behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op het basisonderwijs en de Interimwet op het speciaal onderwijs in verband met de invoering van een wettelijke grondslag voor de vergoeding voor schoolspecifieke knelpunten in de personeelsvoorziening en technische wijziging van de bijlage bij de Wet op het basisonderwijs (24168)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1995-1996, pag. 1005-1011

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

19-10-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

nr. 15, pagina 1005-1011

19-10-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 
 Er is geen inhoudsopgave aanwezig.
 
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 24168Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Behandeling van het wetsvoorstel Goedkeuring van het op 5 november 1992 te Straatsburg tot stand gekomen Europees Handvest voor streektalen of talen van minderheden (Trb. 1993, 1 en 199) (24092)Pagina 1017-1029
15de vergadering; 19 oktober 1995Pagina 1005-1005
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Natuurschoonwet 1928 en de Gemeentewet (verruiming fiscale faciliteiten ten behoeve van de aanleg van bossen) (24159) en het wetsvoorstel Herziening van de Wet wapens en munitie (24107)Pagina 1005-1005
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij (XIV) voor het jaar 1996 (24400-XIV); het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Landbouw-Egalisatiefonds, Afdeling A, voor het jaar 1996 (24400-B); het wetsvoorstel Wijziging van hoofdstuk XIV (Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij) van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten voor het jaar 1994 (slotwet/rekening) (24309)Pagina 1029-1031
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter ter zake gedane voorstellen (donderdag 19 oktober 1995)Pagina 1031-1031
Voortzetting van de algemene financiële beschouwingen naar aanleiding van de Miljoenennota voor het jaar 1996 (24400), en de behandeling van:het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het ministerie van Financiën (IXB) voor het jaar 1996 (24400-IXB); het wetsvoorstel Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van de Nationale Schuld (IXA) voor het jaar 1996 (24400-IXA),van: de motie-Heerma over de groepsgrootte in het basisonderwijs (24400 nr.5)Pagina 1011-1016
Regeling van werkzaamheden (donderdag 19 oktober 1995)Pagina 1016-1017
behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op het basisonderwijs en de Interimwet op het speciaal onderwijs in verband met de invoering van een wettelijke grondslag voor de vergoeding voor schoolspecifieke knelpunten in de personeelsvoorziening en technische wijziging van de bijlage bij de Wet op het basisonderwijs (24168)Pagina 1005-1011

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 162 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Aan de orde is de behandeling van: 
 
 het wetsvoorstel Wijziging
van de Wet op het basisonderwijs en de Interimwet op het speciaal onderwijs
in verband met de invoering van een wettelijke grondslag voor de vergoeding
voor schoolspecifieke knelpunten in de personeelsvoorziening en technische
wijziging van de bijlage bij de Wet op het basisonderwijs (24168).
 
 
 
 
 
 De algemene beraadslaging wordt geopend.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Van der Hoeven (CDA):
 
 Voorzitter! Het wetsvoorstel staat niet op zichzelf. Het is een uitvloeisel
van Convenant II. Toen is in het kader van het schoolprofielbudget overeengekomen
dat er een speciaal budget zou komen voor arbeidsmarktknelpunten. De bedoeling
was op die manier knelpunten bij de werving van het onderwijspersoneel op
te lossen. De vergoeding wordt toegekend aan scholen in RBA-regio's waar zich
de grootste arbeidsmarktknelpunten voordoen. Om dit te kunnen bepalen, wordt
het toewijzingscriterium AKNES ontwikkeld (arbeidsmarktknelpuntenscore).
 
 De eerlijkheid gebiedt op te merken dat over een tweetal punten al besluitvorming
heeft plaatsgevonden in de Tweede Kamer. Dat beperkt natuurlijk de speelruimte
voor dit wetsvoorstel. De besluitvorming had betrekking op het budget en op
de accordering van Convenant II.
 
 Er blijft een aantal vraagpunten over. Die wil ik hier graag naar voren
brengen. Een punt van zorg blijft, dat de regels voor het
openbaar onderwijs en de bekostigingsvoorwaarden voor het bijzonder onderwijs
niet worden geëxpliciteerd in de wet. Eerlijkheidshalve merk ik op dat
de nota van wijziging voor een groot deel tegemoetkomt aan de bezwaren die
wij in het verslag hebben verwoord. Er blijft weliswaar sprake van invoering
bij ministeriële regeling, maar in de wet is nu de mogelijkheid geopend
om dit zo snel mogelijk bij AMvB te doen. Dat vind ik een vooruitgang.
 
 Voorzitter! Door dit wetsvoorstel wordt in feite een nieuw element aan
de onderwijswetgeving toegevoegd. Het biedt namelijk de mogelijkheid onderscheid
te maken in de bekostiging van scholen, niet op basis van hun specifieke situatie
maar op basis van de arbeidsmarktsituatie van het RBA-gebied waarin de school
is gelegen. Díe bepaalt namelijk of een school al dan niet voor de
extra vergoeding in aanmerking komt. Eigenlijk betekent dit, dat de gelijke
behandeling van scholen voor een deel wordt geregionaliseerd.
 
 Voorzitter! Door de gekozen constructie heeft de staatssecretaris de mogelijkheid
om met dit budget enigszins te sturen. Hoe je het ook wendt of keert, er is
geen sprake meer van een gelijke behandeling van gelijke situaties, alleen
per RBA-gebied. De eerste voorwaarde is namelijk dat aangewezen moet worden
voor welk RBA-gebied het budget kan worden aangewend.
 
 Als ik het goed begrepen heb, is het de bedoeling dat er straks onderscheid
gemaakt gaat worden tussen scholen binnen de RBA-regio. Er staat immers in
de memorie van toelichting: "Om verfijningen mogelijk te maken, alsmede jaarlijks
op de eventueel gewijzigde situatie ten aanzien van de knelpunten in te kunnen
spelen, bepaalt het wetsvoorstel immers dat de criteria voor toekenning bij
ministeriële regeling worden bepaald." Ik zou graag een toelichting krijgen
op deze zin, ook in relatie tot artikel 23 van de Grondwet. Daarin gaat het
immers niet alleen om een adequate doch ook gelijke bekostiging.
 
 Voorzitter! Ik ben blij met de toezegging over de evaluatie. Die evaluatie
krijgen wij na twee jaar, maar de regeling gaat met terugwerkende kracht in
per 1 augustus 1994. Wij hebben er overigens ook bezwaar tegen gemaakt dat
dit wetsvoorstel er nu pas ligt, maar het is een gegeven situatie waarvan
wij inderdaad even moeten bekijken wat de consequenties zijn. Dat de regeling
per 1 augustus 1994 ingaat, betekent mijns inziens dat per 1 augustus 1996
de twee jaar om zijn die wij nodig hebben voor de evaluatie. Het betekent
dat wij in het najaar van 1996 die evaluatie moeten kunnen verwachten. Ik
zou graag die toezegging van de staatssecretaris hebben.
 
 Voor het CDA moet een aantal elementen in die evaluatie aan bod komen.
Voor de volledigheid wil ik ze hier noemen.
 
 Het eerste element is de al dan niet aanwezige noodzaak van het naast
elkaar blijven bestaan van twee budgetten; met andere woorden, het onderbrengen
van het arbeidsmarktknelpuntenbudget in het totale schoolprofielbudget, wat
overigens mijn voorkeur heeft.
 
 Het tweede element betreft de vraag: hoe verhouden de uitgaven binnen
dat arbeidsmarktknelpuntenbudget zich tot andere uitgaven in het schoolprofielbudget?
 
 Het derde element is het functioneren van AKNES, het arbeidsmarktknelpuntenscore-instrument.
 
 Het vierde element is de omzetting van de ministeriële regeling in
een AMvB.
 
 Het vijfde en belangrijkste element is de feitelijke uitwerking van de
regeling. Eigenlijk is de vraag, of deze regeling daadwerkelijk een bijdrage
levert aan de oplossing van de problematiek die te maken heeft met het werven
van personeel ten behoeve van het onderwijs.
 
 
 
 
 
 De heer Rijpstra (VVD):
 
 Voorzitter! Het is vandaag, op drie dagen na, tweeënhalf jaar geleden
dat er overeenstemming is bereikt tussen het ministerie en de centrales over
de verbetering van de positie van het onderwijspersoneel. In het kader van
het schoolprofielbudget is afgesproken dat er een budget beschikbaar zal worden
gesteld voor het oplossen van knelpunten, onder andere bij de werving van
onderwijspersoneel. Gekozen is voor een doelgerichte benadering. Met andere
woorden: geef geld aan die scholen die het ook nodig hebben. Mijn vraag aan
de staatssecretaris is of dat geld inderdaad direct aan die scholen wordt
toegekend dan wel of de RBA's, de regionale bureaus voor de arbeidsvoorziening,
er ook nog een tussenschakel in vervullen. Dat is mij niet geheel duidelijk
geworden. Overigens wil ik opmerken dat de VVD-fractie een gerichte aanpak
voorstaat boven een algemene regel. Wij zijn het eens met de verdere verfijning
van de toewijzingscriteria, want een aangewezen regio wil nog niet zeggen
dat alle scholen een knelpunt hebben waar het geld voor nodig is. Hoewel,
zij kunnen het geld natuurlijk altijd gebruiken.
 
 Het heeft allemaal heel erg lang geduurd. De wetswijziging is piepklein
en is pas ingediend op 24 mei 1995. Mijn fractie vraagt zich toch af of dit
niet wat sneller had gemoeten en ook had gekund, zeker als ik zie dat de voorganger
van de staatssecretaris al op 27 mei 1994 geld heeft uitgekeerd. In feite
vraagt zij ons om goedkeuring achteraf met terugwerkende kracht. Ik denk dat
dit geen schoonheidsprijs verdient. Kan zij ons nog eens uitleggen waarom
deze vertraging is opgetreden?
 
 Voorzitter! Het gaat bij het arbeidsmarktknelpuntenbudget om veel geld.
Het is terecht dat daarover afspraken zijn gemaakt. De meerjarenramingen zijn
in feite ingevuld volgens de memorie van toelichting. Ik wil er toch iets
aan toevoegen. De vraag is of het geld dat nu beschikbaar wordt gesteld ook
voor andere knelpunten kan worden gebruikt. Ik wil dat graag toelichten. De
VVD-fractie is enigszins bezorgd over de arbeidsmarkt voor toekomstige leraren
basisonderwijs en dat in positieve zin, want er zijn geluiden dat er in de
komende jaren tekorten aan leerkrachten in het basisonderwijs zullen ontstaan.
Zijn die geluiden juist? Als er op dit moment niet direct een antwoord op
deze vraag valt te geven, zou ik dat graag schriftelijk vernemen.
 
 Zou het niet wenselijk zijn om scholen in de knelpuntenregio's de mogelijkheid
te geven om onderwijsassistenten of klasse-assistenten aan te stellen om de
knelpunten in de arbeidsvoorziening het hoofd te bieden? Gezien de miljoenen
die daarvoor worden uitgetrokken, kan ik mij voorstellen dat het toch een
groot aantal klasse-assistenten en ook onderwijsassistenten, die wat duurder
zijn, kan opleveren om de werkdruk in die scholen te verminderen. Mijn vraag
is of dat ook zal passen binnen het geheel van datgene waarvoor
de staatssecretaris deze regeling bedoeld heeft. Ik begrijp dat dit wat afwijkt
van de raamovereenkomst. Ik vraag hier echter wel een reactie van de staatssecretaris
op, te meer omdat de evaluatie voor volgend jaar gepland staat. Ik sluit mij
aan bij hetgeen mevrouw Van der Hoeven hierover zei, namelijk dat die evaluatie
van groot belang is. Wij willen die evaluatie ook aangrijpen om te bezien
of wij op deze wijze moeten doorgaan, mede in het licht van de grote bedragen
die hiermee gemoeid zijn.
 
 Voorzitter! Mevrouw Van der Hoeven heeft al een groot aantal andere opmerkingen
gemaakt, onder andere over de AMvB. Ik sluit mij daarbij aan. En daar laat
ik het bij in eerste termijn.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Netelenbos:
 
 Voorzitter! Ik dank de beide woordvoerders voor hun inbreng. Mevrouw Van
der Hoeven heeft al geschetst wat de achtergrond is van dit deel van de convenantafspraken.
Een en ander heeft te maken met de afspraken die gemaakt zijn bij Convenant
II. Het heeft ook te maken met het schoolprofielbudget en met de afspraak
dat arbeidsmarktknelpunten moeten worden bestreden. En arbeidsmarktknelpunten
zijn er. In sommige regio's van ons land is het heel moeilijk om voldoende
leerkrachten voor de klas te krijgen. Dit heeft te maken met de groei van
het aantal leerlingen. In delen van ons land, met name in de Randstad, is
sprake van een forse groei van het aantal leerlingen in het basisonderwijs.
En die groei houdt geen gelijke tred met de aanwas van nieuwe leerkrachten
en het inschakelen van wachtgelders. Bij convenant is al afgesproken dat je
soms heel specifiek beleid moet voeren om ervoor te zorgen dat daar waar er
een overschot aan leerkrachten is – dat is met name het geval in de
plattelandsgebieden in het oosten en noorden van ons land en in sommige delen
van Brabant – die mensen als het ware uitgenodigd worden om onder bepaalde
condities te gaan werken in de Randstad.
 
 Onlangs werd ik opnieuw opgeschrikt door een bericht uit de regio Rotterdam.
Daaruit bleek weer dat het heel moeilijk is om leraren te werven. Ik heb onderzoek
uitstaan om te bekijken wat daar precies speelt. Wij werken weliswaar met
een arbeidsmarktknelpuntenvergoeding, maar in de praktijk werkt het nog niet
echt goed. Dit heeft ook te maken met de culturele verschillen waarmee leraren
worden geconfronteerd, als zij pas beginnen. Verder valt het ook niet altijd
mee om in een andere regio te gaan wonen. Kortom, het is echt een heel complex
probleem. Het uitgangspunt is natuurlijk dat er leraren beschikbaar moeten
zijn om les te geven aan leerlingen in het onderwijs.
 
 Hiermee kom ik op de opmerking van de heer Rijpstra. De toepassing van
het formatiebudgetsysteem is uiteindelijk natuurlijk aan de scholen zelf,
evenals de invulling hiervan in hun personeelsplan. Het blijft echter zo dat
er voldoende leerkrachten moeten zijn en dat de onderwijsassistent of de klasse-assistent
pas in beeld komt, wanneer er voldoende leerkrachten in de school zijn. Die
assistenten zijn extra en kunnen dus beslist niet vervangend zijn. Als die
ontwikkeling zich gaat voordoen, hebben wij een forse discussie met de onderwijsbonden
te voeren. Ik vind overigens dat zij dan in hun recht staan om te zeggen dat
het niet de bedoeling is dat de kwekeling met akte weer terugkomt in het onderwijs.
 
 
 
 
 
 De heer Rijpstra (VVD):
 
 Ik ben dat volstrekt met u eens. U schetste echter zelf al even de situatie
in Rotterdam waar zich grote knelpunten voordoen. Het moet natuurlijk niet
zo zijn dat die scholen helemaal niemand meer kunnen krijgen. Is het niet
mogelijk om dan onder supervisie van leerkrachten die daar werken, tijdelijk
onderwijsassistenten – die hebben namelijk iets meer inhoud dan klasse-assistenten –
aan te stellen? Op die manier kan het knelpunt op tijdelijke basis worden
ingelopen.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Netelenbos:
 
 Voor de zuiverheid van de discussie wil ik de verschillende functies strikt
onderscheiden. Je hebt docenten nodig in de school. Verder heb je extra handen
in de school die de leerkrachten kunnen ontlasten. Wij gaan natuurlijk nog
voluit met elkaar discussiëren over hoe je dat precies kunt zien. Dat
een school daar eigen keuzes in maakt, is natuurlijk aan de orde, waar wij
ook autonomievergroting propageren. Het blijft echter zo dat de start van
de discussie over het arbeidsmarktknelpuntenbudget uit Convenant II erin gelegen
is dat in sommige regio's onvoldoende leerkrachten beschikbaar zijn. Daarom
moet je goed bekijken in welke regio's dat aan de orde is. Vandaar dat de
AKNES-methodiek is ontwikkeld, want je hebt een rekenmodel nodig, met behulp
waarvan je kunt constateren dat in een RBA-regio sprake is van knelpunten.
Die moeten vervolgens worden bestreden. Dat is ook de reden dat het enige
tijd heeft geduurd, voordat met het wetsvoorstel kon worden aangevangen, want
de methode moet wel goed zijn. Je geeft een regio namelijk bepaalde extra
faciliteiten. Die moeten kunnen worden verantwoord. Daarvoor is de AKNES-methodiek
ontwikkeld.
 
 
 
 
 
 De heer Rijpstra (VVD):
 
 Ik ga even terug naar de Rotterdamse situatie. Is de staatssecretaris
van mening dat scholen die geen leerkrachten kunnen krijgen gebruik mogen
maken van die gelden om dat knelpunt tijdelijk op te lossen met onderwijsassistenten?
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Netelenbos:
 
 Het antwoord op die vraag heb ik al gegeven. De school is autonoom waar
het gaat om het personeelsbeleid. De school mag, binnen de gestelde kaders,
haar eigen personeelsplan opstellen, maar het vertrekpunt is dat er voldoende
leerkrachten op de school zijn. De school mag kwesties als de besteding van
het schoolprofielbudget, de toepassing van het formatiebudgetsysteem en het
verzilveren van FRE's, die men vervolgens zelf op een creatieve wijze kan
inzetten, ook zelf regelen, mits men in de gaten houdt dat er voldoende leerkrachten
op school zijn aangesteld, want anders gaat de discussie over die extra handen
in de school de verkeerde kant uit. Dan komt men zichzelf nog 25 keer tegen
in het debat. Dat lijkt mij niet zo verstandig.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Van der Hoeven (CDA):
 
 Voorzitter! Een vraag aan de heer Rijpstra. Is het zijn bedoeling dat
de bevoegde leraar voor de klas wordt vervangen door een onderwijsassistent?
Ik kan mij dat nauwelijks voorstellen.
 
 
 
 
 
 De heer Rijpstra (VVD):
 
 Ik kan mevrouw Van der Hoeven direct geruststellen. Dat is mijn inzet
absoluut niet, want het uitgangspunt is kwaliteit voor de klas. Als echter
sprake is van een specifiek knelpunt in een bepaalde school in een regio,
dan moet je dat knelpunt misschien tijdelijk oplossen met een onderwijsassistent.
Dat is echter wel een noodmaatregel. Het gaat mij erom dat de gelden die in
dit kader beschikbaar worden gesteld ook daarvoor mogen worden aangewend.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Van der Hoeven (CDA):
 
 Dan een vraag aan de staatssecretaris. Ik begrijp uit haar antwoord op
de vraag van de heer Rijpstra dat het absoluut niet haar bedoeling is om dat
op deze manier te doen. Dat lijkt mij een goede ontwikkeling. De staatssecretaris
constateert verder een toenemend tekort aan leraren basisonderwijs. Dat heeft
ook met de instroom op de PABO's te maken. Wat wil de staatssecretaris doen
om die instroom te bevorderen? Op die manier wordt het probleem ten principale
aangepakt.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Netelenbos:
 
 Voorzitter! De heer Rijpstra heeft die vraag ook gesteld in zijn betoog.
Macro gezien, is er geen tekort. Op dit moment bezoekt een toenemend aantal
studenten de PABO. Dat is zeer verheugend. Over het land gespreid, is echter
wel sprake van een disbalans. In sommige regio's is namelijk sprake van een
afnemend aantal leerlingen, terwijl in andere regio's een forse groei wordt
geconstateerd. Dat loopt niet gelijk op. Dit budget is ervoor bedoeld om aankomende
leraren of wachtgelders die in een regio wonen met onvoldoende werkgelegenheid
voor hen, te laten werken in de Randstad, want daar is sprake van echte knelpunten.
Die moeten worden bestreden. Dat betekent dat scholen ter zake beleid kunnen
ontwikkelen. Daardoor wordt het gemakkelijker om leraren te bewegen te gaan
werken in regio's waar deze knelpunten aan de orde zijn. Die afspraak is in
het kader van Convenant II gemaakt. Zo werkt het ook in de praktijk, maar
vaak is sprake van mentale problemen bij mensen die van elders komen om in
de Randstad te werken. Ik vind dat wij goed moeten verkennen, vandaar het
Rotterdamse onderzoek, waar dat aan ligt en of wij daar wat aan kunnen doen.
Wellicht kan wat meer worden gewend aan de randstedelijke manier van doen
in en buiten het onderwijs – het laatste speelt net zo hard mee –
als wij straks met LIO's gaan werken, of als langer in de onderwijspraktijk
wordt gewerkt, voordat men gediplomeerd docent is. Dit is een complex vraagstuk,
maar momenteel bekijken wij of wij er wat aan kunnen doen.
 
 Voorzitter! Er is een opmerking gemaakt over de AKNES-methode. Ik heb
al uitgelegd dat die natuurlijk eerst ontwikkeld moest worden, waardoor er
niet meteen wetgeving kon worden gepresenteerd aan de Tweede Kamer. De heer
Rijpstra vroeg in dit verband naar de legitimatie, aangezien feitelijk al
een poosje met het onderhavige arbeidsmarktknelpuntenbudget wordt gewerkt.
In het kader van de rijksbegroting 1994 is al een discussie gevoerd over het
Convenant II. Met andere woorden, zoals ook mevrouw Van der Hoeven al zei:
wij hebben er als wetgever eigenlijk al ons fiat aan gegeven. Vervolgens moet
beseft worden dat het hierbij gaat om een begunstigende regeling. Het denken
over bepalingen van terugwerkende kracht is soms natuurlijk moeizaam. Dat
geldt altijd in een situatie waarin er rechten worden verminderd. In dit geval
worden echter juist rechten uitgebreid; het begunstigt dus ook de betrokken
scholen en maakt dat het naar mijn inzicht verantwoord is om een bepaling
van terugwerkende kracht te hanteren. De scholen zijn ook vanaf juni 1994
geïnformeerd over deze situatie. Dat maakt dat ik de mening ben toegedaan
dat het met die legitimatie dus wel goed zit.
 
 
 
 
 
 De heer Rijpstra (VVD):
 
 Ik lees in de memorie van toelichting dat de AKNES-methode er al in 1993
was. Als het er toen al lag, dan had het wetsvoorstel toch veel sneller kunnen
worden ingediend dan op 24 mei van dit jaar?
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Netelenbos:
 
 Het is u wellicht bekend dat de gemiddelde omlooptijd van een wetsvoorstel
zeven jaar is, dus ik vind dat het toch nog wel vlot is gegaan. Het is een
feit dat velen er hun zegje over moeten doen voordat uiteindelijk een wet
aan de Tweede Kamer kan worden gepresenteerd. Dat geldt zeker in het onderwijs,
waar er sprake moet zijn van goed overleg met in de eerste plaats het georganiseerd
overleg en in de tweede plaats het onderwijsveld. Dat betekent dat er tijd
nodig is.
 
 Voorzitter! Mevrouw Van der Hoeven heeft gezegd dat er in het kader van
dit wetsvoorstel eigenlijk geen sprake meer is van gelijke behandeling in
gelijke situaties. Ik kan haar mening op dit punt toch niet delen. Als je
naar alle scholen in Nederland kijkt, moet je constateren dat er voor sommige
scholen toch sprake is van ongelijke situaties om te komen tot voldoende personeel
binnen de school zelf. Wij zetten met dit voorstel de AKNES-methode in. Vervolgens
kom je dan tot de conclusie dat er in bepaalde RBA-regio's sprake is van een
ongelijke situatie omdat men heel veel problemen heeft met werving van personeel.
Op basis daarvan komt men dan in aanmerking voor een som geld uit het arbeidsmarktknelpuntenbudget.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Van der Hoeven (CDA):
 
 Is het niet juist zo, dat daar het probleem ligt? De meting geschiedt
op het niveau van het RBA. Dat betekent dat als een RBA-gebied beschouwd wordt
als een gebied met arbeidsmarktknelpunten op het terrein van onderwijs, de
in dat gebied gelegen scholen gelijk worden behandeld mits ze in gelijke omstandigheden
verkeren. Echter, de scholen die in dezelfde omstandigheden verkeren doch
niet in een RBA-gebied liggen dat aangewezen is volgens de AKNES-methode,
vallen daarbuiten.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Netelenbos:
 
 Die vallen er buiten, omdat de problematiek van een andere orde is. Een
van de redenen waarom er in eerste aanleg sprake is van een ministeriële
regeling, is dat je een instrument toepast waarbij je permanent meet hoe de
ontwikkeling op de arbeidsmarkt zich voltrekt. Je moet dus steeds de vinger
aan de pols houden om die ontwikkeling te volgen. Het zou namelijk kunnen
zijn dat wanneer je in het ene gebied een knelpunt oplost, er in een ander
gebied knelpunten kunnen ontstaan. Je moet dus voortdurend nagaan wat verstandig
is, opdat je de knelpunten bestrijdt en je de scholen in een positie plaatst
waarin ze personeel kunnen aantrekken. In gevallen waarin het zodanig moeilijk
 is om personeel aan te trekken dat het nodig is om extra gelden
daarvoor in te zetten, is er sprake van een ongelijke situatie voor die scholen
in vergelijking tot de scholen in regio's waarin die problematiek niet aan
de orde is. Die ongelijkheid moet je dus bestrijden door de budgetten in te
zetten. Uiteraard dienen openbaar en bijzonder onderwijs daarbij gelijkelijk
behandeld te worden, als ze zich in een gelijke situatie bevinden. Als het
gaat om de vraag rond de verfijning, merk ik op dat wij nu werken met de RBA-regio
in zijn totaliteit, maar dat het best zo kan zijn dat je op een gegeven moment
tot de conclusie moet komen dat bijvoorbeeld de problematiek in de binnenstad
van een andere orde is dan die in de buitenwijken. Dat maakt dat je flexibiliteit
moet inbouwen en moet bezien of het instrument steeds doeltreffender kan worden.
Dat betekent dat je werkendeweg moet kijken hoe je dat doet, maar wel vanuit
de gedachte dat wanneer scholen binnen zo'n regio zich in een gelijke situatie
bevinden, zij gelijk moeten worden behandeld.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Van der Hoeven (CDA):
 
 De staatssecretaris geeft hiermee dus impliciet en expliciet toe dat die
gelijke behandeling zich beperkt tot de scholen die liggen in hetzelfde RBA-gebied.
Dat is in feite een geregionaliseerde vorm van gelijke behandeling. Er is
dus geen sprake van gelijke behandeling van scholen die liggen in verschillende
RBA-gebieden, een RBA-gebied dat wel onder de AKNES-norm valt en een RBA-gebied
dat daar niet onder valt. Dat betekent dat de staatssecretaris niet staande
kan houden dat er inderdaad landelijk gezien sprake is van gelijke behandeling.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Netelenbos:
 
 Dat laatste weiger ik toch aan te nemen, omdat het gaat om een meting
op grond van de knelpunten. Die knelpunten vertalen zich dan naar een RBA-gebied,
omdat je een schaal nodig hebt waarop je dat gaat regelen. Omdat RBA-gebieden
verschillende problemen hebben ten aanzien van arbeidsmarktknelpunten, kom
je tot een weging. Dat maakt wel dat je de scholen uiteindelijk in een vergelijkbare
positie wilt brengen met andere scholen in Nederland, waar geen knelpunten
zijn of waar die van een andere orde zijn. Wij brengen die scholen dus in
een gelijke positie, omdat ze het nu eenmaal moeilijker hebben. Ik vind dat
gelijkheid noodzakelijk is, in de zin van gelijke behandeling in gelijke situaties.
De meting richt je dan op een RBA-gebied, met daarbij de zin die door mevrouw
Van der Hoeven is voorgelezen, namelijk dat als het mogelijk is om verder
te verfijnen wij dat niet zullen nalaten. Hier geldt echter dat je moet oppassen
dat je de regeling niet zo ingewikkeld maakt dat al je geld gaat zitten in
overheadkosten, want dat is toch niet de bedoeling. Wij moeten knelpunten
bestrijden.
 
 Beide sprekers hebben opmerkingen gemaakt over de evaluatie. Die moet
na twee jaar plaatsvinden. Ik ga ervan uit dat ik rond de zomer van 1996 de
Kamer de resultaten van die evaluatie kan presenteren. Eind 1995, begin 1996
wordt het evaluatie-onderzoek uitgevoerd.
 
 Mevrouw Van der Hoeven heeft een aantal vragen gesteld, die ik nu langs
zal lopen. Zij vroeg of het noodzakelijk is dat naast elkaar twee budgetten
blijven bestaan. Dat heeft te maken met de grondslag op basis waarvan je tot
die budgetten komt. De school kan echter wel één beleid voeren,
want uiteindelijk werkt het FBS-systeem zo dat scholen hun eigen personeelsplan
kunnen maken en in het kader van verzilvering en dergelijke daar heel creatief
mee aan de slag kunnen, opdat ze hun personeelsbeleid optimaal kunnen voeren.
Het is dus een berekeningsgrondslag, maar in de praktijk voelt dat heel anders.
 
 Hoe verhouden deze uitgaven zich tot de andere uitgaven in het schoolprofielbudget?
Landelijk zijn afspraken gemaakt over de hoogte van het bedrag. Die bedragen
staan in de memorie van toelichting. Hoe de scholen vervolgens omgaan met
die budgetten, is landelijk niet zomaar te constateren, want ook hier geldt
dat men niet één personeelsbeleid voert. Ik nodig scholen juist
uit om creatief te zijn, om echt goed personeelsbeleid te voeren binnen het
kader van de FBS-systematiek. Dat betekent dat wij daar niet helemaal meer
over gaan. Maar als men komt klagen, kijk ik wel hoe het in de praktijk gaat
en of men wel doet waarvoor die gelden zijn bestemd. Als je geld voor arbeidsmarktknelpunten
inzet, moet men dat daar ook aan besteden en moet men niet komen melden dat
men geen personeel kan krijgen, omdat men te weinig geld heeft. Dan wil ik
wel eens zien hoe het zit. Vooralsnog ga ik er echter van uit dat het allemaal
verantwoord gebeurt in het kader van goed schoolleiderschap en management.
 
 Verder is gevraagd Netelenbosnaar het functioneren van de AKNES. Dat wordt
bij de evaluatie verder bestudeerd en daar krijgt de Kamer
in de zomer van 1996 een verslag van.
 
 Voor de omzetting van een ministeriële regeling in een AMvB heb ik
een nota van wijziging ingediend. Ik ben zeer gevoelig voor het argument dat
een hogere regeling altijd de voorkeur verdient, maar hier zitten wij echt
met het probleem dat wij eerst ervaring moeten opdoen en dat dat kan betekenen
dat er nog heel vaak wijzigingen moeten worden aangebracht. Daarom moet je
bij de start wat flexibiliteit inbouwen. Vervolgens wordt bij koninklijk besluit
de datum bepaald waarop het een AMvB wordt.
 
 Voorzitter! Ik meen dat ik hiermee alle vragen heb beantwoord.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Van der Hoeven (CDA):
 
 Voorzitter! Ik dank de staatssecretaris voor haar beantwoording. Ik maak
nog twee opmerkingen.
 
 Over de gelijke behandeling worden wij het toch niet helemaal eens. Daarover
verschillen wij van mening. Eerlijk gezegd, meen ik dat maar uit de evaluatie
moet blijken hoe dit nu in werkelijkheid uitpakt. Mijn fractie en ik zijn
nog steeds van mening dat wordt uitgegaan van een gelijke behandeling per
RBA-regio. Dat klopt, maar dat is iets anders dan hetgeen de staatssecretaris
stelt, namelijk dat er sprake is van een landelijke gelijke behandeling conform
artikel 23 van de Grondwet. Dit blijft een punt van verschil. Bij de evaluatie,
als wij zien hoe het werkelijk heeft uitgepakt, komen wij daarop terug.
 
 Er moet mij iets van het hart. Vooral daarom wil ik dit graag in tweede
termijn zeggen. Het klopt dat er een aantal RBA-gebieden is met knelpunten;
zij worden genoemd op bladzijde 3 van de nota naar aanleiding van het verslag.
Dat zijn de RBA-gebieden met knelpunten die er op dit moment zijn. Maar die
RBA-gebieden kunnen ook buiten de Randstad vallen. Ik kan mij niet voorstellen
dat het kabinet zich bij monde van de staatssecretaris nog eens als randstadkabinet
heeft willen profileren.
 
 
 
 
 
 De heer Rijpstra (VVD):
 
 Voorzitter! Over de laatste opmerking moet ik even nadenken. Daarover
hoor ik zo wel meer.
 
 Ik wil nog heel kort ingaan op het knelpunt waar het in feite om gaat:
het arbeidsmarktknelpunt. De staatssecretaris gaf Rotterdam hierbij als voorbeeld.
Dat is zorglijk. Het gaat erom dat de kinderen op de basisschool of in het
primair onderwijs goed les krijgen van de man of vrouw voor de klas die daarvoor
goed is opgeleid en kwaliteit kan leveren. Ik meen dat geld alleen niet de
stroom van het overschot dat wij misschien in een aantal delen van het land
hebben, naar het westen kan krijgen. Het heeft ook te maken met de werkdruk.
Ik ben dan ook zeer benieuwd naar de uitkomsten van het onderzoek dat de staatssecretaris
laat verrichten, omdat het waarschijnlijk een aantal nieuwe elementen zal
opleveren. Ik meen dat een van die elementen is, dat mensen in de grote steden
in het westen van het land – maar misschien geldt dat ook voor de grote
steden in Limburg zoals Roermond; daar zijn wellicht ook problemen –
de werkdruk als groot ervaren. Het gaat er juist om, die werkdruk te verminderen
waardoor mensen ook daar met meer plezier kunnen werken.
 
 De staatssecretaris heeft zelf al aangegeven dat de LIO-stage een van
de instrumenten is om personeel te krijgen. Ik ben van mening dat een goede
voorlichtingscampagne die erop gericht is personeel daar naartoe te laten
gaan, ook van belang is. Er is immers ook een groot aantal vooroordelen.
 
 De kwaliteit in het basisonderwijs staat voor mij niet ter discussie.
De leerkracht zal gewoon kwaliteit moeten leveren. Ik meen dat basisscholen
die geen personeel kunnen krijgen, niet iemand met allerlei lapmiddeltjes
's ochtends om half negen voor de klas moeten zien te krijgen. Daarvoor was
mijn opmerking bedoeld. Ik wil die scholen toch de mogelijkheid geven om tijdelijk
naar alternatieven te zoeken.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Netelenbos:
 
 Voorzitter! Ik begrijp de oppositionele taal van mevrouw Van der Hoeven,
maar ik deel die niet. De Randstad kent op dit moment knelpunten omdat het
aantal leerlingen daar zo hard groeit. Dat is gewoon een feit. Dat heeft niets
te maken met je hart, dat heeft gewoon met de werkelijkheid te maken. Daardoor
zijn er te weinig leerkrachten beschikbaar en daarom hebben wij zo'n arbeidsmarktknelpuntenbudget
nodig. Dat sluit echter niet uit dat, als de knelpunten verschuiven, het budget
meeschuift. In die zin is er dus helemaal geen sprake van bevoorrechting.
Het gaat erom scholen in een gelijke positie te brengen.
 
 Ik ben het dus ook niet eens met de opmerking dat er spanning zou zijn
rond artikel 23 van de Grondwet. Dat is niet het geval, want je behandelt
scholen in gelijke situaties hetzelfde. De AKNES-methodiek is er nu juist
voor om daar een meetinstrumentarium op te zetten teneinde te komen tot de
onderbouwing van datgene wat je doet, opdat je die scholen weer in een gelijke
situatie brengt. De evaluatie moet straks uitwijzen of dat allemaal is gelukt,
of dat eerlijk is gebeurd en of dat scholen in zo'n situatie heeft gebracht.
 
 Ik vind echt dat wij nuchter moeten zijn en moeten zeggen: sommige scholen
hebben het echt moeilijk en die moeten wij dus helpen. Dat hebben alle onderwijsbonden
ook gevonden. Zij hebben een deel van hun eigen arbeidsvoorwaardengeld ingezet
om dat te bestrijden. Dat moeten wij dus ook zeer waarderen. Laten wij nu
alsjeblieft niet doen of er sprake is van ongelijkheid, want dat is juist
niet het geval. Je brengt scholen in een gelijke positie als het gaat om het
werven op de arbeidsmarkt. Ook op die markt geldt nu eenmaal de situatie van
vraag en aanbod. Als je voor je gevoel weinig te bieden hebt en je hebt een
knelpunt, dan moet je dat kunnen bestrijden. Daar helpen wij dus bij via dit
budget.
 
 Evenals de heer Rijpstra ben ik nieuwsgierig naar de uitkomsten van het
onderzoek. Ik ben het met hem eens dat voorlichting nodig is. Dat doen wij
overigens ook al. Je moet ook heel goed nadenken over de wijze waarop je voldoende
docenten voor de klas krijgt. Daar moet je creatief mee omgaan. Dat doet men
soms ook al door bijvoorbeeld te "poolen" als het gaat om vervangers en om
de inzet van wachtgelders. Die wachtgeldproblematiek moet natuurlijk sowieso
fors aangepakt worden. Ik neem aan dat wij daar bij de begrotingsbehandeling
nog wel over zullen spreken.
 
 Los daarvan, er worden meer mensen opgeleid buiten de Randstad dan erbinnen.
Dat maakt dat je mensen moet bewegen om te verhuizen. Dat is allemaal niet
zo eenvoudig. Vandaar dit budget! Voorts wacht ik dat Rotterdamse onderzoek
af, want ik ben met de heer Rijpstra zeer nieuwsgierig naar de uitkomst.
 
 
 
 
 
 De algemene beraadslaging wordt gesloten.
 
 
 
 
 
 Het wetsvoorstel wordt, na goedkeuring van de onderdelen, zonder stemming
aangenomen.
 
 
 
 
 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19951996-15-1005-1011.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl