Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wegenverkeerswet 1994 in verband met de invoering van een puntenstelsel rijbewijzen (30324)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2006-2007, pag. 707-716

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

30-10-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2006-2007

nr. 11, pagina 707-716

11-10-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 30324Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Presentie en opening (woensdag 11 oktober 2006)Pagina 673-673
Regeling van werkzaamheden (woensdag 11 oktober 2006)Pagina 673-674
Behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2007 (30800 VIII)Pagina 674-707
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (woensdag 11 oktober 2006)Pagina 717-717
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wegenverkeerswet 1994 in verband met de invoering van een puntenstelsel rijbewijzen (30324)Pagina 707-716

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 59 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van:het wetsvoorstel Wijziging
van de Wegenverkeerswet 1994 in verband met de invoering van een puntenstelsel
rijbewijzen (30324).De algemene beraadslaging wordt geopend.Mevrouw De Pater-van der Meer (CDA):Mevrouw de Voorzitter. Het verheugt mij dat dit wetsvoorstel vanavond
wordt behandeld. De invoering van een puntenstelsel was voor de CDA-fractie
al een onderwerp toen er andere kabinetten zaten. Er zijn uitvoerige discussies
gevoerd met ministers van Justitie en met ministers van Verkeer en Waterstaat.
Het heeft wat jaren geduurd, maar nu ligt er een afgewogen wetsvoorstel ter
besluitvorming voor. Lange adem leidt dus tot resultaat. Ik dank de minister
van Verkeer en Waterstaat daarvoor in de eerste plaats. Ook de huidige minister
van Justitie is niet onbekend met dit onderwerp. Al in 1994 heeft hij met
zijn toenmalige ambtgenoot van Verkeer en Waterstaat, mevrouw Maij-Weggen,
een vergelijkbaar wetsvoorstel opgesteld. Dat voorstel is echter in 1995 ingetrokken.
Durfde men toen niet echt door te pakken? Was men een beetje bang?Ik besteed mijn tijd vanavond niet aan het verleden. Wellicht speelt door
sommige hoofden nog steeds iets van bangheid op het moment dat de invoering
van een puntenstelsel aan de orde is – lees de vele commentaren –
maar er is ook de werkelijkheid van vandaag en van de toekomst.Vorige week werd in deze zaal het Nationaal jeugddebat gevoerd. Een van
de vier thema's was het ontnemen van het rijbewijs bij notoire plegers van
verkeersdelicten. Voordat ik het voorstel van de betrokken fractie-Jong citeer,
merk ik op dat de minister van Verkeer en Waterstaat verhinderd was en dat
iemand van het jeugddebat had gevraagd om een vertegenwoordiger van de vaste
commissie voor Verkeer en Waterstaat de boodschap in ontvangst te laten nemen.
Dat mocht ik doen. Ik citeer nu uit de boodschap die zij ons op dit punt wilde
meegeven: "Een verplicht herexamen voor automobilisten die herhaaldelijk
wangedrag vertonen." De Kamer begrijpt dat het doen van die toezegging
in dat jeugddebat wat mij betreft niet al te moeilijk was. De fractie-Jong –
ik geef haar nu die naam – noemde met name door rood rijden, met alcohol
achter het stuur gaan en veel te hard rijden in combinatie met de verkeersonveiligheid
voor overige, kwetsbare verkeersdeelnemers. De maatregel die bij deze groep
scoorde, was een gerichte herhalingscursus rijvaardigheid, gerelateerd aan
het gepleegde delict. Dit sluit goed aan bij het streven van de huidige minister
van Verkeer en Waterstaat om naast sancties in het kader van de verkeersveiligheid,
maatregelen te nemen die gedragsbeïnvloeding bewerkstelligen. Het is
haar bedoeling om het aantal verkeersslachtoffers op die manier terug te dringen.Ik kom tot de kern van het voorliggende voorstel. Als een automobilist
of een bromfietser een rijbewijs heeft en binnen vijf jaar na een veroordeling
opnieuw zwaar in de fout gaat, krijgt hij automatisch een rijontzegging opgelegd.
Zwaar in de fout gaan, heeft betrekking op het veroorzaken van een ongeluk
met ernstige gevolgen. Als er langzaam verkeer op de snelweg rijdt, is het
fout om snel links en rechts in te halen over de zijberm en zodoende een medeweggebruiker
in de vangrail te duwen. Dat kan behoorlijk letsel tot gevolg hebben. Tot
zwaar in de fout gaan, behoort ook het rijden onder invloed van alcohol en
daardoor een fietser over het hoofd zien. Ook excessieve snelheidsovertredingen
in een woonwijk en een kind op de bumper krijgen, behoren tot
foutief gedrag in het verkeer. Dit soort voorbeelden noemden ook de jongeren
tijdens het jeugddebat. Als de ernst van het delict leidt tot ontzegging van
het rijbewijs gedurende een jaar of langer, mag betrokkene op grond van het
voorliggende wetsvoorstel opnieuw examen doen.Ik vraag aandacht voor snelheidsovertredingen van minder dan 30 km/u,
die ook in het wetsvoorstel worden genoemd. Die zouden niet onder het nieuwe
puntenstelsel vallen. Dergelijke overtredingen kunnen echter een verkeersongeval
met letsel voor derden veroorzaken. Dan vallen die overtredingen er wel onder.
Juist op grond van het toegebrachte letsel kan strafrechtelijk worden opgetreden
en kan ontneming van het rijbewijs volgen. Ik noem dit in het bijzonder omdat
dit een door velen ervaren overtreding is: je rijdt iets te hard maar ook
weer niet zo hard dat je niet bijtijds en adequaat op de rem kunt trappen.
Nu kunnen de meeste automobilisten ook als zij iets te hard rijden bijtijds
en adequaat op de rem trappen. Uit onderzoek van de SWOV blijkt echter dat
ook als er adequaat op de rem wordt getrapt, de afstand die het voertuig nodig
heeft om tot stilstand te komen en de kracht waarmee dat gepaard gaat ernstig
letsel kan opleveren. Soms kunnen dus wat geringe overtredingen tot ernstig
letsel leiden. Ik noem dit voorbeeld omdat het niet zozeer gaat om een aantal
kilometers te hard rijden, maar om het onder omstandigheden zodanig te hard
rijden dat de automobilist het voorkomen van letsel niet meer in de hand heeft.Wij hebben staatjes ontvangen over de invloed van rijden onder alcohol.
De meeste rijontzeggingen worden veroorzaakt door rijden onder invloed. Ik
heb gisteren nieuwe, aanvullende cijfers mogen ontvangen. Met dit wetsvoorstel
blijven mogelijkheden voor een educatieve maatregel alcohol en verkeer mogelijk,
naast de sanctie. Het zijn deze gedragsbeïnvloedende of gedragsconfron­terende
maatregelen die de minister van Verkeer en Waterstaat steeds noemt bij de
verkeersveiligheid.In de voorbereiding van dit wetsvoorstel heeft het CDA aangegeven dat
geen stelsel met een gigantische administratieve rompslomp ontwikkeld moet
worden. Dat was vanaf het begin een eis van het CDA. Dat komt in dit voorstel
inderdaad goed tot uitdrukking. Daarbij komt dat de Wet OM-afdoening een beperkte
aanslag pleegt op de capaciteit van de strafrechter. Tot zes maanden rijontzegging
kan in het vervolg ook door het OM worden opgelegd.Volgens de CDA-fractie moet nog een punt geregeld worden dat hoort bij
ernstige verkeersdelicten. Ik doel op het rijden onder invloed van drugs,
waarover in het laatste overleg is gesproken. Op dit moment is geen voldoende
betrouwbare test beschikbaar. Dat is jammer. De minister van Verkeer en Waterstaat
en de CDA-fractie zijn het over het belang eens. Zonder betrouwbare test wordt
het immers een kwestie van willekeur. Het is overigens al mogelijk om een
rijontzegging op te leggen als iemand aantoonbaar onder invloed is van drugs.
In die zin is het delict gelijkgesteld met rijden onder invloed van alcohol.
De AMvB zal op dit punt aangevuld worden zodra die betrouwbare test er is.Ik ben heel blij dat dit puntenstelsel nog in deze parlementaire periode
tot een plenaire afronding kan komen.De heer Wolfsen (PvdA):Voorzitter. Begin 2003 was ik op bezoek bij B&W, het toen nog bestaande
tv-programma van Barend en Witteman, samen met onder meer Karel Dubbink. Hij
is de vader van Thomas, die samen met zijn vriendin Mareike is doodgereden
door een ernstig recidiverende dronken automobilist. Ik zeg het maar even
ronduit. Sinds die ontmoeting heeft dit onderwerp mij als Kamerlid niet meer
losgelaten. Aan de ene kant houdt de omvang van het probleem mij bezig en
aan de andere kant de gescheiden werelden tussen Justitie en Verkeer en Waterstaat,
of, meer preciezer, het CBR.Ik noem wat cijfers om de omvang van het probleem aan te geven. Tussen
2002 en 2005 is 239.612 keer verbaliserend opgetreden voor rijden onder invloed.
Dat is geen gering aantal. In 2005 werd ongeveer 30.000 keer verbaliserend
opgetreden. De pakkans voor rijden onder invloed is ongeveer 1%. Die
kans kan ook iets hoger zijn, maar een automobilist wordt in zijn leven slechts
ongeveer een keer in de zes à acht jaar gecontroleerd. De pakkans bij
recidive is dus 1% van 1%, is ongeveer 1 op 10.000. Die kans
is buitengewoon gering. Toch blijkt een kwart van de mensen die gepakt worden
voor rijden onder invloed te recidiveren; zij plegen het feit opnieuw binnen
vijf jaar. De kans op een ongeval bij een alcoholpromillage van 0,5 is anderhalf
keer zo hoog als de kans op een ongeval in nuchtere toestand. Bij een promillage
van 1,3 wordt die kans zes keer zo hoog. Bij een promillage van 1,8 is de
kans op een ongeval achttien keer zo hoog. Per jaar vallen er ongeveer tweehonderdvijftig
tot driehonderdvijftig doden; de cijfers zijn op dit punt niet duidelijk dus
misschien kan de minister van Verkeer en Waterstaat het aantal preciezer aangeven.
Het gaat om ongeveer één dode per dag. Per jaar vallen er ook
drieduizend tot vierduizend ziekenhuisgewonden, ongeveer tien per dag.De minister van Verkeer en Waterstaat verdient werkelijk een compliment
omdat het aantal verkeersdoden in de afgelopen jaren enorm is teruggebracht.
Aan het einde van de regeerperiode van Paars II kregen wij een mooie brief,
soortgelijk aan iets wat nu ook binnen het departement schijnt te circuleren,
van Kok over al het moois dat het kabinet tot stand heeft gebracht. Ik waarschuw
er alvast voor dat dat in de verkiezingen bijzonder vervelend kan uitpakken.
In die brief stond in elk geval ook dat het aantal doden onder de duizend
was gebracht; dat aantal zou naar verwachting vrij stabiel zijn. Het is onder
minister Peijs echter teruggebracht tot ergens in de zevenhonderd. Dat is
een prestatie van formaat. De maatschappelijke kosten van alle doden en gewonden
bedragen ongeveer 1,5 mld.Een proces-verbaal van de politie leidt vaak tot een geldboete, een ontzegging,
een gevangenisstraf of een combinatie daarvan. Dat behoort tot het Justitietraject.
Er is echter ook sprake van een CBR-traject, waarin zeer actief wordt opgetreden.
De link tussen deze trajecten wordt gevormd door de politie. De politie doet
een melding bij het CBR en dat bureau gaat dan aan de slag. De politie moet
een melding doen, maar dat gebeurt lang niet in alle gevallen. Dat is ook
wel logisch want de zaak ligt vrij ingewikkeld. Als iemand een bekeuring krijgt
voor rijden onder invloed, dan moet daarvan melding worden gemaakt als er
een promillage van meer dan 1,3 wordt gemeten. Ook als iemand binnen vijf
jaar vier keer is aangehouden of weigerde mee te werken, moet
een melding worden gemaakt. De procedure is dus vrij ingewikkeld. Ik pleit
ervoor om in het vervolg altijd een melding te maken want dan behoort die
ingewikkelde procedure tot het verleden. Over het algemeen gaat het overigens
redelijk goed en gaat het ook steeds beter.Per jaar worden ongeveer vijftienduizend meldingen gedaan over alcoholgerelateerde
overtredingen. Daarvan worden ongeveer vijfduizend mensen naar de psychiater
gestuurd, voor ongeveer € 1000 per persoon, om te bepalen of iemand
drankafhankelijk is. Als dat het geval is – en dat blijkt bij recidivisten
bijna altijd het geval te zijn – dan wordt het rijbewijs ingenomen,
ongeacht de straf. Zelfs als de rechter geen straf oplegt of de zaak niet
vervolgd wordt, kan het rijbewijs worden ingetrokken. Dat is natuurlijk volslagen
terecht. De andere tienduizend worden naar een cursus gestuurd. Het aantal
van vijftienduizend loopt op; in 2001 was het aantal meldingen nog maar elfduizend.
Van die vijftienduizend meldingen blijkt bijna de helft recidivist te zijn.
Dat is ook logisch, want lang niet alle bekeuringen worden gemeld en een kwart
is al recidivist. De lichte recidivist wordt naar een cursus gestuurd en de
zwaardere recidivist wordt naar de psychiater gestuurd. Dat laatste gebeurt
ongeveer drieduizend keer per jaar. Dit staat allemaal los van de uitkomsten
van een strafzaak. Het gaat dus voorwaar om een massief maatschappelijk probleem.
Wij bespreken het vandaag in een bijna lege zaal, maar de kwestie is buitengewoon
ernstig.Ik keer even terug naar de heer Dubbink en de twee gescheiden werelden
van Justitie en het CBR. Waarom zou je met zo'n lage pakkans nog € 1000
besteden aan een psychiater? Waarom zou je allerlei ingewikkelde juridische
procedures volgen bij recidivisten? Waarom alleen maar een cursus bij recidive?
Al filosoferend kwamen wij tot de conclusie dat het rijbewijs van recidivisten
eigenlijk gewoon altijd van rechtswege ongeldig zou moeten worden verklaard
na een tweede onherroepelijk afgedane strafzaak. Die mensen moeten gewoon
van de weg af, ongeacht de hoogte van de straf. Mazzel in een strafzaak –
de rechter kan soms terecht rekening houden met persoonlijke omstandigheden
en een lagere straf opleggen – mag er niet toe leiden dat het onveilig
blijft op de weg. Als zij het rijbewijs op termijn terug willen, moeten zij
zelf de kosten van de psychiater maar betalen. Dat scheelt de staat miljoenen
per jaar. Bovendien werken er tientallen ambtenaren aan, waarop ook miljoenen
kan worden bespaard als dit wetsvoorstel nog wat beter wordt. Er moet een
strengere, helderdere, effectievere werkwijze worden gehanteerd dan nu. Ik
heb er geen bezwaar tegen dat de regering voorstelt om een rijbewijs ook ongeldig
te verklaren als een ontzegging van meer dan twee jaar wordt opgelegd aan
een first offender. In de praktijk komt dit echter weinig voor.Toen ik in januari 2005 mijn voorstel deed – tweede keer gepakt
dan je rijbewijs kwijt – reageerde eigenlijk iedereen positief. Dat
gold ook voor minister Peijs, waarvoor ik haar hier publiekelijk bedank. Ook
de CDA-fractie in de persoon van mevrouw De Pater reageerde positief. Dat
gold eveneens voor de verkeersveiligheidsorganisaties. 3VO zei: het klinkt
ons als muziek in de oren. Uit de onvermijdelijke peiling van Maurice de Hond
bleek het volgende. Het voorstel om iemand na twee keer gepakt te zijn wegens
onder invloed rijden, opnieuw te laten afrijden, wordt door 83% van
de Nederlanders gesteund. Om dat al na één keer te doen, vindt
een meerderheid niet nodig. Een kleine meerderheid wil ook dat dit gebeurt
als iemand drie keer wordt gepakt wegens te hard rijden. De hoofdredactie
van Trouw zei: dit voorstel verdient 1000x steun. Zelden heb ik mij meer gecoiffeerd
gevoeld dan in die week.Samen met mevrouw De Pater heb ik op dit punt een amendement gemaakt bij
de behandeling van het wetsvoorstel voor herijking van de strafmaxima. De
regering zei toen: wij willen het overnemen, maar eigenlijk ook verbreden
naar wat zwaardere overtredingen zoals snelheidsovertredingen. Het gevaar
is natuurlijk altijd dat het betere de vijand van het goede wordt en dat er
vertraging optreedt. Wat daarbij meespeelde, was dat het CDA graag een puntenrijbewijs
wilde. Alles afwegende, kwam ik tot de conclusie dat ik daarmee akkoord moest
gaan omdat er dan een breder wetsvoorstel zou komen. Bovendien werd op die
manier een netter traject gevolgd, via de Raad van State en andere adviescolleges,
wat de kwaliteit ten goede komt.Wij staan nog steeds achter dat idee. De uitwerking daarvan door de regering
ligt vanavond voor ter behandeling. Maar, waarom is zo'n heldere, effectieve
en begrijpelijke consensus juridisch zo ingewikkeld en halfslachtig en strafrechtelijk
ongebruikelijk uitgewerkt in het wetsvoorstel? De Raad van State heeft serieuze
bezwaren. Dat moet zeker bij deze minister van Justitie de nodige gedachten
oproepen. Hij zal vanavond waarschijnlijk niet helemaal afstand nemen van
het advies van de Raad van State; dat zou opportunistisch zijn. De minister-president
heeft al eens in een boek opgeroepen: handel meer naar de gedachten van de
Raad van State. Dat is een buitengewoon verstandige uitspraak.De Raad van State zegt terecht dat dit wetsvoorstel geen puntenstelsel
behelst. Niemand krijgt punten. Recidive wordt gewoon harder aangepakt, punt
uit. Het CDA wil graag een puntenstelsel, dus ik begrijp best dat de regering
het daarom een puntenstelsel noemt. Daar zal ik hier dan ook geen punt van
maken. De NVvR, de Raad van State, de Raad voor de rechtspraak en de pg's –
wie eigenlijk niet? – hebben allemaal ernstige bezwaren tegen de huidige
vormgeving van het wetsvoorstel.Mevrouw De Pater-van der Meer (CDA):De heer Wolfsen heeft inmiddels twee punten. Bij de eerste ernstige overtreding
neem ik hem er één af. Bij de tweede ernstige overtreding in
dit debat neem ik hem het tweede punt af en is hij zijn punten kwijt. Dat
is het systeem van het puntenrijbewijs.De heer Wolfsen (PvdA):Dat is flauwekul. Je hebt geen punten. Als je voor de tweede keer wordt
gepakt, ben je je rijbewijs kwijt, punt uit. In die zin is het een puntenrijbewijs.Mevrouw De Pater-van der Meer (CDA):Je hebt twee punten.De heer Wolfsen (PvdA):Dat staat toch nergens. Wie heeft er nu twee punten? Duitsland en Frankrijk
hebben een echt puntenrijbewijs.Mevrouw De Pater-van der Meer (CDA):De heer Wolfsen heeft toch wel de memorie van toelichting gelezen?De heer Wolfsen (PvdA):Ik vind het prima, maar zo is het natuurlijk niet. De Raad van State –
die wij serieus moeten nemen – zegt dat wij het woord "puntenrijbewijs"
moeten mijden, omdat daarvan geen sprake is. De Raad van State is apolitiek
en ik ben geneigd om de raad serieus te nemen. Daarom heb ik dat punt toch
maar even gemaakt.De voorzitter:Mevrouw De Pater mag nog één keer haar punt maken.Mevrouw De Pater-van der Meer (CDA):Het aardige is dat het puntenrijbewijs zo helder voor de ogen van al die
rijbewijshouders staat. Hoe zou u het dan willen noemen?De heer Wolfsen (PvdA):Recidive aanpakken. Tweede overtreding: rijbewijs kwijt. Punt uit. Ik
hoor echter dat de minister van Verkeer en Waterstaat dat te lang vindt. Twee
keer gepakt, rijbewijs kwijt dan.Terecht wordt er een link aangebracht tussen de strafzaak en de vorderingsprocedure
van het CBR. Dit gebeurt echter via een ingewikkelde constructie van een algemene
maatregel van bestuur met minimum- en maximumstraffen voor recidivisten en
alleen met betrekking tot de ontzegging. Van het minimum mag door de rechter
worden afgeweken als de straf van bijzondere hardheid zou zijn. Hij mag dan
naar beneden afwijken. Een hardheidsclausule in het strafrecht kennen wij
in Nederland niet. De Raad van State maakt ook daar – terecht –
bezwaar tegen. Van het maximum, dat lager – en dat is sowieso al gek –
is dan het wettelijke maximum, mag de rechter naar boven afwijken, maar alleen
als de lagere straf niet passend zou zijn. Hij kan dan terug naar het door
ons, als wetgever, vastgestelde maximum. Dat is buitengewoon merkwaardig.
De rechter moet motiveren waarom hij van het door ons vastgestelde maximum
wil afwijken. Het is in Nederland buitengewoon ongebruikelijk dat een minister
dat via een AMvB kan beperken. Ik ben daar ook eigenlijk zeer tegen.Moeten de huidige straffen dan veranderen? Daarom kom je tenslotte met
een AMvB. Nee, zeggen de ministers. De straffen hoeven niet te veranderen,
want dit systeem bevestigt de bestaande praktijk. Zie het als een steuntje
in de rug van de praktijk, zeggen zij. Wij moeten toch juist zorgen voor minder
regels in plaats van meer regels? Ik kijk tevergeefs naar de VVD-fractie,
want die is er vanavond niet. De VVD-fractie pleit altijd voor minder regels.
Volgens mij is het echter ook kabinetsbeleid om te zorgen voor minder regels.
Dat moet zeker gelden voor regels die niet meer zijn dan een steuntje in de
rug van mensen die er niet om vragen, die het niet nodig hebben en die er
niet op zitten te wachten. Het is bovendien een steuntje die de huidige praktijk
helemaal niet verandert.Straf moet gewoon maatwerk blijven volgens de huidige praktijk. Ook de
ministers willen dat, begrijp ik. Weg dus met zo'n AMvB-constructie. Wij moeten
wel scherp de link leggen tussen de recidiveconstatering en het van rechtswege
vervallen verklaren van het rijbewijs, maar op een veel eenvoudiger, duidelijker
en effectievere manier. Het moet zoals waarover toentertijd consensus was,
namelijk het altijd van rechtswege ongeldig verklaren van het rijbewijs. Simpel.Dit voorstel is ook een beetje schijn. Stel dat de ontzegging voorwaardelijk
wordt opgelegd of dat een gevangenisstraf of een andere straf wordt opgelegd.
Mensen denken dan dat zij de dans mooi zijn ontsprongen. Zij worden echter
wel naar de psychiater gestuurd en raken vervolgens hun rijbewijs gewoon via
het CBR kwijt. Er zit dus een schijnzekerheid in voor mensen en dat vind ik
niet goed.Als ik het goed heb begrepen, treft het voorstel ook niet zo heel veel
mensen. Uit dezelfde brief blijkt dat in de periode 2000-2005 maar zo'n 1800
mensen voor meer dan een jaar zijn veroordeeld met betrekking tot recidive.
De constructie die nu wordt voorgesteld, treft maar heel weinig mensen. Graag
daarop een toelichting.Samenvattend. AMvB: nee. Straffen moet maatwerk blijven. Van alcoholrecidivisten
vervalt altijd van rechtswege het rijbewijs als het aan ons ligt. Over het
promillage valt met ons best te onderhandelen, bijvoorbeeld als er een Kamermeerderheid
is om er 1 of 0,8 van te maken. Het moet een heldere norm zijn. Voorts moet
de maatregel worden verbreed met grove snelheidsovertredingen, bijvoorbeeld
40 à 50 kilometer per uur te hard buiten de bebouwde kom en 30 à
40 kilometer per uur binnen de bebouwde kom. Ook dat is een heldere norm.
De tweejaarsgrens is ook prima, zelfs al komt het heel weinig voor. Zo simpel
zou het voorstel wat ons betreft eigenlijk moeten luiden.Mevrouw De Pater-van der Meer (CDA):Ik werd even getriggerd door de aantallen die de heer Wolfsen noemde.
Hij had het over een periode in de afgelopen jaren. Daarin zijn 239.000 gevallen
van rijden onder invloed strafrechtelijk afgedaan. Een deel daarvan is afgedaan
door middel van transactie. Ruim 3000 personen hebben in ieder geval een rijontzegging
gekregen van meer dan een jaar. U noemde een heel ander aantal. Het betreft
dus behoorlijke aantallen, zowel de ontzeggingen van meer dan een jaar als
die van zes maanden tot een jaar.De heer Wolfsen (PvdA):Ik had het over alcoholdelicten. In de brief staat een aantal van 26.580.
Misschien moeten wij even aan de ministers vragen hoe het precies zit met
de cijfers.Mevrouw De Pater-van der Meer (CDA):Dan hebt u een andere brief dan ik.De heer Wolfsen (PvdA):Van die 26.580 personen die zijn aangehouden voor een alcoholdelict –
ik heb het over recidive – zijn er 10.000 veroordeeld tot een ontzegging
tot zes maanden, 14.493 tot een ontzegging van zes maanden tot een jaar en
1845 tot een ontzegging van meer dan een jaar. Die laatste groep valt onder
deze regeling. Die aantallen heb ik uit de brief gehaald met betrekking tot
alcoholdelicten.Alle strafzaken die op dit moment zijn afgedaan, zullen volgens het voorstel
buiten de werking van deze wet vallen. Dat vind ik gek en ik ben het er ook
zeer mee oneens. De ministers schrijven dat als deze afgedane delicten wel
worden meegenomen, zij rechtsgevolgen in het leven zouden roepen die niet
zijn voorzien. Dat vind ik gek. Het zijn oude delicten en die roepen geen
rechtsgevolgen in het leven. Dat lijkt mij ook onjuist en onredelijk. Als
dit voorstel wordt overgenomen, komt deze wet buitengewoon traag op gang.
Slechts het nieuwe feit zal, met dit verleden, het rechtsgevolg in het leven roepen. Daar lijkt mij juridisch weinig mis mee. Ik stel dus
ook voor om de wet in die zin aan te passen.Vanaf nu moet ook altijd melding worden gedaan aan het CBR als mensen
worden gesnapt met alcohol in het verkeer. De huidige regeling blijkt in de
praktijk voor de politie redelijk ingewikkeld te zijn. Daar moet een eenduidige
regeling van worden gemaakt: altijd melden. Dat scheelt waarschijnlijk ook
tientallen doden. Er wordt wel eens gezegd dat het veel doden zou schelen
als de vorderingsprocedure beter zou werken.Als mensen een langdurige ontzegging hebben, kunnen zij gewoon een auto
op hun naam stellen. Het gevaar dat zij daarin gaan rijden is groot. Is niet
mogelijk om mensen die zo langdurig niet mogen rijden de mogelijkheid te ontnemen
om een auto op hun naam te hebben? Daarmee wordt wellicht voorkomen dat zij
in de verleiding komen.Ik heb ook nog een vraag over geldboetes voor ernstig recidiverende zakelijke
leaserijders. Daar zijn in de praktijk nogal eens problemen mee. Nu gaan snelheidsovertredingen
onder deze wet vallen. Als zo'n zakelijke leaserijder wordt geflitst en de
wagenparkbeheerder meldt niet wie er in de auto heeft gereden, ontstaat er
een raar probleem. Er kan dan namelijk geen boete opgelegd worden van meer
dan € 4500, ongeacht de hoogte van de snelheid. Dat is gek. Het
gaat wel steeds beter met het bekendmaken van de namen. Een tijd geleden werd
41% van de namen niet bekend gemaakt en dat schijnt nu gezakt te zijn
naar 26%. Het is echter een buitengewoon serieus probleem. Ik vraag
de ministers of zij daar iets aan kunnen doen.Ik heb gehoord dat op straat bij de eerste selectie een limiet wordt gehanteerd
van 0,7 promille. Dan vallen er gelijk heel veel mensen buiten de boot. Zij
worden niet extra gecontroleerd. Klopt het dat bij de eerste selectie een
marge wordt gehanteerd van 0,7 promille? Ik zou die marge onredelijk hoog
vinden.Ik las in de stukken dat ongeveer negen van de tien mensen die rijden
met alcohol op niet thuis hebben gedronken. Zij hebben gedronken in een café
of bij een sportvereniging of waar dan ook. Zouden mensen die bijvoorbeeld
in een café mensen volschenken terwijl zij weten dat zij daarna met
de auto zullen vertrekken, kunnen worden aangepakt, strafrechtelijk of op
een andere manier? Kunnen cafébazen wat meer worden aangepakt als zij
dat weten? Nu wordt er helemaal niet op doorgerechercheerd. Ik zou willen
dat dit wel gebeurde en dat deze mensen worden gewezen op hun verantwoordelijkheid.Het geheim van het terugdringen van alcohol in het verkeer is pakkans,
pakkans, pakkans. Ik zou graag willen – ik overweeg hierover een motie
in te dienen – dat de miljoenen die vrij kunnen vallen als het wetsvoorstel
wat preciezer wordt gemaakt allemaal te besteden aan extra vliegende brigades
die extra controles kunnen uitvoeren en aan een massieve voorlichtingscampagne.
Die voorlichtingscampagne heeft alleen zin als de norm voor iedereen kraakhelder
is en niet zo ingewikkeld als in dit voorstel. Daar gaat dan een extra corrigerende
werking van uit. Ik vraag de ministers dus om het wetsvoorstel een beetje
aan te passen in de lijn die als het ware is overeengekomen bij de eerste
besprekingen van de gedachte om recidivisten veel kordater en harder aan te
pakken.Minister Hirsch Ballin:Mevrouw de voorzitter. Ik dank beide woordvoerders voor hun steun voor
de gedachte dat er een versterking nodig is van de manier waarop de rechtshandhaving
op dit terrein functioneert. Mevrouw De Pater heeft haar steun voor dit wetsvoorstel
duidelijk verwoord. De heer Wolfsen heeft er in zijn bijdrage voor gepleit
om nog naar andere, in bepaalde opzichten verder strekkende mogelijkheden
te zoeken. Dat wil ik ook als een steuntje in de rug zien.Van beide woordvoerders heb ik goed begrepen welke waarde zij hechten
aan het optreden, strafrechtelijk zowel als bestuurlijk, tegen verkeersdelicten.
Ik noem het rijden onder invloed van alcohol en/of drugs, snelheidsovertredingen
en roekeloos rijden. Ik denk ook dat dit eigenlijk de kern is van wat ons,
mijn collega mevrouw Peijs en ik, bezighoudt bij de verdediging van dit wetsvoorstel.Dit wetsvoorstel is inderdaad voortgekomen uit de gedachte dat wij moeten
onderkennen dat dit soort delicten erg is. Er is door mevrouw De Pater terecht
gewezen op het enorme leed dat het in mensenlevens kan aanrichten, wanneer
mensen het slachtoffer worden van op de een of andere manier gevaarlijk gebruik
van de weg. Er kan dan in een flits van een seconde iets gebeuren wat mensenlevens
ruïneert. Ik weet dat dit ook voor mijn collega geldt, voor mij en voor
degenen die vanavond het woord gevoerd hebben, alsook velen met wie wij allen
daarover gesproken hebben. Dat is waarom dit soort delicten inderdaad erg
is.Een van de dingen waartegen wij moeten strijden, is de gedachte dat wij
dit op de een of andere manier lichter moeten opvatten dan andere vormen van
criminaliteit. Er zitten vaak wel andere patronen onder. Wat wij hierbij ook
moeten onderkennen, is dat dit soort voor mensenlevens soms ruïnerende
verkeersdelicten (rijden onder invloed, te hard rijden, roekeloos rijden)
kan voortkomen uit gewoonten en/of mentaliteit. Dit is ook precies de reden
dat er, inderdaad, al sinds verscheidene decennia in deze hoek van het strafrecht
gezocht is naar mogelijkheden om te reageren, te pakken, om het zo te noemen,
op het punt waar gewoonten en een verkeerde mentaliteit bij het weggebruik
een rol spelen in het begaan van de bedoelde delicten.Tegen deze achtergrond is er in een aantal Europese landen, waartoe Nederland
tot nu toe niet behoort, gewerkt met puntenstelsels. Degenen die de geschiedenis
van de wetgeving op dit terrein in herinnering geroepen hebben, weten dat
de benadering op grond van een zogenoemde traditionele denkwijze, die ook
bij Justitie goed onder dak was, niet zoveel zag in puntenstelsels. Dit is
eigenlijk ook verwoord in de variant die de heer Wolfsen vanavond en in de
schriftelijke voorbereiding van dit wetsvoorstel heeft ingebracht.Dit heeft met een bepaalde, vooral op het communestrafrecht georiënteerde
denkwijze van juristen te maken en met het feit dat er in de Nederlandse context
bepaalde praktische problemen verbonden zijn aan puntenstelsels. Wij hebben
in de jaren 1988 en 1990 de zogeheten Wet Mulder ingevoerd voor de administratieve
afdoening van c.q. rechtshandhaving bij verkeersovertredingen. Dat stelsel
berust in hoge mate op de mogelijkheid dat er in plaats van na persoonlijke
schuldvaststelling op kenteken sancties worden opgelegd. In combinatie
met puntenstelsels levert dat een probleem op, al is het een zeer effectief
en praktisch systeem gebleken. Het heeft enorm bijgedragen aan de handhaving
van verkeersvoorschriften. Je weet alleen niet zeker dat aan het stuur van
de auto waarvan het kenteken voor de tweede maal wordt geregistreerd, dezelfde
persoon zit. Die complicatie treedt op in combinatie met puntenstelsels. Mevrouw
De Pater heeft er terecht aan herinnerd dat de ministers van Justitie en van
Verkeer en Waterstaat van het kabinet-Lubbers III een voorstel hebben gedaan
om desalniettemin een puntenstelsel in te voeren. Ik neem aan dat de heer
Wolfsen dat ook in zuiverder vorm als een puntenstelsel zal herkennen. Het
wetsvoorstel vulde de Wet Mulder aan. Die houdt een administratieve handhaving
op dit terrein in, gebaseerd op kentekenregistratie. Het kabinet-Kok I heeft
het wetsvoorstel na het advies van de Raad van State alleen niet verder in
procedure gebracht. De gedachten die de heer Wolfsen net ontvouwde, deden
mij in bepaalde opzichten wel denken aan dat wetsvoorstel. Ik kan dat begrijpen
en volg dus ook in hoge mate de gedachtegang van de heer Wolfsen. Inderdaad
geldt wat hij naar voren bracht, namelijk dat de ingeslagen weg op een andere
manier helpt om de doelstelling te realiseren om mensen te pakken die een
bepaald gedragspatroon aan de dag leggen, dat ernstige problemen in het verkeer
veroorzaakt. Wij kunnen erover twisten of dit al dan niet een puntenstelsel
is. Ik heb het advies van de Raad van State ook in het dossier van dit wetsvoorstel
aangetroffen en gezien dat erop staat dat het een puntenstelsel is. Mij lijkt
het goed om onder ogen te zien dat het via een standaardpatroon van verzwaarde
bestraffing in de sfeer van de rijbevoegdheid aansluit bij de manier waarop
mensen worden bestraft die bij herhaling, door gewoonte, verkeerde mentaliteit
of een verkeerd gedragspatroon deze delicten begaan. Dat is in ieder geval
het kenmerk van alle gedachten die in het verleden zijn ontstaan. Ook vanavond
blijkt dat men erover denkt, dit anders te behandelen dan onderwerpen van
het gewone, algemene, zogenoemde commune strafrecht. Grijp in in verkeerde
gedragspatronen en maak duidelijk dat iemand die al een keer in de fout is
gegaan en in herhaling valt, vanzelf weet wat hem of haar te wachten staat.
Er is in een hardheidsclausule voorzien, omdat wij in onze gedachtegang over
het strafrecht zo sterk hechten aan de mogelijkheid van individualisering,
maar die laat ik even buiten beschouwing. In ieder geval is aan deze specifieke
benadering van wangedrag in het verkeer de naam puntenstelsel verbonden. Ik
hoop dat dit een stap op weg naar de ontwikkeling van aanvullende gedachten
is en dat die wordt gewaardeerd en aanvaard. Het zou een doorbraak zijn, gezien
de weerstand hiertegen in het verleden.De heer Wolfsen had bezwaren tegen de AMvB die hier een zekere invulling
aan moet geven. Dat begrijp ik, maar ik wijs erop dat de AMvB aansluit op
de strafmaat in het concrete geval, terwijl de wet aansluit op de strafmaxima
in de wet. Verder biedt de AMvB een groeimogelijkheid, namelijk de mogelijkheid
dat er verdere stappen worden gezet in het onder de werking van deze wet brengen
van delicten. Die gaan in de richting die beide sprekers van vanavond hebben
bepleit. De heer Wolfsen zei dat er andere situaties dan deze bestonden. Mevrouw
De Pater zei dat rijden onder invloed niet alleen onder invloed van alcohol
betekende, maar ook van drugs. Ik bevestig dat wij, op het moment dat dit
hanteerbaar wordt, zullen bevorderen dat het onder de werkingssfeer van deze
wet valt. Dat vereist een aantal praktische voorzieningen. Ik meen dat dit
tijdens de schriftelijke voorbereiding voldoende naar voren is gekomen.Op het gebied van de specifiek juridische aspecten moet ik nog ingaan
op de opmerking van de heer Wolfsen over de afgedane zaken. Voor zover deze
getuigen van een vorm van ongeduld om de voorgestelde wettelijke regeling
ook van toepassing te laten zijn op mensen die al eerder in de fout zijn gegaan,
heb ik daarvoor begrip. Gelet op de algemene norm van een verbod op terugwerkende
kracht, moeten wij echter ook op dit gebied strikt zijn met het niet verbinden
van rechtsgevolgen aan feiten die zich eerder hebben voorgedaan. Ik begrijp
dat de redenering van de heer Wolfsen is dat het eerste feit zich mogelijk
weliswaar eerder kan hebben voorgedaan, maar dat je bij het tweede feit weet
dat dit het geval is. Dat neemt niet weg dat de combinatie van beide feiten
leidt tot het rechtsgevolg dat in de wet is voorzien. In de gebruikelijke
strikte opvatting ten aanzien van het verbod op terugwerkende kracht bestaat
het risico dat de rechter hiervan een punt zal maken, ook gelet op internationale
normen. Ik ben daarom van mening dat de voorzichtige benadering in de overgangsbepalingen
van dit wetsvoorstel op haar plaats is. Het is in ieder geval een argument
om dit wetsvoorstel niet langer in behandeling te laten zijn dan nodig is.
Hoe eerder het in werking is getreden, hoe minder gevallen onder de werking
van het oude recht vallen.Op de hardheidsclausule ben ik al ingegaan. In de goede taakverdeling
met mijn collega moet ik in ieder geval nog iets zeggen over de snelheidsovertredingen
van minder dan 30 km/u binnen de bebouwde kom. Mevrouw De Pater heeft daarvoor
nogmaals aandacht gevraagd. Het gevaar is evident, mede door de onvoorzienbaarheid
ten gevolge van de mentaliteit die eraan ten grondslag ligt. Ik meen dat wij
kunnen volstaan met de complementaire werking van dit stelsel en hetgeen is
voorzien in de Wet Mulder. Als een in kilometers uitgedrukt wellicht geringe,
maar desalniettemin gevaarlijke, snelheidsovertreding leidt tot een ongeval
met letsel, is sprake van een verkeersdelict waarbij in geval van recidive
het wetsvoorstel van toepassing is en zal leiden tot een rijontzegging. Als
de snelheidsovertreding alleen een gevaar op de weg veroorzaakt, is sprake
van een delict waarbij onverplicht een rijontzegging kan worden opgelegd.
Die mogelijkheid blijft bestaan.Ik wil nog eens uitdrukkelijk verklaren dat de regeling die voorligt en
in werking kan treden, het voordeel van de eenvoud heeft. Zowel de heer Wolfsen
als mevrouw De Pater hebben dat naar voren gebracht. Toch vinden wij het een
belangrijk wetsvoorstel, omdat voor het eerst in ons strafstelsel op dit terrein
door de wet bepaalde gevolgen worden verbonden aan het bij herhaling door
een verkeerd gedragspatroon veroorzaken van gevaar op de weg en het letsel
en leed waarover wij hebben gesproken.Ik wil ook ingaan op de verhouding tot de Wet OM-afdoening die wij gisteren
hebben besproken in een algemeen overleg met de vaste commissie voor Justitie.
De Kamer en ik delen het ongeduld om deze wet in werking te doen treden. Wij
hebben besproken wat daarvoor nog nodig is. Het wetsvoorstel is zo opgezet
dat op het moment dat deze wet in werking treedt, de systematiek
van het thans voorliggende wetsvoorstel zijn goede werking zal kunnen doen.Ik meen hiermee de vragen te hebben beantwoord waarvan het in de rede
ligt dat ik deze voor mijn rekening neem. Mijn collega zal de overige vragen
beantwoorden.Minister Peijs:Voorzitter. Ik dank de Kamerleden die hier vanavond het woord hebben gevoerd.
Uit hun bijdragen komt een echte belangstelling voor verkeersveiligheid naar
voren.Ik ben erg blij met de reactie van de fractie-Jong waarover mevrouw De
Pater-van der Meer het had. Als jonge mensen op deze manier hun belangstelling
en inzet voor verkeersveiligheid aan de dag leggen en dat ook nog met daden
staven, boeken wij vooruitgang. Uit de voorbeelden die worden aangegeven blijkt
dat de leden van de fractie bijna dezelfde delicten te pakken hadden als wij.
Daaruit blijkt inzicht en verantwoordelijkheidsgevoel.Ik wil nog eens herhalen dat een eenmaal behaald rijexamen niet betekent
dat je het rijbewijs altijd kunt houden. Een rijbewijs betekent dat je met
succes een examen hebt afgelegd waardoor je je op de weg mag begeven. Ik zie
het bewijs meer als een vergunning dan als een bewijs voor lange jaren. Zolang
je je houdt aan de regels kan je de vergunning houden. Als je je niet aan
de regels houdt, wordt de vergunning ingetrokken.Er bestaan op dit moment twee redenen om de vorderingsprocedure in werking
te stellen. Allereerst zijn er medische redenen. In de Regeling eisen geschiktheid
2000 staat alle medische eisen opgesomd waaraan iemand moet voldoen om een
rijbewijs te krijgen en te behouden. Daarnaast kan het begaan van ernstige
verkeersdelicten leiden tot de conclusie dat een rijbewijshouder niet langer
beschikt over de vereiste rijvaardigheid of geschiktheid. Dit alles wordt
in het kader van de vorderingsprocedure bezien. Wordt iemand niet langer rijvaardig
of geschikt bevonden, dan wordt zijn rijbewijs ongeldig verklaard.Hierbij komt het voorstel dat nu ter tafel ligt en waarop de minister
van Justitie zojuist uitgebreid is ingegaan. Ook op deze wijze kan iemand
zijn vergunning kwijtraken om een motorrijtuig te besturen. Als het rijbewijs
van iemand van rechtswege op grond van het puntenstelsel ongeldig is geworden,
betekent dat niet dat deze persoon nooit meer een rijbewijs kan krijgen. Hij
moet dan echter wel opnieuw zijn rijvaardigheid en geschiktheid aantonen.
Hoe dit kan worden aangetoond, zal worden uitgewerkt in de wijziging van het
Reglement rijbewijzen dat in het kader van de voorhangprocedure aan de Kamer
zal worden voorgelegd. Daarin zal worden geregeld dat iemand met een ongeldig
geworden rijbewijs dat geldig was voor meerdere categorieën, niet voor
iedere categorie apart opnieuw zijn rijvaardigheid of geschiktheid zal hoeven
te bewijzen. Als hij daarvoor kiest, zal hij kunnen volstaan met alleen het
aantonen van de rijvaardigheid en de geschiktheid voor de zwaarste categorie.
In het Reglement rijbewijzen zal de volgorde van zwaarte worden geregeld.
Slaagt iemand erin zijn rijvaardigheid en geschiktheid voor de zwaarste categorie
opnieuw aan te tonen, dan krijgt hij zijn rijbewijs voor alle categorieën
waarvoor het rijbewijs van rechtswege geldig was vóór de ongeldigheid
van rechtswege. Hij kan er uiteraard ook voor kiezen om de aanvraag te beperken.
Zou hij dan in een later stadium alsnog in aanmerking willen komen voor een
rijbewijs voor de overige categorieën, dan zal hij daarvoor de gebruikelijke
volgorde moeten doorlopen.Ik noem het voorbeeld van iemand die een rijbewijs had voor de categorie
B, D en E bij D. Dit bewijs wordt van rechtswege ongeldig. Betrokkene kan,
om weer een motorrijtuig te kunnen gaan besturen, ervoor kiezen om examen
te doen voor de zwaarste categorie waarvoor zijn oorspronkelijke rijbewijs
geldig was, in dit geval de categorie E bij D. Dat betekent concreet dat hij
het theorie-examen D moet doen en het praktijkexamen E bij D. Verder moet
hij zijn geschiktheid aantonen voor E bij D. Als dat allemaal lukt, worden
voor alle categorieën waarvoor het oude rijbewijs geldig was, namelijk
de categorieën B, D en E bij D, verklaringen van rijvaardigheid en van
geschiktheid geregistreerd in het rijbewijsregister en kan de betrokkene voor
deze categorieën weer een rijbewijs krijgen. Wij bekijken thans of meer
maatwerk mogelijk is bij het bekijken van de aanvraag van een nieuw rijbewijs
na ongeldigheid van rechtswege. Gedacht moet worden aan de mogelijkheid dat
niet in alle gevallen de rijvaardigheid opnieuw behoeft te worden aangetoond.
Een rijbewijs zou opnieuw verkregen kunnen worden op voorwaarde dat bijvoorbeeld
een alcoholslot programma wordt gevolgd. Voorstellen daarover zullen pas op
termijn hun beslag kunnen krijgen, omdat de beleidsvorming nog niet is afgerond.De fractie van de PvdA had een enkele vraag op het terrein van de vorderingsprocedure,
over de Educatieve Maatregel Alcohol, de EMA. De EMA blijft mogelijk naast
het puntenstelsel. Het is een maatregel in het kader van de vorderingsprocedure,
die mogelijk blijft naast het strafrecht. Het puntenstelsel heeft tot doel
de aanpak van de recidive in het verkeer te verbeteren en de vorderingsprocedure
heeft tot doel te bezien of een rijbewijshouder wel beschikt over de vereiste
rijvaardigheid of geschiktheid. Het CBR kan het vermoeden krijgen dat er een
delict is gepleegd waaraan ten grondslag ligt dat er geen geschiktheid voor
het rijbewijs is. Het gaat daar dan achteraan, waarbij de EMA een mogelijkheid
is.De heer Wolfsen zei dat alcoholzaken altijd moeten worden gemeld aan het
CBR. De invalshoek van de vorderingsprocedure is het bezien of de betrokken
rijbewijshouder nog beschikt over de vereiste rijvaardigheid of geschiktheid.
Het is meer een technische procedure. Als ondergrens voor de vorderingsprocedure
geldt op dit ogenblik in alcoholzaken 1,3 promille voor ervaren rijders en
0,8 promille voor beginnende bestuurders. Wij gaan na of het mogelijk is de
ondergrens te verlagen.Mevrouw De Pater-van der Meer (CDA):Voorzitter. Ik heb er in eerste termijn bij willen stilstaan dat wij nu
eindelijk, na zoveel jaar, in Nederland toe zijn aan een stelsel waarin het
rijbewijs strafrechtelijk ontnomen kan worden. Als dat voor een bepaalde termijn
gebeurt, krijgt men tussen de oren dat men gewoon een tijd niet rijdt, punt!
Dat is een sanctie. Het debat dat de heer Wolfsen aanging hebben wij in de
afgelopen jaren een- en andermaal gevoerd. Soms deden wij dat, als deelnemers
aan een debat. Soms deed hij dat met andere deelnemers aan het
debat. Ik was er dan bij in mijn functie van voorzitter van de vaste commissie
voor Justitie.Juridisch-inhoudelijk waren dat buitengewoon interessante debatten. Wij
hebben voors en tegens uitgewisseld. In de afgelopen dagen heb ik dat nog
tot mij genomen, want je moet precies weten hoe het zat. Ik zeg er onmiddellijk
bij dat de directe aanleiding was het besef dat alcohol in het verkeer zulke
enorme gevolgen kan hebben voor iemand anders.Waarom heb ik mij vanavond willen beperken tot de delicten die onder deze
noemer worden geschaard? Het CDA was voorstander van een puntenstelsel waarbij
meerdere delicten waarbij er dezelfde ingrijpende gevolgen voor de levens
van personen konden zijn onder dit stelsel werden gebracht. Wij richtten ons
op het wangedrag met ernstige gevolgen van verkeerdeelnemers. Dat was er ook
de reden voor dat ik vanavond in zijn algemeenheid heb gesproken. Nogmaals,
het waren interessante discussies, maar het moet in het maatschappelijk debat
om het volgende gaan: bij dit soort wangedrag met dit soort ernstige gevolgen
is het na twee keer binnen vijf jaar voorbij. Punt uit.Wij hebben daarnet gesproken over de aantallen. Gisteren is er een brief
van het ministerie van Justitie gekomen, waarin voor de drie delicten aangegeven
wordt hoe de afgelopen jaren de sancties geweest zijn. Verkeersongevallen
met ernstige gevolgen blijken aanmerkelijk minder voor te komen dan alcoholgerelateerde
verkeersdelicten. Het waren er in die periode bijna 240.000 en dat vind ik
nogal wat. De ernst van het delict is helder, maar daarnaast zijn er de andere
twee delicten die genoemd worden. Met name noem ik de verkeersdelicten met
ernstig letsel of schade voor anderen tot gevolg. Nu dit stelsel er na zoveel
jaren ligt, moeten wij het de kroon op het werk van zoveel jaren debat laten
zijn. Laat dat in de maatschappij heel duidelijk zijn: ernstig wangedrag wordt
bestraft!De heer Wolfsen (PvdA):Voorzitter. Ik wil die kroon van mevrouw De Pater niet verstoren. Met
de knipoog die ik bij de minister van Justitie meende te zien, zeg ik dat
het eigenlijk geen puntenstelsel is. Het staat in de titel, dus laten wij
het zo maar noemen.Het idee van de wet steunen wij zeer: recidivisten moeten hard aangepakt
worden. Ik vind het jammer en eigenlijk betreurenswaardig dat de ministers
niet constructiever hebben gereageerd op het voorstel om de wet te vereenvoudigen.
Ik had dat niet verwacht. Immers, iedereen wil eenvoudige wetgeving. Ik zie
mij genoodzaakt om een amendement te maken. Waarom steunen de ministers de
vereenvoudiging van de wet niet? Het systeem met de AMvB is te ingewikkeld.
Het kan veel eenvoudiger: tweede keer gepakt, altijd je rijbewijs van rechtswege
kwijt. Tot mijn verbazing lijken de ministers vast te houden aan het voorstel,
terwijl de Raad van State, de Raad voor de rechtspraak, de Nederlandse Vereniging
voor Rechtspraak – wie eigenlijk niet? – het een raar en onhandig
voorstel vinden. Wij moeten het er gewoon uithalen. Het verandert de praktijk
niet. In hun schriftelijke beantwoording hebben de ministers gezegd dat er
in de praktijk niets zal veranderen, want dat beogen zij ook niet. Er is dus
sprake van een overbodige regel; dat is zelfs in strijd met het regeerakkoord.
Op dit vlak steun ik het regeerakkoord. Willen de ministers hier wat scherper
op ingaan?Er valt heel veel geld vrij. Er hoeven veel minder psychiaters ingeschakeld
te worden, hetgeen € 1000 per geval scheelt. Die miljoenen euro's
moeten worden besteed aan het effectiever bewerkstelligen van verkeersveiligheid
en bestrijden van verkeersonveiligheid.Het toevoegen van een snelheid vind ik prima, maar ik hoor graag hoeveel
mensen er concreet worden getroffen door alcoholgerelateerde delicten. Van
hoeveel mensen zou in 2005 het rijbewijs van rechtswege zijn vervallen als
deze wet al had gegolden?De vraag over de geldboete bij leasebedrijven is nog niet beantwoord.
Dat geldt ook voor de 0,7 promille bij de eerste selectie.Op mijn vraag over het altijd melden heeft de minister van Verkeer en
Waterstaat weliswaar gezegd dat er sprake is van een heldere norm, maar mijns
inziens ligt het toch wat ingewikkelder. Zo moeten politiemensen bijvoorbeeld
ook melden dat iemand in vijf jaar een aantal keer met een heel laag promillage
is gepakt. Ook dan kan de vorderingsprocedure in werking treden. Het oordeel
als zodanig ligt nu bij de politie. Mijn voorstel is om altijd de melding
de deur uit te laten gaan. Dat is voor de politie ook kraakhelder: alcohol
en snelheid moeten altijd gemeld worden. Laat het CBR dan beoordelen wat er
al dan niet binnen de norm valt.Verder zou ik graag nog antwoord krijgen op mijn eerdere vraag of men
al dan niet een auto op naam kan hebben als men langdurige ontzeggingen heeft.De minister van Justitie is in zijn eerste termijn nog ingegaan op de
afgedane strafzaken. Hij heeft daarbij gezegd te willen kiezen voor de voorzichtige
variant. Ik begrijp eerlijk gezegd niet waarom niet een constructie mogelijk
zou zijn waarbij de wet in werking treedt en er als uitgangspunt geldt dat
als iemand met een bepaald verleden vanaf nu een delict pleegt, hij van rechtswege
zijn rijbewijs kwijt is. Dat verleden is gewoon neutraal. Ik kan niet goed
inzien waarmee dat in strijd zou kunnen zijn. Ook op dat vlak overweeg ik
een amendement. Ik hoor dan ook graag een scherpere reactie van de minister
op deze gedachte.Mevrouw De Pater-van der Meer (CDA):Ik wil nog even terugkomen op de cijfers. De brief waarover ik zo-even
sprak, is de brief van gisteren waarin het volgende staat: naar aanleiding
van de vraag van uw fractie om niet alleen de gegevens van 1997-2000 te geven,
maar ook de gegevens tot 2005... Ik begrijp dat u zich in uw vraagstelling
nu beperkt tot uitsluitend 2005. Dan hebben wij het inderdaad over verschillende
aantallen.De heer Wolfsen (PvdA):De ministers mogen ook de gehele periode noemen. Maar je rijbewijs vervalt
pas van rechtswege als je als recidivist een ontzegging opgelegd krijgt van
meer dan een jaar. In die brief wordt wat dat betreft een aantal van rond
de 2000 genoemd. Dat gaat dus over die gehele periode. Het is dus eigenlijk
een redelijk miniem aantal, namelijk zo'n 300 per jaar. Mijn vraag aan de
ministers is of dit aantal klopt.Minister Hirsch Ballin:Mevrouw de voorzitter. De heer Wolfsen heeft een pleidooi
gehouden om nu verder te gaan dan in het wetsvoorstel is neergelegd.De heer Wolfsen (PvdA):Ja en nee. De bedoeling is om het eenvoudiger te maken en daardoor gaat
het inderdaad verder. Het moet dus niet zo nodeloos ingewikkeld gemaakt worden,
wat bijna niemand begrijpt.Minister Hirsch Ballin:Om het eenvoudiger te maken is het dus ja en nee. Dan moet ik toch ook
even het ja en nee van de heer Wolfsen proberen te analyseren. Aan de ene
kant maakt hij het inderdaad eenvoudiger door op het punt van het automatisme
verder te gaan dan het wetsvoorstel. Aan de andere kant maakt hij het wetsvoorstel
weer beperkter wanneer hij de AMvB eruit wil halen waarin feiten worden omschreven.
Of zou hij dat in de wet willen vastleggen?De heer Wolfsen (PvdA):Die AMvB behoeft wat mij betreft geen toegevoegde waarde te hebben aangezien
die in het geheel niet de strafmaat bepaalt, zoals u ook in de nota naar aanleiding
van het verslag schrijft. In de wet zou dan moeten worden opgenomen dat iemand
die recidiveert en bij de tweede keer wordt gepakt...Minister Hirsch Ballin:Bij welke delicten?De heer Wolfsen (PvdA):Bij 0,8 promille.Minister Hirsch Ballin:Dus alleen voor de alcohol?De heer Wolfsen (PvdA):Alcohol, ja. Maar idem dito ook voor snelheid. Wat mij betreft bijvoorbeeld
een overschrijding met 50 km per uur op de autosnelweg en met 40 km per uur
binnen de bebouwde kom. Maar goed, daar kun je nog over twisten, maar van
belang is dat er sprake is van een heldere norm, die je vastlegt in de wet:
als je daarvoor veroordeeld wordt, ongeacht de hoogte van de straf, ga je
van de weg af. Dat begrijpt iedereen. De straf blijft dan maatwerk en het
CBR treedt heel kordaat op door die personen van de weg af te sturen.Minister Hirsch Ballin:De suggestie van de heer Wolfsen schoeit het wetsvoorstel op een andere
leest. Misschien is dat zijn bedoeling. Ik hoor nu dat hij nee zegt. Desalniettemin
is het gevolg van zijn benadering dat er zonder hardheidsclausule een soort
uit de wet voortvloeiende straf is. Hij zegt dat het geen straf is, maar het
is wel verbonden aan een strafrechtelijke veroordeling. Hoe hij het ook wendt
of keert, dit heeft wel degelijk met strafrecht te maken. Zonder dat de rechter
de straf oplegt of een OM-afdoening tot een straf leidt, treedt het rechtsgevolg
niet in.De heer Wolfsen (PvdA):Ik ben het met de minister eens dat het rechtsgevolg niet intreedt als
er geen sprake is van een veroordeling. Het CBR zet echter de vorderingsprocedure
in werking, al wordt betrokkene alleen schuldig bevonden en is er geen sprake
van een straftoepassing. Dan raakt betrokkene het rijbewijs via die lijn kwijt.
Mijn suggestie is om het eenvoudig, overzichtelijk en begrijpelijk te maken
door ervoor te zorgen dat die veroordeling leidt tot het afnemen van het rijbewijs.
Dan hoeft het CBR niet meer in de benen te komen. Dat bespaart veel tijd en
geld en dan is een en ander voor iedereen kraakhelder.Minister Hirsch Ballin:Ik zou willen dat hetgeen de heer Wolfsen bepleit voor mij nu zo kraakhelder
was als hij stelt. Uiteraard neem ik datgene wat hij naar voren brengt serieus.
Enkele elementen uit zijn betoog neem ik als uitgangspunt om een reactie te
geven, al is het lastig om te reageren op een potentieel amendement dat op
deze manier wordt omschreven. Ik kan er niet omheen om te constateren dat
het voorstel van de heer Wolfsen inhoudt dat er geen rechtsgevolg intreedt
door de een of andere feitelijkheid maar door de uitspraak van de rechter.
Heb ik dat goed begrepen?De heer Wolfsen (PvdA):Dat heeft de minister goed begrepen, maar dat zit juist in het wetsvoorstel.Minister Hirsch Ballin:Dat zit in het wetsvoorstel, maar wel met een hardheidsclausule. De heer
Wolfsen pleit ervoor om die hardheidsclausule te schrappen.De heer Wolfsen (PvdA):Er zit inderdaad een hardheidsclausule in het wetsvoorstel, maar de minister
vergist zich. Als de rechter die zou toepassen en in het bijzondere geval
geen ontzegging oplegde, dan ging het CBR gewoon aan de slag – dat is
overigens maar goed ook – en dan verloor betrokkene alsnog zijn rijbewijs.
Dat effect zou er dan toch zijn. Waarom moeten wij het zo ingewikkeld maken
met een AMvB en minima en maxima? De Raad van State is daarvan terecht tegenstander.Minister Hirsch Ballin:Het voorstel van de heer Wolfsen brengt een aantal complicaties met zich:
er is sprake van een automatisme door de koppeling van het bestuurlijke systeem
met het strafrechtelijke. Dat komt toch neer op een wettelijk strafminimum
dat wat de feitelijke gevolgen betreft overeenkomt met een bijkomende straf.
De heer Wolfsen verwijst gelijktijdig naar de kritische adviezen van de Nederlandse
Vereniging voor Rechtspraak. Zowel op dit punt als op het andere van zijn
potentiële, virtuele amendering van het wetsvoorstel, zullen er eerder
meer dan minder bezwaren komen. In de Tweede Kamer is meer dan eens gesproken
over de bezwaren die door de rechterlijke professie naar voren worden gebracht
tegen alles wat lijkt op minimumstraffen. Ik meen dat ook de heer Wolfsen
die bezwaren in debatten met de Kamer steeds naar voren heeft gebracht. Toch
komt zijn voorstel feitelijk neer op een minimum bijkomende straf. Dat geldt
ook voor het punt dat de heer Wolfsen in zijn virtuele amendering van het
wetsvoorstel naar voren brengt over het laten vallen van de overgangsbepaling.
Ik heb in het dossier opgezocht wat de NVvR daarover zegt. In de conceptmemorie
van toelichting is vermeld dat de wet alleen van toepassing is op feiten die
na het tijdstip van inwerkingtreding van deze wet worden begaan. Het is duidelijk
ten aanzien van het nieuwe feit. Onduidelijk is echter of feiten begaan binnen
vijf jaar, doch vóór de inwerkingtreding van de wet, mogen meetellen
als voorafgaand feit. De teneur van de reactie van de Nederlandse Vereniging
voor Rechtspraak is dat wij niets moeten doen met oude feiten.Mijn probleem met het voorstel van de heer Wolfsen is dat het direct de
vraag oproept of nieuw advies moet worden ingewonnen. In eerste termijn heb
ik al gezegd dat het hier gaat om een principiële en belangrijke
stap. Ik onderschrijf ook het belang dat door mevrouw De Pater is verwoord
over deze stap. Ik heb niet betoogd dat dit de laatste stap is in de ontwikkeling.
Ik noteer in zekere zin ook met dankbaarheid de souplesse in het denken over
een aantal historisch beladen dogma's in het betoog van de heer Wolfsen. Als
wij deze veranderingen aanbrengen, wordt de spoedige inwerkingtreding bemoeilijkt
van wat nu voorligt. Ik zou dat betreuren.De voorzitter:Mijnheer Wolfsen, ik geef nog een keer de gelegenheid voor een reactie.
Daarna adviseer ik u om te overwegen het amendement al dan niet in te dienen.
Als het amendement wordt ingediend, komt er een moment voor reactie door de
minister. Nu bent u echter in gesprek met de minister over een amendement
dat er niet ligt. Wij hebben ruim de tijd. Toch wil ik u niet de gehele avond
aan elkaar overlaten.De heer Wolfsen (PvdA):Dank voor de souplesse.De minister lijkt te ontkennen dat in het voorliggende wetsvoorstel het
van rechtswege vervallen verklaren als bijkomende straf is opgenomen. Dat
zit er wel in. Ik ben daar ook voor.Minister Hirsch Ballin:Dat ontken ik inderdaad. De heer Wolfsen gaat er abusievelijk van uit
dat het CBR altijd overgaat tot het ongeldig verklaren van een rijbewijs als
een bestuurder in het kader van de vorderingsprocedure wordt gemeld. Hij kan
het wenselijk vinden, maar dit is geen bestaand automatisme. Daarom is de
stap die de heer Wolfsen wil zetten zeker principieel. De stap is overigens
boeiend in het licht van wat eerder naar voren is gebracht aan bezwaren tegen
minimumstraffen. Ik noteer dan ook de versoepeling in het denken van de heer
Wolfsen op dit punt. Het is een misverstand te denken dat het een automatisme
is. Het CBR gaat alleen over tot ongeldigverklaring als uit onderzoek blijkt
dat de betrokkene niet meer beschikt over de vereiste geschiktheid of rijvaardigheid.
Dat is een ander beoordelingskader. Dat moeten wij als realiteit onder ogen
zien.Mevrouw De Pater-van der Meer (CDA):Wij spreken over de drie genoemde delicten, waarvan er een het verkeersongeval
is met ernstige gevolgen. Kan daarbij een grens gesteld worden of zijn de
ernstige gevolgen maatgevend of het delict onder het puntensysteem valt?Minister Hirsch Ballin:Ik heb mijn uiterste best gedaan om het virtuele amendement van de heer
Wolfsen op een faire wijze te bespreken. Ik heb mij open getoond voor verdere
ontwikkelingen in het denken. Ik doe een beroep op de Kamer om nu mogelijk
te maken wat mogelijk is. Er komen verdere stappen na deze inderdaad principiële
stap om verkeerde gedragspatronen strikter aan te pakken. Daarover komen wij
op een later moment te spreken. Daarbij zal er zeker nog bereidheid zijn om
in te gaan op de flexibiliteit in de AMvB. Laten wij doen wat mogelijk is.
Het is belangrijk en de moeite waard. Laten wij de principiële discussies
over minimum bijkomende straffen en andere mechanismen niet in de weg laten
staan aan de realisering van hetgeen onder handbereik ligt.Ik kom op de veronderstelling van de heer Wolfsen dat er een soort impliciete
grens van 0,7_ wordt gehanteerd op straat. Het is niet de bedoeling om op
die manier een voorselectie te doen. De constatering op straat is geen bewijs.
Ter voorkoming van vals positieven wordt bij de voorselectie een marge van
0,2_ aangehouden. Als iemand meer dan 0,7_ blaast, dan wordt hij meegenomen
voor een ademanalyse. Daaruit wordt bewijsmateriaal vergaard, waarbij de grens
van 0,5_ geldt.In de periode 2000-2005 zijn 1.845 recidivegevallen van rechtswege ongeldig
volgens de benadering waarvoor is gekozen. Het gaat om de cijfers die in de
brief vermeld zijn.Omdat het stelsel gebaseerd is op staandehouding en het in persoon constateren
van het begaan van het feit, ontspringt de leaserijder niet de dans. Het verschil
met de Wet Mulder heb ik in mijn reactie in eerste termijn al naar voren gebracht.
Dat is een van de voordelen van de gecombineerde benadering waarvoor in dit
wetsvoorstel is gekozen.Minister Peijs:Voorzitter. Ik dank de Kamerleden nogmaals voor hun reactie. Ik ben het
helemaal eens met mevrouw De Pater dat met dit wetsvoorstel een belangrijke
stap wordt gezet. Ik doe een beroep op de heer Wolfsen om in te stemmen met
dit wetsvoorstel en eventueel later verbeteringen daarin aan te brengen. Dan
kunnen wij in elk geval beginnen met de invoering van de wet en mensen vertellen
dat zij voorzichtig moeten zijn omdat op zeer korte termijn slechts twee kansen
worden geboden en meer niet. Daarna zijn zij hun rijbewijs kwijt. Dit is een
heel belangrijke verandering van de wet die wij nu hebben. Ik houd overigens
wel staande dat mensen moeten weten dat het systeem wordt ingevoerd zodat
zij na een eerste overtreding weten dat zij zich er in het vervolg van moeten
onthouden.De heer Wolfsen heeft nog gevraagd of de tenaamstelling van een auto kan
worden geblokkeerd als iemand een rijontzegging heeft gekregen. Ik meen dat
dat een optische zaak zou zijn. Leaseauto's staan nooit op naam van degene
die de overtreding heeft begaan en daarbij zijn er ook nog gezinnen. Het zou
een volkomen optische oplossing zijn als de auto niet meer op naam van de
overtreder zou mogen staan maar op naam van de partner of de oudste zoon of
dochter moet worden gezet. In de praktijk zou dat niets uitmaken. Ik denk
ook niet dat de heer Wolfsen geïnteresseerd is in schijnoplossingen.
Het is ook niet juist om de zaak zodanig te regelen dat iemand van wie het
rijbewijs is ingetrokken, ook niet meer door zijn vrouw mag worden vervoerd.
Mensen moeten toch van a naar b, en misschien wel van a naar beter. Het blokkeren
van de tenaamstelling zou dus een schijnoplossing zijn. Dat helpt niets. Zij
moeten gewoon geen drank meer drinken.De algemene beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik stel voor om aanstaande dinsdag over dit wetsvoorstel te stemmen.Daartoe wordt besloten.Sluiting 20.25 uur 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20062007-707-716.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl