Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte in verband met de uitbreiding met onderwijs als bedoeld in de Wet op het primair onderwijs en de Wet op het voortgezet onderwijs en met wonen (30859)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-04 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2007-2008, pag. 7783-7802

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

16-09-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

nr. 107, pagina 7783-7802

03-09-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 30859Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Noot: bijlage 1Pagina 7892-7892
De behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op de bedrijfsorganisatie in verband met verdere modernisering van het stelsel van de publiekrechtelijke bedrijfsorganisatie (31419)Pagina 7805-7825
Presentie en opening (woensdag 3 september 2008)Pagina 7783-7783
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte in verband met de uitbreiding met onderwijs als bedoeld in de Wet op het primair onderwijs en de Wet op het voortgezet onderwijs en met wonen (30859)Pagina 7783-7802
Beëdiging van een aantal nieuwe ledenPagina 7802-7803
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (woensdag 3 september 2008)Pagina 7887-7891
Regeling van werkzaamheden (3 september 2008)Pagina 7803-7805
De behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van enige belastingwetten (Belastingheffing excessieve beloningsbestanddelen) (31459)Pagina 7825-7887

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 101 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging
van de Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte
in verband met de uitbreiding met onderwijs als bedoeld in de Wet op het primair
onderwijs en de Wet op het voortgezet onderwijs en met wonen (30859).De voorzitter:Ik heet de drie bewindslieden hartelijk welkom, voor een echt debat zo
na de zomer.De algemene beraadslaging wordt geopend.Mevrouw Kraneveldt-van der Veen (PvdA):Mevrouw de voorzitter. Zoals u zojuist al zei, mevrouw Van Dijken is afwezig,
wegens familieomstandigheden, en ik neem het vandaag van haar over. Het is
dus niet voor altijd, maar eenmalig. De bewindslieden vroegen al of dit nieuw
was, maar het is voor even nieuw.De voorzitter:Ik wens u heel veel succes.Mevrouw Kraneveldt-van der Veen (PvdA):Dank u wel, maar het gaat vast wel lukken vandaag.Vandaag behandelen wij wetgeving waarvan wij eigenlijk zouden willen dat
er formeel nooit een beroep op hoeft te worden gedaan, namelijk gelijke behandeling
bij wonen en gelijke behandeling in het basis- en voortgezet onderwijs voor
gehandicapten en chronisch zieken. Wij zouden dat willen omdat het een vanzelfsprekendheid
zou moeten zijn dat de makelaar de ruimte biedt aan een gehandicapte om zich
te informeren over mogelijkheden tot woningaanpassing, omdat het vanzelfsprekend
zou moeten zijn dat scholen zich maximaal inzetten om goed en passend onderwijs
te bieden aan gehandicapte kinderen en omdat het een vanzelfsprekendheid zou
moeten zijn dat discriminatie van gehandicapten en chronisch zieken niet voorkomt.De fractie van de Partij van de Arbeid moet constateren dat deze vanzelfsprekendheden
nog geen werkelijkheid zijn. Vandaar dat onze voormalige collega José
Smits met de heer Rouvoet, nu minister voor Jeugd en Gezin, en mevrouw Azough
in de vorige kabinetsperiode een initiatiefwetsvoorstel heeft ingediend voor
gelijke behandeling van gehandicapte kinderen in het basis- en voortgezet
onderwijs. In het onderhavige wetsvoorstel is het initiatiefwetsvoorstel
geïntegreerd. Dat vinden wij reden voor een feestje. Een bescheiden feestje,
want mooie woorden op papier moeten natuurlijk wel gevolgd worden door de
goede dingen in de praktijk, zodat echt gelijke behandeling steeds meer een
feit wordt. Maar desondanks een feestje en dus stemt de PvdA-fractie graag
van harte voor dit wetsvoorstel.In de praktijk blijkt dat een deel van de scholen in het basis- en voortgezet
onderwijs nog niet goed op de hoogte is van de verplichtingen die zij hebben
voor gehandicapte kinderen op grond van de regelgeving voor leerlinggebonden
financiering. Dat baart ons zorgen. Wij praten daarover uitgebreid met de
staatssecretaris van Onderwijs in het kader van het traject Passend Onderwijs.
Scholen tonen soms ook onvoldoende bereidheid om bij aanmelding van een leerling
met een beperking een gedegen onderzoek in te stellen naar de mogelijkheden
van plaatsing. Kinderen zitten thuis en niet iedere school biedt de juiste
zorg. De Adviescommissie Toelating en Begeleiding, de ACTB, kan in zulke situaties
onderzoek doen en bemiddelen. Nu houdt de ACTB op te bestaan per 1 augustus
2009 conform wettelijk voorschrift, naar ik heb begrepen. Het kabinet zal
nu onderzoeken of de rol van de ACTB kan worden ondergebracht bij de Commissie
Gelijke Behandeling. Mijn fractie vraagt de bewindslieden of zij daarnaast
ook de optie willen onderzoeken om deze rol toch voort te zetten bij de ACTB.
Mijn fractie is van mening dat wij vooral moeten kijken naar wat in de praktijk
goed werkt en dat wij daar de regelgeving op moeten aanpassen. Als de onderzoeks-
en bemiddelingsrol van de onderwijsconsulenten van de ACTB goed functioneert,
moeten wij die willen voortzetten, al is het maar omdat het raar zou zijn
om de Commissie Gelijke Behandeling een oordeel te vragen over een mislukte
bemiddelingspoging van diezelfde Commissie Gelijke Behandeling.Ik sprak zojuist al over Passend Onderwijs. Wij zijn met een zorgvuldig
en ook broos traject bezig om in 2011 te komen tot een passende plek voor
ieder kind, dus ook voor de kinderen over wie wij vandaag spreken, in het
regulier of in het speciaal onderwijs. Dat is niet makkelijk. Wij zijn daar
met zijn allen druk mee bezig en hebben daar ieder halfjaar een overleg over
met de staatssecretaris. Er is natuurlijk wel een link met dit wetsvoorstel.
Als je gelijke behandeling op het gebied van onderwijs in de wet vastlegt,
betekent dit wel dat je er ook conclusies aan verbindt voor het gehele traject
Passend Onderwijs. Waar hebben ouders straks recht op, waarop kunnen zij rechten
doen gelden en voor welke zaken kunnen zij straks bij de Commissie Gelijke
Behandeling terecht? Misschien kan de staatssecretaris van Onderwijs daar
nog iets over zeggen.Mevrouw Van Dijken belde mij vanochtend nog op en vroeg mij om het volgende
punt in te brengen. Ik improviseer nu dan ook even. In de brief van 29 juli
jongstleden gaat de staatssecretaris van VWS onder het kopje "participatie
en gelijke behandeling" in op de uitbreiding en de ratificatie van het
VN-verdrag. De staatssecretaris had eerder al toegezegd de Kamer rond de zomer
te informeren over haar beleid ter verbetering van de positie van mensen met
een beperking. Wij hebben op dat punt een paar vragen. Welke concrete stappen
zijn er gezet? Hoever is dit proces? Kan de staatssecretaris iets zeggen over
het tijdpad? Wat is de betrokkenheid van de belangenorganisaties? Waar liggen
mogelijke knelpunten? Vandaag zetten wij een stapje in de voortgaande emancipatie van gehandicapten
en chronisch zieken. Wij zijn er echter nog lang niet. Gehandicapten en chronisch
zieken verdienen een verdere normalisatie van hun positie in de samenleving.
Dat is niet alleen aan het kabinet, de overheid en de Kamer, maar ook aan
alle burgers van Nederland. Willen wij elk voor zich ruimte bieden aan gehandicapten
en chronisch zieken? Natuurlijk willen wij dat! Maar soms hebben wij een duwtje
in de rug nodig. De wetgeving die wij vandaag bespreken, kan ons daarbij helpen.De heer Voordewind (ChristenUnie):Voorzitter. Ik vervang vandaag collega Wiegman. Dit is dus een eenmalig
optreden van mij, hoewel ik met veel plezier deelneem aan deze commissie en
spreek over dit zeer belangrijke onderwerp. Wij spreken vandaag over de uitbreiding
van de Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte
in verband met de uitbreiding met onderwijs en wonen. Dat zijn twee buitengewoon
belangrijke terreinen van het leven. Mevrouw Kraneveldt refereerde er al aan:
de betrokkenheid van fractie van de ChristenUnie bij dit onderwerp was en
is groot. Niet voor niets was het voormalige lid Rouvoet in 2006 samen met
de leden Smit en Azough mede-indiener van het voorstel voor wijziging van
deze wet. Met dit wetsvoorstel werd voorzien in een uitbreiding van de werkingssfeer
van voorgenoemde wet naar primair en voortgezet onderwijs. Dit initiatiefwetsvoorstel
is ingetrokken nadat de inhoud was opgenomen in het voorstel dat wij vandaag
bespreken. Daarnaast wordt aan de wet ook het leefgebied wonen toegevoegd.
Dat is in lijn met de afspraken in het regeerakkoord. Met dit wetsvoorstel
realiseert het kabinet zijn voornemen uit het regeerakkoord om de uitbreiding
van de werkingssfeer van de Wet gelijke behandeling op grond van handicap
of chronische ziekte met kracht voort te zetten. Daarnaast wordt concreet
werk gemaakt van het bevorderen van maatschappelijke participatie en het terugdringen
van ongelijke behandeling, waarover in het regeerakkoord eveneens expliciet
wordt gesproken. Mijn fractie is dan ook zeer blij met dit voorstel.Ik wil nog twee opmerkingen maken over het voorliggende wijzigingsvoorstel
van de wet op het terrein van primair en voortgezet onderwijs. Het is van
belang om te monitoren of de Wet gelijke behandeling op grond van handicap
of chronische ziekte wordt nageleefd. De toegankelijkheid van het onderwijs
voor leerlingen met een handicap kan en moet beter. De Commissie Gelijke Behandeling
kan op verzoek of uit eigen beweging onderzoek doen. Uitbreiding van deze
wet mag natuurlijk geen papieren tijger worden. Kunnen wij van de Commissie
Gelijke Behandeling een actieve houding verwachten bij het toezicht op deze
wet?Ik sluit mij aan bij de opmerkingen van mevrouw Kraneveldt als het gaat
om de onderwijsconsulenten. Die onderwijsconsulenten hebben in het verleden
heel goed werk verricht. Het kabinet kijkt of deze onderwijsconsulenten kunnen
worden ondergebracht bij de Commissie Gelijke Behandeling. Wat mij betreft
maakt het niet veel uit of zij onder de ACTB of onder de Commissie Gelijke
Behandeling vallen. Gezien de positieve resultaten en de positieve uitwerking
in de praktijk lijken deze onderwijsconsulenten mij van cruciaal belang,
ook voor de uitvoering en naleving van deze wet. Ik hoor op dit punt dan ook
graag hoe het kabinet dat ziet en of het zijn uiterste best gaat doen om deze
onderwijsconsulenten in stand te houden.De fractie van de ChristenUnie vertrouwt erop dat met de wijziging van
de wet de positie van de leerlingen met een handicap zal worden versterkt.
Wij mogen echter niet achteroverleunen. Met het oog op het onderwijs dat sommige
groepen leerlingen met een handicap genieten, constateert de ChristenUnie
echter dat er nog werk aan de winkel is. In het uitvoeringsplan Passend Onderwijs
is immers geconcludeerd dat de kwaliteit van het onderwijs aan leerlingen
met een handicap of stoornis op veel scholen nog onvoldoende is. De leden
van de fractie van de ChristenUnie willen de uitbreiding van de werkingssfeer
van deze wet dan ook graag in een breder perspectief plaatsen. Niet alleen
dient de toegankelijkheid van de onderwijsvoorzieningen gewaarborgd te zijn,
maar ook de kwaliteit van het onderwijs. Scholen moeten in staat worden gesteld
om leerlingen met een handicap of chronische ziekte te bedienen. Het traject
Passend Onderwijs loopt en daarover wordt regelmatig gerapporteerd. Mijn fractie
zal de komende tijd de vinger aan de pols houden. Wat de uitbreiding van de
wet op het terrein van wonen betreft is de fractie van de ChristenUnie eveneens
van mening dat een belangrijke stap wordt gezet naar de gelijke behandeling
van mensen met een handicap.Voorzitter. Ik kom tot een afronding. De fractie van de ChristenUnie vindt
het van groot belang dat mensen met een handicap aan alle aspecten van het
maatschappelijk leven kunnen deelnemen. Daarom is zij verheugd en positief
gestemd over het voorliggende wetsvoorstel tot wijziging van de Wet gelijke
behandeling op grond van handicap of chronische ziekte.De voorzitter:Tot zo ver de heer Voordewind namens de fractie van de ChristenUnie. Het
is mij een genoegen om het woord te geven aan mevrouw Sap namens de fractie
van GroenLinks.Mevrouw Sap (GroenLinks):Dank u, voorzitter. Het is mij een genoegen om hier op mijn tweede dag
al voor de tweede keer te mogen staan. Het is een snelle voorbereiding geweest,
waarbij ik mij te weinig gerealiseerd heb dat er naast de bewindspersoon van
VWS nog twee bewindspersonen aanwezig zouden zijn. Het spijt mij dat ik beide
andere bewindspersonen wat weinig ga aanspreken, maar dat zal ik een volgende
keer zeker wel doen.Voorzitter. Het wetsvoorstel dat vandaag voorligt, kan op de warme steun
van mijn fractie rekenen. Ongelijke kansen in onderwijs of wonen hebben diep
ingrijpende en schadelijke effecten op de levens van mensen en moeten daadkrachtig
bestreden worden. Verbetering van de individuele rechtsbescherming is daarbij
een belangrijk onderdeel. Mijn fractie heeft destijds mede het initiatief
genomen voor de uitbreiding van de Wet gelijke behandeling op grond van handicap
of chronische ziekte op het terrein van het basisonderwijs en voortgezet onderwijs.
Ik vind het een goede zaak dat de staatssecretaris van VWS dit heeft meegenomen
in het oorspronkelijke wetsvoorstel dat alleen over wonen ging. Mijn fractie heeft geen opmerkingen bij het wetsvoorstel zelf, dat stemt
tot tevredenheid. Wel hebben wij een aantal vragen over wat de regering na
inwerkingtreding van dit wetsvoorstel wil gaan doen. Deze vragen betreffen
enerzijds de verdere uitbreiding van de wet naar het gehele terrein van goederen
en diensten en anderzijds het VN-verdrag inzake de rechten van personen met
een handicap.Uitbreiding van de werkingssfeer van de wet naar het gehele terrein van
goederen en diensten is allang een wens van de expertisecentra op het terrein
van gelijke behandeling en non-discriminatie. Zij krijgen hierover vele klachten
van burgers. De gewenste uitbreiding geldt trouwens niet alleen naar handicap
maar ook naar leeftijd. De staatssecretaris van VWS weet daarvan. Zij heeft
indertijd samen met het lid Van der Ham een motie ingediend over de mogelijke
uitbreiding van de werkingssfeer van de leeftijdswet.De gelijke behandeling is een grondrecht, zo heeft het kabinet ook onderstreept
in het coalitieakkoord, maar ik moet helaas constateren dat het nog steeds
een gebrekkig grondrecht is waar sommige burgers gemakkelijker een beroep
op kunnen doen dan andere. Een voorbeeldje. Neem een gehandicapte zelfstandige,
die geweigerd wordt voor een particuliere arbeidsongeschiktheidsverzekering.
Deze moet nu langs een lange omweg via de rechter zijn of haar recht halen.
Dat gaat vaak gepaard met hoge kosten, tenzij deze persoon ook zwanger is.
Dan kan zij gratis naar de Commissie Gelijke Behandeling en misschien succesvol
een beroep doen op het verbod tegen seksediscriminatie. Ik vind het een rare
situatie dat je afhankelijk van de non-discriminatiegrond waarop je een beroep
doet verschillend beschermd bent. Ik vind dat ook een onwenselijke situatie,
waar op de kortst mogelijke termijn een oplossing voor zou moeten komen. Discriminatie
moet krachtig bestreden worden. Alle non-discriminatiegronden verdienen daarbij
hetzelfde beschermingsniveau.De fractie van GroenLinks is dan ook verheugd dat de Europese Commissie,
mede op initiatief van haar fractiegenoten in het Europese Parlement, onlangs
een richtlijn heeft opgesteld over gelijke behandeling op andere terreinen
dan arbeid. De staatssecretaris van VWS schrijft in reactie op "Meedoen
gaat niet vanzelf" dat deze richtlijn een belangrijke rol zal spelen
om de situatie in Nederland te verbeteren. Betekent dit dat het kabinet de
richtlijn inmiddels omarmt en zijn neutrale positie heeft laten varen? Dat
zou ik heel erg toejuichen. Of betekent het dat de staatssecretaris wil wachten
met verdere uitbreiding van de wet totdat de richtlijn is aangenomen? Dat
laatste zou ik zeer betreuren. Grondrechten verdragen in mijn visie geen uitstel.
Wachten op die richtlijn is ook niet nodig. Er zijn al veel landen binnen
de Europese Unie die maatregelen op dit vlak hebben genomen. Bovendien bevat
de richtlijn minimumnormen en daar moeten wij in Nederland toch boven willen
zitten. Ik vraag de regering daarom, voortvarend verder te gaan. Hoe eerder
wij het volgende wetsvoorstel ontvangen tot verdere uitbreiding van gelijke
behandeling hoe liever. Ik hoor graag van de staatssecretaris van VWS wat
haar tijdpad is voor verdere uitbreiding van de wet en of daarbij wordt overwogen
om uitbreiding naar goederen en diensten, zowel voor leeftijd, handicap en
chronische ziekte, meteen mee te nemen bij de integratie in de Awbg (de Algemene
wet gelijke behandeling). Ik hoor haar graag bevestigen dat
het kabinet positief staat tegenover de richtlijn. Kan zij aangeven wanneer
de richtlijn naar het oordeel van het kabinet zal worden aanvaard door de
Europese Raad en of dat het geval zijn?Dit brengt mij op mijn tweede punt: het VN Gehandicaptenverdrag. Mijn
fractie ziet graag dat dit verdrag zo snel mogelijk wordt geratificeerd. De
staatssecretaris streeft naar ratificatie in deze regeerperiode. Zij noemt
dit ambitieus. Onze opvatting van ambitieus is toch een andere. Al 34 landen
hebben het verdrag geratificeerd. Waarom, zo vragen wij ons af, kan Nederland
niet eens een keer bij de koplopers horen? Bovendien hebben wij al anderhalf
jaar de tijd genomen om de consequenties te verkennen. Dat zou toch voldoende
moeten zijn om nu snel met de wetsvoorstellen te komen. Ik roep de staatssecretaris
dan ook op om een schepje bovenop haar ambities te doen en om ervoor te zorgen
dat de wetsvoorstellen zo snel mogelijk, liefst al begin 2009, bij de Kamer
liggen.Ik heb in dit verband met zorg kennis genomen van een artikel over het
VN-verdrag in het Nederlandse Juristenblad van 1 augustus 2008 dat onder
meer – weliswaar op persoonlijke titel – is geschreven door een
senior beleidsmedewerker van Volksgezondheid. In dit artikel wordt betoogd
dat het VN-verdrag onvoldoende onderscheid maakt tussen fysiek en verstandelijk
gehandicapten en daardoor knelpunten oplevert voor de Nederlandse regelgeving
en het beleid. De auteurs wijzen er daarbij op dat het vooral om medisch wetenschappelijk
onderzoek gaat en om het stichten van een gezin. Ik vind vooral de toonzetting
van dit artikel zorgwekkend; de teneur ervan is dat het huidige Nederlandse
beleid goed is en dat het VN-verdrag het ons maar knap lastig maakt. Ik mag
hopen dat het kabinet voor een andere insteek kiest. Die insteek zou moeten
zijn dat wij in internationaal verband een aantal minimumvoorwaarden hebben
afgesproken die nodig zijn om gehandicapten een menswaardig bestaan te bieden
en dat wij vervolgens kijken wat er nodig is om het Nederlandse beleid aan
deze minimumvoorwaarden te laten voldoen. Meer mag natuurlijk ook, graag zelfs,
maar het minimum moeten wij in elk geval halen. Wil de staatssecretaris van
VWS bevestigen dat het kabinet onze insteek deelt? De andere bewindspersonen
mogen dat wat mij betreft ook doen. Zo nee, dan zou ik graag horen hoe het
kabinet hier dan tegenaan kijkt.De voorzitter:Dank u wel, mevrouw Sap. Ik zag grote opluchting bij staatssecretaris
Dijksma en minister Vogelaar toen u aankondigde dat u zich niet op hun beleidsterreinen
had geprepareerd.De heer Van der Vlies (SGP):Mevrouw de voorzitter. De totstandkoming van de Wet gelijke behandeling
op grond van handicap of chronische ziekte is een traag verlopend proces.
Het is al lang geleden dat wij in deze Kamer voor het eerst spraken over de
wenselijkheid van een wet die mensen met een handicap beschermt; waarschijnlijk
is dit in de eerste helft van de jaren negentig geweest. Pas in 2002 was het
mogelijk om een concreet wetsvoorstel voor een paar terreinen in de Tweede
Kamer te behandelen. Nu komt daar gelukkig weer iets bij, maar om nu te zeggen
dat dit thema voortvarend is aangepakt, gaat helaas te ver. Mijn fractie heeft
er begrip voor dat dit soort wetten zorgvuldig moet worden voorbereid, maar
zorgvuldigheid betekent natuurlijk niet dat er dan maar een jaar of vijf extra
voor moet worden uitgetrokken.Dit traag verlopende proces brengt mij tot de verzuchting: waarom moet
het allemaal zo lang duren? Wat zit daar achter? Zijn mensen met een handicap
wel voldoende in zicht? Het is goed dat dit wetsvoorstel er ligt. Dit neemt
niet weg dat er over de voorzieningen in het kader van onderwijs en wonen
nog enkele vragen zijn te stellen. Mijn fractie vraagt om opheldering op een
aantal punten.De paragraaf over gelijke behandeling in het onderwijs komt naast de bestaande
regels rond de gelijke toegang tot scholen voor mensen met een handicap te
staan. Hoewel daar in de stukken wel op wordt ingegaan, zouden wij toch graag
van de staatssecretaris nog precies horen wat deze regels aan extra bescherming
bieden voor leerlingen met een handicap. Kan men eenvoudig zeggen dat de leerlinggebonden
financiering bepaalde basiscriteria geeft, om een eerste schifting te maken
voor welke leerlingen voor het reguliere onderwijs in aanmerking komen, en
dat deze wet ouders nog extra mogelijkheden biedt om hun kind toch aan het
reguliere onderwijs deel te laten nemen? Of moeten wij de verhouding anders
zien?De regering voert ook aan dat deze wet nog een beroepsinstantie voor ouders
in het leven roept, de Commissie Gelijke Behandeling (CGB). Deze beroepsinstanties
zijn er echter los van dit wetsvoorstel ook. Ouders kunnen in het uiterste
geval ook naar de rechter gaan.Zonder goede toetsing van de regels kan er geen sprake zijn van een adequate
toepassing van de wet. In de stukken wordt daarom terecht gesproken van een
soort advies- en toetsfunctie. Ook wordt in de toelichting van het wetsvoorstel
over een eventuele overname van de onderwijsconsulenten bij de CGB gesproken.
In de nota naar aanleiding van het nader verslag wordt duidelijk gemaakt dat
de nieuwe positie van de onderwijsconsulenten nog steeds niet helder is. Kan
intussen al met meer zekerheid worden gezegd wat er precies gaat gebeuren?
Zijn de besprekingen al afgerond? Dat lijkt mij van groot belang, gezien het
feit dat de ACTB per 1 augustus 2009 automatisch ophoudt te bestaan.Nog even terugkomend op de gang naar de CGB en de relatie tot een rechterlijke
uitspraak, vraagt de SGP-fractie zich af in hoeverre deze twee wegen niet
zo met elkaar gaan botsen dat of het gezag van de CGB, of dat van de rechter
uiteindelijk in het geding komt. Uiteraard zal de rechter kijken naar een
eventuele uitspraak van de CGB, maar hij is daar niet aan gebonden. Hoe wordt
voorkomen dat er twee geheel verschillende lijnen van uitspraken komen?Toelating van leerlingen tot een bepaald niveau van onderwijs vraagt om
een zorgvuldige beoordeling door het schoolbestuur. In de reactie van de regering
op vragen uit de Kamer stelt de regering terecht dat ook voor leerlingen zonder
handicap de vraag geldt of zij in staat zullen zijn het onderwijs af te ronden
met een diploma. Toch lijkt mij dit wetsvoorstel voor bijvoorbeeld zeer moeilijk
lerende kinderen nog een extra drang in te houden, om ze toch toe te laten
tot een niveau dat eigenlijk niet voor hen geschikt is. Scholen kunnen dan
immers geconfronteerd worden met ouders die met het recht van
gelijke behandeling in de hand, als het ware toegang tot een bepaald onderwijstype
afdwingen. Klopt deze constatering, dat voor kinderen met een handicap een
dubbele waarborg geldt voor de toegang tot het onderwijs en dat zij hiermee
in feite gemakkelijker hun gelijk kunnen halen bij de rechter of de CGB?De door de regering gegeven voorbeelden van de adviezen die door de CGB
voor beroepsopleidingen zijn gegeven, bieden bepaalde kaders aan die gezien
kunnen worden als minimumeisen. Kan op basis hiervan in het algemeen worden
gezegd dat de norm dat geen ondersteuning kan worden gevergd bij dagelijkse
levensverrichtingen of hulp bij persoonlijke verzorging, als algemene norm
geldt in dit type situaties? Verandert er in deze situatie nog iets als er
juist bij dit soort thema's in de AWBZ beperkingen worden overwogen en ingevoerd?
Op welke manier worden deze regels voldoende op elkaar afgestemd? Graag een
reactie op dat punt.Het juridisch vastleggen van een recht biedt niet automatisch een garantie
dat er ook sprake is van gelijke toegang. Het advies van de CGB legt hier
de vinger op, door te constateren dat meer inspanningen geboden zijn om de
gelijke toegang tot het onderwijs voor mensen met een handicap of chronische
ziekte te waarborgen. Op welke manier gaat de regering hiermee aan de slag?De wijziging voor gelijke toegankelijkheid bij wonen roept bij de SGP-fractie
enkele vragen op. Op zichzelf geeft het wetsvoorstel op dit onderdeel niet
automatisch recht op een aanpassing. Toch wordt er een recht gegeven aan mensen
met een handicap om niet gediscrimineerd te worden bij onder meer de aanbieding
van een woning. Op zichzelf sta ik daar natuurlijk achter. Toch kan het voorkomen
dat mensen op basis van de Wmo recht hebben op een zodanige aanpassing dat
er veel aan de woning moet worden veranderd. Hiermee zou een verhuurder, zeker
een particuliere verhuurder met maar één te verhuren woning
in de problemen kunnen komen bij later gebruik. In hoeverre kan een dergelijke
verhuurder zich eventueel beroepen op onverhuurbaarheid van zijn woning in
de toekomst? Of is het wetsvoorstel soms alleen van toepassing op verhuurders
die hun beroep maken van het verhuren van woningen? Zo ja, waaruit blijkt
dat dan in de tekst van het wetsvoorstel?Meer in het algemeen geldt dat een strikte toepassing van het wetsvoorstel
met name particuliere verhuurders voor moeilijkheden kan plaatsen. Kan de
regering daarop ingaan?Voor het openbaar vervoer treedt de wet medio 2010 in werking. Welk tijdpad
wordt daarbij precies gehanteerd? Welke stappen moeten nog worden gezet? Ook
hier bepleit ik voortvarendheid.Over het thema goederen en diensten wordt steeds maar weer gezegd dat
het wordt onderzocht. Ook wordt er gezegd dat openbaar vervoer de eerstvolgende
uitbreiding zal zijn. Dat betekent dus dat de Kamer zeker tot het jaar 2011
geen wetsvoorstel voor goederen en diensten kan verwachten. Is een dergelijk
langdurig onderzoek nog steeds nodig? Is er tot nu toe niets concreets gebeurd?
Zo ja, dan zou ik dat heel slecht vinden. Graag een heldere visie op het tijdpad
voor alle percelen die nog belegd moeten worden vanuit de Wet gelijke behandeling.
Ik verneem overigens graag de visie van de regering op het integratietraject
AWGB. Ten slotte noem ik een belangrijk pijnpunt voor mijn fractie. In het kader
van handicap en chronische ziekte spreken wij steeds over de uitbreiding van
de gelijke behandeling. En dat is een goede zaak. Wij moeten mensen met een
handicap op een zo volwaardig mogelijke manier laten deelnemen aan de samenleving.
Dat moet ons allen wat waard zijn, zowel mentaal als bestuurlijk, politiek
en financieel. Wat in dit verband enorm wringt, is het volgende: het gaat
om gelijke toegang tot het leven. Het is schrijnend dat wij van alles regelen
voor het geval mensen eenmaal geboren zijn, maar voor de geboorte kan er juist
vanwege een veronderstelde handicap van alles gebeuren. Iedereen weet waarover
ik het nu heb. Ik vind dat een droevige constatering. Mijn fractie zou de
dag waarop ook dit recht op gelijke behandeling in de wet wordt vastgelegd,
met groot gejuich ontvangen. Wanneer kunnen wij een dergelijk voorstel van
de regering verwachten?Mevrouw Willemse-van der Ploeg (CDA):Voorzitter. Vandaag spreken wij over de uitbreiding van de Wet gelijke
behandeling op grond van handicap of chronische ziekte in verband met uitbreiding
op de terreinen wonen en onderwijs. Voor de CDA-fractie is het wetsvoorstel
een belangrijke stap om mensen met een handicap of chronische ziekte dezelfde
kansen te geven om deel te nemen aan de samenleving als mensen die geen beperking
hebben.In de nota's naar aanleiding van het verslag en het nader verslag heeft
het kabinet al een groot aantal antwoorden op de vragen van mijn fractie gegeven.Toch blijft er nog een aantal vragen over. De eerste betreft het onderdeel
wonen. Nu mensen met een handicap of chronische ziekte het recht krijgen om
ten aanzien van wonen een gelijke behandeling te krijgen in vergelijking met
mensen zonder beperking, vraagt de CDA-fractie zich af wat dit betekent voor
de gemeenten die op het ogenblik ook te maken hebben met de Wmo. In veel gemeenten
wordt namelijk in de plaatselijke verordening vermeld dat er gestreefd wordt
naar de goedkoopste adequate voorziening en dat een aanpassing geweigerd mag
worden indien ten tijde van het betrekken van de woonvoorziening te voorzien
was dat in die woonruimte beperkingen bij het normale gebruik zouden worden
ondervonden. Wat betekent dat? Met andere woorden: als een gehandicapte een
bovenwoning wil betrekken waarbij de aanpassingen vrij veel kosten in vergelijking
tot een adequate benedenwoning.Mevrouw Van Miltenburg (VVD):Ik wil een vraag stellen over wat u zei over de gemeentelijke verordeningen.
Ik begrijp uw vraag, maar ik zou graag willen weten wat het CDA met die vraag
bedoelt. Meer concreet: vindt u dat zulk soort verordeningen die dit soort
beperkingen opleggen wel of niet mogen?Mevrouw Willemse-van der Ploeg (CDA):Als wij hier een wettelijk recht vastleggen, zodat mensen met een beperking
gelijke rechten moeten hebben als mensen zonder een beperking, moeten de gemeenten
dat ook kunnen uitvoeren. Als een gemeentebestuur op basis van de Wmo met
allerlei modelverordeningen geconfronteerd wordt, ontstaat daar de frictie.
Wij als CDA vinden dat het gelijke recht, dat wij vandaag hier
vastleggen, preferent is.Mevrouw Van Miltenburg (VVD):U vindt niet dat daarbij van beide kanten een zekere mate van redelijkheid
verwacht mag worden?Mevrouw Willemse-van der Ploeg (CDA):Natuurlijk. Ik weet niet of u gemeentebestuurder bent geweest, maar ik
ben dat wel geweest. Uit die ervaring weet ik dat je altijd in redelijkheid
met mensen praat, al in een goed voortraject, om na te gaan wat voor die mensen
in relatie tot hun wensen en behoeften, de beste oplossing is. In veel gevallen
kom je eruit. Als mensen evenwel op hun rechten blijven staan en wij hier
het gelijke recht vastleggen, moet het gelijke recht ook kunnen gelden.Voorzitter. Wanneer het om onderwijs gaat, blijkt dat er al veel gedaan
wordt op het terrein van emancipatie en integratie van kinderen met een handicap
in het reguliere onderwijs. Dat is een goede zaak. Het CDA vindt namelijk
dat ieder kind gestimuleerd moet worden om zich optimaal te ontwikkelen. Tegelijkertijd
stelt het kabinet dat er nog veel verbeterd moet worden. Daar is het CDA het
ook mee eens. Wij spreken immers niet voor niets met regelmaat over Passend
Onderwijs. De uitbreiding van de Algemene wet gelijke behandeling kan een
toegevoegd instrument zijn om de emancipatie en de integratie van kinderen
met een handicap te verbeteren.Toch blijkt uit de nota van wijziging dat met name scholen de verplichtingen
die uit de leerlinggebonden financiering volgen, slecht kennen. Daar zit een
probleem. De CDA-fractie vraagt zich dan ook af wat de uitbreiding van de
Algemene wet gelijke behandeling aan dit probleem kan doen. Op welke wijze
wil de staatssecretaris de scholen ondersteunen in het wegwerken van dit kennistekort?Verder vindt de CDA-fractie het positief dat ouders ook kunnen blijven
kiezen voor het speciaal onderwijs voor hun kind met een handicap. Wij weten
uit de praktijk dat jongeren met een handicap de start op het speciaal onderwijs
als positief ervaren. In het kader van de gelijke behandeling en het realiseren
van passend onderwijs is het voor onze fractie dan ook van eminent belang
dat het welbevinden van het kind voorop staat. Ziet de staatssecretaris mogelijkheden
om te onderzoeken hoe het welbevinden van kinderen met een handicap op de
reguliere scholen en de scholen voor speciaal onderwijs is en wat de kritische
succesfactoren zijn?Een andere vraag van de CDA-fractie is wat de wet betekent voor ouders
met een kind met beperkingen dat zij per se op een reguliere school willen
plaatsen, terwijl het voorspelbaar is dat er meer aanpassingen zijn vereist
dan de school kan bieden. Kan een ouder voor een kind dat onder de categorie
agressieve REC 4-leerlingen valt, afdwingen dat kind op het regulier onderwijs
te plaatsen? Kan een ouder afdwingen dat een ZML-kind op het gymnasium wordt
geplaatst?Meerdere Kamerleden hebben al gesproken over de functie van de onderwijsconsulent.
Deze functie is momenteel ondergebracht bij de Adviescommissie Toelating en
Begeleiding en zal gaan naar de Commissie Gelijke Behandeling. Momenteel wordt
onderzocht op welke wijze deze taak kan worden ondergebracht, zodat de onafhankelijkheid
wordt gewaarborgd. Dat laatste is voor de CDA-fractie van eminent belang.
Bemiddeling en beoordeling mogen niet door elkaar lopen. Dat zou kunnen leiden
tot ondeugdelijke adviezen. Ouders mogen ook niet schromen het oordeel te
vragen van de Commissie Gelijke Behandeling ingeval de bemiddeling is stukgelopen.De CDA-fractie wil graag weten wanneer de uitkomsten van het onderzoek
beschikbaar zijn en vraagt de staatssecretaris uitdrukkelijk nog eens te overwegen
deze taak toch bij een apart orgaan neer te leggen.De CDA-fractie is van mening dat deze wijziging bijdraagt aan het vergroten
van een gelijke uitgangspositie op het terrein van wonen en zorg voor mensen
met een handicap. Zij stemt dan ook van harte in met deze wijziging. Zoals
de CDA-fractie al heeft opgemerkt, is het een goede stap, maar wij zijn er
nog niet. De fractie denkt bijvoorbeeld aan het verbeteren van processen,
zodat mensen met een zintuiglijke handicap niet eindeloos hoeven te wachten
op een vertaling van hun lesboeken in braille of op het gesproken boek. Zij
missen daardoor vaak het eerste trimester van de opleiding. In het kader van
gelijke behandeling vraagt de CDA-fractie wie daarvoor aanspreekbaar is.Hetzelfde geldt voor de aankondiging van de uitbreiding van de Wet gelijke
behandeling op het terrein van openbaar vervoer. De CDA-fractie kondigt alvast
aan dat zij nauwlettend zal volgen dat de invoering van de ov-chipkaart niet
tot beperkingen leidt voor mensen met een handicap.Op 30 maart 2007 ondertekende Nederland in New York het VN-verdrag
voor de rechten van mensen met een beperking. De staatssecretaris meldde de
Kamer op 17 maart 2008 dat zij ernaar streeft in deze kabinetsperiode
het ratificatieproces af te ronden. De CDA-fractie vraagt haar nadrukkelijk
dit proces te versnellen en er spoed achter te zetten.Tot slot vraagt de CDA-fractie hoe dit VN-verdrag zich straks verhoudt
tot de Wet gelijke behandeling chronisch zieken en gehandicapten. Sluit dit
naadloos aan of ontstaan er opnieuw fricties?Mevrouw Leijten (SP):Voorzitter. Vandaag spreken wij over de Wet gelijke behandeling chronisch
zieken en de uitbreiding op onderwijs en wonen. Dat is een goede zaak. Wij
spreken hier graag over. Het is al een poosje geleden dat wij hier in de Kamer
spraken over het gehandicaptenbeleid.De wet is natuurlijk van groot belang en het kenmerk van een betrouwbare
overheid is dat ieder mens, of die nu chronisch ziek of gehandicapt is of
niet, zo veel mogelijk op een waardige manier kan deelnemen aan het dagelijks
leven. De overheid heeft hierin een rol en een taak.Gelijke behandeling en gelijke rechten zijn zeer belangrijk en het is
goed dat deze worden verankerd. Wij vragen ons echter af waarom dit kabinet
zo weinig ambitieus is met de ratificering van het VN-verdrag inzake de rechten
van personen met een handicap. Waarom wordt er gewacht tot 2011? De fracties
van de PvdA en het CDA hebben hiernaar gevraagd en wij zijn de derde fractie
die dat doet. Dat moet toch een aansporing voor de staatssecretaris zijn.
Wij vragen haar dit verdrag binnen een jaar te ratificeren.Ik sta hier met een zeer dubbel gevoel. Op papier zaken regelen betekent
nog niet dat het voor mensen met een beperking of een chronische ziekte ook gemakkelijk is om deel te nemen aan de samenleving. Op papier elkaars
gelijken zijn betekent nog niet dat de inkomenspositie van mensen met een
beperking of een chronische ziekte ook op hetzelfde niveau ligt als van mensen
die dat niet hebben. Al jaren horen wij van het Nibud, dat berekent hoe veel
mensen met een beperking of een chronische ziekte te besteden hebben, dat
zij jaarlijks tussen € 400 en ruim € 700 minder te besteden
hebben. Nog steeds heeft dit kabinet er geen duidelijk standpunt over wat
het zakgeld moet bedragen voor mensen met een beperking of een chronische
ziekte. Ik zou daarover toch wel wat meer willen weten. Op papier elkaars
gelijken zijn, maar al jaren geconfronteerd worden met hoge zorgkosten, hoge
eigen bijdragen, eigen risico enzovoorts. Het zijn structureel de mensen die
zorg nodig hebben, zorg waarvoor zij niet kunnen kiezen maar die zij gewoon
nodig hebben, die de rekening gepresenteerd krijgen.Dat gebeurt nu ook weer. Wij gaan de ziektekostenaftrek afschaffen of
in ieder geval zodanig beperken dat deze groep weer de dupe wordt. Kan de
staatssecretaris nu eindelijk eens aangeven wanneer het stopt met het neerleggen
van de kosten van de zorg bij mensen die totaal geen keus hebben?Een wet gelijke behandeling op grond van een handicap of chronische ziekte
klinkt prachtig, maar heeft weinig zin als je niet optimaal kunt meedoen aan
de samenleving omdat er een kilometerbudget is ingevoerd als het gaat om het
reizen. In mei kan het gebeuren dat uitstapjes niet meer voor je zijn weggelegd.
Een wet gelijke behandeling op grond van een handicap of chronische ziekte
heeft niet zo veel zin als gemeenten geen zorgplicht kennen voor aanpassingen
van het huis, maar in dit wetsvoorstel wordt gesteld dat de aanpassingen ook
kunnen worden afgetrokken van de belasting. Helaas pindakaas, die aftrek is
al geschrapt. Dat kan niet meer.Een wet gelijke behandeling op grond van een handicap of chronische ziekte
klinkt heel mooi, maar hoe moeten scholen nu omgaan met de keuzevrijheid van
ouders en leerlingen als dat niet gaat? Scholen moeten een alternatief zoeken.
Dat begrijp ik nog wel, maar dat heeft dan toch niets meer te maken met gelijke
toegang? Hier wrikt toch iets? Daarbij geloof ik ook niet dat de administratieve
lasten voor scholen nihil zijn, wat overigens wel in dit wetsvoorstel wordt
gesteld.Hoe gaan wij bijvoorbeeld om met een jongen die vanwege gedragsproblemen
niet op een reguliere school kan zijn en die het ontzettend naar zijn zin
heeft op het speciaal onderwijs? Alleen zit hij na nieuwe testen van zijn
IQ daar één punt boven en wordt hij van school verwijderd. Hij
zit nu thuis. Gaat deze wet hieraan nu een einde maken, of is dit gewoon de
realiteit vanwege allerlei regeltjes die van alles uitsluiten? Dit hoor ik
graag van de staatssecretaris van Onderwijs.Deze wet levert op dat mensen op papier rechten hebben en die rechten
ook kunnen afdwingen. Dat is natuurlijk goed, maar de SP-fractie zou liever
zien dat wij structureel en integraal kijken hoe wij mensen – ook kinderen –
met een beperking of een chronische ziekte een echte plek in de samenleving
kunnen geven. Als het kan samen naar school, maar dan wel met goedgevulde
rugzakken en goede ondersteuning op scholen. Want als die er niet is, is dit
wel een recept voor drama's. Dat betekent vooral persoonlijke drama's. Je recht halen op papier, maar wat gebeurt er met de dagbesteding van
mensen die thuiswonen als de zorgzwaartepakketten worden ingevoerd? Zij vervallen,
want zij worden niet meer gezien in de formulieren die de pc's kunnen verwerken.
Wat gebeurt er met de eigen bijdrage die weer gaat stijgen? Heeft dit nog
te maken met de gelijke toegang? Ik meen van niet.Ik kan wel doorgaan met voorbeelden van het schrille contrast tussen papier
en werkelijkheid. Dat neemt niet weg dat mijn fractie dit wetsvoorstel steunt,
maar dan wel met de aansporing om snel werk te maken van gelijkere kansen
in werkelijkheid, van integraal beleid. Wij hopen dan ook dat wij nog heel
wat debatten zullen voeren over het gehandicaptenbeleid en dat deze dus niet
geschrapt worden van de agenda. Dit is ook een oproep aan mijn collega's.Mevrouw Van Miltenburg (VVD):Voorzitter. De VVD is tegen discriminatie en vindt dat alles binnen het
redelijke moet worden gedaan om mensen wettelijk te beschermen die ongelijk
worden behandeld. Het is evident en helaas ook aangetoond dat ongelijke behandeling
voortdurend dreigt voor mensen met een handicap. Deze discriminatie is volgens
de fractie van de VVD vaak niet zozeer het gevolg van het direct afwijzen
van mensen met een handicap door de samenleving of door personen in die samenleving,
als wel van het onvermogen om zich te verplaatsen in de consequenties van
afwijzingen voor de desbetreffende persoon. Bovendien zijn er vaak begrijpelijke
bestuurlijke of praktische bezwaren. Zo hoorde ik onlangs het verhaal van
ouders die in hun zoektocht naar passend onderwijs voor hun kind te horen
kregen dat leraren nu eenmaal niet opgeleid waren om met deze gehandicapte
kinderen om te gaan. Mensen met een handicap en hun opvoeders hebben het maar
te doen met wat het leven hun te bieden heeft. Zij blijken vaak in staat om
zeer creatieve oplossingen te vinden. Zij leren gaandeweg om te gaan met de
beperkingen waarmee zij zijn geconfronteerd en om die in te passen in hun
leven. Het is daarom logisch dat zij vinden dat anderen in de samenleving
zich ook wel eens mogen inspannen. Ook is het logisch dat zij teleurgesteld
zijn als blijkt dat dit niet altijd gebeurt.Bij discriminatie speelt uiteraard de vraag of er gelijk wordt behandeld
in gelijke gevallen. Hierin zit waarschijnlijk de crux, want het blijft voor
velen de vraag welke grootheden moeten en mogen worden vergeleken. Wanneer
dienen ongelijke gevallen toch gelijk te worden behandeld? De Wet gelijke
behandeling op grond van handicap of chronische ziekte tracht juist op deze
vraag een nader antwoord te formuleren. Mensen die leven met een handicap
moeten noodgedwongen vaak erkennen dat zij dingen die voor anderen gebruikelijk
zijn, niet zonder meer of zelfs helemaal niet kunnen. Als je niet kunt lopen,
ben je aangewezen op een rondstoel. Traplopen is dan ook niet mogelijk. Ik
vraag het kabinet of de uitbreiding van de Wet gelijke behandeling die wij
vandaag bespreken, inhoudt dat een school een leerling niet langer mag weigeren
omdat in het schoolgebouw geen lift of bijvoorbeeld geen aangepast toilet
aanwezig is. Ik hoor namelijk te vaak dat dit nog wel gebeurt. Beperkt de
werking van de wet zich in zo'n geval tot bouwkundige aanpassingen, of is
de vrije schoolkeuze en passende zorg met deze wijziging nu ook gegarandeerd? Is dit gegarandeerd voor bijvoorbeeld kinderen met AD of autisme,
die zeer goed in staat zijn een havo- of vwo-opleiding te volgen? Mijn fractie
leest het voorstel op zo'n manier dat daaruit op te maken valt dat iedereen
zich aan kan melden bij de school van zijn of haar keuze, maar dat het schoolbestuur
vervolgens in overleg met andere scholen in de regio bepaalt op welke school
het desbetreffende kind wordt geplaatst. Komt het voorstel op deze wijze nog
tegemoet aan de doelstelling van de wet, namelijk het bereiken van gelijke
behandeling? Of heeft de wetgever bedoeld dat bij kwesties van gelijke behandeling
de toegang tot regulier onderwijs in de regio dominant is? De vrije schoolkeuze
is hieraan dan ondergeschikt. Is het niet meer principieel en juister om de
direct betrokkenen zelf te laten bepalen wat voor hen het meest belangrijk
is? Mijn fractie vraagt zich af wat de wetswijziging concreet betekent voor
het onderwijs en voor de kosten die de Wet gelijke behandeling bijvoorbeeld
voor het onderwijs met zich meebrengt. De lift in die school moet immers wel
worden betaald.Als mensen met een beperking zo gewoon als mogelijk moeten kunnen meedoen
in de samenleving, is het evident dat zij daarvoor ook de ruimte krijgen waar
het het wonen betreft. Niet langer is het toegestaan dat een verhuurder een
huurder weigert louter op grond van zijn handicap. Het blijft onzes inziens
wel moeizaam om dit in de praktijk vast te stellen, omdat een verhuurder niet
verplicht is om überhaupt aan te geven waarom hij zijn woning wel of
niet aan iemand wil verhuren. De Commissie Gelijke Behandeling zou in voorkomende
gevallen voortaan om een oordeel kunnen worden gevraagd. Is de regering van
mening dat hiermee voldoende is gegarandeerd dat mensen met een beperking
kunnen gaan wonen waar zij graag willen wonen?Voor woningaanpassingen blijven gemeenten verantwoordelijk krachtens de
Wmo. Het is mij gebleken dat veel gemeenten gehandicapten die voor het eerst
zelfstandig gaan wonen, geen aanspraak laten maken op de mogelijkheid van
woningaanpassingen krachtens de Wmo. Zij sluiten dit uit in hun verordening
vanuit de gedachte dat gehandicapten beter direct in een aangepaste woning
kunnen gaan wonen. Is de regering van mening dat de vrije woningkeuze voor
doorgaans jonggehandicapten hiermee voldoende is gegarandeerd? Het lijkt erop
dat zij op deze manier geduwd worden in de richting van geclusterd wonen of
van een instelling. Verwacht de regering dat gemeenten door de wetswijziging
die wij vandaag bespreken, hun verordening op deze punten moeten aanpassen,
zodat ook jonge mensen met een handicap een eigen plekje in de samenleving
kunnen vinden dat bij hen past?Daarmee kom ik tot een laatste, algemene opmerking. Ik zal mijn spreektijd
van twintig minuten immers niet vol maken. Zoals men heeft gehoord, staan
wij positief tegenover de ideeën achter de voorgestelde wetswijziging.
Dit neemt natuurlijk niet weg dat de VVD in toenemende mate moeite heeft met
het feit dat gelijke behandeling in ons land vooral afgedwongen kan worden
via de Commissie Gelijke Behandeling en veel minder via de rechter. Wij zullen
op dit principiële punt nader ingaan bij de behandeling van de integratie
van de Algemene wet gelijke behandeling en de Wet gelijke behandeling op grond
van handicap of chronische ziekte.De vergadering wordt enkele minuten geschorst.Staatssecretaris Bussemaker:Voorzitter. Ik dank allereerst de woordvoerders voor hun inbreng en voor
hun grote betrokkenheid bij dit thema. Verschillende leden hebben het al gememoreerd;
ik denk dat deze betrokkenheid geldt voor de Kamer in het algemeen, maar ook
voor de leden die indertijd de initiatiefwet hebben gemaakt om de Wet gelijke
behandeling uit te breiden naar onderwijs, namelijk de leden Smits, Rouvoet
en Azough. Ik denk dat er, zoals mevrouw Kraneveldt zei, vandaag reden is
voor een feestje, maar inderdaad een bescheiden feestje. Het is goed dat wij
deze stap nu kunnen zetten en dat de wet kan worden uitgebreid, maar wij zijn
er nog lang niet, want de wet moet ook in de praktijk worden gebracht en ook
op andere terreinen moet er nog het nodige gebeuren. Ik zal daar straks op
terugkomen.Wel denk ik dat het kabinet met deze uitbreiding uitdrukking geeft aan
de ambitie, die ook in het coalitieakkoord is neergelegd, om deze thematiek
voortvarend aan te pakken. Dat gaat inderdaad niet altijd zo snel als ook
ik wel zou willen, maar ook hierbij geldt dat het wel zorgvuldig moet gebeuren.
Met de nodige zorgvuldigheid blijft het onze ambitie om op dit terrein in
deze periode een aantal belangrijke stappen te kunnen zetten, want het versterken
van de positie van mensen met een handicap of van chronische zieken is in
onze samenleving van groot belang. Maatschappelijke participatie is niet alleen
voor mensen met een beperking zelf van belang, vanuit hun individuele perspectief,
ze is ook voor de samenleving als geheel van grote waarde. Helaas komt het
nog te vaak voor dat mensen vanwege hun handicap of chronische ziekte met
vooroordelen of stereotypen worden geconfronteerd, of dat mensen zich niet
realiseren dat hun gedrag het effect heeft dat mensen met een handicap niet
mee kunnen doen. Soms gaat het daarbij om vooroordelen, soms zijn het onbewuste
reacties die tot fysiek en sociaal ontoegankelijke omgevingen leiden. Maar
in alle gevallen moeten wij er alles aan doen om dat tegen te gaan. Wij doen
dit niet alleen met een wet, dit vraagt ook om een gedrags- en cultuurverandering
bij alle burgers in Nederland. Dat gaat niet van de ene op de andere dag,
maar de overheid kan er wel een steentje aan bijdragen; dat doen wij dan ook
graag. Ik ben dan ook zeer blij dat wij met het voorliggende uitbreidingsvoorstel
een betekenisvolle stap zetten door het uitbreiden van de Wet gelijke behandeling
op grond van handicap en chronische ziekte op twee zeer relevante terreinen
in ieders dagelijks leven. Dat is het terrein van onderwijs en het terrein
van wonen.De Wet gelijke behandeling gehandicapten en chronisch zieken is een aanbouwwet
die in 2003 in werking is getreden, als uitvloeisel van een Europese richtlijn.
Wij moesten toen de onderwerpen arbeid en beroepsonderwijs opnemen, maar met
de uitbreiding tot het primair en voortgezet onderwijs hebben wij straks een
heel groot deel van het gehele onderwijsterrein onder de wet gebracht. Het
onderwijsbeleid is er al enige tijd op gericht dat scholen ervoor zorgen dat
kinderen met een handicap, indien dit ook maar enigszins mogelijk is, mee
kunnen doen in het reguliere onderwijs. Met de uitbreiding van de wet wordt
dit uitgangspunt vanuit het gelijkebehandelingsprincipe nog eens onderstreept
en biedt de wet straks de mogelijkheid aan ouders en/of kinderen
om een klacht neer te leggen bij de Commissie Gelijke Behandeling op grond
van de Wet gelijke behandeling. De staatssecretaris van OCW zal verder de
vragen op het terrein van onderwijs beantwoorden, zoals mijn collega voor
WWI de vragen op een ander terrein, het terrein van Wonen, zal beantwoorden.
Maar ook daar geldt nu het algemene principe dat wij willen tegengaan dat
mensen met een handicap een woning geweigerd wordt of een gezin waarvan een
gehandicapt kind deel uitmaakt, een woning om die reden niet aangeboden wordt.
Ook hiertegen nemen wij met dit wetsvoorstel maatregelen.De heer Van der Vlies zei dat het allemaal wel mooi is, maar vroeg of
het allemaal wel voortvarend is, want het duurt allemaal wel heel lang. Ik
memoreerde net al 2003, de behandeling van de Wet gelijke behandeling chronisch
zieken en gehandicapten. Ik snap dat het de heer Van der Vlies niet snel genoeg
gaat, maar ik wijs erop dat wij juist bij dit wetsvoorstel grote voortvarendheid
hebben betracht. Een uitbreiding moet er niet alleen op papier mooi uitzien,
maar moet ook wel zorgvuldig en werkbaar zijn. Het is geen kwestie van even
een terrein toevoegen. Dat zal het ook niet zijn voor de terreinen die wij
er nog willen aanbouwen. De uitbreiding moet financieel, maatschappelijk en
juridisch bezien worden. De plicht tot het treffen van een doeltreffende aanpassing
moet ook in samenhang met aanpalende wetgeving worden gezien, wat op het terrein
van wonen ook zeer nadrukkelijk is gebeurd.Dat heeft ertoe geleid dat de Kamer op 1 november 2006 het uitbreidingsvoorstel
voor wonen heeft ontvangen. De beantwoording van de vragen liet toen even
op zich wachten, maar de reden ervan is wel een positieve geweest. Die was
namelijk dat wij signaleerden dat de Kamer al op een ander terrein belangrijk
voorwerk had gedaan, namelijk op het terrein van onderwijs door het genoemde
initiatiefwetsvoorstel van de leden Smits, Rouvoet en Azough. Het kabinet
heeft toen overwogen of het zinvol zou zijn om het initiatiefwetsvoorstel
te integreren, zeker gezien het feit dat een paar indieners intussen geen
lid van de Kamer meer zijn, omdat dan ook op het terrein van onderwijs sneller
resultaten kunnen worden geboekt dan wanneer wordt gewacht totdat het initiatiefwetsvoorstel
vanuit de Kamer verder wordt behandeld. Na rijp beraad heeft het kabinet dit
uiteindelijk gedaan. Met mijn collega's van WWI en OCW heb ik gekeken of het
mogelijk was en welke haken en ogen eraan zaten. Uiteindelijk zijn wij tot
de conclusie gekomen dat het kon. Wij hebben dus enige vertraging opgelopen
om uiteindelijk tot een versnelde uitbreiding te kunnen komen. Ik beoordeel
dit zelf als positief.Dat wil niet zeggen dat dit de enige uitbreiding is. Natuurlijk zijn er
nog andere uitbreidingen mogelijk. Daarover zijn ook vragen gesteld. Wij hopen,
nu dit in de wet geformaliseerd wordt, dat voor het terrein basisonderwijs
en voortgezet onderwijs de wet snel in werking kan treden, en wel per 1 augustus
2009. Die datum is gekoppeld aan de start van een nieuw schooljaar en het
aflopen van de taken van de Adviescommissie Toelating en Begeleiding. De uitbreiding
voor het terrein wonen kan zo spoedig mogelijk na publicatie van de wet in
werking treden en hoeft dus ook niet te wachten op die van onderwijs. Ook
daar blijven wij die voortvarendheid betrachten.De voorzitter:De heer Van der Vlies heeft een voortvarende vraag aan u.De heer Van der Vlies (SGP):Het is helemaal niet mijn intentie om te gaan hakketakken over tempo of
inzet, want ik ben er best van overtuigd dat die er is. Alleen, het gaat toch
om een kwestie die een principiële kant heeft. Wij hebben dat allemaal
betoogd en het is evident. Het principe zou verankerd kunnen worden in de
wet en is voor een belangrijk deel ook, wat bereik betreft, verankerd. Vervolgens
kun je nadenken over de consequenties ervan. Die zijn er natuurlijk! Neem
de aanpassing van schoolgebouwen, om maar eens wat te noemen, waarover wij
samen in 2002 een motie hebben ingediend.Staatssecretaris Bussemaker:Ook al!De heer Van der Vlies (SGP):Ja. Ik heb die niet eens willen noemen, maar u hebt mij toen de eer vergund
om dat met u te mogen doen. Die motie is aanvaard. Toen zou er een plan komen,
er zou een financieringsplan komen. Ook dat ligt niet stil. Ik verwijt u dat
niet, want iedereen doet zijn best. Maar een tikkeltje is de gedachte van
een tandje erbij; openbaar vervoer idem dito tandje erbij. Dat probeerde ik
over het voetlicht te krijgen.De voorzitter:Tandje erbij; de staatssecretaris!Staatssecretaris Bussemaker:Daar kan ik natuurlijk niet tegen zijn. Ik ben dat graag met de heer Van
der Vlies eens. Ik zeg er wel bij, in het algemeen, dat dit iets is wat Kamerbreed
moet worden gedaan en niet alleen door de woordvoerders voor VWS en gehandicaptenbeleid
en wat ik ook met al mijn collega's in het kabinet zal delen. Wij hebben er
vaker met elkaar over gesproken wat mijn rol als coördinerend bewindspersoon
bij het gehandicaptenbeleid is. Ik zeg nu nog maar een keer: dan moeten alle
vakministers, zoals die hier ook aanwezig zijn, er steeds op aangesproken
worden dat dat tandje er dus ook in hun organisatie en de sectoren waar zij
mee te maken krijgen, bij moet. Anders schiet het niet op. Ik zal daar zeer
graag mijn bijdrage aan leveren.Verder is gevraagd wat precies geregeld wordt met de Wet gelijke behandeling
op grond van handicap of chronische ziekte. Mevrouw Kraneveldt, de heer Voordewind
en de heer Van der Vlies hebben daarnaar gevraagd, ook in het kader van wat
er elders nog moet gebeuren. De Wet gelijke behandeling legt een algemene
norm vast, namelijk dat mensen met een handicap of een chronische ziekte niet
gediscrimineerd mogen worden en dat geen onrechtvaardig onderscheid gemaakt
mag worden. Dit is een doeltreffende aanpassing om een ongelijke situatie
op te heffen. Dit betekent ook dat de rechtspositie van deze mensen wordt
versterkt. Ik wil wel benadrukken dat wij niet alleen bezig zijn met beleid
op papier. Dit betreft een versterking van de rechtspositie in de wettelijke
context. Er is echter meer nodig om dat voor elkaar te krijgen. Collega's
Vogelaar en Dijksma zullen daar ook nog over spreken. Ook met een Wet gelijke
behandeling is de positie van gehandicapten nog niet verbeterd. Er zijn veel
meer terreinen waarop het kabinet de ambitie heeft om de positie van chronisch
zieken en gehandicapten te verbeteren. Dat geldt voor het VN-verdrag –
ik kom daar straks nog op terug – maar ook voor de discussie
over de Wmo.Het zou mij een lief ding waard zijn als de discussie over de Wmo niet
alleen over de huishoudelijke hulp zou gaan, maar dat ook het compensatiebeginsel
ten aanzien van mensen met een handicap veel meer over het voetlicht zou komen.
Ik zal de Kamer daar in mijn brieven over de Wmo ook over berichten. Dat geldt
ook voor andere terreinen, zoals het terrein van de AWBZ, maar ook voor het
terrein dat de mevrouw Leijten noemde, de opvolger van de Wet buitengewone
uitgaven. Overigens weet mevrouw Leijten blijkbaar meer dan ik. Zij heeft
het wetsvoorstel nog niet, maar zij weet al wel dat dit een verslechtering
zal betekenen voor chronische zieken en gehandicapten. Dat verbaast mij zeer.
Het uitgangspunt bij alles wat wij hebben gedaan, is namelijk om de nieuwe
wet veel meer toe te spitsen op mensen die het nodig hebben, namelijk chronisch
zieken en gehandicapten en te voorkomen dat mensen er gebruik van maken, terwijl
zij het niet nodig hebben. U mag mij houden aan het uitgangspunt dat de wetgeving
meer wordt toegesneden om de meest kwetsbaren. Dat hebt u mij ook horen zeggen
toen het ging om de maatregelen in de AWBZ. Ik ga die discussie te zijner
tijd graag met u aan.Mevrouw Leijten (SP):Ik heb dat wetsvoorstel inderdaad nog niet gezien, maar ik heb wel het
eerste voorstel gezien, waarbij chronisch zieken en mensen met een beperking
er maximaal 9% op achteruitgaan op het schamele dat zij al hebben.
Uw collega, minister Donner, zei: dan gaan wij het wel herverdelen en dan
is min 4%, ook voor de ouderen, acceptabel. Wij weten allemaal dat
de bezuiniging die dit jaar en komend jaar wordt toegepast, een verslechtering
zal opleveren. Als ik u nu echter zo kan verstaan dat u zegt dat het geen
verslechtering oplevert voor mensen met een beperking of een chronische ziekte
of voor mensen die ouder zijn, dan houd ik u daar graag aan en dan gaan wij
dat debat later verder voeren. Maar dan ook boter bij de vis.Staatssecretaris Bussemaker:Het lijkt mij niet zinvol om dat debat nu hier te gaan voeren. Het lijkt
mij namelijk wenselijk dat de Kamer eerst alle gegevens heeft. Het debat dat
wij al hebben gevoerd, ging erover dat de doelstelling is om de mensen die
wij nu niet bereiken, chronisch zieken en gehandicapten, met de nieuwe wet
wel te bereiken. Er zijn nu mensen die er gebruik van maken, maar voor wie
de wet niet is bedoeld. Dat moet worden tegengegaan. Die mensen kunnen er
op achteruitgaan, maar dat is ook de bedoeling, want het gaat om een redelijke
herverdeling. Ik stel voor dat wij dat debat later verder voeren. Ik merk
alleen op dat mevrouw Leijten vooruitloopt op een wetsvoorstel dat nog niet
bij de Kamer is. Ik wil altijd met u over gelijke behandeling van gehandicapten
spreken, maar het lijkt mij goed om dat op basis van feiten en gegevens te
doen.De voorzitter:Mevrouw Leijten mag hier toch nog een vraag over stellen, want u bent
er zelf over begonnen.Mevrouw Leijten (SP):Ik ga dat debat graag aan, maar als het er inderdaad om zou gaan iedereen
met een chronische ziekte of een beperking of ouderen die ziektekosten hebben
en die af willen trekken van de belasting, te bereiken, hoe weet u dan op
voorhand al dat er 250 mln. op bezuinigd kan worden? Wij weten alleen dat
dat grote consequenties zal hebben. Wij zullen dat debat nog voeren. Ik vroeg
de staatssecretaris net of de chronisch zieken, mensen met een beperking en
ouderen er niet op achteruitgaan. De staatssecretaris zegt nu dat zij die
doelgroep beter wil bedienen en bereiken. Daar ben ik het mee eens en dat
debat wil ik graag met haar voeren.De voorzitter:Uw vraag is?Mevrouw Leijten (SP):Mijn vraag is of de staatssecretaris kan aangeven of mensen met een beperking,
een chronische ziekte of ouderen erop achteruitgaan door het veranderen van
de buitengewone-uitgavenregeling. Zij kan gewoon met ja of nee antwoorden.De voorzitter:Ik ben ervoor om het kort te houden, maar misschien wil de staatssecretaris
nog iets meer zeggen. Dat sta ik natuurlijk toe. Voor mevrouw Leijten was
dit de laatste interruptie op dit punt. Ik geef nu het woord aan de staatssecretaris
voor de beantwoording van de gestelde vraag.Staatssecretaris Bussemaker:Ik stel voor om de voorstellen te beoordelen op basis van de uitgangspunten
die het kabinet heeft geformuleerd voor het nieuwe wetsvoorstel.De heer Van der Vlies heeft een vraag gesteld over de relatie tussen een
uitspraak van de Commissie Gelijke Behandeling en de weg naar de rechter.
Wanneer iemand zich ongelijk behandeld voelt, kan een oordeel aan de Commissie
Gelijke Behandeling worden gevraagd. De tegenpartij wordt uitgenodigd om zijn
of haar standpunt uiteen te zetten en toe te lichten. De Commissie Gelijke
Behandeling geeft een oordeel en kan aanbevelingen doen. Als het oordeel onverhoopt
niet wordt opgevolgd, kan iemand – ook nu al – naar de rechter
gaan. De rechter weegt het oordeel van de Commissie Gelijke Behandeling mee
in het vonnis als dezelfde situatie wordt voorgelegd. Voor deze grond wordt
de rechtstreekse weg naar de rechter of na een oordeel van de Commissie Gelijke
Behandeling zelden gebruikt. Het is een thema dat verder gaat dan de wetswijziging
die wij nu behandelen. Wellicht kan dit aan de orde komen bij de behandeling
van het wetsvoorstel rondom de integratie van de Algemene wet gelijke behandeling,
waar ook de heer Van der Vlies en mevrouw Sap naar gevraagd hebben. Het nader
op elkaar afstemmen van alle wetsvoorstellen betreft vooral een technische
integratie, geen inhoudelijke. In het wetsvoorstel voor de Integratiewet Algemene
wet gelijke behandeling worden onder meer de wijzigingen meegenomen die voortvloeien
uit de evaluatie van de Algemene wet gelijke behandeling. Het kabinet streeft
ernaar binnenkort een standpunt aan de Kamer aan te bieden. Ik kan nog niet
precies zeggen wanneer, omdat mijn collega van Binnenlandse Zaken het voortouw
heeft en omdat daarbij een aantal technische elementen een rol speelt, ook
in relatie tot vragen die de Europese Commissie aan Nederland heeft gesteld.
Er wordt in ieder geval hard aan gewerkt. Ook de vragen in relatie tot andere
discriminatiegronden kunnen daarin meegenomen worden. Door mevrouw Sap, mevrouw Willemse en de heer Van der Vlies is gevraagd
naar de plannen tot verdere uitbreiding van de Wet gelijke behandeling op
grond van handicap of chronische ziekte. Eind 2008 zal naar verwachting de
algemene maatregel van bestuur voor het openbaar vervoer voor advies aan de
Raad van State worden gezonden. Na het advies en nader rapport van de Raad
van State wordt deze voorgehangen bij de Kamer. De beoogde inwerkingtreding
is medio 2010. Dit is weer zo'n thema waar men mij, maar ook de collega's
van Verkeer en Waterstaat, op aan mag spreken. Dat geldt ook voor het gebruik
van de ov-chipkaart. Ik heb goede nota genomen van de waarschuwing van mevrouw
Willemse op dit punt.Het thema goederen en diensten vind ik zeer belangrijk, zeker als het
gaat over gehandicapten en chronisch zieken. Onlangs heb ik daarover een uitgebreide
werkconferentie gehad met aanbieders en mensen met een beperking. Daarbij
is constructief gesproken over een gezamenlijke en doeltreffende aanpak voor
verbetering van gelijke behandeling in de praktijk. Ik hoop daar nog dit jaar
verdere afspraken over te kunnen maken in het zogenaamde praktijkspoor. Dat
kan ik niet alleen. Ik trek daar samen op met de staatssecretaris van Economische
Zaken. Bij het praktijkspoor worden onder andere ook organisaties op het gebied
van sportvoorzieningen betrokken. Wij kijken naar de mogelijkheden tot uitbreiding
met het aanbieden van goederen en diensten. Dan gaat het om de randvoorwaarden
waaronder dit kan plaatsvinden, langs welke weg en met welke fasering. Het
betreft een zeer breed en complex terrein. De vraag is wat een redelijke aanpassing
is. Dat vraagt om zorgvuldige afwegingen en onderzoek om de consequenties
goed te kunnen overzien. Een rol speelt ook dat wij aan willen sluiten bij
ontwikkelingen in de Europese Unie, waar mevrouw Sap naar verwees. De Europese
Commissie had oorspronkelijk alleen een voorstel voor een nieuwe richtlijn
voor gelijke behandeling op het terrein van chronisch zieken en gehandicapten.
Dat is later uitgebreid naar andere discriminatiegronden. Dat betekent dat
wij ook naar dat nieuwe voorstel van de Europese Commissie moeten kijken.
De Commissie heeft op 2 juli het voorstel voor een richtlijn gepresenteerd
op het terrein van gelijke behandeling van personen ongeacht geloofsovertuiging,
handicap, leeftijd of seksuele geaardheid. Er is nu een raadswerkgroep ingesteld
om het voorstel te beoordelen. Na de presentatie van de plannen is de eerste
bijeenkomst van deze raadswerkgroep begin september. De Raad van Ministers
beslist vervolgens op grond van unanimiteit. Ik heb daarmee ook rekening te
houden.Voor goederen en diensten volgen wij nu twee sporen tegelijkertijd. In
de eerste plaats het praktijkspoor. Ik wacht niet op alle Europese besluitvorming
en de vertaling naar de Nederlandse wetgeving. Samen met de staatssecretaris
van Economische Zaken die daartoe zeer gemotiveerd is, proberen wij afspraken
in de praktijk te maken. Vervolgens bekijken wij hoe wij binnen het Europese
proces waarvan wij de snelheid niet alleen in de hand hebben, tot verdere
verbetering van beleid te komen.Overigens hebben wij bij het traject van goederen en diensten ook belangenorganisaties
betrokken.Mevrouw Van Miltenburg (VVD):Ik heb een praktische vraag. Nu er blijkbaar intern wordt gesproken over
het voorstel van de Europese Commissie, is het de vraag op welke wijze de
Tweede Kamer bij de meningsvorming wordt betrokken. Morgen is er bijvoorbeeld
een algemeen overleg over de Europese Raad, maar dit onderwerp staat daar
niet op de agenda. Mijn fractie zou het op prijs stellen als zij vanaf dit
moment hierbij betrokken wordt en niet pas als het kabinet tot een standpunt
is gekomen.Staatssecretaris Bussemaker:Dat kan ik mij voorstellen, maar hiervoor geldt de gewone procedure dat
de Kamer een fiche krijgt. Zij is gewaarschuwd en het is dan aan haar om verder
te doen wat zij nodig acht.Mevrouw Van Miltenburg (VVD):Ik vraag de staatssecretaris om de Kamer daarnaast actief op de hoogte
te houden van het proces. Die toezegging vraag ik aan haar.Staatssecretaris Bussemaker:Die moet dan passen binnen de gewone afspraken die wij hebben gemaakt
over het Europese beleid. Dit betekent dat wij de Kamer als het onderwerp
op de agenda komt van een Raad, daarover zullen informeren en over de inbreng
van de Nederlandse regering. Ik ben echter ook afhankelijk van de informatie
en het besluitvormingsproces binnen Europa. Ik ben bereid om te doen wat kan
binnen de geldende afspraken, maar ik zie niet wat ik nog meer kan doen op
dit vlak.De voorzitter:Nee, mevrouw Van Miltenburg. De staatssecretaris heeft een punt en u krijgt
niet nog eens het woord.De heer Van der Vlies (SGP):Mevrouw de voorzitter. Bij de uitbreiding in de richting van het openbaar
vervoer wordt een jaartal genoemd als streefjaartal van implementatie. Bij
goederen en diensten zegt de staatssecretaris wel wat zij allemaal doet, wat
zij in gang heeft gezet en geeft zij een vooruitblik, maar zij noemt geen
jaartal. 2011? Kunnen wij ons daarin vinden?Staatssecretaris Bussemaker:Het zou mij een lief ding waard zijn als dit nog tijdens deze regeerperiode
in werking zou kunnen treden. Ik heb geprobeerd duidelijk te maken dat dit
een complex terrein is waarbij het misschien ook nog mogelijk is dat er wordt
gedifferentieerd binnen het terrein van goederen en diensten. Goederen en
diensten omvatten natuurlijk heel veel. Ik noem sportvoorzieningen, verzekeringen,
restaurants, winkels en zo verder. Het gaat om tal van echt heel verschillende
onderdelen. Ik kan nu niet zeggen dat het hele terrein van goederen en diensten
in 2011 geregeld is. Ik wil de Kamer wel steeds in brieven informeren over
de stappen die wij zetten, zowel op het praktijkspoor als op het juridische
spoor. Daarbij zal ik ook aangeven welke ambities ik voor de komende jaren
zie.De heer Van der Vlies (SGP):Bij dit type processen kan het dienstig zijn om een ambitieniveau vast
te pinnen op een jaartal. Ik zie daarover graag een brief tegemoet.Mevrouw Sap (GroenLinks):Ik vind het een mooie toezegging van de staatssecretaris dat zij wil bekijken
of zij dit nog in deze kabinetsperiode kan realiseren. Ik ben haar daarvoor
zeer erkentelijk. Ik vind het ook goed dat zij ook op het praktijkspoor bezig
is. Ik heb echter nog een vraag over de EU-richtlijn. Ik heb
gezien dat het kabinet dit in de officiële stukken neutraal voorlegt
aan het parlement. Ik meende uit uw reactie op een rapport op te merken dat
u daar toch positiever instond. Die reactie was weer later dan het officiële
kabinetsstandpunt. Ik vroeg mij af of het kabinet inmiddels toch positief
staat tegenover die EU-richtlijn. Of is het nog steeds een neutrale opstelling?Staatssecretaris Bussemaker:Dat is precies de discussie waarvan ik zeg: daar hoort u binnenkort meer
over van het kabinet. Dat gaat echt op korte termijn gebeuren. Het kabinet
heeft geen negatief oordeel over de waarde ervan, maar er zitten wel veel
vragen aan vast over de inhoud, de terminologie en de consequenties op het
Nederlandse terrein. Die moeten wij goed overzien. Daar voeren wij nu met
elkaar het debat over. U wordt daarover echt zeer spoedig geïnformeerd.
Als u wilt ben ik graag bereid met u en andere collega's dat debat aan te
gaan over hoe het verder vertaald moet worden naar het Nederlandse beleid.De voorzitter:Wellicht is het mogelijk dat de staatssecretaris een brief met een tijdpad
naar de Kamer stuurt. Termen als "op korte termijn" of "zo
spoedig mogelijk" zijn een beetje vaag. Ik denk dat de Kamer er prijs
op stelt om helder te krijgen hoe het er precies uitziet. Kan de staatssecretaris
toezeggen dat binnen nu en een week helder wordt aangegeven op welke momenten
men wat mag verwachten?Staatssecretaris Bussemaker:Misschien is het behulpzaam als ik het dan iets breder doe. Ik kom nu
nog – dat is mijn laatste punt – bij het VN-verdrag gehandicapten.
Daar zeg ik nu iets over. Ik zal u informeren over wat er allemaal nog in
de planning zit op het terrein van openbaar vervoer, goederen en diensten,
de Europese richtlijn, het VN-verdrag, voor zover ik het kan overzien en in
de hand heb. Ik kan dan in ieder geval een aantal momenten en tijdpaden noemen,
zoals wij die nu voor ons zien. Dan weet u ook waaraan u toe bent.De voorzitter:Dat lijkt mij een uitstekend idee. De staatssecretaris vervolgt haar betoog.Staatssecretaris Bussemaker:Voorzitter. Verschillende leden van de Kamer hebben vragen gesteld over
hoe wat wij nu doen, zich verhoudt tot het VN-verdrag en of het niet allemaal
wat sneller zou kunnen. In het bijzonder richting mevrouw Willemse zeg ik
dat wij er nu al voor gezorgd hebben dat de huidige voorliggende wetgeving,
over de uitbreiding ten aanzien van wonen en onderwijs, zich ook verhoudt
tot het VN-verdrag. Anders zouden wij wel heel ingewikkelde kwesties krijgen
en moeten wij het straks allemaal weer gaan aanpassen. Dat geldt ook voor
de Europese richtlijn. Dat geeft dus aan dat wij goed moeten kijken; het moet
technisch op elkaar aansluiten. Ook in het VN-verdrag gaat het over de manier
waarop onderwijs wordt geboden, de verhouding tussen regulier en speciaal
onderwijs, over het kunnen kiezen waar en hoe men wil leven, bijvoorbeeld
in een reguliere woonwijk. Met deze wetswijziging geven wij dus ook voortvarend
uitvoering aan het VN-verdrag.Wat is dan de stand van zaken bij de ratificatie van het VN-verdrag? Op
het moment wordt samen met andere departementen onderzocht wat precies de
reikwijdte is van dit VN-verdrag en de consequenties ervan voor alle wet-
en regelgeving. Als je wilt ratificeren moeten de wijzigingen op bestaande
wetten en regels opgenomen worden in een goedkeuringswet en een invoeringswet.
Het streven is erop gericht deze voorstellen van wet in 2009 voor advies naar
de Raad van State te sturen en in hetzelfde jaar nog aan de Kamer voor te
leggen. Ik zal dit onderdeel ook opnemen in de procesbrief, over wat de Kamer
nog kan verwachten van ons. Ik dacht dat mevrouw Willemse vroeg of belangengroepen
erbij betrokken zijn. Die zijn er inderdaad bij betrokken. De VN schrijft
dat ook voor.Een aantal Kamerleden vroeg of het niet wat sneller kan. Waarom heeft
Nederland nog niet geratificeerd? Voorop staat dat Nederland vorig jaar wel
bij de eerste groep ondertekenaars hoorde. Verder kan je ratificeren en ratificeren.
Sommige landen ratificeren als boodschap om een richting aan te geven voor
toekomstig beleid. Dan is het vrij gemakkelijk om snel te ratificeren. In
Nederland is dat anders. Een geratificeerd verdrag heeft in Nederland de kracht
van wet en gaat voor specifieke wetten. Alle onderliggende wetten en regelingen
moeten dus vóór ratificatie in overeenstemming met het verdrag
zijn, of worden gebracht. Dat is een omvattend en complex vraagstuk. Dat betekent
dus ook dat ratificatie geen dode letter is voor Nederland. Het is niet alleen
papier; wij doen dan ook echt iets. Dat betekent dat wij nu meer tijd nodig
hebben. Bij een ander systeem zou je nu al kunnen ratificeren, maar dan hoef
je eigenlijk niets te doen. Dat wij tot de eerste ondertekenaars behoren,
laat zien welk belang wij hieraan hechten. Wij zullen het ratificatieproces
dan ook zeker niet langer laten duren dan nodig.Mevrouw Sap stelde een vraag over een artikel in het Nederlands Juristenblad
van medewerkers van het ministerie van VWS. Dat artikel is op persoonlijke
artikel geschreven. Ik vind dat ambtenaren recht hebben op vrijheid van meningsuiting
en dat betekent in dit geval dat zij hun mening over het VN-verdrag mogen
geven. Aan dit artikel kunnen echter geen beleidsconclusies worden verbonden.Mevrouw Sap (GroenLinks):Ik ben blij dat de staatssecretaris zegt dat aan dit artikel geen beleidsconclusies
worden verbonden. Het artikel is echter vooral ingegeven door het gevoel dat
het VN-verdrag vooral lastig is. Kan de minister met het oog hierop bevestigen
dat de ministeries op een positieve manier werken aan de aanpassing van de
Nederlandse wetten aan het verdrag en dat zij niet proberen om de Nederlandse
wetten zoveel mogelijk te sparen?Staatssecretaris Bussemaker:Het is onze insteek om het VN-verdrag zo goed mogelijk te vertalen in
Nederlandse wetgeving. Wij doen dat uiteraard met een positieve insteek, maar
wij mogen natuurlijk niet blind zijn voor mogelijke problemen. Als je te snel
ratificeert, kan namelijk achteraf wel eens blijken dat aanpassingen nodig
zijn die eigenlijk onwenselijk zijn of ontzettend veel geld gaan kosten. Ik
beschouw het artikel dus vooral als een bijdrage aan het maatschappelijke
debat over het VN-verdrag.Mevrouw Sap (GroenLinks):Als zwaarwegende problemen aan het licht komen, vind ik dat die eerst
in het parlement moet worden bediscussieerd. Ik erken het recht
om op persoonlijke titel te schrijven, maar dat laat onverlet dat het heel
belangrijk is dat de Kamer zo snel mogelijk kan spreken over eventuele problemen.Staatssecretaris Bussemaker:Ik verwacht niet bij voorbaat dat wij met grote problemen zullen worden
geconfronteerd. Maar juist omdat ik hierover zekerheid wil hebben, lichten
mijn collega's en ik alle wetten en regelingen door op mogelijke problemen
met het VN-verdrag. Als wij daarmee klaar zijn, zal ik de Kamer natuurlijk
informeren over de manier waarop wij met mogelijke problemen zullen omgaan.Mevrouw Van Miltenburg (VVD):Volgens mij is de staatssecretaris de eerst aangewezene om mijn vraag
te beantwoorden over gemeentelijke verordeningen in het kader van de Wmo voor
mensen die zelfstandig gaan wonen.Staatssecretaris Bussemaker:De minister voor WWI behandelt het onderdeel wonen. Het leek ons daarom
beter dat zij deze vraag beantwoordt.Mevrouw Leijten (SP):Kan de staatssecretaris mij bevestigen dat de Kamer het wetsvoorstel voor
de ratificering van het VN-verdrag in 2009 tegemoet kan zien?Staatssecretaris Bussemaker:Het is het streven om het wetsvoorstel in 2009 aan de Raad van State aan
te bieden en in de Kamer te behandelen. Of dat mogelijk is, is afhankelijk
van de duur van de voorbereiding van het wetsvoorstel en de Raad van State.
De Kamer krijgt van mij echter een brief over het tijdpad.De voorzitter:De Kamer is inderdaad een tijdpadbrief toegezegd. Wanneer kunnen wij deze
brief verwachten? Is het mogelijk om de brief binnen een week naar de Kamer
te sturen?Staatssecretaris Bussemaker:Het moet mogelijk zijn om de tijdpadbrief op korte termijn naar de Kamer
te sturen. Mijn medewerkers laten mij weten dat het mogelijk is om de brief
voor Prinsjesdag naar de Kamer te sturen.De voorzitter:Ik zie aan de reactie van mijn collega's dat zij diep gelukkig zijn met
de toezegging dat zij voor Prinsjesdag een brief krijgen over de tijdpaden.Minister Vogelaar:Voorzitter. Om meerdere redenen is dit een feestelijke bijeenkomst. Het
is een klein feestje om met twee vrouwelijke collega's de regering in de Kamer
te mogen vertegenwoordigen. Verder is het zeker ook een feestje om over dit
belangrijke wetsvoorstel te mogen spreken, aangezien wij hiermee een stap
zetten in de verdere emancipatie van chronisch zieken en gehandicapten in
de samenleving.Ik ben primair verantwoordelijk voor het terrein wonen. Op dit terrein
is al een aantal maatregelen getroffen. Ik wil daar even aan memoreren om
het totale beeld scherp te hebben. Allereerst is sinds 2003 in het Bouwbesluit
geregeld dat bij nieuw te bouwen woningen in het algemeen rekening moet worden
gehouden met veel voorkomende toekomstige aanpassingen, als het gaat om de
toegankelijkheid van gebouwen. Dat hebben wij gedaan, opdat voor oudere mensen,
gehandicapten en chronisch zieken zo min mogelijk extra aanpassingen in een
woning nodig zijn. Dit worden ook wel levensbestendige woningen genoemd. Dit
geldt dus voor ouderen, gehandicapten en chronisch zieken.Ten tweede is in de Wmo geregeld dat waar aanpassingen nodig zijn, de
Wmo de mogelijkheid biedt een vergoeding aan te vragen voor het daadwerkelijk
realiseren van die aanpassingen. De gemeente voert dat uit. Een aantal woordvoerders
heeft daar ook aan gerefereerd. Straks kom ik specifiek terug op de vragen
die hierover gesteld zijn.Het derde op het terrein van wonen is de Huisvestingswet. Daarin is voorzien
om in bepaalde gevallen gehandicapten of chronisch zieken met voorrang een
specifiek contingent woningen toe te wijzen die voor hen geschikt zijn. Zij
hoeven dan niet heel lang op een wachtlijst te staan, als er nog een tekort
aan woningen is.Dit is een aantal voorzieningen in "materieel" opzicht dat de
afgelopen jaren op het gebied van wonen tot stand is gekomen. Vandaag hebben
wij het erover dat in het kader van de Algemene wet gelijke behandeling wordt
geregeld dat er laagdrempelige voorzieningen zijn. Zo nodig kan men naar de
Commissie Gelijke Behandeling stappen, als men van opvatting is dat men ongelijk
behandeld is of gediscrimineerd wordt op het terrein van wonen. Dat is wat
anders dan de grote stap naar de rechter.Wat houdt de individuele rechtsbescherming in en welke mogelijkheden worden
er concreet geboden? Ik noem als voorbeeld iemand die visueel gehandicapt
is. Als in een verordening is geregeld dat men geen huisdieren mag houden.
De visueel gehandicapte kan dan aanvoeren dat hij of zij een blindengeleidehond
nodig heeft en dat voor die persoon een uitzondering op de algemene spelregel
gemaakt moet worden, opdat hij of zij daar kan wonen.Ik noem ook het toegankelijk zijn van informatie voor visueel gehandicapten.
Hierbij denk ik aan de huur- of koopovereenkomst. Nog een voorbeeld is het
kopen van een woning. Op een krappe woningmarkt moet men vaak binnen twee
uur of op een ochtend beslissen of men de woning wil kopen. Iemand die gehandicapt
is en weet dat die een aantal voorzieningen in de te kopen woning moet aanbrengen,
mag aan de makelaar meer tijd vragen om zich te oriënteren op de kosten
van de aan te brengen aanpassingen die nodig zijn vanwege de fysieke beperkingen.
Om dit soort zaken zal het dus gaan. Hiermee wil ik de toegevoegde waarde
aan van het opnemen van het terrein wonen aan de Algemene wet gelijke behandeling,
als het gaat om gehandicapten en chronisch zieken.Ik ga nu in op de specifieke vragen die over mijn beleidsterrein gesteld
zijn. De heer Van der Vlies van de SGP heeft gevraagd of het alleen maar om
grote sociale verhuurders gaat die aanpassingen in het kader van de Wmo in
een woning moeten realiseren. Gesteld dat het om een kleine particuliere verhuurder
gaat die ook verstrekkende aanpassingen tot stand moet brengen, heeft dat
niet zodanig negatieve effecten op het te verhuren object dat die woning daarna
alleen nog maar aan gehandicapten verhuurd kan worden of alleen tegen hoge
kosten voor een groter contingent huurders geschikt gemaakt kan worden? Ik
maak daarover twee opmerkingen. Er bestaat geen ongeclausuleerd
recht om gewenste aanpassingen altijd te realiseren. Er is altijd sprake van
een belangenafweging. Mevrouw Van Miltenburg refereerde daaraan tijdens een
interruptiedebatje. De vraag is of aanpassingen redelijkerwijs zijn uit te
voeren, of dat de woningzoekende een alternatief kan worden aangeboden tegen
lagere of zelfs geen kosten. Deze kosten hoeven dan niet door de gemeenschap
te worden gemaakt. De gemeente heeft op basis van de Wmo de mogelijkheid een
afweging te maken. Het is mogelijk dat de betreffende burger daarmee niet
te tevreden is. In ons rechtssysteem heeft hij dan het recht op een beroepsprocedure
om de belangenafweging van de gemeente door een onafhankelijke bestuursrechter
te laten toetsen.Stel dat de gemeente het budget voor de woningaanpassing beschikbaar heeft
gesteld, maar dat de verhuurder daartegen bezwaar maakt omdat hij inschat
dat hij na de aanpassing de woning niet meer of moeilijk kan verhuren. Deze
vraag heeft de heer Van der Vlies gesteld. In artikel 215, tweede lid van
boek 7 van het Burgerlijk Wetboek staat dat de verhuurder altijd toestemming
moet geven voor aanpassingen. Hij mag de aanpassing weigeren als die veel
schade aan zijn eigendom veroorzaakt. Als daarover onenigheid ontstaat, krijgt
degene die het pand wil huren de mogelijkheid naar de rechter te stappen.
Dat is een zekerheidstelling voor de kleine particuliere verhuurder.Mevrouw Van Miltenburg (VVD):De minister refereerde al aan het interruptiedebat tussen mij en de CDA-fractie,
waarbij de CDA-fractie het standpunt innam dat bij de Wet gelijke behandeling
die gelijke behandeling altijd voor de redelijke argumenten van anderen gaat.
Deelt de minister die mening?Minister Vogelaar:Nee, die deel ik niet. Ik heb zojuist al gezegd dat er geen absoluutheid
aanwezig is. Er moet altijd een belangenafweging plaatsvinden om tot een vergoeding
voor woningaanpassing te komen. In de gemeentelijke verordening staan kaders
en als de betreffende burger het daarmee niet eens is, kan hij een rechtsgang
doorlopen. Hij kan toetsen of de belangenafweging van de gemeente terecht
is geweest en of de gemeente voldoende naar zijn belang heeft gekeken.Mevrouw Van Miltenburg (VVD):Voor de particuliere verhuurder staan in de huidige wetstekst onvoldoende
aanknopingspunten voor een rechter om die beoordeling te kunnen maken. Over
het algemeen bestaat er een tekort aan aangepaste woningen en de kans is groot
dat de verhuurder het pand opnieuw kan verhuren. Denkt de minister dat de
rechter dat als argument zal meewegen of dat hij zal uitgaan van de wens van
in principe de gehele bevolking om een toegankelijke woning te hebben?Minister Vogelaar:Ik ben van mening dat een rechter het belang van de huurder, die graag
een bepaalde woning wil huren en waarin een aantal aanpassingen moet worden
verricht, zal afwegen tegen het belang van de verhuurder, die in een nadelige
positie kan komen te verkeren op het moment dat de huurder om welke reden
ook het pand verlaat. De vraag is of de verhuurder het betreffende pand redelijkerwijs
gesproken weer op de woningmarkt kan zetten en verhuren. Ik heb u aangegeven
dat dat geregeld is in het Burgerlijk Wetboek. Ik heb u net verwezen naar
het desbetreffende artikel. Het is aan de rechter, niet aan mij als bestuurder,
om die belangenafweging in concrete situaties te maken.Mevrouw Willemse-van der Ploeg (CDA):Ik wil toch graag van de minister weten welk wettelijk recht wij vandaag
toevoegen voor de mensen met een beperking. Het is toch niet de bedoeling
dat wij straks allemaal voor de rechter eindigen? De wet moet toch een bepaalde
waarborg geven voor een grotere toegankelijkheid dan wij nu al kennen? Anders
heeft die wet geen zin. Welk recht voegen wij vandaag nu toe?Minister Vogelaar:Door in de Wet gelijke behandeling gehandicapten en Chronisch Zieken het
compartiment wonen op te nemen voegen wij hieraan toe dat de rechtsgang naar
de Commissie Gelijke Behandeling wordt geregeld, niet meer en niet minder.
Ik heb u aangegeven dat er een aantal andere wetten en regelingen is –
het Bouwbesluit, de Huisvestingswet en de Wmo als het gaat om de vergoeding
voor de woningaanpassing – waarin de materiële kant van het toegankelijk
maken van woningen voor gehandicapten en chronisch zieken is geregeld. Omdat
dit nu niet is opgenomen in de Algemene wet gelijke behandeling, is er op
het terrein van wonen geen mogelijkheid om naar de Commissie Gelijke Behandeling
te gaan. Met het toevoegen van het terrein wonen aan deze wet wordt die mogelijkheid
geopend. Daardoor wordt de individuele rechtspositie en de laagdrempeligheid
van de rechtsgang die de Commissie Gelijke Behandeling biedt geboden aan woningzoekenden,
kopers en huurders. Dat is ook iets nieuws, want de vergoeding voor woningaanpassing
in het kader van de Wmo is alleen voor huurders relevant, niet voor kopers.
Hiermee hebben wij ook de rechtsgang voor kopers geregeld. Stel dat een makelaar
zegt dat een gegadigde binnen twee uur moet beslissen. Deze persoon kan dan
naar de Commissie Gelijke Behandeling met de vraag of dit redelijkerwijs van
hem kan worden gevraagd als hij eerst iemand moet laten uitrekenen wat de
aanpassing zou gaan kosten van een woning die hij graag zou willen kopen en
of dat binnen zijn budget valt.De heer Van der Vlies (SGP):Ik ga nog even terug naar de kleine particuliere verhuurder. In het verkeer
tussen huurder en verhuurder is het niet ongebruikelijk om te bepalen dat
de huurder een zekere vrijheid heeft tot veranderingen binnen de woning. De
verhuurder kan eisen dat de woning bij het verlaten ervan in de oorspronkelijke
staat wordt hersteld. Is dat mechanisme ook voorzien bij een aanpassing die
nuttig en nodig is voor de handicap?Minister Vogelaar:Dat geldt voor iedere aanpassing die een verhuurder aanbrengt in de woning.
Dan draait de huurder ook op voor de kosten van het herstel. U wilt dat een
kleine particuliere verhuurder niet wordt geconfronteerd met kosten van herstel
naar de oude staat, waardoor de woning weer voor een groter publiek aantrekkelijk
is om te huren in het geval de betreffende gehandicapte of chronisch zieke
die woning verlaat.De heer Van der Vlies (SGP):Ik vraag dit voor de wetsgeschiedenis, omdat dit nauw luistert. Wie heeft eigenlijk de eigendom van de aanpassing in de woning? Is dat de
huurder, de verhuurder of bijvoorbeeld het loket van de Wmo?Minister Vogelaar:Bij de eigendom van de aanpassing kan ik mij niet goed een voorstelling
maken. De woning is eigendom van de eigenaar/verhuurder. De aanpassing betekent
iets voor de kwaliteit van het te verhuren object en de woningwaarde, die
naar boven kan gaan door de aanpassing of naar beneden. In de regelingen waaraan
u refereert, is voorzien dat een huurder die aanpassingen aanbrengt gehouden
kan worden aan het weer terugbrengen in de oorspronkelijke staat om geen negatieve
effecten te hebben op de waarde van het object waarvan iemand anders eigenaar
is. Uit het feit dat de gemeente de aanpassing betaalt, kan mijns inziens
niet worden afgeleid dat de gemeente daarmee ook de eigenaar is van de aanpassing.
Die wordt namelijk een onderdeel van de woning en behoort tot het bezit van
de eigenaar van de woning. De gemeente faciliteert slechts.De voorzitter:Dit is een ingewikkeld punt bij deze wet. Misschien kan de minister hierop
in haar tweede termijn terugkomen. Ik geef de heer Van der Vlies de gelegenheid
om over dit punt in deze termijn zijn laatste vraag te stellen.De heer Van der Vlies (SGP):Dank u voorzitter, voor dit extra rondje dat ik van u krijg. Stel dat
een particuliere verhuurder, door wat wij nu regelen, wordt gedwongen tot
een aanpassing in zijn woning ten behoeve van een komende huurder. Dwingen
klinkt onsympathiek, maar dat is niet mijn bedoeling. Stel dat deze aanpassing
de verhuurbaarheid van de woning reduceert. De verhuurder kan dus door de
aanpassing schade lijden. Hij moet in zo'n situatie toch ergens met deze schade
terecht kunnen?Minister Vogelaar:Daarop ben ik al ingegaan. De verhuurder kan de aanpassing weigeren. Hij
kan stellen dat die een negatieve invloed heeft op de waarde van zijn woning.
In zo'n geval voorziet het Burgerlijk Wetboek in de mogelijkheid voor de huurder
om naar de rechter te stappen. De verhuurder mag dus de aanpassing weigeren.
De huurder kan daarmee genoegen nemen en zeggen: tussen deze kleine particuliere
verhuurder en mij wordt het nooit meer gezellig en daarom zie ik af van het
huren van deze woning. Dat is wellicht de meest verstandige opstelling, maar
dit terzijde. Als de huurder persisteert, kan hij de rechter vragen of de
weigering terecht is.De voorzitter:De minister en de heer Van der Vlies hebben in de tweede termijn de gelegenheid
om op dit punt terug te komen. De minister vervolgt haar betoog.Minister Vogelaar:Mevrouw Van Miltenburg sprak over het bestaan van gemeentelijke verordeningen
waarin wordt geregeld dat jonggehandicapten die voor het eerst een zelfstandige
woning willen betrekken, niet in aanmerking komen voor een vergoeding voor
woningaanpassing op grond van de Wmo. Ik ken deze verordeningen niet, maar
als mevrouw Van Miltenburg eraan refereert, ga ik ervan uit dat ze bestaan.
Ik zeg de Kamer toe dat ik hierover contact opneem met de VNG. Ik zal dit
uitzoeken en de Kamer hierover schriftelijk informeren. Mijns inziens is het
onwenselijk om deze groep in eerste instantie uit te sluiten. Ik wil dit echter
graag eerst met de VNG bespreken.De voorzitter:Ontvangt de Kamer deze schriftelijke informatie voor Prinsjesdag?Minister Vogelaar:De Kamer ontvangt deze informatie voor 1 oktober.Mevrouw Van Miltenburg (VVD):Ik dank de minister voor deze toezegging. Het gaat hierbij overigens ook
over de modelverordening van de VNG zelf. De meeste gemeenten hebben dus zo'n
verordening. Het gaat ook niet alleen om jonggehandicapten, maar om iedere
gehandicapte die voor het eerst zelfstandig gaat wonen. Het betreft dus ook
mensen die vanuit een instelling op een gegeven moment kiezen voor een zelfstandige
woning. Ik zie uit naar het bericht hierover van de minister.Staatssecretaris Dijksma:Voorzitter. Ik sluit mij uiteraard aan bij de opmerkingen van vreugde
over het feit dat wij hier nu in de Kamer staan om dit wetsvoorstel te verdedigen.
Ik wil dit doen aan de hand van vier onderwerpen. Het eerste punt betreft
de betekenis van dit wetsvoorstel voor het basis- en voortgezet onderwijs.
Daarnaast zou ik graag een aantal woorden willen wijden aan de bijzondere
positie van de onderwijsconsulenten. Het derde punt betreft de voorlichting
aan scholen: wat betekent dit wetsvoorstel en hoe kunnen wij hen hierop voorbereiden?
Ook hiernaar is immers in het bijzonder gevraagd. Ten slotte is er een afdeling
diversen, zoals boeken, trappen et cetera.Door collega Bussemaker is net al verdedigd dat wij met meer dan gemiddelde
voortvarendheid met dit onderwerp aan de slag zijn gegaan. Ik kan mij echter
wel inleven in de opmerkingen van de heer Van der Vlies, als hij zegt dat
het zeker voor het basis- en het voortgezet onderwijs toch wel enige tijd
geduurd heeft voordat uiteindelijk de uitbreiding met deze sectoren in de
Kamer voorlag. Ik denk dat een compliment op zijn plaats is aan de initiatiefnemers
van destijds, de leden Smits, Rouvoet en Azough, die als het ware een extra "push"
in de goede richting gegeven hebben. Immers, in 2003 is in het onderwijs al
gestart met de Wet gelijke behandeling op het terrein van het beroeps- en
het hoger onderwijs. Toen heeft men er niet voor gekozen om de sectoren basis-
en voortgezet onderwijs hierbij in één keer mee te nemen. Dat
had als reden dat een en ander destijds samenviel met de start van de leerlinggebonden
financiering. De belangrijke doelstelling daarvan was natuurlijk al om de
toegankelijkheid van het regulier onderwijs voor kinderen met een beperking
op handicap te vergroten.Het tweede probleem dat men toentertijd signaleerde, was dat er wellicht
grote financiële consequenties zouden vastzitten aan de inwerkingtreding
van een dergelijk wetsvoorstel. Destijds werd dit bedrag door het bureau Smets
en Hover geschat op potentieel 140 mln. Minister Van der Hoeven heeft hierop
gezegd, besluitvorming te gaan uitstellen. In 2005 heeft men de financiën
al een keer opnieuw tegen het licht gehouden. Wij hebben een stormachtige
ontwikkeling in het onderwijs gezien, waarbij in de afgelopen
jaren wel meer dan het bedrag van 140 mln. geïnvesteerd is. Dit bedrag
heb ik bij mijn aantreden samen met het kabinet nog een keer ter beschikking
gesteld, bovenop heel veel miljoenen die in de voorgaande periode al extra
ter beschikking zijn gesteld. Hiermee kun je zeggen dat de financiële
consequenties van het wetsvoorstel, zodra dit in werking treedt, eigenlijk
niet meer vergelijkbaar zijn met destijds. In die zin heeft een en ander nu
ook een andere betekenis. Wij hebben gezien dat het absorptievermogen van
het regulier onderwijs sterk is toegenomen, zowel wat de diepte betreft, het
aantal kinderen dat met een rugzak in het regulier onderwijs zit, als wat
de breedte betreft, namelijk het aantal scholen dat inmiddels ervaring heeft
opgedaan met het hebben van kinderen met een handicap of een stoornis in het
regulier onderwijs.Ook zien wij dat onderwijsconsulenten inmiddels heel veel problemen in
de praktijk weten op te lossen. Ten slotte is het ons uitgangspunt en onze
inzet om – een aantal leden heeft hiervoor aandacht gevraagd –
met passend onderwijs tot verdergaande verbeteringen te komen. Dit moet leiden
tot een resultaatverplichting vanuit het onderwijs. De school van aanmelding
zorgt voor een passend onderwijsaanbod. Men doet dit natuurlijk in samenwerking
met andere scholen. Het voorstel waarover wij het vandaag hebben, is dus in
feite een recht dat wij aan mensen geven en niet zozeer een plicht voor het
onderwijs. Dit is iets wat wij later met Passend Onderwijs aan de orde stellen.Een van de vragen was of de aansluiting bij de Wet gelijke behandeling,
gezien de ontwikkelingen in de afgelopen jaren, nog wel wenselijk is of wellicht
zelfs overbodig. Het ferme antwoord hierop moet luiden: zeker niet. Zoals
verschillende leden gememoreerd hebben, is het ideaal voor de individuele
ouder of leerling niet altijd in overeenstemming met de werkelijkheid. Passend
Onderwijs betekent ook niet dat er per definitie geen ongerechtvaardigde of
ongelijke behandeling meer kan plaatsvinden. Immers, er kan zich een aantal
situaties voordoen waarbij men bijvoorbeeld niet of in onvoldoende mate de
onderwijswetgeving toepast. Er kan sprake zijn van geringe bereidheid bij
scholen tot het doen van gedegen onderzoek naar de mogelijkheden. Er kan altijd
nog sprake zijn van vooroordelen, van onheuse bejegening en soms ook van onterechte
weigering om kinderen toe te laten tot de school of om bijvoorbeeld aanpassingen
in de school aan te brengen. En de meerwaarde van aansluiting bij het wetsvoorstel
is dat er nu een formele basis wordt gelegd onder het uitgangspunt van gelijke
behandeling, ook voor het basis- en voortgezet onderwijs. Daarmee organiseren
wij ook individuele rechtsbescherming en rechtszekerheid voor ouders en leerlingen.
Dit is vooral van belang voor degenen die menen dat zij ongelijk worden behandeld.
Ouders en leerlingen krijgen hiermee ook toegang tot een laagdrempelige voorziening
waarbij zij met hun klachten terecht kunnen, namelijk de Commissie Gelijke
Behandeling. De wet kan hiermee een normstelling voor scholen bieden, op basis
van de oordelen van de Commissie Gelijke Behandeling. In de praktijk ontstaat
zo namelijk een basis voor de toetsing van scholen. 1 augustus 2009 beëindigt
de Advies Commissie Toelating en Begeleiding haar activiteiten, de wettelijke
termijn loopt dan af. De Commissie Gelijke Behandeling zal delen van de taak
van de ACTB overnemen, met name de adviesfunctie. Met dit voorstel willen
wij de gelijkstelling van basis- en voortgezet onderwijs aan het beroeps-
en hoger onderwijs regelen, die immers al eerder onder de wet vielen.Zojuist kwam ook al bij het onderwerp wonen de vraag naar voren of hiermee
een soort ongeclausuleerd toegangsrecht tot het onderwijs geregeld is. Het
antwoord daarop is: nee, dat is niet zo. Deze wet biedt weliswaar een extra
waarborg, maar geen ongeclausuleerd toegangsrecht, omdat er uiteindelijk altijd
moet worden beoordeeld of in redelijkheid van een school kan worden gevraagd
dat hij een kind toelaat. Er zijn twee praktische voorbeelden genoemd. Mevrouw
Willemse vroeg of de ouder van een kind dat bekend staat als een agressieve
leerling met een gedragsstoornis, kan afdwingen dat een school dat kind opneemt.
Dat kan niet. Een nog pregnanter voorbeeld is dat van een leerling die zeer
moeilijk leert, maar die wel naar het gymnasium zou willen. Als je een leerling
zonder handicap mag weigeren omdat zijn of haar capaciteit niet toereikend
is voor het gymnasium, dan kun je niet zeggen dat die capaciteiten er opeens
niet meer toe doen als er sprake is van een handicap. Natuurlijk doet de capaciteit
van de leerling ertoe, dus als je intellectueel niet in staat bent om naar
het gymnasium te gaan, dan hoef je niet te worden toegelaten, of je nu gehandicapt
bent of niet. Maar een school mag een leerling niet enkel en alleen weigeren
op grond van een beperking of een handicap, terwijl deze wel de intellectuele
capaciteit heeft om bijvoorbeeld naar het gymnasium te gaan; dat is de betekenis
van de wet.Mevrouw Van Miltenburg (VVD):Mag een school dan ook geen kind meer weigeren en de ouders adviseren
om ermee naar een andere school te gaan, zoals in het voorbeeld in mijn inbreng,
als het kind een gedragsstoornis heeft en het personeel van de school er niet
voor is opgeleid om deze stoornis te hanteren?Staatssecretaris Dijksma:Dat zal uiteindelijk altijd in individuele casussen moeten worden getoetst
door de Commissie Gelijke Behandeling. De scholen kunnen wel argumenten aanvoeren
om leerlingen te weigeren, maar met deze wet in de hand heeft een ouder als
het ware een sterkere positie om daartegen in het geweer te komen. De commissie
zal vervolgens – en als men dat niet voldoende vindt, ook de rechter –
altijd afwegen of de school hiertoe in redelijkheid kan besluiten. Mevrouw
Van Miltenburg, ik kan uw vraag dus niet in algemene zin beantwoorden, want
elke situatie is verschillend. Als het gaat om een heel agressieve, gedragsgestoorde
leerling die een gevaar vormt voor zijn of haar omgeving, dan heeft de school
wellicht een gerechtvaardigde reden om die leerling te weigeren, maar een
school die "er even niet zoveel trek in heeft", komt natuurlijk
onherroepelijk in de problemen, en dat is ook de bedoeling.Mevrouw Van Miltenburg (VVD):De vraag blijft dan toch in hoeverre ouders van scholen wel een inspanning
mogen verwachten. Ik vind dat u daarin als wetgever wel een richting moet
aangeven.Staatssecretaris Dijksma:Daar hebt u volstrekt gelijk in, en dat doen wij dus ook. Daarom zijn
wij bijvoorbeeld met de Kamer bezig om passend onderwijs te regelen; in de
komende wetgeving wordt er aan scholen gevraagd om die inspanning
te leveren. Wij regelen nu dus het recht van de ouder en het kind en in het
wetsvoorstel voor passend onderwijs regelen wij als het ware de inspanningsverplichting
voor het onderwijs. Zo vormt dat een sluitstuk in de wetgeving en is het allemaal
weer logisch. Dat lijkt mij wel verstandig.Mevrouw Willemse-van der Ploeg (CDA):Ik begrijp goed dat die twee naadloos op elkaar moeten aansluiten. Wij
hebben zojuist bij een ander onderwerp al gezien dat vaak toch de kennis ontbreekt
om iets goed toe te passen. Komt er nu bij de invoering van de wet ook een
heel goed voorlichtingstraject richting scholen, zodat zij inderdaad weten
wat de nieuwe rechten van de ouders zijn en hoe zij daar maximaal op kunnen
inspelen?Staatssecretaris Dijksma:Ik had dit als derde blokje in mijn beantwoording aangegeven. U ontregelt
mij dus geheel, maar het antwoord op uw vraag is ja.De voorzitter:Het is altijd fijn als je de staatssecretaris kunt ontregelen. De staatssecretaris
vervolgt haar betoog.Staatssecretaris Dijksma:Voorzitter, op zichzelf is daar wel meer voor nodig.De voorzitter:Dat weet ik.Staatssecretaris Dijksma:U weet dat ook uit ervaring.De voorzitter:Ja, zeker.Staatssecretaris Dijksma:Ik kom vervolgens op de positie van de ACTB en de onderwijsconsulenten.
Misschien mag ik van de gelegenheid gebruikmaken om ook hier de waardering
voor de onderwijsconsulenten, die in de Kamer terecht leeft, te onderstrepen.
Ik zie in de praktijk echt hoe vaak zij een heel goede rol kunnen spelen in
de bemiddeling tussen ouders en scholen op het moment dat het mis dreigt te
gaan. Om die reden is het van groot belang dat hun positie na de beëindiging
van de ACTB in augustus 2009 gewaarborgd is. Aanvankelijk is er sprake van
geweest dat wij die rol zouden leggen bij de Commissie Gelijke Behandeling,
waar wij ook de adviesrol onderbrengen. In het verslag is daartegen echter
terecht bezwaar aangetekend. Daarin is gesteld dat het misschien verstandiger
is om de onafhankelijke positie van de onderwijsconsulenten ten opzichte van
de Commissie Gelijk Behandeling overeind te houden. Op basis daarvan hebben
wij besloten om gedurende dit traject die rol niet meer onder te brengen bij
de Commissie Gelijke Behandeling en op zoek te gaan naar een andere manier
om deze functie te waarborgen. Concreet loopt er nu overleg met het Centrum
voor Consultatie en Expertise, waar voor de zorgsector een soortgelijke vorm
van consulenten bestaat. Wij moeten natuurlijk zien of het lukt om die functie
daar ook onder te brengen. Het is in overleg. Ik zeg u echter toe dat wij
sowieso voor 1 januari 2009 duidelijk maken op welke wijze wij de onderwijsconsulenten
onderbrengen. Wij zijn het namelijk zeer eens over hun functie en de doelstelling.Het voortzetten van de ACTB is in dit geval geen praktische oplossing,
want dat vergt een wetswijziging. Bovendien hebben wij de functie van de ACTB
geknipt. Een deel ervan gaat over naar de Commissie Gelijke Behandeling en
het deel van de consulenten moet elders worden ondergebracht. Wij willen dit
graag doen op een manier die praktisch is en die ook een beetje rekening houdt
met de financiën. Weer een stichting oprichten, wat een alternatief kan
zijn, is iets waar wij rijksbreed liever niet aan beginnen. Ik hoop u daarmee
gerustgesteld te hebben, maar weet ook van mij hoe belangrijk het ook voor
ons is.Over de voorlichting heb ik al toegezegd dat wij dit zeker ook in de richting
van de scholen moeten gaan doen. Door de ervaringen met Passend Onderwijs
zijn er al heel goede verbanden waarbinnen wij die voorlichting nog veel meer
aandacht kunnen geven. Wij zullen vanzelfsprekend ook kijken hoe wij samen
met de Commissie Gelijke Behandeling en het departement van VWS daaraan verder
invulling kunnen geven.Mevrouw Kraneveldt-van der Veen (PvdA):Over de onderwijsconsulenten gaat de staatssecretaris de Kamer voor 1 januari
informeren. Dat lijkt mij een heel goede oplossing. Is het mogelijk dat zij
dit doet voordat zij weer een vervolgbrief stuurt over de ontwikkelingen binnen
Passend Onderwijs, zodat wij als woordvoerders voor Passend Onderwijs daarvan
kunnen kennisnemen voordat wij waarschijnlijk aan het einde van dit jaar,
vlak voor het kerstreces, met haar over Passend Onderwijs spreken? Dat zou
dan mooi met elkaar samenvallen.Staatssecretaris Dijksma:Het antwoord is ja.Mevrouw Willemse heeft mij gevraagd of wij ook kijken hoe kinderen zich
ontwikkelen binnen het regulier en het speciaal onderwijs en wat kritische
succesfactoren zijn. Juist om dat goed te kunnen monitoren hebben wij de commissie-Lambrechts
ingesteld. Die commissie adviseert ons niet alleen, maar evalueert ook wat
de ontwikkelingen voor deze kinderen zijn.Er is verder nog gevraagd wie er verantwoordelijk is voor de tijdige beschikbaarheid
van bijvoorbeeld brailleboeken. Daar zijn de scholen verantwoordelijk voor.
Zij kunnen daarbij gebruik maken van de stichting Dedicon. Dat is de voormalige
blindenbibliotheek. In de praktijk zien wij dat er soms nog problemen zijn,
hoewel de samenwerking tussen de scholen en Dedicon gelukkig steeds beter
wordt. Als er nog knelpunten zijn, zitten wij daar bovenop en zoeken wij samen
naar een oplossing. Dit is namelijk heel belangrijk.Mevrouw Kraneveldt-van der Veen (PvdA):Verleden jaar heb ik een gesprek gehad met mensen van Dedicon. Zij zeiden
mij dat de voorziening van allerlei aangepaste leermiddelen voor bijvoorbeeld
mensen met een visuele beperking een beetje onder druk komt te staan, omdat
ook steeds meer mensen met dyslexie een beroep doen op de diensten van Dedicon.
Kunt u daar iets over zeggen? Of kunt u daar in uw beleid iets mee doen? Ik
zou het jammer vinden als de ene groep wel geholpen wordt, maar dat dat ten
koste zou gaan van de groep die het ook hard nodig heeft.Staatssecretaris Dijksma:Wij zijn daarover in gesprek met Dedicon.Mevrouw Willemse-van der Ploeg (CDA):De staatssecretaris zegt dat het een verantwoordelijkheid is van de scholen.
Dat geloof ik graag, maar wij hebben gehoord dat het soms zo
lang duurde voordat de voorzieningen beschikbaar waren dat het eerste trimester
al verloren was gegaan. Wij hebben aan de mensen zelf gevraagd wat de reden
daarvan was. Zij zeiden toen dat er ook ontzettend bezuinigd wordt op de bibliotheken.
Ik heb dat nog niet na kunnen zoeken. Je kunt dan natuurlijk zeggen: ga maar
weer terug naar de school, maar als je eerste trimester al voorbij is, terwijl
je nog geen aangepast materiaal had, heb je al een stukje achterstand. Wat
is het antwoord aan deze mensen?Staatssecretaris Dijksma:Het antwoord is dat het aan de scholen is. Als u echter concrete voorbeelden
hebt van zaken die niet goed gaan, ontvang ik die graag en dan kijken wij
daarnaar.De voorzitter:Mevrouw Willemse knikt ja.Mevrouw Willemse-van der Ploeg (CDA):Ja, akkoord.Staatssecretaris Dijksma:Meer zou ik ook echt niet kunnen doen.De voorzitter:Nee, u bent heel goed bezig. Mevrouw Van Miltenburg heeft nog een vraag.Mevrouw Van Miltenburg (VVD):Ik neem dat de staatssecretaris klaar is met haar inbreng?Staatssecretaris Dijksma:Nee, ik heb nog twee punten en ik wil uw vragen ook nog beantwoorden,
als dat mag.De voorzitter:Dat mag. De staatssecretaris vervolgt haar betoog en rondt af.Staatssecretaris Dijksma:Er is mij gevraagd of de wet zich nu wel of niet beperkt tot bouwkundige
aanpassingen en hoe dat precies geregeld is met bijvoorbeeld trappen en dergelijke.
In principe bestaat er geen ongeclausuleerd toegangsrecht. De gemeenten zijn
verantwoordelijk voor aanpassingen in bijvoorbeeld schoolgebouwen. Dat is
in de praktijk soms wel spannend. Wij kennen voorbeelden waar eigenlijk een
lift in een gebouw zou moeten worden aangebracht, maar dan kan ook een oplossing
zijn om het onderwijs voor het kind in kwestie op de begane grond vorm te
geven. Dat kan een praktische oplossing zijn. Soms loopt men hier echter wel
tegenaan. Dat zijn ook precies de situaties die mogelijk voorgeleid kunnen
worden bij de commissie.Mevrouw Van Miltenburg (VVD):Moet men dan de gemeente voor die commissie dagen, omdat die financieel
verantwoordelijk is, of moet men het bestuur dagen dat het geld niet van de
gemeente krijgt om die aanpassing in hun gebouw te realiseren?Staatssecretaris Dijksma:Ik denk dat het verstandig is om die vraag in tweede termijn te beantwoorden.
Mijn eerste gedachte zou zijn dat je altijd in eerste instantie de school
er als eerst verantwoordelijke naar vraagt. Dat lijkt mij ook de meeste logische
gang. De school kan zich dan natuurlijk beroepen op het feit dat men in de
problemen komt. Dat is dan iets dat afgewogen kan worden door de commissie.
Ik vind dit echter een te juridische vraag, ook gezien de betekenis van dit
debat voor de context van dit wetsvoorstel, om daar nu zo antwoord op te geven.
Ik wil graag eerst even verifiëren of ik het bij het juiste eind heb.De voorzitter:Mevrouw Van Miltenburg houdt dit natuurlijk nauwkeurig in de gaten voor
de tweede termijn. Mevrouw Kraneveldt heeft nog een vraag.Mevrouw Kraneveldt-van der Veen (PvdA):De staatssecretaris kondigde aan dat zij ook iets zou zeggen over voorlichting
op scholen. Nu heb ik misschien niet goed opgelet, maar is zij bereid om ook
ouderverenigingen voor ouders met een kind dat gehandicapt is of een stoornis
heeft op de hoogte te stellen van de consequenties van deze wet voor hun situatie?
Wanneer zij goed worden geïnformeerd worden misschien teleurstellingen
voorkomen, want misschien denkt men nu dat met deze wet van alles mogelijk
is, terwijl dat niet altijd zo is.Staatssecretaris Dijksma:Dat lijkt mij prima. Ik denk dat het ook verstandig is om die ouderverenigingen
bij een eventuele voorlichting te betrekken, omdat zij het snelst contact
kunnen leggen met hun achterban.De voorzitter:Ik wil de drie bewindspersonen, die het een feestje vinden om hier met
zijn drieën te zitten, bedanken voor hun beantwoording in eerste termijn.
Ik zal inventariseren wie er nog behoefte heeft aan een tweede termijn. Mevrouw
Kraneveldt gebaart dat zij er geen behoefte aan heeft. De heer Voordewind
heeft andere verplichtingen en heeft de zaal verlaten. Ook mevrouw Sap heeft
geen behoefte aan een tweede termijn. Ik zie dat de heer Van der Vlies daar
wel behoefte aan heeft. Het woord is aan de heer Van der Vlies in tweede termijn
namens de fractie van de SGP.De heer Van der Vlies (SGP):Mevrouw de voorzitter. Ik heb bewondering voor de beantwoording. Daarop
heb ik geen kritiek, maar ik wil nog wel een paar punten markeren. Hartelijk
dank voor de antwoorden. Ik zou nog een streep willen zetten onder de houding
van staatssecretaris Bussemaker in dit dossier, laat het vooral beleid zijn
dat meer is dan alleen papier.Verder ben ik van mening dat zij een constructieve toezegging heeft gedaan
om op korte termijn aan de Kamer een procesbrief te sturen over de uitbreiding
van de reikwijdte.Minister Vogelaar moet mijn interruptie niet hebben misverstaan. Ik deed
dit niet uit een kritische invalshoek, maar om de wetsgeschiedenis voor mijn
deel te vervolmaken. Dit is belangrijk, want uit het recht dat ontstaat, kunnen
natuurlijk juridische spanningsvelden voortkomen. Dan zijn die detailleringen
belangrijk. Ik dank haar daarvoor en ik hoop dat wij daarmee die vervolmaking
hebben bereikt.Tot slot verwacht ik dat mevrouw Van Miltenburg terug wil komen op haar
juridische kwestie, want ook die kan natuurlijk belangrijk zijn. Stel dat
een school een aanpassing van enige importantie behoeft die niet inpasbaar
is in de normale investeringsritmen, dan moet er dus wat gebeuren. Daarbij
heeft de gemeente een rol, maar ook het schoolbestuur heeft dan een verantwoordelijkheid.
De vraag is dan wie wat doet en wie waarop kan worden aangesproken. Het was
volgens mij de bedoeling van mevrouw Van Miltenburg om hierover
duidelijkheid te krijgen. Dit is door de staatssecretaris verwezen naar haar
tweede termijn. Ik wacht dit met belangstelling af.Mevrouw Willemse-van der Ploeg (CDA):Mevrouw de voorzitter. Ik dank de bewindslieden voor hun antwoorden. Ik
ben vooral blij met de ambitie die zij allen hebben om van deze wet een succes
te maken. Een aantal vragen is tot tevredenheid beantwoord. Dit geldt vooral
voor de toezeggingen dat het consulentschap onafhankelijk zal zijn en dat
er goede voorlichting zal worden gegeven.Ik wil nog wel terugkomen op de huisvesting. In de wet staat letterlijk
dat onderscheid is verboden bij het aanbieden van woonruimte ter bewoning.
Is de minister bereid om met de VNG in overleg te treden over de vraag hoe
de modelverordening voor de gemeenten moet worden geformuleerd als er in dit
kader sprake is van aanpassingen? Ik heb in een interruptiedebatje met mevrouw
Van Miltenburg al gezegd dat de gemeenten er altijd alles aan doen om tegemoet
te komen aan de wensen van de mensen en om een oplossing te vinden, maar uiteindelijk
biedt het wetsartikel daarnaast nog de nodige rechtsbescherming. Daarom herhaal
ik de vraag of de minister bereid is om met de VNG van gedachten te wisselen
over de modelverordening om te kijken of dit in elkaars verlengde ligt en
of er sprake is van een maximale inspanningsverplichting voor de gemeenten
om uit te gaan van de wens van de klant en een oplossing te zoeken om zo min
mogelijk rechtszaken te hebben aan het einde van het traject.Mevrouw Van Miltenburg (VVD):Ik heb mevrouw Willemse een vraag gesteld over haar uitleg van de Algemene
wet gelijke behandeling. Zij heeft toen gezegd dat uiteindelijk gelijke behandeling
van het individu boven het collectief belang gaat. Minister Vogelaar heeft
daarop gezegd dat dit niet per definitie het geval is. Ik had verwacht dat
mevrouw Willemse nu een motie zou indienen om de Kamer op dit punt om een
uitspraak te vragen. Is zij inmiddels van mening veranderd?Mevrouw Willemse-van der Ploeg (CDA):Ik heb in eerste termijn gezegd dat op gemeentelijk niveau maximaal moet
worden geprobeerd om een oplossing te vinden. Uiteindelijk is er dan nog de
wet die je inderdaad het recht geeft. Betrokkene kan het dan bij de rechter
uitzoeken. Uiteindelijk kun je dus altijd op de wet terugvallen. Je gaat niet
eerst bij de gemeente met de wet in de hand vragen om een woning. Je komt
voor een woning, je krijgt wat je maximaal kunt krijgen in de gemeente en
als je het daarmee niet eens bent, is er de wet die daarboven staat. Betrokkene
kan dan al of niet bij de Commissie Gelijke Behandeling of de rechter zijn
gelijk halen. Zo heb ik het gezegd.Mevrouw Van Miltenburg (VVD):Ik heb u duidelijk horen zeggen dat gelijke behandeling, als wij die in
de wet vastleggen, boven de redelijke argumenten van de gemeente gaat. Ik
hoor u nu in tweede termijn duidelijk een ander verhaal afsteken.De voorzitter:Dat was dus geen vraag, maar meer een constatering. Ik geef mevrouw Willemse
graag de gelegenheid erop in te gaan.Mevrouw Willemse-van der Ploeg (CDA):Inderdaad kan iemand in tweede termijn een beroep doen op deze wet, als
hij niet zijn recht heeft kunnen halen in het eerste overleg met de gemeente.
Dat heb ik gezegd.Mevrouw Leijten (SP):Voorzitter. Er liepen wel wat discussies door elkaar. Ik weet dat ik daar
ook zelf wel aan heb deelgenomen, omdat ik natuurlijk ook naar de huidige
praktijk heb gekeken. Ik heb gevraagd of wij niet eens integraal naar het
gehandicaptenbeleid kunnen kijken. Wij hebben Wonen, Werk, Zorg, Vervoer,
Financiën en Onderwijs. Overal worden allerlei regelingen en aanpassingen
gemaakt. Over Passend Onderwijs zijn plannen, maar ook nog veel vraagtekens.
Met wonen is het concreter, al zijn er veel schijven die zich daarmee bemoeien.
Het moet mij van het hart dat het toch allemaal wel heel erg langs elkaar
loopt, met de aanstaande verhogingen van de eigen bijdrage, meer grondslagen
voor eigen bijdrage in de AWBZ en de verandering van de buitengewone uitgavenregeling
die wel degelijk ingegeven is door een bezuiniging. Ik heb geen commentaar
op de uitbreiding van de wet, maar wel op hoe dit kabinet het gehandicaptenbeleid
aanpakt. Ik zou daar verder over willen spreken en wacht daarover het voorstel
van VWS af.Ik vind de vaart bij het ratificeren van het VN-verdrag goed. Ik zal de
procesbrief ook zeker goed bestuderen. Ik had daarover een motie klaarliggen,
maar die zal ik niet indienen. Ik zal er ook alles aan doen om de staatssecretaris
te blijven opjagen, maar ik geloof dat dat Kamerbreed gedeeld wordt. Wij zitten
de staatssecretaris van VWS dus op de hielen. Voor de staatssecretaris moet
dat een aansporing zijn om het kabinet op de hielen te zitten. Ik snap ook
wel dat zij over alle schotten heen hard moet werken.Mevrouw Van Miltenburg (VVD):Ik wil de drie bewindsvrouwen danken voor hun beantwoording.Staatssecretaris Bussemaker:Het kan heel kort. De heer Van der Vlies zei dat hij nog eens een streep
wilde zetten onder mijn uitspraak dat het niet bij papieren beleid mag blijven.
Dan zet ik weer een streep onder de woorden van de heer Van der Vlies. Ik
ben het geheel met hem eens. Dit is stap een. Het staat nu mooi op papier,
maar vervolgens moet het in praktijk gebracht worden.Het moet ook op andere terreinen in praktijk gebracht worden. Dat is niet
alleen wetgeving en niet alleen het terrein van Wonen en Onderwijs of de sectoren
alleen daar. Het is eigenlijk een gezamenlijke opdracht aan de hele samenleving
en ook aan ons. Mevrouw Leijten zei in dat verband dat zij mij op de hielen
zit. Ik zal proberen haar voor te blijven. Ik herhaal ook nog maar eens een
keer dat ik graag mijn collega's in het kabinet onder druk zet. Het helpt
echter ook heel erg als de Kamer thema's die zij belangrijk vindt, bespreekt
met de vakministers en vakstaatssecretarissen. Dat bespoedigt het proces,
omdat het dan niet allemaal via mij hoeft te lopen. De procesbrief
krijgt de Kamer op korte termijn. Het fiche over de richtlijnen gelijke behandeling
krijgt de Kamer een dezer dagen, als het niet deze week is dan in ieder geval
begin volgende week. De Kamer is dus gewaarschuwd.Minister Vogelaar:Voorzitter. Ik kan mevrouw Leijten bevestigen dat de staatssecretaris
ons op de hielen zit. Daaraan hoeft zij niet te twijfelen!Ik waardeer het zeer om in een debat een Kamerlid tegenover mij te zien
die even scherp let op de wetsgeschiedenis als de heer Van der Vlies. Ik formuleer
naar aanleiding van zijn vraag dan ook nog eens graag scherp de verhouding
tussen eigenaar en verhuurder. Een huurder hoeft volgens het Burgerlijk Wetboek
voor kleine aanpassingen aan de woning geen toestemming te vragen aan de eigenaar.
In de Wmo is verder geregeld dat de gemeente de financiële tegemoetkoming
moet verstrekken. Ik heb al aangegeven welke belangenafweging daarbij moet
worden gemaakt.De gemeente verstrekt de tegemoetkoming aan de eigenaar van de woning.
De eigenaar moet dan ook de aanpassing aanbrengen. Zoals ik veronderstelde
wordt deze aanpassing een deel van het eigendom van de eigenaar van de woning.
Als de eigenaar later vindt dat de woning opnieuw moet worden aangepast, moet
dat op zijn kosten worden gedaan. De eigenaar is immers akkoord gegaan met
de aanpassing en heeft die ook zelf of in opdracht laten uitvoeren. De aanpassingen
die zonder toestemming mogen worden aangebracht, worden eveneens onderdeel
van de woning en kunnen niet langer als een eigenstandig eigendom worden gezien.Als de eigenaar geen toestemming heeft verleend – en dat mag in
sommige gevallen – dan kan hij bij het verlaten van de woning van de
huurder vragen dat op kosten van de huurder de oorspronkelijke situatie wordt
hersteld. Ik denk dat wij zo helder voor de wetsgeschiedenis hebben vastgelegd,
hoe het in elkaar zit.Mevrouw Kraneveldt-van der Veen (PvdA):Wordt het geld voor aanpassingen, waarvoor geen toestemming van de verhuurder
nodig is, inderdaad aan de betreffende gehandicapte uitgekeerd? Of is de verhuurder
altijd de opdrachtgever?Minister Vogelaar:Voor zover ik het begrijp, wordt het geld dat in het kader van de Wmo
wordt verstrekt, altijd aan de eigenaar van de woning uitgekeerd.Voorzitter. Ik heb mevrouw Van Miltenburg al gezegd dat ik bereid ben
om op het door haar genoemde specifieke punt rond de modelverordening voor
de Wmo in overleg te gaan met de VNG. Het lijkt mij geen probleem om dit overleg
iets te verbreden. Een en ander laat overigens onverlet dat de staatssecretaris
van VWS de eerstverantwoordelijke is voor de modelverordening. Wij werken
echter goed samen en dat betekent dat mijn medewerkers op het punt wonen bij
VWS meekijken. Ik zeg dus toe dat ik, na overleg met de staatssecretaris,
de modelverordening Wmo in breder verband met de VNG zal bespreken.Staatssecretaris Dijksma:Voorzitter. Wie moeten ouders dagen als hun kind geen toegang kan krijgen
tot een bepaalde vorm van onderwijs als gevolg van problemen bij de bouwkundige
aanpassingen? Mijn veronderstelling was juist: het schoolbestuur is hier,
zoals dat formeel heet, de normadressaat. Dat betekent dat het schoolbestuur
in het geval van een klacht wordt gedaagd. Uiteraard is het voor schoolbesturen
mogelijk om eventuele kosten op de gemeente te verhalen. Zij kunnen daarvoor
een aparte procedure starten. De ouders richten zich dus met een eventuele
klacht tot het schoolbestuur.Mevrouw Van Miltenburg (VVD):Dat vreesde ik al. Ik hoor uit de praktijk vaak terug dat dit dus niet
werkt. Die school zegt dan namelijk tegen de ouders: wij krijgen de plaatsing
van die lift niet betaald, en uit eigen middelen kunnen wij het ook niet betalen,
anders gaat het ten koste van het onderwijs dat wij hier aan kinderen zonder
handicap geven. Dan ontstaat er een soort patstelling. Ik heb het idee dat
deze wet, ondanks alle goede intenties en rechten die ouders krijgen, nog
steeds niet de beoogde doelstelling bereikt.Staatssecretaris Dijksma:Dat ben ik niet met u eens. Uiteindelijk is nu juist de Commissie Gelijke
Behandeling aan zet om te beoordelen of het schoolbestuur daadwerkelijk in
zijn recht staat en of de stelling redelijk is dat de school die aanpassing
niet kan doen. Dat is een afweging die uiteindelijk ook nog openstaat voor
beoordeling door de rechter. Het kan altijd wel spannend zijn, maar de uitspraken
van de Commissie Gelijke Behandeling zullen ook een kader stellen voor bijvoorbeeld
andere scholen die zich eventueel op dit onderwerp zouden willen beroepen.De algemene beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik dank de drie bewindsvrouwen hartelijk voor hun aanwezigheid en voor
hun beantwoording.Ik stel voor om volgende week dinsdag te stemmen over de wijziging van
de Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte.Daartoe wordt besloten.De vergadering wordt van 12.55 uur tot 13.45 uur geschorst.Voorzitter: VerbeetDe voorzitter:Op de tafel van de griffier ligt een lijst van ingekomen stukken. Op die
lijst staan voorstellen voor de behandeling van deze stukken. Als voor het
einde van de vergadering daartegen geen bezwaar is gemaakt, neem ik aan dat
daarmee wordt ingestemd. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20072008-7783-7802.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl