Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van enkele onderwijswetten en technische wijziging van enkele andere wetten in verband met het tot stand brengen van onder meer een Wet op het primair onderwijs en een Wet op de expertisecentra (25409)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1997-1998, pag. 1315-1321

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

14-04-1998

Eerste Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

nr. 26, pagina 1315-1321

31-03-1998

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 25409Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Behandeling van de wetsvoorstellen: - Technische verbeteringen in de Wet inkomensvoorziening kunstenaars, in de Algemene bijstandswet, in de Wet op de ondernemingsraden en in de Invoeringswet stelselherziening sociale zekerheid (25913); - Wijziging van onder meer de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek en de Wet op de studiefinanciering ter uitvoering van in het hoger onderwijs- en onderzoekplan 1996 aangekondigde maatregelen (25370)Pagina 1312-1312
Presentie en opening (dinsdag 31 maart 1998)Pagina 1311-1311
Installatie J.N. Scholten als lid van de Eerste KamerPagina 1311-1312
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet Incompatibiliteiten Staten-Generaal en Europees Parlement om te bepalen dat het lidmaatschap van een adviescollege als bedoeld in de Kaderwet adviescolleges niet verenigbaar is met het lidmaatschap van de Staten-Generaal en van het Europees Parlement (24777)Pagina 1312-1315
Lijst van besluiten (dinsdag 31 maart 1998)Pagina 1327-1327
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (dinsdag 31 maart 1998)Pagina 1327-1328
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet Incompatibiliteiten Staten-Generaal en Europees Parlement om te bepalen dat het lidmaatschap van een adviescollege als bedoeld in de Kaderwet adviescolleges niet verenigbaar is met het lidmaatschap van de Staten-Generaal en van het Europees Parlement (24777)Pagina 1321-1326
Behandeling van wetsvoorstel Goedkeuring van de op 4 november 1995 to stand gekomen Overeenkomst tot wijziging van de Vierde ACS-EG-Overeenkomst van Lomé en het op 20 december 1995 te Brussel tot stand gekomen Intern Akkoord betreffende de financiering en het beheer van de steun van de Gemeenschap in het kader van het Tweede Financieel Protocol bij de Vierde ACS-EG-Overeenkomst (25196)Pagina 1326-1327
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van enkele onderwijswetten en technische wijziging van enkele andere wetten in verband met het tot stand brengen van onder meer een Wet op het primair onderwijs en een Wet op de expertisecentra (25409)Pagina 1315-1321

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 44 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging
van enkele onderwijswetten en technische wijziging van enkele andere wetten
in verband met het tot stand brengen van onder meer een Wet op het primair
onderwijs en een Wet op de expertisecentra (25409).De beraadslaging wordt geopend.Mevrouw Grol-Overling (CDA):Voorzitter! Aan de wet die thans voorligt wordt in de stukken
hier en daar gerefereerd als aan de Wet op de expertisecentra. Nu is dat maar
een klein stukje van de waarheid, want het betreft hier een majeure wijziging
van de Wet op het basisonderwijs en een beleidsvoornemen tot oprichting van
expertisecentra. Op zichzelf is het vooraf melden van een beleidsvoornemen
voor deze bewindsvrouwe een novum, omdat wij laatstelijk nogal eens geconfronteerd
werden met wetsvoorstellen die in feite blijken te gaan over reeds ingevoerde
veranderingen in het onderwijsveld, voordat deze Kamer heeft gesproken.Veel belangrijker is de hier voorgestelde wijziging van de Wet op het
basisonderwijs. Het blad Uitleg van het ministerie van Onderwijs, Cultuur
en Wetenschappen juicht in het nummer van 25 maart: "Extra zorg voor het jonge
risicokind". Wat in feite plaatsvindt, is de afschaffing van het onderwijs
aan in ontwikkeling bedreigde kleuters en de afschaffing van het LOM- en MLK-onderwijs,
het onderwijs aan kinderen met leer- en opvoedingsmoeilijkheden en moeilijk
lerende kinderen. Deze afschaffing geeft de CDA-fractie allesbehalve reden
tot juichen.Wij zien hier grote gevaren dreigen. Toegegeven, er waren langzamerhand
wel veel scholen voor speciaal onderwijs ontstaan, te veel. Een herbezinning
op de wijze van hulpverlening aan kinderen die moeite hebben met leren is
natuurlijk zeer op haar plaats, maar dit voorstel is een paardenmiddel.Wij hebben er begrip voor dat de staatssecretaris af wil van een openeindregeling,
maar wij vinden eigenlijk dat er beleidsvelden zijn waarin quota per se niet
kunnen, in gezondheidszorg en onderwijs bijvoorbeeld. Wij vinden het treurig
dat er straks geld is voor maximaal 2% kinderen die nog op het nieuwe speciaal
onderwijs terecht kunnen.De samenwerkingsverbanden worden wel opgezadeld met zeer moeilijke afwegingen.
Het ministerie heeft de bevoegdheden en enig geld gedecentraliseerd. De problemen
worden daarmee gelegd bij de regio's. Wij zien met grote zorg dit radicale
voornemen tot afschaffing van 50% van het speciaal onderwijs tegemoet. Was
het niet veel beter geweest om de gewenste inperking van het speciaal onderwijs
met 10% per jaar te doen plaatsvinden, over een periode van vijf jaar bijvoorbeeld?Zou een dergelijke in de tijd meer gespreide afbouw van zo'n groot deel
van het speciaal onderwijs en de gelijktijdige opbouw van een nieuwe werkwijze
binnen het basisonderwijs niet alsnog gefaseerd kunnen gebeuren? Dat is een
heel dringende vraag aan de staatssecretaris.Welke garanties kunnen wij de ouders van de desbetreffende kinderen geven
dat hun kind volwaardige extra zorg krijgt binnen het "gewone" onderwijs?
Zijn de leerkrachten, de scholen, de samenwerkingsverbanden, er nu werkelijk
klaar voor om deze majeure wijziging verantwoord in te voeren, met ingang
van het aanstaande schooljaar, 1 augustus 1998? Wij vinden dit een riskante
operatie en houden ons hart vast. Wij hebben het immers over kinderen die
meer dan anderen extra aandacht en zorg nodig hebben.De heer Veling (GPV):Mijnheer de voorzitter! Mede namens de fracties van SGP en RPF merk ik
het volgende op. Het voorliggende wetsvoorstel is een belangrijk wetsvoorstel.
Het is een sluitstuk van een proces dat al jaren gaande is en dat bekend staat
onder de naam "Weer samen naar school". Daar hebben we in het verleden ook
wel eens over gesproken en het is een wetsvoorstel dat belangrijk genoeg is
om er ook vandaag plenair even bij stil te staan. Dit vooral ook, omdat wat
nu wordt ingezet, een vervolg krijgt in het voortgezet onderwijs. Het is dus,
zo denk ik, van belang om even te kijken naar de richting waarin gestreefd
wordt naar een integratie van speciaal en regulier onderwijs.De zorg voor leerlingen is een belangrijke zaak en dan speciaal voor leerlingen
voor wie die zorg zeer extra nodig is, in allerlei opzichten. Dat is in het
Nederlandse onderwijs in de loop van de jaren ook waargemaakt. Er is gestreefd
naar maatwerk, maar gezegd moet worden dat dit de betreffende categorie kinderen
wel eens nodeloos in een isolement heeft gebracht en het was een goede zaak
om te streven naar een reïntegratie, een "Weer samen naar school"-opzet.
Het doorbreken van die tweedeling, van dat isolement van leerlingen, is een
goede zaak. Dat is beter voor de leerling, in het algemeen gesproken, en het
is ook van belang voor de financiële beheersbaarheid van het onderwijs.
Dat is ook een heel legitiem motief en die twee kunnen, zo was de gedachte,
in dit wetsvoorstel goed samengaan.Onze fracties zijn niet ontevreden over de wijze waarop gestreefd is naar
een oplossing. Je kunt pogen de instroom in het speciaal onderwijs te beperken
door criteria en regelgeving, maar – we hebben dat eerder ook wel eens
zelf geopperd – het is helemaal niet slecht om het onderwijs in gezamenlijkheid
de verantwoordelijkheid te geven voor de afweging: gaan we een kind in het
reguliere onderwijs zorg bieden of is het toch noodzakelijk om daarvoor een
aparte setting te kiezen?Die gezamenlijkheid is als uitgangspunt voor het onderwijs bij het oplossen
van dit soort problematiek van belang, maar er zijn wel drie punten waar je
dan ogenblikkelijk goed aan denken moet. In de eerste plaats betreft dit het
volgende. Wanneer het zo wordt dat het onderwijs, speciaal en regulier, gebudgetteerd
kan worden en de openeinderegeling beëindigd wordt, schept dat ogenblikkelijk
grote verantwoordelijkheden voor de rijksoverheid om even achter de lumpsum,
achter de bekostiging, te kijken naar wat er feitelijk gebeurt. Want, zoals
mevrouw Grol ook zegt, we moeten vreselijk bedacht zijn op ongelukken met
heel kwetsbare kinderen. Je kunt er akelige verhalen over horen, zo hier en
daar. Laten we alsjeblieft niet vanwege beheersbaarheid te gemakkelijk denken
over de budgettaire verantwoordelijkheden die de rijksoverheid op dit punt
heeft. Misschien kan de staatssecretaris nog iets over de budgettaire voornemens
op dit gebied zeggen.In de tweede plaats moet je even bedenken dat er een categorie speciaal
onderwijs is die niet in dit arrangement past. Er is al van gezegd dat dit
een soort lek zou kunnen zijn, te weten het ZMOK/ZMLK. Sommige reacties op
het wetsvoorstel en op de ontwikkelingen duiden op verontrusting en op het
liefst maar die lekken willen dichten. Ik zou eigenlijk de zaak wat anders willen benaderen. Misschien is het niet verkeerd een categorie
onderwijs te hebben om leerlingen voor wie echt een bijzondere zorg nodig
is, via een apart arrangement onderwijs op maat te kunnen bieden. Ik ben dus
eigenlijk niet zo ongelukkig met deze categorie onderwijs die buiten het arrangement
valt. Dat maakt er ons misschien samen heel erg alert op of de bekostiging
voldoende is. Als dan de instroom daar wat groeit, is dat een signaal. Dat
moeten we dan niet ogenblikkelijk willen afdempen, maar dat moet ons te denken
geven over de toereikendheid van het budget.In de derde plaats is, als je scholen gezamenlijk in samenwerkingsverbanden
verantwoordelijkheden geeft, een heel belangrijk aandachtspunt de vrijheid
van die samenwerkende scholen. Want hoe je het wendt of keert, er zijn geen
samenwerkingsverbanden en er zijn geen centrale diensten die de beschikking
krijgen over de scholen, maar de scholen zijn vrije scholen in ons land. Dat
betekent ook voor de toekomst, wanneer wel vaker samenwerkingsverbanden verantwoordelijkheden
krijgen, een heel belangrijk aandachtsveld.Op twee punten ben ik daar niet helemaal gerust op. Dat betreft ten eerste
het toelatingsbeleid. Binnen een samenwerkingsverband zijn de mogelijkheden
om een expliciet toelatingsbeleid te voeren beperkt. Ik begrijp dat, maar
wanneer de staatssecretaris hecht aan samenwerkingsverbanden over de grenzen
van zuilen heen – nu, maar ook in de toekomst in het voortgezet onderwijs –
moet zij ervoor oppassen om het de scholen binnen die samenwerkingsverbanden
onmogelijk te maken een eigen toelatingsbeleid te voeren of daaraan sterke
bepalingen op te leggen. Dat lijkt mij riskant, juist met het oog op het belang
van brede samenwerkingsverbanden die zich ook lokaal kunnen ontwikkelen. Daarbinnen
moet naar onze overtuiging enige speelruimte zijn.Een ander punt in dit opzicht is de centrale dienst, die verplicht wordt.
Deze dienst heeft eigenlijk een heel beperkte betekenis. Eigenlijk lijkt die
centrale dienst een soort administratiekantoor te wezen, want zij sluist het
een en ander door. Maar waarvoor heb je dan zo'n centrale dienst? Waarom heeft
de Tweede Kamer zo gehecht aan het verplichten van die centrale dienst? Dat
maakt ons niet echt optimistisch. Daar kan toch de gedachte achterliggen –
niet expliciet – dat de lokale samenwerkingsverbanden gaandeweg een
grotere zeggenschap kunnen of moeten krijgen over het lokale onderwijs. Dat
zou een bedreiging kunnen zijn voor de vrijheid van scholen.De hoofdlijn van deze benadering zint ons dus wel, maar als zij effectief
moet zijn en moet passen in ons onderwijsbestel, steekt de concrete vormgeving
heel nauw. Het is goed daarover te denken, ook met het oog op volgende wetsprojecten.Staatssecretaris Netelenbos:Voorzitter! Ik dank mevrouw Grol-Overling van de CDA-fractie en de heer
Veling, die namens drie fracties heeft gesproken, voor hun opmerkingen. Ik
hoop, dat ik de zorgen van de CDA-fractie kan wegnemen. Die zorg is intrinsiek;
het gaat om kinderen die heel veel zorg behoeven en dat betekent, dat arrangementen
voor onderwijs op maat, ook binnen reguliere trajecten, natuurlijk wel zo
moeten worden ingericht dat het goed gaat met de kinderen die onderwijs krijgen
binnen het verband van het "Weer samen naar school"-beleid.De heer Veling heeft gelijk als hij zegt, dat het hier gaat om een sluitstuk
van een proces. Wij zijn begonnen met de startwet Weer samen naar school.
Het was de eerste discussie die ik in deze Kamer mocht voeren en die vond
plaats nog in de Ridderzaal. Ook toen was heel duidelijk, dat er vele zorgen
bestonden bij de fracties die toen het woord hebben gevoerd. Wij zijn op weg
gegaan en gezien de ontwikkelingen moeten wij toch constateren, dat al heel
veel veranderd is sinds 1992. De scholen zijn bezig met de indicatiestelling
en bekijken ook hoe onderwijs op maat kan worden gegeven. Dat ontwikkelingsproces
gaat de goede kant op, zo constateert ook het onderwijsveld zelf. De heer
Veling sprak over het nodeloos in isolement verkeren van kinderen. Dat was
inderdaad de situatie, want slechts 0,1% van de kinderen ging terug van het
speciaal naar het regulier onderwijs. Dat is inderdaad verwaarloosbaar, terwijl
toch ooit de draad van het regulier onderwijs moet worden opgepakt. In het
onderwijs zelf was dat echter niet goed georganiseerd.Toen wij op weg gingen, bleek dat in de wet zelf de financieringsstroom
niet goed was geregeld. Naarmate de scholen zich meer inspanden voor deze
kinderen, merkten ze dat zodra men binnen het speciaal onderwijs niet de stabilisatie
in het samenwerkingsverband haalde, er eigenlijk geen geld beschikbaar was
voor de reguliere scholen om onderwijs op maat te geven, om met remedial teachers
aan de gang te gaan en om leerlingcoördinatoren in de school aan te stellen.
Toen hebben de organisaties zelf gevraagd of de wet niet kon worden veranderd.
Daaruit is het tussenstandakkoord met de organisaties voortgevloeid, dat weer
het startpunt vormde voor de nieuwe wet. De wet is dus als het ware een juridische
vertaling van dit akkoord. Om die reden kunnen wij er mijns inziens vertrouwen
in hebben, dat alle organisaties, verantwoordelijk voor hetgeen in deze wet
wordt geslagen, zullen bevorderen dat het een succes wordt. Vier jaar geleden
bestond er een groot wantrouwen maar dat is ongelooflijk veranderd. Dat is
altijd een goed teken in zo'n complexe onderwijsvernieuwingsoperatie.Mevrouw Grol zei dat in de titulatuur van de wet staat dat de wet ook
op de expertisecentra betrekking heeft. Dat is echter een beleidsarme operatie.
Dat had ermee te maken dat de ISOVSO de wet op het speciaal onderwijs per
1 augustus 1998 expireert. Er was dus een nieuwe titel nodig voor het overblijvende
speciaal onderwijs. Dat speciaal onderwijs – in de wandelgangen noemen
wij dat het 2/3-onderwijs – is beleidsarm overgegaan in dat onderdeel
van de Wet op de expertisecentra. In de toekomst zullen wij nog praten over
het zogenaamde rugzakbeleid voor de gehandicapte leerlingen, maar daarvoor
is nog geen voorstel van wet voorhanden. Dat betekent dat er nog alle gelegenheid
is om daar met het onderwijsveld zelf en parlementair met elkaar over van
gedachten te wisselen. Omdat je niet iedere keer nieuwe terminologieën
moet invoeren, is ervoor gekozen om de Wet op de expertisecentra alvast zo
te benoemen. De hele sector is echter beleidsarm overgegaan.Als het gaat om de afschaffing van het onderwijs voor in hun ontwikkeling
bedreigde kleuters, het volgende. De titulatuur is inderdaad
verdwenen, maar het onderwijs voor die kinderen is wat mij betreft aan de
orde in alle scholen die speciaal onderwijs voor basisschoolleerlingen geven.
LOM en MLK gaven onderwijs aan 6- tot 12-jarige leerlingen. Nu kunnen alle
speciale scholen voor basisonderwijs, voormalig LOM en MLK, onderwijs aanbieden
voor 4- tot en met 12-jarigen en na ommekomst van een amendement is het zo
dat kinderen rechtstreeks vanuit een medisch kinderdagverblijf geplaatst kunnen
worden in dit onderwijs. Dat is weliswaar een verandering, maar op zichzelf
vind ik dit beter, omdat de kinderen dichter bij huis speciaal onderwijs kunnen
volgen. Het IOBK was erg verspreid in Nederland voor handen. Dat betekende
dat kinderen vaak erg ver moesten reizen of dat er geen speciaal onderwijs
voor kleuters beschikbaar was. "Afschaffen" is dus een verkeerde term, maar
het verandert wel. De expertise uit het IOBK-onderwijs is beschikbaar voor
de scholen die dit onderwijs nu gaan verzorgen. Wij hebben een heel systeem
in het leven geroepen van transfer van die deskundigheid en van scholingscursussen.
De leraren die nu les geven in dit deel van het onderwijs zullen soms in andere
scholen moeten gaan werken en ook daarbij wordt men geholpen om dat zo goed
mogelijk te kunnen afwikkelen. LOM en MLK wordt dus niet afgeschaft, maar
het onderscheid tussen LOM en MLK wel, want zij worden alle speciale scholen
voor basisonderwijs.Over de quota het volgende. Speciale scholen voor basisonderwijs worden
rechtstreeks bekostigd op 2%. In de praktijk is het echter mogelijk –
dat zal in het begin ook wel gebeuren – dat er veel meer leerlingen
dan die 2% naar die speciale scholen voor basisonderwijs gaan. Mevrouw Grol
zei dat zij graag zou willen dat er veel voorzichtiger een inperking plaatsvindt
van het speciaal onderwijs. Dat zijn keuzen die het samenwerkingsverband zelf
maakt. Dat zie je ook. Soms is een hoog verwijzingspercentage aan de orde.
Met name in Zuid-Limburg is dat nadrukkelijk aan de orde; de verwijzingspercentages
zijn daar zelfs zo hoog dat wij proberen te helpen met antwoord te geven op
de vraag wat hier nu precies speelt. Men wijt dat nog steeds aan de mijnsluitingen,
maar dat is niet helemaal hard te maken. Ik heb nu ook wetenschappers naar
Zuid-Nederland gestuurd om te bekijken wat zich nu precies in Zuid-Limburg
afspeelt. Als Zuid-Limburg echter van mening is dat men alsnog veel kinderen
moet verwijzen, kan dat. Budgettair kan dat ook, omdat er vanaf 1 augustus
95 mln. extra beschikbaar komt voor het systeem. Er komen dus extra zorgmiddelen
beschikbaar voor het traject "Weer samen naar school". Dit is tevens een antwoord
op een vraag van de heer Veling. Er is dus naast die ƒ 28 per leerling
die al in het systeem zat en naast de bekostiging van het speciaal onderwijs
zelf, 95 mln. extra beschikbaar. Dat maakt het ook gemakkelijker om te verevenen,
omdat het ene gebied veel meer verwijst dan het andere. Het gekke is overigens
dat men van grote steden vaak het idee heeft dat daar veel verwijzingen aan
de orde zijn, terwijl dat niet het geval is. In Amsterdam zit men keurig op
het gemiddelde bij de verwijzingspercentages. Dit heeft te maken met tradities,
maar ook met het aanbod van speciale scholen.Voorzitter! Er wordt niets afgeschaft. Als men veel wil verwijzen, sluit
de wet dat niet uit. Ik zou dat overigens betreuren. Het zorgplan dat de scholen
in het samenwerkingsverband opstellen, is in dit opzicht bepalend. Het is
mooi dat er nu een systeem mogelijk is dat selfsupporting is. De overheid
geeft een richting aan, maar de scholen kunnen een eigen besluit nemen.De heer Veling heeft naar de vrijheid van de samenwerkende scholen gevraagd.
De wet schrijft voor dat een samenwerkingsverband gezamenlijk een reglement
opstelt waarin alle afspraken worden vastgelegd. Dit houdt ook de mogelijkheid
van het maken van subafspraken in. In de praktijk kunnen bijvoorbeeld vijf
scholen zich meer tot elkaar bekennen dan tot de andere scholen uit het samenwerkingsverband.In de wet staat dat het samenwerkingsverband alle kinderen opneemt, tenzij
dezen worden verwezen naar zwaardere vormen van speciaal onderwijs. In principe
kunnen er dus geen leerlingen geweigerd worden. Dit raakt aan het thema "identiteit".
Na de discussie in de Tweede Kamer is bepaald dat ouders de identiteit van
de school dienen te respecteren. Als ouders dat niet willen, kan de school
de leerling weigeren. Bij het aangaan van het samenwerkingsverband wordt geprobeerd,
onderwijs op maat te realiseren. Als men ervoor kiest om met bepaalde scholen
niet samen te werken, ontstaat er een zuilair samenwerkingsverband.De heer Veling (GPV):Voorzitter! Het kiezen voor een samenwerkingsverband is iets anders dan
het zich bekennen tot een vergelijkbare identiteit. Het verplichten tot het
opnemen van leerlingen met een minimale eis aan ouders kan scholen kopschuw
maken voor samenwerking in een breder verband dan de eigen zuil. Dat zou ik
oprecht betreuren. Naar mijn mening kan deze eis contraproductief werken.Staatssecretaris Netelenbos:Een aantal interzuilaire samenwerkingsverbanden heeft inmiddels een zuilair
karakter gekregen. Dit komt echter minder vaak voor dan gevreesd werd door
de Tweede Kamer. Een samenwerkingsverband geldt in principe voor vier jaar.
Alleen wanneer het te klein wordt, moeten er nieuwe partners gezocht worden.
Slechts in een zeer beperkt aantal gevallen heeft men – die zijn op
de vingers van één hand te tellen – een interzuilair verband
opgesplitst in zuilaire onderdelen. Het komt vaker voor dat er alsnog wordt
gekozen voor een interzuilair verband. Dit heeft te maken met de beantwoording
van de vraag op welke wijze een zo goed mogelijk aanbod gerealiseerd kan worden.
Ik wijs erop dat de speciale scholen over het algemeen interzuilair van aard
zijn. Bij de start van de samenwerkingsverband bekennen de scholen zich tot
elkaar. Vervolgens gaat men vier jaar met elkaar in zee en daarna kan bezien
worden of eventueel tot wijziging moet worden overgegaan.De komende jaren zullen duidelijk maken hoe een en ander in de praktijk
werkt. Een ander systeem is niet gemakkelijk te realiseren. Hier is veel over
gesproken met de organisaties, maar uiteindelijk vond iedereen dit het beste
voorstel omdat we bekend zijn met het thema "het verwijzen van leerlingen
uit het samenwerkingsverband" met alle consequenties van dien. Het "zorg op
maat"-verhaal gaat hier niet op, omdat een ander verband zo'n leerling
moet ontvangen. Hier wordt vaak over gemopperd, omdat dit heel veel energie
en geld kost. Terwijl men niet verantwoordelijk is voor het vertrek van een
leerling uit een school, moet men dan wel de problemen die dit veroorzaakt,
mede oplossen.Wij monitoren hoe een en ander zich in de praktijk afwikkelt, ook op het
budgettaire vlak. Ik ben het met de heer Veling eens dat de rijksoverheid
niet afzijdig kan blijven. Wij zullen dan ook goed volgen hoe scholen met
elkaar leren samenwerken en hoe onderwijs op maat budgettair mogelijk gemaakt
kan worden.Ik hoop dat ik aan mevrouw Grol duidelijk heb kunnen maken dat we dus
niet afbouwen. We leggen een aantal opties neer bij een samenwerkingsverband,
waaruit een aantal keuzes gemaakt kunnen worden. Als een samenwerkingsverband
bijvoorbeeld tot 8% wil verwijzen, zal de overheid niet zeggen dat dat niet
goed is. Zij zal misschien via de inspectie aanbieden om te helpen op het
vlak van het verlenen van onderwijs op maat op een reguliere basisschool.Ik kom vervolgens te spreken over de garanties voor ouders en kinderen.
De wet regelt – overigens is dat in het voortgezet onderwijs sterker
geregeld dan in het basisonderwijs – dat er een sluitende aanpak moet
zijn voor alle leerlingen. Pas wanneer de leerling verwezen wordt naar zwaardere
vormen van speciaal onderwijs, wordt het samenwerkingsverband ontslagen van
de verantwoordelijkheid om onderwijs te bieden aan de leerling. De heer Veling
heeft gevraagd of het weglekken naar ZMOK/ZMLK-onderwijs erg is. Dat hangt
af van wat er met de leerling aan de hand is. Als de leerling verstandelijk
gehandicapt is, hoort hij in het ZMLK-onderwijs thuis. Maar als daar een leerling
komt te zitten die er niet thuis hoort, dus een "onderpresteerder", dan vind
ik dat wel erg. Wij kijken op dit moment naar het thema "groei binnen het
ZMLK-onderwijs". Dit zou te maken kunnen hebben met de veranderingen in de
geboortetechnologie; er zijn meer verstandelijk gehandicapte leerlingen als
gevolg van veranderingen in de medische sector.Bij het ZMOK-onderwijs is er volgens ons wel sprake van weglekeffecten
uit het "Weer samen naar school"-traject. Wij moeten daar ook goed naar kijken.
Dit hoeft niet erg te zijn. Als de leerling gedragsproblemen heeft van dien
aard dat hij daar ook thuishoort, dan is dat in orde. Als er echter sprake
is van een te zware zorgvorm voor de leerling, dan is dat jammer. Wij zullen
met de instellingen van het categorie 4-onderwijs nog eens bespreken wat hier
nu precies gaande is. Ik heb gisteren toevallig met die organisaties gesproken.
Men zei mij dat men niet wilde dat er weglek plaatsvond, omdat dat niet in
hun belang was en voor de zorgverlening veel te complex.Mevrouw Grol heeft verder gevraagd welke garanties wij ouders en kinderen
kunnen geven dat er volwaardig onderwijs wordt gegeven en dat er genoeg extra
zorg is in het gewone onderwijs. Hier wordt door ons op gelet, omdat wij goed
moeten weten of het onderwijs kwalitatief van aard is. Het is zeker niet de
bedoeling dat de kinderen "de geraniums water gaan geven". Het gaat om goed
kwalitatief onderwijs. Wij volgen dat en wij zullen in het onderwijsverslag
van de inspectie hierover rapporteren.Voorzitter! De heer Veling heeft het punt van de centrale dienst naar
voren gebracht. Het gaat hier, zoals bekend, om een amendement van de Tweede
Kamer. De heer Veling vroeg wat hierachter zat. Het gaat om een op zichzelf
beleidsarm voorstel. De centrale dienst is een organisatie die het budget
verdeelt op basis van het zorgplan dat gemaakt wordt door de samenwerkende
scholen. Er kan door de centrale dienst dus niets worden gedaan wat de samenwerkende
scholen niet goed vinden. Zo is het in de wet geregeld. Het is waar dat er
samenwerkingsverbanden zijn die hier ver in willen gaan. Zij willen ook personeel
benoemen bij een centrale dienst, omdat zij dat voor het personeel beter vinden.
Je hebt anders te maken met versplinterde banen, zoals 0,2 formatie hier en
0,1 formatie daar. Dat is voor personeel vaak een erg lastige en complexe
situatie. Die ontwikkeling was al in gang gezet voordat er sprake was van
een wettelijke verplichting. Ik sluit niet uit dat sommige opstellers van
het amendement verdergaande gedachten hadden toen zij het indienden. Die zijn
niet uitgesproken. Het is ook niet de bedoeling van de wet. Het samenwerkingsverband
beslist zelf hoe ver men daarin wil gaan. Straks kan er niet naar het samenwerkingsverband
worden verwezen met de mededeling dat daarmee territoriaal een aantal zaken
is geregeld, waarover niet ingewikkeld mag worden gedaan. Als men meer territoriaal
onderwerpen binnen het onderwijs benadert, zal dat altijd een eigenstandig
besluit zijn. In de wet is het niet anders dan een verdeelorganisatie op basis
van het zorgplan dat door de scholen wordt opgesteld.Voorzitter! Ik hoop dat ik de vragen voldoende heb beantwoord. Ik hoop
met name de CDA-fractie ervan overtuigd te hebben dat de zorg voor de leerling
zeer wordt onderschreven. Wij moeten bekijken hoe het beleid in het kader
van "Weer samen naar school" zich de komende jaren ontwikkelt. Ik hoop voldoende
aangegeven te hebben dat dit wetsvoorstel voor de scholen die onderwijs op
maat willen geven een betere conditie schept dan de startwet Weer samen naar
school, waarin de financiële structuur op een foute wijze in het systeem
was opgenomen. Een school die zich inspande voor de leerling ondervond veel
problemen en kon daardoor juist niet goed helpen.De voorzitter:Alvorens mevrouw Grol het woord te geven in tweede termijn, maak ik een
opmerking naar aanleiding van de vraag van de staatssecretaris of zij voldoende
had geantwoord. Het was vroeger – maar dat is al heel lang geleden –
goed gebruik dat het antwoord van de regering ongeveer de helft in beslag
nam van de tijd die de Kamer nodig had gehad in eerste termijn. Het is nu
zo dat de Kamer in eerste termijn 10 minuten en 29 seconden heeft gesproken
en de staatssecretaris 18 minuten en 44 seconden. In dat opzicht was het antwoord
dus zeker voldoende! Ik geef het woord aan mevrouw Grol.Mevrouw Grol-Overling (CDA):Mijnheer de voorzitter! De staatssecretaris heeft gezegd dat het heel
goed gaat met de nieuwe werkvorm. Dat verbaast mij enigszins, want ik vraag
mij af of deze dan al is ingevoerd. Ik dank haar overigens voor haar antwoord.
Het was goed dat dit enigszins uitgebreid was, want dat was toch wel nodig.De staatssecretaris heeft gezegd dat het heel goed gaat. Dat betreft echter
de periode waarin het speciaal onderwijs nog bestond. Zij zegt dat er niet
is afgebouwd, maar er wordt toch iets opgeheven, of zij dat nu afbouwen of
anders noemt. De scholen bestonden en er waren speciale docenten, die nu een
andere functie krijgen. Kortom, de gehele opzet wordt anders. Het maakt dan
ook verschil of wordt gezegd dat het goed gaat met behoud van de structuur
of, in de nieuwe situatie, dat de structuur wezenlijk verandert.De staatssecretaris is niet ingegaan op mijn vraag of gefaseerde invoering
alsnog mogelijk is. Ik ben daarin bijzonder geïnteresseerd. Waarom wordt
zo abrupt en zo ineens tot opheffing overgegaan? Het expireren van de ISOVSO
vind ik geen argument, want er is al eens vaker een wet met een jaar verlengd.
De staatssecretaris stelt dat er niet wordt afgebouwd, maar ik verneem graag
van haar de term voor hetgeen er dan wel gebeurt.Kinderen moesten vroeger ver reizen. Ik ben het volstrekt met de staatssecretaris
eens dat het veel fijner is om dicht bij huis naar school te gaan. Als zij
daar goed onderwijs krijgen, is dat alleen maar prachtig, maar wat te doen
als zij minder goed geholpen worden? Dan waren zij toch beter af geweest met
een klein reisje.De staatssecretaris wil het woord "quota" niet gebruiken. De scholen worden
rechtstreeks bekostigd, zo stelt zij. Het percentage kinderen dat extra aandacht
nodig heeft, is vastgesteld op 2. Zij spreekt over keuzes en zegt dat de samenwerkingsverbanden
meer mogen doen. De vraag is dan wel waar zij het geld daarvoor vandaan halen.
Als zij meer doen, terwijl 2% wordt bekostigd, moet het bedrag daarvoor worden
weggehaald bij ander werk, waar zij ook voor staan. Budgettair kan hieraan
niet meer worden uitgegeven, want dan doe je iets anders niet goed. Hoe komen
de scholen aan het geld?De staatssecretaris sprak over een reglement binnen een samenwerkingsverband.
Dat is prima, want er moeten duidelijke regels zijn, zeker als er krapte verdeeld
moet worden. Maar als ik hoor dat er eventueel ook subafspraken kunnen worden
gemaakt, denk ik aan alle vergadertijd die hoofden van scholen en leerkrachten
hierin moeten steken. Voor de leerkrachten is dat tijd waarin zij geen onderwijs
kunnen geven. Het zal allemaal wel heel nuttig zijn, maar wil de staatssecretaris,
als zij toch gaat monitoren, ook nagaan hoeveel tijd hierin gaat zitten? Dat
is toch ook een belangrijke vraag.Af en toe lijkt het verhaal een beetje op het verhangen van de bordjes.
Een leerkracht is volgens de staatssecretaris op een gegeven moment niet meer
in dienst van de school voor speciaal onderwijs, maar in dienst van de centrale
dienst. Werk dat je niet meer wilt hebben, bijvoorbeeld onderwijs in ziekenhuizen,
kan op deze wijze wel opgeheven worden, maar het gaat toch door via de centrale
dienst. Niet alles moet dus veranderen, maar de bordjes worden wel verhangen
en ook de verantwoordelijkheden komen elders te liggen.Mijnheer de voorzitter! Ik zou heel graag willen dat de staatssecretaris
in de volgende ronde zo kort mogelijk, maar helder de waarborgen benadrukt.
Als de staatssecretaris belooft dat zij die waarborgen inbouwt en dat zij
bereid is om extra hulp te geven, dan zal mijn fractie meewerken aan het voorstel.
De extra hulp zou dan niet moeten bestaan uit een inspecteur; het moet echte
hulp zijn in de zin van deskundige hulp en eventueel extra geld waar dat nodig
is. Er zijn immers gebieden waar meer kinderen zijn met problemen en dan is
het niet het samenwerkingsverband dat naarstig naar geld op zoek moet gaan.Ten slotte wil ik graag weten hoe de 95 mln. wordt verdeeld. Gaat dat
pondspondsgewijs naar alle samenwerkingsverbanden?Staatssecretaris Netelenbos:Voorzitter! Ik zal proberen om zo compact mogelijk te antwoorden.Mevrouw Grol zegt dat het goed gaat, maar vraagt zich af hoe dit precies
kan en of er is vooruitgelopen op het onderhavige wetsvoorstel. Het antwoord
is natuurlijk "neen", maar wij zijn wel al vanaf 1992 bezig met "Weer samen
naar school". Hierdoor raakt men in toenemende mate gewend aan de samenwerking
en aan het geven van onderwijs op maat. Bijna de helft van de leerkrachten
heeft cursussen gevolgd om te leren omgaan met orthodidactische en pedagogische
vraagstukken en dat is best veel. Het "pedagogisch repertoire" binnen de school
groeit dus ook en dat werkt op den duur echt.Mevrouw Grol vroeg of er deskundige hulp kon worden gegeven in de gebieden
waar men veel vragen heeft. Dat doen wij ook. Zo is er het procesmanagement
voor het primair onderwijs waarin "Weer samen naar school" is opgegaan. Verder
is er het orthoseminarie en zijn er pedologische instituten die mee bekijken
hoe moet worden omgegaan met lastige vraagstukken. Voorts heb ik in bijvoorbeeld
Zuid-Limburg mensen uitgenodigd om mee te bezien hoe daar problemen kunnen
worden opgelost. Ik heb toegezegd dat wij ook helpen als blijkt dat dit niet
te doen is met het budget dat daarvoor staat. Op de plaatsen waar dat nodig
is, wordt dus extra hulp gegeven. Zo loopt er op dit moment een project in
de Bijlmermeer dat mede door ons wordt gefinancierd, juist om complexe vragen
van een antwoord te kunnen voorzien.Ik hoop dat ik duidelijk kan maken dat het speciaal onderwijs niet wordt
opgeheven en dat er niet wordt bezuinigd. Het kost 95 mln. extra. Speciale
scholen worden rechtstreeks bekostigd op 2% en het overige geld gaat naar
de basisscholen binnen het samenwerkingsverband. Dat geld gaat eerst naar
de centrale dienst – ik kan het niet simpeler maken dan het is –
en het wordt verdeeld op basis van de zorgvraag die binnen scholen leeft.
Dit gebeurt door middel van het zorgplan dat de scholen jaarlijks zelf opstellen.
De school die meer zorgleerlingen heeft dan een andere, krijgt dan ook meer
geld. Als men zou besluiten dat er niets verandert en de 4% gehandhaafd blijft,
gaat de overige 2% naar de speciale school voor basisonderwijs.Het personeel binnen de speciale scholen weet dus wel dat het een werkgelegenheidsgarantie
heeft, maar de vraag waar je hulp verleent, kan in de praktijk verschillen.
Dat hangt af van hoe dat proces zich ontwikkelt. Dat spreek je af in het zorgplan.Wij volgen in de monitor ook de bovenschoolse drukte, zoals dat wordt
genoemd. Deze is vooral groot bij de start van nieuwe ontwikkelingen. Zodra
men een manier van werken heeft, is het weer de praktijk van
alledag en dan valt het reuze mee. Ik zal niet ontkennen dat het bij de start
wel ingewikkeld is.Bordjes verhangen doen wij ook af en toe om nieuwe namen te geven. Speciale
school voor basisonderwijs klinkt heel wat positiever dan "ik zit op een school
voor moeilijk lerende kinderen" of "ik zit op een school voor kinderen met
leer- en opvoedingsmoeilijkheden". Dat soort aanduidingen komt uit een bepaald
tijdperk, maar dat doen wij nu anders.Kortom, ik hoop dat ik voldoende waarborgen heb kunnen geven, ook aan
de CDA-fractie. Het gaat mij ook om zorg voor alle kinderen die deze nodig
hebben.De beraadslaging wordt gesloten.Het wetsvoorstel wordt zonder stemming aangenomen.De vergadering wordt enige ogenblikken geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-19971998-1315-1321.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl