Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet ruimtelijke ordening inzake grondexploitatie (30218)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-04 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2006-2007, pag. 966-975

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

08-06-2007

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2006-2007

nr. 30, pagina 966-975

22-05-2007

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 30218Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Presentie en opening (dinsdag 22 mei 2007)Pagina 911-911
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet ruimtelijke ordening inzake grondexploitatie (30218)Pagina 948-956
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet aansprakelijkheidsverzekering motorrijtuigen en de Wet op het financieel toezicht ter implementatie van de vijfde richtlijn motorrijtuigenverzekering (30860) en het wetsvoorstel Wijziging van onder meer de Wet studiefinanciering 2000 in verband met uitbreiding van de mogelijkheid met studiefinanciering in het buitenland te studeren en invoering van het collegegeldkrediet (30933)Pagina 911-911
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet ruimtelijke ordening inzake grondexploitatie (30218)Pagina 927-940
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Uitvoering van richtlijn nr. 2004/25/EG van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van 21 april 2004 betreffende het openbaar overnamebod (30419)Pagina 919-927
Stemming over een motie, ingediend bij het debat over de implementatie van EU-richtlijnen, te weten de gewijzigde motie-Jurgens c.s. inzake het niet meer gebruiken van de machtiging aan lagere wetgevers om regels te stellen, ook als deze afwijken van de wet, dan wel als deze in de plaats worden gesteld van bestaande wetteksten (26200 VI, nr. 65/21109, D)Pagina 911-912
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Faillissementswet in verband met herziening van de schuldsaneringsregeling natuurlijke personen (29942)Pagina 956-966
Lijst van besluiten (dinsdag 22 mei 2007)Pagina 975-975
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Faillissementswet in verband met herziening van de schuldsaneringsregeling natuurlijke personen (29942)Pagina 940-944
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet ruimtelijke ordening inzake grondexploitatie (30218)Pagina 966-975
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (dinsdag 22 mei 2007)Pagina 975-977
Behandeling van het wetsvoorstel Uitvoering van richtlijn nr. 2004/25/EG van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van 21 april 2004 betreffende het openbaar overnamebod (30419)Pagina 912-917
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Leerplichtwet 1969 en de Wet Inburgering in verband met de invoering van een kwalificatieplicht (30901)Pagina 917-919
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Leerplichtwet 1969 en de Wet Inburgering in verband met de invoering van een kwalificatieplicht (30901)Pagina 944-948

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 69 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging van de Wet ruimtelijke ordening inzake grondexploitatie
(30218).De beraadslaging wordt hervat.De heer Van den Oosten (VVD):Mevrouw de voorzitter. Graag dank ik de minister voor de antwoorden die
zij heeft gegeven. Zij zal gemerkt hebben dat ik in de bijdrage van onze fractie
relatief veel aandacht heb geschonken aan het belangrijke punt van het betrekken
van de kostensoortenlijst bij het privaatrechtelijke spoor als er sprake is
van onderhandelingen tussen grondeigenaar en gemeente, dus in gevallen waarin
de gemeente niet zelf de eigenaar van de grond is. De minister heeft in de
memorie van antwoord geschreven: "De kostensoortenlijst en de wettelijke
criteria zullen ook bij onderhandelingen een belangrijke rol spelen en een
veilig kader bieden voor overeenkomsten. Indien de gemeente kiest voor faciliterend
grondbeleid en zich beperkt tot de kostensoortenlijst, verwacht ik eerder
een versnelling dan vertraging van het ontwikkelingsproces." Dit kan
toch niets anders betekenen dan dat de minister de criteria en de kostensoortenlijst
ook als een belangrijk instrument, als een leidraad wil zien, ook bij de onderhandelingen
bij het private spoor, juist om de doelstelling van de wet – versnelling
van het ontwikkelingsproces – te bereiken. En aan de andere kant –
de minister gebruikt de term "een veilig kader" – gaat het
dus om een borging voor enerzijds de gemeente en anderzijds de particuliere
grondeigenaar. Ook de wetsgeschiedenis telt mee en wij denken dat deze leidraad
een belangrijk aspect is. De minister zal hier ongetwijfeld nog nader op ingaan.De heer Van der Lans (GroenLinks):U spreekt van een leidraad, maar ik kan me toch niet voorstellen dat u
dit als een kader ziet. Het is namelijk een minimumpakket. De kostensoortenlijst
is bij privaatrechtelijke overeenkomsten het minimum, maar de essentie van
deze wet is dat het toegestaan is om hieraan andere afspraken toe te voegen
met het oog op de ruimtelijke kwaliteit en duurzame ontwikkeling. Ik kan me
niet voorstellen dat u hier tegen zou zijn, anders is uw punt ook eigenlijk
helemaal weg.De heer Van den Oosten (VVD):Ja, maar als de heer Van der Lans gelijk heeft, hadden wij
deze wet niet nodig. Het loopt in dat spoor onvoldoende. De nadelen die het
heeft, zijn vanmiddag uitgebreid geschetst. De minister heeft gezegd dat het
eerder kan leiden tot een versnelling van het ontwikkelingsproces dan tot
een vertraging. De andere zaak heb ik vanmiddag uitvoerig genoemd. Ik denk
dus dat het een waardevolle verbetering is van de onderhandelingen in het
privaatrechtelijke spoor, als wij, dat wat wij beschouwen als een goede zaak
in het publiekrechtelijke spoor, ook in het private spoor meenemen. Dat is
juist die borging of veiligheid. Ik weet dat u er anders over denkt, maar
dat is onze opvatting.Het trof ons vanmiddag toen de minister opnieuw sprak – ik las het
namelijk al in Het Financieele Dagblad van 3 april 2007 – over
de kwestie van de bedrijventerreinen. De gemeente legt een bedrijventerrein
aan in een open gebied. Zou het geen goede zaak zijn om in de toekomst, als
dit weer gebeurt, een soort heffing op de grondkosten te leggen ten behoeve
van de herinrichting of reconstructie van bestaande bedrijventerreinen? En
laat er geen misverstand over bestaan: de VVD-fractie vindt het erg belangrijk
dat bestaande bedrijventerreinen worden geherstructureerd. Dat doet namelijk
minder beroep op de open ruimte. Die lijn delen wij. Als wij nu de Grondexploitatiewet
behandelen, moeten wij ons toch op z'n minst – ook de minister zelf –
daar nu al aan houden. Maar hoe komt het nu in de wereld? Volgens het artikel
in Het Financieele Dagblad gaat het erom – ik vat het kort samen –
dat de Stichting Natuur en Milieu en de provinciale milieufederaties gedurende
drie maanden een soort actie hebben gehouden onder de Nederlandse bevolking
om voorbeelden te horen van wat zij noemen verkwisting van de open ruimte.
In die drie maanden waren er slechts 1000 reacties, waarvan er 500 gingen
over de bedrijventerreinen. De minister zegt dan dat men de spijker op zijn
kop slaat. En dat begrijpen wij niet. Hoe komen die bedrijventerreinen er
dan? Is er geen streekplan geweest, waarbij ook het ministerie betrokken was?
Is er geen uitgebreide inspraak over geweest? Is er dan geen bestemmingsplan
tot stand gekomen, waar via de PPC ook het ministerie bij betrokken is en
waartegen mensen beroep en bezwaar kunnen aantekenen? Zij kunnen zelfs nog
tegen verleende bouwvergunningen bezwaar maken. Na zo'n procedure is vervolgens
een bedrijventerrein ontstaan. Wij wilden bedrijventerreinen, omdat wij werkgelegenheid
wilden dicht bij de plek waar de mensen wonen. Het ging om kortere afstanden
naar kantoorterreinen. Dat was belangrijk voor herintredende vrouwen in de
buurt. Daarvoor moest werkgelegenheid komen. Daar deden wij het voor. Kijk
maar wat op dit punt in streekplannen staat. En dan zegt de minister dat men
de spijker op zijn kop slaat, als de milieufederaties die kennelijk in eerste
aanleg hun gelijk niet hebben gehaald, daartegen bezwaar maken. Ik roep de
minister op om met dit soort uitspraken voorzichtiger te zijn. Mijn vraag
is hoe zo'n fonds in relatie gebracht kan worden tot de Grondexploitatiewet
die wij nu behandelen?Het laatste punt betreft de uitvoering, waaraan wij vanmiddag ook aandacht
hebben geschonken. De minister verwacht dat er in het privaatrechtelijke deel
niet zoveel problemen zullen zijn. Zij heeft zelf aangegeven dat in 95%
van de gevallen – zij hoopt en wij hopen dat met haar – in de
privaatrechtelijke sfeer de contracten tot stand komen. Deze wet is complex,
zoals ook de Raad van State zegt, en kan leiden tot heel veel nieuwe procedures.
Dan is er meer nodig dan alleen de opmerking dat het op het ogenblik eigenlijk
ook wel goed loopt. De feiten zijn dat het op het ogenblik helemaal niet zo
goed loopt; anders hadden wij deze wet niet nodig. Onze zorg is of middelgrote
gemeenten het aan kunnen. Ik heb vanmiddag wat voorbeelden genoemd. Nu al
loopt het om een aantal redenen vaak vast. Het gaat om 95% van de gevallen,
bijna alle contracten. Wij maken ons zorgen daarover en onze zorgen zijn door
de minister niet weggenomen. Ik denk dat dit blijvende aandacht van de minister
verdient.De heer Wagemakers (CDA):Mevrouw de voorzitter. Ik zal deze keer trachten binnen de vijf minuten
te blijven, door een zekere bescheiden rol te kiezen bij de verdere voortgang
van dit debat. Die bescheidenheid is mede geïndiceerd door het feit dat
ik, zoals in eerste termijn gememoreerd, het betoog van een ander heb voorgelezen.
Ik ben een soort preeklezer geweest van het betoog van een ander, in dit geval
de heer Van de Beeten, pagina 1 tot en met 5.De bescheiden beperkte doelstelling die wij in dit debat hadden, was om
vast te leggen dat wij geen rechtsgrond zien om geheel los van het kostenverhaal
waardestijging bij eigenaren van grond af te romen. Wij zien voorts alle aanleiding
om te komen tot een vorm van normering van optreden van gemeenten bij onderhandelingen
over een exploitatieovereenkomst. Die normering menen wij te vinden in de
bepalingen die weliswaar zijn geschreven voor het publiekrechtelijke kostenverhaal,
maar die toch via een reflexwerking en voor zover nodig via artikel 3:14 BW
van toepassing zouden zijn op dit civielrechtelijke optreden van de gemeenten.
Ik markeer dit punt nogmaals, omdat de minister in haar beantwoording zei
dat zij dit niet met ons eens is. Dat was al uit de stukken gebleken. Zij
etaleerde dat ook als "de uitdrukkelijke bedoeling van de wetgever".
Het ging mijn fractie vooral om dat laatste punt. De minister heeft het ene
standpunt betoogd. In deze Kamer zijn, voor zover ik het kan overzien, met
name de VVD en het CDA nu voor het tegendeel. In deze Kamer is dat een meerderheid,
terwijl in de Tweede Kamer het punt in deze vorm niet of nauwelijks aan de
orde is geweest. Voorlopig is het naar mijn mening dus 1-1, met één
onthouding, daar waar de formele wetgever uit regering, Tweede en Eerste Kamer
bestaat. De zaak ligt dus open. De rechter moet dus maar zien hoe hij verder
zijn spoor in dezen vindt. In elk geval is weersproken wat de regering in
dit debat heeft voorgehouden.Bescheidenheid ten slotte ook, mevrouw de voorzitter, omdat door deze
tweede termijn bij dit wetsvoorstel dit tevens de laatste woorden van mij
zullen zijn die de Handelingen van deze Kamer bereiken, nadat de woordenstroom
is aangevangen in december 1983. Het was een eer en een genoegen!De heer Van den Berg (SGP):Mevrouw de voorzitter. Het gaat natuurlijk niet om de preeklezer, maar
om de inhoud van de preek. Ik vond dat die goed was, om de collega nog even
recht te doen.De minister heeft gezegd dat de procedure niet de schoonheidsprijs verdient.
Ik zeg het maar in eigen woorden. Zij zal temporiseren totdat
deze wet is aangenomen. Ik had liever dat de minister had gezegd dat het fout
was en dat het nooit meer gebeurt. Dat is dan voor de toekomst helder. Ik
verzoek alsnog om zo'n uitspraak. Hoe gaat het tenslotte bij de overheid?
Ambtenaren willen ook vooruit en kijken naar procedures. Dan gebeuren zulke
foutjes wel eens. Ik zou graag horen dat het eens, maar nooit weer is.De vraag is of de wet een effectieve stok achter de deur is. De minister
vindt van wel. Ik denk dat de wet inderdaad een goed instrument voor gemeentebesturen
is om mee aan het werk te kunnen gaan. De minister heeft in antwoord op onze
vragen ook gezegd dat het moet gaan om duurzame ontwikkeling en ruimtelijke
kwaliteit, dat dat zeker moet voor de toekomst. Daar zijn wij blij mee. Zij
heeft ook gezegd dat de wet aan gemeentebesturen de mogelijkheid biedt om
de kwaliteit ook af te dwingen. Wij hebben daar goede nota van genomen.De minister heeft ook toegezegd dat er onderzoek zal worden gedaan. Wij
stellen dat op prijs. Dat kan nooit kwaad. Als je onderzoek laat doen, moet
je de mensen die het onderzoek gaan doen, met een heldere boodschap het onderzoek
in sturen. Ik wil daar wat meer over weten, anders blijft het voor onze fracties
wat vaag. Ik neem aan dat de minister daar nog op zal ingaan.Wij hebben wel zorgen over de uitvoerbaarheid. Ik heb de Vereniging van
Gemeentesecretarissen nog eens geciteerd, maar de minister is er niet op ingegaan.
Zij komt met het handboek van de VNG. Dat is natuurlijk prima, maar de mensen
uit het veld die het ambtelijk apparaat van de gemeente moeten aansturen,
hebben toch zorgen. De minister heeft gezegd dat het kabinet de gemeenten
tegemoet zal komen met voorlichting, maar dan moet er ook heel concreet iets
aan gebeuren. Kan zij er nog wat dieper op ingaan? Ik vind het van wezenlijk
belang dat de gemeenten die ondersteuning krijgen. Waar bestaat die ondersteuning
dan precies uit?Ik maak mij wat zorgen over de laatste termijn, waarin de minister nog
een heleboel vragen moet beantwoorden. Mijn ervaring is dat het altijd wat
moeilijk wordt. Je kunt nog een interruptie plegen of je moet de termijn weer
verlengen. Ik begrijp dat wij op dit moment niet anders kunnen, maar ik vind
het geen goede zaak dat in die laatste termijn nog zo veel moet worden beantwoord.
Het zij zo. Wij zullen aandachtig luisteren en ik wens de minister veel succes
bij die beantwoording.Mevrouw Meindertsma (PvdA):Voorzitter. Ook ik zeg de minister hartelijk dank voor haar beantwoording.
Ik moet constateren dat het grondbeleid en de grondbeleid een buitengemeen
ingewikkelde vraagstuk vormen en dat over de wijze waarop je daarmee omgaat,
ook in deze wet, het laatste woord nog lang niet is gezegd.In eerste termijn is een groot aantal vragen gesteld door ieder van ons
en de minister heeft een aantal antwoorden gegeven, maar ik heb de indruk
dat het debat ook na vanavond nog niet afgelopen is. Misschien is het verstandig
dat wij in het komend halfjaar, na de zomer weer met elkaar van gedachten
wisselen over het grondbeleid en over de grondpolitiek. Mogelijkerwijs is
een aantal vragen die nu niet uitputtend aan de orde komen dan opnieuw aan
de orde. Een eerste keer zullen wij hierover spreken, wanneer de voorhangprocedure
van het Besluit ruimtelijke ordening aan de orde is. In het ontwerpbesluit
wordt een aantal zaken naar voren gebracht die in de Grondexploitatiewet staan.
Mogelijkerwijs kunnen wij er dan verder over discussiëren. Ik kan nu
alvast aankondigen dat wij van de voorhang gebruik willen maken om daarop
te reageren.De minister stelt voor om de voorhang nu te laten plaatsvinden en niet
te wachten totdat de Invoeringswet ruimtelijke ordening bij de Eerste Kamer
is. In onze beleving is het onjuist dat de Invoeringswet ruimtelijke ordening
technisch is, zoals wij ook al ambtelijk hebben gehoord. Bij de behandeling
van de fundamentele herziening van de Wet op de ruimtelijke ordening, eind
oktober vorig jaar, heeft minister Winsemius uitdrukkelijk gezegd dat hij
van mening was dat bij de invoeringswet op een aantal zaken inhoudelijk teruggekomen
zou moeten worden. Wij zullen in ieder geval beoordelen of de inhoudelijke
zaken die toen door hem minimaal zijn gesuggereerd in de invoeringswet terugkomen.
In zoverre beschouwen wij de invoeringswet niet als technisch, maar als een
inhoudelijke uitwerking en doorwerking van een aantal vraagstukken. Ik hoef
die thema's nu niet precies te noemen; dan zou ik de Handelingen erbij moeten
pakken.Ik heb er nog wel enig begrip voor als de minister nu alvast het besluit
hier aanhangig wil maken, voordat wij de invoeringswet hebben behandeld. Wel
moet worden vastgesteld dat het niet aan ons heeft gelegen dat de afhandeling
zo lang heeft geduurd. Het heeft ook niet aan ons gelegen dat de beantwoording
van de vragenronde over de Grondexploitatiewet zo lang heeft geduurd. Ik vind
dan ook niet dat wij nu in de dwangbuis moeten worden gestopt dat de procedures
sneller moeten worden afgehandeld. Maar ik heb er begrip voor dat de minister
graag wil dat het gebeurt op 1 januari, omdat het anders 1 juli
wordt. Het is trouwens geen ramp als het 1 juli wordt. Dat is een halfjaar
later, dus dat valt best mee en het geeft ook wat lucht. Maar zij wil graag
dat het 1 januari wordt. Wij willen daar best aan meewerken, maar ik
hoop ook zij er enig begrip voor heeft dat de Kamer van samenstelling wisselt
en dat een aantal van de huidige woordvoerders er straks niet meer zal zijn.
Ik ben ervan overtuigd dat ook andere fracties dan de onze dan de voorhang
willen gebruiken. Ik vraag de minister dan ook om enig respijt te bieden,
zodat ook de nieuwe leden van de Kamer zich kunnen inwerken in dit beleidsveld.
Ik stel voor dat dit tot 1 september kan, zodat wij het besluit in de
maand september hier kunnen behandelen. Dan hebben wij in ieder geval de zomer
nog.Wat de Grondexploitatiewet zelf betreft, denken wij dat de publiekrechtelijke
stok achter de deur van groot belang is om ervoor te zorgen dat een versnelling
van procedures plaatsvindt. In die paar gevallen dat het niet gebeurt en deze
wet van toepassing wordt verklaard, zal dat ongetwijfeld leiden tot juridische
uitwerkingen. Ik heb ook begrepen dat het juridisch ingewikkeld is, als de
Vereniging voor bouwrecht zo'n dik rapport maakt. Maar aangezien die wet er
is als stok achter de deur, denkt ook mijn fractie dat die van groot belang
is voor de versnelling van de procedures. Is dat niet het geval, dan moet
dat maar tot iets leiden. Maar dat leidt niet bij voorbaat tot een lagere
bouwproductie. Wij maken ons zorgen over de stijging van de grondprijzen en menen dat
deze Grondexploitatiewet een stuk is op de goede weg waar naartoe wij opnieuw
met elkaar van gedachten moeten wisselen over het grondbeleid en de grondpolitiek.
De grondprijs blijft stijgen in relatie tot de verwachtingswaarde van de grond.
De minister heeft gelukkig aangegeven dat zij erover wil nadenken hoe iets
van de verwachtingswaarde van de grond en van de investeringen van de overheid
in ontwikkelingen niet alleen door de overheid, maar ook door grondeigenaren
mee gedragen kan worden.De heer Van den Oosten (VVD):Versta ik mevrouw Meindertsma goed dat zij het heeft over waardestijgingen
na het gereedkomen van het object?Mevrouw Meindertsma (PvdA):Nee. Ik heb het al in eerste instantie gezegd en wil dat opnieuw doen:
het lijkt mij een buitengewoon boeiend onderwerp dat wij aan de orde zouden
moeten stellen bij de herstructurering van de wijken. Het gaat niet over heel
kleine projecten, maar over gebiedsontwikkelingen van behoorlijke omvang.
Dan heb je meerdere eigenaren. Dan heb je soms een heleboel goedwillende eigenaren
en een paar onwillige eigenaren. Hoe ga je daarmee om? Als je het hebt over
de herstructurering van gebieden, heb je het wat mij betreft ook over bedrijventerreinen.
U hebt zo-even gezegd dat die zo belangrijk zijn voor al die herintredende
vrouwen, dat daar helemaal geen sprake is van verrommeling en dat ze er allemaal
prachtig uitzien, quod non. Als u erlangs rijdt, kunt u zien dat het helemaal
niet zo prachtig is en dat het daarom heel belangrijk is dat er een minister
zit die zegt dat zij daar aandacht aan wil besteden. Het is fijn dat zij dat
heeft gezegd en dat mag zij wat ons betreft weer zeggen.De heer Van den Oosten (VVD):Mevrouw Meindertsma kan zich er niet zo gemakkelijk van afmaken. Zij geeft
geen antwoord op mijn vraag en bovendien komen die bedrijventerreinen niet
zomaar tot stand. Ik heb de geschiedenis ervan geschetst. Ik vind het wat
gemakkelijk om schamper te zeggen dat je al die bedrijventerreinen ziet staan
als je erlangs rijdt, alsof ze niet van grote betekenis zijn voor de werkgelegenheid
en alsof er zomaar morgen even bedrijventerreinen kunnen worden aangelegd.
Daar zit ook het ministerie bij.Mevrouw Meindertsma (PvdA):Daar zit inderdaad het ministerie bij. Ik ben heel blij dat marktpartijen
en overheden het van belang vinden dat het aanzien van bedrijventerreinen
wordt vergroot. Het is niet alleen de minister die dat net weer heeft gezegd,
ook projectontwikkelaars hebben dat gezegd. Ik ben daar zoals gezegd erg blij
mee.De heer Van den Oosten (VVD):Daar vinden wij elkaar, maar ik wil even terug naar mijn vraag. Bedoelt
mevrouw Meindertsma met haar opmerking dat de waardestijging ten goede moet
komen aan de publieke middelen, dat dat voor of na de realisatie van het object
moet zijn?Mevrouw Meindertsma (PvdA):Ik heb de minister gevraagd, te onderzoeken in hoeverre je bijvoorbeeld
in de 40 probleemwijken waar je als overheid bereid bent financiële middelen
in te stoppen, aan de vastgoedeigenaren in die wijken wilt vragen of zij een
deel van de waardestijging van dat vastgoed in de planontwikkeling meenemen.
Bij privaatrechtelijke overeenkomsten wordt dit soort afspraken vaak gemaakt.
Het lijkt mij interessant om bij de kostensoorten te kijken of iets van de
investeringen in de sociale infrastructuur mee kan wegen in het geheel. Dat
is dus vóór de realisatie van het object.De heer Van den Oosten (VVD):In de herstructurering van bedrijventerreinen hebben de gemeenten een
taak. De minister heeft al gereageerd op de mogelijkheid van waardestijging
waarvan de gemeenten meeprofiteren – ik ben benieuwd of zij dat vanavond
wil herhalen – namelijk dat dit met name zit in de stijging van de OZB.Mevrouw Meindertsma (PvdA):Mijn vraag in eerste termijn ging vooral over de herstructurering van
woongebieden. Ik heb aangegeven dat dat minder zit in de relatie tussen grondprijs
en bedrijventerreinen, en meer in de relatie tussen grondprijs en wonen. In
de woongebieden kan wel degelijk op basis van de publieke investeringen private
rijkdom ontstaan, waarover best wel eens mag worden nagedacht, in navolging
van andere landen.Ik kom toe aan de transparantie en de dubbele petten van de gemeente.
Ik verwijs naar de memorie van toelichting, waarin staat: "De transparantie
van de grondmarkt en het inzicht in het gemeentelijk beleid ten aanzien van
de grondexploitatie laat te wensen over. In de Nota grondbeleid werd mede
om dit te verbeteren gekozen voor een generieke exploitatievergunning. Nu
het privaatrechtelijke spoor gecontinueerd wordt, doet zich de kwestie van
de transparantie wederom gevoelen. Op zich vallen exploitatieovereenkomsten
en exploitatieopzetten onder de Wet openbaarheid van bestuur, maar in de praktijk
zijn gemeenten op dit punt zeer terughoudend met openbaarheid." In de
memorie van toelichting van de minister! Vervolgens zijn in artikel 6.23 voorschriften
opgenomen, zonder dat zij vervolgens in de wet van procesvereisten zijn voorzien
en/of ingevuld in de verordening. Dat moet aan gemeenten zelf worden overgelaten,
terwijl het misschien beter zou zijn om dat niet te doen.De heer Van der Lans begon over het rijksontwikkelingsbedrijf, en over
de gronden die daarin zouden kunnen zitten. Ik moest denken aan een nog niet
nagekomen toezegging van voormalig minister Veerman bij het integrale beleidsdebat
op dit punt. Hij heeft mij toen toegezegd te bekijken of de Dienst Domeinen
de gronden bij Almere niet heeft verkocht, maar heeft gewacht tot de woningbouwplannen
van Almere daadwerkelijk gestalte kregen.De heer Van der Lans (GroenLinks):Voorzitter. Ik begin met een excuus. Ik schoot zo-even wat uit mijn slof,
toen het ging over de transparantie van de woningmarkt. Dat was eigenlijk
niet de bedoeling, maar als ik met een kluitje in het riet word gestuurd,
na acht naar soebatten over dit onderwerp, kan dat soms gebeuren. De minister
moet dit niet verkeerd opvatten.Ik was een beetje in verwarring na de repliek van de minister. Ik heb
de indruk dat zij het op heel veel punten met ons eens is, maar een beetje
met deze wet in haar maag zit. Zij had misschien wel meer gewild,
maar zij zit met een erfenis van het vorige kabinet. Eigenlijk had ik het
mooi gevonden als de minister dat op de een of andere manier had aangegeven.
Nu had ik af en toe de indruk dat zij zich vastbeet in de wet, die niet helemaal
de hare is, maar misschien zie ik dat verkeerd. De minister zegt bijvoorbeeld
dat deze wet gaat over duurzame ontwikkeling. Dat mogen wij hopen: de wet
gaat de facto over kostenverhaal, niet meer en niet minder. De discussie gaat
juist over de vraag, of de wet kan worden gebruikt voor duurzame ontwikkeling,
wat wij nog maar moeten afwachten. Als de wet wordt geschreven vanuit het
perspectief van duurzame ontwikkeling, vrees ik dat de minister met andere
categorieën had moeten komen.Ik denk dat wij hier te maken hebben met een nieuw soort free riders.
De wet maakt de oude free riders onmogelijk, maar introduceert een nieuw type,
de kostensoort-free riders. Ik kom terug op dat voorbeeld van acht partijen
die wel willen, en twee niet. De minister zegt dat deze wet helaas niet het
instrumentarium biedt om die afspraken algemeen verbindend te verklaren voor
het betrokken gebied. Ik krijg graag in tweede termijn de politieke uitspraak
van de minister dat zij dat heel nauwlettend gaat volgen. Als zij signalen
krijgt dat in de praktijk het kostensoort-freeridersdom bestaat, hoor ik graag
dat zij dat gaat corrigeren. Verder heeft de minister gezegd, het denken in
termen van waardecreatie sympathiek te vinden, zij het nu even niet. Ik zou
dan van de minister willen horen wat zij er wel mee kan en hoe zij dit gedachtegoed
in de toekomst wil ontwikkelen. Ik wijs bijvoorbeeld op een groep die zich "de
koplopers" noemt – dat zijn een aantal corporaties, maar ook projectontwikkelaars
en beleggingsmaatschappijen – en die dit denken probeert te stimuleren
in projecten en plangebieden. Het zou heel goed zijn als de minister daar
een soort alliantie mee maakt en dat dus nadrukkelijk stimuleert.Dat brengt mij bij de kostensoortenlijst. De minister zei in haar antwoord
dat zij begreep wat ik bedoelde, namelijk dat een ruimere en misschien zelfs
speelsere invulling van de lijst mogelijk zou moeten zijn, maar zij zei ook
dat kunst wel degelijk in de lijst staat. Dat staat inderdaad in artikel 6.2.5,
lid f. Daar staat: "straatmeubilair, speeltoestellen, sierende elementen,
kunstobjecten en afrasteringen in de openbare ruimte". De minister begrijpt
wel dat dat een tamelijk eenvoudige reductie is van het verhaal dat ik probeerde
te vertellen, namelijk dat wij een andere vorm van denken willen introduceren
waarbij elementen van cultuurpolitiek en sociale infrastructuur een plaats
kunnen krijgen in de ontwikkeling van dat gebied, omdat zij uiteindelijk tot
waardecreatie leiden. Je kunt inderdaad zeggen dat je, als je een beeld neerzet,
de kosten daarvan kunt berekenen. Dat is echter natuurlijk een versimpeling
van mijn verhaal en van mijn intenties.Er zijn nog heel veel punten blijven liggen. Ik stel voor dat de minister
mijn vragen over het gemeenschappelijk ontwikkelingsbedrijf schriftelijk afhandelt,
want dat scheelt weer tijd. Dat stukje tekst had ik ingelast en stond dus
niet in de oorspronkelijke tekst die bij het ministerie verspreid is. Dat
is ongetwijfeld de reden waarom de minister er geen woord aan vuil heeft gemaakt.Mijn grootste ergernis betreft de kwestie van de transparante grondmarkt,
de grondposities en het onderzoek daarnaar, waar ik nu al geruime tijd naar
hengel. Dat gaat –dat zeg ik ook maar even in de richting van de heer
Van den Oosten – niet alleen over beleggingsmaatschappijen of dubieuze
tussenhandelaren, maar ook over woningcorporaties. Woningcorporaties nemen
in de grondmarkt in toenemende mate posities in en leggen daar dus heel veel
maatschappelijk kapitaal in. Ik hoor zelfs wel eens dat hun activiteiten op
dit gebied een extra opwaarderende druk op de prijs hebben en dus niet in
alle opzichten positieve effecten hebben. Het gaat daarbij dus om maatschappelijk
kapitaal dat in die markt wordt omgezet. Ik denk dat het heel erg redelijk
is als daar openbaarheid en transparantie over ontstaan. Dat betekent dat
je dat goed moet onderzoeken. In dat kader dien ik de volgende motie in.De voorzitter:Door de leden Van der Lans, Meindertsma, Slagter-Roukema, Schouw en Linthorst
wordt de volgende motie voorgesteld:De Kamer,gehoord de beraadslaging over de Wijziging van de Wet ruimtelijke ordening
inzake de grondexploitatie,overwegende dat het innemen van grondposities door allerhande partijen
een steeds grotere invloed heeft gekregen op de ruimtelijke ordeningspraktijk
van Nederland;overwegende dat het voor het voeren van een effectief grondbeleid door
overheden van belang is dat de transparantie van de grondmarkt wordt geoptimaliseerd;overwegende dat de bij de verschillende overheden beschikbare kennis over
de spelers op de grondmarkt en de wijze waarop zij in heel Nederland grondposities
hebben verworven, ernstige hiaten vertoont;verzoekt de regering om systematisch onderzoek mogelijk te maken dat zo
nauwkeurig en concreet mogelijk inzicht biedt in de activiteiten en verworven
rechten van partijen op de grondmarkt en de grondposities die deze inmiddels
in Nederland hebben opgenomen,en gaat over tot de orde van de dag.Zij krijgt I (30218).De heer Van der Lans (GroenLinks):Daarmee ben ik gekomen aan het eind van mijn verhaal. Net als collega
Wagemakers realiseer ik mij dat dit de laatste keer is dat ik achter dit prachtige
katheder heb plaatsgenomen. Dat heb ik altijd met veel genoegen gedaan. Ik
hoop dat de collega's dat ook enigszins gewaardeerd hebben.Mevrouw Slagter-Roukema (SP):Voorzitter. Ook ik dank de minister voor haar beantwoording in eerste
termijn of in ieder geval voor haar poging tot beantwoording. Wij waren
immers nog lang niet tevreden en ik heb begrepen dat er nog meer komt. Mijn
vader zei altijd dat ook het pogen schoon is. Ik benadrukte al een beetje
dat er een rijdende trein is en dat al eerder dingen zijn gezegd over thema's
die wij vandaag ook aan de orde hadden. Daardoor hebben wij wat dat betreft
een ander geheugen dan deze minister.Ik sluit mij grotendeels aan bij wat mijn collega's Van der Lans en Meindertsma
al hebben gezegd. Ik denk dat het heel goed is om het debat over de grondexploitatie
na de zomer voort te zetten. De minister heeft het een paar keer gehad over
de evaluatie en over onderwerpen. Ik zou het prettig vinden als zij aangeeft
welke onderwerpen onderwerp van evaluatie zijn. Zij heeft in ieder geval toegezegd
dat de juridisering of de mate van juridisering onderwerp van evaluatie zou
zijn, maar er zijn vast meer onderwerpen. Misschien kan zij die voor mij op
een rijtje zetten.Ik constateer dat een aantal van mijn meer juridische vragen niet echt
heel duidelijk beantwoord zijn. Ik vraag mij af of dat schriftelijk zou kunnen.
Ik doel daarbij met name op het stuk over "anderszins verzekerd",
waarbij ik ook toelichtingen heb gegeven. Daaronder stond ook een vraag over
het aanhouden van bouwaanvragen. Misschien kan ook die vraag schriftelijk
worden beantwoord. Omdat ik de toelichting van de minister op de beperkte
reikwijdte van het amendement-Irrgang vrij ingewikkeld vond, zou ik het op
prijs stellen als ook die toelichting op schrift wordt gesteld, met de artikelen
erbij. Dan begrijp ik het wat beter.Dit wetsvoorstel was bedoeld om de transparantie te verbeteren. Daar zijn
nogal wat vraagtekens bij geplaatst. Dat geldt met name voor het stukje over
de positie van de burger en het beroep op de WOB. Daar zullen wij het straks
misschien nog over hebben of anders komt dat in latere debatten terug, maar
het verzoek aan de minister om dat serieuzer te nemen dan tot nu is gebeurd,
is mij uit het hart gegrepen. Dat is ook een van de redenen waarom de SP-fractie
de motie-Van der Lans c.s. steunt.Ik realiseer mij dat het bijna Pinksteren is. Ik heb de minister gevraagd
hoe bevlogen zij is. Ik denk dat de nieuwe wind nog een beetje moet blijken,
maar ik wens haar met Pinksteren veel bevlogenheid toe.Minister Cramer:Mevrouw de voorzitter. Er zijn veel vragen gesteld. Ik zal proberen ze
kort en adequaat te beantwoorden.Ik begin bij de vragen van de heer Van den Oosten. Hij sprak over de kostensoortenlijst
die inderdaad ook goed voor het private spoor kan worden gebruikt als een
vorm van borging, maar ook als een soort minimumeisenpakket, zoals de heer
Van der Lans zei. Juist bij private onderhandelingen zou je een stapje verder
kunnen gaan. Het is wel de bedoeling dat er door die kostensoortenlijst een
versnelling in het ontwikkelingsproces tot stand komt.Wij proberen de oorzaken van situaties waarin de ontwikkeling van bedrijventerreinen
heeft geleid tot verrommeling, te achterhalen. In dit kader zijn er al gesprekken
gevoerd met provincies en gemeenten. Uit die gesprekken kan worden afgeleid
dat de zaken om verschillende redenen niet zo goed verlopen. Een van die redenen
is dat herstructurering binnen de bestaande bebouwde kom en met name het opknappen
van bestaande bedrijventerreinen, financieel minder aantrekkelijk is dan het
uitwijken naar uitleglocaties. Wij zoeken nu naar een antwoord op de vraag
hoe hierin verandering kan worden gebracht. Wij hebben verschillende varianten
in voorbereiding, maar wij zijn er nog niet uit welke de beste is. De variant
waarbij de mogelijkheden op basis van de Grondexploitatiewet worden verruimd,
kan een optie zijn. Ik zeg hiermee niet dat wij die mogelijkheid al als optie
hebben aangemerkt, maar wij willen onderzoeken wat de mogelijkheden zijn.
Wij willen in een combinatie van verschillende instrumenten met elkaar ervoor
zorgen dat het aantal oorzaken dat leidt tot verrommeling, wordt teruggedrongen.De heer Van den Oosten sprak over de 1000 reacties op de oproep van de
Stichting Natuur en Milieu. Ik heb daar nota van genomen. Ik heb informeel
een bezoek gebracht aan bedrijventerreinen die in het pakket waren opgenomen
om met eigen ogen te zien waar het over gaat. Ik heb mij afgevraagd of betrokkenen
zich wel aan de zogenaamde SER-ladder houden. Die gaat eerst uit van de vraag
naar nut en noodzaak, vervolgens wordt bezien of een bedrijventerrein door
een gemeente of gezamenlijk, regionaal moet worden ontwikkeld en waar het
bedrijventerrein moet worden geplaatst. Hierna wordt nagegaan wat in aanmerking
komt voor herstructurering en opknappen en wordt bezien wat er nog mogelijk
is door een multifunctionele aanpak waardoor de kosten kunnen worden verevend.
Pas dan kan er worden uitgeweken naar een uitleglocatie. Als die spelregels
strikter zouden worden gevolgd, ook door de gemeenten, zou een aantal van
de locaties die nu worden bekritiseerd, anders zijn ontwikkeld in het verleden.Die spelregels van de SER-ladder zouden heel goed kunnen worden meegenomen
in een combinatie van varianten die wij willen inzetten om verrommeling te
voorkomen en terug te dringen en zodoende de kwaliteit van het landschap en
de openbare ruimte te verbeteren.Mevrouw Slagter-Roukema (SP):De minister zegt dat er onderzoek zal worden gedaan. Is dit een project
van haar ministerie of wordt er een werkgroep of een instituut ingeschakeld?
Is er een opdracht geformuleerd met een doelstelling en dat soort zaken? Ik
zou dit graag iets concreter willen zien.Minister Cramer:Ik ging hier op in in antwoord op de vragen van de heer Van den Oosten.
Daardoor ging ik misschien wat snel voorbij aan het punt van het onderzoek.
Ik kom hier nog op terug in mijn antwoord op de vragen van mevrouw Meindertsma.De heer Van den Oosten vroeg om blijvende aandacht voor de publiekrechtelijke
procesvoering. Hij vraagt zich af of die procesvoering niet te veel vertraging
oplevert en of de gemeenteambtenaren dit wel aankunnen. Wij zullen dit punt
meenemen in de evaluatie en in de pilots. Ik zal een lijstje opstellen van
de punten waarop wij in de evaluatie terug willen komen. Ik heb in eerste
termijn al een aantal onderwerpen genoemd en ik zal die nog eens duidelijk
op een rijtje zetten om mijn antwoord niet te lang te maken. Dit lijstje zal
bij de eerder toegezegde schriftelijke antwoorden worden gevoegd.De heer Wagemakers heeft nogmaals gesproken over artikel 3.14 BW. Ik zou
in herhaling vallen als ik weer hetzelfde verhaal zou vertellen. Ik hoop dat
hij genoegen neemt met het antwoord dat ik in eerste termijn
heb gegeven.De heer Wagemakers (CDA):Het ging op dit punt tot slot om het feit dat de door de minister gekozen
woorden, namelijk dat de wetgever uitdrukkelijk een bepaalde bedoeling zou
hebben gehad die door haar namens de regering is voorgedragen, gerelativeerd
worden door de constatering dat daar ook anders over wordt gedacht, bijvoorbeeld
in deze Kamer, zodat het niet zozeer de formele wetgever is die dit heeft
uitgesproken, zijnde een optelling van twee Kamers en de regering, maar alleen
de regering zelf. Punt! Kortom: niet meer en niet minder.Minister Cramer:Akkoord.In antwoord op de vraag van de heer Van den Berg over de vierwekenprocedure
zeg ik dat wij een fout hebben gemaakt. Dit zal niet meer gebeuren. Overigens
stel ik voor dat de procedure pas in werking treedt nadat de Grondexploitatiewet
hier is aangenomen. Ik kom hier nog op terug.Hij heeft verder om een toelichting gevraagd op de zaken die al met de
VNG zijn aangepakt. Begin 2006 is al een flinke hoeveelheid acties in gang
gezet om de invoering te begeleiden. Die acties variëren van presentaties
tot informatiebijeenkomsten. Dit zijn vaak provinciale bijeenkomsten, maar
er zijn ook gemeenten en wetenschappers bij betrokken. Bovendien zijn er kleinschaliger
bijeenkomsten georganiseerd om mensen gedetailleerder te kunnen informeren.
Er is dus al in 2006 een traject in gang gezet en nu wordt er gewerkt aan
een brochure voor de burger, opdat die ook geïnformeerd is. Verder is
er veel informatie opgenomen op de VROM-website zowel over de WRO als over
de Grondexploitatiewet en het overige grondbeleid dat daarmee te maken heeft.
Op de website is bovendien een uitgebreide vraag- en antwoordlijst opgenomen.Mevrouw Meindertsma sprak over de manier waarop wordt omgegaan met de
procedure. Ik heb al gezegd over die vier weken dat dat gewoon fout was. Dat
mag niet meer gebeuren. Ik heb in eerste termijn al aangegeven hoe de procedure
tussen de WRO en de Bro, de voorhang, geregeld is. Mevrouw Meindertsma constateerde
dat het mogelijk leek om de voorhangprocedure te starten op het moment dat
het wetsvoorstel bij de Tweede Kamer is ingediend, maar ik wijs erop dat het
moet zijn aangenomen door de Tweede Kamer. De voorhangprocedure mag vanaf
dat moment gestart worden.Mevrouw Meindertsma (PvdA):Ik verzoek u om dit wetstechnische en staatsrechtelijke punt nog eens
opnieuw te bezien. Ik heb inmiddels in de wandelgangen met iemand gesproken
die zei dat het pas kan als een wetsvoorstel is aangenomen. Een wetsvoorstel
is echt pas aangenomen als het in beide Kamers der Staten-Generaal is behandeld.Minister Cramer:Er ontstaat nu een tweede discussie over wanneer de voorhang georganiseerd
kan worden. Eerst was er discussie over de vraag of afhandeling van de WRO
en de Grondexploitatiewet door de Eerste Kamer voldoende is of dat ook de
invoeringswet behandeld moet zijn. Nu ontstaat discussie over in hoeverre
in die invoeringswet zaken staan die inhoudelijk van aard zijn omdat die zouden
kunnen botsen met de twee reeds besproken trajecten. Mevrouw Meindertsma deed
een concreet voorstel dat ik op zich prima vind. Zij stelde voor om in ieder
geval te zorgen voor gelegenheid om over een aantal grondpolitieke zaken nog
goed met elkaar te spreken in september en niet te hard van stapel te lopen.
Het kan besproken worden in het kader van de WRO. Ik stel voor om het traject
van de BRO in te zetten zodat de zaak niet al te veel vertraging oploopt.
De invoeringswet zou dan parallel lopen aan de behandeling in september. Dat
heeft geen consequenties omdat de procedure van de BRO het langste duurt.
Mevrouw Slagter vroeg hoe lang die procedure duurt. Het gereedkomen van de
voorhang duurt ongeveer nog een maand, waarna de reacties erop worden verwerkt.
Vervolgens brengt de Raad van State advies uit, hetgeen drie maanden duurt.
De verwerking daarvan duurt ongeveer twee tot vier weken en daarna volgt de
termijn van drie maanden in relatie tot het Staatsblad. Alles bij elkaar duurt
die procedure dus gemakkelijk zeven tot acht maanden. Om die reden stel ik
voor om in september de BRO inhoudelijk te behandelen en vervolgens de procedure
bij de Raad van State te starten.Ik kom te spreken over de andere vragen. Zowel mevrouw Meindertsma als
de heer Van der Lans vroegen om meer transparantie ten aanzien van grondposities.
De heer Van der Lans vroeg naar mijn positie in het algemeen met betrekking
tot het wetsvoorstel grondexploitatie. Ik heb niet meegewerkt aan de ontwikkeling
van dit wetsvoorstel. Ik wil de zaak niet traineren maar heb wel op een aantal
punten een iets andere positie. Ik ga graag in op de punten die voor de heer
Van der Lans van belang zijn, zoals dat van de grondposities. Ik ben het met
de heer Van der Lans eens dat de zaak op dat punt niet transparant is. De
vraag is evenwel wat daaraan kan worden gedaan. Voor de behandeling in de
Eerste Kamer heb ik hierover met de ambtenaren gesproken en hen gevraagd wat
in 2003 gedaan is. In 2003 zijn de geregistreerde opties onderzocht. Dat onderzoek
zou herhaald kunnen worden, maar dat zou weinig opleveren voor de discussie
die de heer Van der Lans, mevrouw Meindertsma en mevrouw Slagter willen voeren.
Wat is dan wel transparant te maken? Op dit moment is alleen transparant wat
in eigendom is want dan vindt registratie plaats. Het is mogelijk om alles
wat leidt tot vervreemding te registreren, maar daarmee wordt heel wat overhoop
gehaald en dat brengt veel administratieve lasten met zich mee. Ik kan op
dit moment niet overzien wat zinvol zou zijn om te doen en wat werkelijk zou
bijdragen aan het doel dat met de motie wordt beoogd. Ik stel voor om mij
te beraden over een wijze waarop die grondposities inzichtelijk te maken zijn.
Ik wil dat doen in samenwerking met het Kadaster en het RPB. Op grond van
een analyse wil ik nagaan welke mogelijkheden echt leiden tot meer transparantie
zonder dat de administratieve lastendruk toeneemt. Ik heb namelijk ook een
taakstelling voor vermindering van de administratieve lastendruk met 25%.
Ik heb geen bezwaar tegen hetgeen in de motie naar voren wordt gebracht als
ik ervan uit mag gaan dat het gaat om beschikbare informatie. Uitvoering van
de motie mag echter niet leiden tot enorme administratieve lastenverzwaring.Mevrouw Slagter-Roukema (SP):Ik begrijp uit uw woorden dat u het doel steunt.Minister Cramer:Ja, het doel steun ik. Ik moet alleen zoeken naar een efficiënte
en rationele manier van uitvoering. Het is niet de bedoeling om allerlei dingen
te registreren als dat niet bijdraagt aan het beoogde doel.De heer Wagemakers (CDA):In de wet – de Kadasterwet en het Burgerlijk Wetboek – is
vastgelegd wat openbare informatie is in relatie tot grondposities, namelijk
goede rechtelijke verhoudingen. Het was niet de keuze van ons wetstelsel om
ook obligatoire aanspraken vast te leggen. Nadrukkelijk is ervoor gekozen
om overeenkomsten tussen partijen in de obligatoire sfeer, zoals koopovereenkomsten
en opties en dergelijke, niet te publiceren. Ik hoor graag wat de bedoeling
is van het onderzoek dat de minister in een bepaalde vorm wil toestaan. Wil
zij informatie die volgens de huidige wetgeving niet openbaar is, openbaar
doen zijn of op dat punt afwijken van de keuze die in het huidige wetstelsel
is gemaakt?De heer Van der Lans (GroenLinks):Even ter correctie. De wijziging van de Wvg die wij een aantal jaar geleden
hebben besproken – het is een voordeel als je hier al wat langer rondloopt –
kwam er juist op neer dat die opties niet geregistreerd hoefden te worden
bij het kadaster. Het zou echter heel onverstandig zijn om dat niet te doen,
want dan zou je er, indien de Wvg op de grond wordt toegepast, geen aanspraak
op kunnen maken. In dat licht denk ik dat er geen enkele grondpositie wordt
ingenomen zonder dat die geregistreerd wordt in het kadaster.Ik moet de minister nageven dat je niet iets kunt onderzoeken wat niet
bekend is. Zij moet mij echter nageven dat wij nu heel weinig weten over de
grondposities in Nederland. Het intekenen van de kaart van Nederland met geregistreerde
grondposities kan meer inzicht geven in de systematiek, het aantal partijen
en het soort partijen. Dit is nuttige informatie die goed kan worden onderzocht.De heer Wagemakers (CDA):Het is in de wet zodanig geregeld dat precies is aangegeven wat voor registratie
vatbare juridische feiten zijn. Er is een limitatieve categorie van zaken
die überhaupt in het kadaster kunnen worden gezet. Bepaalde zaken moeten
in het kadaster staan, maar voor de rest is het aan de betrokkene. Iemand
kan ervoor kiezen om een koopovereenkomst te doen registreren omdat dit een
bepaald effect heeft, namelijk voorkomen dat anderen te goeder trouw dezelfde
lap grond kopen. Veel informatie staat dus niet in het kadaster omdat de wetgever
ervoor heeft gekozen om het zo te regelen. Waarom zouden wij zaken gaan vastleggen
terwijl al de keuze is gemaakt in ons wetstelsel om die informatie niet openbaar
te laten zijn?De heer Van der Lans (GroenLinks):Wij weten nog niet eens wat er allemaal in staat. De enige vraag is om
wat er wel bekend is, goed te inventariseren zodat de kaart van Nederland
verder kan worden ingetekend. Ik erken dat die niet gelijk volledig zal zijn.
Er zullen nog heel veel transacties en overeenkomsten zijn die niet zijn geregistreerd.
Indien wij echter noteren wat wij wel weten, zullen wij al een heel veel informatie
op de kaart van Nederland kunnen intekenen.De heer Van den Oosten (VVD):Vanmiddag heb ik het kadaster en het openbare register ook al genoemd.
Naar aanleiding van het antwoord van de minister ben ik benieuwd welk redelijk
nut dit zou kunnen dienen. Zij gaat onderzoek doen naar beschikbare informatie.
Dan hoeft er niet zoveel te worden onderzocht, want beschikbare informatie
is gemakkelijk te verkrijgen. Welk redelijk nut dient het als de rijksoverheid
dit gaat doen? Gemeenten die daaraan behoefte hebben, kunnen al naar het kadaster
gaan en doen dat ook. Als particuliere grondeigenaren willen weten wie de
eigenaar is van de grond ernaast, kunnen zij ook naar het kadaster gaan. Lokaal
weet men het erg goed, dus ik begrijp de toegevoegde waarde niet.De heer Van der Lans (GroenLinks):Nu breekt mijn klomp. Ik acht de VVD hoog om haar streven naar transparante
markten. Het is belangrijk om te weten wat de posities en verhoudingen zijn,
zodat wij kunnen beoordelen wat er aan de hand is. Als de VVD al geen behoefte
heeft aan die transparantie, dan valt er echt iets te onderzoeken.De heer Van den Oosten (VVD):Dat heb ik vanmiddag niet gezegd en zeg ik nu ook niet. Ik zeg alleen
dat die informatie er al is. Men kan in het kadaster zien wie de eigenaar
is van gronden, punt uit.Minister Cramer:De punten die naar voren worden gebracht, maken duidelijk hoe moeilijk
het is om te bepalen wat je meer transparant kan krijgen. In het kader van
het grondbeleid is transparantie van grondposities van belang. In de eerste
termijn heb ik laten weten dat de informatie nu zeer beperkt is. Ik heb geen
idee of wij die transparantie kunnen vergroten. In 2003 zijn de geregistreerde
opties al eens op een rij gezet. Ik heb begrepen – in dit soort details
moet ik mij echter nog inwerken – dat het niet zoveel heeft bijgedragen
aan de inzichtelijkheid. Of dat moet worden herhaald, moeten wij dus eerst
bekijken.In september praat deze Kamer opnieuw over het grondbeleid. Ik stel voor
dat ik op dat moment tracht een antwoord te geven op basis van het onderzoek
dat ik nu door het ministerie in gang laat zetten. Dan kan ik de Kamer meer
helderheid geven over wat er meer kan dan er nu is. Het kan zijn dat het blijft
bij wat het nu is. Voorlopig stel ik dus voor om het te onderzoeken en er
in september op terug te komen.De heer Van der Lans (GroenLinks):In september zal ik er niet bij zijn, wat erg treurig is. Het zou een
anticlimax in mijn politieke carrière betekenen. Ik ben dan ook niet
bereid om de motie nu al tot dat moment aan te houden, al was het maar omdat
ik er dan zelf niet over kan besluiten. Er zijn echter goede collega's die
dat van mij kunnen overnemen.De minister zegt dat het onderzoek uit 2003 niet zo heel veel heeft opgeleverd.
Er is gebleken dat de grondposities in het Noorden zeven keer zijn overtekend!
De bouwproductie kon zeven keer worden gehaald. Dat is tamelijk belangrijke
informatie. De mogelijke bouwlocaties waren bijna geheel vergeven. Bepaalde
posities zijn niet onderzocht, andere posities niet voor een bepaalde datum,
een aantal vaste posities is niet onderzocht. Het kan dus beter worden gedaan.
Het ging bovendien om een steekproef, die breder kan worden uitgevoerd. Dat
onderzoek was al tamelijk alarmerend. Mijn vraag is om het door
te trekken en de markt transparant te maken. Ik stel volgens mij niet zo'n
heel vreemde vraag.De heer Van den Oosten (VVD):Ik begrijp de heer Van der Lans niet. Vanmiddag sprak hij ook over de
grondposities in het Noorden. Grondposities bepalen niet waar en welke woningen
worden gebouwd, dat bepaalt het streekplan. Ik heb al uitgelegd dat dit een
zeer uitvoerige procedure ondergaat en ook nog gekoppeld moet zijn aan bestemmingsplannen.
Ik doe altijd mijn best om de heer Van der Lans te begrijpen, maar in dit
geval lukt dat echt niet.De heer Van der Lans (GroenLinks):Het niveau zakt! Ik moet nu blijkbaar het zelfrealisatieprincipe aan de
heer Van den Oosten gaan uitleggen. Dat vind ik wel heel erg treurig.De heer Wagemakers (CDA):In dit debat wordt volgens mij gesproken over twee soorten onderzoek.
In de motie gaat het om "systematisch onderzoek". Het onderzoek
waarover de minister sprak, waarvan het resultaat eventueel in september zou
komen, ging volgens mij om een onderzoek naar de vraag of het überhaupt
zin heeft en mogelijk is om een onderzoek zoals in de motie is omschreven,
te laten uitvoeren.Minister Cramer:Dat is juist. Ik heb nu gesproken over transparantie. Een tweede punt
waaraan ik hecht, dat misschien een andere nadruk krijgt dan in het verleden,
is de participatie van de burger. Hoe dat moet worden ingepast in de Grondexploitatiewet,
weet ik eerlijk gezegd ook niet meteen. Er zijn verschillende mogelijkheden.
Op het ministerie zijn wij bezig met verschillende zaken om de burgerparticipatie
te garanderen, ook als er veel meer marktgerelateerde activiteiten zijn. Marktpartijen
nemen initiatieven en parallel daaraan, of juist niet, lopen de democratische
besluitvormingsprocedures. Mevrouw Meindertsma heeft gerefereerd aan de knelpunten
die dit oplevert.Het ministerie van VROM is bezig met de inspraak nieuwe stijl. Een van
de manieren om burgerparticipatie te garanderen is om de ervaringen op rijksniveau
te vertalen naar medeoverheden. Dit wil ik bespreken met VNG en IPO, om te
bepalen of dit een goede lijn is. Een andere mogelijkheid is om een meldingsplicht
in te voeren. Dit speelt in het kader van de invoeringswet. Mijn voorstel
zou zijn dat ik de Kamer 1 september beide mogelijkheden presenteer.
Daarbij zal ik ook mijn eigen voorkeur presenteren voor een mogelijke versterking
van de burgerparticipatie waar het gaat om de WRO, de Grondexploitatiewet
en alles wat daarmee samenhangt.Mevrouw Meindertsma (PvdA):Ik zeg de minister hartelijk dank voor haar toezegging. Wat mij betreft
hoeft dat punt niet per se in september te worden behandeld bij het grondbeleid.
Het mag ook worden betrokken bij de invoeringswet. Minister Winsemius heeft
een beetje toegezegd dat wij het daarover in het kader van de invoeringswet
zouden hebben. Dat was een van de punten waarvan wij zeiden dat het niet alleen
technisch was. Een invoeringswet is niet alleen technisch, maar geeft ook
politiek inhoudelijk iets aan. Hartelijk dank voor de toezegging en wij spreken
elkaar daarover.Minister Cramer:Ik heb het ten eerste gehad over transparantie, ten tweede over burgerparticipatie
en ik kom nu op mijn derde punt. In het kader van de bespreking van de Grondexploitatiewet
wil ik in de toekomst extra accent leggen op de vraag hoe wij kunnen proberen
om gerealiseerde waardevermeerdering in te zetten voor een bredere aanpak,
bijvoorbeeld herstructurering, groen of sociale en culturele infrastructuur.
Dit heeft ook betrekking op de motie-Irrgang. Ik weet niet hoe breed het moet
worden, maar ik wil onderzoeken hoe gepoogd kan worden om een vereveningsstructuur
te verzinnen die iets verder gaat dan hetgeen nu in de Grondexploitatiewet
staat. Dit ook in het kader van verrommeling. Wij moeten dan kijken of wij
dat nog moeten inbrengen in de Grondexploitatiewet of dat het in een later
stadium moet worden geïntroduceerd als wijziging van de wet op het moment
dat alle besluitvormingsprocedures daar omheen zijn voltooid. Ik denk dat
het laatste beter is dan er nu gehaast nog iets in te zetten. Het is mijn
intentie om in ieder geval in de geest van het amendement-Irrgang te bekijken
hoe je de mogelijkheden kunt verruimen om te zorgen dat er meer verevend kan
worden dan op dit moment in de kostensoortenlijst.Mevrouw Slagter-Roukema (SP):Ik dank de minister hartelijk voor deze toezegging. Verbindt zij hier
ook een termijn aan? Kunnen wij daarover iets afspreken?Minister Cramer:In september kan ik een eerste reactie geven op de lijn die wij daarin
gaan uitzetten. Ik weet niet of het dan al helemaal uitgewerkt is.Mevrouw Slagter-Roukema (SP):Dat hoeft ook helemaal niet. Ik wil de voortgang alleen enigszins bewaken.Minister Cramer:September lijkt mij haalbaar. Ik moet het punt maken dat de drie criteria
die nu in de Grondexploitatiewet staan, wel leidend zijn. Het gaat om de interpretatie
van die drie criteria. Die kun je wat anders zien dan de kostensoortenlijst
nu reflecteert. Ik kom er graag in september op terug.Mij rest nog een punt dat de heer Van der Lans inbracht, namelijk met
betrekking tot de situatie dat nog niet alle partijen in de contracten willen
meewerken aan de afspraken die gemaakt worden in het kader van een private
contractering. Dat is bijvoorbeeld aan de hand geweest bij het Groningse Meerstad.
Het is een mogelijkheid om voor degenen die niet willen meewerken aan die
vereveningsactiviteiten, ontmoediging te realiseren door ze bijvoorbeeld het
laatst in de rij te zetten bij mogelijkheden om te ontwikkelen. De termijn
wordt dan zo gesteld dat het ook heel onaantrekkelijk wordt. Uiteindelijk
betekent het dat je die partij door de manier waarop ze betrokken raken op
zo'n lager plan zet dat deze daardoor in een achterstandspositie terecht komt.
Ze worden dus niet buitengesloten. Dat is een manier zonder dat je iets hoeft
te veranderen aan de huidige Grondexploitatiewet.De heer Van der Lans (GroenLinks):En dat is uw antwoord op mijn vraag?Minister Cramer:Ja.De heer Van der Lans (GroenLinks):Dat is toch een beetje mager, als ik zo vrij mag zijn. Dat vind ik om
de doodeenvoudige reden dat ik van u een andere uitspraak zou willen. Als
er een nieuw soort free riders ontstaan – ik doel op de kostensoort-free
riders die op basis van de kostensoortenlijst wel willen participeren als
ontwikkelaar, maar niet in plusprojecten – dan wil ik u horen zeggen:
dat is niet de bedoeling en ik ga mij bezinnen op wettelijke instrumenten
om die praktijk opnieuw te bemoeilijken. Anders verschuiven wij het freeridersprobleem
steeds naar een hoger niveau en uiteindelijk is het de bedoeling dat de free
riders van het toneel verdwijnen. Dat acht ik een uitspraak die gunstig kan
zijn om dit soort praktijken politiek te ontmoedigen.Mevrouw Meindertsma (PvdA):Voorzitter. Ik zou toch willen vragen om de minister geen toezeggingen
te ontlokken voordat de wet überhaupt in werking is getreden. De minister
heeft al toegezegd dat zij de monitoring ter hand wil nemen, dus laten wij
even afwachten hoe de wet werkt voordat wij hier verdere toezeggingen vragen.Minister Cramer:Voorzitter. Ik had precies hetzelfde antwoord willen geven. In het kader
van de monitoring en evaluatie komen deze punten ook terug. Dus ik zou in
antwoord op mevrouw Slagter ervoor zorgen dat dit wel meegenomen wordt en
dat wij wel in de gaten houden hoe dit loopt.Dan liggen er nog een paar vragen van mevrouw Slagter. Zij wil even op
een rij gezet hebben welke aspecten in de evaluatie en de monitoring worden
meegenomen. Dat zullen wij doen. Haar tweede punt is of wij het "anderszins
verzekerd" nog even op schrift willen zetten en uitleggen. Ook de bouwaanvragen
wil zij nog even goed toegelicht hebben. Over het amendement-Irrgang heb ik
al het een en ander gezegd. Ik neem aan dat dit niet weer op schrift hoeft
te komen. Dat wordt in september besproken in het kader van de bespreking
van het grondbeleid en de voorhangprocedure, samen met de punten die ik eerder
heb genoemd.Ik meen hiermee alle vragen beantwoord te hebben en ook aangegeven te
hebben in welk opzicht ik vanuit het nieuwe kabinet een aantal accenten verleg
die ik noodzakelijk acht om een aantal zaken te verbeteren: naast meer burgerparticipatie
en transparantie wil ik er ook voor zorgen dat wij in staat zijn om de verrommeling
van het landschap te verminderen en de kwaliteit van de leefomgeving te verbeteren,
misschien – en ik zeg: misschien – wel mede met behulp van deze
instrumenten.De heer Van der Lans (GroenLinks):Ik had in eerste en tweede termijn wat vragen gesteld over het gemeenschappelijk
ontwikkelingsbedrijf. Ik wil daar geen derde termijn over openen, maar ik
zou het op prijs stellen als die vragen ooit beantwoord werden.Minister Cramer:Ik zeg toe dat ik het antwoord op die vragen ook op schrift stel, voor
zover het openbare informatie betreft. Ik kan niet helemaal overzien in hoeverre
de gevraagde informatie openbaar is, maar ik neem aan dat de heer Van der
Lans daarmee akkoord gaat.De heer Van der Lans (GroenLinks):Zeker, maar mijn verzoek om transparantie van de grondmarkt betreft dus
ook het optreden van de rijksoverheid in dezen.Mevrouw Meindertsma (PvdA):Ik had aan het eind van mijn tweede termijn willen zeggen – en dat
ben ik helemaal vergeten – dat ik het bijzonder betreur dat sommige
woordvoerders in deze Kamer niet meer terugkomen wanneer wij in september
en nog later over dit thema spreken. In het bijzonder zal ik de heer Van der
Lans oprecht missen.(Geroffel op de bankjes)De beraadslaging wordt gesloten.Het wetsvoorstel wordt zonder stemming aangenomen.De voorzitter:Ik stel voor, over de motie te stemmen in de eerstvolgende vergadering
van de Kamer, te weten op 5 juni.Daartoe wordt besloten. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-20062007-966-975.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl