Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2009 (31700 VIII)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-02 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2008-2009, pag. 3183-3202

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

10-02-2009

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

nr. 36, pagina 3183-3202

11-12-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 31700-VIIIToon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Behandeling van het wetsvoorstel Uitvoering van verordening (EG) Nr. 1896/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 12 december 2006 tot invoering van een Europese betalingsbevelprocedure (Pb EU L 399) (Uitvoeringswet verordening Europese betalingsbevelprocedure) (31513), het wetsvoorstel Uitvoering van verordening (EG) nr. 861/2007 van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van 11 juli 2007 tot vaststelling van een Europese procedure voor geringe vorderingen (Pb EU L 199) (Uitvoeringswet verordening Europese procedure voor geringe vorderingen) (31596) en het wetsvoorstel Wijziging van de Wegenverkeerswet 1994 in verband met een herziening en vereenvoudiging van de voertuigregelgeving, ter implementatie van richtlijn nr. 2007/46/EG betreffende de goedkeuring van voertuigen en enkele andere technische wijzigingen (31562)Pagina 3141-3141
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2009 (31700 VIII)Pagina 3204-3248
Presentie en opening (donderdag 11 december 2008)Pagina 3141-3141
Noot bij blz. 3183: schriftelijke antwoorden van de bewindslieden van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap op vragen gesteld in de eerste termijn van de begrotingsbehandeling van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2009 (31700 VIII)Pagina 3250-3267
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2009 (31700 VIII)Pagina 3183-3202
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (XIV) voor het jaar 2009 (31700 XIV) en het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Diergezondheidsfonds voor het jaar 2009 (31700 F)Pagina 3141-3169
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (donderdag 11 december 2008)Pagina 3248-3249
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (XIV) voor het jaar 2009 (31700 XIV) en het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Diergezondheidsfonds voor het jaar 2009 (31700 F)Pagina 3171-3183
Regeling van werkzaamheden (donderdag 11 december 2008)Pagina 3169-3171
Debat naar aanleiding van algemene overleggen op 10 en 11 december 2008 over het staatkundig proces Nederlandse Antillen (31568)Pagina 3202-3204

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 144 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2009 (31700 VIII).(Zie vergadering van 10 december 2008.)De voorzitter:Door mij zijn schriftelijke antwoorden ontvangen van de minister van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap op vragen, gesteld in eerste termijn.Deze antwoorden zullen worden opgenomen in een bijvoegsel bij de Handelingen
van deze vergadering.(Het bijvoegsel is opgenomen aan het eind van deze editie.)1De algemene beraadslaging wordt hervat.Minister Plasterk:Mijnheer de voorzitter. Ik zal het spits afbijten. Daarna zal mevrouw
Dijksma het een en ander zeggen en ten slotte collega Van Bijsterveldt. Ik
zal mijn betoog als volgt opbouwen. Ik zal eerst een korte inleiding geven.
Daarna zal ik vijf punten bespreken: het lerarenbeleid, de
menselijke maat en de fusietoets, de vroege selectie, de notitie van de VVD
met daaraan gekoppeld de positie van de Onderwijsinspectie en de digitale
leermiddelen. Daarna zal ik nog een enkele opmerking maken over een amendement
van de heer Jasper van Dijk.Ik denk dat er sprake is van een stille, maar belangrijke koerswijziging
op het gebied van het onderwijsbeleid. Die is gebaseerd op drie elementen
die dezelfde kant op wijzen. In de eerste plaats het coalitieakkoord. Dat
is het programma op basis waarvan dit kabinet werkt. In de tweede plaats de
conclusies van de parlementaire onderzoekscommissie, ook wel genaamd de commissie-Dijsselbloem.
In de derde plaats de eigen overtuiging van de drie bewindspersonen die hier
achter de tafel zitten.Op uitnodiging van mevrouw Hamer van de PvdA heb ik geprobeerd in een
brief met grove penseel een paar van de hoofdlijnen van het onderwijsbeleid
te schetsen. Ik dank mevrouw Hamer voor de geboden gelegenheid. Ik denk achteraf
dat het goed getimed was en dat het misschien wel een goed idee is om, aangezien
er halverwege de rit een aantal dingen op de rails zijn gezet, te kijken waar
wij nu staan en ook wat verder naar de toekomst te kijken. Ik ga niet herhalen
wat ik in die brief heb aangegeven. Ik noem alleen de thema's even kort, onder
verwijzing naar die brief zelf.In de eerste plaats wordt in de brief gesproken over ruimte voor de professional,
met name voor de leraar. Ik kom straks nog terug op de stand van zaken. Dit
was eigenlijk een van de grote projecten op het gebied van OCW in het afgelopen
jaar. Wij hebben een budget van meer dan 1 mld. structureel vrijgemaakt. Er
is door een enkele spreker op gewezen dat dat budget pas in 2020 daar zal
zijn. Ik hecht eraan te benadrukken dat twee derde van dat budget, meer dan
700 mln., al in 2011 – dat is dus nog binnen deze kabinetsperiode –
daar zal zijn.In de tweede plaats gaat het in de brief om wat je aan kan duiden als
het onderwerp meer structuur. Dus meer nadruk op taal en rekenen, op basisvaardigheden
en verscherpte exameneisen. Staatssecretaris Van Bijsterveldt heeft onlangs
op dat punt een besluit genomen.In de derde plaats ambitie, de hoge doelen die wij ons stellen en het
grote belang dat wij hechten aan onderwijs. Dat blijkt bijvoorbeeld uit het
feit dat extra aandacht wordt geschonken aan de excellentere leerlingen in
het basisonderwijs – staatssecretaris Dijksma heeft daar het een en
ander aan gedaan – meer contacturen in het eerste jaar bij het hoger
onderwijs en een hoger percentage hoger opgeleiden. Een van de tien projecten
van dit kabinet is het voortijdig schoolverlaten, op welk gebied wij ambitieuze
streefgetallen hebben. Verder vallen onder het onderwerp ambitie ook de kwaliteitsagenda's
voor de diverse onderwijssoorten, primair, voorgezet en hoger onderwijs. Die
zijn met de Kamer besproken en die zijn vastgesteld.Het vierde belangrijke thema is de menselijke maat. Ik kom daar straks
nog in detail op terug.Ten slotte is door de Kamer gevraagd waar ik denk het budget vandaan te
halen om nog weer nieuwe dingen te gaan doen. Ik hecht eraan, erop te wijzen
dat wij in dit begrotingsjaar werken met een extra budget – dat is bij
de start van het kabinet vastgesteld – van 541 mln. In de begroting
die wij nu vaststellen wordt dat 1,2 mld., in 2010 1,7 mld. en in 2011 2,2
mld. structureel extra. Dus op de vraag waar ik het geld vandaan denk te halen,
is het antwoord: van de minister van Financiën, waar het op de aanvullende
post geparkeerd staat om gebruikt te worden voor het onderwijsbeleid.Toen de vraag van mevrouw Hamer kwam om een visie te geven, was mijn eerste
gedachte: waar is dat nu weer voor nodig, want die mag toch duidelijk wezen.
Toen ik er eenmaal mee bezig was, vond ik het toch een hele nuttige exercitie
om het nog eens op een rijtje te zetten. Als ik ernaar kijk, zie ik dat het
met stapjes gaat. Daardoor heb je het niet zo in de gaten, maar ik denk dat
wij met de verschillende portefeuilles samen in twee jaar tijd de mammoettanker
toch duidelijk een andere koers hebben kunnen geven. Wij zijn gericht op meer
structuur en meer prestaties. Er is ook een zekere gestrengheid. Het gaat
er niet alleen maar om of het leuk is. Er moet ook het een en ander gebeuren.
Er moet hard gewerkt worden door de docenten, maar natuurlijk ook door de
leerlingen, de studenten en de mensen die dat ondersteunen.Ten slotte wil ik nog een element noemen dat evident is. Het is een les
van de commissie-Dijsselbloem en eigenlijk ook een vanzelfsprekendheid. Wij
moeten ons beleid samen met het veld voeren en niet over de hoofden heen van
de mensen die het werk doen. Dit waren mijn inleidende opmerkingen.De heer Jasper van Dijk (SP):Als dit de inleiding was, wens ik daar wel een vraag over te stellen.
Ik dank de minister voor zijn inleiding. Een van zijn doelen is meer structuur.
Ik heb hem gevraagd hoe hij dat gaat doen. De minister hecht ook waarde aan
de autonomie van de schoolbesturen. Ik vraag me af hoe je concreet meer structuur
in het klaslokaal kunt vormgeven. Wij willen niet alles van bovenaf voorschrijven.
Als de minister hier spreekt over meer structuur, moet dat ook inhoud hebben.Minister Plasterk:In sommige dingen heeft de overheid werkelijk een bepalende rol. Ik denk
bijvoorbeeld aan de exameneisen. Staatssecretaris Van Bijsterveldt heeft bijvoorbeeld
aangegeven dat je voor een aantal vakken nog maar één vijf mag
scoren op het eindexamen. Dat is een vorm van structuur waarbij je als regering
aan de knoppen zit. Daarnaast vind ik dat men niet moet onderschatten dat
je als overheid ook andere dingen kunt doen dan alleen maar voorschrijven.
Als wij beleid maken over de doorlopende leerlijnen rekenen en taal, kunnen
wij dat samen met mensen uit het veld doen en het samen met hen vaststellen.
Wij kunnen dus veel dingen doen in convenanten en afspraken. Het feit dat
wij meer structuur willen, gaat niet altijd in tegen wat men in het veld wil.
Meestal zijn wij niet de enigen die iets willen. Wij overleggen met de professionals
en de bestuurders en proberen samen iets vast te stellen.De heer Jasper van Dijk (SP):Het beter vastleggen wat leerlingen moeten leren is in de taal van Dijsselbloem
het bekende "wat". Volgens mij doelt de minister ook wel degelijk op meer
structuur in het klaslokaal op het gebied van de pedagogiek en de instructie.
Hij schrijft in zijn brief dat kinderen niet alles van internet moeten leren.
Dat ben ik zeer met hem eens. Het gaat mij erom dat je als politiek de discussie
moet kunnen voeren hoe je in de school de leerlingen niet aan hun lot overlaat.Minister Plasterk:Dat ben ik met de heer Van Dijk eens. Ik heb wel eens in een interview
gezegd dat ik met instemming merk dat er scholen zijn waar je in de klas geen
pet op mag, geen mp3-spelers mee mag nemen en waar je "u" tegen de leraren
moet zeggen. Dat is inderdaad "by speech". Het is iets wat ik kan uiten, maar
ik kan niet zeggen dat men voortaan geen pet meer op mag of dat mp3-spelers
niet meer zijn toegestaan. Op dit soort punten zijn er toch ook veel mensen
in het veld die dat vinden. Dat moet je niet onderschatten. Zij kijken naar
de Haagse politiek. Als wij bepaalde opvattingen ondersteunen, zijn er heel
veel mensen op scholen die denken "hè ja, dat vond ik eigenlijk ook
altijd al".Mevrouw Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD):Ik wil reageren op de midterm review. Vorig jaar verscheen het rapport-Dijsselbloem
Tijd voor Onderwijs. Dat was een mooi rapport. De belangrijkste conclusie
was dat wij het vertrouwen in het onderwijs terug moesten zien te krijgen.
Dat vertrouwen is nog heel fragiel. Er moeten vooral geen stelselwijzigingen
komen. Nu pleit deze minister in zijn midterm review toch voor een heel belangrijke
stelselwijziging, namelijk de terugkeer van de middenschool, die hij natuurlijk
niet zo noemt. Ik vind dat de minister niet als een columnist zijn departement
kan leiden. Waarom pleit deze minister voor zoiets belangrijks, terwijl het
doel is om niet over de hoofden van het onderwijs – de minister pleitte
daar net nog voor – met zo'n belangrijk voorstel voor een stelselwijziging
te komen?Minister Plasterk:Ik had aangekondigd er zo op terug te zullen komen, maar vooruit. Ik heb
in alle toonaarden gezegd dat ik niet pleit voor een stelselwijziging. Het
is een beetje moeilijk om mij te verdedigen tegen de vraag...Mevrouw Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD):Het is wel een stelselwijziging.Minister Plasterk:Nee dat is het niet. Laat mij dat toelichten als ik daaraan toekom.De voorzitter:Dat vind ik prima. De minister komt inderdaad zo op de vroege selectie.Minister Plasterk:Je kunt je afvragen wat de waarde is van een midterm review. De heer Slob
informeerde naar de timing. Als je als minister aan het begin van je regeerperiode
een rapport krijgt zoals dat van de commissie-Dijsselbloem, dan moet je alleen
praten over wat je in die vier jaar wilt gaan doen, want die periode ligt
nog helemaal voor je. Nu, terwijl een hoop beleid op de rails staat, vraagt
de Kamer expliciet of ik een visie voor de langere termijn heb, over de grenzen
van de regeerperiode heen. In die context kun je iets anders kijken naar de
langere termijn. Ik vind dit het juiste moment om een aantal onderwerpen aan
te snijden. Daar zitten dingen tussen die wij de komende twee jaar niet gaan
doen, maar die wij wel kunnen agenderen.Op het specifieke punt van de selectie kom ik straks terug.De Kamer heeft veel vragen gesteld die schriftelijk beantwoord worden.
Daarvoor is zo'n beetje de hele nacht doorgewerkt. Wij hopen dat dit allemaal
goed is gegaan en zo niet, dan horen wij dat graag in tweede termijn.Mijn eerste blokje betreft de leraren, een van de hoofdpunten van het
regeringsbeleid van het afgelopen jaar. Mevrouw Dezentjé vraagt wat
de leraren inmiddels hebben gemerkt van dat lerarenbeleid. Het interessante
is dat men feitelijk nog niet zo gek veel gemerkt kan hebben. Er is sprake
geweest van een eenmalige uitkering van € 200 voor alle docenten.
Daarnaast is er een lerarenbeurs opengesteld. Het budget hiervoor moest worden
verdrievoudigd, omdat de interesse zo groot bleek. 5000 mensen hebben de beurs
ontvangen. Ongeveer de helft daarvan gaat daarmee een masteropleiding volgen.Alle salarismaatregelen gaan echter pas volgend jaar in. In januari volgend
jaar start de inkorting van de carrièrelijn in het primair onderwijs.
Dan beginnen ook de functiemix in de Randstad voor het vmbo en de landelijke
functiemix voor het hbo. De landelijke functiemix voor het primair en het
voortgezet onderwijs start in augustus in 2010. Ik heb, hoewel ik toegeef
dat het subjectief is, toch al de indruk dat het wel verschil maakt. Als de
politiek tegen de leraren zegt "wij zien u staan en wij gaan dingen doen",
dan snapt iedereen dat dit niet meteen volgende maand gebeurt, maar het perspectief
op zichzelf heeft al effect. Men denkt: wij worden weer gezien. Desondanks
moeten wij nog een hoop afwachten.Het actieplan LeerKracht is inmiddels definitief in convenanten omgezet.
Zoals u weet hing dat nog af van de mbo-sector. Gisteren heb ik met de werkgevers
en werknemers in de mbo-sector daaronder de handtekeningen kunnen zetten.
Het complete plan is daarmee omgesmeed in convenanten die nu in cao's hun
beslag gaan krijgen.Er is een gevraagd naar mijn rol in het cao-conflict dat nog speelt in
het voortgezet onderwijs. Ik heb daarover vorige week bij het vragenuurtje
een en ander gezegd. De verantwoordelijkheid voor de cao is gedecentraliseerd
naar werkgevers en werknemers. Daarmee zijn ook de conflicten die wel eens
opkomen bij dat soort overleggen gedecentraliseerd. Als er dan een keer een
conflict ontstaat, moet je het overleg niet weer willen centraliseren, maar
accepteren dat het een logisch onderdeel is van het feit dat men het probeert
eens te worden. Ik houd wel de vinger aan de pols. Toen twee weken geleden
het overleg vastzat, heb ik een gesprek gehad met de werkgevers en de werknemers.
Ik heb de Kamer gemeld dat de dag erna de onderhandelingen weer zijn hervat.
Ik wil deze gelegenheid wel gebruiken om nog eens nadrukkelijk de wens uit
te spreken dat het heel mooi zou zijn als men elkaar voor het einde van dit
jaar definitief kan vinden en als iedereen zijn eigen verantwoordelijkheid,
maar ook die van de andere partij in het proces zou herkennen en op die manier
tot een overkomst zou komen.De heer Van der Ham heeft een vraag gesteld over de ontslagbescherming
voor leraren. De rechtspositie van leraren is hetzelfde als die van andere
ambtenaren. De regering is niet van plan om daarin een andere positie te kiezen.De koppeling tussen salaris en diploma's van leraren is opnieuw aangesneden.
Die discussie is hier al een paar maal gevoerd. Wij kunnen die natuurlijk
nog eens voeren. Uiteindelijk is de opvatting van de regering dat er een stevige,
maar geen absolute koppeling moet zijn tussen een extra verkregen
diploma en een hogere inschaling. Ik constateer dat zowel vakbeweging, werknemers
als werkgevers daar hun handtekening onder hebben gezet. Dat is wat wij nu
gaan doen.De heer Pechtold (D66):Ik wacht met mijn algemene vraag tot de minister dit blokje heeft afgrond.
Het gaat mij om het ambtenarenrecht. De minister weet toch dat minister Ter
Horst van Binnenlandse Zaken de Kamer middels een brief beloofd heeft om te
kijken in hoeverre het ambtenarenrecht gelijkgetrokken kan worden met het
gewone recht? Daar horen de leraren ook bij. Dat is overigens een van de wensen
in het CDA-verkiezingsprogramma. Wij hebben er dan ook zeer veel hoop op daarover
nog deze kabinetsperiode zaken te kunnen doen. Ik neem aan dat de minister,
die nogal wat ambtenaren onder zijn hoede heeft, zijn visie laat aansluiten
bij die van Ter Horst.Minister Plasterk:Die aanname is terecht. Een en ander is gekoppeld. Over flexibiliseren
en mobiliseren van onderwijzenden is in de convenanten overigens voor het
eerst vastgelegd dat er toeslagen komen voor mensen die in de Randstad werken.
Ik wijs erop dat dit eerder onbespreekbaar was voor de partners. Die hebben
nu echter hun handtekening gezet onder convenanten waarin dat vaststaat. Het
is dus niet zo dat mensen in dezelfde functie in het gehele land hetzelfde
verdienen. In die zin doe ik wat ik kan om de arbeidsmarkt op dit vlak beter
te laten werken.De heer Pechtold (D66):Ik ben blij met die constatering. Het eerste antwoord: wij doen niks,
is nu gepreciseerd. Wij doen immers van alles met de ambtenaren.Minister Plasterk:Ik heb niet gezegd niets te doen. Ik heb gezegd dat het aansluit bij de
positie van ambtenaren. Als die verandert, verandert de positie van onderwijsgevenden
op een gegeven moment ook.De voorzitter:De minister maakt eerst dit blokje af.Minister Plasterk:Nog drie korte punten.De heer Van der Ham vraagt of ik geïnteresseerd ben in de recente
ontwikkelingen in Engeland, waar men het lerarenbeleid op een andere leest
heeft geschoeid. Dat ben ik. Ik volg die ontwikkelingen op de voet. Wij hebben
juist de commissie-Rinnooy Kan gevraagd om te inventariseren hoe de positie
van leraren te verbeteren valt. Die commissie heeft zich breed georiënteerd.
Op basis daarvan hebben wij plannen vastgesteld die wij nu uitvoeren. Ik ga
niet elke keer als zich een nieuwe casus aandient alle plannen omgooien. Ik
houd wel de vinger aan de pols.De heer Jasper van Dijk vraagt naar de kwestie van het "wat" en het "hoe".
Hij vraagt of dat niet een wat ongenuanceerd onderscheid is van de commissie-Dijsselbloem.
Beide opvattingen zijn echter prima te verzoenen. Als het gaat over didactiek
en lesgeven, is een vrij scherp onderscheid te maken. De overheid bepaalt
wat er geleerd moet worden, en legt dat neer in eisen, en hoe dat moet gebeuren
is aan de docent en de school. Je kunt echter niet volhouden dat het onderwijsbeleid
als geheel onder te verdelen is in "wat" en "hoe" en dat de overheid alleen
maar over het "wat" gaat. Als de Kamer met staatssecretaris Van Bijsterveldt
over de urennormen spreekt, is dat niet "wat" maar "hoe". Als de Kamer met
mij over het lerarenbeleid spreekt, is dat ook niet "wat" maar "hoe". Wie
daarbij dit onderscheid strikt hanteert, zegt immers: hier is de lumpsum en
zie maar of jullie aan personeel kunnen komen. De overheid moet natuurlijk
de verantwoordelijkheid nemen voor de situatie dat er een structureel tekort
aan leraren aan komt. Op het niveau van didactiek valt het onderscheid dus
goed te maken. Ik heb ook gelezen dat het zo is bedoeld door de commissie.
Zo kom je dus een heel eind. Het is echter niet bedoeld voor het onderwijsbeleid
als geheel.De heer Jan Jacob van Dijk vraagt of de leraar of de leerling centraal
staat. Natuurlijk gaat het uiteindelijk om de leerling. Daar doen wij het
voor in het onderwijs. Al het andere is een doel daarbij. Als wij zeggen de
leraar centraal te stellen, dan bedoelen wij dat ten opzichte van governance,
bestuur, structuur of organisatie van onderwijs. Wij focussen ons beleid op
de leraar. Dat is echter allemaal ten behoeve van de leerling.De heer Pechtold (D66):Voorzitter. De minister sprak zojuist al over het grote tekort aan leraren
dat dreigt eraan te komen. Er worden nu plannen uitgewerkt voor die 1,1 mld.
Het lerarenbestand is voor een groot deel vergrijsd. Als wij zien hoeveel
leraren ouder dan 55 jaar zijn, dan zie je dat de komende tien jaar er een
enorm tekort zal ontstaan. De minister heeft nog twee jaar te gaan. Hoe neemt
hij in die twee jaar zijn verantwoordelijkheid om dat tekort zo klein mogelijk
te maken? Misschien mag ik het anders formuleren. Wat heeft hij nodig, wat
zou hij de Kamer willen vragen om dat tekort tot nul terug te brengen?Minister Plasterk:Dit grijpt terug op een gesprek dat wij eerder in deze opstelling hebben
gehad, namelijk over doel en middelen bij het lerarenbeleid. Ik heb toen aangegeven
dat wij ons baseren op de analyse van de commissie-Rinnooy Kan en dat wij
daar een zeer grote inzet op plegen, maar dat wij daar niet de prestatie aan
kunnen verbinden dat daarmee dus het lerarentekort tot nul wordt gereduceerd.
Dat is immers ook sterk afhankelijk van een aantal externe factoren. Als de
markt aantrekt, zuigt dat altijd personeel uit de overheidssector weg, dus
ook uit de onderwijssector. In die zin werken collega Bos en anderen heel
erg mee door die kredietcrisis te creëren, want dat leidt weer tot een
grotere toestroom van personeel naar de overheidssector, maar zo is het waarschijnlijk
niet bedoeld. Het geeft maar aan dat dit wel een heel grote invloed zal hebben
op het uiteindelijke tekort.De heer Pechtold (D66):Wij zullen het maar niet letterlijk nemen dat Bos de kredietcrisis creëert.Minister Plasterk:Dat was natuurlijk een grapje, voorzitter.De heer Pechtold (D66):Voor je het weet, zit je in De wereld draait door en moet je het weer
uitleggen.De voorzitter:Nu gaan wij weer terug naar het onderwijs!De heer Pechtold (D66):Over zeer zwakke scholen hebben wij gezegd dat wij er eigenlijk geen enkele accepteren. Natuurlijk, het zijn voor een deel ook wel conjuncturele
effecten, maar het lerarentekort mag de overheid eigenlijk toch ook niet accepteren?
Het tekort dat dreigt eraan te komen, is veel groter dan alleen maar conjunctuureffecten:
mensen zoeken eerder het bedrijfsleven of gaan voor zichzelf beginnen. Dat
tekort is echt fors! Daar zijn niet alleen ophokuren voldoende voor, maar
in sommige delen van het land zullen daardoor zelfs hele scholen moeten worden
gesloten. Wat vraagt de minister nu van de Kamer, wat heeft hij nu hij nog
twee jaar heeft van de Kamer nodig om ervoor te zorgen dat dat deel van het
tekort wordt gereduceerd tot nul?De voorzitter:Dat was zo ongeveer wel dezelfde vraag, dus kan de minister daar kort
op antwoorden.Minister Plasterk:Inderdaad is dat exact dezelfde discussie als die welke wij bij het vaststellen
van het actieplan leraren hebben gevoerd. Ik heb toen aangegeven dat ik denk
dat wij hiermee op een verantwoorde manier omgaan gelet op de inzet die wij
plegen.Mevrouw Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD):De VVD vindt het wel erg jammer dat uit dat actieplan leraren niet het
voorstel is overgenomen om over te gaan tot een echte prestatiebeloning, want
wij vinden echt dat betere docenten ook meer verdienen, letterlijk en figuurlijk.
Dat laatste is helaas dus niet het geval.Nu zijn wij een paar maanden verder. Wat hoort de minister daar nu zelf
over in het veld? Wij hebben die functiemix waardoor het wordt uitgesmeerd
over alle docenten, waardoor zoveel procent van de scholen eigenlijk maar
omhoog mag gaan. Wat hoort de minister daar nu over? Is hij naar het veld
luisterend niet op andere gedachten gekomen en tot het inzicht gekomen dat
echte docenten ook echt meer moeten verdienen? Wat gaat hij daaraan doen?Minister Plasterk:Ook de discussie over de prestatiebeloning zoals mevrouw Dezentjé
het noemt, hebben wij al plenair gevoerd. Wij hechten eraan dat er een fatsoenlijk
en professioneel personeelsbeleid wordt gevoerd waarin ook de prestaties van
mensen en niet alleen hun diploma's een rol spelen. Dat is precies de reden
dat wij de beloning ook niet alleen aan diploma's hebben willen koppelen.Wat de functiemix betreft, heb ik net al aangegeven dat die nog helemaal
moet starten. De data heb ik net genoemd waarop de mix zich in de diverse
sectoren zal voltrekken. Dat is niet uitsmeren, het betekent dat je bewust
doet wat gevraagd werd, namelijk dat je mensen in het onderwijs een carrièrelijn
biedt waardoor ze promotie kunnen maken naar een hogere functie, ook om te
voorkomen dat men op zijn 25ste een functie krijgt en 40 jaar lang hetzelfde
moet blijven doen. Overigens, die discussie hebben wij al zo vaak gehad. Er
komen nog veel nieuwe interessante punten aan de orde.De heer Jasper van Dijk (SP):Voorzitter. De minister en ik willen beiden betere leraren. Hij heeft
daar een plan voor gemaakt waarin enkele goede punten staan, maar wij verschillen
van mening over die harde koppeling tussen opleiding en salaris. Je moet leraren
als ze een hoge opleiding hebben, de eerstegraadsleraar, de garantie geven
van die schaal 12, zoals wij dat vroeger noemden. De minister zegt dat de
directie daar de laatste hand in heeft. Klopt dat?Minister Plasterk:Nee. Toen wij daarover met elkaar in gesprek waren, namelijk bij het vaststellen
van het actieplan leraren een halfjaar geleden, en toen u hetzelfde zei, heb
ik u het antwoord gegeven dat ik u nu ook ga geven. Ik vind dat er een stevige
koppeling moet zijn tussen het opleidingsniveau, het diploma en de functie
waarin men zit. Ik vind dat de leidinggevende – in complexere organisaties
heb je een leidinggevende met wie je functioneringsgesprekken voert en dat
is niet altijd de directie – daarin natuurlijk een belangrijke rol heeft.
Ik heb net geconstateerd dat de manier waarop wij dat nu hebben ingevuld is
voorzien van de handtekening van CNV, AOb en werkgevers, dus dat iedereen
in het veld zegt: laten wij het op deze manier doen. Wij gaan het ook niet
meer veranderen.De heer Jasper van Dijk (SP):Ja, maar het punt is dat de leidinggevende de laatste hand heeft om te
zeggen: die leraar gaat wel naar een hogere schaal en die leraar niet, hoewel
zij dezelfde opleiding hebben. Nu blijkt uit onderzoek dat 80% van
die leidinggevenden geen flauw benul heeft op basis waarvan zij dat moeten
doen. U heeft mij ook nog nooit voorbeelden gegeven van de criteria die je
daarvoor moet hanteren. De consequentie kan zijn dat uiteindelijk geen enkele
leraar in een hogere schaal komt. U heeft een functiemix gemaakt en u heeft
afspraken gemaakt met scholen, die u daarop gaat afrekenen. Dan gaat u kijken
of dat wel of niet is gelukt. Er zullen ongetwijfeld een paar leraren omhooggaan,
maar in theorie kan het voorkomen dat geen enkele leraar in uw model in een
hogere schaal terechtkomt.Minister Plasterk:Nee, dat kan niet. Ik heb over die functiemix afspraken gemaakt en ik
heb ook aangegeven, in het debat dat wij hier destijds over hebben gevoerd,
dat scholen die niet voldoende mensen in die hogere schalen inschalen dat
extra geld van het actieplan leraren ook niet krijgen.De heer Dibi (GroenLinks):Leraren en leraressen hebben in hun arbeidsvoorwaarden recht om zich meer
te verdiepen in hun vak. Dat is helaas in al die jaren nooit
echt massaal gebeurd. Sterker nog, er zijn schoolleiders die hun docenten
verbieden om zich te laten bij- of nascholen. Dit kabinet heeft een lerarenbeurs
in het leven geroepen waarvan gelukkig massaal gebruik wordt gemaakt. Nu blijkt
dat werkgevers die lerarenbeurs misbruiken om de opleidingskosten te omzeilen.
Wat gaat u daaraan doen voor de evaluatie van de lerarenbeurs, dus nu?Minister Plasterk:Dit zei u ook in de eerste termijn. Ik kon het toen al niet plaatsen,
want de budgetten voor scholing hebben betrekking op € 300 per jaar
en worden decentraal geregeld in afspraken tussen werkgevers en werknemers
over de manier waarop met budgetten voor scholing wordt omgegaan. Het lijkt
mij ook aan de medezeggenschap en aan de bonden om het te signaleren als daar
iets niet goed gaat en als mensen hierop geen aanspraak kunnen maken. Het
gaat hier, bij de lerarenbeurs, om veel hogere bedragen, namelijk om € 3500
per jaar. Ik heb geen meldingen van misbruik. Ik heb wel in vele gesprekken
die ik heb gevoerd met docenten – die deze beurs massaal hebben gebruikt –
gevraagd: was u dit nu ook gaan doen als u die beurs niet zou hebben gehad?
Dan blijkt inderdaad dat er, zoals economen dat noemen, een zekere dead weight
loss in dat systeem zit. Een aantal mensen zegt: ja, zonder die beurs was
ik het ook gaan doen, dan had ik het zelf betaald. Ik vind dat geen misbruik,
maar je kunt zeggen dat het dan in die zin niet effectief wordt aangewend.
Ik vind dat overigens geen ramp. Het betekent alleen maar dat je die mensen
die inderdaad die avondcursus of die masteropleiding gaan doen naast hun werk
financieel een steuntje in de rug geeft. Dat lijkt mij binnen het venster
van de beoogde effecten vallen.De heer Dibi (GroenLinks):Er zijn allerlei folders in omloop waarin staat: leraar, als u zich wilt
laten bij- of nascholen, maak dan gebruik van uw lerarenbeurs.Minister Plasterk:Prima!De heer Dibi (GroenLinks):Ja, prima, maar als zij al recht hebben op die bij- en nascholing via
hun opleidingskosten moeten zij daar ook gebruik van kunnen maken. Dan mag
het hun dus niet verboden worden om ooit nog ook gebruik te maken van de arbeidsvoorwaarden
waar zij recht op hebben. Als je een hbo-bachelor hebt afgerond en als je
een wo-master wilt volgen om je extra te specialiseren, krijg je een schakeljaar.
Dat mag je niet bekostigen via de lerarenbeurs. Waarom niet?Minister Plasterk:Ik meen dat ik de laatste vraag schriftelijk heb beantwoord. Dat zoek
ik even na. Het eerste ben ik met u eens. Natuurlijk mag je mensen niet verbieden
wat in hun cao staat, dus het lijkt mij dat hun vertegenwoordigers dan aan
de bel moeten trekken en zeggen: dit is bij cao afgesproken en dat wordt ten
onrechte onthouden.De heer Van der Vlies (SGP):Niet alles is een salariskwestie. Het gaat ook om de inhoud, het vakmanschap
en de beleving ervan. Wij willen de leraar zijn vak teruggeven en hem de ruimte
bieden om zijn vak uit te oefenen. De discussie over het wat en het hoe is
hierbij wel van belang. Ik wil daar graag even op terugkomen. De minister
zei dat het onderscheid ten aanzien van de pedagogisch didactische vormgeving
helder is. Op andere punten – hij noemde de lestijden en de bevoegdheidsvereisten –
is dat een slagje minder gemakkelijk te onderscheiden is, laat staan te scheiden.
Zouden de oude, klassiekere aanduidingen, zoals "richting", "inrichting",
"deugdelijkheid", "kwaliteit" en "bekostigingsvoorwaarden", hierbij niet behulpzaam
kunnen zijn? De uren en de bevoegdheidsvereisten zitten immers in de bekostigingsvoorwaarden.
Ik denk dat je dan het onderscheid behoorlijk lang kunt volhouden.Minister Plasterk:Ik ben het wel eens met de heer Van der Vlies.Dan ga ik over naar het tweede onderwerp, de menselijke maat. Sommige
Kamerleden, onder wie de heer Slob, hebben gezegd dat zij de brief die wij
hierover gestuurd hebben, waardeerden; dank daarvoor. Overigens ook dank aan
de Onderwijsraad die hiervoor goede bouwstenen heeft aangedragen. Ik denk
dat wij weg zijn van de discussie waarin twee posities werden ingenomen. Enerzijds
de positie van "big is beautiful" en van "alles wat groot is, is efficiënter"
en anderzijds de positie van "laat ze allemaal maar teruggaan naar het kleinste
wat je kunt bedenken". De discussie richt zich nu eigenlijk op drie onderwerpen.
Ten eerste moet er hoe dan ook sprake zijn van voldoende interne kleinschaligheid.
Dat betekent een leeromgeving waarin mensen gekend worden; waarin men de leerlingen
kent en de personeelsleden elkaar kennen.Ten tweede moet er sprake zijn van keuzevrijheid. Het kan niet zo zijn
dat je in een halve provincie alleen maar terecht kunt bij één
franchiseorganisatie die verschillende vestigingen van verschillende soorten
heeft.Ten derde doet zich de vraag naar de legitimiteit voor. Ons systeem is
ooit bedacht omdat je ofwel naar het openbaar onderwijs ging. Dat werd gelegitimeerd
omdat de democratisch gekozen gemeenteraad hiervan het bestuur vormde. Dan
wel ging je naar een school met een schoolbestuur dat ouders met eenzelfde
levensovertuiging als thuis hadden opgericht. Als dit te ver doorfuseert,
dan doet zich op een gegeven moment de vraag voor van wie de school eigenlijk
nog is. Ik denk dat wij als kabinet voor het eerst een andere koers inzetten.
De heer Depla, de heer Jan Jacob van Dijk en anderen hebben het belang hiervan
benadrukt.Het is vervolgens de vraag hoe wij deze opvatting, dit anders aankijken
tegen de grootschaligheid, in de praktijk gaan vormgeven. Zoals de heer Jasper
van Dijk zei: opvatting is één ding, maar hoe ga je het in de
praktijk brengen? Dit soort dingen kun je nooit van de ene op de andere dag
veranderen, laat dat evident zijn. Dat wil ik vooraf stellen. Incrementeel,
daar waar je de marge hebt, ga je haar gebruiken om een andere koers te varen.Daarnaast is er het belangrijke onderwerp van de fusietoets. Moeten wij
laten doorfuseren of moeten wij als overheid op een gegeven moment de verantwoordelijkheid
nemen en zeggen: dit fuseert te ver door? De voorbeelden die de Kamer in eerste
termijn noemde, zoals de mogelijk op handen zijnde fusie tussen een roc in
Amsterdam en een roc in Flevoland, vallen voor het grootste deel onder de
sector van het beroepsonderwijs. De vraag is of je daaraan wat zou kunnen
doen. Laat ik voorop stellen dat je fusies nooit mag stoppen. Immers, fusies
kunnen soms de enige manier zijn om heel kleine schooltjes
overeind te houden of een kleine regio te bedienen. Het feit dat je aan de
linkerkant van het spectrum, waar de scholen bijna van tafel vallen omdat
ze te klein zijn, fusies soms mogelijk moet maken, is geen excuus om aan de
andere kant van het spectrum, waar scholen al 20.000 leerlingen hebben, scholen
te laten doorfuseren. Je moet er dus altijd discretionair mee om kunnen gaan
en verstandig oordelen.Op het gebied van het beroepsonderwijs zal Marja van Bijsterveldt de Kamer
dadelijk bijpraten over de instrumenten die wij hebben. Ik denk dat de Kamer
tevreden zal zijn over dat antwoord.De voorzitter:De staatssecretaris, dat is misschien toch wel de betere terminologie.Minister Plasterk:Wat zei u, voorzitter?De voorzitter:U zei: Marja van Bijsterveldt.Minister Plasterk:Neem mij niet kwalijk. Ik bedoel: de staatssecretaris, mevrouw Van Bijsterveldt.Wij maken er een cliffhanger van. Ik denk dat de Kamer tevreden zal zijn
over het antwoord.De heer Jasper van Dijk (SP):Is de minister klaar met dit blokje?Minister Plasterk:Nee, ik wil dit punt nog even afronden. Ik neem nu het iets lastigere
onderdeel voor mijn rekening. Immers, voor het primair en het voortgezet onderwijs
zijn op dit moment geen instrumenten voorhanden om fusies te stoppen of zelfs
maar te beoordelen. Wij zullen deze dus moeten creëren. Tot het moment
dat er een brief op tafel lag – de Kamer heeft hierover gisteren gedebatteerd –
hebben wij eigenlijk op basis van een soort moreel appel tegen het veld gezegd:
hou even op met fuseren tot de regeling op tafel ligt. Die gaat er komen.
Ik kom zo op de timing terug. Terecht is de vraag opgeworpen wat ik in de
tussentijd doe. Het is onplezierig als men vanaf dit moment heel snel gaat
doorfuseren tot er een wettelijke regeling komt. Wij leven in een rechtsstaat.
Ik kan er niet met een knuppel naar toe om het te voorkomen. Ik moet wettelijke
instrumenten hebben, waarbij de Kamer zich moet realiseren dat dit ingrijpt
in iets wat binnen het bevoegd gezag ligt, namelijk het besluiten over fusies.
Als wij op dat terrein iets doen, moet dat dus gebeuren op basis van heldere
criteria die ik ook overeind kan houden als iemand naar de rechter stapt.
Er kan dus niet lichtvaardig mee worden omgegaan. Wij kunnen niet op een achternamiddag
iets doen.Wat zal ik doen? Ten eerste zal ik nog voor het eind van dit jaar een
brief sturen aan alle scholen in het primair en voortgezet onderwijs, waarin
ik wijs op de opvattingen die in het parlement leven, waarin ik erop wijs
dat wij bezig zijn met wetgeving en waarin ik alle besturen vraag om dit goed
in de oren te knopen en daarmee rekening te houden en waarin ik dus een appel
op hen doe om terughoudend te zijn met fusies, zolang er nog geen wettelijke
regeling bestaat. Ik ben de eerste om te zeggen dat dit niet meer kan zijn
dan een appel.Vervolgens heb ik met mijn juristen de vraag bekeken of in afwachting
van de definitieve wetgeving een spoedwet kan worden gemaakt. Als wij dit
zouden willen doen, moet die altijd via het circuit van de Raad van State
gaan omdat je, nogmaals, ingrijpt in het bevoegd gezag. Je kunt dit niet zomaar
doen. Via het allersnelste traject zouden wij over een halfjaar, in de zomer
van volgend jaar, zo'n spoedwet hebben. Dat wetend heb ik bekeken hoe snel
wij de definitieve wet tot stand kunnen brengen als wij dit zo snel mogelijk
zouden doen. Het antwoord daarop is dat wij het wetsvoorstel voor de volgende
zomer in de Kamer kunnen hebben. Als alles meewerkt, dat is uiteindelijk aan
de Kamer, kunnen wij ernaar streven om voor het eind van komend jaar zo'n
wet, met een fusietoets, in werking te laten treden. Voor dat verschil tussen
een spoedwet in de zomer en een definitieve wet in december vind ik het onverantwoord
om twee wetgevingstrajecten parallel te starten. Onze keuze is: laten wij
met ons allen ons best doen om zo snel mogelijk een wettelijke regeling tot
stand te brengen en in de tussentijd via een moreel appel proberen te zorgen
dat mensen even afwachten wat er in de regeling komt. Op het defuseren zal
ik dadelijk terugkomen.De heer Jasper van Dijk (SP):Een compliment aan de minister. Als ik het zo hoor is hij er echt even
voor gaan zitten. Dat doet mij denken aan de strekking van de motie: maak
een fusietoets en stel tot die tijd een fusiestop in. Ik begrijp dat de minister
aan wetgeving, aan beperkingen is gebonden en ik begrijp ook dat er twee soorten
fusies zijn: die om de kleintjes in stand te houden en die om de groten tegen
te houden. De minister gaat nu een brief schrijven naar de scholen voor po
en vo, begrijp ik. Op het mbo komen wij nog terug. Maar de minister begrijpt
wel dat die besturen ook niet de eersten de besten zijn. Ze zullen altijd
een legitimering vinden om te zeggen: nee, deze fusie is echt nodig. Kunnen
wij dan nog, misschien samen, in gesprek gaan met zo'n school om dit nog eens
goed te bekijken?Minister Plasterk:Ik verheug mij erop om samen met de heer Jasper van Dijk naar zo'n school
te gaan en daar in gesprek te gaan, maar nogmaals, dat zal geen kracht van
wet hebben, hooguit van de indruk die wij ter plekke maken. Spierballen, ja.De heer Jasper van Dijk (SP):Het is wel cruciaal. Dinsdag was hier een school van het voortgezet onderwijs
op bezoek met ouders en leerlingen. Die zijn echt heel bezorgd. Hun school
wordt gewoon opgeheven en opgeslokt. De minister maakt de afweging tussen
de spoedwet en de gewone wet. Hij zegt dat het hem zal lukken om in december
2009 een voorstel in de Kamer te hebben. Begrijp ik dat goed?Minister Plasterk:Nee, om het voor de zomer van 2009 in de Kamer te hebben. Het traject
van interdepartementale en andere afstemmingen en die met het veld is voor
de zomer gereed. Vervolgens is het aan de Tweede Kamer en aan de Eerste Kamer.
Ik kan daarbij alleen maar aandringen op een zo snel mogelijke behandeling.
Als dit meezit, zou de wet aan het eind van het jaar effectief kunnen zijn.De heer Jasper van Dijk (SP):Geweldig.De heer Slob (ChristenUnie):Ik ben het eens met de route voor po en vo die de minister beschrijft.
Hij zal tegen de besturen zeggen dat wij met wetgeving bezig zijn. De vraag
is wel wat erin komt te staan. Als ik zijn brief goed heb gelezen
en op grond van wat ik hem hier heb horen zeggen, kunnen wij ervan uitgaan
dat hij in de lijn van het rapport van de Onderwijsraad nu ook wetgeving wil
maken. Heb ik dat goed verstaan?Minister Plasterk:In grote lijnen wel, maar over de invulling daarvan moeten wij nog even
nadenken. Dat geldt ook voor de vraag wie de toets uiteindelijk gaat uitvoeren
en hoe wij dat verankeren. Het wordt waarschijnlijk adviserend.De heer Slob (ChristenUnie):Dat begrijp ik. Wij moeten nog verder inhoudelijk met elkaar in gesprek.
Als de minister tegen schoolbesturen zegt dat wij toch met een fusietoets
komen, kan ik dat ondersteunen. De lijn van het rapport van de Onderwijsraad
spreekt mij zeer aan. Ik kan de motie van de heer Jasper van Dijk niet ondersteunen,
want daar zit een heel andere emotie achter. Als het in lijn is met het advies
van de Onderwijsraad, moeten wij natuurlijk wel duidelijk zeggen waar wij
aan denken. Men kan daar dan rekening mee houden in de periode dat er nog
geen wetgeving is.Minister Plasterk:Dat ben ik met de heer Slob eens. De genoemde getallen kan iedereen in
het achterhoofd houden. Als er zeer grote twijfels zijn, kan ook een jaar
worden gewacht met fuseren. Als het al tientallen jaren goed gaat zonder fusie,
kan worden gewacht totdat bekend is wat er in de wet komt te staan. Sterker
nog, wij weten al voor de zomer wat er in het wetsvoorstel komt te staan.
De strekking van mijn appel is niet iets overhaast te doen.De heer Slob (ChristenUnie):Kunnen wij in het voorjaar de discussie voeren en dan een aantal keuzes
maken die de minister kan meenemen in zijn wetgevingstraject?De voorzitter:Dat is goed.De heer Bosma (PVV):De minister omarmt het rapport van de Onderwijsraad, dat zeer terecht
"De menselijke maat" heet. Daarin pleit de Onderwijsraad voor meerdere aanbieders
per voedingsgebied. Het woord voedingsgebied wordt verder niet gedefinieerd.
Zijn meerdere aanbieders per schoolsoort een ideaalbeeld waar de minister
naar toe wil werken en zo ja, hoe?Minister Plasterk:Dat is inderdaad een ideaal beeld. Wij weten wel dat er gebieden zijn,
zoals delen van Brabant, de Achterhoek en Deventer, waar nog maar één
aanbieder is. Ook met een fusietoets kunnen wij daar niets aan doen. Ik kom
straks nog op terug op het onderwerp defuseren.De heer Depla (PvdA):Wat het kabinet hier voorstelt, lijkt mij goed nieuws. De facto is het
een spoedwet, omdat de wet binnen een jaar wordt gemaakt. De minister gaat
een brief naar de scholen sturen. Hij kan daarin zeggen dat wij de bestaande
medezeggenschap nadrukkelijker een plek geven. Ik verneem dikwijls schrijnende
verhalen uit de praktijk. Als wij dat goed regelen, is de eerste stap al gezet.Minister Plasterk:Dat ben ik met de heer Depla eens. Ik zal dit meenemen.De heer Dibi (GroenLinks):Als ik dit zo hoor, kan de SP bijna fuseren met de PvdA.De voorzitter:Maar wij hebben het hier over onderwijs.De heer Dibi (GroenLinks):Ik hecht eraan om namens de GroenLinks-fractie te zeggen dat wij het waarderen
dat de minister dit zo snel oppakt. Hij zegt dat basisscholen en middelbare
scholen niet massaal gaan fuseren. Hij adviseert te wachten totdat de wet
er is. Beperkt zich dat tot een moreel appel hier of gaat hij er nog iets
meer mee doen?Minister Plasterk:Ik heb al toegezegd dat ik de scholen schriftelijk zal informeren.De heer Jan Jacob van Dijk (CDA):Is het verstandig om in die brief al het instrument van de fusie-effectrapportage
en het element van de fusietoets aan te geven, alsof die al min of meer zouden
bestaan? Kan de minister refereren aan de instrumenten die ook al in het advies
van de Onderwijsraad naar voren zijn gebracht?Minister Plasterk:Dat is een goede suggestie en die neem ik over.Mevrouw Verdonk (Verdonk):Met het feit dat de minister de fusietoets wil invoeren, geeft hij een
belangrijk signaal af, namelijk dat de menselijke maat geld is. Grote scholen
zijn niet toelaatbaar en niet in het belang van de leerling en de leraar.
Dat zijn de twee uitgangspunten van zijn beleid. Ik kan mij voorstellen dat
hij zich geroepen voelt een iets steviger maatregel te nemen dan een moreel
appel of een brief die nog voor de kerstvakantie uitgaat. Die komt in de kerstvakantie
aan en tegen de tijd dat de school terugkomt van vakantie, ligt hij onderaan
de stapel. Dat heeft geen zin. Waarom wil de minister niet heel consequent
kiezen voor een fusiestop?Minister Plasterk:Wij leven in een rechtstaat, waarin wij een instrument moeten hebben om
iets te bewerkstelligen. Wij hebben zojuist gezegd dat wij dat instrument
zo snel mogelijk willen genereren en wij doen wat wij kunnen. In de tussentijd
heb ik geen ander instrument. Ik wil overigens niet laten passeren dat mevrouw
Verdonk mijn standpunt samenvat als de opvatting dat grote scholen niet toelaatbaar
zijn. Dat heb ik niet gezegd en dat is ook mijn positie niet. Het is goed
dat ergens onafhankelijk van de fuserende partners kan worden gekeken of de
fusie bijdraagt aan de kwaliteit van het onderwijs. Soms kan het antwoord
zijn dat het geen kwaad kan dat een school groot is. Soms ook kan het antwoord
zijn dat fusie onverstandig is. Ik ben echter niet in de positie om zomaar
tegen alle grote scholen te zeggen dat zij niet deugen.Mevrouw Verdonk (Verdonk):Dat heb ik niet bedoeld; daarom heb ik daarbij ook de menselijke maat
genoemd. De minister vindt dit belangrijk. Hij stuurt zelf zijn ambtenaren
aan. Hij zegt dat het voor het eind van het jaar moet lukken, als het meezit.
Ik kan de minister verzekeren dat hij nog vanavond tegen zijn ambtenaren kan
zeggen dat zij moeten beginnen en ervoor moeten zorgen dat het wetsvoorstel
er snel ligt. Dat zal met deze houding echter niet lukken. Ik vraag de minister
daarom om toch het traject van de spoedwet te beginnen. Dat
moet met dezelfde urgentie en daadkracht als de minister hier in woorden belijdt.Minister Plasterk:Een deel van het probleem is dat ik wel mijn eigen ambtenaren aanstuur,
maar niet mijn eigen Kamerleden. De Kamer gaat zelf over de behandeling van
het wetsvoorstel. Tot en met de zomer ben ik inderdaad voor het tempo verantwoordelijk.
Ik ben iets vager in mijn bewoordingen omdat het maar de vraag is hoe het
na de zomer verdergaat met het wetsvoorstel. Wij hebben een Eerste Kamer die
soms iets niet goed vindt en zelfs de Tweede Kamer vindt wel eens dat iets
anders moet. Daar is mevrouw Verdonk zelf bij.Mevrouw Verdonk (Verdonk):Dat is een beetje verstoppertje spelen van de minister. Hij kan ook zeggen
dat het wetsvoorstel er ligt in februari of maart. Dat is namelijk het traject
waarvoor hij verantwoordelijk is. Ik ben het helemaal met de minister eens
dat de Kamer over haar eigen agenda gaat, maar de minister kan tegen zijn
ambtenaren zeggen: er ligt in maart een wetsvoorstel.Minister Plasterk:Ik heb net al gezegd dat, gegeven het gewicht van een wet als deze, het
wetsvoorstel zeker langs de Raad van State zal moeten gaan. Alleen al daarom
is wat mevrouw Verdonk zegt niet realistisch. Daarnaast hebben wij de buitengewoon
sterke neiging om dit soort dingen in overleg te doen. Dat overleg kan je
snel doen, maar het moet wel gebeuren. Dat is ook de les waarover wij het
zojuist hadden. Je moet niet vanuit Den Haag zomaar dingen gaan uitrollen,
omdat de minister het zo graag wil, zonder daarover met iemand te spreken.Mevrouw Verdonk (Verdonk):Het wordt 2010.De voorzitter:De minister kan zijn betoog vervolgen.Minister Plasterk:Het punt van de menselijke maat gaat alleen nog maar over het stoppen
van verdere fusies. De heer Depla vroeg echter ook aandacht voor het feit
dat het in sommige omstandigheden goed zou zijn om te kijken of het al niet
te groot geworden is en of je daarom niet over defuseren zou moeten nadenken.
Ik citeer uit de brief die het kabinet daarover heeft geschreven. "De consequenties
van defuseren zouden eerst moeten worden onderzocht volgens de Onderwijsraad.
Wij zullen zorgvuldig nagaan of en hoe en vooral onder welke voorwaarden deze
experimenten in verschillende sectoren kunnen worden toegepast en wat de financiële
consequenties zijn." Met dat laatste wordt overigens gedoeld op de financiële
consequenties voor meerdere overheden. De toezegging is dus onderdeel van
het hele pakket menselijke maat dat wij verder ontwikkelen. Vanwege de mogelijke
consequenties voor de kwaliteit van het onderwijs en voor de doelmatigheid
en efficiency willen wij eerste de voorwaarden verder uitzoeken, voor wij
een experiment in gang zetten.Over de verkenning zullen wij natuurlijk rapport uitbrengen aan de Tweede
Kamer. Wij hebben ons specifiek bezonnen op de vraag of het mogelijk is om
als school – ik bedoel dat in de zin van een vestiging – uit een
groter bestuurlijk verband te treden, omdat ouders als vanouds een centrale
rol spelen in het funderende onderwijs. Zij zijn de constituenten van de school.
Wij overwegen daarom om de ouders het recht te geven om een voorstel aan het
bestuur te doen, om uit te treden met hun school. Dat recht kan verregaande
consequenties hebben, zowel financieel als juridisch. Daarom vragen wij de
Onderwijsraad om nader advies over hoe wij dat recht het beste zouden kunnen
vormgeven en over alle mogelijke effecten. Ook willen wij advies hoe wij misbruik
en oneigenlijk gebruik kunnen voorkomen. Je wilt geen cherry picking. Je wilt
niet dat een school die zegt dat zij het goed voor elkaar heeft, eruit stapt
en de rest van de bestuurlijke eenheid met de overblijvende vestigingen laat
zitten. Zo snel mogelijk na dit debat overleg ik met de Onderwijsraad over
de adviesaanvraag. Ik verwacht dat het advies er medio 2009 zal liggen, maar
dat is onder voorbehoud. Er moet wel voldoende tijd zijn; het is aan de Onderwijsraad
om uit te maken hoeveel tijd nodig is voor een zorgvuldig proces. Het advies
zal de basis zijn voor een gesprek in de sectoren, dat uiteindelijk zal leiden
tot een voorstel aan de Tweede Kamer.De heer Slob (ChristenUnie):Ik begrijp uit de woorden van de minister dat er nogal wat mitsen en maren
aan verbonden zijn. Ik neem aan dat heel duidelijk zal worden ingezoomd op
de verantwoordelijkheden die het bevoegd gezag in deze voor scholen draagt.Minister Plasterk:Ja, absoluut. Zo hebben wij het ook geformuleerd. Wij zijn niet van het
arbeiderszelfbestuur. Dat was een groot succes in Joegoslavië, maar het
is een aspect van de Joegoslavische samenleving waarvan wij de laatste tijd
weinig meer horen. Wij willen het arbeiderszelfbestuur niet overnemen in Nederland.
Het kan niet zo zijn dat een aantal docenten besluit om uit de school te stappen.
Vooropstaat dat de ouders hierin de bewegende rol spelen. Zij zullen zich
uiteindelijk tot het schoolbestuur moeten wenden met een voorstel. Wij moeten
nog invullen hoe daarmee wordt omgegaan. De procedure zal nooit zijn dat het
bestuur kan zeggen dat het het voorstel niet uitvoert. Hoe het precies gaat
lopen en wie gaat bekijken of een en ander zorgvuldig gebeurt, is een heel
ingewikkelde kwestie die wij rustig gaan bekijken.De heer Van der Vlies (SGP):Het is inderdaad een ingewikkelde kwestie. Ik wil er nog een ingewikkelde
kwestie naast leggen. Kan het initiatief tot defusering ook van buiten de
school komen? Ik stel u een open vraag, het is geen standpunt of voorstel.
Het initiatief zou kunnen komen van andere scholen in hetzelfde voedingsgebied
of van een provinciaal bestuur.Minister Plasterk:De heer Van der Vlies stelt een open vraag en ik geef daar een open antwoord
op. Het is een punt waarover ik nog niet eerder heb nagedacht. Ik denk dat
een initiatief tot defusering altijd vanuit de school zelf komt. Het gaat
om de school als bestuurlijke eenheid en het kan nooit zo zijn dat iemand
van buiten deze bestuurlijke eenheid op het bestuur afstapt en zegt: wij dachten
eraan om de school te gaan splitsen. Dat lijkt mij geen fatsoenlijke manier
om een dergelijk proces in gang te zetten, laat staan om erover te gaan besluiten.De heer Van der Vlies (SGP):Het is een gedachte die ergens zou kunnen opkomen. Overigens
ben ik het zeer eens met het antwoord van de minister.De heer Bosma (PVV):Dat wij hier spreken over de menselijke maat, is natuurlijk hartstikke
goed nieuws. Het probleem bij een gebrek aan gevoel van de menselijke maat
is niet zozeer het schoolbestuur, maar de vestiging. Die vestiging of lokaliteit
wordt gezien als de bijna spreekwoordelijke leerfabriek. De minister heeft
het over defuseren van besturen. Wil hij ook iets doen aan die grote leerfabrieken?Minister Plasterk:Ik ben het eens met de heer Bosma. Ik ben begonnen met drie overwegingen
te noemen met betrekking tot de menselijke maat. Als eerste heb ik genoemd
de interne menselijke maat, de omvang binnen een instelling. Ik teken hierbij
aan dat heel veel vestigingen niet heel veel groter zijn geworden. Pim Fortuyn
had het ooit over zijn oude school die zo veel groter was geworden. Als ik
naar mijn oude school terugga, is het aantal leerlingen op die vestiging niet
dramatisch toegenomen, terwijl de school bestuurlijk wel gefuseerd is.Wij moeten ook onder ogen zien dat, in het geval een vestiging belangrijk
grootschaliger is geworden, dat daarvoor – vaak schitterende –
nieuwbouw heeft plaatsgevonden. Je kunt dus niet zomaar bij nul beginnen.
Als de vraag is of je het met een stok in het zand opnieuw zou mogen tekenen,
dan krijg je daar misschien een ander antwoord op dan het antwoord is geweest
voor de nu bestaande instellingen.De heer Bosma (PVV):Oké.De heer Jasper van Dijk (SP):Begrijp ik goed dat, naast de fusietoets, een apart traject wordt ingezet
voor het defuserend uittreden en dat dit later komt?Minister Plasterk:Ja. Dat komt in de fase dat ik de Onderwijsraad vraag of hij mogelijkheden
ziet om hieraan vorm te geven. Het antwoord kan overigens zijn dat dit op
geen enkele manier mogelijk is. Laten wij de Onderwijsraad om advies vragen
en kijken wat voor advies er komt.De heer Jasper van Dijk (SP):Er is nog een principieel punt. Ik ben het eens met de mensen die zeggen
dat zij geen leerfabrieken willen. Daarnaast is bestuurlijke schaalvergroting
ook problematisch. De Onderwijsraad signaleert dat, want hierdoor kan de situatie
ontstaan dat in een regio of een groot deel van de provincie maar een enkel
schoolbestuur is. Daardoor neemt de keuzevrijheid af. Neemt de minister dit
punt ook mee? Zou hij willen overwegen om per schoolbestuur een maximumaantal
leerlingen vast te stellen?Minister Plasterk:Het eerste neem ik niet alleen mee; het was precies de reden om actie
te ondernemen.Op het laatste punt heeft de Onderwijsraad als advies gegeven dat het
niet mogelijk is te spreken van een optimaal aantal leerlingen. Mijn vraag
aan de Onderwijsraad was namelijk of het mogelijk was te zeggen wat redelijkerwijs
het maximumaantal leerlingen voor een school zou zijn. De Onderwijsraad is
van mening dat dit heel sterk afhangt van de regio, de schoolsoort en het
type leerlingen, dat het niet mogelijk is daar iets over te zeggen.Wij zullen ons dus richten op het proces. Bij een fusie zal worden gekeken
of deze fusie wenselijk is. Als dat zo is, zullen wij met elkaar over het
proces in gesprek moeten gaan. Dat wordt geen gesprek over absolute getallen,
zij het dat de Onderwijsraad wel een aantal suggesties over de omvang heeft
gedaan.Het onderwerp vroege selectie is door vele sprekers genoemd. Het spreekt
ook vele mensen in de samenleving zeer aan. Ik wil het onderwerp eerst in
de context plaatsen, vooral omdat de heer Slob vraagt waarom ik hierover begin.
In het algemene deel heb ik er al een en ander over gezegd. Vanuit de Kamer
was mij gevraagd om eens over de kabinetsperiode heen te kijken en te bezien
welke ontwikkelingen voor de langere termijn van belang zijn. Ik heb er een
paar genoemd en vroege selectie was er een van. Ik begin met een paar constateringen
en daarna kom ik toe aan de actie die wij willen ondernemen.Ten eerste: dit kabinet zal geen stelselwijzigingen doorvoeren, geen misverstand
daarover. Ten tweede: wij willen geen eenheidsworst, geen middenschool. Als
daarmee wordt bedoeld een school waarin alle leerlingen hetzelfde onderwijs
genieten tot een bepaalde leeftijd, bijvoorbeeld zestien, ben ik helder: wij
willen geen middenschool. Dan wil ik nog een nuance aanbrengen. Ik heb gezegd
dat voor veel leerlingen de selectie te vroeg komt, maar er zijn ook leerlingen
voor wie zij knap laat komt. Staatssecretaris Dijksma is voor het basisonderwijs
bezig met programma's voor excellente leerlingen, die misschien al eerder
wat extra uitdaging nodig hebben.Wat ik heb geconstateerd in mijn brief en wat ik er daarna nog over heb
gezegd, wil ik nog even verbreden voordat ik terugkom op het specifieke onderwerp
dat u, geloof ik, het meest aanspreekt, namelijk de overgang van het basisonderwijs
naar het voortgezet onderwijs. Daaronder ligt namelijk überhaupt een
tendens dat jongeren later toe zijn aan het maken van keuzen. Dat zie je binnen
het primair onderwijs, waar overigens ook de discussie over taalachterstanden
een rol speelt. Je ziet het ook bij de overgang van het primair naar het middelbaar
onderwijs – daar kom ik zo op – en binnen het middelbaar onderwijs.
Jongeren geven daar aan dat zij al heel vroeg hun profielen moeten kiezen.
Zij hebben dan een vak laten vallen en dan is dat zo. Je ziet het ook bij
de overgang van het voortgezet naar het hoger onderwijs, maar de Kamer weet –
wij hebben net over de hogeronderwijsagenda gepraat – dat ik kijk of
wij in het hoger onderwijs meer experimenten kunnen starten, waarin studenten
in hun eerste jaar nog niet weten wat zij willen worden. Ik heb ook de brede
bachelor Bèta-gamma van de Universiteit van Amsterdam genoemd, waarin
studenten na de poort nog de gelegenheid krijgen om een paar colleges te volgen
en daarna te kiezen of zij chemicus of architect worden.Er is dus een tendens waarin de jeugd in een aantal opzichten, op een
aantal terreinen misschien jonger volwassen is, maar op dit soort terreinen
een langere jeugd heeft. Als je vroeger aan een veertienjarige vroeg wat hij
wilde worden, wist hij dat. Het was vaak wat zijn vader of moeder was en dat
gebeurde dan vaak ook. Ik maak er een beetje een cliché van, maar ik
denk dat je nu mensen van twintig tegenkomt die nog niet weten wat zij willen.
En de heer Jasper van Dijk weet nog steeds niet wat hij wil
worden! Wij kunnen hem daarbij wel helpen met wat advies of coaching.De heer Jasper van Dijk (SP):Het ging over mijn vakantiebestemming!De voorzitter:Ik dacht dat wij hier met de begroting van OCW bezig waren. De minister
gaat verder.Minister Plasterk:Ik benadruk dat er binnen het stelsel al heel veel mogelijkheden zijn.
Staatssecretaris Van Bijsterveldt zal daar straks iets over zeggen.Ik noemde al de leerlijnen binnen de basisschool. Ik wijs erop dat in
het verleden zittenblijven op de basisschool veel vaker voorkwam dan nu. En
begrijp mij niet verkeerd, ik pleit nu niet voor meer zittenblijven. Anders
laait er weer een discussie op die ik niet bedoeld heb. Het effect van minder
vaak zittenblijven is wel dat mensen eerder voor het blok worden gezet en
moeten kiezen wat zij gaan doen. Er zijn diverse typen brede brugklassen,
er is doorstroming binnen het voortgezet onderwijs en er zijn experimenten
met verlengd vmbo voor de aansluiting op het mbo. Het stapelen van schooltypen
werd voorheen oneerbiedig aanduid als inefficiënte leerwegen. Zoals men
weet, heeft staatssecretaris Van Bijsterveldt aangegeven dat zij op dat punt
een nieuwe koers gaat volgen. Vanuit de Kamer zijn al genoemd de brede eerstejaarsklas
in het hoger onderwijs en in het hbo. Er zijn ongetwijfeld nog meer mogelijkheden
om kinderen voor wie een keuze te vroeg komt, voor onjuiste onomkeerbare keuzen
te behoeden zonder andere kinderen die wel aan een keuze toe zijn, te remmen.
De komende jaren kunnen gebruikt worden om de mogelijkheden te inventariseren,
waarbij het onderwijs het voortouw moet nemen en de politiek het proces kan
ondersteunen.Wij zullen de Onderwijsraad vragen om in relatie tot het OESO-rapport
en de al eerder genoemde maatregelen waarmee wij bezig zijn, onderzoek te
doen en advies uit te brengen. Een dergelijke bezinning beschouwen wij als
een opstap naar het optimaliseren van de mogelijkheden in het huidige systeem.
Ik ga hierover in gesprek met de Onderwijsraad en zal de Kamer hierover vanzelfsprekend
rapporteren.De heer Pechtold (D66):Ik heb al eerder aangegeven dat ik de analyse van de minister deel en
dat ik ook heel blij ben dat hij met een open oplossing komt. De toelichting
die ik vandaag hoor, sterkt mij nog meer in dat positieve oordeel. Het is
helemaal volgens Dijsselbloem, hij gaat niet zomaar iets doen. De minister
vraagt om onderzoek. Is hij ook bereid de komende twee jaar – dat was
ook een van de aanbevelingen – alvast wat proeven te doen en te bekijken
welke vormen naast de reeds bestaande, die de minister zojuist in kaart bracht,
zouden kunnen werken? Dat geldt dan zowel aan de top voor degenen die wat
sneller kunnen, als aan de basis voor degenen die wat langzamer gaan en een
steuntje nodig hebben.Minister Plasterk:De staatssecretarissen zullen er zo op ingaan, met name staatssecretaris
Van Bijsterveldt, want de meeste zaken spelen binnen het voortgezet onderwijs.
Wij doen natuurlijk al een hoop op dat gebied. Een van de vragen aan de Onderwijsraad
zal zijn: denkt u dat het voldoende is of denkt u dat wij nog andere dingen
zullen moeten doen? Het moet ook ergens vandaan komen. Ik heb aangegeven dat
ik een open houding aanneem. Ik denk dat het een slechte leidraad is in het
leven om te willen bewijzen dat je niet meer bent wie je was, dat het slecht
is om te zeggen: wij willen nooit meer zo zijn. Iedereen is daarvan overtuigd.
De commissie-Dijsselbloem heeft helder gemaakt welke dingen je nooit meer
moet doen en daar is ook breed draagvlak voor in de Kamer. Maar dat mag er
niet toe leiden dat je helemaal niks gaat doen. Ik vind dat wij daarin een
open houding moeten aannemen. Wij vragen de Onderwijsraad om daarover een
advies te geven en dan zullen wij kijken wat het resultaat daarvan is.De heer Pechtold (D66):Dat is prima. Ik deel uw analyse. Je kijkt of het een probleem is in Nederland
en het antwoord is "ja". In andere Europese landen met een ander systeem,
waarin in ieder geval meer ruimte zit tussen twaalf en vijftien, is het eindresultaat
gemiddeld beter. Alleen kijken naar de huidige middelen lijkt mij niet voldoende.
U laat inventariseren, maar mijn politieke vraag is of u ook bereid bent,
als er uit de Onderwijsraad voorstellen komen, om dat de komende twee jaar
alvast bij wijze van proef te implementeren, opdat wij er in een nieuwe kabinetsperiode
mee verder kunnen.Minister Plasterk:Als wij de Onderwijsraad nu om advies vragen en als die dat onderzoek
doet en ons daarover rapporteert, dan praat je altijd over een volgende kabinetsperiode.De heer Slob (ChristenUnie):Agenderen is prima, zeker als het om een belangrijk onderwerp gaat. Maar
agenderen is natuurlijk nooit vrijblijvend. Je moet wel een beetje zicht hebben
waar je wilt landen. Heeft de minister dat zicht?Als hij advies vraagt aan de Onderwijsraad, is dat natuurlijk ook niet
vrijblijvend. Staat daarin ook nog recht overeind wat hij in een interview
heeft gezegd, namelijk dat hij geen stelselwijziging wil?Minister Plasterk:Je moet onderscheid maken tussen het beleid van het kabinet en de vraag
om eens in de toekomst te kijken hoe het er dan allemaal uitziet. Ik heb geen
enkel plan tot een stelselwijziging. Ik wil nu eerst verkennen of wij binnen
het huidige stelsel, met alle actie die wordt ondernomen, niet in staat zijn
om deze problematiek op te vangen. Die vraag ligt nu voor. Ik wil er nu niet
op vooruitlopen.De heer Slob (ChristenUnie):Het luistert heel nauw, ook voor alle mensen in het onderwijsveld die
deze discussie zeer nauwgezet volgen en terecht. U vraagt advies aan de Onderwijsraad.
U vraagt hem om binnen het huidige stelsel te kijken wat er optimaal kan worden
gedaan om de studiekeuze zo goed mogelijk te laten zijn.Minister Plasterk:En of dat voldoende is. Ik vraag dat ook in het licht van de rapporten
van bijvoorbeeld de OESO. Ik mag u geen tegenvraag stellen, dus laat ik die
maar aan mijzelf stellen. Stel dat de Onderwijsraad zou zeggen dat het niet
voldoende is. Niemand plant nieuwbouw. Wij gaan niet nu met de stok in het
zand de contouren van een nieuw onderwijsstelsel tekenen. Maar het is denkbaar
dat men zegt dat er een muurtje moet worden doorgebroken of een veranda moet
worden aangebouwd. Laten wij het advies afwachten.De heer Jan Jacob van Dijk (CDA):Nu begint er bij mij toch een wat onbevredigend gevoel te komen. Ik was
er een voorstander van dat u een onderzoek ging doen, met name om te kijken
welke mogelijkheden er binnen het huidige stelsel waren. Als er iets is waarop
bijna niemand zit te wachten, is het geweldige onrust over weer een nieuwe
stelselwijziging. Nu komt u daar toch een beetje op terug. Wat is het nu?
Gaat u nu onderzoeken welke mogelijkheden bestaan om de problematiek van het
aantal op- en afstromers fors te reduceren? Wilt u die mogelijkheden onderzoeken
binnen het huidige stelsel? Is dat de opdracht die in de richting van de Onderwijsraad
gaat?Minister Plasterk:Als u het strikt reduceert tot op- en afstromers, wordt het wel een heel
nauwe vraag. De vraag die ik aan de Onderwijsraad ga stellen, kan ik aan u
rapporteren. Dan kunt u kijken of u het een verstandige vraagstelling vindt.
Het moet ergens landen, namelijk in een adviesaanvraag aan de Onderwijsraad.
Ik moet daarover nog met de raad in gesprek. Ik kan niet anders zeggen dan
dat ik geen enkel plan voor een stelselwijziging heb. Punt.De heer Jan Jacob van Dijk (CDA):Dat is al winst.Minister Plasterk:Dat heb ik overigens vanaf het begin gezegd.De heer Jan Jacob van Dijk (CDA):Oké, maar de vraag is wat uw intentie is richting Onderwijsraad.
Gaat u de raad vragen om te kijken op welke manier binnen het huidige stelsel
de problematiek kan worden aangepakt? Of laat u een deur open dat er toch
nog iets van een nieuw stelsel kan komen?Minister Plasterk:U praat er zo zwart-wit over. Niemand wil een nieuw stelsel. Wij hebben
het stelsel dat wij hebben. Aan een serieuze Onderwijsraad moet je een serieuze
vraag stellen: denkt u dat wij met de manier waarop wij het nu aanpakken,
met alle mogelijkheden van op-, af- en doorstromen, verlenging van de basisschool,
voorklassen en brede brugklassen, de problematiek adequaat aankunnen?De heer Dibi (GroenLinks):Een fusie tussen het CDA en de PvdA wordt minder waarschijnlijk, zo begrijp
ik nu. De minister durft niet meer. Hij is een beetje geïntimideerd door
de reacties in de Kamer. Hij is bang om in het hokje linkse doordrammer geduwd
te worden die alle kinderen in een keurslijf wil dwingen. Het is bekend dat
wij talent verspillen doordat wij kinderen al op twaalfjarige leeftijd selecteren.
De minister moet bereid zijn om subsidies te verstrekken aan wie het in onderwijsland
ook wil om alvast te experimenteren met uitstel van studiekeuze.Minister Plasterk:Ik vind het werkelijk bizar om van de woordvoerder van GroenLinks te horen
dat ik niet meer zou durven, nadat hij met zoveel woorden heeft teruggenomen
wat zijn partijleider heeft gezegd, namelijk dat er een middenschool tot zestien
jaar moest komen.De heer Dibi (GroenLinks):Ik wil een antwoord op mijn vraag. Als er scholen en leraren in het land
willen experimenteren met een middenschool – er zijn nu ook middenscholen –
dan is dat prima. Als mensen het moderner willen, dan moet dat ook kunnen.
Laat duizend bloemen bloeien.Minister Plasterk:U constateert dat er al scholen in het land zijn die experimenteren. Die
zullen in het onderzoek van de Onderwijsraad aan de orde komen. Dat merken
wij dan wel.De heer Dibi (GroenLinks):Zou de minister de onderzoeksvraag naar de Kamer willen sturen voordat
hij hem naar de Onderwijsraad stuurt?Minister Plasterk:Dat heb ik zojuist toegezegd.Mevrouw Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD):De minister komt woorden tekort om zijn idee dat ik omschrijf als "de
columnist Plasterk die daarmee het ministerie wilde leiden" in te trekken.
Ik ben ontzettend blij dat het doorgeprikte luchtballonnetje heel snel onder
het tapijt is geschoven. Maar ik ben er niet blij mee dat de minister volhardt
in een adviesaanvraag aan de Onderwijsraad. Wat wil de minister nu precies
laten onderzoeken? Kennelijk gaat hij nu over een vraag nadenken die naar
de Kamer zal worden gestuurd. Is dit gruwelijke plan nu van tafel of heeft
de minister toch nog iets in het achterhoofd dat hij wil laten onderzoeken?Minister Plasterk:Als je op voorhand tegen wat de regering doet wilt zijn, dan zul je toch
minimaal moeten kiezen welke kritiek je wilt hebben. U verwijt mij aan de
ene kant dat er een luchtballonnetje is doorgeprikt en aan de andere kant
dat de ballon niet genoeg is doorgeprikt. Dan denk ik: dat lijkt mij precies
goed. Ik heb nooit gezegd dat er een middenschool moet komen. U hebt dat er
in de publiciteit van gemaakt.Mevrouw Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD):Het selectiemoment later maken...Minister Plasterk:Niet voor iedereen!Mevrouw Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD):Wat is dat nou voor warrig voorstel! Ik herinner de minister aan Dijsselbloem:
het vertrouwen moet terug, geen stelselwijziging. De scholen kampen met de
invoering van passend onderwijs, met competentiegericht leren. En dan komt
er een luchtballonnetje van de minister om eventjes een stelselwijziging door
te voeren die nu natuurlijk weer geen stelselwijziging is. Welke vraag gaat
de minister voorleggen aan de Onderwijsraad?Minister Plasterk:Ik vind het moeilijk om hieruit een vraag te destilleren waarop nog geen
antwoord gegeven is. De vraag die ik aan de Onderwijsraad zal voorleggen,
zal ik de Kamer toesturen.De heer Jasper van Dijk (SP):De minister heeft het wel een beetje over zichzelf afgeroepen.Minister Plasterk:Ik vind het helemaal niet erg hierover een gesprek te hebben, het is een
belangrijk onderwerp, dat ik graag met u deel.De heer Jasper van Dijk (SP):U stelt enerzijds in de krant dat wij te vroeg selecteren: "Wij moeten
een nieuwe sociale stijging organiseren, en het keuzemoment voor
een onderwijstype opschuiven", ofte wel een heel algemene zin. Anderzijds
wilt u nu geen stelselwijziging doorvoeren, u vraagt alleen een onderzoek
aan. In hetzelfde interview zegt u: dit stelsel is er niet voor eeuwig. U
sluit een stelselwijziging dus niet uit.Minister Plasterk:Bent u van mening dat dit stelsel er voor eeuwig is? Het moet dienstbaar
zijn aan de doelen die je wilt bereiken. Wij hebben geen enkele intentie om
stelsels te wijzigen. Een eerdere filosofie in het onderwijsbeleid, waarbij
in Den Haag, destijds Zoetermeer, blauwdrukken werden gemaakt, is niet onze
opvatting. Wij signaleren hier een potentieel probleem en vragen aan de Onderwijsraad
of die analyse wordt gedeeld. Wij agenderen de vraag of wij op de goede weg
zijn met de maatregelen die wij nemen. Wij horen dat graag terug.De heer Jasper van Dijk (SP):U zendt een dubbele boodschap uit. U zegt de hele tijd dat u niets wilt
veranderen, maar het wel wilt onderzoeken.Minister Plasterk:Ik zeg niet dat ik niets wil veranderen.De heer Jasper van Dijk (SP):U wilt niet terug naar de basisvorming, maar niet elk stelsel is er voor
eeuwig. Dan gaat het natuurlijk direct over de basisvorming of de middenschool.
Dat impliceert u immers met zo'n stelling, waardoor je verwarring creëert,
terwijl wij geleerd hadden dat wij ongelijke leerlingen niet hetzelfde onderwijs
moeten geven. Die ruis is nu wel gecreëerd.Minister Plasterk:Wij moeten niet in sjablonen denken. Mevrouw Dezentjé en u zeggen
voortdurend dat het of de middenschool, of niets is. Inmiddels kunnen wij
iets postmoderner zijn dan dat. Wat die verwarring betreft, moet ik toch constateren
dat uit het onderwijsveld heel veel positieve reacties zijn gekomen van betrokkenen,
die dit herkennen en blij zijn dat de politiek dit oppikt.Mevrouw Verdonk (Verdonk):Ik zie het voor mij: de minister staat ergens, met hoed, te vertellen:
goed idee om die schoolkeuze uit te stellen. Maar ja, dan moet de hoed af
en dan moet de minister in de Kamer komen, en dan blijkt dat nog niet eens
duidelijk is welke adviesaanvraag naar de Onderwijsraad gaat. Wel is duidelijk
dat dit kabinet het in ieder geval niet meer gaat doen, het wordt doorgeschoven
naar een volgend kabinet. Ik vind dat de minister hier ongelooflijk staat
te draaien. Wil hij een oordeel geven over deze conclusie van mij?Minister Plasterk:Laat ik dat nou niet doen! De Kamer heeft mij gevraagd onderwerpen te
agenderen waarvan ik denk dat ze op de lange termijn van belang zijn. Ik heb
voldaan aan dat verzoek in een acht pagina's lange brief waarin ik aangeef
wat wij allemaal doen, met één pagina waarop belangrijke onderwerpen
voor de langere termijn worden genoemd, waarvan ik denk dat wij daaraan aandacht
moeten besteden. Vervolgens is gevraagd wat ik daaraan denk te gaan doen.
Volledig Dijsselbloem-proof zeg ik dan: laten wij geen overhaaste dingen doen,
maar laten wij aan de Onderwijsraad vragen om daarover een advies te geven.
Over de aard van die adviesaanvraag: ik zal haar de Kamer doen toekomen voordat
het onderzoek start. Dat lijkt mij exact de verantwoordelijkheid die je moet
nemen als bewindspersoon.Mevrouw Verdonk (Verdonk):Het is exact de verantwoordelijkheid van de minister van Onderwijs om
te zeggen: ik ga een adviesaanvraag doen aan de Onderwijsraad, maar ik weet
nog helemaal niet hoe die eruit ziet. Nee, dat geeft een stevige indruk!Minister Plasterk:Dank u wel!Ik kom toe aan de notitie van de VVD, met daaraan gekoppeld de rol van
de Inspectie. Ik dank mevrouw Dezentjé voor die notitie, die ik met
interesse heb gelezen. Er staat veel in waarmee je het moeilijk oneens kunt
zijn en wat breed zal worden gedeeld. Ik miste ook na uitvoerig zoeken de
financiële pagina. Daarom heb ik de tegenbegroting van de VVD erbij gezocht,
want daarin moet de financiële onderbouwing staan. Ook dat was nog even
zoeken. Zoals bekend wapperde de heer Rutte tijdens de algemene beschouwingen
met 23 mld. lastenverlichting voor de burgers, welk geld natuurlijk ergens
vandaan moet komen. Ik dacht dat wij bij de hoofdstuksgewijze behandeling
precies zouden gaan zien wat dat voor effecten heeft voor het OCW-beleid.
Maar de tegenbegroting staat niet meer op de site van de VVD. Binnen OCW hebben
wij ook geen exemplaar kunnen achterhalen. Op de internetpagina van het VVD-kamerlid
Frans Weekers, die kennelijk zijn boeltje niet had opgeruimd, is echter een
integrale versie van de tegenbegroting gepubliceerd, dus op die manier heb
ik het stuk alsnog boven water gekregen en daar gevonden dat de VVD-fractie
uiteindelijk 1,2 mld. structureel bezuinigt op de begroting van OCW. Dit is
van belang, omdat er in de notitie een prachtig hoofdstuk is geschreven, hoofdstuk
2, over schooluitval. Daar wordt inderdaad bij gezegd dat dit niet per definitie
meer geld kost, maar dat is toch iets anders dan wat er in de tegenbegroting
staat. Daarin staat namelijk dat de VVD-fractie ten opzichte van het staand
beleid 22 mln. structureel wil bezuinigen op het voortijdig schoolverlaten.
Dus op een aantal punten staat de rekening er echt niet bij. Men zou nog kunnen
zeggen dat voor het bestrijden van het voortijdig schoolverlaten geen extra
financiële inzet nodig is, maar ik krijg regelmatig bezoek van Pieter
Winsemius, de partijgenoot van mevrouw Dezentjé Hamming, die altijd
met veel overtuigingskracht aandacht vraagt voor het voortijdig schoolverlaten
in het Rotterdamse, waarbij hij rekent op een behoorlijke, ook financiële
inzet van de kant van het Rijk. Dus ik vind de notitie wel interessant, maar
ik had graag gezien dat daarin ook de financiële kant aan de orde was
gekomen.Mevrouw Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD):Ik wil de minister hartelijk danken voor het feit dat hij vannacht blijkbaar
nog in staat is geweest om de notitie te lezen. Het aardige van deze notitie
is dat niet alles geld hoeft te kosten. Als de minister eergisteren goed heeft
geluisterd naar mijn eerste termijn, dan heeft hij kunnen vaststellen dat
wij inderdaad niet meer dan 27 mld. naar onderwijs willen laten vloeien, maar
dat wij een herschikking van middelen willen. Overigens staat in onze tegenbegroting
een bedrag voor de moderne economie, waaronder naar onze mening ook het onderwijs
valt, dat hiervoor aangewend kan worden. Maar ik heb ook heel nadrukkelijk
aangegeven dat wij 700 mln. alleen al in de onderwijsbegroting zien die wij
op een heel andere manier willen inzetten. Dus ik kan de opmerkingen van de
minister onmiddellijk weerspreken. Het bedrag van 22 mln. voor de schooluitval
heb ik inderdaad in mijn eerste termijn genoemd. Wij geloven
helemaal niet dat dit geld het effect zal hebben dat de minister beoogt, dus
dat bedrag hebben wij inderdaad geschrapt. Dat is correct.Voorzitter: GerkensMinister Plasterk:In de toelichting op de tegenbegroting zegt de VVD-fractie dat zij het
dermate vanzelfsprekend vindt dat scholen beleid voeren om de schooluitvoering
tegen te gaan, dat een extra financiële bonus onnodig is. Bijvoorbeeld
emancipatie, een andere post waarin gehakt wordt, komt vanuit de burgers zelf
en hoeft volgens de VVD-fractie derhalve niet te worden gesubsidieerd door
het Rijk. Men kan dus wel een hoop mooie ambities neerleggen, maar als men
netto 1,2 mld. weghaalt bij het onderwijs, zou het wel goed zijn geweest daar
een financiële pagina bij te voegen, waarin wordt aangegeven waar het
geld wordt weggehaald. Ik vind het jammer dat die financiële pagina ontbreekt.Mevrouw Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD):Ik herhaal dat wij het hebben over een herschikking van middelen. Wij
hebben het niet over meer geld voor het onderwijs. Dat is inderdaad precies
het punt wat ook de minister aanroert.De minister wil kennelijk een punt maken van de 22 mln. voor schooluitval.
Op dit moment ontvangt iedere school die een leerling binnenhoudt en er dus
voor zorgt dat die niet uitvalt, een bonus van € 2000. Dit is toch
te gek voor woorden? Een school moet toch als uitgangspunt hebben dat alle
leerlingen binnenboord gehouden worden? De school hoeft toch geen bonus van € 2000
te krijgen om een leerling binnen te houden? Daarover verschillen wij blijkbaar
erg over van mening met de minister. Wij vinden dat schooluitval op andere
manieren aangepakt kan worden, zoals verwoord in onze notitie. Wij vinden
dat dit niet moet gebeuren via het verstrekken van bonussen, als de scholen
gewoon doen wat zij moeten doen.De voorzitter:En uw vraag is?Mevrouw Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD):Ik reageer op de minister.De voorzitter:Daar zijn interrupties niet voor bedoeld.Minister Plasterk:Er zit ook een grote, ook economische rationaliteit in het investeren
in het binnen de school houden van potentiële schooluitvallers. Als die
dadelijk op het kwade pad geraken en niet in staat zijn hun boterham te verdienen,
zijn de maatschappelijke kosten heel veel hoger. Wij moeten dus bereid zijn
om daarin te investeren, ook financieel, als dat nodig is. Ik constateer dat
er veel mensen, ook van de politieke kleur van mevrouw Dezentjé Hamming,
met klem weten te beargumenteren dat het verstandig is om daar ook financieel
op in te zetten. Kennelijk denken wij daar verschillend over.Een belangrijk punt dat mevrouw Dezentjé in haar eerste termijn
naar voren heeft gebracht betreft de rol van de inspectie. Ik zal daar eerst
een aantal juridische opmerkingen over maken en er vervolgens in politieke
zin op ingaan.In artikel 23 van de Grondwet staat dat het geven van onderwijs vrij is
behoudens het toezicht van de overheid en dat dit toezicht bij wet moet worden
geregeld. Dat toezicht is geregeld in de Wet op het onderwijstoezicht, de
WOT. Daarin wordt vastgesteld dat het toezicht is opgedragen aan de inspectie
en dat die inspectie valt onder de verantwoordelijkheid van de minister. Ik
ben tegenover het parlement verantwoordelijk en aanspreekbaar voor de taakuitoefening
door de inspectie. Binnen die verantwoordelijkheid is de professionele onafhankelijkheid
van de inspectie groot. Het gaat in de eerste plaats om een onafhankelijke
oordeelsvorming van de inspectie. Daarover staat in de WOT, die direct onder
de Grondwet hangt, dat de inspectie rapporteert, desgevraagd maar ook eigener
beweging, aan onze minister over de ontwikkelingen en de kwaliteit van het
onderwijs indien zij dat nodig acht. Verderop staat: onze minister geeft geen
aanwijzing met betrekking tot in de rapportages neergelegde oordelen van de
inspectie over de ontwikkeling in het bijzonder de kwaliteit van het onderwijs.
Dus ten aanzien van de taakuitoefening van de inspectie kan ik aanwijzingen
geven. Ik kan zeggen: kijk daar eens naar, doe daar eens een themaonderzoek
naar. Maar ten aanzien van de inhoudelijke oordelen van de inspectie kan ik
dat niet en beoog ik dat natuurlijk ook niet.De positionering van de inspectie en de scheiding tussen beleid en toezicht
zijn op een aantal punten verder verankerd in de Regeling Inspectie van het
onderwijs. Daarin staan onder meer afspraken – de heer Dibi vroeg daarnaar –
over de openbaarmaking van inspectierapporten en de publiciteit. Zo kan de
inspectie rapporten na vier weken zelf openbaar maken als de minister geen
beleidsreactie bijvoegt. Ook in de sfeer van de bedrijfsvoering heeft de inspecteur-generaal
een eigen mandaat.Kort en goed komt het erop neer dat ik verantwoordelijk ben voor het toezicht
op de kwaliteit van het onderwijs. Dat staat in de Grondwet. Mijn instrument
om dat toezicht uit te oefenen is de inspectie. Het is dan ook terecht dat
de inspectie onder mij ressorteert. De mensen bij de inspectie liggen uiteindelijk
in het verlengde van mijn positie, zij zijn ook in die zin mijn ambtenaren.
Dat geldt ook voor de verhouding die zij tot het parlement hebben. Het adagium
is immers: de regering regeert en de Kamer controleert. Ik snap wel dat de
heer Dibi vindt dat deze constructie het lastig maakt voor de Kamer om het
onderwijs te controleren, maar dat is ook niet de taak van de Kamer. De Kamer
controleert mij en ik stuur de inspectie aan en de inspectie controleert het
onderwijs. Ik ben verantwoordelijk voor het toezicht op de kwaliteit van het
onderwijs. Dat is verankerd in de Grondwet. Dat kan ook werkelijk niet anders.Ten aanzien van het specifieke punt van het contact tussen parlementariërs
en medewerkers van de inspectie is de positie niet anders dan volgens de oekaze
die ooit door Wim Kok is vastgesteld, namelijk dat er toestemming vooraf moet
worden gegeven. Ik hecht er wel aan om hieraan toe te voegen dat die toestemming
door mij noch door mijn voorgangers ooit is geweigerd. Wanneer een lid van
het parlement met iemand van de inspectie wil praten, kan dat in de praktijk
altijd.Mevrouw Dezentjé suggereerde dat de inspectie een rol zou krijgen
in het tegen het licht houden van nieuwe plannen. Dat is niet mijn opvatting
van de taak van de inspectie. Voor het beoordelen van nieuwe plannen hebben
wij andere instanties. Wij hebben de Onderwijsraad en de Raad
van State en uiteindelijk hebben wij gewoon het parlement om dat te doen.Ik las in het Algemeen Dagblad dat de leider van de VVD zei dat twee op
de drie medewerkers van de inspectie bezig zijn met intern beleid. Dat is
niet juist. Ik hecht eraan om dat hier te corrigeren. Ruim 80% van
de medewerkers van de inspectie zit in het primaire proces, het toezicht op
de scholen. Dat misverstand wil ik hier wegnemen.De heer Dibi (GroenLinks):Voorzitter. Om de minister zo goed mogelijk te kunnen controleren en om
ook een vinger aan de pols te houden of hij wel goed let op de kwaliteit van
het onderwijs, wil ik graag als Kamerlid een directe lijn hebben met de inspectie.
Nu moet ik als ik een gesprek wil hebben met de inspectie eerst toestemming
aan de minister vragen. Ook al wordt die toestemming altijd verleend, toch
snap ik niet waarom de minister daartussen wil komen. Ook heeft de minister
altijd eerder toegang tot rapporten van de inspectie dan de Kamer. Ik wil
niet dat de minister een informatievoorsprong heeft op mij. Ik wil dat wij
op hetzelfde moment de conclusies kunnen vernemen die de inspectie trekt.
Kan de minister mij nog eens goed uitleggen waarom hij daartussen wil komen?Minister Plasterk:Uw opmerking verbaast mij. Ik dacht dat ik de redenering daarover al gegeven
had. Kijk, ten aanzien van al mijn ambtenaren geldt dat zij moeten rapporteren
aan mij. Er zijn fijnmazige afspraken gemaakt over de verhoudingen en over
wat er met de informatie mag gebeuren. Het is niet aan mij om informatie achter
te houden. Ik gaf net al aan dat de inspectie sowieso eigenstandig kan rapporteren
mochten wij iets niet tijdig aan de Kamer voorleggen. Wanneer u met iemand
van de inspectie wilt spreken, meldt u dat aan mij, in formele zin vraagt
u dat zelfs aan mij en dan geef ik u toestemming en dan doet u dat. Nogmaals,
de inspectie werkt gewoon voor mij. Het is niet anders.De heer Dibi (GroenLinks):Soms treft de inspectie op een school ontzettend verschrikkelijke dingen
aan. Er zijn ook voorbeelden uit het verleden waaruit blijkt dat Kamerleden
het gevoel hebben gehad dat zij niet tijdig zijn geïnformeerd en dat
de inspectie het rapport achter heeft gehouden. Dat soort dingen wil ik voorkomen.
Ik wil een onafhankelijke inspectie. De minister kan wel uitleggen hoe het
geregeld is en zeggen dat er niet veel bezwaren zijn, maar ik vind het nog
steeds zuiverder als de Kamer een directe lijn heeft met de inspectie. Waarom
verzet de minister zich daartegen?Minister Plasterk:Ik heb niet geprobeerd om aan te geven dat het praktisch is zoals het
nu werkt; ik heb aangegeven dat dit volgens de Grondwet zo is. Het is mijn
taak om toe te zien op de kwaliteit van het onderwijs. Het instrument dat
ik daarvoor heb is de Inspectie van het onderwijs. Ik pieker er niet over
om daaraan te laten tornen. Ik moet toch tegen het parlement kunnen zeggen
dat mijn inspectie erop toeziet? Voor de manier van openbaarmaking zijn reglementen.
Dat heb ik al aangegeven. Dat de inspectie in het verleden iets heeft achtergehouden
is onbestaanbaar. Als ik iets achter zou houden, wat ik niet beoog, dan mag
de inspectie dat binnen vier weken zonder meer eigenstandig publiek maken.
Het is zo helder geregeld als het maar kan.De heer Jan Jacob van Dijk (CDA):Gelet op hetgeen de heer Dibi voorstelt, lijkt het mij dat hij binnenkort
een initiatiefwetsvoorstel indient om artikel 23, lid 2, van de Grondwet te
wijzigen. Dat is de enige manier om te bereiken wat hij wil.Wat vindt de minister van de opmerking die door de VVD naar voren is gebracht,
namelijk dat de inspectie politiek niet onafhankelijk zou zijn?Minister Plasterk:Laat ik het zacht kwalificeren: dat vind ik eigenaardig. Ik heb net aangegeven
dat wettelijk is vastgelegd dat de inspectie zelf gaat over haar inhoudelijke
oordelen. Ik heb helemaal geen recht om daarin in te grijpen. Wil de Kamer
echter bijvoorbeeld graag een themaonderzoek over de positie van homoleerlingen
op school, dan zet ik dat in het jaarwerkplan van de inspectie.De heer Jasper van Dijk (SP):Dat is een goede suggestie.Minister Plasterk:Ja, dat is een goede suggestie. Als de Kamer dat vraagt, gebeurt dat.
Vervolgens rapporteert de inspectie daarover aan de minister. Het rapport
stuur ik dan naar de Kamer en dat laat ik dan vergezeld gaan van een beleidsreactie
waaruit blijkt wat ik denk daarmee te gaan doen.De heer Jan Jacob van Dijk (CDA):De suggestie die op tafel werd gelegd, was dat de onderwijsinspectie ook
over andere elementen moet kunnen adviseren dan datgene wat in de wet staat.
Daarop hoor ik graag een reactie van de minister. Is hij het mij eens dat
het heel merkwaardig is om die redenering aan te hangen? Kun je niet een parallel
trekken met de politie, die dan ook alleen maar mag controleren wat in de
wetgeving is opgenomen? Dat geldt dus ook voor de onderwijsinspectie.Minister Plasterk:Ik ben het met de heer Van Dijk eens. Het is wellicht een wat vergezochte
vergelijking.Mevrouw Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD):Het is ontzettend belangrijk dat wij nu een instrument, namelijk een andere
opzet van de onderwijsinspectie, in handen geven van de "aandeelhouders" van
het onderwijs, met name ouders en leerlingen. Daarmee krijgen zij een onafhankelijke
kwaliteitstoets op het onderwijs en daarmee weten zij of het beleid dat door
deze minister wordt gevoerd, op de kwaliteit van onderwijs wordt getoetst.
De minister zegt dat de onafhankelijkheid gewaarborgd is. Kan hij mij dan
vertellen waar de wekelijkse gesprekken over gaan? Dan zit de minister bij
de inspecteur-generaal aan tafel.Minister Plasterk:Die gesprekken gaan over de kwaliteit van het onderwijs en over de stand
van zaken van het toezicht van de inspectie op de kwaliteit van het onderwijs.
Mevrouw Dezentjé Hamming zegt dat de burger het recht heeft om daarop
invloed te hebben. In een democratie heeft de burger het recht om de volksvertegenwoordigers
te vragen wat er in de instructies komt. Ik gaf net al aan dat, als de Kamer
het heel belangrijk vindt dat de inspectie op dit of dat gaat
toezien, zij mij kan vragen om dit aan het werkplan van de inspectie toe te
voegen. Desnoods kan de mening van de Kamer in een motie worden vastgelegd.
In principe voer ik die motie dan uit. Zo zijn de verhoudingen hier. Ik zal
dan tegen de inspectie zeggen dat de Kamer mij heeft gevraagd om haar te vragen
om op dat gebied een themaonderzoek uit te voeren of om op dit of dat te inspecteren.
De inspectie rapporteert daarover aan mij en ik geef dat door aan de Kamer.
De inspectie is geen vrij zwevend lichaam waar iedereen zomaar...De voorzitter:Voordat ik mevrouw Dezentjé Hamming voor de tweede maal het woord
geef, vraag ik de leden om onderlinge gesprekken zoveel mogelijk buiten de
zaal te houden.Mevrouw Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD):Ik ben enigszins teleurgesteld door dit afwijzende antwoord van de minister,
want de fracties van de PvdA en de VVD hebben in het verleden heel goed samengewerkt
om juist te zorgen voor onafhankelijkheid van de inspectie. Helaas hebben
eerdere voorstellen van oud-minister Ritzen het niet gehaald, maar wij vinden
dit nog steeds belangrijk. Het verhaal van de minister neemt niet weg dat
je niet met droge ogen kunt beweren dat de inspectie politiek onafhankelijk
is. De minister zegt dat hij opdrachten geeft. Dat kan ik mij voorstellen,
maar dat is toch niet politiek onafhankelijk?Minister Plasterk:De positie is niet anders dan die van de Inspectie voor de Gezondheidszorg,
die ook onder de politieke verantwoordelijkheid van de minister voor Volksgezondheid,
Welzijn en Sport werkt. De inspectie is in die zin niet politiek onafhankelijk
dat wanneer een Kamermeerderheid wil dat er een onderzoek komt naar dit of
dat, de regering vervolgens tegen deze uitvoeringsinstantie zegt dat politiek
is vastgesteld dat daar voortaan naar wordt gekeken. Ik word regelmatig door
de Kamer opgeroepen om de inspectie ergens op toe te laten zien. Dan zorg
ik dat het gebeurt en dat de Kamer de resultaten daarvan krijgt. Het is een
uitvoeringsinstantie om mij in de positie te brengen om mijn grondwettelijke
verantwoordelijkheid uit te oefenen.Mevrouw Kraneveldt-van der Veen (PvdA):Ik heb nog een andere vraag over de inspectie. De minister heeft schriftelijk
antwoord gegeven op een aantal opmerkingen en vragen over de positie van de
schoolleider en de inspectie. Ik heb gezegd dat de schoolleider formeel een
rol zou moeten krijgen in de gesprekken met de inspectie. De minister geeft
als argument dat het voorstelbaar is dat de schoolleider deel is van het probleem
wanneer een school zwak is en dat het bestuur met de inspecteur moet praten
zonder die schoolleider. Dat begrijp ik, maar het kan ook andersom zijn; dat
het bestuur het probleem vormt, terwijl de schoolleider wel goed bezig is.
Wie garandeert mij dat die schoolleider dan altijd aan tafel zit?Minister Plasterk:U hebt gelijk in wat u zegt, maar in het citeren van mijn schriftelijke
beantwoording sloeg u de eerste helft over. Ik heb gezegd dat de schoolleider
in de praktijk altijd aanwezig is bij een gesprek met het bestuur, maar ik
heb eraan toegevoegd dat er een uitzonderingssituatie kan zijn, wanneer de
schoolleider het probleem is. Dan kan het nodig zijn dat de inspectie met
het bestuur praat in afwezigheid van de schoolleiding. Wij zijn het erover
eens dat de schoolleider bij die gesprekken hoort te zijn en dat is ook de
praktijk.Mevrouw Kraneveldt-van der Veen (PvdA):Als een schoolbestuur zegt dat een schoolleider niet functioneert en de
bron is van alle problemen, geeft u dan de garantie dat de inspecteur altijd
met die schoolleider zal praten om ook de kant van het team en dergelijke
te horen?Minister Plasterk:Het lijkt mij een logisch onderdeel van de professionaliteit van een inspecteur
dat ook de schoolleider wordt gehoord, wanneer hij constateert dat er sprake
is van een conflictsituatie tussen bestuur en schoolleider. Ik weet niet of
dat een juridische garantie is, maar het lijkt mij wel een logisch onderdeel
van de professionaliteit van de inspecteur.Mevrouw Verdonk (Verdonk):De minister heeft het tussendoor een aantal keren gehad over schooluitval.
Komt hij daar nog op terug?Minister Plasterk:Ik denk dat staatssecretaris Van Bijsterveldt daarop terugkomt.Over digitale leermiddelen is door mevrouw Kraneveldt wat gezegd en de
heer Van der Vlies heeft hierover waarschuwende opmerkingen gemaakt, waarop
ik graag reageer. Het zijn eigenlijk twee verschillende onderwerpen. Het ene
is het digitaal aanbieden van lesmateriaal, het andere is het creëren
van een Wikipedia-achtige site waarop lesmateriaal wordt aangeboden. In feite
maakt het niet uit of je lesmateriaal in boekvorm of via internet aanbiedt
of dat je het op een cd'tje zet. De Open Universiteit biedt het meeste digitaal
aan. Er zijn ook boeken waarin achterin een cd'tje zit.Daarover wil ik twee dingen zeggen. De inhoud van lesmateriaal is natuurlijk
niet de verantwoordelijkheid van de overheid, maar van de scholen. Over het
lesmateriaal voor het voortgezet onderwijs dient men het gesprek te voeren
met staatssecretaris Van Bijsterveldt, voor het hoger onderwijs met mij en
voor het primair onderwijs met staatssecretaris Dijksma. Ik ben het er wel
mee eens dat een interessante en aan te moedigen trend is dat er meer wordt
gedigitaliseerd. De Onderwijsraad kwam met het interessante gegeven dat 75%
van de leerlingen er nog helemaal niet mee werkt. Ik denk dat je dan met de
sectoren moet bespreken of men dat in voldoende mate doet.Ik wil specifiek de aandacht vestigen op een project waarover ik heel
enthousiast ben. Ik doel op het proberen om een publieke site te maken waarop
het lesmateriaal op de manier van Wikipedia wordt aangeboden. Ik stel mij
zo voor dat alleen geregistreerde docenten daartoe toegang krijgen. Dat kan
technisch gemakkelijk worden geregeld. Docenten kunnen daar hun lesmaterieel
aanbieden. Het mag natuurlijk geen door copyright beschermd materiaal zijn,
maar zelfgemaakt materiaal. Dit kan uitgroeien tot een site waarop het gehele
curriculum staat. Ik weet bijvoorbeeld dat de natuurkundesector heel goed
is georganiseerd. Die is nu al enthousiast en zegt: wij kunnen ons hele schoolboek
zo publiek maken. Iedereen kan erbij en iedereen kan er dingen aan veranderen.
Je krijgt dan een zogenaamde wisdom of crowds, zoals dat zo mooi heet. De
kwaliteit van het product is zo vaak groter dan wanneer er
een of enkele auteurs zijn. Vervolgens kunnen oefenopgaven, oude examens en
achtergrondinformatie op de site worden gezet. Men kan elkaar ook corrigeren.
Bij het geschiedenisonderwijs zal de een zeggen dat hij graag de katholieke
versie van de Tachtigjarige Oorlog wil hebben, waarbij het gaat om terroristen
die het rechtmatig gezag eruit gooiden, terwijl de ander zegt dat hij de protestante
versie wil, waarbij het gaat om vrijheidsstrijders die de paapse overheersers
eruit gooiden. Beide varianten zijn dan terug te vinden op zo'n site.Ik heb geen andere verantwoordelijkheid dan proberen om ervoor te zorgen
dat de infrastructuur wordt gecreëerd, dus om er met innovatiebudget
voor te zorgen dat er een website komt en dat de computerkant ervan fatsoenlijk
wordt geregeld. Daarna is het aan het veld, dat het volledig moet invullen.
Ik heb goed nota genomen van de woorden van de heer Van der Vlies, die zei:
geef mij voorlopig nog maar een boek. Dat is een keuze die iedereen op een
school kan maken. Ik denk ook dat het per vakgebied heel erg uiteen kan lopen.
Voor de wiskunde heb je het misschien in een mum van tijd op het web staan,
terwijl dat voor een ander vakgebied niet het geval zal zijn. Dat zullen wij
dan wel weer zien.Ik ben hierover enthousiast in gesprek met mensen van de Open Universiteit
en van Kennisnet en met docenten. Zodra ik een product heb waarvan ik denk
dat het het daglicht kan zien, stuur ik uw Kamer een brief, op basis waarvan
wij dan een gesprek kunnen hebben over dit project.De heer Van der Vlies (SGP):Ik vond dat de minister mij een beetje te kort door de bocht samenvatte
als zou ik het boek graag hebben en het daarbij maar willen laten. Ik heb
graag een boek. Ik lees helaas te weinig, maar graag heel veel. Ik heb ook
nog een goede tip voor de minister als het gaat om de Tachtigjarige Oorlog,
maar dat terzijde. Mijn zorg ging uit naar het volgende. Is het in de visie
van de minister een leerhulpmiddel, een doorgeleiding of een substituut voor
het docentschap? Ik zie al een spookbeeld in de richting van het lerarentekort:
wij zetten ze achter een scherm en zij zoeken het daar maar uit en op. Er
is ook een heleboel op te zoeken; dat ontken ik niet. Er is een heleboel winst
te behalen, maar ik wil de functie van de interactie, de persoon die kennis
en kunde en cognitieve en sociale vaardigheden overdraagt, er gewoon in houden
en inherent aan het onderwijs laten blijven. Dat was in de kern mijn waarschuwing.Minister Plasterk:Dank voor die waarschuwing. Ik ben het ook absoluut met de heer Van der
Vlies eens. Al het gebruik van nieuwe media mag natuurlijk nooit een excuus
zijn om minder goed les te geven of om te zeggen: daar staat het internet
en zoek het allemaal maar op. Die waarschuwing neem ik helemaal ter harte.
Ik wil er wel de aandacht op vestigen dat ik denk dat zo'n "wikiwijsproject"
het beroep van leraar, voor wie daarin geïnteresseerd is, ook interessanter
kan maken. Ik denk dat veel leraren het als een inspiratie beschouwen als
het lesmateriaal dat zij op een avond voor hun klas zitten te maken, door
het aanbieden op de wiki de week erop ook in Groningen en Maastricht wordt
gebruikt. Men zal ook wel eens het gevoel hebben dat men gewoon moet oplepelen
wat er in het boek staat dat nu eenmaal gekozen is, terwijl men door de wiki
veel meer in een positie komt om met collega's ervaringen uit te wisselen.
Dat kan gaan langs de lijnen van: "Leg jij dit altijd zo uit? Ik doe het altijd
zo en dat is ook een goede manier om het te doen." Als je het goed doet –
maar dat is aan scholen en aan docenten – denk ik dus dat het het beroep
van leraar nog wel eens zou kunnen verrijken. Ik ontmoet ook veel enthousiasme
onder leraren voor het idee.Mevrouw Verdonk (Verdonk):Ik herken het enthousiasme van de minister helemaal over het aan het woord
laten van mensen. Ik hoop ook dat de minister de site van Trots op Nederland
heeft bekeken, want daar werken wij natuurlijk al met wiki's.Minister Plasterk:Dat ga ik vanavond doen.Mevrouw Verdonk (Verdonk):Dat lijkt mij een heel goed idee. Toen ik ermee begon, werd ik erom verguisd.
Het kon helemaal niet dat je mensen in Nederland op deze manier liet meepraten
over de problemen die wij hebben in Nederland. Ik ben blij dat de minister
dat goede voorbeeld nu toch heeft gevolgd. Hij zal enkele projecten beginnen
en hij noemde er zojuist een op. Zijn er al volgende projecten in de pen?Minister Plasterk:Nee, ik heb dit vorige week op een conferentie gelanceerd en ik krijg
er heel veel reacties op. Ik heb daarvoor overigens al gesprekken gehad met
de Open Universiteit, Kennisnet en een aantal leden van lerarenorganisaties.
Ik denk dat het goed gaat lukken om dat op gang te krijgen en ik hoop dat
het lukt om het volgend jaar in de lucht te krijgen. Dan is het natuurlijk
aan het veld hoeveel ballen in de boom worden gehangen en hoe mooi het uiteindelijk
wordt. Ik hoop ook dat wij binnen deze kabinetsperiode iets kunnen genereren
waarvan men zegt, dat het staat.Mevrouw Verdonk (Verdonk):Ik was het zo eens met de minister en hij was zo enthousiast. Wij hebben
dat bij Trots op Nederland wel geregeld, want die wiki's lopen. Als ik de
minister vraag om iets concreter te worden, zegt hij dat hij hoopt dat het
gaat gebeuren en dat het nog in deze kabinetsperiode wordt gerealiseerd. Maar
als de minister nu graag iets wil? Hij kan als minister aan de knoppen draaien
en het regelen.Minister Plasterk:Voorzitter. Net als bij een eerder onderwerp merk ik dat mevrouw Verdonk
en ik er toch vanuit een iets ander maatschappijbeeld tegenaan kijken. Juist
bij dit onderwerp moeten wij ervoor oppassen dat leraren het gevoel krijgen
dat wij in Den Haag weer wat verzonnen hebben en zij weer zo nodig iets moeten
doen. Ik denk dat zo'n project alleen maar een succes is als het wordt ervaren
als iets wat van de docenten zelf is. Dat betekent dat je het samen moet opzetten
en dat je samen de spelregels moet vaststellen. Als het een paar maanden kost
om het werkend te krijgen, is mij het dat zeker waard. Ik deel echter het
enthousiasme van mevrouw Verdonk.Mevrouw Verdonk (Verdonk):Wij delen elkaars enthousiasme. Het gaat mij er niet om dat leraren gedwongen
worden om mee te werken. Het gaat mij erom dat de minister die infrastructuur
neerzet, zodat die wiki's kunnen lopen. Mijn vraag aan de minister
was of die infrastructuur er al stond, maar ik kreeg antwoorden die beginnen
met "ik hoop", terwijl het juist wel in de macht van de minister ligt om dat
te doen. Er is een project maar wanneer starten de volgende projecten?Minister Plasterk:De infrastructuur staat er niet maar ik verwacht dat die er volgend jaar
wel staat.Mevrouw Kraneveldt-van der Veen (PvdA):De minister kondigt een brief aan met een nadere uitwerking. Wij zien
die brief met zeer veel belangstelling tegemoet, want wij vinden het een prima
initiatief. Maar het gaat natuurlijk altijd om de kwaliteit van de wiki's
en dat geldt ook voor mevrouw Verdonk. Daar staat of valt alles mee. De minister
moet dat goed garanderen.Er zijn natuurlijk ook docenten die in een kleiner verband bezig zijn
met echt het ontwikkelen van een methode en niet zozeer met "hun dingen" die
zij bij een bestaande methode hebben verzonnen en die zij met elkaar willen
delen via het wiki-platform. Zij zijn bezig met echte initiatieven om een
methode te ontwikkelen. Het lijkt mij heel goed als de minister in zijn brief
mede naar aanleiding van het advies van de Onderwijsraad ingaat op de wijze
waarop hij dit soort initiatieven van onderop wil ondersteunen. Vaak lopen
deze docenten tegen technische of licentieproblemen en dergelijke aan. Wil
de minister ook dat spoor ondersteunen? Dat is net even iets anders dan wat
hijzelf voorstelt.Minister Plasterk:Ik zal erop ingaan en ik wil het graag ondersteunen. Wel wil ik verhelderen
dat het, voor zover het op de wiki betrekking heeft, rücksichtslos publiek
moet zijn. Als mensen graag iets willen aanbieden, mag dat maar dat is niet
dit project. Men moet inderdaad bereid zijn om dat in het publieke domein
te doen.Voorzitter. Ik ben al schriftelijk ingegaan op het amendement over het
verhogen van het budget ten behoeve van het Steunpunt Studerende Moeders maar
ik wil dat ook hier plenair doen. In het wetgevingsoverleg over het hoger
onderwijs van afgelopen maandag heb ik al een rapportage van dat platform
in de eerste helft van het komende jaar toegezegd. Ik zal met het Steunpunt
in gesprek gaan. Ik heb de stichting al dit jaar een subsidie toegekend om
de informatievoorziening te verbeteren. Ik ben van mening dat wij niet elke
organisatie onmiddellijk structureel moeten subsidiëren, maar ik ben
bereid om te bezien of die stichting nog eenmalig aanvullende ondersteuning
behoeft. Ik deel het belang van de activiteiten van de stichting. Dat alles
betekent dat ik aanvaarding van het amendement ontraad. De stichting ontvangt
op dit moment subsidie en ik heb al toegezegd dat ik zal kijken wat de verdere
plannen zijn. Ik zou daar in dit stadium niet op vooruit willen lopen.Voorzitter. Ik heb hiermee mijn beantwoording afgerond.De heer Jasper van Dijk (SP):Voorzitter. Ik heb nog een vraag over een ander onderwerp en dat heeft
ook te maken met zijn suggestie om een themaonderzoek te doen naar de positie
van homoleerlingen. Ik vond dat wel creatief. U zou overigens ook een themaonderzoek
kunnen doen naar de positie van homoleraren. Dat is wellicht een actueel onderwerp.
En u zou ook kunnen kijken naar het toelatingsbeleid van scholen. Bent u het
met mij eens dat een school een leerling altijd moet toelaten indien de grondslag
van de school wordt gerespecteerd?Minister Plasterk:Moet een school een leerling toelaten indien de grondslag wordt gerespecteerd?
Ja, en zo werkt het ook. Je wordt toegelaten als je naar een school toe gaat
en zegt: ik respecteer de grondslag van uw school. Dat lijkt mij ook geen
titel om iemand te weigeren.De heer Jasper van Dijk (SP):Ik ben het zeer met u eens, maar er is een klein percentage scholen dat
daar wel een punt van zou kunnen maken. Dat zijn de orthodoxe scholen. Daar
zegt men: wij willen ook nog dat de leerling de grondslag onderschrijft, naast
het respecteren.Minister Plasterk:Nu komt u met een heel grote subtiliteit, waarmee u een heel grote discussie
over ons heen trekt.De heer Jasper van Dijk (SP):Ja, ik ben het met u eens. Van de scholen hanteert 95% het beleid
dat u net erkent, namelijk als het kind de grondslag respecteert, komt het
gewoon binnen. Ik wil graag dat de scholen, de Kamer en de samenleving het
zo neerzetten, want dan kan er ook worden gewerkt aan de experimenten van
de staatssecretaris om bijvoorbeeld gemengde scholen te bewerkstelligen. Dus
ik ben blij met de instemming van de minister.Minister Plasterk:Als u het nu zo op de spits drijft en het verschil tussen respecteren
en onderschrijven graag aan de orde wilt stellen, dan moet u mij de gelegenheid
geven om mij even in te lezen, zodat ik weet wat u daar precies mee bedoelt.
Dan laat ik u dat schriftelijk weten.De heer Jasper van Dijk (SP):Dus dat is een toezegging?Minister Plasterk:Ja, dat is een toezegging.De heer Slob (ChristenUnie):Naast goede boeken over de Tachtigjarige Oorlog moet u ook het Maimonidus-arrest
nog maar eens bestuderen. Daar kunt u het antwoord uithalenMinister Plasterk:Dank voor de suggestie.De heer Slob (ChristenUnie):In het kader van de menselijke maat heb ik in de eerste termijn nog een
vraag gesteld over uw voornemen om niet alleen iets te doen met fusietoetsen,
maar ook te kijken of de stichtingsnormen omlaag kunnen. Toen heb ik het probleem
voorgelegd dat nieuwgestichte scholen binnen vijf jaar naar die stichtingsnormen
moeten toegroeien en dat die vijf jaar soms echt te kort is. Krijg ik daar
nog een reactie op in de loop van de avond?Minister Plasterk:Ja, daar krijgt de heer Slob een reactie op van de staatssecretaris.De heer Slob (ChristenUnie):Dan wacht ik daar nog even op, voorzitter.De heer Bosma (PVV):Ik had nog een klein politiek vraagje gesteld over een
bepaalde website. Daarbij zat een zeker licht tussen de manier waarop deze
minister ertegen aankijkt – hij is de subsidiënt ervan, althans
het Stimuleringsfonds voor de Pers – en de manier waarop een andere
minister, namelijk minister Van der Laan, ertegen aankijkt. Daar bestond in
mijn bescheiden optiek een enorm verschil tussen. Sterker nog: minister Van
der Laan kondigt aan een onderzoek te gaan doen naar iets wat op het beleidsterrein
ligt van deze minister. Dat vond ik politiek pikant.De voorzitter:En uw vraag is ..., mijnheer Bosma?Minister Plasterk:Wat het antwoord is. Bij mijn weten heb ik u daar schriftelijk antwoord
op gegeven, mijnheer Bosma. Het zou echter altijd kunnen dat wij het door
de hoge werkdruk niet eraan hebben toegevoegd. Laat ik het anders mondeling
herhalen nu u de vraag nog een keer mondeling stelt. U heeft mij in het verleden
erop aangesproken dat er op het forum van de site maroc.nl – want daar
heeft u het over – ontoelaatbare uitingen stonden. Ik heb u toen het
volgende geantwoord. Ten eerste geven noch ik, noch het Stimuleringsfonds
voor de Pers, dat fondsen van mij krijgt, subsidie aan die forumsite. Er is
uitsluitend een eenmalige startsubsidie gegeven voor de nieuwssite daarvan.
Dus ik subsidieer die forumsite of die hele website niet structureel. Op dit
moment subsidieer ik die niet meer. Ik heb in die context gezegd dat ik als
minister van media überhaupt niet de verantwoordelijkheid heb om in de
content van websites in te grijpen en dat waar iets strafbaars gebeurt natuurlijk
wel moet worden ingegrepen. Dan ligt het op het terrein van het Openbaar Ministerie.U signaleert nu wat minister Van der Laan in een ander debat met u heeft
gezegd, namelijk dat deze site kennelijk door het ministerie voor WWI wordt
gesubsidieerd en dat hij in reactie op uw opmerkingen over wat er allemaal
opstaat, heeft gezegd: dan ik wil nog eens even onderzoeken of mijn subsidie
daar doelmatig wordt besteed en of ik dat een wenselijke subsidie vind. Dat
lijkt mij een totaal logisch onderzoek en dat resultaat wachten wij maar af.
Dat is dus een heel andere verantwoordelijkheid dan die van de minister van
media, aan wie wordt gevraagd: grijp eens even in de inhoud in.De heer Bosma (PVV):Ik heb er niet voor gepleit om in die site in te grijpen. Voor de goede
orde: het gaat om "marokko.nl". Ik heb iets willen zeggen over het subsidiëren.
Dat doet de minister voor WWI niet; dat doet de minister van OCW, althans
via het Stimuleringsfonds voor de Pers.De voorzitter:Dat is nu helder uitgelegd.Minister Plasterk:Dat heb ik nu toegelicht. Die site subsidieer ik niet.Mevrouw Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD):Ik had nog een vraag van andere aard. De minister heeft onlangs zijn zorgen
geuit over het bijzonder slechte onderwijs op Bonaire, Sint Eustatius en Saba.
Dat is ook geen wonder, want er was een vernietigend inspectierapport. Die
eilanden worden in 2010 gemeenten van Nederland. Er is daar al ontzettend
veel geld naartoe gegaan, ook voor het onderwijs. Hoeveel was dat? Wat gaat
de minister doen om het onderwijs daar te verbeteren? Wat zijn de gevolgen
daarvan voor de onderwijsbegroting zoals wij die nu kennen, met name in het
licht van de BES-operatie?De voorzitter:Ik verzoek de leden om hun conversaties zo veel mogelijk buiten de zaal
te voeren zodat wij deze begrotingsbehandeling rustig kunnen afronden.Minister Plasterk:Het is duidelijk dat het niveau van het onderwijs daar niet is zoals het
zou moeten zijn. Laten wij wel oog houden voor de omvang. Op Saba wonen 1500
mensen, van wie maar een klein deel naar school gaat. Het gaat om één
school, een basisschool en een middelbare school. Over hoeveel geld daar naartoe
gaat, is de Kamer bij andere gelegenheden bij mijn weten uitvoerig geïnformeerd.
Ik heb de gegevens nu niet paraat. Ik kan een kopie van die eerdere informatie
opzoeken en aan mevrouw Dezentjé persoonlijk laten toesturen, zodat
ik niet weer alles aan de Kamer hoef te adresseren. Die informatie is allemaal
beschikbaar en besproken.Het onderwijs op die eilanden is overigens een punt van zorg, dat is helder.
Wij nemen de verantwoordelijkheid voor het onderwijs daar op ons. Daarnaast
is bijvoorbeeld op Saba het Nederlands niet de voertaal. Daar kunnen hele
discussies over worden gevoerd, maar ik vraag mij werkelijk af of wij dat
op dit moment moeten doen.Mevrouw Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD):Ik vraag dit in het licht van de recessie. Ik ga ervan uit dat in 2010
de begroting onder druk komt te staan. Ik wil gewoon weten welke gevolgen
de minister voorziet voor de begroting van 2010, met name waar het gaat om
het geld dat naar deze eilanden toegaat.De voorzitter:Minister, zijn er gevolgen voor de begroting?Minister Plasterk:Voor zover er gecommitteerde bedragen zijn, zijn die bij de Kamer bekend.De heer Dibi (GroenLinks):Ik was net bijzonder aangenaam verrast dat de minister in antwoord op
een vraag van de heer Jasper van Dijk zei dat als een leerling de grondslag
van een school respecteert, hij gewoon moet worden geaccepteerd. Ik verwacht
ook eerlijk gezegd niets anders van een sociaaldemocraat. De minister heeft
daarmee eigenlijk gepleit voor een acceptatieplicht. Wanneer gaat hij ons
daarover schriftelijk informeren?Minister Plasterk:Wat bent u slim, mijnheer Dibi. Ik heb al gezegd dat ik het advies van
de heer Slob meeneem om die uitspraak er nog even goed bij te betrekken. Daarna
zal ik het standpunt van de regering op dit punt schriftelijk doen toekomen
aan de Kamer. Dat had ik overigens net al toegezegd.De heer Dibi (GroenLinks):Dan zal ik niet zo vaak meer zeggen dat er niets gebeurt in deze kabinetsperiode,
want er gaat nog heel veel gebeuren als ik de minister zo hoor. Ik wil hem
hartelijk danken. Dit is een mooie overwinning.De heer Jan Jacob van Dijk (CDA):Ik dank de minister voor de toezegging dat hij brieven
in een hoger tempo aan de Kamer zal zenden, via een planningsoverleg en een
planningsbrief. Dat lijkt mij heel verstandig. Er is één ding
waar ik mij nog steeds zorgen om maak, namelijk de commissie-Don. De minister
zegt dat die onderzoek doet naar het vermogensbeheer. Wat betekent vermogensbeheer
precies in dit geval? Gaat het om de omvang van de vermogens, de manier waarop
men ermee is omgegaan of wordt ook onderzocht of de gegeven vergoedingen voldoende
waren?Minister Plasterk:Wij moeten de resultaten van het onderzoek van de commissie-Don afwachten.
Als die er zijn, kunnen wij dit bespreken.De heer Jan Jacob van Dijk (CDA):Natuurlijk wil ik het allemaal afwachten, maar de commissie-Don heeft
een opdracht gekregen. Wat is de opdracht die zij precies van de minister
heeft gekregen?Minister Plasterk:Dat kan ik opzoeken, maar men moet mij niet vragen die hier nu letterlijk
te reproduceren.De voorzitter:Is het mogelijk om de Kamer die informatie voor de aanvang van of tijdens
de tweede termijn te doen toekomen?Minister Plasterk:Ja.Mevrouw Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD):Dat zelfde zou ik dan willen vragen wat betreft de informatie over het
geld dat naar de BES-eilanden is gegaan. Die zou ik ook graag voor de tweede
termijn ontvangen.Minister Plasterk:Die informatie hebt u, mevrouw Dezentjé. Ik kan die uiteraard nog
een keer opzoeken.Mevrouw Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD):Ik ontvang die graag.Minister Plasterk:Dit punt sluit aan bij de kritiek van de heer Jan Jacob van Dijk die mij
verzocht om wat vlotter te zijn met brieven. Ik doe alles om aan alle vragen
tegemoet te komen, maar u vraagt nu naar informatie die u eerder hebt ontvangen.
Ik zal die informatie opzoeken en toezenden, maar ik wil dit wel even signaleren.
Iemand moet die informatie nu opnieuw opzoeken en opnieuw toesturen. Dat moet
allemaal wel gebeuren, maar dat doe ik graag.Mevrouw Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD):Wij spreken nu over de onderwijsbegroting. In dat kader zou graag die
vraag beantwoord willen zien, en niet binnen andere commissies.Ik heb de minister nog niet horen antwoorden op mijn vraag over een verplichte
meldcode voor radicalisering op scholen.Minister Plasterk:Dat klopt. Staatssecretaris Van Bijsterveldt gaat over de radicalisering.De algemene beraadslaging wordt geschorst.De voorzitter:Na de hierna volgende schorsing zullen wij doorgaan met een VAO over het
staatkundig proces Nederlandse Antillen. Aansluitend zullen wij stemmen. Daarna
volgt de dinerpauze.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20082009-3183-3202.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl