeenteraad bij verordening kan vaststellen
dat een aangeboden inburgeringsvoorziening moet worden aanvaard. In principe
steunen wij dat. Wij weten allemaal welke problematiek hierachter zit en waarom
het soms echt noodzakelijk is om een moet-bepaling op te nemen. Eerder hebben
wij met elkaar gesproken over de beperkte mogelijkheden in de huidige wet
om van het begin af aan te handhaven. Dat kan allemaal pas op termijn. Begrijpen
wij het goed dat met deze moet-bepaling de handhaving vanaf het eerste moment
van start kan gaan, of wordt daarmee nog steeds gewacht? Het wordt dan weliswaar
een moet-bepaling – men moet dit aanvaarden – maar vervolgens
begint de handhaving nog steeds pas na x jaar. Dat is nog steeds een springend
punt. Als een inburgeringsvoorziening verplicht voor de betrokkene wordt geregeld,
en als hij of zij er niet op ingaat, dan moet naar onze mening de handhaving
zo snel mogelijk van start gaan. Wij moeten daarmee niet jaren verliezen.Ik sluit mij aan bij de vragen die door anderen zijn gesteld over het
probleem dat het aanbod niet op maat is. Deze problematiek doet zich in sommige
gemeenten voor; er staan nu eenmaal nog ingekochte plekken leeg die gevuld
moeten worden. Welke mogelijkheid is er dan voor een inburgeraar met andere
ambities om daarvan echt een punt te maken? Kan hij zeggen: sorry, ik wil
iets anders, want ik heb andere plannen; ik wil aan het werk of ik wil een
cursus op een ander niveau et cetera?Bij het vierde punt van de wetswijziging heb ik ook nog enkele vragen.
Hierbij gaat het om de mogelijkheid om in plaats van een inburgeringsvoorziening
een taalkennisvoorziening in het kader van een mbo-opleiding op niveau 1 of
2 te volgen. Het principe steunen wij zeer; de vragen gaan slechts over de
uitvoering.Mevrouw Karabulut (SP):Ik had nog een vraag over het maatwerk. Wij hebben allemaal de vraag gesteld
welke rechten ertegenover staan; die vraag van de heer Dijsselbloem is terecht.
Vindt hij niet dat de gemeente op zijn minst een behoorlijke intake moet doen,
een gesprek met de inburgeringsplichtigen moet aangaan om überhaupt te
kunnen bepalen wat zij nodig hebben?De heer Dijsselbloem (PvdA):Ja, dat lijkt mij in algemene zin verstandig.Mevrouw Karabulut (SP):Steunt u daarmee het amendement dat ik heb ingediend?De heer Dijsselbloem (PvdA):Niet bij voorbaat. Het amendement van mevrouw Karabulut is een voorbeeld
van een wel erg groot gebrek aan vertrouwen in de gemeenten. Zou het niet
zo zijn dat een gemeente die zijn inburgeringsbeleid serieus oppakt, altijd
een intakegesprek heeft met de inburgeringsplichtige en bekijkt op welk niveau
deze mijnheer of mevrouw een cursus moet volgen? Moet het een cursus zijn
die gekoppeld is aan het traject van opvoeding of aan het traject naar de
arbeidsmarkt et cetera? Mevrouw Karabulut gaat er bij voorbaat van uit dat
dit niet zo is. Zij wil de wet nog dikker en ingewikkelder maken en uitvoeringsregelingen
toevoegen. Ik ben terughoudend. Maar don't push me, zou ik zeggen; ik wacht
even de reactie van de minister af. Misschien is het nodig, maar ik weet het
nog niet. Het voorstel dat mevrouw Karabulut presenteert, is een beetje gestold
wantrouwen.Mevrouw Karabulut (SP):Ik zou niet durven pushen. Het enige is dat de heer Dijsselbloem
zelf al aangeeft dat het met het aanbod, met het maatwerk, verschrikkelijk
misgaat. Volgens mij sluit de heer Dijsselbloem dus de ogen voor de echte
problemen. Ik heb nog een andere vraag.De heer Dijsselbloem (PvdA):Ik wil hierop graag reageren. Ik heb niet gezegd dat het met de huidige
manier van aanbieden verschrikkelijk misgaat. Juist het intakegesprek dat
mevrouw Karabulut in de wet wil opnemen leidt, zeker in de grote steden, tot
geweldige bureaucratie en vertraging. Dat kan anders. Het is dus niet per
se de schuld van het intakegesprek. Dit is echter wel een enorme vertragingsfactor,
net datgene wat mevrouw Karabulut graag nog groter wil maken.De voorzitter:Dit wordt uw laatste vraag.Mevrouw Karabulut (SP):Dat is totaal niet het geval. Het feit dat het groot is geworden en dat
Amsterdam met zes assessmentbureaus werkt, komt juist weer door de aanbestedingsprocedure
en de marktwerking. Maar goed, ik wacht af tot welke inzicht de heer Dijsselbloem
komt.Een ander punt is de verplichting die in de wet is opgenomen om mogelijk
te maken dat bepaalde groepen inburgeringsplichtigen het aanbod moeten aanvaarden.
De heer Dijsselbloem heeft het over "het tweede moeten". Het moet
al, en nu willen wij nog een verplichting inbouwen, juist omdat het zo'n moeilijke
groep is. Vindt de heer Dijsselbloem niet dat juist deze groep daarbij ook
een stukje maatschappelijke begeleiding moet krijgen?De heer Dijsselbloem (PvdA):Ik was zelf een van de initiatiefnemers om in de wet te zetten dat de
maatschappelijke begeleiding geregeld moest worden, bijvoorbeeld voor de specifieke
doelgroep van toegelaten asielzoekers en vluchtelingen. Daarvoor hadden wij
toen ook een specifieke argumentatie, namelijk dat dit mensen zijn die niet
al in het kader van huwelijksmigratie in een bepaalde sociale omgeving komen
die hen kan helpen om in Nederland de weg te vinden. Deze mensen hebben soms
jarenlang in isolement in een azc gezeten en kunnen de weg in Nederland moeilijk
vinden. Wij hebben daarvoor ook een infrastructuur, namelijk de lokale afdelingen
van VluchtelingenWerk. Zij doen dat ondersteunende werk vaak in de gemeenten.
Het lijkt mij dus een hele opgave om dit nu meteen op te schalen voor alle
inburgeringsplichtigen. Ik hoor graag van de minister wat dit zou betekenen
voor de gemeenten en of dit uitvoerbaar is.Mevrouw Karabulut (SP):Ik stel het nog even iets scherper. Het gaat mij niet om alle inburgeringsplichtigen.
Ik zou graag van de heer Dijsselbloem willen horen welke groep hij voor ogen
heeft, waarvoor hij de tweede moet-bepaling wil invoeren, namelijk de verplichte
aanvaarding. Hoe ziet die groep eruit? Hoe ziet die problematiek eruit?De voorzitter:Dit was echt de laatste interruptie.De heer Dijsselbloem (PvdA):Ik ga dit niet bij voorbaat invullen. Ik vind het terecht dat de minister
bewust voorstelt om dit aan gemeenten over te laten. Een terugkerende groep,
verschillende mensen hebben daaraan gerefereerd, vormen bijvoorbeeld de vrouwen
die echt inburgeringsbehoeftig en -plichtig zijn, maar door tegenwerking van
thuis er nog steeds niet aan toekomen, die dus tegendruk hebben.De voorzitter:Wilt u uw betoog afronden?Mevrouw Karabulut (SP):Ik heb nog een heel korte opmerking.De voorzitter:Nee, ik heb al twee keer gezegd dat het de laatste keer was.De heer Dijsselbloem (PvdA):Ik heb slechts nog een enkele opmerking. Dit betreft de kwestie van de
voorziening voor taalkennis. Is voorzien, of komen wij straks weer met nieuwe
problemen, dat wanneer mensen starten in het mbo-traject met taalkennisvoorziening
en dat niet halen, zij kunnen terugschakelen naar de reguliere inburgeringscursussen
en inburgeringsexamens? Is dat aanbod en de financiering ervoor er dan nog?
Is er dus nog een spijtroute? Ik vraag dit omdat de ambities niet altijd overeenkomen
met wat men werkelijk kan halen.Wij juichen deze wijzigingen op hoofdlijnen zeer toe. Zij passen bij de
inzet van minister Vogelaar om de Wet inburgering veel effectiever en praktischer
te maken. De minister heeft alweer twee wijzigingen aangekondigd. Ik sluit
niet uit dat wij nog andere kleine wijzigingen zullen moeten toepassen op
deze wet om deze machine weer op gang te brengen. Dat is dringend noodzakelijk.De voorzitter:Daarmee zijn wij aan het einde gekomen van de eerste termijn van de beraadslaging.
Ik schors de vergadering voor een vijftal minuten om de minister de kans te
geven haar antwoorden even te rangschikken.De vergadering wordt enkele minuten geschorst.Minister Vogelaar:Voorzitter. Ik dank de Kamerleden voor hun bijdrage. Wij wisselen hier
met elkaar van gedachten over vier voorstellen tot wijziging van de Wet inburgering.Ten eerste gaat het er mij om dat iedere inburgeringsplichtige een aanbod
van een gemeente kan krijgen. Daar hebben wij al eerder met elkaar over gesproken.
Wij hebben afgesproken dat dit inmiddels met terugwerkende kracht per 1 november
2007 in werking is getreden, waarmee er een stuk bureaucratie wordt weggehaald
bij het vaststellen door gemeenten wie wel of niet in aanmerking komt voor
inburgering. Dat is in ieder geval voor gemeenten erg belangrijk om de versnelling
in de opgelopen achterstanden weg te kunnen nemen.Het tweede punt is het direct kunnen opgaan voor het staatsexamen NT2.
Ik vind het van groot belang dat dit geregeld wordt. In de wet was vastgelegd
dat er ruimte moet zijn om in plaats van het moeten afleggen van het inburgeringsexamen –
daarvoor maken mensen zich toch slechts op een beperkt niveau de Nederlandse
taal eigen – juist degenen die beheersing van de Nederlandse taal op
een hoger niveau kunnen realiseren ook de mogelijkheid te geven tot het afleggen
van het staatsexamen. Dit is financieel goed geregeld. Vanmiddag
voerden wij met elkaar een debat in het kader van de Integratienota over specifieke
voorzieningen voor bijvoorbeeld hoger opgeleide vluchtelingen. Juist dit biedt
deze mensen goede mogelijkheden om op een voor hun adequaat niveau het staatsexamen
NT2 in plaats van het inburgeringsexamen te doen.Het derde punt betreft de mogelijkheid van een vaktaalvoorziening. Daarbij
gaat het mij om een ander alternatief, waarbij niet het inburgeringsexamen
wordt afgelegd maar een beroepsopleiding wordt gevolgd. Het probleem bij de
roc's is dat mensen dan de Nederlandse taal onvoldoende beheersen. Door de
mogelijkheid dat een gemeente in dat geval budget voor de inburgeringscursus
beschikbaar stelt aan het roc kan dus de combinatie gemaakt worden van een
adequate taalontwikkeling en een mbo-opleiding. In de richting van de heer
Kamp zeg ik dat er wat mij betreft geen misverstand over bestaat dat dit inderdaad
gewoon een reguliere mbo-opleiding is op het niveau van de startkwalificatie,
dus mbo-2 met een examen in het Nederlands.Het vierde punt is het verplicht aanvaarden van het inburgeringsaanbod.
Voor alle duidelijkheid ga ik daarop nu specifiek in, want er zijn nogal wat
vragen over gesteld. Wij hebben het hier over de Wet inburgering, hetgeen
dus betekent dat wij met elkaar praten over alle inburgeraars die verplicht
zijn om de inburgeringscursus te volgen; af en toe liepen de vragen en opmerkingen
van de Kamer enigszins door elkaar. De feitelijk nu gehanteerde procedure
is dat gemeenten een inburgeringsplichtige oproepen voor een intake. In reactie
op het amendement zeg ik dat in de wet geen intake geregeld is, maar dat in
het onderliggende Besluit Inburgering wel een verplichting tot intake geregeld
is. In die zin is het amendement overbodig, omdat het in de onderliggende
regeling is geregeld. Gemeenten roepen dus mensen op voor een intake en doen
hun een inburgeringsaanbod; een inburgeringsplichtige kan dat op dit moment
meteen aanvaarden, maar kan daar nu ook van afzien, want hij of zij is verplicht
binnen een termijn van drieënhalf jaar aan zijn of haar inburgeringsvereiste
te voldoen. Hij of zij kan dus drieënhalf jaar uitstellen om daadwerkelijk
te beginnen met die inburgering. Gemeenten geven aan dat zij dat problematisch
vinden. Met name vanuit de grote steden is het verzoek gedaan om ruimte om
in gemeentelijke verordeningen, waarin geregeld wordt aan welke groepen er
een aanbod wordt gedaan, te regelen dat op het moment van aanbod de gemeente
kan zeggen dat vanaf dat moment begonnen wordt met het handhaven en dat de
inburgeraar dus het aanbod aanvaardt. Als de inburgeraar dat niet doet, begint
direct het handhavingsbeleid te functioneren zoals dat nu al in de wet staat,
en dus niet pas over 3,5 jaar zoals de huidige situatie is. Die mogelijkheid,
met de aanpassing van de verplichting om het aanbod te accepteren, wordt aan
de gemeenten gegeven. Zo kunnen zij in hun verordening regelen of zij zo'n
verplichting willen opleggen aan inburgeraars op het moment dat het aanbod
is gedaan, zodat zij niet de termijn van 3,5 jaar hoeven af te wachten. Bovendien
kunnen gemeenten in de gemeentelijke verordening ook regelen aan wie zij het
aanbod doen, zodat daar enige flexibiliteit in is. Ik kan mij voorstellen
dat als er bijvoorbeeld een zes maanden zwangere vrouw op het intakegesprek
komt, het wellicht niet zo verstandig is haar het aanbod per direct te laten
aanvaarden. In zo'n geval kan er afgesproken worden dat de cliënt het
aanbod over een half jaar moet aanvaarden. Dat is dan misschien efficiënter
dan iemand te laten starten die vrij snel erna weer een periode moet stoppen.
Ik stel voor die flexibiliteit en die afweging niet in de wet te regelen,
maar gemeenten de beleidsvrijheid te geven om er op lokaal niveau in een gemeentelijke
verordening de nodige afspraken over te maken.Ik hoop hiermee enigszins verduidelijkt te hebben wat mij voor ogen staat,
op grond van een uitdrukkelijk verzoek van met name de G4. Ik sluit hiermee
aan bij wat mevrouw Van Toorenburg erover zei. De G4 lopen tegen deze problematiek
aan. Ook in de brief van Utrecht wordt heel expliciet gevraagd om de mogelijkheid
er op deze manier mee om te gaan. Op deze manier kom ik aan die verzoeken
tegemoet.Mevrouw Karabulut (SP):Ik heb het toch nog niet helemaal scherp. Is het nu het geval dat gemeenten
moeten kiezen, dus of het één, of het ander?Minister Vogelaar:Nee. Ik heb heel duidelijk aangegeven dat gemeenten de mogelijkheid krijgen
het te doen. Zij kunnen vervolgens zelf in hun verordeningen vastleggen onder
welke condities zij het voor welke groepen willen hanteren.Mevrouw Karabulut (SP):Oké.Minister Vogelaar:Het is dus niet zo dat als je het doet, je het voor iedereen moet doen.
Ik gaf zojuist het voorbeeld van een zwangere vrouw waarvoor het legitiem
kan zijn om de handhaving enkele maanden uit te stellen.Mevrouw Karabulut (SP):Exact. Welke groepen moeten onder deze regeling vallen? De minister geeft
zelf aan dat het een wens van de grote gemeenten is. Kan zij de groep en de
problematiek nader omschrijven?Minister Vogelaar:Een aantal Kamerleden heeft er al aan gerefereerd dat wij te maken hebben
met een groep waarin weerstanden bestaan in de persoonlijke omgeving van mensen
om aan de verplichting te voldoen. In zo'n geval is er uitstelgedrag, het
zo veel mogelijk oprekken van de 3,5 jaar om zo nog niet aan de verplichting
te hoeven voldoen. Met het voorgestelde instrument krijgen gemeenten de mogelijkheid
om daar wat meer druk achter te zetten. Het is in ieder geval één
groep die ik in de gesprekken met gemeenten frequent heb horen noemen.Mevrouw Karabulut (SP):Het is mij toch niet helemaal duidelijk. Kan de minister nu eens ingaan
op de problematiek? Welke problemen doen zich voor? Welke oorzaken liggen
eraan ten grondslag? Hoe groot is de groep die zich onttrekt? Daar moeten
wij toch iets meer over weten voordat een dergelijke generieke mogelijkheid überhaupt
mogelijk wordt gemaakt. Daarbij komt nog dat ik een andere vraag heb, maar
wellicht komt de minister daar later nog op. Hoe garanderen wij dat het echt
lukt als deze tweede moet-bepaling ingebouwd wordt? Moet daar niet iets extra's
voor gedaan worden?Minister Vogelaar:Eerst de eerste vraag. Ik stel dus geen generieke maatregel voor. Ik stel
namelijk voor om het in de wet zo te regelen dat gemeenten de mogelijkheid krijgen om de keuze te maken het in hun gemeentelijke verordening
te regelen. Daar kunnen gemeenten dus maatwerk op leveren. Het gaat mij helemaal
niet om een generieke maatregel, het gaat mij om het openen van een mogelijkheid.
Natuurlijk is hiermee de hele problematiek van mensen die moeite hebben met
inburgering niet opgelost. Natuurlijk moeten wij proberen om mensen zelf het
belang van inburgering te laten inzien. Ik zal dan ook een heel grote campagne
starten waarmee ik inburgering voor de mensen zelf wil presenteren als iets
waarmee zij wat te winnen hebben. Die inburgering is natuurlijk niet alleen
maar een verplicht nummertje, dat nodig is omdat wij vinden dat mensen de
Nederlandse taal moeten kennen. Het gaat er juist om dat de mensen zelf het
belang inzien van inburgering en dat zij weten wat het voor hun toekomst en
de opvoeding van hun kinderen betekent als zij vaardigheid hebben in het Nederlands,
een vaardigheid die nodig is om hier je weg in de samenleving te vinden. Het
is dus niet of-of; wij moeten in beide aspecten investeren.Mevrouw Karabulut (SP):Het gaat dus wel degelijk om groepen. U geeft zelf aan dat gemeenten in
hun verordening moeten beschrijven om welke groepen het gaat. Ik wil graag
van u horen welke groepen dat zouden moeten zijn. Als dat niet duidelijk wordt,
zal gemeten worden met twee maten. Je krijgt dan mensen die de inburgeringsplicht
niet hoeven te aanvaarden en mensen die dat wel moeten. Daarom wil ik een
duidelijk antwoord van de minister, anders weten wij niet waarmee wij bezig
zijn.Minister Vogelaar:Een van de kenmerken van de wet is dat zij lokaal wordt uitgevoerd. Er
worden dus ook lokaal prioriteiten gesteld. Het uitgangspunt van de wet is
juist dat de gemeente bepaalt aan welke groepen waarvoor een verplichting
geldt zij prioriteit geeft. In dit verband denk ik ook aan de vraag van de
heer Kamp over het budget. Wij weten dat er in Nederland ongeveer 500.000
mensen onvoldoende taalvaardig zijn. Bij de totstandkoming van de wet was
volstrekt helder dat de beschikbare budgetten ontoereikend waren om iedereen
die conform de wet verplicht was om in te burgeren, onmiddellijk inburgering
aan te bieden. Het uitgangspunt voor deze wet is echter dat de gemeente prioriteiten
stelt. Zij bepaalt wie ze een aanbod doet. Het kabinet heeft een fors extra
bedrag uitgetrokken, zodat meer mensen sneller in aanmerking kunnen komen
voor inburgering.De heer Dibi (GroenLinks):Als ik het goed begrijp, werkt u de motie-Van Toorenburg c.s. zodanig
uit dat die verplichting niet langer pas na drieënhalf jaar gaat gelden,
maar dat die gaat gelden wanneer de gemeenten dat zelf willen. Zij kunnen
dan ook zelf bepalen of zij het voorgestelde uiteindelijk wel of niet uitvoeren.Minister Vogelaar:Dat klopt.De heer Dibi (GroenLinks):Het enige wat eigenlijk verandert, is de termijn waarbinnen de verplichting
gaat gelden. De gemeente kan er nog steeds voor kiezen om op dat punt anders
te handelen.Minister Vogelaar:Met dit voorstel zeggen wij niet dat iedere gemeente gedwongen wordt om
van het voorstel gebruik te maken. Nee, wij bieden een keuzemogelijkheid.
Dat past bij het uitgangspunt dat lokaal maatwerk wordt geleverd. Een aantal
gemeenten heeft behoefte aan deze wet. Zij willen die graag. Ik regel ermee
dat zij de mogelijkheid hebben om een extra instrument te hanteren.De heer Dibi (GroenLinks):De wens van de gemeenten ligt natuurlijk ten grondslag aan de motie waarover
wij het net hadden. Een aantal inburgeringsplichtigen zal niet mee willen
doen...Minister Vogelaar:Zij zullen uitstelgedrag vertonen.De heer Dibi (GroenLinks):En zij zullen mogelijk na drieënhalf jaar nog steeds niet mee willen
meewerken. Over welke mensen hebben wij het dan? Hebben wij het dan over vrouwen,
over jongeren of over oudkomers? Oudkomers vallen namelijk ook onder deze
doelgroep. Hebt u zicht op deze groep? Weet u over wie wij het hebben?Minister Vogelaar:Wij hebben het over mensen voor wie een inburgeringsplicht geldt. Net
als ik weet u wie dat zijn: mensen die nu als nieuwkomer naar Nederland komen
en mensen die hier minder dan acht jaar onderwijs hebben gevolgd en die niet
beschikken over een verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd. Ook voor die
oudkomers geldt de verplichting. Wij weten uit ervaring dat het met name gaat
om een groep vrouwen onder oudkomers die niet veel support van de persoonlijke
omgeving krijgt om met inburgering te beginnen. Ik heb net al een voorbeeld
gegeven van die problematiek. Bij die groep doet zich dat uitstelgedrag voor.De heer Dibi (GroenLinks):Ik ben echter ongelukkig met het feit dat voor een bepaalde groep oudkomers
toch een verplichting geldt. Mijn fractie heeft voor aanneming van de wet
gestemd en ik kom dus met een nieuw standpunt. Er zijn veel zorgen geuit bij
de vraag wie wel en wie niet moeten inburgeren. Ik vind dat wij de aandacht
moeten richten op de mensen waarvoor de inburgering echt nut heeft. Er is
een groep oudkomers die aan het eind van hun leven staan. Zij willen genieten
van hun oude dag. Wij zouden ze nu niet meer het klaslokaal
in moeten jagen. Wij moeten prioriteit geven aan inburgering van anderen,
aan inburgering van mensen die nog aan het begin van hun leven staan. Wat
vindt u daarvan?Minister Vogelaar:De wet geeft aan dat lokaal afgewogen moet worden aan wie de gemeente
een aanbod doet. Ik kan de opvatting van de heer Dibi delen. Als ik verantwoordelijk
gemeentebestuurder was, zou ik er inderdaad voor kiezen een aanbod te doen
aan mensen die nog een arbeidzaam leven voor zich hebben of die kinderen moeten
opvoeden in plaats van aan mensen die al een stuk ouder zijn en misschien
een ander levensperspectief hebben. Als er keuzes gemaakt moeten worden op
dat punt – dat moeten gemeenten doen, gelet op de beschikbare budgetten –
dan lijken mij dat logische keuzes. Maar de gemeente heeft wel de autonomie
om die keuzes te maken.De heer Kamp (VVD):De gemeenten mogen nu kiezen voor een alternatief verplichtend stelsel.
De gemeenten maken een verordening en bepalen zelf welke groepen daar wel
of niet onder vallen. Aan de groepen die eronder vallen, mogen zij ook nog
eens maatwerk leveren. Als dat het systeem is, wat is dan nog het belang van
het handhaven van het oorspronkelijke stelsel? Wat is de meerwaarde van het
in stand blijven van het oorspronkelijke stelsel? De gemeenten mogen zelf
groepen kiezen en zij mogen zelf maatwerk leveren binnen die groepen. Nu het
voor de gemeente zo vrijblijvend wordt, waarom zouden wij dan nog het oude
stelsel handhaven?Minister Vogelaar:Misschien ontstaat er nu een misverstand tussen ons, want er komt niet
iets anders in vergelijking met de huidige wet. Die formuleert dat er een
verplichting is voor bepaalde categorieën, maar ieder jaar moet een gemeente
een keuze maken met betrekking tot de aantallen mensen die per jaar daadwerkelijk
een aanbod kunnen krijgen van de gemeente in relatie tot het beschikbare budget.
Dat ligt echt ten grondslag aan de huidige wet, dus daar verander ik helemaal
niets aan. Momenteel kan een gemeente na de drieënhalfjaarstermijn daadwerkelijk
tot handhaven overgaan. De inburgeraar moet dan zijn inburgeringsexamen hebben
gedaan. Als hij dat niet heeft gedaan, kan de gemeente gaan handhaven, kan
zij met bestuurlijke boetes enzovoorts gaan werken en komt de betrokkene dus
niet in aanmerking voor een verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd. Die
drieënhalfjaarstermijn probeer ik op verzoek van de gemeenten naar voren
te halen. De gemeenten hoeven niet te wachten tot de drieënhalf jaar
om zijn, maar op het moment waarop iemand wordt opgeroepen kan de handhaving
meteen beginnen. De betrokkene krijgt dus een aanbod, moet dat aanvaarden
en moet starten met de inburgering. Dat is in feite een aanscherpingsmogelijkheid
voor gemeenten ten opzichte van de huidige situatie.De heer Kamp (VVD):Ik had begrepen, maar ik hoor het graag van de minister als het anders
is, dat op basis van het nieuwe stelsel de gemeenteraad kan bepalen dat de
beslissing van het college van burgemeester en wethouders over het volgen
van een inburgeringstraject door een individu niet in de vorm van een aanbod,
maar meteen in de vorm van een verplichting wordt gegoten. De gemeenteraad
kan ertoe besluiten dat dat stelsel ingevoerd wordt. Vervolgens, zo zegt de
minister, is het aan het college om te bepalen voor welke groepen in de gemeente
dat geldt; binnen die groepen kan de gemeente ook nog eens maatwerk leveren.
Wat ik graag wil begrijpen, maar wat ik niet begrijp, is wat dan nog de zin
van het oude stelsel is. Op grond van het oude stelsel kan een gemeente alleen
een aanbod doen. Als inburgeraar kan ik er dan voor kiezen dat aanbod aan
te nemen. Als ik dat doe, dan ben ik verplicht om mee te werken en doe ik
dat niet, dan krijg ik een boete. Maar ik kan ook zeggen: ik neem het aanbod
niet aan, ik zorg er zelf voor en dan krijg ik dat hele handhavingsprobleem.
Maar ik begrijp dus niet goed wat het voordeel is van het handhaven van het
oude systeem. Waarom zouden wij dat in de wet nog handhaven? Waarom gaan wij
niet voor alle gemeenten over op dat nieuwe stelsel?Minister Vogelaar:Wij willen de gemeenten flexibiliteit bieden. Misschien is het niet voor
iedereen nodig om te werken met de verplichting van het accepteren van een
aanbod. Ik kan mij voorstellen dat gemeenten op dit punt een eigen beleid
voeren. Ik heb zo-even een voorbeeld gegeven van een bepaald iemand voor wie
ik denk dat een verplichting niet nodig is. Ik zie niet in waarom wij nu moeten
zeggen dat het voor alle gemeenten op dezelfde manier moet gebeuren. Gemeenten
vragen om flexibiliteit op dat punt. Als zij het instrument willen inzetten,
lijkt het mij dat zij dat moeten kunnen doen. Dat regelen wij hier.Mevrouw Van Toorenburg (CDA):Nu wij er zo veel over praten, ontstaat er bijna een misverstand. Mensen
gaan toch niet alleen maar aan de slag wanneer zij een aanbod krijgen? Wanneer
je inburgeringsplichtig bent, moet je gewoon binnen een aantal jaren die inburgering
hebben gedaan. Als je geen aanbod krijgt, blijft die verantwoordelijkheid
toch gewoon bestaan? Het leek even alsof je niet aan de bak moet, wanneer
je geen aanbod krijgt. Laten wij dat misverstand uit de weg helpen.Minister Vogelaar:Formeel moet je aan de bak, maar er is tegelijkertijd een regeling waarin
staat dat de gemeente pas na drieënhalf jaar kan handhaven. Doordat de
gemeente de verplichting kan opleggen van het aanvaarden van het aanbod, kan
de handhavingstermijn vanaf dat moment in werking treden. In feite halen wij
daarmee de start van de inburgering naar voren. Formeel bestaat die verplichting,
maar de handhaving begint pas na drieënhalf jaar te werken.Ik kom bij de vraag van de heer Kamp of er niet een risico zit in het
voorstel, namelijk dat gemeenten in eerste instantie de gemakkelijkste mensen
een inburgeringstraject aanbieden en niet inzetten op de mensen die dat het
meest nodig hebben. Ik ga ervan uit dat gemeenten er zelf belang bij hebben
om juist te investeren in de mensen die dat het hardst nodig hebben. Als zij
niet in hen investeren, lopen zij het risico dat zij de rekening gepresenteerd
krijgen. Als het ouders zijn die hun kinderen onvoldoende kunnen ondersteunen
in de taalontwikkeling, krijgen de gemeenten dat weer terug in achterstanden
in het basisonderwijs. Als het om mensen met een uitkering gaat, is er een
financiële prikkel voor gemeenten om te zorgen voor de re-integratie
van die mensen en zo nodig voor taalverwerving. Met het participatiebudget
dat wij per 1 januari aanstaande introduceren, komt er een extra incentive
voor gemeenten. Verder vind ik dat wij ook moeten vertrouwen op de lokale
democratie dat in een gemeenteraad wordt aangegeven en erop wordt toegezien
dat gemeenten daarin goede keuzes en afwegingen maken. Ik kan mij niet voorstellen
dat gemeenten zich zullen oriënteren op mensen die niet tot de prioritaire
groepen behoren. Ik denk ook dat er mechanismen zijn op grond waarvan wij
mogen veronderstellen dat gemeenten dat goed oppakken. Ik wil u toezeggen
dat wij er in de activiteiten van mijn "aanjaagteam" naar de G50
nog eens nadrukkelijk aandacht voor vragen. Ik ben het volstrekt met u eens
dat het absoluut belangrijk is dat prioriteit wordt gegeven aan de mensen
die dat echt het hardst nodig hebben. Wat mij betreft, kan er echt geen misverstand
over bestaan.Ik ga naar de heer Fritsma, die ook de inburgering de deur uit of de grens
over wil doen. Ik kan daar kort over zijn: dat is juridisch gewoon onmogelijk.
In de hele discussie die wij al hebben gehad over het inburgerings­examen
buitenland is er voortdurend een afweging geweest of wij in het kader van
de internationale verdragen niet te hoge drempels opwerpen voor het recht
op gezinsleven van mensen die hiernaartoe komen. Als je eisen gaat stellen
en de hele inburgering en beheersing van de Nederlandse taal een randvoorwaarde
is voordat je naar Nederland zou mogen komen, dan verhoudt dat zich daar op
geen enkele manier mee. Ik wil nog iets onder uw aandacht brengen, naast de
discussie waar u steeds aandacht voor vraagt over mensen die in het kader
van gezinsvorming of gezinshereniging naar Nederland komen. Wij hebben hier
ook arbeidsmigranten en Nederland heeft er heel veel belang bij dat die mensen
hiernaartoe komen. Ik denk dat het ook voor die groep onwenselijk is om tot
een dergelijk systeem over te gaan.Ik heb al gezegd dat ik nog met een reactie kom op het rapport van de
organisatie Human Rights Watch. Wij hebben uitvoerig met elkaar van gedachten
gewisseld over de vraag of er al dan niet sprake is geweest van discriminatie
bij de totstandkoming van de Wet inburgering buitenland. Er is een relatie
gelegd met de eisen die in het kader van MVV gesteld worden. Bepaalde groepen
hoeven niet aan die eisen te voldoen. Met diverse landen zijn daarover namelijk
verdragen afgesloten. Ik meen dus dat het verwijt van de organisatie Human
Rights Watch niet terecht is maar kom daarop, zoals gezegd, terug.De heer Dibi (GroenLinks):De minister heeft zojuist tegen de heer Fritsma gezegd dat er al veel
discussies zijn gevoerd bij de totstandkoming van die wet. Daarin stond de
vraag centraal of die zich al dan niet verhoudt tot allerlei internationale
verdragen. Nu zegt de minister dat er geen sprake zal zijn van discriminatie
maar dat zij later met een reactie komt. Was zij geen tegenstander van die
wet toen zij haar vorige functie uitoefende?Minister Vogelaar:Die vraag lijkt mij niet relevant. Ik spreek nu vanuit mijn verantwoordelijkheid
als minister.Ik heb de vraag over de verplichting tot het accepteren van het aanbod
door oudkomers al beantwoord. Er is een aantal oudkomers dat verplicht is
tot inburgering. Voor die personen geldt het voorstel waarop ik zojuist een
toelichting heb gegeven: het geldt alleen voor de oudkomers die onder die
wet vallen.In het Deltaplan Inburgering staat centraal dat er straks meer maatwerk
geleverd zal worden dan op dit moment gebeurt. Wij moeten gezamenlijk tot
een kwaliteitsverbetering komen. Daarbij gaat het erom dat iedereen een passend
aanbod krijgt. Daarom is het intakegesprek cruciaal – de wet voorziet
daarin – waarin vastgesteld wordt welke kennis en vaardigheden iemand
op dit moment heeft en hoe het aanbod daarbij aansluit. In het Deltaplan Inburgering
staat ook dat het niet alleen belangrijk is om te kijken naar de vaardigheden
en de kennis van betrokkene, maar ook naar de positie die hij in de Nederlandse
samenleving wil innemen. Als iemand op de arbeidsmarkt wil functioneren, moet
daar een aanbod voor worden gedaan. Het mag niet voorkomen dat iemand het
aanbod krijgt dat hem opvoedingsondersteuning moet bieden, terwijl hij op
de arbeidsmarkt wil functioneren.In de wet is geregeld dat iemand een bezwaarprocedure kan volgen om duidelijk
te maken dat hij van mening is dat het aanbod niet aansluit op zijn ambities.De voorzitter:Ik zie dat de heer Dibi wil interrumperen. Eentje dan, want hij is deze
ronde al geweest.De heer Dibi (GroenLinks):Dit is volgens mij een nieuwe ronde, namelijk de rechtspositie van de
inburgeraar. Ik vind dat de minister een heel makkelijk antwoord geeft. Wij
hebben al gewezen op gemeenten die allerlei opvoedingsondersteuningscursussen
inkopen, die zij geven aan alle vrouwen die binnen komen. Ik zie wel een extra
verplichting in de wet, maar geen extra versteviging van de positie van de
inburgeraar. Mevrouw Ortega wees er terecht op dat weinig gebruik wordt gemaakt
van de vrijstellingsgronden en allerlei bezwaarprocedures. Hoe gaat de minister
die positie versterken? Als het antwoord onbevredigend is, overweeg ik hierover
een motie in te dienen.Minister Vogelaar:Wat is de positie van de inburgeraar? Er zijn vrijstellingsgronden in
de wet gedefinieerd. U zegt dat daarvan onvoldoende gebruik wordt gemaakt
door gemeenten, maar ik beschik niet over informatie waaruit dat blijkt. Mensen
die al beschikken over een bepaalde taalvaardigheid kunnen in aanmerking komen
voor de verkorte vrijstellingstoets. Gemeenten passen dit toe en mensen kunnen
daarvan gebruik maken. Er is bekeken of dat op een andere manier kan worden
geregeld dan via de procedure van zo'n verkorte vrijstellingstoets. Het is
heel lastig om aan de hand van diploma's die iemand kan overleggen, vast te
stellen of iemand in aanmerking komt voor een vrijstelling. Voor al die mensen
die zeggen over voldoende taalvaardigheid te beschikken, is gekozen voor de
verkorte vrijstellingstoets, waarmee dat kan worden aangetoond. Aangezien
hiermee nog erg weinig ervaring is opgedaan, is het volstrekt voorbarig om
nu de conclusie te trekken dat dat niet zou werken. Dat moeten wij nog evalueren.De heer Dibi (GroenLinks):VluchtelingenWerk wijst hier natuurlijk niet zomaar op. Wilt u niet toezeggen
dat u hierover met de gemeenten, en in ieder geval met de G4 gaat overleggen
en bij ons terugkomt? Misschien kan er een bemiddelaar worden aangesteld.Minister Vogelaar:Ik zeg u toe dat wij aan gemeenten informatie zullen verstrekken over
de mogelijkheden die de wet biedt voor vrijstelling en het afleggen van de
verkorte toets. Verder geeft u aan dat een versterking van de positie van
de inburgeraar nodig is. Daarover wil ik eerst nog informatie inwinnen bij
VluchtelingenWerk Nederland, voordat ik allerlei dingen ga optuigen. Wij willen
immers juist minder regelgeving tot stand brengen, zodat ik op dat punt wat
terughoudend ben. Ik hoop dat u daarvoor enig begrip hebt.Mevrouw Karabulut (SP):Dit is wel ontzettend belangrijk, want tegenover plichten horen rechten.
U zegt niet zomaar allerlei nieuwe regelgeving in het leven te willen roepen,
en dat moeten wij ook niet doen. Maar er komen wel nieuwe verplichtingen bij,
en daartegenover moet een duidelijk afdwingbaar recht staan. De praktijk is
namelijk dat inburgeraars geen kant op kunnen als zij een verkeerd aanbod
krijgen. Er is geen moment van inspraak, noch van overleg. Het eerste is dat
er een intake moet plaatsvinden, waarvan u zegt dat dat is afgedekt. Prima,
wijst u daar gemeenten nog maar eens op. Maar het tweede aspect is de vraag
welke mogelijkheden de inburgeraar heeft als overduidelijk is dat er een verkeerd
aanbod wordt gedaan.Minister Vogelaar:Ik wil toch het beeld bijstellen dat nu ontstaat als zouden gemeenten
eenzijdig vaststellen dat dit het aanbod is en dat de inburgeraar dat maar
moet accepteren. Ik accepteer dat mevrouw Karabulut met een aantal voorbeelden
komt waarin dingen misgaan. Dat laatste is in de praktijk ongetwijfeld het
geval. Een intake is er echter op gericht om echt met de inburgeraar te gaan
kijken wat hij nodig heeft, wat zijn situatie is en wat een passend aanbod
is. Wij moeten ervan uitgaan dat het overgrote deel van de gemeenten dit soort
gesprekken ook met de inburgeraars voert.Mevrouw Karabulut zegt verder dat de inburgeraar helemaal geen rechten
heeft. Dat is dus niet waar. Er is een formele bezwaarprocedure waarin een
inburgeraar kan aangeven dat hij een aanbod heeft gekregen dat absoluut niet
bij hem past. Wij kunnen discussiëren of dat voldoende is, ook in het
licht van deze nieuwe verplichting. Ik heb trouwens net toegezegd dat ik het
gesprek hierover aanga met de uitvoeringspraktijk. Maar mevrouw Karabulut
moet niet het beeld schetsen alsof er geen enkele mogelijkheid is om aan de
noodrem te trekken.Mevrouw Karabulut (SP):In Amsterdam gaat dat dus en masse verkeerd. Dat is een grote stad met
een grote opdracht, met heel veel puinhopen om op te ruimen. Mensen kunnen
daar geen kant op. Ik zuig dit niet uit mijn duim, totaal niet. Daarom vraag
ik de minister wat zij eraan gaat doen. Zij zegt dat zij daarover in gesprek
gaat. Ik zou graag willen weten wat cursisten, inburgeraars concreet kunnen
doen wanneer zij een verkeerd aanbod krijgen.Minister Vogelaar:Ik heb duidelijk aangegeven dat er in Amsterdam op dit moment fundamentelere
uitvoeringsproblemen zijn, die niet zijn op te lossen door meer rechten aan
inburgeraars te geven, maar die op een andere manier moeten worden aangepakt.
Daar is het probleem dat door de zeer complexe uitvoeringsorganisatie de match
tussen inburgeraar en aanbod niet goed is. Wij moeten daar dus iets aan doen.
Er moet voor gezorgd worden dat de uitvoeringsorganisatie daar beter gaat
functioneren. Dat is iets anders dan op grond van bepaalde ervaringen de rechten
van individuele inburgeraars verder te versterken. Ik heb toegezegd het gesprek
met de uitvoeringspraktijk aan te gaan. Amsterdam is hiervoor wat mij betreft
nu niet de maatstaf, want er zijn gewoon andere problemen aan de orde.Mevrouw Van Toorenburg (CDA):Ik ben op werkbezoek geweest bij de Geestelijke gezondheidszorg, afdeling
Traumacentrum te 's-Hertogenbosch, waar met name vluchtelingen die zwaar getraumatiseerd
zijn worden begeleid door psychiaters en psychologen in een team. Het is mij
opgevallen dat men daar weinig gebruikmaakt van de vrijstelling op basis van
ernstige trauma's van vluchtelingen. Nu hebben wij in Nederland het stelsel
waarbij voordat iemand in Nederland als vluchteling wordt erkend, er heel
wat met die persoon gebeurd moet zijn. Zelfs in de gevallen waarin mensen
zeer getraumatiseerd zijn, blijkt het heel moeilijk ook voor hen een vrijstelling
te krijgen. Psychiaters hebben bij mij hierover aan de bel getrokken. Wij
verzoeken de minister om, wanneer zij met VluchtelingenWerk Nederland spreekt,
zich ook te verdiepen in de zo-even door mij geschetste problematiek in het
traumacentrum te 's-Hertogenbosch. De getraumatiseerde mensen die daar verblijven
raken bijna opnieuw getraumatiseerd omdat zij aan iets moeten voldoen, terwijl
de demonen nog niet uit hun hoofd zijn.Minister Vogelaar:Ik heb reeds toegezegd dat ik de vrijstellingsgronden onder de aandacht
van gemeenten zal brengen waar het gaat om mensen die op grond van psychische
of andere gezondheidsproblemen niet in staat zijn om aan hun inburgeringsplicht
te voldoen. Dit hoort daar wat mij betreft bij.Mevrouw Van Toorenburg (CDA):Ik zou het wat meer specifieker willen. Wellicht zeggen de gemeenten wel
ja, maar de organisaties zelf die met deze mensen te maken hebben, kan wat
dat betreft een extra toets gegeven worden.Minister Vogelaar:Inderdaad. Ik zal het niet alleen met de gemeenten maar ook met de partijen
die er op een andere manier bij betrokken zijn, opnemen.Verder heeft mevrouw Van Toorenburg gerefereerd aan een uitspraak van
Europees Commissaris Orban. Ik ken zijn letterlijke uitspraak niet. Zoals
zij die verwoordt, neem ik er in ieder geval met gepaste verrassing en wellicht
zelfs wel met een beetje verbazing kennis van. Bij mijn weten is het in het
kader van het vrije verkeer binnen de EU immers niet passend dat wij specifieke
eisen stellen aan de taalbeheersing van ingezetenen van een van de lidstaten.
Daarop heeft de Kamer op 14 mei van de staatssecretaris van Buitenlandse
Zaken, die verantwoordelijkheid draagt voor meertaligheid, een reactie ontvangen
die in dat verlengde ligt. Ik zeg toe om dit nog eens heel nadrukkelijk te
checken, maar voor zover ik daarover geïnformeerd ben, is dit een andersoortige
invalshoek dan de invalshoek waarover wij het nu hebben. Ik zal dat voor alle
zekerheid nog eens checken en zal de Kamer daarover informeren.Mevrouw Van Toorenburg (CDA):Volgens mij hebben acht Kamerleden van deze heuglijke boodschap mogen
genieten, maar de reactie van de staatssecretaris op de motie-Ormel betrof
vooral het in Europees verband Europees inburgeren. In die motie staat echter
ook: kijk naar de verplichting om Europeanen in die verre landen te laten
inburgeren. Dat stuk is onvoldoende besproken in de notitie. Daarop willen
wij dus graag een nieuw antwoord, gericht op de uitspraak van de heer Orban,
de Commissaris meertaligheid. Volgens mij is dat beslag gemaakt, maar dat
moeten wij even nakijken.Minister Vogelaar:Ik ga dat bekijken en kom daarop terug, maar in eerste instantie is mijn
reactie dat ik mij, gelet op de afspraken over het vrije verkeer van personen,
haast niet kan voorstellen dat daar sprake van is.Mevrouw Karabulut vroeg of ik kan aangeven hoe groot de doelgroep is die
de handhavingsbeschikking verkiest boven meewerken. Wij beschikken niet over
exacte cijfers. Dit wordt ook niet door ons geregistreerd. Ik ben afgegaan
op de verzoeken die ik met name van de G4 heb gekregen. De gemeente Utrecht
stelt bijvoorbeeld in haar brief dat zij bij een paar honderd inburgeraars
met deze problematiek geconfronteerd is. Ik kan dus geen exacte cijfers geven.Mevrouw Karabulut stelde ook een vraag over de noodzaak van extra begeleiding.
Het is belangrijk om op dat punt een onderscheid te maken. De maatschappelijke
begeleiding die specifiek voor asielgerechtigde vluchtelingen is geregeld,
dient vooral om hen te introduceren in de Nederlandse samenleving. Daarnaast
is er de reguliere begeleiding die onderdeel uitmaakt van een inburgeringscursus.
Die geldt voor iedereen. Dat wordt gedaan door de inburgeringsorganisatie
die ingehuurd is om de inburgeringscursus te geven. Soms is de coach vanuit
de gemeente verantwoordelijk voor het begeleiden van het hele proces van inburgering
voor een bepaalde inburgeraar. Daarnaast ben ik voornemens om aan de zojuist
genoemde campagne om het belang van inburgering te onderstrepen, te koppelen
dat wij gaan proberen om voor alle inburgeraars zoveel mogelijk een taalcoach
te werven. Die kan in de begeleiding deels voorzien in datgene waarvoor mevrouw
Karabulut aandacht vraagt. In de hele financiering die gemeenten voor inburgering
hebben gekregen, is het uitgangspunt dat de gemeente in de begeleiding van
de inburgeraar moet voorzien.Mevrouw Karabulut (SP):Deelt de minister mijn mening dat deze groep, die de gemeenten omschrijven
als kwetsbare vrouwen in een geïsoleerde positie die vanuit thuis belemmerd
worden, een stukje begeleiding nodig heeft?Minister Vogelaar:Ja, en in de wet en de regelingen is voorzien dat gemeenten die begeleiding
kunnen bieden.Mevrouw Karabulut (SP):U weet net zo goed als ik dat de gemeentelijke beleidsvrijheid ook op
dit terrein heel groot is en dat zij leidt tot willekeur. De ene gemeente
doet het wel en de andere niet. Juist voor deze groep, voor wie het zo belangrijk
is dat de omliggende problemen opgelost worden om überhaupt een geslaagd
inburgeringstraject af te leggen, moet die begeleiding toch standaard geleverd
worden? Dat is toch een voorwaarde om het hele inburgeringstraject te doen
slagen?Minister Vogelaar:Ik ben dat met u eens, maar in deze wet is als uitgangspunt geformuleerd
dat niet alles op landelijk niveau wordt geregeld. Wij maken prestatieafspraken.
De manier waarop daaraan wordt vormgegeven, is echter de verantwoordelijkheid
van gemeenten. Het is niet goed om nu ineens een andere benadering kiezen
en op allerlei punten gemeenten voorschriften te geven. Ik ga ervan uit dat
zij competent en verantwoordelijk genoeg zijn om zelf in te zien wat nodig
is voor de adequate begeleiding van de betreffende mensen.De voorzitter:Laatste opmerking, mevrouw Karabulut.Mevrouw Karabulut (SP):De minister moet de zaken niet omdraaien. Er is behoefte aan verplichte
aanvaarding voor bepaalde groepen vanwege de sociaal-maatschappelijke positie
waarin zij verkeren. Zij maakt dit mogelijk. Daarbij hoort echter een stukje
extra begeleiding. De minister heeft de verantwoordelijkheid om een inburgeringstraject
te laten slagen door dit te regelen. Er zijn gemeenten die het doen, maar
er zijn ook gemeenten die het niet doen. Ik ken de voorbeelden.Minister Vogelaar:Daarover verschillen wij dan van opvatting.Mevrouw Karabulut (SP):Ik wil dat u inhoudelijk reageert. Dit is wel een erg belangrijk punt.
Ik noem bijvoorbeeld een vrouw die belemmerd wordt door haar echtgenoot. Zij
wordt straks verplicht gesteld. Niets garandeert ons dat zij die verplichting
aangaat. Bovendien wordt er niets gedaan aan het achterliggende probleem.
Dat moet toch ook opgelost worden?Minister Vogelaar:U veronderstelt dat er niets aan gedaan wordt. Ik herhaal dat ik ervan
uitga dat gemeenten competent genoeg zijn om zelf het belang van een stukje
begeleiding in te zien.Mevrouw Karabulut (SP):En de gemeenten die dat niet doen? Wat doet u daar dan mee? Niets dus,
helemaal niets!Minister Vogelaar:Ik schets even precies hoe de verhoudingen liggen. De gemeenten waarmee
ik contacten onderhoud en waaraan ik ondersteuning geef, spreek ik erop aan.
Ik ga ervan uit dat er ook een lokale democratie is die als blijkt dat gemeenten
tekortschieten, die verantwoordelijkheid nemen. In het wetsvoorstel is een
bewuste keuze gemaakt over waar de verantwoordelijkheden liggen. Het is niet
goed om in detail voor te schrijven hoe gemeenten de inburgering moeten regelen.Mevrouw Karabulut (SP):Ik maak bezwaar hiertegen.De voorzitter:U kunt wel bezwaar maken, maar u bent vijf keer aan de beurt geweest.Mevrouw Karabulut (SP):Het is een voorwaarde erbij leveren, zodat iets überhaupt mogelijk
wordt.De voorzitter:Nee, mevrouw. Dit was de vijfde keer. Het woord is nu gewoon aan de minister.Minister Vogelaar:Het lijkt mij dat vijf keer voldoende is. Ik laat het dus hierbij.Voorzitter. Mevrouw Ortega heeft een interessante casus voorgelegd. Zij
geeft een citaat van een Amerikaan die haar een brief heeft geschreven. Het
klopt dat mensen van Amerikaanse origine die zich voor onbepaalde tijd in
Nederland willen vestigen, moeten voldoen aan de vereisten van de Wet inburgering.
Dat betekent dat zij moeten aantonen dat zij beschikken over de vereiste taalvaardigheid.
In dat geval kunnen zij gebruikmaken van de vrijstellingstoets waarin is voorzien
in het wetsvoorstel. Als mevrouw Ortega signaleert dat gemeenten daarvan onvoldoende
op de hoogte zijn, zal ik dat nog eens nadrukkelijk onder hun aandacht brengen.
Blijft onverkort dat wij met gelijke maten moeten meten en dat dus ook voor
deze mensen vastgesteld moet worden of zij voldoen aan de vereisten van de
Wet inburgering.Mevrouw Ortega-Martijn heeft ook gevraagd naar het advies van de Raad
van State over de nota van wijziging. Dit is inderdaad nog niet naar de Kamer
gestuurd. De regering heeft het wel ontvangen. De Kamer zal dit alsnog zeer
spoedig, morgenochtend, krijgen zodat zij daarvan kennis kan nemen.Mevrouw Ortega-Martijn (ChristenUnie):Ik dacht dat de minister nog verder zou ingaan op de korte vrijstellingstoets.
Daarover had ik namelijk nog meer vragen gesteld. Zo heb ik gevraagd of de
minister weet in hoeverre inburgeraars actief worden gewezen op deze toets.
Daarnaast heb ik betoogd dat deze toets mensen raakt in hun persoonlijke levenssfeer.
Ik ben het met de minister eens dat wij niet overal uitzonderingen op moeten
maken. Wij kunnen wel proberen om met elkaar een oplossing te bedenken. Heeft
de minister daarop een antwoord? Anders kan ik wel iets verzinnen.Minister Vogelaar:Ik heb al aangegeven dat ik niet weet of gemeenten actief informeren.
Ik heb gezegd dat ik het belangrijk vindt dat zij dit wel doen waar dit relevant
is en dat ik het onder hun aandacht zal brengen. Verder is het inderdaad een
inbreuk op de persoonlijke levenssfeer als wij met zijn allen vaststellen
dat wij inburgering in dit land belangrijk vinden en als wij dit van mensen
vereisen. Daarmee treden wij op een bepaalde manier in de persoonlijke levenssfeer.
Dat doen wij bij allerlei mensen die onder deze wet vallen, dus ook bij de
man uit het voorbeeld van mevrouw Ortega.Mevrouw Ortega-Martijn (ChristenUnie):Het gaat mij niet zozeer om het voorbeeld. Voor die korte vrijstellingstoets
moet je € 81 betalen. Het zou een leuke geste zijn om mensen die
daarvoor cum laude slagen, het geld terug te geven.Minister Vogelaar:Dat lijkt mij niet voor de hand liggend. Het hele systeem is erop gebaseerd
dat het kostendekkend is. Wij vragen ook een eigen bijdrage van € 270
aan mensen voor de verplichte inburgeringscursus. Ik zie niet in waarom wij
deze mensen geen € 81 zouden vragen voor de vrijstellingstoets.Mevrouw Ortega-Martijn (ChristenUnie):Ik ben het met de minister eens dat het doel de middelen heiligt, maar
daar gaat het niet om. Deze mensen zijn zelf ingeburgerd. Wij moeten laten
zien dat wij het waarderen dat mensen zelf hebben geïnvesteerd in hun
inburgering.Minister Vogelaar:Dat doen wij door hen te ontslaan van de verplichting om een inburgeringscursus
te volgen en hen gebruik te laten maken van die verkorte toets. Daaraan zitten
deze kosten. In die zin houden wij rekening met de persoonlijke omstandigheden,
zoals mevrouw Ortega vraagt.De heer Dijsselbloem (PvdA):Volgens mij is het wel mogelijk om snel boven tafel te halen hoeveel mensen
tot nu toe gebruik hebben gemaakt van die verkorte toets. Dat is centraal
geregeld, dus het kan bij wijze van spreken met een druk op de knop worden
achterhaald. Dit kan een eerste inzicht geven in de vraag in hoeverre er bekendheid
is gegeven aan deze wettelijke mogelijkheid en hoeveel ervan gebruik is gemaakt.Minister Vogelaar:Dat moet inderdaad voorhanden zijn. Ik beschik nu niet over die gegevens,
maar die kunnen wij boven water halen. Dit geeft mij bovendien informatie
die ik kan betrekken bij het gesprek met de gemeenten.De heer Dijsselbloem heeft gevraagd of het direct handhaven is gekoppeld
aan de verplichtende mogelijkheid die gemeenten bieden. Ik heb uitgelegd dat
de handhaving nu pas na drieënhalf jaar actief kan worden. Met het vierde
voorstel voor wetswijziging bieden wij gemeenten de mogelijkheid om die handhaving
naar voren te halen en er onmiddellijk mee te beginnen. Dat is inderdaad het
effect van wat wij met dit voorstel proberen te regelen.U vroeg ook nog wat er gebeurt als het niet lukt om het mbo-diploma te
halen. Volgens mij blijft staan dat iemand het inburgeringsexamen moet halen.
Het mbo-niveau is daarvoor vervangend. Maar als je het mbo-diploma niet haalt,
blijft staan dat je het inburgeringsexamen moet halen. In dat geval moet iemand
alsnog een inburgeringscursus gaan volgen.Ik denk dat ik op uw vragen over de maatschappelijke begeleiding en de
begeleiding anderszins al in relatie tot de vragen van mevrouw Karabulut ben
ingegaan. U had ook nog een vraag over de mogelijkheid voor mensen om eerst
zij hun inburgeringsprogramma zelf te regelen. De aanpak die ons voor ogen
staat, is dat wij willen bevorderen dat gemeenten in hun gemeentelijke verordening
opnemen dat er voor inburgeraars een mogelijkheid is om een eigen rugzakje
te gebruiken, een voorstel dat zij zelf kunnen doen om hun inburgeringstraject
te regelen. Als gemeenten die mogelijkheid aan inburgeraars willen bieden,
moeten zij die mogelijkheid in hun gemeentelijke verordening opnemen. Ik heb
aangegeven dat ik nadrukkelijk wil stimuleren dat gemeenten dat ook doen,
omdat ik denk dat dit voor bepaalde inburgeraars, zeker voor hoger opgeleiden,
een zeer begaanbare route is. Dat kan ook betekenen dat iemand zelf naar de
gemeente gaat en voorstelt om op te gaan voor het staatsexamen Nederlandse
taal, omdat diegene denkt dat dit voor hem of haar de meest adequate oplossing
is om aan een inburgeringsexamen te voldoen.De heer Kamp (VVD):Voorzitter. Ik dank de minister voor haar reactie. Het is duidelijk dat
zij ernaar streeft om de wet beter werkbaar en beter uitvoerbaar te maken.
Dat streven heeft de VVD-fractie ook, dus wij kunnen instemmen met haar beantwoording.Er is bij ons op één punt nog een misverstand blijven bestaan.
Ik wil dat even aan de minister voorleggen om te bezien of wij tot hetzelfde
begrip kunnen komen wat betreft het nieuwe artikel 19a. Dit artikel houdt
volgens ons in dat de gemeenteraad in de vorm van een verordening gaat regelen
dat het college van burgemeester en wethouders niet meer de mogelijkheid heeft
om zich tot inburgeringsplichtigen te richten in de vorm van een aanbod dat
aanvaard of geweigerd kan worden, maar dat het college alleen nog de mogelijkheid
heeft om zich tot een inburgeringsplichtige te richten in de vorm van een
verplichting. Dat staat volgens ons in het nieuwe artikel 19a. De mogelijkheid
tot het aanbod vervalt helemaal als de gemeenteraad hiervoor kiest. Het gaat
dan nog uitsluitend om een verplichting. Iedere benadering van een inburgeringsplichtige
door het college van burgemeester en wethouders vindt plaats in de vorm van
een verplichting. Als de minister stelt dat nog wat maatwerk in de uitvoering
kan worden geleverd, bijvoorbeeld als iemand zes maanden in verwachting is,
is dat goed. Er mag echter niet het misverstand bestaan dat ook nog de mogelijkheid
blijft bestaan voor het college van burgemeester en wethouders om toch nog
een aanbod te doen zonder dat dit een verplichting met zich meebrengt.Deze debatten worden door belangstellende burgers gevolgd. Een van die
belangstellende burgers heeft mij tijdens dit debat een sms gestuurd waarin
stond: "U zei dat Van Agt sprak over een positieve grondhouding. Dat
is fout, mijnheer Kamp, dat was niet van Agt, maar Lubbers. Wilt u dat even
rechtzetten?" Bij dezen.De heer Fritsma (PVV):Voorzitter. Ik dank de minister voor de gegeven antwoorden. Los van de
wens van de PVV om de inburgeringseisen aan migranten te stellen vóór
de komst naar Nederland, bevat de huidige Wet inburgering, inclusief de beoogde
wijzigingen, voor de PVV nog een aantal pijnpunten. Het belangrijkste is het
ontbreken van verblijfsrechtelijke sancties die opgelegd kunnen worden als
sprake is van onwil om in te burgeren bij mensen die wel de plicht hebben
om in te burgeren. Daarom dien ik de volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat in alle redelijkheid verwacht mag worden dat immigranten
een gezonde inzet hebben om in de Nederlandse samenleving in te burgeren;overwegende dat de Nederlandse samenleving niet is gebaat bij de komst
van immigranten die hier niet willen inburgeren; constaterende dat niet is voorzien in doeltreffende verblijfsrechtelijke
sancties wanneer geen inzet wordt getoond om in te burgeren;verzoekt de regering, het wetsvoorstel bij nota van wijziging in die zin
te wijzigen dat daarin de bepaling wordt opgenomen dat iedere inburgeringsplichtige
zijn of haar verblijfsvergunning verliest wanneer de inburgeringscursus verwijtbaar
niet wordt gestart of niet wordt afgemaakt,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Fritsma. Naar mij blijkt, wordt
de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 9(31318).De heer Kamp (VVD):Hoe stelt de heer Fritsma zich dit voor indien een verdragsvluchteling
naar Nederland komt en een verblijfsvergunning krijgt? Hoe kun je in het geval
van een verdragsvluchteling de verblijfsvergunning laten vervallen?De heer Fritsma (PVV):Die vraag is mijns inziens niet relevant. Als je een echte vluchteling
bent, doe je er natuurlijk alles aan om je status te behouden en is het geen
enkel probleem om aan de inburgeringsplicht te voldoen.De heer Kamp (VVD):Dat ben ik geheel met de heer Fritsma eens. De heer Fritsma zegt dat het
geen probleem is, en iedereen zegt dat met hem; toch kan het zo zijn dat iemand
het niet doet. De heer Fritsma zei zonet dat naar zijn mening in alle gevallen
automatisch de verblijfsvergunning moet vervallen. Hoe kun je in dit geval
de verblijfsvergunning laten vervallen? Dat kan technisch toch helemaal niet?De heer Fritsma (PVV):Dat kan technisch wel. Een asielvergunning kan ook onder de huidige wet
en regels op bepaalde gronden worden ingetrokken. Die intrekkingsgronden worden
in mijn voorstel uitgebreid met de grond dat iemand verwijtbaar niet inburgert.
In dat geval raakt hij de vergunning kwijt. Ik geef toe dat het complex is.
Er zal dan een uitzetprocedure worden gestart. Als blijkt dat uitzetting onmogelijk
is, bijvoorbeeld op grond van artikel 3 EVRM, dan heeft zo iemand tegelijkertijd
geen verblijfsrecht meer. Die persoon raakt dan tussen wal en schip. Zulke
situaties zien wij nu soms ook. De consequentie is dat in ieder geval geen
beroep meer kan worden gedaan op bijvoorbeeld sociale voorzieningen.De heer Dibi (GroenLinks):Voorzitter. Ik zal heel kort zijn. Ik dank de minister voor haar beantwoording.
Ik bedank haar ook voor de toezegging dat zij de vrijstellingsgronden nog
eens flink onder de aandacht van de gemeenten zal brengen en dat zij zal bekijken
of de rechtspositie van de inburgeraars wel voldoende gewaarborgd is. Ook
ik ben van mening dat in een rechtsstaat tegenover extra verplichtingen ook
extra rechten staan. Ik hoop dat de minister hier serieus naar zal kijken. Ik moet mij nu meteen verontschuldigen, voorzitter.Mevrouw Van Toorenburg (CDA):Voorzitter. Ook wij danken de minister voor de heldere beantwoording.
Wij hebben stevig gediscussieerd om ervoor te zorgen dat iedereen goed weet
waartoe wij uiteindelijk komen met deze wet.Over de wijzigingen die al zijn ingegaan, hebben wij genoeg gesproken,
ook in verband met het mbo. Blijft staan de laatste wijziging. Wij zijn zeer
gelukkig dat wij zijn ingegaan op het verzoek van de gemeenten om serieus
te kijken naar de mogelijkheid om dit bij motie aan de orde te stellen. Daarop
is deze nota van wijziging gevolgd. De toelichting is helder geweest. Maatwerk
en bezwaar zijn aan de orde geweest. De minister heeft toegezegd om te kijken
naar de vrijstellingsgronden. Wij danken haar daarvoor. Wij zullen ook diep
graven naar de toelichting die de heer Orban ons heeft gegeven. Wij waren
daarmee namelijk zo in onze nopjes dat wij deze niet meer loslaten.Ik heb nog een heel kleine vraag. De minister is niet ingegaan op ons
verzoek. Wij komen toch iedere keer weer terug op de inburgering van opvoeders.
Gaan wij dit redden voor de zomer? De minister zei tussen neus en lippen door,
maar het was een heel belangrijke opmerking, dat zij op een soort tournee
zal gaan om ervoor te zorgen dat mensen het belang van de inburgering ook
voor zichzelf zien. Zij zei het in een tussenzinnetje, maar misschien kan
zij daaraan nog even een paar woorden wijden. Wij zijn daarin namelijk zeer
geïnteresseerd.Mevrouw Karabulut (SP):Voorzitter. Ik heb drie korte opmerkingen. Ik wacht de informatie van
de minister over de rechtspositie maar af. Ik vond de beantwoording niet helemaal
bevredigend, maar goed, zij gaat bekijken hoe het staat met de vrijstellingsgronden
en de rechtspositie an sich.Het maatwerk, de intake en het onderzoek zijn volgens de minister al standaard
onderdeel. Daarvan ga ik even uit. Ik zou de minister willen vragen om de
gemeenten daarop te wijzen.Ik heb al aangegeven dat de kwetsbare groep die nu voor verplichte aanvaarding
in aanmerking komt of waarvoor de minister in elk geval die mogelijkheid creëert
voor gemeenten, een stukje extra maatschappelijke begeleiding hoort te krijgen.
Wij hebben het over kwetsbare vrouwen in een maatschappelijk geïsoleerde
positie, met allerlei problemen daaromheen. Ik vind het echt onbegrijpelijk
dat de minister niet inziet dat naast de verplichting er ook een extra stukje
inspanning voor nodig is om überhaupt een stap vooruit te kunnen zetten
in de inburgering. Daarom dien ik de volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat voor asielgerechtigde inburgeringsplichtigen maatschappelijke
begeleiding onderdeel uitmaakt van de inburgeringsvoorziening;overwegende dat maatschappelijke begeleiding ook van groot belang kan
zijn voor andere inburgeringsplichtigen om zich snel een plek te verschaffen
in de Nederlandse samenleving;verzoekt de regering, het wetsvoorstel bij nota van wijziging in die zin
te wijzigen dat ook voor diegenen voor wie het volgen van een inburgeringsvoorziening
of een taalkennisvoorziening door de gemeente verplicht is gesteld, de maatschappelijke
begeleiding onderdeel uitmaakt van die voorziening,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Karabulut. Naar mij blijkt, wordt
de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 10(31318).Heb ik het goed begrepen dat u uw amendement intrekt?Mevrouw Karabulut (SP):Dat zal ik nog doorgeven, maar ik moet het eerst even checken.De voorzitter:Dat horen wij nog graag van u.Mevrouw Ortega-Martijn (ChristenUnie):Voorzitter. Ik wil de minister bedanken voor de beantwoording van de vragen.
Ik blijf toch zitten met artikel 19a. De wijze waarop het op dit moment is
genoteerd in de wijziging wekt de indruk dat er per gemeente straks één
regime zal gelden: of alles wordt aangeboden, of alles wordt vastgesteld.
Ik zou graag nog eens van de minister willen horen wat precies de bedoeling
is. In de beantwoording kreeg ik namelijk het gevoel dat er alleen maar vastgesteld
kan worden per groep. Kan de minister hier nog eens extra op terugkomen?Daarnaast is er een vraag van mij blijven liggen over de vrijstellingsmogelijkheid.
Dan gaat het weer over diezelfde verordening. Ik had gevraagd naar de gevolgen
van de voorgestelde wijziging voor de vrijstellingsmogelijkheid. In artikel
2.7.3, sub c, van het Besluit inburgering staat immers dat een aanvraag voor
een vrijstelling op basis van de vrijstellingstoets niet kan worden gedaan
als er een inburgeringsvoorziening is vastgesteld. Op die vraag wil ik graag
nog een reactie van de minister. Met andere woorden: als binnen een gemeente
een inburgeringsvoorziening is vastgesteld, zou iemand niet meer een beroep
kunnen doen op de vrijstellingstoets.De voorzitter:Daarmee zijn wij gekomen aan het einde van de tweede termijn van de Kamer.
Ik constateer dat minister Vogelaar direct wil reageren en geef haar het woord.Minister Vogelaar:Voorzitter. Het is mijn ambtenaren inmiddels gelukt de informatie te achterhalen
over de verkorte vrijstellingstoets en het aantal keren waarop deze
is afgenomen. In de periode van 1 januari 2007 tot april 2008 is 2800
keer deelgenomen aan een verkorte vrijstellingstoets. 760 personen hebben
die toets succesvol afgelegd. Hieruit blijkt wel dat veel mensen hun beheersing
van de Nederlandse taal blijkbaar optimistischer inschatten dan gerechtvaardigd
wordt door de cijfers.De heer Kamp heeft gelijk met zijn interpretatie van artikel 19a. Het
is inderdaad een verplichting. Als de gemeente voor de verplichting kiest,
dan geldt deze. In de uitvoeringsbesluiten wil ik regelen dat daarbinnen maatwerk
geleverd kan worden, als er geconstateerd wordt dat het niet verstandig is
om op een bepaald moment iemand daadwerkelijk een verplichting op te leggen.
Dat is dan een afweging die in een individueel geval gemaakt wordt.De heer Kamp (VVD):Wij zijn het nu eens en met de uitleg over het maatwerk van de minister
ben ik het ook eens.Mevrouw Karabulut (SP):Dan moet ik constateren dat ik het totaal verkeerd heb begrepen. Ik vroeg
de minister eerder of het een kwestie is van of het één of het
ander. De minister zei toen dat dit niet het geval was. Nu begrijp ik dat
op het moment dat een gemeente kiest voor verplichte aanvaarding, het dan
ook voor alle inburgeringsplichtigen geldt.Minister Vogelaar:Ja, dat klopt.Mevrouw Karabulut (SP):Daartegenover staat dus geen duidelijk recht. Wederom, voor het verslag,
maak ik hier groot bezwaar tegen.Minister Vogelaar:Goed.Mijn volgende punt betreft de motie van de heer Fritsma. Het is duidelijk
dat datgene wat hij voorstelt echt in strijd is met de internationale verdragen
die wij hebben en dat het onwenselijk is om zo'n voorstel in te dienen. Hij
kan dan zeggen dat die internationale verdragen maar aangepast moeten worden,
maar het lijkt mij helder dat het kabinet niet voornemens is dat te doen.
Het beeld dat hij neerzet, alsof er nu geen verblijfsrechtelijke consequenties
in de wet zouden zitten, is niet juist. Die zitten er wel in. Mensen die hun
inburgeringsexamen of een vervangende voorziening niet halen, komen namelijk
niet in aanmerking voor een verblijfsvergunning van onbepaalde tijd.De heer Fritsma (PVV):Dat klopt, dat heb ik in mijn inbreng in eerste termijn ook al gezegd.
Het punt is dat een afhankelijke verblijfsvergunning wel kan worden behouden.
Dat is juist het probleem. Wat is er mis mee om de afhankelijke verblijfsvergunning
van een vreemdeling die absoluut geen gezonde wil aan de dag legt om in te
burgeren, in te trekken? De minister zegt dat het onwenselijk is. Ik wil weten
waarom dat zo zou zijn. Stel, er komt iemand naar Nederland. Hij is hier nog
maar net en verdomd het om in te burgeren. Die persoon mag hier dan vervolgens
gewoon blijven! Dat is toch onwenselijk?Minister Vogelaar:Ik heb de heer Fritsma al gezegd dat het in strijd is met de internationale
verdragen die er in dit land zijn. Uit het interruptiedebat dat hij zojuist
met de heer Kamp voerde, is helder wat de consequenties zouden zijn als het
wel zou worden doorgevoerd en in wat voor situatie de betrokkenen terecht
zouden komen. Ik denk dat het meer problemen in de samenleving met zich mee
gaat brengen dan dat het werkelijk zou leiden tot een oplossing. Tegen die
achtergrond vind ik het geen wenselijke ontwikkeling.De heer Fritsma (PVV):Ik geef toe dat het complex kan zijn bij mensen met een asielstatus. Wij
hebben het er vanmiddag echter ook al over gehad dat er veel meer gezinsmigranten
binnenkomen dan asielzoekers. Wat is er dus op tegen om het, bijvoorbeeld
in de visie van de minister, alleen voor gezinsmigranten te laten gelden,
mocht het bij asielzoekers echt te complex worden?Minister Vogelaar:Ik heb al aangegeven waarom ik het onwenselijk vind, ook vanwege de maatschappelijke
effecten. Dat geldt voor beide categorieën.De heer Fritsma (PVV):Welke effecten precies? De Nederlandse samenleving is er toch bij gebaat
om ervoor te zorgen dat mensen die absoluut niet willen inburgeren, buiten
de deur worden gehouden?Minister Vogelaar:Ik herinner aan hetgeen wij gewisseld hebben. Wij doen er alles om mensen
te laten inburgeren. Daarom bespreken wij nu ook een aantal wijzigingen. Op
die inburgering zijn alle inspanningen gericht. De huidige wetgeving verbindt
reeds verblijfsrechtelijke consequenties aan het niet voldoen aan de verplichtingen.
Het kabinet wil echter niet zover gaan dat mensen die daaraan niet voldoen
Nederland uitgezet worden of in een situatie komen die net is beschreven.
Dat is de situatie die met zich meebrengt dat deze mensen op een diffuse manier
in de Nederlandse samenleving verblijven en daarin dan functioneren met alle
negatieve maatschappelijke consequenties van dien.Mevrouw Van Toorenburg heeft nog gesproken over de inburgering van opvoeders.
Ik ben inderdaad vergeten om op haar vraag daarover te reageren. Voor de zomer
krijgt de Kamer hierover een notitie. Ik sprak al even over de campagne die
wij voorbereiden. Ik wil niet te veel in details treden, maar ik wijs er slechts
dat wij in de loop van juni daarmee zullen starten. Die campagne wordt niet
zozeer een persoonlijke tournee van mij, maar een campagne waarmee wij de
mensen willen bereiken, maar mevrouw Van Toorenburg zal van de opzet van die
campagne ongetwijfeld kennisnemen.Mevrouw Karabulut sprak nog over de intake. Ik ben daarover helder geweest.
In de wet is geregeld dat die moet plaatsvinden. Naar mijn idee is die er
ook overal. Ik ken geen enkele gemeente die die niet heeft; zij heeft er belang
bij dat die er wel is.Mevrouw Karabulut vraagt met haar motie een zodanige wijziging aan te
brengen dat ook voor diegenen voor wie het volgen van een inburgeringsvoorziening
verplicht is gesteld de maatschappelijke begeleiding onderdeel uitmaakt van
die voorziening. Zij beperkt de groep dus tot de groep waarvoor de inburgeringsvoorziening
verplicht is. Ik wijs er echter op dat de maatschappelijke begeleiding bedoeld
is om de mensen te helpen die onvoldoende wegwijs in de Nederlandse samenleving
zijn. Ook op grond van de oude wetgeving was die begeleiding gekoppeld aan
de situatie van vluchtelingen. Die mensen krijgen maatschappelijke begeleiding.
Dat is ook met deze wet zo geregeld. Daarnaast is aan de orde dat mensen adequate
begeleiding moeten krijgen, begeleiding die gepaard gaat met het volgen van
een inburgeringscursus. Ik heb aangegeven dat de regelgeving in het bieden
van die begeleiding voorziet. Ook met de financiering is met de begeleiding
rekening gehouden. Ik heb er in ieder geval geen behoefte aan om deze begeleiding
landelijk te regelen. Dat behoort tot de competentie van de gemeenten. Zij
moeten hieraan op een goede manier invulling geven. Ik wil de verplichte inburgering
dus niet per se vergezeld laten gaan van maatschappelijke begeleiding.Mevrouw Karabulut (SP):Hoe die maatschappelijke begeleiding er precies moet uitzien, zeggen wij
niet. Het gaat ons erom dat er extra begeleiding wordt gegeven, juist vanwege
de kwetsbaarheid van deze groep en vanwege de problemen waarmee deze groep
te maken heeft. U was het met ons eens dat die begeleiding gegeven werd. Vervolgens
vraag ik om dit bij wet te regelen, maar dan geeft u niet thuis. Ik trek de
conclusie dat als je die begeleiding niet regelt, de inburgering mislukt.
Dat moet u toch ook niet willen.Minister Vogelaar:Ik meen dat wij voldoende gewisseld hebben dat wij daar verschillend over
denken. Wij verschillen niet van opvatting over het belang van goede begeleiding.
Alleen, ik ga dit niet op centraal niveau regelen. Op dit punt hebben de gemeenten
een competentie en een verantwoordelijkheid. De financiering hiervoor is ook
geregeld.Mevrouw Karabulut (SP):Ik concludeer dat de minister een verplichting instelt voor het oplossen
van een probleem, maar dat zij de noodzakelijke randvoorwaarde niet wil aangeven.
Zij vindt dat die per gemeente mag verschillen. Zij laat de keus aan de gemeenten.
Ik vind dat onbegrijpelijk, evenals ik het onbegrijpelijk vind dat zij ons
aan het begin van het verhaal een heel andere voorstelling van zaken heeft
gegeven. Toen zei zij dat het en-en was. Als de gemeente daarvoor kiest, geldt
de verplichting voor iedereen. Dan hoort daar begeleiding bij, omdat het hier
om een kwetsbare groep gaat. Ik zou willen dat de minister hiervoor dan ook
een regeling treft. Helaas doet zij dat niet.Minister Vogelaar:Ik meen dat wij dit punt voldoende gewisseld hebben. Ik wil alleen nog
zeggen dat uw constatering dat ik een verplichting opleg, niet juist is. Ik
bied de gemeenten de mogelijkheid om zelf de beslissing te nemen of zij een
verplichting willen opleggen. Naar mijn idee is dat toch wezenlijk iets anders.De heer Kamp (VVD):Voorzitter. Op het gevaar af dat ik als wijsneus zal worden aangemerkt,
wil ik in de richting van mevrouw Karabulut het volgende opmerken. Als een
gemeenteraad kiest voor artikel 19a, dan is het niet zo dat per definitie
voor iedereen die verplichting geldt. De gemeenteraad mag bepaalde groepen
uitzonderen, maar voor de mensen die tot de overige groepen behoren, geldt
dat zij de verplichting hebben om een aanbod aan te nemen.Mevrouw Karabulut (SP):Juist. En die groepen worden geselecteerd op basis van hun sociaaleconomische
en maatschappelijke positie. Daar liggen problemen aan ten grondslag en daar
hoort een stukje extra begeleiding bij om überhaupt de inburgering te
doen slagen.De voorzitter:Ik zie de heer Kamp nu aanstalten maken om te reageren, maar ik stel voor
nu geen onderlinge discussies meer te voeren. Ik wil nu echt afronden, gelet
op de klok.Minister Vogelaar:Voorzitter. Mij rest nog de vraag van mevrouw Ortega-Martijn over de verkorte
toets. Als men een keer een aanbod heeft gehad, dan kan men niet meer alsnog
voor de verkorte toets in aanmerking komen; dat klopt. Maar de hele procedure
is erop gericht dat tijdens de intake wordt vastgesteld of iemand voor een
verkorte toets in aanmerking wil komen; dat is natuurlijk de eerste stap die
je met elkaar zet. Dus in die zin is er volgens mij geen sprake van strijdigheid.
Iemand wordt opgeroepen, krijgt een intakegesprek en in dat gesprek komen
de volgende vragen aan de orde. Is het nodig dat u een inburgeringsexamen
gaat volgen? Maakt u gebruik van de verkorte toets? Denkt u dat u in aanmerking
komt voor een vrijstellingsgrond? Als daar de beslissingen over genomen zijn
en als is vastgesteld dat de betrokkene een inburgeringstraject moet gaan
volgen, dan is aan de orde dat er dan ook via dit voorstel een aanbod gedaan
kan worden. Dus naar mijn idee past dit perfect binnen de regelgeving zoals
die nu is vastgesteld.Ik ben gekomen aan het slot van mijn beantwoording. Het is inderdaad goed
om even te memoreren dat ik heb toegezegd dat ik de vrijstellingsgronden en
het belang van de verkorte toets nog een keer expliciet onder de aandacht
van de gemeenten zal brengen en dat ik er het gesprek over zal aangaan of
de rechtspositie van de inburgeraars voldoende geregeld is.De voorzitter:Voorts zult u ons morgen nog een advies van de Raad van State toesturen.Minister Vogelaar:Misschien is dat vanavond al gekomen. Ik weet het niet.De algemene beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik denk dat wij daarmee het debat over de wijziging van de Wet inburgering
kunnen afsluiten. Het wetsvoorstel zal volgende week dinsdag in stemming worden
gebracht. Wij krijgen voordien van mevrouw Karabulut nog te horen of zij haar
amendement al of niet handhaaft.Ik dank de minister en sluit de vergadering.Sluiting 22.57 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20072008-6092-6112.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl