Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Regels betreffende de regulering van prostitutie en betreffende het bestrijden van misstanden in de seksbranche (Wet regulering prostitutie en bestrijding misstanden seksbranche) ( 32211 )
Staten-Generaal — Handelingen Behandeling
Datum: 2014-06-23 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


4
 Bestrijding misstanden seksbranche
 
 
 Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van:
 
 
 -
 
 het wetsvoorstel Regels betreffende de regulering van
 prostitutie en betreffende het bestrijden van misstanden in de seksbranche
 (Wet regulering prostitutie en bestrijding misstanden seksbranche)
 (
 
 32211
 
 ).
 
 
 
 
 
 
 (Zie vergadering van 30 oktober 2012.)
 
 
 
 De
 
 voorzitter
 :
 
 
 Ik heet de Minister van Veiligheid en Justitie nogmaals van harte welkom in de
 Eerste Kamer.
 Ik breng de Kamer in herinnering dat de plenaire behandeling van dit wetsvoorstel
 op 30 oktober 2012 na de eerste termijn van de Kamer op verzoek van de minister
 van Veiligheid en Justitie is aangehouden. Op 8 maart 2013 is een brief ontvangen
 van de minister van Veiligheid en Justitie inzake de herbezinning. Op 26 maart
 2013 hebben de commissies BZK/AZ en V&J een brief aan de minister van
 Veiligheid en Justitie gestuurd met aanvullende vragen. De minister van V&J
 heeft hierop bij brief van 19 april 2013 gereageerd. Bij deze brief waren de
 antwoorden van de minister op de inbrengen van de woordvoerders in eerste termijn
 gevoegd. Deze antwoorden zullen bij de Handelingen van vandaag worden gevoegd. Op
 23 april 2013 hebben de commissies deze brief besproken en voorgesteld de plenaire
 behandeling vandaag te hervatten in tweede termijn en indien nodig nog voort te
 zetten met een derde termijn.
 
 
 
 
 (Het bijvoegsel is opgenomen aan het eind van deze editie.)1
 De beraadslaging wordt hervat.
 
 
 
 Mevrouw
 
 Van Bijsterveld
 (CDA):
 
 
 Voorzitter. Graag danken wij de minister voor de beide brieven met de uitkomsten
 van de herbezinning op de landelijke registratieplicht van prostituees en de
 daaraan gekoppelde "vergewisplicht". De laatste brief geeft een goed overzicht van
 de alternatieven die de minister in ogenschouw heeft genomen en zijn afweging om
 vast te houden aan het voorliggende wetsvoorstel. Ook danken wij de minister voor
 de schriftelijke beantwoording van de vragen die wij in eerste termijn
 stelden.
 De CDA-fractie staat volledig achter het doel van het wetsvoorstel: zicht krijgen
 op de prostitutiebranche en de bestrijding van de misstanden in die branche. Dit
 vereist een goed werkende, effectieve aanpak, die wordt gefaciliteerd door de
 wetgeving. De invoering van een landelijke vergunningplicht voor de exploitatie
 van seksbedrijven kan daarin een cruciale rol vervullen. Ik kom daar straks op
 terug. Ook de verhoging van de leeftijdgrens voor legale prostitutie naar 21 jaar
 is een vooruitgang. Over de effectiviteit van andere onderdelen van het
 wetsvoorstel bestaat echter twijfel. De minister heeft onze fractie nog niet
 kunnen overtuigen van de toegevoegde waarde van een verplicht landelijk
 registratiesysteem voor prostituees en de vergewisplicht voor de klant.
 Mijn bijdrage in deze tweede termijn bestaat uit twee delen. Ik ga eerst in op
 het wetsvoorstel zelf, vooral op de registratie, de vergewisplicht en de
 vergunningplicht. Sinds de indiening van het wetsvoorstel een paar jaar geleden
 heeft de bestrijding van misstanden in de seksbranche niet stilgestaan. Wij kunnen
 van de nieuwe ontwikkelingen op dat terrein in de praktijk leren wat een
 effectieve aanpak is. In het tweede deel van mijn bijdrage ga ik in op de
 betekenis van die ontwikkelingen voor het voorliggende wetsvoorstel.
 Eerst maak ik enkele opmerkingen over het wetsvoorstel. Tijdens de eerdere fase
 van de behandeling is al het nodige gezegd over het registratiesysteem. Het
 systeem is louter passief. Het vermoeden van uitbuiting, mensenhandel of andere
 misstanden vormt geen reden om registratie te weigeren. De registratieplicht
 creëert een onderscheid tussen de legaal werkende, geregistreerde prostituees, en
 de niet-legaal werkende prostituees, maar zegt niets over de omstandigheden
 waaronder zij werken. Mijn fractie heeft begrepen dat de betekenis van de
 registratie vooral schuilt in het mogelijk maken van een verplicht contactmoment
 tussen de overheid – lees: de hulpverleningsinstanties – en de prostituee. Dat
 doet de serieuze vraag rijzen of er niet eenvoudiger en doeltreffender manieren
 zijn om hetzelfde doel te bereiken. Wij denken in dit verband in het bijzonder aan
 de vergunningplicht voor exploitanten van seksbedrijven en de daaraan te verbinden
 voorwaarden, zoals die gehanteerd worden in het Amsterdamse model. Ik kom daar
 aanstonds op terug.
 Ook gezondheidsorganisaties als Rutgers Wpf en Soa Aids hebben bij brief van 14
 maart 2013 laten weten tegen een landelijke registratieplicht te zijn, omdat zij
 averechtse effecten verwachten, namelijk een groter illegaal circuit en grotere
 kwetsbaarheid. Ook twijfelen zij aan de sluitendheid van het systeem, omdat het
 naar hun verwachting massaal ontdoken zal worden. In de door hen opgeworpen
 alternatieven wordt eveneens sterk de nadruk gelegd op persoonlijk contact. Dat
 hoeft naar hun mening niet noodzakelijkerwijs via een landelijke registratie
 bereikt te worden.
 Graag wil ik de minister nog enkele concrete vragen stellen over de registratie.
 In de brief vermeldt de minister dat in het registratiesysteem geen adresgegevens
 worden opgenomen. Kan de minister dit nader toelichten? Die adresgegevens zullen
 toch wel ergens bekend zijn? Hebben hulpverlenende instanties en
 opsporingsinstanties wel toegang tot die adresgegevens?
 Waarom is de minister beducht voor het waterbedeffect dat zou ontstaan als er
 geen landelijke registratieplicht is? Immers, wanneer in bepaalde gemeenten niet
 actief wordt opgetreden tegen misstanden, omdat de mankracht of expertise
 ontbreekt, of omdat het probleem te weinig zichtbaar of bekend is, biedt ook
 landelijke registratie weinig voordelen. Ook als er geregistreerd wordt in een
 andere plaats dan de eigen werkplaats, zal het zicht op en het contact met de
 persoon in kwestie lastig worden.
 Verder stelt de minister in zijn brief dat registratie het zicht verbetert op de
 groep prostituees van 21 jaar en ouder, waardoor het toezicht, de handhaving en de
 hieraan gekoppelde hulpverlening zich juist beter kunnen richten op
 niet-geregistreerde prostituees, zoals die van onder de 21 en de niet-EU burgers.
 Kan de minister deze uitspraak nader toelichten? De registratie zelf is passief en
 heeft geen voorspellende waarde voor de afwezigheid van misstanden. Die kunnen
 zich toch ook bij geregistreerden voordoen?
 De zogenaamde vergewisplicht vormt het sluitstuk van het registratiesysteem. De
 minister zegt dat de handhaving daarvan nimmer eenvoudig kan zijn, omdat de
 contacten in de beslotenheid plaatsvinden. Onze fractie ziet niet in hoe een "hit"
 van een telefoonnummer met een registratienummer helderheid kan verschaffen over
 de registratie van een bepaald persoon, zonder dat het risico van een
 persoonsverwisseling zich voordoet. Bovendien geldt er voor de klant geen
 bewaarplicht of toonplicht van de sms die gestuurd wordt.
 Ik kom nu te spreken over de vergunningplicht. Naar onze verwachting is het niet
 de registratieplicht, maar juist de vergunningplicht waarvan wij veel te
 verwachten hebben. De in het wetsvoorstel gehanteerde definitie van seksbedrijven
 is immers ruim. Niet de inrichting staat centraal, maar de desbetreffende
 activiteiten staan centraal. De minister stelt ook dat wanneer prostitutie het
 aanzien heeft van louter thuiswerk, er toch vaak een bedrijf achter zit. Ook in
 zulke gevallen geldt dus een vergunningplicht. Die vergunningplicht vormt naar
 onze mening de sleutel tot het verkrijgen van zicht op de prostituees. Dit is
 belangrijk, omdat de anonimiteit en onzichtbaarheid van vele prostituees vooral
 een probleem is wanneer zij niet helemaal zelfstandig werken. Uitbuiting, slechte
 arbeidsomstandigheden en mensenhandel doen zich bij geheel zelfstandig werkenden
 waarschijnlijk weinig voor. De vergunningplicht achten wij derhalve cruciaal.
 In het tweede deel van mijn betoog ga ik in op de ontwikkelingen in de praktijk.
 In onze bijdrage in eerste termijn hebben wij aangedrongen op pilots op
 gemeentelijk niveau en de ondersteuning daarvan door de minister van Justitie. Op
 deze manier kan meer ervaring worden opgedaan met de effectieve bestrijding van
 misstanden in de seksbranche. Voor de inspanningen die enkele grote steden, in het
 bijzonder Utrecht en Amsterdam, hebben verricht op dit vlak en de gehanteerde
 innovatieve aanpak heeft mijn fractie buitengewoon veel waardering. Naar onze
 overtuiging verdienen zulke inspanningen volop steun. In de expertmeeting die de
 Kamer heeft georganiseerd, hebben wij kennis genomen van de op de persoon gerichte
 aanpak in Utrecht, ondersteund door een lokale registratie, ingebed in een bredere
 beleidsstrategie.
 Na de opschorting van de behandeling van dit wetsvoorstel is in Amsterdam eind
 2012 de nota Aanpak dwang en uitbuiting aangenomen. Het is hier niet de plaats om
 deze nota uitgebreid te beschrijven, maar graag licht ik er wel een paar elementen
 uit. De nota stelt de vergunningplicht centraal en zet erop in om datgene wat het
 wetsvoorstel via een Iandelijke registratieplicht wil regelen, juist in het kader
 van de vergunningplicht te bereiken. Daardoor is naar het oordeel van onze fractie
 de registratieplicht eigenlijk overbodig geworden. De nota, die de hele branche op
 het oog heeft, gaat uit van een integrale aanpak, gebaseerd op bestaande
 wettelijke mogelijkheden. Bij de integrale aanpak, waarvoor coördinatie en
 informatie-uitwisseling cruciaal zijn, werken vele instanties samen: de politie,
 het OM, de Belastingdienst, de IND, de Kamer van Koophandel, het ministerie van
 SZW en zorgverleners. Ook het hele bestuurlijke instrumentarium, van de
 ruimtelijke ordening tot de Bibob, wordt daarbij ingezet. In de aanpak worden drie
 niveaus onderscheiden, namelijk dat van grove misstanden als mensenhandel, dat van
 overtreding van vergunningvoorschriften en dat van arbeidsomstandigheden.
 Aangrijpingspunt in dit zogenaamde barrièremodel is de vergunningplicht. Een
 gespecificeerd bedrijfsplan en eisen aan bedrijfsadministratie nemen daarbij een
 belangrijke plaats in. Toezicht bestaat vooral op de naleving van de
 vergunningvoorwaarden. Op deze manier wordt het de kwaadwillende exploitant zo
 moeilijk mogelijk, zo niet onmogelijk gemaakt, moet de lakse exploitant ernst
 maken met het voldoen aan de eisen en wordt toegezien op acceptabele
 arbeidsomstandigheden van de prostituee. Ook het contact met de hulpverlening komt
 via de vergunningvoorwaarden aan bod. Bij twijfel over de vrijwillige aanwezigheid
 van de prostituee is voorzien in een stappenplan, waarvan een proces-verbaal door
 de politie het eindpunt is.
 Het model van Amsterdam kan een voorbeeld zijn voor andere gemeenten in
 Nederland. Naar de verwachting van mijn fractie kan het ook in middelgrote en
 kleinere gemeenten werken. Het maakt de landelijke registratieplicht eigenlijk
 overbodig. De vergunningplicht speelt een centrale rol: via voorwaarden en
 toezicht op de naleving ervan wordt de vergunninghouder bij de les gehouden. Graag
 vernemen wij de reactie van de minister op de Amsterdamse aanpak en de stelling
 die wij, daaraan gekoppeld, hebben geformuleerd.
 De opheffing van het bordeelverbod in 2000 beoogde, zoals de minister het in zijn
 brief van 8 maart jongstleden omschreef, "bij te dragen aan een schone, legale
 prostitutiesector waarin geen uitbuiting plaats vindt". De achterliggende
 doelstelling daarvan was "de bestrijding van onvrijwillige prostitutie en de
 bescherming van minderjarigen tegen seksueel misbruik". Die doelstellingen zijn,
 jammer genoeg, niet bereikt. Evaluaties laten daarover geen misverstand bestaan.
 Ook de minister bevestigt dit: de prostitutiebranche is een criminogene branche.
 Voor het huidige wetsvoorstel zijn wij ervan overtuigd dat een vergunningplicht,
 mits die daadwerkelijk met toezicht en handhaving gepaard gaat, een verbetering
 kan betekenen. Dit sluit ook aan bij een manier van wetgeven waarin initiatieven
 vanuit de praktijk worden ondersteund.
 Op die manier hebben wij serieus willen kijken naar de voorstellen over de
 registratieplicht en de vergewisplicht. Wij zijn echter nog niet overtuigd van de
 betekenis van de registratieplicht en de vergewisplicht. Daarbij staan
 effectiviteit, uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid centraal en niet zozeer de
 privacyoverwegingen. Graag horen wij de reactie van de minister op onze vragen en
 observaties.
 
 
 
 
 
 De
 
 voorzitter
 :
 
 
 Dank u wel, mevrouw Van Bijsterveld. Er ging net een telefoon. Ik verzoek zowel
 de leden als de niet-leden van de Kamer om hun mobiele telefoons uit te zetten,
 dan wel op de trilstand te zetten.
 Het woord is aan de heer Reynaers.
 
 
 
 
 
 De heer
 
 Reynaers
 (PVV):
 
 
 Voorzitter. Voordat ik verderga met de behandeling van dit wetsvoorstel in tweede
 termijn, maak ik graag van deze gelegenheid gebruik om de minister te bedanken
 voor de herbezinning op het wetsvoorstel, de uitgebreide schriftelijke
 beantwoording van de in eerste termijn gestelde vragen en, niet te vergeten, het
 eerste concept van de AMvB, waarin diverse bepalingen uit de wet een nadere
 invulling zullen krijgen. Met belangstelling heeft mijn fractie kennis genomen van
 deze informatie, die inmiddels veel vraagtekens heeft weggenomen. Dat stelt mij
 ook in staat, mij in mijn tweede termijn te beperken tot enkele wezenlijke punten
 die nog bespreking behoeven.
 In eerste termijn is mijn fractie al vrij duidelijk geweest over hoe zij over het
 onderhavige wetsvoorstel denkt. Er zitten zaken in waar de PVV-fractie veel waarde
 aan hecht. De minimumleeftijd van 21 jaar is daarvan wellicht het meest sprekende
 voorbeeld. Mijn fractie ziet echter ook de meerwaarde van de vergunningplicht en
 de registratieplicht. Zij ziet de registratieplicht als een contactmoment en
 aanknopingspunt voor voorlichting, hulpverlening, toezicht en handhaving. Mijn
 fractie is minder enthousiast over de vergewisplicht, met name over de
 twijfelachtige handhaafbaarheid daarvan. Dat blijft wat mijn fractie betreft een
 zwak punt in het wetsvoorstel. Ik kom daar aan het slot van mijn betoog nog over
 te spreken.
 Met interesse nam de fractie van de Partij voor de Vrijheid kennis van de
 heroverweging in de brief van 8 maart 2013 van de minister en de aanvulling daarop
 in de brief van 19 april 2013. Het is die laatste brief die daarbij in het
 bijzonder interessant was. Daarin gaat de minister immers in op enkele opties die
 in de heroverweging de revue passeerden. Die brief lijkt mij dan ook een aardige
 kapstok om het eerste deel van mijn betoog aan op te hangen.
 Mijn fractie is verheugd dat de heroverweging niet direct heeft geleid tot
 aanpassingen aan het wetsvoorstel en fundamenteel andere keuzes, niet omdat andere
 keuzes niet goed denkbaar of niet verdedigbaar zouden zijn, beslist niet, maar
 omdat het halverwege een plenair debat in deze Kamer een geheel andere route
 inslaan bepaald geen aanbeveling verdient en een zorgvuldig wetgevingsproces over
 het algemeen ook niet ten goede komt.
 De fractie van de Partij voor de Vrijheid kan zich vinden in het handhaven van de
 registratieplicht. De overwogen alternatieven voor de registratieplicht zijn naar
 het oordeel van mijn fractie in werkelijkheid geen alternatieven. Het inzetten op
 hulpverlening en de sociale positie van prostituees is simpelweg geen alternatief
 voor de registratieplicht. Die inzet is noodzakelijk, maar voor mijn fractie is
 het geen kwestie van kiezen. Het is en-en: registratie én inzetten op
 hulpverlening, registratie én het verbeteren van de sociale positie van
 prostituees. Voor de inzet op toezicht en handhaving geldt hetzelfde. Ook daar is
 het niet óf registreren óf toezien en handhaven, maar allebei. De verwachting van
 de fractie van de Partij voor de Vrijheid is niet dat de registratieplicht een
 oplossing voor alle problemen in de seksbranche oplevert, maar een aardig
 aanknopingspunt is het wel. Naar verwachting zal een prostitutiebranche met
 geregistreerde prostitutie hulpverlening, toezicht en handhaving enigszins
 vergemakkelijken. Er kan immers gerichter gewerkt worden als de branche in kaart
 gebracht is en problemen beter zichtbaar worden.
 Kort en goed stelt de fractie van de PVV vast dat wat in de heroverweging en de
 toelichting daarop "alternatieven" worden genoemd, in werkelijkheid geen
 alternatieven zijn, maar parallelle sporen waarop ingezet moet worden bij het
 opsporen en bestrijden van misstanden in de seksbranche. De registratie ziet mijn
 fractie daarbij als niet meer dan een middel om dat te bereiken. Wat de
 PVV-fractie betreft is het alle hens aan dek en alle zeilen bij. Mijn fractie
 staat dan ook een integrale aanpak voor waarbij geen middel onbenut gelaten wordt
 om daadwerkelijk iets te doen aan de vele misstanden die er momenteel nog
 zijn.
 Voor certificering, ook genoemd in de toelichting op de heroverweging, voelt de
 PVV-fractie overigens wel wat; niet als alternatief voor registratie – voor
 certificering is nu eenmaal registratie nodig – maar als verlengstuk van
 registratie. In de toelichting op de heroverweging is de optie van certificering
 wel even besproken, maar vooral vanuit de optiek dat voor certificering ook
 registratie nodig zal zijn. Dat zal zo zijn, maar dan dringt zich de vraag op
 waarom toch niet voor certificering is gekozen. Die vraag leg ik hierbij dan ook
 graag nog voor aan de minister. Is certificering serieus overwogen, niet als
 alternatief voor registratie, maar als op zichzelf staand instrument om misstanden
 te bestrijden? Zo nee, is de minister dan wellicht bereid om alsnog te onderzoeken
 in welke vorm certificering een bijdrage zou kunnen leveren aan de bestrijding van
 misstanden in de seksbranche en op welke voordelen en bezwaren dat zou stuiten? Is
 de minister tot een dergelijk onderzoek bereid? De fractie van de PVV kan zich
 namelijk wel voorstellen dat als de registratieplicht een feit is, een
 certificeringsplicht een volgende, bijzonder effectieve stap zou kunnen zijn. Niet
 dat prostituees een examen zouden moeten afleggen, maar een aantal
 minimumvoorwaarden zou op zich wel aan prostituees mogen worden gesteld, zoals
 kennis over hygiëne, soa's, rechten en plichten en basiskennis van de Nederlandse
 taal. Dat zou bijzonder nuttig zijn voor een prostituee, omdat zij zich toch
 begeeft in een wereld waarin zij zich bijzonder kwetsbaar opstelt. Het is immers
 op die punten dat een tekort aan kennis al snel zal leiden tot misstanden of
 minstens de prostituee in een kwetsbare, afhankelijke positie zal brengen. Onder
 het huidige wetsvoorstel is dat niet of nauwelijks te ondervangen met een enkel
 contactmoment, dat weliswaar nuttig, maar toch ook zeer beperkt is.
 Een heel ander punt waar ik graag nog kort even op inga, is toch weer de
 strafbaarstelling van de klant bij het verzaken van zijn vergewisplicht. In mijn
 eerste termijn ben ik daar tamelijk uitgebreid op ingegaan. Ik dank de minister
 dat hij in de schriftelijke beantwoording van de vragen daar niet minder
 uitgebreid op ingegaan is. Mocht echter de indruk zijn ontstaan dat mijn fractie
 tegen de strafbaarstelling an sich is, dan is dat onjuist en zet ik dat bij dezen
 graag nog even recht. Mijn fractie is geen uitgesproken voorstander van de
 strafbaarstelling, maar dat betekent niet dat zij daarom meteen tegen een
 strafbaarstelling van de klant is.
 Het punt is dat wij van de strafbaarstelling bitter weinig verwachten. De
 handhaafbaarheid is uiterst twijfelachtig en het beboeten van de klant verandert
 niets aan de benarde positie waarin sommige prostituees verzeild zijn geraakt. De
 vergewisplicht lost geen misstanden op en biedt, als we niet uitkijken, juist
 mogelijkheden om een schijn van legaliteit in stand te houden. Daar komt de
 geringe pakkans nog bij. De minister erkent dat en bevestigt dat handhaving op dit
 punt zeer moeilijk zal zijn.
 De PVV-fractie onderschrijft dat ook op de klant een verantwoordelijkheid rust,
 maar of dat nu juist deze verantwoordelijkheid zou moeten zijn, is maar zeer de
 vraag. Gelet op het feit dat de klant onmiddellijk na het verlaten van de locatie
 waar hij een prostituee bezocht, de gegevens al mag wissen en er bovendien geen
 toonplicht bestaat, komt het er, als wij het goed zien, op neer dat het welhaast
 steeds heterdaadsituaties moeten zijn, wil de strafbaarstelling van het verzaken
 van de vergewisplicht überhaupt iets opleveren. Wat de fractie van de PVV betreft
 kan de beschikbare politiecapaciteit nuttiger worden gebruikt. Voor de ene klant
 die gepakt wordt wegens het verzaken van zijn vergewisplicht, zijn er 100 anderen
 die niet gepakt worden. Medeverantwoordelijk of niet, de vergewisplicht van de
 klant zal niet leiden tot een schone, legale seksbranche. Dit sluitstuk van het
 wetsvoorstel is dan ook gedoemd tot een dode letter te verworden.
 Een praktisch punt van zorg is ook de kennis van de vergewisplicht die van de
 klant mag worden verwacht. Hoe gaat de minister de vergewisplicht onder de
 aandacht van de prostitueebezoekers brengen? Ik moet er eerlijk gezegd niet aan
 denken dat daar een landelijke radio- en televisiecampagne op losgelaten wordt of
 een Postbus 51-spotje of iets dergelijks. Dat zou erg veel weg hebben van reclame
 voor prostitueebezoek. Maar hoe moet het dan wel? Hoe denkt de minister de
 tienduizenden toeristen die in Nederland een prostituee bezoeken duidelijk te
 maken hoe de tamelijk abstract vormgegeven vergewisplicht in zijn werk gaat? Of is
 het de prostituee zelf die de klant daarop zou moeten wijzen? In dat geval ligt de
 verantwoordelijkheid niet waar de minister die zou willen leggen, namelijk bij de
 klant. De vergewisplicht blijft een beetje de zwakste schakel in dit wetsvoorstel.
 Dat is jammer, want voor het overige is het wetsvoorstel wel degelijk een stap in
 de goede richting.
 Een laatste punt waar mijn fractie nog graag duidelijkheid over wil, is de vraag
 of het landelijke register van prostituees zelf nog informatie oplevert aan de
 hand waarvan misstanden kunnen worden gesignaleerd. Dat is een gevoelig punt, want
 wij begeven ons hier natuurlijk op het privacydomein. Wordt bijvoorbeeld
 bijgehouden welke nummercombinaties worden opgevraagd, wanneer en hoe vaak? Een
 combinatie die buitensporig veel wordt opgevraagd, kan immers duiden op uitbuiting
 van een en dezelfde prostituee, maar bijvoorbeeld ook op een geval van
 registratiefraude: de situatie dat meerdere prostituees onder een en dezelfde
 nummercombinatie werken. Op zichzelf levert dat dus interessante informatie op,
 maar het is mijn fractie nog niet helemaal duidelijk of die informatie überhaupt
 beschikbaar komt en of die, als ze beschikbaar komt, dan ook gebruikt mag worden
 en tot welk niveau. Graag krijg ik op dit punt nog een reactie van de
 minister.
 Ik rond af. Er zit genoeg in dit wetsvoorstel waarmee we aan de slag kunnen en
 effectiever tegen misstanden kunnen optreden. Om die reden zal mijn fractie
 onderhavig wetsvoorstel steunen. Niets doen is gezien de ernst van de situatie
 immers geen optie.
 
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Strik
 (GroenLinks):
 
 
 Voorzitter. Ruim een halfjaar geleden is het voorstel voor de zogeheten
 Prostitutiewet in dit huis besproken en Kamerbreed van fundamentele kritiek
 voorzien. Grofweg gesproken sprak een ruime meerderheid van deze Kamer steun uit
 voor de voorgestelde uniformering van het vergunningenstelsel, maar tegelijkertijd
 was er een groot aantal bezwaren ten aanzien van de voorgestelde registratieplicht
 van prostituees. Ook mijn fractie heeft deze bezwaren uitvoerig van argumenten
 voorzien. Met zijn verzoek om aanhouding leek de minister te erkennen dat hij
 serieus aan de slag moest met alternatieven of inperking van het wetsvoorstel om
 het benodigde draagvlak in de Kamer te verwerven.
 Onze teleurstelling is daarom groot na het lezen van de antwoorden op de in
 eerste termijn gestelde vragen en de brief van 16 april. De minister schetst
 weliswaar andere opties, maar voorziet ze van dezelfde argumenten als eerder
 gewisseld in de schriftelijke ronde. Die hebben ons eerder niet weerhouden van
 ernstige bedenkingen. Op welke gronden verwacht hij deze Kamer nu wel te kunnen
 overtuigen? En waarom heeft hij er niet voor gekozen om de twee onderdelen van het
 wetsvoorstel los te koppelen, zodat een uniform vergunningenstelsel, waar alle
 betrokken actoren om verlegen zitten, zo snel mogelijk kan worden ingevoerd?
 Blijkbaar hecht de minister zozeer aan de registratieplicht dat hij het risico
 neemt dat beide onderdelen van het wetsvoorstel de eindstreep niet halen. Ik zal
 hieronder nader ingaan op de argumenten die de minister gebruikt om de noodzaak
 van deze plicht te onderbouwen, en op de argumenten waarmee hij andere opties van
 de hand wijst.
 Vooropgesteld stel ik vast dat de registratieplicht van prostituees dient te
 voldoen aan de criteria van artikel 23 van de Wet bescherming persoonsgegevens.
 Ook de minister erkent dit, omdat het hier gaat om bijzondere persoonsgegevens,
 die een extra bescherming verdienen. Dat betekent dat de registratieplicht alleen
 legitiem is als deze noodzakelijk is voor het dienen van een zwaarwegend belang.
 De bestrijding van misstanden dient een zwaarwegend belang, maar is een
 registratieplicht hiervoor noodzakelijk en wordt het doel met de plicht wel
 bereikt? Voor een antwoord toets ik de argumenten van de minister.
 Volgens de minister wordt de bestrijding van misstanden ondersteund doordat de
 registratieplicht de overheid enerzijds in staat stelt om prostituees te
 informeren over hun rechten en de mogelijkheid om misstanden aan te geven of uit
 de sector te stappen en anderzijds meer zicht en grip geeft op de vergunde
 sector.
 Mijn fractie meent dat er voor de informatie aan prostituees tal van andere,
 minder ingrijpende wegen te bewandelen zijn. Denk aan een gesprek of
 informatiepakket bij de verstrekking van een vergunning, de inschrijving bij de
 Kamer van Koophandel of bij de verstrekking van soa-voorzieningen of andere
 medische verzorging of hulpverlening.
 Meer dan het verstrekken van informatie hoeft overigens niet verwacht te worden
 van zo'n intake bij de registratie. De veronderstelling dat prostituees ter plekke
 zullen vertellen dat ze gedwongen in de seksbranche werken, wordt door
 hulporganisaties als naïef bestempeld. De registratieplicht draagt dus niet bij
 aan de bestrijding van onvrijwillige prostitutie. In Utrecht zijn signalen van
 vermoedens van dwang doorgegeven aan de politie, maar hoe gefundeerd deze signalen
 waren en tot welke stappen ze hebben geleid, wordt in de beantwoording niet
 duidelijk. Het is bovendien al vaker gememoreerd: een registratie zegt niets over
 dwang en andere misstanden, zij zegt alleen iets over de registratie zelf. Wel
 creëert de registratie een schijn van legitimiteit. Uit het recente onderzoek van
 Wagenaar cum suis blijkt dat in Utrecht ook wordt geregistreerd indien er signalen
 van mensenhandel zijn geconstateerd. Wel zal veel capaciteit voor toezicht op
 misstanden verloren gaan aan de handhaving van de administratieve plicht, die de
 betrokken prostituees dus tegelijkertijd geen enkele veiligheid biedt.
 Het is vervolgens de vraag of prostituees wel worden bereikt met de
 registratieplicht. Zullen ze zich wel aanmelden? Alle betrokken organisaties uit
 het veld en ook het toezichthoudend comité op het Vrouwenverdrag hebben de
 verwachting uitgesproken dat de meerderheid van de prostituees zich niet zal
 melden voor de registratie.
 Bereikt de overheid het tweede doel, namelijk meer zicht en grip op de vergunde
 sector, als een wezenlijk deel van de prostituees zich niet zal laten registreren?
 Dat laat zich raden. Het zicht wordt naar verwachting zelfs minder, want door de
 strafbaarstelling van het ongeregistreerd zijn, raken meer prostituees in de
 onvergunde sector en in de illegaliteit. Dit ondermijnt het doel van bestrijding
 van misstanden. Immers een prostituee die strafrechtelijk vervolgd kan worden, is
 kwetsbaar, want zij is te chanteren en uit te buiten. Misstanden zelf zal ze niet
 aangeven. En is het voorkomen van gedwongen prostitutie niet juist het ultieme
 doel dat we moeten nastreven?
 Toch concludeert de minister in zijn brief dat juist het loslaten van de
 registratieplicht zal leiden tot verplaatsing van de prostituees van de vergunde
 naar de onvergunde sector, als de vergunningen strenger gehandhaafd worden. Waarop
 baseert de minister dit? De evaluatie van de opheffing van het bordeelverbod biedt
 voor deze verwachting geen enkele basis.
 Verschillen in gemeentelijk beleid ten aanzien van vergunningen leiden wel tot
 een waterbedeffect. Om die reden is mijn fractie het eens met de minister dat een
 lokale registratieplicht geen oplossing is. Maar de al bestaande gemeentelijke
 verschillen heft het wetsvoorstel niet op, nu gemeenten de mogelijkheid behouden
 om onder voorwaarden geen enkel seksbedrijf toe te staan en er enorme verschillen
 zijn in de voorwaarden voor een vergunning, de leges en de intensiteit van
 toezicht en handhaving. Waarom kiest de minister er niet voor om criteria voor het
 gemeentelijk vergunningenbeleid vast te leggen in de wet of in een AMvB? De
 Vereniging voor Vrouw en Recht wijst er overigens op dat het voldoen aan de
 voorwaarden in de praktijk niet tot de daadwerkelijke verlening van de vergunning
 leidt. Is de minister bereid om in het belang van de rechtszekerheid en het
 vertrouwensbeginsel deze plicht wel op te nemen in de AMvB?
 Dezelfde vereniging wijst erop dat gemeenten steeds meer maatregelen treffen die
 het thuiswerk feitelijk onmogelijk maken, zoals beperkingen in het
 bestemmingsplan, een verbod op adverteren of het publiceren van
 vergunningaanvragen met naam en toenaam. De gemeente Den Haag verbiedt
 bijvoorbeeld zelfstandig escortwerk. Deze beleidsontwikkelingen dwingen
 prostituees steeds meer om voor een exploitant te gaan werken, met inlevering van
 hun eigen regie en controle. Doordat er een maximumbeleid wordt gevoerd, zien zij
 geen kans om een corporatie met collega's te starten. Wat vindt de minister van
 dergelijke ontwikkelingen? Is hij met ons van mening dat zelfstandig werken en
 zelfbeschikking de kans op uitbuiting verkleinen? Is hij bereid de uniformering
 van vergunningsvoorwaarden verder door te voeren om de afhankelijkheid van
 prostituees te verminderen en hun positie te verbeteren? Is hij tevens bereid om
 via het vergunningenstelsel meer waarborgen in te bouwen zodat prostituees hun
 rechten kunnen halen? Wagenaar cum suis beveelt aan om sekswerkers een grotere
 stem te geven in de vormgeving en uitvoering van het prostitutiebeleid. Een sterke
 zelforganisatie kan toezicht en handhaving effectiever maken, signalen van
 mensenhandel oppikken, de overheid adviseren, de belangen van sekswerkers
 vertegenwoordigen en hen voorlichten en adviseren. Is de minister bereid om alsnog
 een dergelijke structuur van zelforganisaties te ondersteunen en ermee samen te
 werken? Ik dien daarvoor een motie in.
 
 
 
 Motie
 
 De voorzitter: Door de leden Strik, Scholten, Backer,
 Witteveen, Quik-Schuijt en Vos wordt de volgende motie voorgesteld:
 De Kamer,
 gehoord de beraadslaging,
 overwegende dat uit onderzoek en uit de praktijk blijkt dat betrokkenheid van
 prostituees en hun zelforganisaties bevorderend werkt bij het voorkomen en
 bestrijden van misstanden in de prostitutiebranche en de positie van prostituees
 versterkt;
 verzoekt de regering, te onderzoeken op welke wijze zelforganisaties van
 prostituees bij de totstandkoming en uitvoering van het prostitutiebeleid kunnen
 worden betrokken en hoe het representeren van de belangen van sekswerkers, het
 voorlichten van sekswerkers over entree tot en exit uit de prostitutie, directe
 dienstverlening, conflictbemiddeling en beleidsadvisering mede bij hen kunnen
 worden neergelegd,
 en gaat over tot de orde van de dag.
 
 Zij krijgt letter K
 (32211).
 
 
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Strik
 (GroenLinks):
 
 
 Door de steeds verdere inperking van de vergunningverstrekking lopen ook
 geregistreerde prostituees het gevaar dat zij niet in de vergunde sector aan de
 slag kunnen, waardoor ze alsnog in de onvergunde sector terechtkomen. Dat is niet
 bepaald een positieve prikkel tot registratie.
 Al met al betekent het wetsvoorstel dat een aanmerkelijk grotere groep
 prostituees gecriminaliseerd zal worden: degenen die zich niet kunnen registreren
 vanwege hun leeftijd of nationaliteit, degenen die zich niet willen registreren om
 hun privacy te beschermen en degenen die hun zelfstandigheid willen bewaren of
 geen werkplek kunnen verkrijgen in de vergunde sector. Waarom is de intentie om
 meer handhaving op de vergunde sector te zetten, terwijl de kansen op misbruik en
 misstanden juist in de onvergunde sector aan de orde zijn? Ik sluit me graag aan
 bij de vragen van de eerdere woordvoerders over de vergewisplicht en de
 strafbaarstelling van klanten. Waar de minister zijn capaciteit gaat inzetten, is
 ook nog de vraag. Het lijkt erop dat de capaciteit vooral wordt ingezet voor
 handhaving van de registratieplicht, de vergunde sector en de vergewisplicht,
 zaken die juist niet bijdragen aan de bestrijding van misstanden.
 De minister komt in zijn brief tot de slotsom dat hij de beoogde doelen niet zal
 bereiken met de alternatieven die hij heeft onderzocht. Naar onze mening verzuimt
 hij echter nog steeds om te onderbouwen waarom zijn voorstel de beoogde doelen wél
 zou bereiken. Dat vormt de belangrijkste toetsingsvraag voor ons als medewetgever.
 De maatregel is zeer ingrijpend voor het privéleven van de prostituees, terwijl de
 noodzaak niet is aangetoond. Bovendien zijn de passende waarborgen die een
 dergelijke ingreep vereisen, niet inzichtelijk gemaakt voor de Eerste Kamer. De
 bijlage biedt niet het door ons gevraagde inzicht in de waarborgen die in de AMvB
 worden vastgelegd. De minister kondigt aan, een privacy impact assessment te gaan
 doen, maar voor ons als medewetgever is dat mosterd na de maaltijd. Of het
 wetsvoorstel en alle mogelijke effecten ervan de toets aan het recht op privacy
 kunnen doorstaan, behoren wij te kunnen toetsen voordat wij ons finale oordeel
 over het voorstel geven.
 Ook bieden de AMvB en het inzicht dat de minister ons heeft willen geven geen
 duidelijk beeld van de gegevensverstrekking aan derden. Wordt de prostituee
 geïnformeerd over het doorgeven van haar gegevens? Wie zijn precies die derden die
 de gegevens kunnen inzien en welke gegevens betreft het? Acht de minister het
 mogelijk dat gegevens die in dit kader aan de politie zijn verstrekt, langs deze
 weg terecht kunnen komen bij de autoriteiten van het land van herkomst? Erkent de
 minister het risico voor de prostituee bij terugkeer, met name als in het
 betreffende land prostitutie strafbaar is?
 De samenleving is niet zo maakbaar als de minister misschien aanneemt. Wel zijn
 bepaalde mechanismen in de samenleving voorspelbaar, maar die ziet de minister
 kennelijk niet graag onder ogen. Ik citeer professor Wagenaar: "Het idee is dat je
 met regulering meer greep krijgt. Maar het effect zal zijn dat door meer regels
 mensen zich juist aan het zicht onttrekken. Dat is een bestuurskundige
 wetmatigheid."
 Wat overblijft is een wet die minder onschuldig is dan een symboolwet, omdat hij
 zelfs averechts werkt. Ik roep de minister daarom alsnog op om het wetsvoorstel te
 splitsen zodat wij spoedig het wél werkbare en wenselijke deel van het voorstel in
 werking kunnen laten treden. Ik heb daarvoor een motie.
 
 
 
 Motie
 
 De voorzitter: Door de leden Strik, Scholten, Backer,
 Quik-Schuijt en Vos wordt de volgende motie voorgesteld:
 De Kamer,
 gehoord de beraadslaging,
 overwegende dat de introductie van de uniforme vergunningplicht en van de
 registratieplicht de handhaving van het prostitutiebeleid beoogt te
 verbeteren;
 overwegende dat de uniforme vergunningplicht breed wordt gedragen, maar dat het
 nut, de noodzaak en de juridische houdbaarheid van de registratieplicht voor
 prostituees wordt betwijfeld;
 overwegende dat het nut van deze registratieplicht onbewezen blijft en naar het
 oordeel van deskundigen geen wezenlijke bijdrage levert aan de bestrijding van
 mensenhandel;
 verzoekt de regering om te voorzien in splitsing van dit wetsvoorstel door middel
 van een novelle, waardoor de invoering van de uniforme vergunningplicht
 voortvarend ter hand kan worden genomen,
 en gaat over tot de orde van de dag.
 
 Zij krijgt letter L
 (32211).
 
 
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Strik
 (GroenLinks):
 
 
 In het al eerder genoemde onderzoek wordt het volgende geconstateerd: "Er vindt
 relatief weinig reflectie plaats over de onbedoelde gevolgen van het beleid, de
 manier waarop beleidsproblemen worden geformuleerd, het zogenaamde "framen", of de
 richting van het beleid in relatie tot de oorspronkelijke doelen. Veel
 uitvoeringsbeslissingen zijn reactief, gericht op het oplossen wat op een bepaald
 moment als een dringend vraagstuk wordt gezien. Dit kan leiden tot grote invloed
 van een mediaklimaat op het beleid, of tot rechtsstatelijk dubieuze maatregelen.
 Het gevolg is dat de last van de strijd tegen mensenhandel gedragen wordt door het
 slachtoffer in plaats van de uitbuiters."
 De onderzoekers wijzen erop dat prostitutiebeleid dat gedreven wordt door
 rechtsstatelijke principes, juist een krachtig instrument kan zijn in het
 beschermen van de rechtspositie van deze kwetsbare groep. Ik verzoek de minister
 zich hierdoor te laten inspireren en wacht met belangstelling de beantwoording
 af.
 
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Quik-Schuijt
 (SP):
 
 
 Voorzitter. Ik dank de minister voor zijn uitvoerige antwoorden. Minder tevreden
 zijn wij over de gang van zaken betreffende het wetgevingsproces, met name in dit
 laatste stadium. Eigenlijk zijn wat krassere termen, voor zover in dit huis
 geoorloofd, hier gepaster. Deze Kamer heeft immers een half jaar geleden unaniem,
 bij monde van mevrouw Duthler, partijgenote van de minister, uitgesproken dat zij
 het onderdeel registratie van het wetsvoorstel contra legem, onuitvoerbaar en
 onnodig achtte. Wij waren zelfs bang voor een averechts effect. De minister leek
 te begrijpen dat er voor het wetsvoorstel in deze vorm in deze Kamer onvoldoende
 draagvlak was, getuige zijn verzoek om de behandeling op te schorten. Een halfjaar
 later behandelen we exact hetzelfde voorstel. Dat roept belangrijke vragen op,
 zowel aan de minister als aan onszelf.
 Kan de minister mijn fractie duidelijk maken waarom wij nu wel voor het voorstel
 zouden moeten stemmen? Waarom zou het feit dat alternatieven zijn onderzocht en te
 licht bevonden – ik kom daarop terug – het voorstel nu wel aanvaardbaar maken? In
 alle uitvoerige antwoorden die wij van de minister hebben gekregen, ben ik dat
 niet tegengekomen. Kan de minister daar nog eens op ingaan? Is het volgens de
 minister nu slikken of stikken, of ziet hij nog mogelijkheden om aan het oordeel
 van de Kamer over de registratie tegemoet te komen? Zo ja, welke?
 Deze gang van zaken roept vooral de vraag op hoe wij hiermee als Eerste Kamer
 moeten omgaan. Wij laten ons voorstaan op de wetenschappelijke rationaliteit
 waarmee wij wetsvoorstellen bekijken. Het wetsvoorstel dat wij vandaag behandelen,
 is onveranderd ten opzichte van het wetsvoorstel waarvan we zeiden dat het op
 delen ondeugdelijk was. Welke reden hebben wij vandaag om dat oordeel te
 veranderen? Als de wet inclusief dit onderdeel nu wel wordt aangenomen, terwijl de
 omstandigheden niet veranderd zijn, zal mij toch het onaangename gevoel bekruipen
 dat hier de politieke opportuniteit de overhand heeft gekregen. Dat lijkt mij,
 gezien de gevoelige aard van het voorliggende wetsvoorstel, niet opportuun. Wat
 vinden mijn collega's daarvan?
 Beleefdheidshalve ga ik thans nogmaals in op het ongewijzigde wetsvoorstel. Een
 aantal van mijn vragen is onbeantwoord gebleven. De belangrijkste is wel die over
 de rechtspositie van de sekswerker ten opzichte van de exploitant en de overheid.
 Wij hebben hierover een aantal vragen gesteld, omdat het onze overtuiging is dat
 er vanzelf meer grip en zicht op de branche zou komen als zowel het werken in een
 bedrijf als het werken als zzp'er, als zelfstandige onafhankelijke sekswerker,
 beter geregeld zou zijn. In oktober 2011, anderhalf jaar geleden, is aan de Tweede
 Kamer informatie toegezegd over aanvullende acties op het gebied van de sociale
 zekerheid. De minister verwijst nu naar een website en het onderzoek Pensioen van
 zelfstandigen, dat in maart aan de Tweede Kamer is aangeboden.
 Dat is echter niet het enige dat wij graag geregeld zouden zien. Wij vinden dat
 bij een legaal bedrijf normale arbeidsvoorwaarden horen. Sekswerkers willen niet
 in loondienst, omdat exploitanten eisen stellen waaraan zij niet willen voldoen.
 Omdat de beroepsgroep niet georganiseerd is, kunnen zij geen, in hun ogen
 acceptabele, arbeidsvoorwaarden afdwingen. Daardoor is de opt-inconstructie tot
 stand gekomen. Deze voorziet echter onvoldoende in verantwoorde
 arbeidsomstandigheden. Hetzelfde probleem speelt bij de zelfstandig gevestigden.
 Het lukt hun veelal niet om een bankrekening, hypotheek en ga zo maar door te
 krijgen, terwijl zij wel gewoon belasting betalen. Wij hebben gewezen op de
 situatie in Nieuw-Zeeland, waar een sterke vakbond, New Zealand Prostitutes
 Collective, niet alleen de belangen van de sekswerkers vertegenwoordigt maar ook
 adviseert over beleid en dergelijke. Bovendien vroeg ik aandacht voor de
 constructie van een coöperatievorm waarbij de prostituee in dienst is van de
 coöperatie. De minister heeft daar niet naar gekeken, maar in het zojuist
 gepubliceerde onderzoek Complexiteit en uitdagingen van prostitutiebeleid,
 gefinancierd door Platform31, de gemeentes Den Haag, Rotterdam en Utrecht en de
 universiteiten van Leiden en Sheffield, is wel naar Nieuw-Zeeland gekeken. Het
 rapport stelt, in de aanbevelingen 5 en 6, dat de benadering die in Nieuw-Zeeland
 met succes wordt gehanteerd, tot voorbeeld kan strekken. Met een uniform
 vergunningenstelsel en goede arbeidsvoorwaarden in de seksbedrijven en in de
 thuisprostitutie wordt de branche zodanig genormaliseerd dat het zicht daarop
 vanzelf verbetert. Ik krijg hierop graag een reactie.
 Ik kom nog even terug op artikel 28. Daarin staat dat de in artikel 27 genoemde
 ambtenaren bevoegd zijn om zonder toestemming van de bewoner een woning binnen te
 treden waar bedrijfsmatig prostitutie plaatsvindt of waar dit naar redelijk
 vermoeden plaatsvindt. Er staat in het artikel niet dat het om een woning gaat
 waar vermoedelijk zonder vergunning bedrijfsmatig prostitutie plaatsvindt. Ik neem
 echter aan dat het gaat om die vergunning. Een prostitutiebedrijf is immers
 legaal, zij het vergunningplichtig. Wij willen graag weten of er andere woningen
 zijn waar binnengetreden mag worden bij het vermoeden dat daar een op zichzelf
 legaal bedrijf wordt uitgeoefend zonder de daarvoor vereiste vergunning. Ik hoop
 dat de minister dat weet.
 Ik sluit dit deel van mijn betoog af met de herhaling dat de SP-fractie de
 invoering van een verplicht en uniform vergunningenstelsel voor de uitoefening van
 een seksbedrijf toejuicht, waarbij wij de nuloptie in de toekomst graag geschrapt
 zouden willen zien.
 Dat kunnen wij helaas niet zeggen over de registratieplicht voor alle
 prostituees. De minister heeft veel vragen over de zin, de betrouwbaarheid en de
 juridische geoorloofdheid van een landelijk registratiesysteem trachten te
 beantwoorden. Hoe een nog te bedenken systeem zal uitpakken voor de privacy van
 betrokkenen, blijft evenwel in nevelen gehuld. Dat geldt eveneens voor de vraag of
 het College bescherming persoonsgegevens de uiteindelijke Algemene Maatregel van
 Bestuur zal goedkeuren en de vraag wat het Europees Hof voor de Rechten van de
 Mens van onze constructie zal vinden. Het in artikel 8 EVRM vastgelegde
 mensenrecht is een van de belangrijkste en meest ingeroepen mensenrechten in
 Straatsburg. Registratie als prostituee is verwerking van een bijzonder
 persoonsgegeven. Daarvoor geldt, naast de algemene eis van proportionaliteit,
 subsidiariteit en noodzakelijkheid, dat registratie slechts is toegestaan indien
 gerechtvaardigd door een zwaarwegend algemeen belang. De eis van een zwaarwegend
 algemeen belang is zwaarder dan de eis van noodzakelijkheid.
 Ik ga op alle drie de eisen in, allereerst op de proportionaliteit. In de titel
 van het wetsvoorstel staat nog "bestrijding van misstanden". Anders dan "zicht en
 grip krijgen op" zou dit een legitiem doel kunnen zijn. Dit doel is in de loop van
 de wetsbehandeling echter verlaten. Is de minister het met ons eens dat zicht en
 grip krijgen op de branche een inbreuk op de persoonlijke levenssfeer van alle
 sekswerkers in Nederland niet kan rechtvaardigen en dat deze inbreuk dus niet
 proportioneel is ten opzichte van het gestelde doel "zicht en grip krijgen
 op"?
 Wij zullen volledigheidshalve toch nog even bespreken of het oorspronkelijke
 doel, het bestrijden van misstanden, deze inbreuk wel rechtvaardigt. Wij hebben in
 eerste instantie betoogd dat wij het uiterst onwaarschijnlijk achten dat het
 eenmalige gesprek bij registratie met boa's, gemeentelijke ambtenaren die
 misschien wel een training hebben gehad maar altijd nog onvoldoende
 gespecialiseerd zijn om mensenhandel te herkennen, in voldoende mate zal bijdragen
 aan de opsporing van misstanden, dat wil zeggen zo veel misstanden aan het licht
 zal brengen dat de schending van de privacy van alle prostituees in Nederland
 daardoor gerechtvaardigd wordt. Blijft de minister erbij dat dat gesprek en het
 uitreiken van een folder mensenhandel en jeugdprostitutie aan het licht zullen
 brengen? Anders dan in het arrest Khelili vs. Zwitserland van het Europees Hof
 gaat het hier om registratie van een legale activiteit. Deze wordt pas illegaal
 door invoering van deze wet. In wezen wordt hier prostitutie wederom illegaal
 gemaakt, met als gevolg dat velen ondergronds zullen gaan. En dat is nu juist de
 reden waarom we het bordeelverbod destijds hebben afgeschaft. We zijn met dit
 wetsvoorstel dus terug bij af. Wij vinden de verplichte registratie van alle
 prostituees dus niet proportioneel. Ik geef een voorbeeld ter vergelijking: in de
 tweedehandsautohandel zijn ook veel misstanden, overweegt de minister ook hier een
 vergelijkbare registratieplicht te introduceren om zicht en grip te krijgen op
 …?
 In zijn brief van 19 april jongstleden heeft de minister ons duidelijk gemaakt
 welke alternatieven hij heeft overwogen in het kader van de subsidiariteit. Wij
 kunnen de vaststelling van de minister volgen dat er geen redelijk alternatief is
 in de zin van wetgeving. De vraag of intensivering van hulpverlening, van toezicht
 en handhaving, versterking van de rechtspositie van prostituees eenzelfde of beter
 resultaat zou kunnen bewerkstelligen wat betreft zicht en grip op de branche, is
 door de minister beantwoord in de zin dat zonder registratieplicht naar
 verwachting een groot deel van de prostituees die werkzaam zijn in de vergunde
 bedrijven zich verplaatst naar de onvergunde sector. Wij begrijpen deze
 gedachtegang niet: handhaving en toezicht lijken ons in het belang van de
 prostituee. Er wordt immers in hoofdzaak gecontroleerd of de exploitant zich houdt
 aan de vergunningsvoorwaarden en die zijn in het belang van de werkers. Of zien
 wij dat verkeerd? Voor zover controle op illegaliteit plaatsvindt, wordt dit niet
 anders als er een algemene registratieplicht is ingevoerd; illegalen kunnen zich
 niet registreren. Of bedoelt de minister dat er sprake is van een gedoogbeleid,
 dat illegale prostituees op dit moment wel degelijk in de vergunde sector werken
 omdat er toch geen sprake is van toezicht en handhaving?
 Onze conclusie is in elk geval dat de registratieplicht niet voldoet aan de eisen
 van subsidiariteit, omdat de genoemde combinatie van intensivering hulpverlening,
 toezicht en handhaving samen met een sterkte rechtspositie mede dankzij een sterke
 vakbond meer zullen bijdragen aan het krijgen van zicht en grip op de branche en
 dus wel degelijk een alternatief kunnen zijn.
 Om de noodzakelijkheid te beoordelen moet worden vastgesteld hoe groot het
 probleem is en in hoeverre dit met het strafrecht en andere beleidsmaatregelen
 niet of onvoldoende aangepakt kan worden. Ten eerste wijzen wij hier op het eerder
 genoemde rapport van Platform31 waarin wordt onderbouwd dat het probleem veel
 groter gepresenteerd wordt dan het werkelijk is. Ten tweede verwijzen wij naar de
 vragen die wij hebben gesteld in het kader van de implementatie van de richtlijn
 mensenhandel. Wij wijzen in deze vragen op punten waarop het Nederlands beleid
 niet voldoet aan de richtlijn. Het gaat om het strafbaar stellen van het gebruik
 maken van de diensten van een prostituee van wie betrokkene weet of kan vermoeden
 dat zij slachtoffer is van mensenhandel, om wettelijke vastlegging van het
 non-punishmentbeginsel, om bescherming en ondersteuning onafhankelijk van het
 meewerken aan een strafzaak (de B9-regeling), om het terugsturen van voormalige
 minderjarigen via opvanghuizen in de landen van herkomst zonder monitoring wat er
 met hen gebeurt nu zij immers niet in die tehuizen blijken aan te komen. En, ik
 heb het eerder genoemd maar het is wezenlijk voor een "gezonde" branche zonder
 uitzonderlijk veel misstanden, een sterke rechtspositie voor alle sekswerkers,
 o.a. door subsidiëring van een vakbond die opkomt voor de rechtspositie van de
 leden en het beleid meebepaalt: het Nieuw Zeelandse model.
 In het kader van het non-punishmentbeginsel wijs ik op een artikel in de krant
 van vanochtend over een slachtoffer van uitbuiting en mensenhandel dat op
 13-jarige leeftijd naar Nederland werd gebracht en nu na zes jaar wordt uitgezet
 naar India waar ook haar uitbuiters heen gevlucht zijn.
 Nu het opsporen van mensenhandel weliswaar niet formeel het doel van de
 registratie is maar op de achtergrond toch steeds als doel mee blijkt te spelen,
 stellen wij voor dat de minister eerst de richtlijn mensenhandel volledig
 implementeert alvorens te stellen dat het nodig is om alle prostituees te
 registreren om misstanden te voorkomen.
 Dit alles leidt naar onze mening tot de conclusie dat registratie al in strijd
 met de wet zou zijn als er geen sprake was van een bijzonder persoonsgegeven.
 Registratie die niet voldoet aan het noodzakelijkheidscriterium, voldoet a priori
 niet aan het hier aan de orde zijnde nog zwaardere criterium van zwaarwegend
 algemeen belang.
 Dit alles kan tot een geen andere conclusie leiden dan dat dit deel van het
 wetsvoorstel, de algemene registratieplicht, naar het er nu naar uitziet niet kan
 worden gesteund door de SP-fractie in deze Kamer. In de overtuiging dat de
 wonderen de wereld nog niet uit zijn, wachten wij evenwel de beantwoording van
 onze vragen door de minister af.
 
 
 
 
 
 De heer
 
 Holdijk
 (SGP):
 
 
 Voorzitter. Mij past allereerst dank aan de regering in de persoon van de
 minister voor de schriftelijke reactie op mijn vragen in eerste termijn.
 Op 30 oktober 2012 gaf ik in mijn bijdrage in eerste termijn van de plenaire
 behandeling van het onderhavige wetsvoorstel te kennen niet negatief te staan
 tegenover dit wetsvoorstel, al gaf ik tegelijkertijd blijk van de nodige scepsis
 over de effectiviteit van het voorstel dat twee doelen wil dienen: regulering van
 de prostitutie en bestrijding van misstanden.
 Na schorsing van de beraadslaging op 30 oktober hebben zich opnieuw allerlei
 deskundigen gemeld – en die blijken er in grote getale te zijn – met commentaar op
 het wetsvoorstel. Dat commentaar spitst zich vooral toe op de landelijke
 registratieplicht. Die zou averechts werken en de privacy van de prostituees in
 gevaar brengen of kunnen brengen. In de Kamer bleek destijds verder weinig bijval
 voor de vergewisplicht van de klant. Wij hebben dat zo-even opnieuw vernomen.
 Op 30 oktober heb ik gevraagd of bij de intensivering van toezicht en handhaving
 het accent niet dreigde te verschuiven van de bestrijding van prostitutie naar de
 bestrijding van mensenhandel. Volgens de minister in bijlage twee bij zijn brief
 van 19 april jongstleden is daarvan geen sprake. Volgens enkele van de eerder
 bedoelde commentaren van deskundigen is het beeld dat veel of de meeste
 prostituees machteloos slachtoffer zijn van gewetenloze misdadigers, volkomen in
 strijd met de realiteit. Ik denk dat dit echter nog niet betekent dat er geen
 sprake zou kunnen zijn van misstanden. Wanneer echter deze stelling van als
 serieus aangemerkte onderzoekers juist zou zijn en er in de overgrote meerderheid
 van de gevallen sprake zou zijn van een in hoge mate zelfstandige keus voor wat
 genoemd wordt "een beter leven", wat zou dat dan moeten betekenen voor het zware
 accent op de bestrijding van mensenhandel? Dit is een nadere vraag bij het punt
 dat ik in eerste termijn opvoerde.
 Voor mij blijft vaststaan dat prostitutie een onuitroeibaar kwaad zal blijven.
 Als morele remmingen bij betrokkenen wegvallen, zal repressie niet de gewenste
 oplossing bieden. Een verbod wil de regering niet overwegen. Dat is in lijn met de
 eerder gekozen richting. Het seksbedrijf is geen normaal bedrijf, waardoor er
 altijd een stigma op zal blijven rusten. Het is mijn opvatting dat deze
 activiteiten daardoor nimmer zullen gedijen in een sfeer van legaliteit en
 openbaarheid. Het voorstel zal daarom geen einde maken aan de prostitutie noch aan
 de misstanden, maar ik herhaal de woorden van de minister: "Niets doen is geen
 optie". Afzwakking of schrapping van de registratieplicht en het schrappen van de
 vergewisplicht zullen volgens mij niet bijdragen aan de effectuering van het doel
 van het voorstel.
 Ik meen dat er een beroep gedaan mag worden op allen die verantwoordelijkheid
 dragen en die betrokken zijn bij de problematiek die zich hier aandient, inclusief
 deze Kamer.
 
 
 
 
 
 De heer
 
 Ester
 (ChristenUnie):
 
 
 Voorzitter. Het is nu zeven maanden geleden dat we in dit huis in eerste termijn
 plenair debatteerden met de minister over de prostitutiewet. De Kamerbrede kritiek
 noopte de minister tot een time out om zich te bezinnen op de kernmaatregelen van
 zijn wetsvoorstel. Zeven maanden voor bezinning is een lange tijd, bijna een
 sabbatical, en dat schroeft uiteraard de verwachtingen van de Kamer op. De vrucht
 van deze lange reflectieperiode bestaat uit een brief waarin op de kritiek van de
 Kamer wordt ingegaan en een proeve van een Algemene Maatregel van Bestuur. Ik
 behandel in deze tweede termijn de brief van de minister in combinatie met het
 separate document met de beantwoording van de vragen van mijn fractie in eerste
 termijn en daaraan gekoppeld de concept-AMvB. Dank overigens aan de minister en
 zijn ambtenaren voor de uitvoerige behandeling van onze vragen.
 Mijn fractie is blij dat de minister stelt dat mensenhandel een prioriteit van
 dit kabinet is. Daar is ook alle aanleiding toe. De rapportages van het
 Coördinatiecentrum Mensenhandel liegen er niet om. Het aantal slachtoffers van
 mensenhandel stijgt voortdurend en ligt nu boven de 1.200 gevallen per jaar. De
 meeste gevallen blijken prostitutie-gerelateerd. Mensonterend, voorzitter. Het
 aangescherpte beleid zien we vooral terug in de ingestelde Task Force Aanpak
 Mensenhandel, de aanpak van het loverboyprobleem en de verhoging van
 maximumstraffen voor mensenhandel. Mijn fractie hoort graag van de minister of er
 evidentie is dat deze meer integrale en hardere aanpak ook effect heeft
 gesorteerd. Blijft de gekozen insteek ongewijzigd of is er aanleiding andere
 accenten toe te voegen? De brief laat ons op dit toch wezenlijke punt in het
 ongewisse.
 De argumenten voor een landelijk verplicht en uniform vergunningenstelsel voor
 seksbedrijven deelt mijn fractie. Gemeenten vragen daar ook nadrukkelijk om. Het
 voorkomt waterbedeffecten. Registratie, zo laat de gemeente Utrecht zien, leidt
 tot meer zicht op de branche en leidt tot een zekere institutionalisering van het
 contact met prostituees. Koppeling tussen vergunningtoekenning en registratie is
 een goede zaak. Wel wil ik hier nogmaals vragen hoe om te gaan met exploitanten
 die prostituees dwingen zich te laten registeren, zo de status van legaliteit
 verwerven, maar gewoon op oude voet doorgaan. De seksbranche zal niet aarzelen om
 dit middel in te zetten als de continuering van haar bedrijf op het spel staat,
 met alle gevolgen van dien. Staat de minister hier niet tamelijk machteloos?
 Dringt zich hier niet het klassieke vraagstuk van "law in the books" en "law in
 action" op?
 Dit klassieke probleem doet zich ook voor bij wat de minister het sluitstuk van
 zijn aanpak noemt: de vergewisplicht. Voor mijn fractie blijft dit een kwetsbaar
 onderdeel van het wetsvoorstel. De klant van een bordeel moet administratieve
 handelingen verrichten om zich ervan te vergewissen dat het om een vergund bedrijf
 gaat. Hij moet een telefoonnummer bellen, en het bewijs daarvan bewaren in zijn
 telefoon, om te checken of het bordeel vergund is en de prostituee geregistreerd
 is. Meerdere partijen, waaronder de mijne, spraken uit dat deze administratieve
 transacties zich slecht verhouden met de psychologie van de bordeelbezoeker op het
 moment dat hij van de diensten van een prostituee gebruik wil maken. Is de
 minister niet wat naïef op dit punt? Heeft hij indicaties dat deze vergewisplicht
 gaat werken? Is hiermee ervaring opgedaan in andere landen? Graag een reactie op
 deze kwestie. Overigens wil mijn fractie onderstrepen dat het goede van de
 vergewisplicht is dat ook de klant in de ketenaanpak van regulering van
 prostitutie en tegengaan van mensenhandel niet langer buiten schot blijft. Ook de
 klant wordt aangesproken en moet zijn verantwoordelijkheid te nemen. Het beleid
 dient zich op zowel de vraag- als de aanbodkant te richten. Maar we moeten wel de
 mogelijkheden tot omzeiling van de regelgeving goed in beeld houden.
 Dan de verhoging van de leeftijdsgrens tot 21 jaar. De minister lijkt de
 mogelijke neveneffecten wat formalistisch te benaderen door zijn stelling dat
 prostituees onder de 21 jaar zullen wachten tot ze de leeftijd van 21 jaar hebben
 bereikt en zich dan zullen laten registreren. Groepen in een kwetsbare positie
 redeneren niet formalistisch. Dit roept de vraag op hoe de minister wil voorkomen
 dat er nieuwe circuits van illegale jeugdprostitutie gaan ontstaan. Hoe schat de
 minister de effectiviteit van handhavingsmethoden op dit punt in?
 De minister wijdt veel zorgelijke woorden aan de kwetsbare positie van de
 prostituee. En mijn fractie deelt deze zorg. Wij menen dat een van de beste
 middelen om de weerbaarheid van prostituees te verhogen, het realiseren van goede
 uitstapprogramma's is. Wij constateren evenwel dat deze programma's naar gemeenten
 zijn overgeheveld. Hierdoor blijft dit onderdeel van het verhaal van de minister
 hangen in een wolk van goede bedoelingen. De minister geeft in antwoord op vragen
 van mijn fractie daarover een aantal voorbeelden van gemeentelijke
 uitstapprogramma's op basis van de RUPS. Daarmee blijft echter de vraag
 onbeantwoord of de minister in algemene zin heeft vastgesteld of er al dan niet
 sprake is van een mismatch tussen vraag- en aanbod. Volgt de minister deze
 overdracht van de uitstapprogramma's van nabij en komt daar nog een aparte
 rapportage over? En dat niet alleen in het kader van de begrotingsbehandeling van
 zijn departement, maar ook in het kader van de implementatie en uitvoering van het
 voorliggend wetsvoorstel. De minister weet dat dit voor mijn fractie een
 fundamentele kwestie is.
 Het gaat bij dit alles om een curatieve aanpak. En daar is niets mee mis. De
 vraag is evenwel wat de minister, of breder het kabinet, kan bieden in het kader
 van een preventieve aanpak. Dat wil zeggen: aan het begin van de
 mensenhandelketen. Tot welke inzichten heeft zijn bezinningsperiode op dit punt
 geleid? Mijn fractie zou graag van de minister vernemen wat Nederland hier aan
 beleid inzet, ook als reactie op de Europese richtlijn, en welk budget hiervoor
 beschikbaar is. Gaandeweg in het debat is deze focus op preventie en ingrijpen in
 het begin van de keten wat op de achtergrond geraakt. Mijn fractie betreurt dit en
 wil graag de balans weer in het debat krijgen.
 De Kamer heeft kennis kunnen nemen van het internationaal vergelijkend onderzoek
 naar prostitutiebeleid in Nederland en Oostenrijk. Het was zelfs aanleiding om nog
 wat meer voorbereidingstijd te vragen voor de plenaire behandeling van dit
 wetsvoorstel. Het lijkt me van belang de minister een korte reflectie te vragen op
 de kernconclusies van het onderzoek in relatie tot het wetsvoorstel. Daar is ook
 aanleiding toe. De studie laat bijvoorbeeld zien dat registratie bemoeilijkt wordt
 door de zeer hoge mobiliteit van prostituees, zowel geografisch, tussen bedrijven,
 gemeenten en zelfs landen als in de tijd, dus het afwisselen van perioden van
 werken en niet-werken in de seksbranche. De onderzoekers spreken van "extreme
 mobiliteit" en dit, zo merkt mijn fractie op, verhoudt zich niet goed tot de eis
 van registratie, en dus ook herregistratie, op gemeentelijk niveau. En ook de
 praktische koppeling met de vergewisplicht kan dan snel schipbreuk leiden. Welke
 lering trekt de minister uit de bevindingen en hoe verhouden deze zich tot de
 belangrijkste maatregelen, vooral wat betreft de registratieplicht, maar ook de
 vergewisplicht, die in het wetsvoorstel zijn neergelegd?
 Ik ben blij dat de minister mijn fractie toezegt de wet omvattend te zullen
 evalueren en wel binnen drie jaar. Mag ik deze toezegging zo verstaan dat alle
 onderdelen van de wet daarbij tegen het licht worden gehouden, dus zowel de
 effectiviteit van de registratieplicht, de vergewisplicht als de handhaafbaarheid?
 Daarin worden naar ik aanneem ook de technische, procedurele en organisatorische
 aspecten van het prostitutieregister betrokken, inclusief de veiligheids- en
 privacymaatregelen zoals neergelegd in de AMvB. Ik vraag daarbij ook aandacht voor
 de balans tussen preventief en curatief beleid en verzoek daarbij ook de
 uitstapprogramma's te betrekken. Dat alles uiteraard in het licht van het
 aantoonbaar terugdringen van misstanden in de seksbranche. Daar gaat het immers
 om. Is dit een lijn waar de minister zich in kan vinden? Dat scheelt mijn fractie
 een motie op dit punt van evaluatie van de wet. In deze context wil mijn fractie
 de minister vragen of het CBP inmiddels advies heeft uitgebracht over de
 ontwerp-AMvB, met name wat het register betreft en zo ja wat de strekking van dit
 advies was. Overigens bevat de AMvB geen regeling dat de klant gehouden is de
 vergewisgegevens te bewaren. Zie ik dat goed? Is er inmiddels een oplossing
 gevonden voor het feit dat er geen toonplicht is?
 De seksbranche is in de ogen van mijn fractie een droeve sector. Zeker, dat is
 een moreel oordeel, maar dat gaan we hier niet uit de weg. De talrijke verhalen
 rond mensenhandel, uitbuiting, intimidatie, mishandeling en verkrachting kunnen
 niet genegeerd worden. Het liefst zagen wij een verbod op prostitueebezoek en het
 strafbaar stellen van de klant, maar dat is helaas nog een brug te ver. Mijn
 fractie is van mening dat het debat over regulering van prostitutie en het
 bestrijden van misstanden in de seksbranche een afronding moet krijgen. Het heeft
 ook wel lang genoeg geduurd. Misstanden moeten ferm worden bestreden en
 slachtoffers moeten effectief worden beschermd. Gemeenten, VNG, OM en politie
 vragen om scherpere beleidsrichtlijnen en verzoeken om een snelle implementatie
 van een registratieplicht. Mijn fractie meent dat we nu moeten doorzetten. Wel
 hebben we een aantal vragen gesteld waar we graag een antwoord op krijgen. Ik zie
 uit naar de reactie van de minister.
 
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Scholten
 (D66):
 
 
 Voorzitter. Het debat op 30 oktober 2012 had een interessant einde. De minister
 heeft toen om een periode voor herbezinning gevraagd en die hebben wij hem na
 beraad gegeven met daarbij een aantekening, die werd uitgesproken door mevrouw
 Duthler als woordvoerder van de woordvoerders in dit debat. Mevrouw Duthler zei
 namelijk dat bezinning echt moet leiden tot bezinning en niet tot nadere
 uitwerking.
 Ik roep deze woorden nog maar even in herinnering aan het begin van mijn inbreng
 in dit debat, omdat mijn fractie – en ik in het bijzonder – buitengewoon
 teleurgesteld zijn door de brief van 8 maart, waaruit bleek dat de minister toch
 doorging op dit wetsvoorstel zonder dat daaruit een nadere uitwerking bleek. We
 zijn dus eigenlijk weer bezig met hetzelfde debat en dat blijkt ook uit de inbreng
 van de vorige sprekers. Het enige nieuwe wat uit de brief sprak, was dat het
 wetsvoorstel breed werd gedragen door de ambtgenoot van deze minister, de minister
 van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Dat zal niemand verbazen, omdat minister
 Asscher als wethouder van de gemeente Amsterdam een fel voorstander was van de
 regulering van de prostitutie. En dat is hij nog steeds, zo blijkt. Mijn fractie
 vindt het hernemen van de behandeling van het wetsvoorstel op deze manier, zonder
 serieuze toezeggingen, ronduit teleurstellend en onbevredigend.
 De minister heeft in zijn brief van 8 maart nog een aantal opties weergegeven,
 waaruit zou blijken welke gedachten hij heeft gehad en waarom hij die gedachten
 niet heeft uitgevoerd. Daar kom ik dadelijk nog op terug, omdat twee gedachten in
 de overwegingen zijn neergelegd die wel bijzondere aandacht verdienen en die
 eventueel ook zouden kunnen leiden tot een oplossing van het probleem waarvoor we
 hier staan.
 Wat is nu precies dat probleem waarvoor wij hier staan? De minister verwoordde
 het aldus: het gaat om de misstanden in de prostitutie. Die moeten we te lijf
 gaan. Ik verdeel dat in twee punten: het gaat om de mensenhandel en om de
 gedwongen prostitutie. Dat is de doelstelling van de minister met deze wet.
 Ik wil graag weten wat nu precies het aantal mensen is in de prostitutie die in
 deze groep zouden thuishoren. Dan zouden wij tot de conclusie moeten komen dat we
 die aantallen niet weten. In diverse onderzoeken worden verschillende cijfers
 gegeven, omdat de groep niet statisch is. Mijn collega Ester heeft dat zojuist ook
 al voorbeeldig verwoord. Prostituees verplaatsen zich voortdurend. De gemeente
 Amsterdam heeft het over 5.000 tot 8.000 prostituees binnen de stadsgrenzen,
 waarvan wie 8%-90% gedwongen prostitutie zou zijn. Ik verwijs naar het Programma
 prostitutie Amsterdam. Tussen 8% en 90% zit nogal wat ruimte. Volgens cijfers van
 de Nationaal Rapporteur Mensenhandel gaat het om 90% gedwongen en 10% vrijwillig.
 Dat is een heel ander cijfer, maar waar is de onderbouwing? En over welke periode
 worden deze percentages berekend?
 Het Platform31-rapport gaat uit van dagcijfers vanwege de hoge mobiliteit. Ik zeg
 het maar heel kort, omdat het al genoemd is. In dit rapport worden op een
 willekeurige dag een aantal van 2.200 prostituees geteld. Dit was in de grote
 steden Rotterdam, Utrecht en Den Haag. Over landelijke cijfers durven de
 onderzoekers geen uitspraak te doen, maar ze zijn stellig in hun bewering dat het
 ver beneden de aangenomen 30.000 ligt.
 We weten het getal dus gewoon niet. Met het Platform31-rapport in de hand vraagt
 mijn fractie zich af of het probleem dat de minister met dit wetsvoorstel wil
 oplossen werkelijk zo groot is. Of laten we ons leiden door de beladenheid van het
 onderwerp en is hier niet simpelweg sprake van een moreel oordeel dat leidt tot
 moralistisch beleid? Dat is nu niets voor een uitgesproken liberaal als onze
 minister van Veiligheid en Justitie.
 Dat moralistische komt ook weer terug in de brief van 8 maart 2012. Daarin noemt
 de minister 1.222 mogelijke slachtoffers van mensenhandel. Waar het woordje
 "mogelijk" voor staat, wordt niet duidelijk gemaakt, maar de brief wekt zo wel de
 suggestie dat er een groot probleem is dat moet worden opgelost.
 In eerste termijn heb ik al gezegd dat de fractie van D66 kan instemmen met een
 landelijk vergunningsstelsel. De minister streeft naar een legale branche waar
 misstanden "hard" worden aangepakt en de sociale positie van de prostituee wordt
 verbeterd. Dit wetsvoorstel voorziet daarin met artikel 24.
 Een prostitutiebedrijf dient volgens het wetsvoorstel te beschikken over een
 bedrijfsplan met onder meer maatregelen op het gebied van hygiëne, bescherming van
 gezondheid, veiligheid en het zelfbeschikkingsrecht van prostituees. Gemeenten
 kunnen een vergunning weigeren wanneer deze eisen niet worden nageleefd. De
 vergunningsplicht is daarmee een krachtig bestuurlijk instrument dat registratie
 van de in dat bedrijf werkzame prostituees sowieso overbodig maakt. Registratie
 van de individuele prostituee is dan dubbelop. Dat heb ik de minister al
 gezegd.
 Anders dan de minister in zijn antwoord zegt, gaat het niet alleen om controle
 van de leeftijd en legaliteit. Het gaat daarbij ook om het toezicht op de sociale
 omstandigheden, de arbeidsomstandigheden van de prostituee en het toezicht op de
 openbare orde. Die voorwaarden zijn effectief voor een gezonde bedrijfsvoering.
 Die voorwaarden hebben alle een plaats gekregen in het voorontwerp van een
 concept-Algemene Maatregel van Bestuur dat de minister aan ons ter inzage heeft
 gegeven. Wat daar ook in moet, is een klachten- of meldpuntregeling voor
 prostituees ter bescherming van hun sociale en arbeidsrechtelijke positie. De
 motie die collega Strik heeft ingediend, gaat ook in op dit punt maar gaat daarin
 iets verder. Waarom de minister desondanks vindt dat ook in seksbedrijven met een
 vergunning registratie nodig is, is mijn fractie een raadsel. Graag nodig ik de
 minister uit om daar nog eens op in te gaan.
 Voor de thuiswerkers is een vergunning niet nodig. Ook volgens de minister
 verstoren zij de openbare orde niet. Dus moet de overheid hier van wegblijven. Een
 gemeente kan het thuiswerken ook niet verbieden. Ook geldt de nuloptie niet voor
 thuiswerkers. Waarom zij zich dan wel dienen te registreren is mijn fractie
 onduidelijk. Datzelfde geldt voor de Belles de Jour.
 Het zal geen verbazing wekken wanneer ik zeg dat mijn fractie nog steeds niet
 overtuigd is van het nut van de registratie en de vergewisplicht van de klant. Ook
 mijn fractie wil dat misstanden hard worden aangepakt, maar gewaakt moet worden
 voor niet werkzame regels respectievelijk overregulering als instrument voor een
 zogenaamde "harde" aanpak. Registratie is daar een voorbeeld van. De minister zegt
 in zijn antwoord dat hij ervan overtuigd is dat de prostituee zich zal registreren
 omdat zij zal inzien dat dit handiger en beter voor haar is. Die overtuiging deelt
 mijn fractie echter niet. De minister gebruikt het bestwilargument. Mijns inziens
 moet de overheid daar verre van blijven. En dan nog iets, waar de overheid voor
 moet uitkijken: met registratie krijgt de overheid zicht op de branche, aldus de
 minister. Wat moeten wij ons voorstellen als het aangekondigde
 initiatiefwetsvoorstel-Hylkens/Seegers dat ook de prostituee strafbaar maakt, na
 dit wetsvoorstel wordt aangenomen en de registratie inmiddels een feit is? Dan is
 het met de lijsten van de registratie gemakkelijk opsporen. En zouden we dat
 moeten willen?
 Last but not least, het kost ook nog wat. Het opzetten van het registratiesysteem
 kost al ongeveer 150 miljoen, iets minder dan de helft van het bedrag dat
 staatssecretaris Teeven wil bezuinigen op de gevangenissen, waarover we het ook
 nog moeten hebben. Daarnaast heb je de beheerskosten en de kosten van de
 gemeenten. Zo zal de overheid jaarlijks € 550.000 bijdragen in de kosten van de
 registratiegesprekken en de kosten van de tolken. Heeft dat alles prioriteit in
 deze tijden van bezuiniging, terwijl gemeenten daarnaast nog vele taken krijgen
 toebedeeld zonder voldoende bijbehorende budgetten? Ook daarop krijg ik graag de
 reactie van de minister.
 Dit alles staat nog los van de privacyaspecten. De minister is ervan overtuigd
 dat deze voldoende zijn geborgd, maar niet duidelijk is welke persoonlijke
 gegevens van de prostituee worden genoteerd bij het registratiegesprek en gedeeld
 worden met de politie en/of derden. De prostituee wordt daarover niet
 geïnformeerd. Hier is dus sprake van uitwisseling van gevoelige gegevens zonder
 medeweten en zonder toestemming van de betrokken prostituee. De
 registratiegegevens worden weliswaar vernietigd, maar du moment dat deze bij de
 politie liggen worden deze gegevens gegevens in de zin van de Wet politiegegevens
 en vallen ze niet meer onder de bescherming van de Wet regulering prostitutie en
 de voorgestelde AMvB, ervan uitgaande dat het College bescherming persoonsgegevens
 deze AMvB zal goedkeuren. Onder de Wet politiegegevens kunnen deze gegevens wel
 met derden gedeeld worden, dus met de Belastingdienst en de Vreemdelingenpolitie
 en dus ook met buitenlandse opsporingsdiensten. Voor prostituees uit landen waar
 prostitutie strafbaar is, kan dit tot gevolg hebben dat zij het risico lopen bij
 terugkeer te worden aangehouden en vervolgd. Los daarvan is mijn fractie niet
 overtuigd van een voor de minister gunstige afloop van de aangekondigde procedure
 onder de Wet bescherming persoonsgegevens in samenhang met artikel 8 EVRM.
 Daarover is in de eerste termijn voldoende gezegd, dus daar wil ik het nu bij
 laten. Mijn fractie blijft er vooralsnog bij dat we die registratie en die
 vergewisplicht niet moeten doen.
 Ook is mijn fractie er niet van overtuigd dat de handhaving gaat lukken. De
 politie zal de registratie van de prostituee en de vergewisplicht van de
 prostitueebezoeker moeten controleren. Niet duidelijk is hoe de minister zich dit
 voorstelt. Collega Reynaers is daar uitvoerig op ingegaan. In het antwoord
 bagatelliseert de minister de vergewisplicht als een uiting van
 medeverantwoordelijkheid van de klant om misstanden tegen te gaan. De minister
 erkent daarmee impliciet dat handhaving onmogelijk is. Als handhaving onmogelijk
 is, moeten we dat niet willen; dan moeten we dat niet doen.
 Als het allemaal zo moet van de minister, is het wel belangrijk dat er extra
 politiecapaciteit wordt ingezet om in te kunnen grijpen wanneer er gedwongen
 prostitutie gesignaleerd wordt.
 Mijn fractie ziet wel een oplossing in de opties die de minister heeft laten
 vallen, namelijk de optie om zonder registratie in te zetten op hulpverlening en
 verbetering van de sociale positie van prostituees en de optie om meer in te
 zetten op toezicht en handhaving. Voor beide opties heeft de minister helaas niet
 willen kiezen. De minister houdt coûte que coûte vast aan het verplichte
 contactmoment en is bang dat zonder dat de branche niet volledig wordt bereikt.
 Mijn fractie betreurt het dat de minister deze keuzes niet aandurft. Met verhoging
 van de capaciteit, zowel bij de politie als bij de opvang- en
 voorlichtingsinstituten, met een goede controle op vergunde bedrijven en het
 opsporen van onvergunde seksbedrijven kan een belangrijke bijdrage worden geleverd
 aan het tegengaan van misstanden. En wat ik mis en wat wel van groot belang is
 voor de branche, is het overleg met de branche zelf. Nu worden alle regels over de
 hoofden van de beroepsgroep bedisseld en vastgesteld. Dat is in verre buitenlanden
 zoals Nieuw-Zeeland anders. Daar hebben de prostituees een met overheidssteun
 georganiseerde stem. Helaas is in Nederland de Rode Draad die stem
 kwijtgeraakt.
 Als laatste punt wil ik de minister wijzen op een recent interview van
 staatssecretaris Teeven in het blad van Amnesty. Toen het ging over de
 strafbaarheid van de illegaal deed hij daarin de volgende uitspraak die ik toch
 wel tekenend vind: "We maken weleens meer wetgeving die niet werkt". Ik krijg die
 zin maar niet uit mijn hoofd.
 Mijn fractie zal het wetsvoorstel niet steunen, tenzij de minister toezegt de
 registratieplicht en de vergewisplicht te laten vallen en uitsluitend in te zetten
 op het uitwerken van het landelijk vergunningsbeleid. Als de desbetreffende motie
 wordt aangenomen, kan de novelle effect hebben, maar als die novelle niet de
 goedkeuring van de minister kan wegdragen, zou het ook zou kunnen zijn dat hij
 toezegt dat hij het vergunningsbeleid in werking laat treden en de
 registratieplicht en de vergewisplicht niet. Dan zijn we bij het doel waarvoor we
 in dit debat onze bijdrage hebben willen leveren. Ik hoor graag het antwoord van
 de minister.
 
 
 
 
 
 De heer
 
 Witteveen
 (PvdA):
 
 
 Mijnheer de voorzitter. In deze tweede ronde over de Prostitutiewet is het toch
 van mijn kant pas de eerste bijdrage aan het debat, waarbij ik de eer heb in de
 voetsporen te treden van Pauline Meurs. Uiteraard heb ik mij allereerst voorbereid
 door het verslag van de eerste ronde te lezen. Er is veel aandacht besteed aan de
 registratieplicht, de vergewisplicht en de nuloptie. De privacy van de prostituee
 stond centraal in het debat. Over deze onderwerpen zal ik vandaag natuurlijk ook
 iets zeggen, maar eerst wil ik de Kamer een lekenanalyse voorleggen van de
 situatie waarin de wet een interventie betekent en dan vooral ingaan op de vraag
 wat we van een wet op dit moment wel en niet redelijkerwijs mogen verwachten.
 Als we terugkijken naar de opheffing van het bordeelverbod zien we dat het
 streven, in elk geval vanuit mijn partij, om tot een vorm van emancipatie van de
 prostituee te komen en van sekswerk een normaal beroep te maken door onderscheid
 te maken tussen legaal en illegaal werk, volstrekt niet uit de verf is gekomen.
 Het idee was goed, maar de uitvoering en de handhaving zijn ernstig
 tekortgeschoten. De Vereniging voor Vrouw en Recht constateert ons inziens terecht
 dat het voor prostituees nog steeds moeilijk is om zelfstandig en onafhankelijk te
 werken zonder tussenkomst van een exploitant, en dat prostituees nog steeds geen
 toegang hebben tot zakelijke vormen van dienstverlening zoals bankrekeningen, een
 creditcard, zakelijke kredieten, een lening of hypotheek en ziekte- en
 arbeidsongeschiktheidsverzekeringen. We moeten wel vaststellen dat sekswerk nog
 allerminst een normaal beroep is geworden. Wie voor een exploitant werkt, bevindt
 zich in een semilegale of semi-illegale werksfeer zonder fatsoenlijke sociale
 voorzieningen bij een werkgever die vermoedelijk geen belasting betaalt. Er rust
 een stigma op het beroep, met als gevolg dat de meeste mensen geen oog hebben voor
 het leed achter de soms schone schijn.
 Als de hoop indertijd was om in de nieuwe wettelijke structuur ook effectiever te
 kunnen optreden tegen misdrijven in en rond prostitutie, waaronder zeer zware
 misdrijven als bedreiging, afpersing, mishandeling, geweldpleging, ontvoering en
 mensenhandel, is men ook bedrogen uitgekomen. Mede door de open grenzen in Europa
 lijkt de omvang van mensenhandel te zijn toegenomen en gebeuren er buiten het
 zicht misdrijven waarvoor we ons moeten schamen dat ze op Nederlands grondgebied
 voorkomen. Terecht plaatst de minister van Justitie de bestrijding van
 mensenhandel en de daarmee gepaard gaande uitwassen bovenaan de prioriteitenlijst;
 er is nog veel werk te verzetten. Ik teken hierbij aan dat misstanden in de
 prostitutie zich niet beperken tot de ernstigere vormen van mensenhandel, maar dat
 er vele vormen en gradaties bestaan van dwang, uitbuiting, vernedering en
 pesterij.
 We moeten intussen constateren dat in de loop van de jaren een scheiding der
 geesten is opgetreden onder degenen die zich professioneel met prostitutie
 bezighouden. Er zijn twee elkaar uitsluitende frames of denkkaders in omloop:
 enerzijds dat van de emancipatie van de sekswerker, dat vooral leeft onder die
 hulpverleners en organisaties die zich sterk maken voor de rechten van de
 prostituee, anderzijds dat van de bestrijding van mensenhandel dat sterk naar
 voren komt in de keten van professionals die werken voor politie en justitie. De
 prostituee wordt gezien als zelfbewuste werkneemster of potentieel slachtoffer.
 Soms is zij beiden tegelijk.
 De twee groepen professionals hebben in het dagelijks leven wel met elkaar te
 maken maar zijn toch heel verschillend georganiseerd. Er is niet één effectieve
 keten of één effectief netwerk van betrokken professionals. In debatten komt, niet
 onverwacht, een dialoog tussen doven naar voren, waarvan het debat over de privacy
 van de registratieplicht de nodige voorbeelden biedt. De hardnekkigheid van de
 problemen maakt dialoog en samenwerking niet eenvoudiger. Degenen die financieel
 van prostitutie profiteren en vaak ook betrokken zijn bij allerlei illegale
 activiteiten, hebben te veel mogelijkheden om aan de greep van de overheid te
 ontsnappen. Ook vormen de snelle veranderingen in het veld van de prostitutie een
 uitdaging voor hulpverleners die een langdurige vertrouwensrelatie met hun klanten
 willen opbouwen. Frustratie ligt overal op de loer.
 Dat er een grens is getrokken tussen legale en illegale prostitutie heeft, zoals
 iedereen beseft, ook niet tot gevolg gehad dat de legale prostitutie vrij is van
 dwang en geweld en trouwens ook niet dat wat illegaal gebeurt, altijd onder dwang
 plaatsvindt. Als ergens wordt opgetreden, treedt al snel een waterbedeffect op
 naar gemeenten waar niet wordt opgetreden. De capaciteit van zowel politie en
 justitie als de hulpverlening is beperkt en de mensen die er werken, zullen vaak
 het gevoel hebben weer eens achter de feiten aan te lopen. Hoe uit deze impasse te
 geraken?
 Bij mijn gesprekken de afgelopen weken met talloze mensen kon ik ook een positief
 gegeven opmerken. Er is bij werkelijk iedereen die ik sprak een groot gevoel van
 betrokkenheid en urgentie aanwezig. De mening overheerst dat er geen behoefte is
 aan wetgeving die er op papier mooi uitziet als zij voor de praktijk niet op zijn
 minst een klein beetje nuttig is. Het wordt tijd om problemen op te lossen, de
 handen uit de mouwen te steken en voorbij de grenzen van de wetstekst te kijken.
 De grote steden zijn de Haagse politiek ver vooruit; daar wordt binnen de
 juridische mogelijkheden van de gemeente een realistischer beleid gevoerd, waarvan
 het succes of falen overigens nog niet duidelijk is. Er zijn nog nieuwe
 initiatieven in voorbereiding. Het manco is echter dat een nationaal kader
 ontbreekt. Zo ontstaan er telkens weer afstemmingsproblemen tussen gemeenten. Er
 zijn ook gemeenten die nog helemaal niet aan een prostitutiebeleid zijn begonnen,
 met als gevolg dat prostituees met vele regimes en vormen van willekeur te maken
 krijgen.
 Ik kom tot een tussenconclusie. Verwijzend naar het gevoel van urgentie dat ik
 heb waargenomen om zowel de positie van de prostituees te versterken als
 misstanden krachtig aan te pakken, lijkt het mijn fractie ongewenst dat dit debat
 een onduidelijke uitkomst krijgt. De wetgever heeft vandaag de kans om een signaal
 af te geven naar alle betrokkenen – en zeker de grote steden – dat het de overheid
 ernst is om aan de problemen te werken. De wet die we nu in behandeling hebben, is
 echter verre van volmaakt; ik denk dat iedereen in dit huis het daarover wel eens
 is. Deze wet kan daarom alleen als tussenstation dienen naar een meer definitief
 arrangement. De wet moet daarom ruimte bieden voor doorlopende monitoring van de
 uitvoering en snelle terugkoppeling, waarbij op een termijn van niet meer dan een
 of twee jaar opnieuw naar de wetgeving wordt gekeken. Zo kan een kader tot stand
 komen voor nationaal beleid waarin gemeenten, politie, justitie en
 hulporganisaties inbreng kunnen leveren en met elkaar vorm kunnen geven aan
 maatregelen die echt werken. De dialoog moet weer op gang komen, zowel voor de
 emancipatie van het beroep als voor de bestrijding van misstanden.
 
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Scholten
 (D66):
 
 Het is een heel creatieve oplossing, mijnheer Witteveen. U trekt een tussenconclusie
 waarbij u zegt: laten we de wet vast invoeren, dan kunnen we zien waar het uitkomt.
 Begrijp ik het zo goed? Als ik het goed begrijp, lopen we een enorm risico, want dan
 is de wet ingevoerd en weten we nooit of er na uw tussenconclusie nog een nieuwe stap
 wordt gezet. Dan kunnen we weer drie jaar wachten op een evaluatie. U weet zelf hoe
 lang een wetgevingsproces duurt. Kunt u dit nog eens nader toelichten voordat we er
 verder over gaan denken?
 
 
 
 
 De heer
 
 Witteveen
 (PvdA):
 
 Mevrouw Bakker, mijn creatieve oplossingen …
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Scholten
 (D66):
 
 Scholten.
 
 
 
 
 De
 
 voorzitter
 :
 
 Bij mijn weten is het nog steeds "Scholten".
 
 
 
 
 De heer
 
 Witteveen
 (PvdA):
 
 
 Mijn excuses. Ik herneem mijzelf. Ik trok een tussenconclusie als stapje op weg
 naar beschouwingen over zowel de problemen als de kansen die hier op tafel liggen.
 Als ik al creatieve oplossingen te bieden heb, komen ze in ieder geval ver na de
 tussenconclusie. Ik vraag mevrouw Scholten dus om nog even geduld te hebben en mij
 mijn betoog te laten afmaken.
 Voorzitter. Mijn fractie ziet de volgende uitgangspunten voor een dergelijke
 aanpak. Ten eerste moet van alle kanten worden geïnvesteerd in een betere
 ketensamenwerking, waarbij alle betrokken instanties in beeld komen en de kloof
 tussen het politiële/justitiële en het hulpverlening-/vrouwenrechtencircuit wordt
 opgeheven. Het is aan de regering om hier het initiatief te nemen. Dat kan alleen
 als er goede regie op zit. Wij willen van de minister graag zo concreet mogelijk
 weten hoe de regering dit voor zich ziet.
 Ten tweede is er nu een ernstig capaciteitstekort. Als mensenhandel een
 prioriteit is in het beleid, dienen er adequate middelen en menskracht ter
 beschikking te komen. De vraag van onderop in de organisatie zou leidend moeten
 zijn. Is de minister dat met ons eens?
 Ten derde moet worden nagegaan of er, met name in aantrekkelijke
 vestigingsplaatsen als de Amsterdamse wallen, de mogelijkheid bestaat om
 exploitanten zo nodig met harde hand tot vormen van zelfregulering te bewegen.
 Inzet van de Belastingdienst is vereist om het ontduiken van belasting aan te
 pakken.
 Ten vierde moeten gemeenten de ruimte krijgen om beleid uit te proberen, het
 liefst in overleg binnen de VNG en met de rijksoverheid. Het gaat erom door snelle
 evaluatie van deze experimenten in de gaten te krijgen wat wel en niet werkt en
 wat de succes- of faalfactoren zijn.
 Ten vijfde – ik ben zeer benieuwd naar de opvatting van de regering hierover –
 moet er meer bottom-up worden gewerkt. Nationale wetgeving kan nu een opening
 bieden voor interactieve beleidsvorming en kan dan op termijn hopelijk weer het
 eindstation zijn.
 Jarenlang heeft de overheid de problemen onderschat en te weinig in uitvoering en
 handhaving geïnvesteerd. Politie en OM hebben lang weinig prioriteit gegeven aan
 aan mensenhandel gerelateerde delicten, terwijl in de rechterlijke macht soms te
 weinig kennis aanwezig bleek om complexe zaken goed te beoordelen. Als het de
 regering ernst is om prioriteit te geven aan de bestrijding van mensenhandel,
 zoals in het regeerakkoord staat, dan moet daar een heel concreet verhaal bij te
 geven zijn over de bedragen die ermee gemoeid zullen zijn en de organisatievormen
 die ervoor nodig zijn. Dat gemeenten ten opzichte van prostituees die in hun
 gemeente werkzaam wilden zijn een wisselend beleid voerden, is lang geaccepteerd.
 Ook dat beeld moet veranderen. Voor mijn fractie is een forse investering in
 handhaving en toezicht een harde voorwaarde, want als er geen overtuigende en
 consequente inzet is vanuit de overheid, kan er niets terechtkomen van de
 doeleinden van de wet.
 
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Strik
 (GroenLinks):
 
 
 Ik heb twee vragen. De heer Witteveen zegt dat we verschillen tussen gemeenten
 moeten zien te voorkomen. De capaciteit moet worden ingezet daar waar er vraag
 naar is vanuit de praktijk. Ik kan daar op zich inkomen. Hoe verhoudt het voorstel
 om gemeenten de ruimte te geven om uit te proberen, zich echter tot de wens van de
 heer Witteveen tot meer uniformering om zodoende het waterbedeffect te
 voorkomen?
 Mijn andere vraag gaat over de praktijk. Wat bedoelt de heer Witteveen met die
 praktijk? Het kan zijn dat gemeenten heel andere belangen en wensen hebben dan
 bijvoorbeeld de mensen die in het veld werken of de prostituees. Wil de heer
 Witteveen ingaan op deze twee vragen?
 
 
 
 
 
 De heer
 
 Witteveen
 (PvdA):
 
 Dat doe ik heel graag. Om te beginnen denk ik dat we, wanneer we een nationaal
 beleidskader krijgen dat in wetgeving is vastgelegd, niet alles tot op de vierkante
 centimeter moeten dichttimmeren maar ruimte moeten bieden voor discussie en
 initiatieven van onderop. De meest waardevolle inzichten zullen namelijk zo dicht
 mogelijk bij de praktijk te vinden zijn. Daarom ben ik dus voor het openbreken van de
 stilte die nu tussen organisaties heerst om weer een dialoog op gang te brengen. Mijn
 schets is eigenlijk bedoeld om dat naar voren te brengen. Ik hoop dat dit voldoende
 duidelijk is voor mevrouw Strik.
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Strik
 (GroenLinks):
 
 Onder "praktijk" verstaat de heer Witteveen dus alle actoren, zowel gemeentelijke
 overheid als prostituees?
 
 
 
 
 De heer
 
 Witteveen
 (PvdA):
 
 Ja. Ik had het niet voor niets over alle professionals die in dit veld op een of
 andere manier hierbij betrokken zijn. Ik denk dan aan politie en justitie, maar ook
 aan hulporganisaties en de Belastingdienst. Ik denk aan allerlei betrokkenen die op
 een of andere manier iets doen aan dienstverlening, controle, toezicht enzovoorts en
 dus iets zouden kunnen bijdragen aan enerzijds de doelstelling om de prostitutie
 onafhankelijker te maken zodat sekswerkers weer zelfstandig kunnen werken, en
 anderzijds de doelstelling om ernstige misdrijven tijdig op te sporen en te
 bestrijden.
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Strik
 (GroenLinks):
 
 Oké, maar in mijn inbreng ben ik uitgebreid ingegaan op gemeentelijke praktijken die
 het juist voor prostituees moeilijker maken om die zelfbeschikking te behouden. De
 heer Witteveen zegt dat we gemeenten juist de ruimte moeten geven. Hoe verhoudt zich
 dat tot het belang van prostituees om zelfstandig te kunnen werken en voor hun
 belangen te kunnen opkomen?
 
 
 
 
 De heer
 
 Witteveen
 (PvdA):
 
 Mijn fractie is er niet voor om gemeenten maximale ruimte te geven. Daarom zijn wij
 ook helemaal geen voorstander van de nuloptie. Wij willen dat er een duidelijk
 landelijk kader is waarbinnen gemeenten zich moeten opstellen en moeten meewerken aan
 het debat. De dialoog moet van twee kanten komen; ruimte bieden maar ook
 duidelijkheid bieden.
 
 
 
 
 De
 
 voorzitter
 :
 
 Volgens mij was er nog een tweede vraag. Of zijn ze allebei voldoende beantwoord,
 mevrouw Strik?
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Strik
 (GroenLinks):
 
 Mijn eerste vraag was wat de heer Witteveen bedoelt met "de praktijk". Hij bedoelt
 daarmee "alle actoren". Ik constateer dan wel dan er grote spanning zit tussen de
 belangen en de wensen van die verschillende actoren. Ik heb van de heer Witteveen
 eigenlijk nog niet goed begrepen voor welke belangen hij daadwerkelijk kiest. Het kan
 immers ook betekenen dat hij de Belastingdienst niet de ruimte wil geven maar juist
 meer opdrachten wil geven, bijvoorbeeld om in het belang van de zelfstandige
 prostituees te werken. Ik heb de heer Witteveen die spanning nog niet horen
 erkennen.
 
 
 
 
 De heer
 
 Witteveen
 (PvdA):
 
 Die spanning ga ik niet ontkennen; die spanning is er. Dat verklaart ook het gevoel
 van urgentie bij de mensen die bij dit debat betrokken zijn. Wij hebben in dit debat
 eigenlijk heel weinig aandacht voor de rol van de Belastingdienst. Als je echter
 denkt aan een scenario waarbij sekswerker gaandeweg een normaal beroep wordt, zoals
 een aantal woordvoerders hier graag zou voorstaan, hoort daar natuurlijk bij dat
 exploitanten belasting betalen. Dat hoort allemaal bij de normalisering, zoals ook
 fatsoenlijke arbeidsvoorwaarden daarbij horen. We zijn daar ver vanaf, dat geef ik
 toe. Er zijn niet alleen spanningen, we zijn ook ver af van een ook maar enigszins
 acceptabele praktijk.
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Quik-Schuijt
 (SP):
 
 Begrijp ik goed dat de partij van de heer Witteveen ook voorstaat dat het een zo
 veel mogelijk normaal beroep wordt?
 
 
 
 
 De heer
 
 Witteveen
 (PvdA):
 
 Jazeker.
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Quik-Schuijt
 (SP):
 
 Het is mooi wat de heer Witteveen allemaal zegt; ik kan mij er helemaal in vinden.
 Wat betekent het echter concreet voor het wetsvoorstel? Misschien komt hij later in
 zijn betoog nog op deze vraag?
 
 
 
 
 De heer
 
 Witteveen
 (PvdA):
 
 Daar kom ik inderdaad later nog aan toe. Ik ben daar nog lang niet. Als u mij nog
 even tijd gunt …
 
 
 
 
 De
 
 voorzitter
 :
 
 Gaat u verder.
 
 
 
 
 De heer
 
 Witteveen
 (PvdA):
 
 
 Voorzitter. Allereerst stel ik vast dat van alle kanten in het debat waardering
 bestaat voor de vergunningplicht. Dat roept de vraag op – ook opgeroepen door het
 CDA en door ons in eerdere fasen, via een vraag aan de minister – of het mogelijk
 is om de gewenste contacten met prostituees die slachtoffer zijn van mensenhandel
 en van daaraan gerelateerde misdrijven te bereiken door een opkomstplicht voor de
 prostituee aan de vergunningsvoorwaarden te koppelen. Een exploitant zou dan om
 zijn vergunning moeten denken als hij vrouwen slecht behandelt of toelaat dat zij
 door derden slecht worden behandeld, uiteraard onder druk van regelmatige
 controles in zijn bedrijf. Waarom ziet de minister blijkens zijn antwoorden aan de
 Kamer niets in een aan de vergunningplicht alleen gekoppelde contact- en
 interventiemogelijkheid?
 Wij zien dus, net als het CDA eerder in dit debat, goede mogelijkheden om de
 voorwaarden die aan de vergunningplicht worden verbonden zo in te richten dat er
 een opkomstplicht ontstaat voor de prostituee. Dit zou het gewenste
 aangrijpingspunt kunnen zijn voor contact dat, als het goed gaat, tot een duurzame
 vertrouwensrelatie zou kunnen leiden. Gezien de stand van het debat, wil ik de
 minister in overweging geven om hier heel serieus op in te gaan, omdat het
 wellicht een mogelijkheid biedt om te ontsnappen aan alle kritiek die geuit is ten
 aanzien van de privacyaspecten van de registratieplicht en de effecten van de
 registratieplicht zelf.
 Uiteraard moet ik ook iets zeggen over de meer omstreden onderdelen waarop in het
 debat zo uitgebreid is ingegaan. De minister stelt dat de registratieplicht
 onontbeerlijk is als aangrijpingspunt voor contact met slachtoffers. Mijn fractie
 is vooralsnog niet geneigd om met deze redenering mee te gaan. De grote vraag is
 immers hoe op basis van een incidenteel contact gewerkt kan worden aan een
 langdurige vertrouwensrelatie die de hulpverlening aan de prostituee nodig heeft
 om effectief te zijn. Pas als er een heel goed verhaal bij is, is de
 registratieplicht wellicht een waardevol element in de strategie van de wetgever.
 Daarbij denkt mijn fractie, met de minister, dat het inderdaad onwenselijk is dat
 elke gemeente haar eigen registratieplicht invoert, met heel verschillende
 waarborgen voor de privacy.
 Wat de hulpverlening aan slachtoffers van mensenhandel betreft, kan pas sprake
 zijn van een overtuigende aanpak van de zijde van de overheid als er ook voldoende
 adequate opvangmogelijkheden zijn voor deze slachtoffers. Daarbij is het verblijf
 in een politiecel niet tot die adequate opvangmogelijkheden te rekenen; dat is een
 noodmaatregel die nu echter met een zekere regelmaat plaatsvindt. Wat zijn de
 plannen van de minister eigenlijk wat betreft deze pijler van zijn aanpak?
 Ik zie dat er een vraag is.
 
 
 
 
 
 De
 
 voorzitter
 :
 
 Zo te zien was het nog een overpeinzing van mevrouw Quik, maar er lijkt nu ook een
 vraag te komen.
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Quik-Schuijt
 (SP):
 
 Ik vraag me af of ik had moeten weten wat ik nu ga vragen.
 
 
 
 
 De
 
 voorzitter
 :
 
 Dat stel ik op prijs.
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Quik-Schuijt
 (SP):
 
 Voor zover mij bekend, is er in Nederland een heel grote opkomst van prostituees bij
 de GGD. Voor zover ik weet, hebben wij daar cijfers over, maar daar lag dus zojuist
 mijn twijfel. Welk percentage meldt zich bij de GGD voor soa-controle en dergelijke?
 Voor zover mij bekend, is dat percentage heel hoog. Is dat dan niet een betere ingang
 dan de registratie? Immers, dan heb je die mensen bij je. Je hebt daar dan de kans om
 een vertrouwensband op te bouwen, anders dan bij de registratie.
 
 
 
 
 De heer
 
 Witteveen
 (PvdA):
 
 
 Ik wil deze vraag graag overnemen en aan de minister stellen. Kan hij er
 informatie over geven in dit debat? Ieder aangrijpingspunt moet je natuurlijk
 benutten en als dit genoeg zou zijn, ben ik met mevrouw Quik eens dat wij er de
 voorkeur aan zouden moeten geven. Ik heb echter van veel hulpverleners gehoord dat
 zij behoefte hebben aan die extra mogelijkheid om contact te kunnen leggen als een
 eerste oriëntatie, waar uiteraard verder en langduriger contact op zou moeten
 kunnen volgen.
 Voorzitter. Een onderdeel van de wet dat op zich wel weer heel waardevol is, is
 het optrekken van de grens voor legale prostitutie van 18 jaar naar 21 jaar. Dan
 rijst uiteraard wel weer de vraag naar de capaciteit die nodig is om op dit
 vereiste effectief toezicht uit te oefenen.
 Vanuit de wereld van de hulpverlening is de stelling verkondigd, en uitgebreid
 beargumenteerd, dat verscherping van de regels bepaalde groepen vrouwen de
 illegaliteit in zal jagen. Mijn fractie, net als ongetwijfeld andere fracties
 hier, wil weten hoe de registratieplicht zal uitpakken voor de volgende vier
 groepen vrouwen. Ten eerste vrouwen die zich niet kunnen registreren (18-jarigen
 tot 21-jarigen en niet-EU prostituees); ten tweede vrouwen die reden hebben om te
 vrezen voor hun privacy en veiligheid als hun gegevens bekend worden; ten derde
 vrouwen die niet voor een exploitant willen werken en die desnoods illegaal hun
 zelfstandigheid willen bewaren; en ten vierde vrouwen die niet in de vergunde
 sector terecht kunnen vanwege een tekort aan veilige en betaalbare werkplekken.
 Als deze effecten optreden is dat heel ernstig. Een sterke toestroom naar
 verschillende vormen van legaliteit maakt het er voor politie en hulpverlening
 niet bepaald gemakkelijker op om hun taken te vervullen. Wie illegaal is, staat
 buiten de bescherming van de wet, waardoor klanten, pooiers, bemiddelaars en
 handelaren meer greep op hen krijgen en de drempel om dan naar de politie en de
 hulpverlening te gaan een stuk hoger ligt. Ook deze kwesties zijn voor mijn
 fractie van groot gewicht. Van een goede beantwoording van deze vragen hangt mede
 ons oordeel over de wet af.
 De PvdA-fractie heeft zwaar ingezet op het bieden van deugdelijke waarborgen voor
 de privacy bij invoering van een registratieplicht. De concept-AMvB lijkt die
 deugdelijke waarborgen te bieden en dankzij de privacy impact assessment ook wel
 te voldoen aan de zware eisen die gesteld worden in de motie van het lid Franken
 over privacy. Een vraag heb ik er nog wel over. Klopt mijn indruk dat aan de klant
 die aan de vergewisplicht voldoet, wordt meegedeeld wat voor gegevens er over de
 prostituee bij de overheid bekend zijn? Is de mededeling dat de persoon in kwestie
 legaal werkt, niet al genoeg? De stukken zijn op dit punt niet helemaal duidelijk.
 Ergens zweeft de suggestie dat eventueel aan derden een burgerservicenummer zou
 kunnen worden verstrekt. Dat gaat natuurlijk om een heel gevoelig gegeven. Voor de
 fractie van de Partij van de Arbeid is het ondenkbaar dat iets dergelijks zou
 gebeuren. Op dit punt willen wij graag de verzekering dat het echt niet kan in de
 voorziene structuur.
 Dit brengt ons bij de evenzeer omstreden vergewisplicht. Er is al veel gezegd
 over dit onderwerp. Ik moet bekennen dat ik als buitenstaander zeer sterk aan
 Kafka moet denken. Het lijkt een absurde maatregel. De redenering dat de hele wet
 juist de vergewisplicht als sluitstuk nodig heeft, begrijpt mijn fractie bovendien
 niet goed. De minister wil het misschien nog eens uitleggen. Vooral van belang is
 dan de vraag wat er in de praktijk met de op papier geschapen vergewisplicht zal
 gebeuren. Gaat de politie echt prioriteit leggen bij het controleren van de
 vergewisplicht, terwijl er andere zaken zijn die dringender de aandacht vragen?
 Hoe eenvoudig wordt het voor de bezoeker van een prostituee om zich in de zin van
 de wet te vergewissen?
 Ik moet toegeven dat toen ik er wat langer over nadacht, ik toch een verre van
 kafkaësk potentieel voordeel zag dat mogelijkerwijze aan de vergewisplicht
 toekomt. Zoal u hoort, druk ik mij voorzichtig uit, voorzitter. Door iets van de
 klant te eisen, de vrijblijvendheid enigszins te verminderen, wordt een symbolisch
 begin gemaakt met het medeverantwoordelijk stellen van de klant voor misstanden.
 Zonder die klanten, zonder de vraag naar sekswerk, zouden de misstanden er
 tenslotte niet zijn. Mogelijk is een optimistisch scenario denkbaar waarbij
 bezoekers van prostituees zich meer en meer verantwoordelijk voelen voor de
 werkomstandigheden van de prostituee met wie zij worden geconfronteerd. Reden voor
 dat optimisme is er zeker. Zo blijkt dat van de anonieme meldingen over
 mensenhandel ongeveer 15% afkomstig is van klanten van prostituees. Iets van een
 besef begint dus te dagen.
 
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Quik-Schuijt
 (SP):
 
 In de Europese richtlijn wordt voorgesteld om degenen strafbaar te stellen die
 gebruikmaken van de diensten van een prostituee van wie zij weten of vermoeden dat
 zij slachtoffer is van mensenhandel. Daar heeft de regering niet in willen meegaan.
 Dat lijkt mij echter veel realistischer dan het strafbaar stellen van iedereen die
 naar een willekeurige prostituee gaat.
 
 
 
 
 De heer
 
 Witteveen
 (PvdA):
 
 Ik weet niet welke reactie ik daarop moet geven. Wij zullen het binnenkort
 ongetwijfeld nog uitgebreid hebben over de richtlijnen inzake mensenhandel. Dit
 aspect lijkt mij van voldoende belang om daar aandacht aan te besteden.
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Quik-Schuijt
 (SP):
 
 Is dat volgens u niet genoeg? Daar gaat het toch eigenlijk om? Het gaat niet om het
 opsporen van wel of niet geregistreerde mensen, maar om het opsporen van de ellende
 daarachter. Zou dat niet genoeg zijn? Daarmee voorkomen wij dat alle prostituees in
 Nederland geregistreerd moeten worden en dat alle mannen die deze prostituees
 bezoeken strafbaar zijn als zij zich niet houden aan de vergewisplicht.
 
 
 
 
 De heer
 
 Witteveen
 (PvdA):
 
 
 Ik beperk mijn antwoord even tot de vergewisplicht, want daar sprak ik over. Ik
 kan mij heel moeilijk voorstellen dat dit voor de overheid een uitvoerbaar en
 handhaafbaar beleid is. Wel kan ik mij voorstellen dat een dergelijke
 vergewisplicht er op termijn toe leidt dat bezoekers van prostituees toch eens
 nadenken over de arbeidsomstandigheden van de persoon met wie zij te maken hebben.
 Dat is heel erg nuttig, niet alleen voor het opsporen van misstanden, maar ook
 voor het streven om de bedrijfstak een normaler aanschijn te geven. Bij een
 normaal bedrijf hoort dat men over en weer een bepaalde redelijke verwachting
 heeft als men een contract met elkaar sluit. Als ik het juridisch vertaal, zou het
 in dit geval gaan om een dienstverleningscontract. Bij een dergelijk contract is
 er sprake van een verantwoordelijkheid bij de beide bij het contract betrokken
 partijen. Ik geef onmiddellijk toe dat wij nu bezig zijn met een rozige toekomst
 die heel ver van ons vandaan ligt, maar als wij de weg naar normalisatie willen
 inslaan, zoals veel fracties, waaronder mijn fractie, graag willen, dan zou de
 vergewisplicht weleens een opening kunnen bieden. Uiteraard ben ik zeer benieuwd
 of de minister in dezen enigszins met mij meedenkt.
 Ik doe nog een andere suggestie, die ik ontleen aan de brief van de Vereniging
 voor Vrouw en Recht. Deze vereniging stelt voor om een ombudsman voor prostituees
 in te stellen, waar vrouwen met hun klachten terechtkunnen en die ook de
 bevoegdheid heeft om klachten aan te pakken. Dat lijkt ons een goed idee. Wij zien
 dit als een van de volgende stappen op weg naar normalisering van het sekswerk. Is
 de minister dat met ons eens en is hij bereid de hiervoor benodigde maatregelen te
 stellen?
 Een ander onderwerp dat bij mijn fractie vragen heeft opgeroepen, betreft de
 nuloptie. Uit de antwoorden van de minister begrijp ik dat de term "nuloptie"
 eigenlijk niet correct is, omdat gemeenten nooit geheel de deur kunnen sluiten
 voor seksondernemingen, maar daar wel bepaalde voorwaarden aan kunnen stellen. Ons
 vermoeden dat de nuloptie in strijd is met de Europese marktordening, lijkt dus
 niet op te gaan. Toch vragen wij de minister hoe ver gemeenten die niets met
 seksbedrijven te maken willen hebben, mogen gaan in hun pogingen juridische
 instrumenten – die daar wellicht niet voor bedoeld zijn – te gebruiken om
 vestiging van deze ondernemers te ontmoedigen. Als het de facto onmogelijk is om
 in een dergelijke gemeente sekswerk aan te bieden, dan verdraagt zich dit mogelijk
 niet met het Europees recht.
 Ik kom tot mijn conclusies. Al met al hebben wij bij dit wetsvoorstel, dat wij
 uitdrukkelijk zien als een tussenstation op weg naar een betere situatie, nog heel
 veel vragen. De kwestie van de capaciteit is voor ons een zwaarwegend punt. Ook
 over de effecten van de registratieplicht voor uiteenlopende groepen vrouwen
 willen wij meer zekerheid hebben. Wij willen de minister nogmaals de suggestie van
 de CDA-fractie aanbevelen om te denken aan een oplossing via de vergunningsplicht.
 Het is voor mijn fractie niet eenvoudig om met het wetsvoorstel in te stemmen. Wij
 zien derhalve de antwoorden van de minister met buitengewoon veel belangstelling
 tegemoet.
 
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Duthler
 (VVD):
 
 
 Voorzitter. Hoe zwaar dit wetsvoorstel op de maag van deze Kamer en deze minister
 ligt, blijkt wel uit het feit dat er zeven maanden zijn verstreken tussen de
 eerste termijn van de plenaire behandeling van de kant van de Kamer en de tweede
 termijn van vandaag. Aan de eerste termijn in oktober gingen behalve een
 uitgebreide schriftelijke behandeling al een informatiebijeenkomst en diverse
 gesprekken met deskundigen vooraf. Alleen al in dit huis is het wetsvoorstel ruim
 twee jaar in behandeling. Dat is een hele tijd. Het geeft aan dat de Kamer beslist
 niet over één nacht ijs gaat en zich echt wil laten overtuigen van de
 effectiviteit, de handhaafbaarheid en uitvoerbaarheid en de rechtsstatelijkheid
 van dit wetsvoorstel.
 Dat misstanden in de seksbranche afschuwelijk zijn en dat mensenhandel één van de
 meest afschuwelijke misdrijven is, staat voor mijn fractie vast. Ik denk dat dit
 voor iedereen zal gelden. Ook staat het voor mijn fractie vast dat dit met alle
 mogelijke middelen moet worden bestreden. Het is een gegeven dat prostitutie in
 Nederland een gelegaliseerd beroep is, net zoals niet alle prostituees slachtoffer
 zijn, maar eerder zouden willen dat hun beroep op meer respect zou kunnen rekenen
 dan nu vaak het geval is. Ik verwijs naar de Deense televisieserie Borgen. In een
 aflevering over het Deense prostitutiebeleid verzuchtte een prostituee dat zij
 zich nog nooit zo vernederd had gevoeld als tijdens een informatiebijeenkomst
 waarin prostituees werden neergezet als slachtoffers in plaats van mondige vrouwen
 met een bijzonder beroep. Wat er ook van zij, de bedoeling is niet om vanmiddag
 een discussie te voeren over de omvang van het probleem dat door het wetsvoorstel
 moet worden opgelost. Elk slachtoffer van misstanden in de seksbranche, elk
 slachtoffer van mensenhandel is er één te veel. De bedoeling is een antwoord te
 krijgen op de vraag of dit wetsvoorstel uiteindelijk de toets van effectiviteit,
 handhaafbaarheid en uitvoerbaarheid en rechtsstatelijkheid kan doorstaan.
 Zoals ik in mijn eerste termijn al heb aangegeven, zitten de belangrijkste
 aarzelingen van mijn fractie bij de registratieplicht van prostituees en de
 vergewisplicht van klanten van prostituees, dus bij de privacybescherming en de
 uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid van de wet. De minister heeft schriftelijk
 uitvoerige antwoorden gegeven op de gestelde vragen, waarvoor onze dank. Wij
 hebben meer en beter zicht gekregen op de uitwerking van het wetsvoorstel in de
 praktijk. Dat wordt door ons gewaardeerd. Dat zicht is ook belangrijk om dit
 wetsvoorstel goed te kunnen beoordelen. Toch leven bij mijn fractie nog
 verschillende vragen. Deze zal ik nader toelichten.
 Eerst zal ik ingaan op de registratieplicht. In haar bijdrage in eerste termijn
 heeft mijn fractie verschillende vragen gesteld over de privacybescherming van
 prostituees en de beveiliging van het register. De minister heeft uitgebreid
 geantwoord op onze vragen in de brief van 19 april jongstleden. Ook heeft hij een
 raamwerk van een AMvB in een bijlage bij de brief gevoegd. Deze AMvB bevat een
 uitwerking van de registratieplicht en het registratiesysteem. Tot genoegen van
 mijn fractie schrijft de minister in zijn brief dat het register volgens de eisen
 van "privacy by design" wordt ontworpen en ontwikkeld. Eerst worden de eisen en
 randvoorwaarden vastgesteld die op grond van de geldende wet- en regelgeving voor
 privacy gesteld worden aan de verwerking van bijzondere persoonsgegevens.
 Vervolgens wordt het functioneel en technisch ontwerp van de applicaties ter hand
 genomen. De minister beperkt de eisen en randvoorwaarden in zijn brief tot de
 eisen op het vlak van beveiliging, beheer, autorisatie en authenticatie. Ik neem
 aan dat de minister de bedoeling heeft dat deze eisen ook betrekking hebben op
 bijvoorbeeld de mogelijkheid dat betrokkenen – geregistreerde prostituees dus, of
 hun klanten – te allen tijde hun recht op inzage in hun gegevens kunnen uitoefenen
 en dat in geval hun gegevens niet correct zijn, deze gecorrigeerd worden en dat
 ook derden dat zullen doen, indien dat van toepassing zou zijn. Kan de minister
 bevestigen dat de gestelde eisen ook betrekking hebben op de privacyrechten van
 betrokkenen? Ook neemt mijn fractie aan dat deze eisen niet alleen worden gesteld
 aan en bepalend zijn voor het ontwerp van de applicaties, maar dat zij worden
 gesteld aan het gehele register waarvan de applicaties onderdeel uitmaken. Wil de
 minister ook dat bevestigen?
 Gegevens van prostituees zijn bijzondere gegevens in de zin van de Wet
 bescherming persoonsgegevens. De verwerking van deze gegevens zal dus met meer
 privacywaarborgen moeten zijn omkleed dan die van gewone persoonsgegevens. Mijn
 fractie vindt dat in de AMvB nog niet terug. Wil de minister bevestigen dat hij
 bij de uitwerking van de eisen die hij stelt aan het ontwerp, de ontwikkeling en
 de ingebruikname van het register daar voldoende rekening mee zal houden?
 
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Strik
 (GroenLinks):
 
 Wat vindt mevrouw Duthler van een privacy impact assessment nadat wij hier het
 wetsvoorstel zouden hebben aangenomen, dus als ter uitvoering van het wetsvoorstel
 een privacy impact assessment zou worden gedaan? Is mevrouw Duthler het niet met mij
 eens dat dit eigenlijk voorafgaand aan de uitvoering, namelijk bij het indienen van
 het wetsvoorstel, aan ons zou moeten worden voorgelegd?
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Duthler
 (VVD):
 
 De resultaten van een privacy impact assessment moeten meer zicht bieden op de
 concrete eisen die je stelt aan het register, aan het systeem en aan de applicaties
 waarmee je dat register voert. Ik vind dat het niet aan deze Kamer is om de minister
 hierover zo gedetailleerd om informatie te vragen. Ik vind het wel heel belangrijk
 dat wij bevestigd krijgen dat de eisen die gesteld worden, betrekking hebben op en
 gerelateerd worden aan de normen die gelden voor de verwerking van bijzondere
 persoonsgegevens. Deze zullen altijd in risicoklasse 2, 3 of misschien zelfs 4
 vallen. Met het oog op het geldende normenkader ben ik heel blij met de toezegging
 dat een privacy impact assessment wordt uitgevoerd. Ik ben nog blijer met het feit
 dat het systeem wordt ontwikkeld en ontworpen volgens de eisen van privacy en
 security by design. Dat is nog veel belangrijker dan de privacy impact
 assessment.
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Strik
 (GroenLinks):
 
 Er zijn verschillende niveaus: het niveau van de wetgeving, het formuleren van de
 wet en de wettelijke criteria, en het niveau van de uitvoeringsaspecten. Mevrouw
 Duthler betrekt het nu louter op de uitvoeringsaspecten, maar de beoordeling van het
 wetsvoorstel staat of valt toch met de toets aan het recht op bescherming van
 persoonsgegevens? Dat vereist toch ook een privacy impact assessment?
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Duthler
 (VVD):
 
 Het recht op privacybescherming kun je alleen invullen als je weet wat de concrete
 uitwerking van de verwerking van de gegevens is. Het recht op privacybescherming moet
 je per concreet geval beoordelen. Het is niet absoluut, net zoals andere rechten niet
 absoluut zijn. Je moet heel concreet nagaan wat het in de uitwerking betekent. Als
 mevrouw Strik mij vraagt of ik het recht op privacybescherming belangrijk vind,
 antwoord ik natuurlijk met "ja". Op de vraag of ik ervan overtuigd ben dat deze
 registratie de toets van privacybescherming kan doorstaan, kan ik alleen antwoord
 geven als ik zicht heb op de concrete uitwerking in de praktijk. De minister heeft
 hiervoor een handreiking gedaan in zijn AMvB. Daarover stel ik nu nog nadere
 vragen.
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Strik
 (GroenLinks):
 
 Ik heb toch het gevoel dat mevrouw Duthler er genoegen mee neemt dat zij al in een
 eerder stadium een oordeel moet vellen terwijl op de uitvoeringsaspecten pas later
 meer zicht wordt gegeven. Ik vraag mij af hoe zich dat verhoudt tot het standpunt van
 de VVD ten aanzien van bijvoorbeeld constitutionele toetsing. Mevrouw Duthler heeft
 daarvan duidelijk aangegeven dat het aan de Eerste Kamer is om de toets aan de
 Grondwet uit te voeren. Wij moeten weten of de wetgeving die hier passeert, in alle
 opzichten voldoet aan de criteria en de eisen van het recht op bescherming van
 persoonsgegevens. Ik vraag mij af hoe mevrouw Duthler dit denkt te kunnen doen met de
 huidige informatie.
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Duthler
 (VVD):
 
 Vandaar mijn vraag en verzoek aan de minister om nog meer duidelijkheid te geven
 over de uitwerking in de AMvB. Als ik straks mijn betoog vervolg, zult u nog meer
 vragen van mij horen over de uitwerking in de AMvB en in de praktijk. Nogmaals: om
 het recht op privacybescherming goed te kunnen beoordelen, heb ik echt meer
 informatie nodig over de uitwerking. Het gaat om het doel, het aantal betrokkenen,
 het gehanteerde beveiligingsniveau en de vormgeving van het identity management. Ik
 zal straks nog een vraag stellen over de verstrekking van gegevens aan derden. Ik
 hoop dat dit niet mogelijk is, maar ik heb dit niet kunnen terugvinden. Al deze
 aspecten zullen door mij worden betrokken en meegewogen bij de beoordeling van de
 privacybescherming.
 
 
 
 
 De
 
 voorzitter
 :
 
 Ik stel voor dat wij dit deel van het betoog afronden. Mevrouw Strik mag nog één
 vraag stellen en daarna vervolgt mevrouw Duthler haar betoog.
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Strik
 (GroenLinks):
 
 Volgens mij zit mevrouw Duthler al heel erg op de uitvoeringsaspecten. De vraag die
 voorafgaat aan de vraag of het proportioneel is en dergelijke, is of de invoering van
 een registratieplicht noodzakelijk is. Om die vraag te beantwoorden, hebben wij niet
 meer uitvoeringstechnische details nodig. Die vraag stel ik nu dus, in het kader van
 de toets aan het recht op privacy.
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Quik-Schuijt
 (SP):
 
 Dat was precies mijn vraag. Ik heb groot respect voor de technische kennis van
 mevrouw Duthler, maar voor dit soort bijzondere persoonsgegevens is een zwaarwegend
 algemeen belang noodzakelijk. Als er geen aanwijsbaar zwaarwegend algemeen belang
 voor registratie is, kom je in mijn optiek helemaal niet toe aan hoe de AMvB er dan
 ook zal uitzien. Wat is volgens mevrouw Duthler het zwaarwegend algemeen belang in
 dezen?
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Duthler
 (VVD):
 
 De minister heeft dat al eerder aangegeven: het zicht en grip krijgen op de branche
 en de omvang van de problematiek, om in te kunnen grijpen en iets te kunnen doen aan
 de problematiek.
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Quik-Schuijt
 (SP):
 
 Denkt mevrouw Duthler dat dit daartoe een effectief middel is?
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Duthler
 (VVD):
 
 
 Of het effectief is, is een andere vraag. Het doel van de registratie is mij
 echter door de beantwoording van de minister duidelijk geworden.
 Voorzitter. Mijn fractie heeft nog enkele vragen over het ontwerp van de AMvB. In
 de AMvB beperkt de minister de periodieke audit tot de beveiligingsmaatregelen. Is
 de minister bereid, de periodieke audit uit te breiden tot naleving van de AMvB en
 de van toepassing zijnde privacywetgeving? Zo hecht mijn fractie nogal aan het
 daadwerkelijk wissen van de inschrijfgegevens van de prostituee door gemeenten
 nadat zij haar inschrijfnummer heeft ontvangen en aan het ongedaan maken van de
 registratie als zij na drie maanden haar inschrijfnummer niet heeft opgehaald. Kan
 de minister bevestigen dat de periodieke audit inderdaad, zoals gezegd, ziet op de
 naleving van de AMvB en de naleving van de van toepassing zijnde privacywetgeving
 en niet alleen op de toepassing van de beveiligingsmaatregelen?
 Verder staat er in de toelichting op de AMvB dat gemeenten conform de Wbp een
 privacyreglement voor het registratieproces moeten opstellen waarin bekend wordt
 gemaakt hoe invulling wordt gegeven aan het zorgvuldig beheer van de gegevens. Ik
 neem aan dat de minister hiermee bedoelt dat de gemeenten een privacyreglement
 zullen opstellen waarin zij bekendmaken hoe zij invulling geven aan de zorgvuldige
 verwerking van persoonsgegevens. Volgens de Wbp hoeven zij geen privacyreglement
 op te stellen – de minister wordt immers beheerder van het register – maar het
 lijkt mijn fractie heel verstandig om dat wel te doen. Het gaat niet alleen om het
 zorgvuldig beheer van gegevens, maar ook om de zorgvuldige verwerking van
 gegevens, ook in de Wbp. Verwerking is een veel ruimer begrip dan beheer. Het gaat
 daarbij om het geheel van handelingen, vanaf het moment van verzamelen tot en met
 het moment van vernietigen van gegevens. We kunnen niet zorgvuldig genoeg zijn.
 Als we willen dat alle stakeholders die betrokken zijn bij de uitvoering van deze
 wetgeving, zorgvuldig met persoonsgegevens omgaan en de privacy van prostituees zo
 goed mogelijk beschermen, moeten we beginnen met zorgvuldige wetgeving, een
 zorgvuldige AMvB met zorgvuldig gekozen terminologie.
 
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Quik-Schuijt
 (SP):
 
 Bent u klaar met het blokje over de AMvB?
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Duthler
 (VVD):
 
 
 Nee, nog niet helemaal.
 De minister heeft in zijn schriftelijke beantwoording van vragen aangegeven dat
 het registratiesysteem niet gekoppeld kan worden aan andere systemen van de
 overheid, bijvoorbeeld aan dat van de Belastingdienst. Mijn fractie heeft behoefte
 aan meer zekerheid en duidelijkheid op dit punt. Waar staat dat in het
 wetsvoorstel en waar staat dat in de AMvB? Hoe voorkomt de minister dat gegevens
 uit dit register worden verstrekt aan andere instanties? Hoe voorkomt de minister
 dat dit in de toekomst gebeurt? Ik neem aan dat de gewone Wbp van toepassing is;
 die kent geen gesloten verstrekkingenregime, in tegenstelling tot bijvoorbeeld de
 Wet politiegegevens. Als de verenigbaarheidstoets van artikel 9 van de Wbp wordt
 doorstaan, kunnen persoonsgegevens uit het register op grond van dit wetsvoorstel
 worden doorgegeven. Hoe garandeert de minister dat het registratiesysteem niet
 gekoppeld kan en zal worden aan andere systemen van de overheid? Hij kan het wel
 zeggen en schrijven, maar waar staat het in de wet of in de AMvB? Misschien heb ik
 niet goed gekeken, maar dan hoor ik dat natuurlijk graag.
 
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Quik-Schuijt
 (SP):
 
 De minister heeft steeds gezegd dat het zwaarwegende algemeen belang was dat men
 zicht kon krijgen op de sector. Toch heeft mevrouw Duthler tijdens de eerste termijn
 van de behandeling in oktober nogmaals gevraagd wat nou het zwaarwegende algemeen
 belang is en waarom de minister van mening is dat voldaan wordt aan de eisen van
 proportionaliteit en subsidiariteit. Nadien heeft de minister niets meer toegevoegd
 aan alles wat hij al gezegd heeft. Mag ik concluderen dat mevrouw Duthler bij nader
 inzien toch vindt dat het zicht en de grip op de branche voldoende is om te kunnen
 spreken van zwaarwegend algemeen belang?
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Duthler
 (VVD):
 
 Ik heb de tekst van de brief nu niet concreet bij me, maar ik heb de antwoorden van
 de minister over deze specifieke vragen gelezen. Ik vond het op dit moment niet nodig
 om daarop nu nog nader in te gaan. Zoals ik al zei, is de problematiek van
 mensenhandel natuurlijk heel ernstig. Over de vraag hoe groot die is, verschillen de
 meningen en de onderzoeken. De heer Witteveen zei dat ook al. Daar wil ik ook uit
 blijven. Het feit dat er iets aan moet gebeuren, staat natuurlijk buiten kijf.
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Quik-Schuijt
 (SP):
 
 Ik heb de brief wel bij mij. Misschien kan mevrouw Duthler even zoeken wat hij er
 precies over geschreven heeft, maar in het wetgevingsproces is heel duidelijk
 toegegeven dat het opsporen van mensenhandel geen doel kan zijn van dit wetsvoorstel.
 Het ging uitsluitend om het zicht en grip krijgen op branche. Tijdens de hele
 behandeling is dat uitermate duidelijk naar voren gekomen.
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Duthler
 (VVD):
 
 
 Die is nodig als eerste stap. Zo heb ik het begrepen, maar misschien kan de
 minister daarop in zijn tweede termijn ook nog ingaan.
 Mijnheer de voorzitter. Dan kom ik op de vergewisplicht, artikel 29 van het
 wetsvoorstel. Dit blijft een zwak punt van het wetsvoorstel, en dan met name de
 vergewisplicht door klanten die diensten afnemen van zogenaamde thuiswerkers.
 Klanten van vergunde bedrijven en escortbedrijven kunnen immers voldoen aan hun
 vergewisplicht door "bij betreden van een seksinrichting waar te nemen dat
 zichtbaar is gemaakt dat een vergunning is verleend voor het prostitutiebedrijf,
 dan wel door contact te zoeken met een escortbedrijf dat is ingeschreven in het
 vergunningenregister. Klanten van thuiswerkers dienen na te gaan of de prostituee
 is ingeschreven in het prostitutieregister door bij de beheerder op te vragen of
 het door de prostituee gebruikte telefoonnummer en het door haar opgegeven
 registratienummer in die combinatie in het prostitutieregister voorkomen."
 Tijdens de eerste termijn heeft mijn fractie de minister gevraagd hoe hij zich
 dit concreet in de praktijk voorstelt. Ook andere fracties hebben diezelfde vraag
 gesteld. Eerlijk gezegd heeft de minister in zijn schriftelijke eerste termijn
 daarop geen helder antwoord gegeven, althans niet overtuigend. Zo gaf de minister
 als antwoord op onze vraag naar het bewaren van bewijs door de klant aan dat
 "dergelijke berichten van hun telefoon of uit hun inbox verwijderd kunnen worden
 als de klant de locatie verlaat waar hij gebruik heeft gemaakt van de diensten van
 een prostituee." Dat is heel mooi, want de klant hoeft alleen het bewijs bij zich
 in de buurt te houden op het moment dat hij gebruikmaakt van de diensten.
 Het lijkt mijn fractie echter ondenkbaar dat op hetzelfde moment dat een klant
 gebruikmaakt van de diensten, een ambtenaar belast met het toezicht op de naleving
 van de vergewisplicht, binnenkomt met het verzoek aan de klant om de sms in zijn
 telefoon te laten zien zodat deze kan controleren of hij aan zijn vergewisplicht
 heeft voldaan. Het moet bijna altijd een heterdaadje zijn. Anders kan het niet en
 is de vergewisplicht een wassen neus. Nu de uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid
 van de vergewisplicht door klanten van thuiswerkers in de praktijk erg lastig zal
 worden, is de kans groot dat prostituees hun toevlucht zullen zoeken in het
 thuiswerk. Controle daarop is veel lastiger dan op vergunde bedrijven of
 escortbedrijven, en dat komt de effectiviteit van dit wetsvoorstel niet ten goede.
 Hoe kijkt de minister hiertegen aan? Heeft de minister daarover nog verder
 nagedacht? Graag krijg ik een reactie van de minister.
 Mijn fractie acht het van groot belang dat de misstanden in de seksbranche worden
 aangepakt. Laat daarover geen misverstand bestaan. Het is belangrijk dat de
 wetgeving en de uitvoering daarvan op een zorgvuldige wijze tot stand komen c.q.
 plaatsvinden. De vragen over het register en de privacybescherming zijn met name
 bedoeld om de zorgvuldigheid te verbeteren en de uitvoeringspraktijk richting en
 meer concrete handvatten te geven bij de uitwerking. De vragen over de uitvoering
 en handhaafbaarheid van de vergewisplicht liggen mijn fractie zwaar op de maag. Is
 de minister bereid om het wetsvoorstel op dit punt te heroverwegen?
 Ik rond af. Op onze overige vragen uit de eerste termijn die zagen op de
 effectiviteit van het wetsvoorstel, heeft de minister uitvoerig geantwoord.
 Daarover heeft mijn fractie nu geen nadere vragen. Mijn fractie is benieuwd naar
 de antwoorden op de vragen over de uitwerking van de registratieplicht, de
 privacybescherming van prostituees en de handhaafbaarheid van de vergewisplicht.
 Mijn fractie wacht die antwoorden met veel belangstelling af.
 
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Strik
 (GroenLinks):
 
 Mevrouw Duthler richt haar vragen op de uitwerking. Daarvan laat zij het afhangen
 hoe zij het wetsvoorstel zal beoordelen. Ik heb toch nog een vraag over de
 registratieplicht als zodanig. In eerdere rondes was zij daarover zelf ook uitermate
 kritisch. Zij gaf net aan dat zij het doel van bestrijding van de misstanden in de
 seksbranche onderschrijft. Dat doen wij hier allen. De vraag blijft voor ons
 natuurlijk of de registratieplicht noodzakelijk is om dat doel dichterbij te brengen.
 Kan zij daar nog op ingaan?
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Duthler
 (VVD):
 
 Het wordt een herhaling van zetten, want dit heb ik al aangegeven. Om de
 privacybescherming goed te kunnen beoordelen heb je meer informatie nodig over de
 uitwerking daarvan.
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Strik
 (GroenLinks):
 
 Nee, mevrouw Duthler herhaalt zichzelf. Ik stel echt een andere vraag. Acht de
 VVD-fractie een registratieplicht noodzakelijk om de misstanden in de seksbranche te
 bestrijden?
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Duthler
 (VVD):
 
 De minister heeft ons als Kamer geantwoord en gemotiveerd waarom hij die contacten
 belangrijk vindt om zicht en grip te krijgen op de branche. Dat was voor mijn fractie
 voldoende.
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Strik
 (GroenLinks):
 
 Ik heb in mijn eerste termijn aangegeven dat er tal van andere manieren zijn om die
 contactmomenten te organiseren. Ik heb ook aangegeven dat veel prostituees zich niet
 zullen aanmelden voor registratie – dat is niet mijn verwachting maar die van heel
 veel anderen – waardoor je juist minder zicht krijgt op de prostitutie. Kan mevrouw
 Duthler ingaan op die twee argumenten?
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Duthler
 (VVD):
 
 Mevrouw Strik heeft dit ook aan de minister gevraagd. Ik wacht graag af wat de
 minister op die vraag gaat antwoorden. Daarnaar ben ik ook benieuwd.
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Strik
 (GroenLinks):
 
 Het standpunt van de VVD-fractie staat dus nog niet vast?
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Duthler
 (VVD):
 
 Het VVD-standpunt staat nog niet vast.
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Quik-Schuijt
 (SP):
 
 Mevrouw Duthler heeft op 30 oktober gezegd: het lijkt erop dat het slachtoffer met
 de strafbaarstelling van niet-registratie door het wetsvoorstel wordt
 gecriminaliseerd en de mensenhandel wordt gelegaliseerd. Moet ik begrijpen dat zij
 van mening is veranderd?
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Duthler
 (VVD):
 
 Nee, mevrouw Quik citeert nu een zinsnede uit mijn hele betoog en herhaalt de rest
 daarvan niet. Het lijkt mij nu niet aan de orde om daarop zo sec te reageren.
 
 
 
 
 De heer
 
 De Lange
 (OSF):
 
 
 Voorzitter. Ik spreek mijn bijdrage van vandaag mede namens de Partij voor de
 Dieren uit.
 Op 30 oktober 2012 hebben we in eerste termijn gesproken over het voorstel inzake
 de Wet regulering prostitutie en bestrijding misstanden seksbranche (32211). Vanuit deze Kamer en ook vanuit mijn
 fractie waren er de nodige bedenkingen. Op verzoek van de minister werd het
 overleg opgeschort omdat de minister behoefte had aan een periode van
 "herbezinning". Op 8 maart 2013 ontving de Kamer een herbezinningsbrief en op 19
 april 2013 ontving de Kamer een schriftelijke beantwoording van de minister op
 vragen in eerste termijn vanuit deze Kamer gesteld.
 Vandaag zetten we het debat voort, en daarbij staat natuurlijk centraal of de
 schriftelijke beantwoording van de minister in eerste termijn adequaat is en wat
 die herbezinning heeft opgeleverd. Wat waren de bezwaren tegen het wetsvoorstel in
 oktober 2012? Dat waren er nogal wat. Laat ik de pijnpunten kort opsommen: ten
 eerste het ontbreken van adequate cijfermatige onderbouwing over een reeks van
 beweerde misstanden in de prostitutiebranche, ten tweede de registratieplicht van
 prostituees, ten derde het seksbedrijf en de vergunningsplicht en ten vierde de
 strafbepalingen.
 Ik zal de verleiding weerstaan om alle argumenten opnieuw aan de orde te stellen,
 hoewel ik niet onder de indruk ben van de schriftelijke reactie van de minister op
 de meeste punten. Het is wat erg veel welles-nietes naar mijn smaak. Ik ga vooral
 in op de brief van de minister van 8 maart 2013, waarin het woord "herbezinning"
 centraal staat. Welke nieuwe gezichtspunten levert de brief op? Als we de mooie
 woorden laten voor wat ze zijn, mooie woorden dus, dan moeten we helaas
 constateren dat de brief helemaal niets nieuws bevat. Met veel omhaal van woorden
 worden de oude standpunten afgestoft, overgoten met een saus van herbezinning en
 opnieuw lauw opgediend. In feite was de herbezinning dus overbodig en had dat dit
 alles reeds in 2012 kunnen en moeten plaatsvinden. "Herbezint eer gij begint" is
 het dus eigenlijk.
 Het is ook passend om kort in te gaan op het feit dat de minister de vragen die
 de Kamer in eerste termijn heeft gesteld, schriftelijk heeft beantwoord. Mijn
 fractie heeft grote moeite met deze procedure, omdat hierdoor het plenaire debat
 uitgekleed en geblokkeerd wordt. In een echt debat is er de mogelijkheid tot
 interruptie, tot het vragen om verduidelijking en het aandringen op een nadere
 toelichting. Door de wijze waarop de minister de Kamer in eerste termijn tegemoet
 is getreden, wordt het plenaire debat gereduceerd tot een soort schriftelijke
 afhandeling. Mijn fractie acht dit ongewenst en maakt zich zorgen over de
 mogelijke precedentwerking ervan.
 Omdat de herbezinningsbrief geen nieuwe gezichtspunten biedt en niet aan de
 bezwaren die in eerste termijn zijn genoemd, tegemoetkomt, heeft het uitstel van
 de behandeling van ruim een halfjaar in feite niets opgeleverd. Het is alleen een
 herhaling van zetten. Het meest schrijnende is het ontbreken van een deugdelijke
 cijfermatige onderbouwing. Helaas laat de minister zich hier niet leiden door
 feiten die door iedereen controleerbaar zijn, maar vooral door onderbuikgevoelens,
 wat past in de sfeer van het wetsvoorstel. Dat kan nooit een basis zijn voor
 adequate wetgeving.
 Uiteraard is iedereen voorstander van het effectief bestrijden van mensenhandel.
 Dat het reguleren van de prostitutiebranche daarvoor de aangewezen weg is, is tot
 dusver nergens overtuigend aangetoond. Wel heeft de voorgestelde registratieplicht
 aanzienlijke onwenselijke bijverschijnselen, zoals door sekswerkers in de branche
 bij diverse gelegenheden tot in detail uit de doeken is gedaan. Dit aspect is in
 de herbezinningsbrief niet terug te vinden. Dat valt te betreuren, want zonder
 medewerking vanuit het veld is het voorstel gedoemd te mislukken. Een aanpak van
 "over ons, maar zonder ons" heeft nog nooit tot iets zinvols geleid. In dat
 verband is het uiterst verhelderend om de folder te lezen van Soa Aids Nederland,
 een organisatie die zich niet verliest in academische beleidsbeschouwingen, maar
 verstandige meningen baseert op eigen ervaring. Hoe denkt de minister over de
 voorstellen die in deze folder worden gepresenteerd en die grotendeels haaks staan
 op het voorliggende wetsvoorstel?
 In het vergunningenstelsel valt het volgende op. Enerzijds ziet de wetgever de
 prostitutiebranche als een bedrijfstak als elke andere. Anderzijds wordt gesteld
 dat allerlei vormen van regulering nodig zijn die voor geen enkele andere
 bedrijfstak gelden. De nuloptie die gemeenten in staat stelt om
 prostitutiebedrijven te weren, is dan ook erg curieus. De vaagheid van de criteria
 zet de deur open voor het kiezen van de nuloptie op oneigenlijke gronden.
 Bovendien is het moeilijk om in te zien waarom bij bepaalde bedrijven,
 bijvoorbeeld in de horeca, niet dezelfde gronden om een vergunning te weigeren
 zouden kunnen gelden. Het is naar de mening van mijn fractie van tweeën één: of
 prostitutie en seksuele dienstverlening zijn een bedrijfstak als elke andere, of
 ze zijn dat niet. Ik ontkom er dan ook niet aan om een eerder gestelde vraag te
 herhalen. Wat is er nu zo bijzonder aan een seksbedrijf dat we bij wet een
 dergelijke uitzonderingspositie invoeren?
 Het nut van strafbepalingen staat of valt met de mogelijkheden van handhaving. In
 het wetsvoorstel wordt de klant strafbaar gesteld als hij gebruikmaakt van de
 diensten van een illegaal aanbod tot prostitutie. Van de klant wordt verwacht dat
 hij bij een zelfstandig werkende prostituee de combinatie van een
 registratienummer en een telefoonnummer verifieert bij het landelijk
 registratiesysteem. In feite wordt de hoerenloper tegen wil en dank bevorderd tot
 onbezoldigd opsporingsambtenaar. Dat seksuele lust en rationeel gedrag elkaar in
 het algemeen uitsluiten, is een biologische werkelijkheid die op beleidsniveau
 niet volledig onbekend zou moeten zijn. Hoe stelt de minister zich dit voor? Moet
 bij elk verdacht pand een straatagent geposteerd worden die de komende en gaande
 man aan een ondervraging onderwerpt? Wetgeving die niet overtuigend gehandhaafd
 kan worden, erger nog, wetgeving die vooral de lachlust opwekt, dient niet
 geïmplementeerd te worden.
 De wijze van beantwoorden van de vragen van de Kamer in eerste termijn acht mijn
 fractie ongewenst. De herbezinning heeft slechts geleid tot een herhaling van
 zetten zonder enige aanpassing van het wetsvoorstel op de punten waarop ernstige
 kritiek bestond en dus nog steeds bestaat.
 Mijn fractie heeft ernstige bedenkingen over de procedure en over de feitelijke
 inhoud van het wetsvoorstel. Ze zal het voorstel niet steunen, tenzij het huidige
 debat nog heel nieuwe gezichtspunten oplevert.
 
 
 
 
 
 De
 
 voorzitter
 :
 
 Ik constateer dat geen van de leden in tweede termijn nog het woord wenst. Er is een
 langere pauze voorzien vanwege het bezoek aan de Hoge Raad van de commissie
 V&J.
 
 
 
 De vergadering wordt van 16.25 uur tot 19.00 uur geschorst.
 
 Voorzitter: Franken
 
 
 
 
 De
 
 voorzitter
 :
 
 Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van het voorstel inzake de Wet
 regulering prostitutie en bestrijding misstanden seksbranche. Op de agenda staat nu
 het antwoord van de regering in tweede termijn. Ik geef daartoe het woord aan de
 minister van Veiligheid en Justitie.
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 
 Voorzitter. Ik dank de leden van de Eerste Kamer voor hun inbreng in deze tweede
 termijn. Ik stel het buitengewoon op prijs dat de Eerste Kamer mijn verzoek tot
 hervatting van de wetsbehandeling heeft ingewilligd en dat de Kamer mij de
 gelegenheid biedt om antwoorden te geven op de interventies in tweede
 termijn.
 Het is een belangrijk onderwerp. We hebben er de tijd voor genomen. Ik wil daar
 nog iets over zeggen. De Kamer heeft kunnen zien en aan mij kunnen merken dat ik
 met dit wetsvoorstel worstel. Dat is nadrukkelijk het geval. In het belang van de
 zaak heb ik gemeend om, uiteraard na goed overleg in het kabinet, met de brieven
 te komen die zijn aangegeven. Ik wil dat toch nog een keer toelichten. Ik heb, ook
 toen, heel aandachtig geluisterd naar wat in de Kamer werd gezegd. Ik heb toen
 oprecht – ik vraag de Kamer om dat te respecteren en te accepteren – gezegd: laten
 we even een time-out nemen om hierover na te denken, want dat is belangrijk. Dat
 heb ik gedaan. Ik heb toen ook nagedacht. Daar zitten geen politieke implicaties
 aan vast. De gedachte daaraan wil ik totaal wegnemen. Ik vind het plezierig als er
 met zo'n wetsvoorstel een open debat is. Ik ben van niets zeker, zo kan ik de
 Kamer zeggen. Ik ben alleen zeker van mijn eigen standpunt en dat van het kabinet.
 Daar is dit onderwerp ook belangrijk genoeg voor.
 Ik heb in die tijd niet stilgezeten. Ik heb niet gezegd: laten we het eens een
 tijdje laten rusten. Er is weer met iedereen in het veld, en niet de geringsten,
 gesproken. Daaruit is naar voren gekomen dat, los van allerlei alternatieven die
 we hebben gewikt en gewogen en die ik in de tweede brief nog wat scherper heb
 aangegeven dan in de eerste brief, dit toch het model is dat aan mij is aangegeven
 door de steden, de politie, het Openbaar Ministerie, sommige hulpverleners, maar
 ook de Nationaal Rapporteur Mensenhandel, die ik in dit verband natuurlijk ook
 hoogacht. Ik heb alle opties ingebracht die hier vandaag naar voren zijn gebracht,
 namelijk een heel nieuw wetsvoorstel, de motie over het uitsplitsen en de variant
 van mevrouw Scholten. Maar goed, ik zal in dit debat ook luisteren, maar dat is
 uiteindelijk de afweging.
 Voor mij is toen ook heel belangrijk geweest dat in de eerste termijn van de
 senaat eigenlijk iedereen het scherpste opereerde op het punt van de
 registratieplicht en de privacyaspecten. Langzamerhand zijn we gegroeid naar een
 model dat volgens mij, als ik goed naar iedereen heb geluisterd, goed aanvaardbaar
 zou moeten zijn. Tegen de normaal geldende afspraak in dat we niet aan AMvB's gaan
 werken voordat de senaat over het wetsvoorstel heeft gesproken, hebben we dat hier
 in de dynamiek van het debat toch wel gedaan en hebben we de grondtonen van de
 AMvB aan de Kamer voorgelegd. Dat was namelijk belangrijk genoeg, niet alleen voor
 de Kamer maar ook voor ons, om het te kunnen motiveren. We hebben dezelfde doelen
 als de leden van de Kamer, maar de een benadert die anders dan de ander: het
 tegengaan van de gedwongen en aan mensenhandel gerelateerde prostitutie, het goed
 aanpakken van de mensenhandel met alle instrumenten die we hebben, het verbeteren
 van de positie van de prostituees en van de mogelijkheden tot hulpverlening,
 alsmede de verbetering van toezicht en handhaving. Dat is allemaal terug te lezen
 in het wetsvoorstel. Het is duidelijk dat er op dit punt geen licht zit tussen de
 opvattingen van de Kamer en mijn opvattingen. Dat is ook het uitgangspunt.
 In de brief van 19 april aan de Eerste Kamer heb ik tijdens de
 herbezinningsperiode meerdere alternatieven voor dit wetsvoorstel overwogen, zoals
 ik al zei. Het Nederlandse prostitutiebestel, waarin prostitutie legaal is, is
 voor mij nog altijd het uitgangspunt. Er is gekeken naar een zwaardere inzet op de
 hulpverlening en naar de enorme intensivering van toezicht en handhaving – ik kom
 daar zo meteen op terug – die de laatste jaren heeft plaatsgevonden. In steden
 worden met onze steun voortdurend heel grote acties uitgevoerd. De capaciteit is
 dus toegenomen en zal in de komende jaren door het toenemen van het aantal zaken,
 die ook allemaal ter hand worden genomen, nog toenemen. Natuurlijk is elke
 capaciteit beperkt, maar dat zijn de keuzes die we maken en moeten maken.
 Ook certificering en registratie door individuele gemeenten is aan de orde
 geweest. De opties bieden ofwel geen goed alternatief om de bestaande problemen
 aan te pakken, ofwel kennen dezelfde bezwaren. Nu er geen goede alternatieven
 zijn, blijf ik dus vasthouden aan de landelijk uniforme registratie. Ik kom daar
 zo dadelijk nog op terug naar aanleiding van de vragen. Het biedt mogelijkheden
 voor contact, toezicht en handhaving, het haalt misstanden uit het verborgene en
 voorkomt een waterbedeffect. Verschillende steden zijn bezig. Amsterdam en Utrecht
 zijn geprezen. Ik ken ze van binnen en van buiten en weet dus hoe ze het doen. Dat
 geldt trouwens ook voor de andere steden, die ik niet tekort wil doen. Die steden
 willen graag dat deze wet erdoor komt, om hun beleid te ondersteunen. Dat doen we
 van onderop. Daarover is geen enkel misverstand mogelijk.
 De heer Witteveen had in zijn betoog vijf punten. Daarop kom ik nog terug. Hij
 zei ook: dit is niet de ideale wet. Ik noem dit even, omdat ik er zelf ook zo in
 sta. Ik zeg als minister niet dat dit de ideale wet is. Bij elk kritisch punt kan
 ik me daarom hier en daar ook wel iets voorstellen. Je moet echter wel een stap
 zetten. Zo zit ik erin. Ik wil ook dat tussenstation dat is genoemd. Dat vind ik
 zelf ook. We zijn in de Tweede Kamer ook bezig met andere debatten over
 mensenhandel en prostitutiebeleid, maar laten we deze stap zetten. Dat is mijn
 grondtoon. Ik kom er nog verder op terug.
 De vraag is gesteld of we jaarlijks gaan monitoren. Er is een korte
 evaluatietermijn. Ik heb in de Tweede Kamer toegezegd dat ik met een nulmeting kom
 betreffende de situatie op dit moment, aan de hand van de feiten. Die zal eind van
 dit jaar klaar zijn. Dan gaan we in alle opzichten elk instrument monitoren en
 kunnen we telkens bekijken waar we staan.
 Dit wilde ik ter inleiding aan de Kamer zeggen.
 
 
 
 
 
 De heer
 
 Witteveen
 (PvdA):
 
 
 Ik hoor de minister natuurlijk zeggen dat dit geen ideale wet is. Wij zijn het
 daar geheel mee eens. Ik hoop dat dit debat ertoe leidt dat wij samen die wet een
 beetje beter kunnen maken. Daarvoor zijn allerlei zeer zinvolle suggesties gedaan.
 De minister zal daarop ongetwijfeld ingaan.
 Ik hoor de minister ook spreken over de AMvB en over de ervaringen in Amsterdam
 en Utrecht. Ik heb daar een paar vragen over. In Amsterdam en Utrecht is men aan
 de slag gegaan met registratieverplichting op basis van gemeentelijke
 bevoegdheden. Mag ik aannemen dat de minister daarover intensief contact heeft
 gehad met deze gemeenten? Is hij van plan om de ervaringen die daar de komende
 maanden worden opgedaan, te gebruiken om de concept-AMvB in te kleuren? Of is de
 concept-AMvB zijn laatste bod en zegt de minister: daar doe ik het mee?
 
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 
 Dit wordt natuurlijk nadrukkelijk opgebouwd met de gemeenten. Wij zijn daar nog
 niet klaar mee. Daarom is het goed dat wij dit debat hebben. Daarmee kan daar
 invloed op worden uitgeoefend.
 Voordat gemeenten aan de slag gaan, komen zij altijd even bij mij om te kijken of
 dat verstandig is. Wat is de situatie van het wetsvoorstel? Komt dat nog? Kunnen
 de modellen die wij hebben ingevoerd worden? Kan daarmee rekening worden gehouden?
 Gaan wij schouder aan schouder verder werken?
 
 
 
 
 
 De heer
 
 De Lange
 (OSF):
 
 
 Ik beluister twee belangrijke punten in wat de minister tot nu toe gezegd heeft.
 Laat mij die even aan de orde stellen. Het eerste is dat hij suggereert dat er een
 belangrijke overlap is tussen mensenhandel enerzijds en prostitutie anderzijds. In
 alle eerlijkheid merk ik op dat in alle cijfers die ik bestudeerd heb en bij alle
 mensen die ik gesproken heb voor die bewering weinig feitelijke onderbouwing te
 vinden is. Ik hoor hierover graag de mening van de minister.
 Het tweede is dat de minister betoogt dat hij met allerlei mensen gesproken
 heeft, met gemeenten enzovoorts. Dat is niet onbelangrijk, begrijp me goed, maar
 ik beluister niet dat hij heeft gesproken met mensen uit het veld, met de
 prostituees zelf. Mijn mailbox zit vol met reacties van juist mensen uit die
 sfeer; reacties die naar mijn smaak buitengewoon ter zake en buitengewoon
 verstandig zijn. Ik wil graag weten welke gesprekken de minister met die mensen en
 hun organisaties gevoerd heeft en welke conclusies hij daaruit trekt.
 
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 Op de feiten kom ik zo dadelijk terug. Ik zal een aantal zaken noemen waarin de
 relatie tussen mensenhandel en prostitutie aan de orde is. Het CoMensha, het OM en de
 politie geven daar feiten van. Verder is er natuurlijk overleg geweest met
 vertegenwoordigers van de groep prostituees. Wij zijn het echter niet altijd eens.
 Wat de heer De Lange zegt, is natuurlijk juist. Wij bestrijken het hele veld, maar
 wij hoeven het niet overal mee eens te zijn. Wij moeten uiteindelijk ook hier onze
 verantwoordelijkheid nemen.
 
 
 
 
 De heer
 
 De Lange
 (OSF):
 
 Het leven zit vol met dingen waar mensen het niet mee eens kunnen zijn. Dat is
 duidelijk. In deze Eerste Kamer proberen wij een evenwichtige afweging te maken van
 alle elementen die belangrijk zijn om tot goede wetgeving te komen. Bij een
 evenwichtige afweging is vooral de mening van de mensen die in dat veld werken van
 uitermate groot belang. Wetgeving die niet stoelt op een zekere mate van instemming
 van deze mensen, is gedoemd te falen. Het lijkt mij een heel eenzijdige voorstelling
 van zaken als in de rapportage niet die elementen naar voren worden gebracht waarmee
 de minister het niet eens is. Ik krijg sterk de indruk dat dit het geval is.
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 Nee, dat is niet het geval. De heer De Lange kent natuurlijk de geschiedenis van dit
 wetsvoorstel. Anderen hebben al gezegd dat het al twee jaar hier ligt. Het is
 afkomstig van mijn voorgangers. Mag ik mijzelf dan ook voorganger noemen? Het heeft
 enige tijd geduurd. In de Tweede Kamer is dit soort afwegingen heel goed aan de orde
 geweest. Een zorgvuldig en diepgaand debat heeft uiteindelijk geleid tot brede
 overeenstemming in de Tweede Kamer. Daar zijn wij niet over één nacht ijs
 gegaan.
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Strik
 (GroenLinks):
 
 De vragen van de heer De Lange waren ook mijn vragen. De minister geeft aan dat
 sommige hulpverleners het met hem eens waren. Ik maak daaruit op dat een groot aantal
 hulpverleners het niet met hem eens was. Ik wil graag van de minister horen op welke
 wijze hij zowel prostituees als hulpverleners bij dit proces heeft betrokken en ook
 in hoeverre hij de onderzoeken naar de effectiviteit van dit wetsvoorstel daarbij
 heeft betrokken. Door verschillende mensen waaronder ook ik is verschillende keren
 verwezen naar het recente vergelijkend onderzoek met Oostenrijk. Er zijn ook
 voorbeelden uit Nieuw-Zeeland aangehaald. Die wijzen allemaal in de richting dat
 registratieplicht niet effectief maar juist averechts werken. Op welke wijze heeft de
 minister deze goed onderbouwde conclusies betrokken bij dit voorstel en bij zijn
 herbezinning?
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 Ik verwijs nogmaals naar de voorgeschiedenis van de wet. Ik zal die groepering
 helemaal bij de uitvoering betrekken, maar wij moeten eerst tot een wet komen. Ik heb
 in de afweging en in de heroverweging gekeken waar de kritische punten van de Kamer
 lagen. Die lagen bij de vergewisplicht en bij de privacyaspecten van de
 registratieplicht. Ik heb daarover natuurlijk diepgaand met de gemeenten en de steden
 gesproken en gevraagd wat zij nodig hebben. Ik heb ook gesproken met de Nationaal
 Rapporteur en met de Task Force Aanpak Mensenhandel waarin iedereen zit. Ook het
 CoMensha hebben wij erbij betrokken. Die geven ons de cijfers. Op die manier ga je af
 op de expertise van de steden en van andere.
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Scholten
 (D66):
 
 
 Ik sluit mij helemaal aan bij de vorige vragenstellers. Ik begrijp uit het
 antwoord dat de minister nog niet heeft gesproken met de in het veld werkzame
 prostituees, maar het voornemen heeft geuit om dit bij de uitwerking van de wet,
 mocht die worden aangenomen, wel te gaan doen. Dat stel ik dan maar vast.
 Om te voorkomen dat er een fout in de Handelingen komt, merk ik op dat naar mijn
 stellige overtuiging in Amsterdam nog niet geregistreerd wordt. Dat is alleen in
 Utrecht het geval. De vraagstelling van de heer Witteveen doet anders vermoeden.
 Ik vind dat dit niet zo in de Handelingen moet komen.
 
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 
 Dat is juist. Utrecht heeft dat systeem opgebouwd, maar Amsterdam heeft wel
 gevraagd of men daar in afwachting van de wet zelfstandig kan beginnen of dat men
 moet wachten. Men denkt daar wel over in Amsterdam, want men vindt het een
 belangrijk dossier. Iedereen wil dat er stappen gezet worden. Dat is de conclusie
 die ik heb getrokken en dat is voor mij een steun in de rug, niet omdat ik het
 zelf verzin maar omdat ik check waar de verantwoordelijkheden liggen en wat men
 wil. Vandaar dat het kabinet, alles afwegende, heeft besloten om hiermee door te
 gaan.
 Natuurlijk hebben we niet over afzonderlijke prostituees gesproken. Ik sluit niet
 uit dat we dat straks wel doen. Zij zijn echter ruim vertegenwoordigd in de
 partijen die de leden zelf hebben gesproken, zoals Sao-Aids en de Vereniging voor
 Vrouw en Recht. Hun standpunten zijn bekend; die hebben we betrokken bij de
 heroverweging. Uit cijfers van CoMensha blijkt dat er in 2012 ten opzichte van
 2011 een stijging van 64% van het aantal meldingen is van vrouwen die mogelijk
 slachtoffer van uitbuiting in de prostitutie zijn.
 
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Quik-Schuijt
 (SP):
 
 U suggereert dat er meer mensenhandel is. Maar volgens de stukken die ik daarover
 heb gelezen, gaat het erom dat de Koninklijke Marechaussee meer attent is op dit
 probleem en dus meer meldt. Er is geen sprake van meer mensenhandel.
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 Ik kom nog toe aan de cijfers. We zetten veel capaciteit in op dit punt. De top
 stuurt dat aan. De voorzitter van het College van pg's is de aanvoerder, en de
 burgemeester van Den Haag zit daarin, evenals de waarnemend korpschef van de
 Nationale Politie, de heer Bik. Verder noem ik wethouders, burgemeesters en
 vertegenwoordigers van de hulpverleners. Zij trekken die kar. Zij zeggen, met de
 Nationaal Rapporteur Mensenhandel, mevrouw Dettmeijer: alsjeblieft, zet dit door. Dat
 heeft mij en mijn collega's gestimuleerd om dit te doen.
 
 
 
 
 De heer
 
 De Lange
 (OSF):
 
 Over feiten en cijfers het volgende. Ik ben natuurwetenschapper, en ik denk dat de
 natuurwetenschappen niet die voortgang gemaakt zouden hebben die ze in de afgelopen
 200 jaar gemaakt hebben als daar op dezelfde wijze met cijfers en feiten was omgegaan
 als de minister dat doet. "Het zou kunnen dat", "het is mogelijk dat" is naar mijn
 stellige overtuiging geen basis voor vergaande wetgeving. Wat vindt de minister
 daarvan, zonder dezelfde zinnen nog eens te herhalen?
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 Er is veel over dit wetsvoorstel, dat in het hele proces is veranderd, gesproken. De
 pas is eruit gehaald, waaraan wel degelijk onderzoek ten grondslag heeft gelegen. Ik
 geef straks een aantal actuele cijfers.
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Scholten
 (D66):
 
 Het is niet mijn bedoeling om dit debat te vertragen. We moeten inderdaad naar een
 conclusie toe. Maar voor mijn begrip het volgende. Ik hoorde de minister net zeggen
 dat hij tussen oktober en nu heeft overlegd met organisaties als Soa-Aids en de
 Vereniging voor Vrouw en Recht. Dat wil ik onmiddellijk geloven. Daar heeft de
 minister aan toegevoegd dat hun standpunten zijn meegenomen in de overwegingen die
 hij bij ons heeft neergelegd. Maar het wonderlijke is dat die overwegingen volstrekt
 gelijk zijn aan het wetsvoorstel uit oktober. Wat is de invloed van de genoemde
 organisaties, die zich pertinent niet gelukkig voelen met dit wetsvoorstel, met name
 als het gaat om de registratie en allerlei andere effecten?
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 
 Inderdaad heeft die consultatie niet tot een ander standpunt geleid. Maar daarom
 hebben we hun standpunten wel afgewogen. Dat hebben we de eerste keer gedaan en de
 heroverweging heeft niet tot een ander standpunt geleid. We hebben alles nog een
 keer bekeken, waarna we tot de conclusie zijn gekomen dat vergunningverlening op
 nationaal niveau via een uniform systeem het beste is, gekoppeld aan de
 registratieplicht. Dat zijn de harde punten. Als sluitstuk noem ik de
 vergewisplicht. Maar de twee andere punten zijn de kernpunten.
 Ik kom toe aan de registratieplicht. De heer Witteveen vroeg hoe die plicht
 uitpakt voor vrouwen die niet kunnen registreren en vrezen voor hun privacy, en
 voor zelfstandig werkenden die niet in de vergunde sector terechtkomen. Leidt
 verscherping van de regels tot meer illegaliteit? Alle prostituees zullen ervan
 overtuigd moeten worden dat er geen nadelen aan registratie kleven, terwijl ze
 daarentegen wel last kunnen krijgen als ze niet zijn geregistreerd. De drempel
 voor registratie is zo laag mogelijk, en de prostituee heeft de keuze in welke
 gemeente ze zich laat registreren. Er hoeven weinig gegevens te worden verstrekt.
 Het systeem wordt veilig: de prostituee hoeft niet bang te zijn dat haar gegevens
 openbaar worden. Daarnaast is er geen koppeling, zeg ik nadrukkelijk, met andere
 systemen, zoals die van de Belastingdienst. Op basis hiervan hoeft er geen vrees
 te zijn voor een vlucht in de illegaliteit.
 Is het mogelijk om contactmomenten te bereiken door een opkomstplicht, gekoppeld
 aan vergunningvoorwaarden? Het overgrote deel van de prostituees werkt thuis en in
 de hotelsector. Omdat dat deel niet vergunningplichtig is, kunnen hieraan geen
 vergunningvoorwaarden worden verbonden. Er is een heel nieuwe vorm van prostitutie
 in de hotels, reden waarom de heer Bik heeft gevraagd dit wetsvoorstel aan te
 nemen. Indien ervoor wordt gekozen om iedere prostituee vergunningplichtig te
 maken, vergt ook dat weer een vorm van inschrijving. Zonder registratie is er geen
 zicht op welke prostituees wel en welke niet voldoen aan de voorwaarden. Ik ben
 derhalve van mening dat deze optie niet zal leiden tot een betere aanpak.
 
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Van Bijsterveld
 (CDA):
 
 Ik heb begrepen dat de vergunningplicht, zoals voorzien in het wetsvoorstel, extreem
 ruim is. Daar staan we ook achter. Zien wij het goed dat eigenlijk alleen de
 zelfstandige werkers buiten de vergunningplicht vallen, zodat eigenlijk alle andere
 prostituees, waar een persoon of een instantie achter staat, onder die plicht
 vallen?
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 Dat is in de kern wat ik net zei. Dat klopt.
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Van Bijsterveld
 (CDA):
 
 Doen de misstanden zich voor bij de zelfstandige werkers, of juist bij degenen die
 in een andere context werken?
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 Vaak in de sfeer van hotels en massagesalons. Natuurlijk zijn er ook de
 niet-vergunningplichtige en niet-bedrijfsmatige zzp'ers. De registratieplicht is
 juist voor hen een belangrijke mogelijkheid om ze te bereiken.
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Van Bijsterveld
 (CDA):
 
 Doen zich bij die zelfstandige werkende personen ook echt de misstanden voor die het
 wetsvoorstel beoogt te bestrijden?
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 Jazeker, omdat er misstanden zijn als gedwongen prostitutie en mensenhandel. Vandaar
 dat er grote acties worden gevoerd door politie, OM, steden en gemeenten.
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Van Bijsterveld
 (CDA):
 
 Maar dat gebeurt toch niet bij de zelfstandig werkende prostituees?
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 Dat is een punt van toezicht en aandacht, maar het zou kunnen zijn dat zzp'ers
 zonder vergunning opereren. Daar kunnen misstanden plaatsvinden. Om die reden zal ik
 straks de cijfers geven van wat in de handhaving aan de orde is geweest. Dan wordt
 het ook zichtbaar.
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Duthler
 (VVD):
 
 Als we het hebben over de niet-vergunningplichtigen, ziet dat naar mijn mening op de
 hotels, de massagesalons en de thuiswerkers. Volgens mij kunnen we vaststellen dat de
 misstanden zich bij de thuiswerkers niet voordoen, maar wel bij de massagesalons, de
 hotels en andere schimmige bedrijven. Klopt dat?
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 Dat is dezelfde vraag als die van mevrouw Van Bijsterveld. Het kan natuurlijk wel en
 het gebeurt ook wel. Daar hebben we geen zicht op, maar het zijn wel de feiten die de
 steden, het Openbaar Ministerie en de politie mij aangeven.
 
 
 
 
 De heer
 
 De Lange
 (OSF):
 
 De minister zegt dat misstanden kunnen optreden. In de stukken noemt hij de
 prostitutiesector een criminogene sector. Je zou hetzelfde kunnen beweren van de
 financiële sector en de tweedehandsautosector. Dat leidt in veel gevallen ook tot
 criminaliteit. Bedoelt de minister nu te zeggen dat we in al die gevallen, waar
 misstanden kunnen optreden, wetgeving moeten maken om die mogelijke misstanden aan te
 pakken? Zou het niet wat verstandiger zijn in de omgang met onze beperkte middelen om
 daar waar cijfermatig en feitelijk aantoonbaar misstanden zijn dan maatregelen te
 nemen die het probleem aanpakken? Zou dat niet een wat verstandiger benadering zijn
 dan die waar we vanavond over spreken?
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 De heer De Lange en ik kunnen erover van mening verschillen, maar wat mij betreft
 zijn er aantoonbaar misstanden. Wij hebben dit voorstel niet voor niets gedaan. Er is
 ook een geweldig debat over de prostitutie en vervolgens over de mensenhandel aan de
 gang. Dat is niet voor niets een heel scherpe prioriteit van het kabinet. We proberen
 daar ook steeds meer capaciteit voor in te zetten.
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Scholten
 (D66):
 
 Nogmaals, het is niet mijn bedoeling om het debat te vertragen, maar de minister
 zegt dingen die ik echt niet begrijp. Het enige wat mevrouw Van Bijsterveld vroeg was
 of er geen misstand kan zijn als iemand thuiswerkt, want hij of zij kiest helemaal
 voor zichzelf – uit vrije wil – om thuis te werken. De minister antwoordt dat er
 inderdaad misstanden kunnen zijn. Als de minister dat wil volhouden, zijn we naar
 mijn mening echt toe aan een definitie van "misstanden", zodat we kunnen beoordelen
 wat er dan eventueel thuis voor misstanden kunnen zijn op grond waarvan die
 prostituee, die ten onder gaat aan misstanden, geregistreerd moet worden. Ik zou wel
 heel graag willen weten in welk concreet geval, waarin iemand thuiswerkt en daar
 vrijwillig voor kiest, hoe zij aan misstanden ten onder gaat.
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 Ik versta onder "misstanden" natuurlijk niet het gewone thuiswerk, want dat is
 legaal. Dat kan; dat hebben we in ons land geaccepteerd en daar zal ik ook niets van
 zeggen. Het gaat erom dat ook daar, in verschillende vormen, sprake kan zijn
 gedwongen prostitutie. Dat moet mevrouw Scholten ook begrijpen. Daar kunnen en zullen
 ook zaken zijn – en zijn er ook zaken – van relaties, waarin gedwongen prostitutie
 overgaat in mensenhandel, waar er ketens zijn en waar het op die manier, onder
 dekmantels, gebeurt. Laten we wat dat betreft ook niet naïef zijn – daar verdenk ik
 niemand van – maar dit zijn de ernstigste misstanden die bestaan. Bij thuiswerkers,
 als het gewoon gebeurt, komt niemand eraan. Daar hebben we het niet over.
 
 
 
 
 De heer
 
 Witteveen
 (PvdA):
 
 Om het allemaal wat concreter te maken: het lijkt mij dat misstanden overal in de
 prostitutie kunnen voorkomen. Zelfs bij thuiswerkers kan sprake zijn van bedreiging,
 afpersing, chantage enzovoort. In die hotels is zeker sprake van misstanden. Ik wil
 graag van de minister weten hoe dit wetsvoorstel dat soort misstanden in de
 hotelbranche kan bestrijden.
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 Zeker. Als is niet geregistreerd is, is er sprake van illegaliteit en illegaliteit
 wordt aangepakt. Daarmee bevrijden we een heleboel dames van het werk dat zij
 gedwongen doen en pakken we dat aan. Dat zijn de grote acties, die in hotels moeten
 plaatsvinden, maar waarvoor er meer houvast moet zijn.
 
 
 
 
 De heer
 
 Witteveen
 (PvdA):
 
 Ik wil daar nog even op terugkomen. Wat kan een burgemeester eigenlijk doen op basis
 van deze wet als hij erachter komt dat in hotels in zijn gemeente ernstige misstanden
 in de vorm van mensenhandel en dergelijke plaatsvinden?
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 
 Als daar aantoonbaar zaken plaatsvinden, waarbij naar zijn of haar mening het
 vermoeden van mensenhandel bestaat, komt er een inval door de politie. Dat gebeurt
 nu ook al. Het gaat er wel om of vervolgens het bewijs kan worden geleverd om daar
 een zaak van te maken, waarin uiteindelijk de opdrachtgevers, de lieden die daar
 schuldig aan zijn, worden opgepakt en voor de rechter komen. Daar zijn we mee
 bezig en om die reden hebben we dit instrument nodig.
 Tegen degenen die mochten denken dat er niet onder dwang thuis wordt gewerkt,
 moet ik toch zeggen dat dit niet juist is. Ook dat komt namelijk voor.
 
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Strik
 (GroenLinks):
 
 Mijn vraag sluit hier enigszins bij aan. Het is een technische vraag. De minister
 geeft aan dat thuiswerkers zich moeten registreren, juist om gerichte controle
 mogelijk te maken. Ze hoeven geen vast telefoonnummer op te geven en kunnen met een
 06-nummer volstaan. Dat komt in het register te staan. Op welke manier kan een
 toezichthouder gerichte controle uitoefenen als het adres van een thuiswerker niet
 geregistreerd is? In het register staan het 06-nummer en het bsn, maar er mag juist
 geen koppeling plaatsvinden met andere registers.
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 
 Ik kom natuurlijk op allerlei vragen nog terug, ook over de registratie en de
 koppeling van bestanden. Als je even een inleidend woord hebt, moet je niet meteen
 alle vragen in het hele debat beantwoorden. Ik wil proberen daar heel precies in
 te opereren. Ik kom daar zeker op terug.
 De vraag is gesteld of het contactmoment te bereiken door een opkomstplicht
 gekoppeld aan vergunningvoorwaarden. Ik wil herhalen dat ik niet van mening ben
 dat deze optie leidt tot een betere aanpak.
 De vraag is gesteld hoe op basis van incidenteel contact wordt gewerkt aan de
 vertrouwensrelatie die de hulpverlening nodig heeft. Mijns inziens is er geen
 sprake van een incidenteel contact.
 
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Van Bijsterveld
 (CDA):
 
 Ik hoor de minister antwoorden dat naar zijn idee zo'n opkomstplicht gekoppeld aan
 de vergunningplicht niet beter zal werken, maar de vraag was of het mogelijk is om
 het zo te regelen.
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 Natuurlijk zou dat technisch zo kunnen worden geregeld. Bij een vergunning kan
 natuurlijk een aantal voorwaarden worden aangegeven. Ik heb alleen gezegd dat het
 overgrote deel van de prostituees natuurlijk thuis en in de hotelsector werkt. Die
 bereik je niet. Indien ervoor gekozen zou worden om iedere prostituee
 vergunningplichtig te maken, vergt ook deze optie een vorm van inschrijving. Dat is
 weer de andere kant. Je krijgt natuurlijk een waterbed. In dit kleine land, waarin
 natuurlijk veel geschoven wordt en waarin men ook van de ene plaats naar de andere
 plaats gaat, is het juist voor degenen die handhaven wel heel belangrijk om een
 eenheid van opvatting te hebben, een unité de doctrine, omdat dit veel beter is om de
 beperkte capaciteit zo effectief mogelijk in te zetten. Gevraagd is om een eenvormige
 manier van werken, zodat het werk in de handhaving veel beter, adequater en vooral
 effectiever en efficiënter kan worden gedaan.
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Strik
 (GroenLinks):
 
 Ik begrijp die roep om uniformering heel goed. Dat is ook de reden waarom de Eerste
 Kamer in meerderheid erg voor de uniformering van dat vergunningstelsel is. De vraag
 is dan wel waarom gemeenten altijd nog zo veel mogelijkheden hebben om hun eigen
 beleid op dat punt nader in te vullen waardoor tussen die gemeenten verschillen
 ontstaan.
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 De criteria ten aanzien van die vergunningen zijn in de wet aangegeven. Ook de
 waarborgen ten aanzien van de registratie zijn in de wet opgenomen en komen straks in
 de AMvB. Dat kan niet anders. Het registratieregister wordt niet door de gemeenten
 beheerd maar door mij. Dat is natuurlijk wel een waarborg maar die bouwen we op met
 de gemeenten. En we maken natuurlijk ook een keuze welke gemeenten dat gaan doen en
 waar dat gebeurt, want niet iedereen behoeft dat te doen en is daartoe in staat.
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Strik
 (GroenLinks):
 
 Ik heb in mijn eerste termijn ook voorbeelden genoemd. Zo verschillen de voorwaarden
 en verschilt de handhaving en bestaan er ook nog andere manieren zoals
 bestemmingsplannen, het publiceren van aanvragen en het wettelijk verbieden van
 thuiswerken en zelfstandige escorts et cetera. Door al die mogelijkheden die op
 gemeentelijk niveau blijkbaar worden toegestaan, krijg je dus toch dat
 waterbedeffect. Dus hoe intensief wil de minister nu stappen gaan zetten om toch ook
 op al die terreinen uniformiteit te bereiken om te zorgen dat er niet alsnog
 verplaatsingen plaatsvinden door die verschillen?
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 Gewoon door de wet, want die geeft die criteria aan wat betreft de vergunningen.
 Bestemmingsplannen zijn lokaal beleid, dus dat zal ik ook niet aantasten. Daarnaast
 wijs ik erop dat gemeenten zich op een aantal criteria niet kunnen beroepen,
 bijvoorbeeld niet op religieuze of culturele criteria. Het is belangrijk dat wij het
 in ons land voor elkaar krijgen dat ik en de collega's samenwerken met de steden
 waarom het gaat, om langs de kaders van de wet dit heel gericht te doen en tot
 afspraken te komen. De steden willen dat. De vier grote steden zijn stevig wat
 betreft vooral hun eigen beleid, maar op dit punt willen ze graag langs een eenheid
 van opvattingen opereren. Dus ik heb daar zeer veel vertrouwen in, maar dan moet je
 wel het kader hebben van de wet.
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Duthler
 (VVD):
 
 Ik kan mij ook voorstellen dat in navolging van de bestuurlijke aanpak van andere
 vormen van georganiseerde misdaad, gemeenten werken op basis van uniforme
 beleidslijnen. Is dat geen manier om langs deze weg de uniformering van de uitwerking
 van de vergunningplicht te bevorderen? Zou het niet goed zijn om een uniforme
 beleidslijn, zoals die nu ook gehanteerd wordt bij de bestuurlijke aanpak van andere
 vormen van georganiseerde misdaad en die in de praktijk vrij goed werkt, ook voor dit
 onderwerp te hanteren?
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 
 Ja. De aanpak van de georganiseerde criminaliteit gaat inderdaad langs de harde
 criteria van de wet en die moet je in dit geval ook toepassen. Er zijn daarbij
 marges waarbinnen de steden en het lokaal bestuur kunnen opereren en dat moeten we
 ook absoluut zo houden. Den Haag is geen Amsterdam en die legt andere prioriteiten
 ten opzichte van Amsterdam ten aanzien van wat men wel en niet aanpakt. Laten we
 dat ook zo houden. Het is wel zo dat ten opzichte van het verleden veel meer
 capaciteit en kwaliteit worden ingezet en dat het in alle steden ook een politiek
 item van de eerste orde is om gedwongen prostitutie en mensenhandel aan te pakken.
 Dat staat op de politieke agenda. Dat was een aantal jaren geleden nog absoluut
 niet het geval maar nu wel. Ik denk dat dit ons moet motiveren. In ieder geval is
 dat bij ons wel gebeurd en ik hoop ook u te overtuigen om mij enigszins te volgen
 in dezen.
 De contactmomenten met de prostituee dragen bij aan de verbetering van haar
 sociale positie. Door de prostituee uitvoerig te informeren over haar rechten is
 de prostituee beter op de hoogte van de mogelijkheden die zij heeft om uit te
 stappen en hulp te zoeken indien er sprake is van uitbuiting. De registratie zelf,
 de hernieuwing van de registratie en de controle op de registratie bieden ook
 voldoende gelegenheden om met de prostituee in contact te komen. Het gesprek bij
 de gemeente is overigens niet opgezet als onderzoek, maar is primair informerend
 van aard om vervolgens afspraken te maken.
 
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Scholten
 (D66):
 
 Ik begrijp het niet. De minister zegt dat de registratie voldoende
 controlemogelijkheden geeft om met de prostituee in contact te komen. Echter, uit de
 stukken blijkt dat er een eenmalig contactmoment is in drie jaar, zijnde hét
 contactmoment. En daarna is er geen contactmoment. Als ik het goed heb begrepen,
 heeft de ambtenaar niet eens een idee waar de prostituee woont. Hij heeft een
 06-nummer en een burgerservicenummer, maar hij weet niet waar de prostituee woont.
 Wat is dan het nut van de uitspraak: daarna is er controle mogelijk? Kan de minister
 dat uitleggen?
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 Dat kan ik zeker. Ik denk dat er sprake is van een misverstand bij mevrouw Scholten.
 De registratie gaat langs alle harde lijnen van de privacy, maar vervolgens kan naast
 het contactmoment eens in de drie jaar, geheel vrijwillig een afspraak worden gemaakt
 met betrekking tot scholing, informatie en educatie. Dat is ongelofelijk belangrijk.
 Vanuit mijn verleden als burgemeester van Rotterdam kan ik zeggen dat we er toen
 enorm veel succes mee hebben gehad. Dus die twee dingen moet je wel scheiden. Het
 register is met alle waarborgen omringd. Daar komt niemand tussen. Dat is belangrijk
 en dat is ook uw terechte punt.
 
 
 
 
 De heer
 
 De Lange
 (OSF):
 
 De minister bezingt de voordelen van de contactmomenten voor de prostituees. Dat de
 hulpverleningsindustrie daar zo over denkt, daar kan ik mij iets bij voorstellen.
 Echter, als ik de stukken lees van individuele prostituees en van verenigingen van
 prostituees kan ik alleen maar constateren dat die zegeningen van dat contactmoment
 in elk geval tot die doelgroep nog niet zozeer zijn doorgedrongen. Dus hoe denkt de
 minister de waarde van die contactmomenten te realiseren als de mensen die het
 betreft daar – laat ik het heel voorzichtig zeggen – nogal weerspannig tegenover
 staan?
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 Dat ben ik niet eens met de heer De Lange. Een contactmoment kan soms niet goed
 verlopen, maar het kan soms ook wel goed verlopen. Het kan tijdelijk goed verlopen of
 het kan langdurig goed verlopen. Het gaat er natuurlijk om welke inzet je daarbij
 hebt, welke zorgvuldigheid je daarbij betracht, welke capaciteit en welk programma je
 inzet en welke doelstelling je hanteert. Het uitgangspunt van de steden is om dingen
 te doen die de problemen van deze vrouwen oplossen en de mensenhandel aanpakken. Daar
 gaat het om. We hebben het nu over een extra instrument. Daarvan is nog niet bewezen
 dat het enorm goed zal werken, maar we gaan het wel met elkaar monitoren. Ik weet ook
 niet of het een succes wordt, maar ik ben er wel van overtuigd dat een dergelijk
 instrument een bijdrage kan leveren. Dus waarom zouden we het dan niet proberen? De
 risico's zijn namelijk niet groot.
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Quik-Schuijt
 (SP):
 
 Ik kom toch nog even terug op twee onbeantwoorde vragen die mij belangrijk
 voorkomen. Het contactmoment is er geweest, maar daarna lijkt mij controle ook
 zinnig. Hoe kan de gemeentelijke ambtenaar, de boa of de politie erachter komen waar
 de vrouwen zitten, met alleen een 06-nummer of een bsn?
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 Ik ben bezig met het punt van de registratie. Als mevrouw Quik het niet erg vindt,
 wil ik het graag punt voor punt afwikkelen. Ik zeg nog een keer dat onderscheid moet
 worden gemaakt tussen enerzijds het beheer van het register en het contactmoment en
 anderzijds de afspraken die daarna plaatsvinden in de hulpverlening et cetera. Dat
 zijn andere zaken. Vervolgens is er natuurlijk altijd de mogelijkheid dat er, los van
 wat hier is gebeurd en is geregistreerd, iets gebeurt. De politie kan, los van de
 contactmomenten, bij controles ergens tegenaan lopen waarbij de pooier is betrokken
 en eventueel ook de prostituee. Dat kan natuurlijk ook naast elkaar gebeuren.
 
 
 
 
 Voorzitter: Putters
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 
 Indien ambtenaren mogelijke signalen van dwang herkennen, kunnen zij trachten om
 de prostituee naar hulpverlening te begeleiden en een melding doen bij de
 politie.
 Mevrouw Duthler heeft gevraagd naar de vergewisplicht. Ik beantwoord dat
 technisch; aan het slot van mijn betoog kom ik er nog inhoudelijk op terug. De
 daadwerkelijke handhaving van de vergewisplicht zal in de praktijk inderdaad
 nimmer eenvoudig zijn, omdat contacten in beslotenheid plaatsvinden. Een aantal
 leden heeft dat ook gezegd en ik heb het in mijn brief geschreven. De
 strafbaarstelling moet daarom vooral worden beoordeeld als uitdrukking van
 medeverantwoordelijkheid van de klant om misstanden tegen te gaan. De heer
 Witteveen heeft dat ook in zijn betoog gezegd. De vlucht naar thuiswerk wordt
 echter voorkomen door de registratieplicht. De registratie en de voor de
 thuiswerker aan het adverteren verbonden verplichtingen bieden de gemeenten en de
 politie een titel om ook op dit deel van de sector controle en toezicht uit te
 oefenen.
 Ik zal de toegang tot het register, inclusief de vergewisplicht, nog eens
 uiteenzetten. Burgers die aan de vergewisplicht willen voldoen, ontvangen op geen
 enkel moment informatie uit het register; laat dat duidelijk zijn. Zij ontvangen
 in het kader van de vergewisplicht enkel de melding of een opgegeven combinatie
 van registratienummer en telefoonnummer in het register is opgenomen of niet:
 hit/no hit. Registrerende gemeenten hebben zelf ook geen toegang tot het register
 van prostituees. Het enige wat de registrerende gemeente doet, is het invoeren van
 de gegevens in het register, maar zij heeft geen toegang daartoe. Zelfs
 toezichthouders zullen geen toegang hebben tot het register van prostituees.
 Toezichthouders kunnen enkel door aanlevering van een deel van de
 driecijfercombinatie de andere cijfercodes uit het register ontvangen. Zij kunnen
 het register dus bevragen maar hebben er geen toegang toe. Dat is belangrijk.
 De fractie van de ChristenUnie heeft gevraagd hoe moet worden omgegaan met de
 door exploitanten gedwongen registraties van prostituees. Zo heb ik de heer Ester
 begrepen. Ik onderken zeker dat dwang ook betrekking kan hebben op registratie. Ik
 zie in dit verband echter ook een positief punt. Het is juist deze groep
 prostituees waarmee contact moet plaatsvinden; contact waarmee niet alleen
 mogelijke misstanden kunnen worden gesignaleerd maar waarin de prostituee tevens
 goed kan worden geïnformeerd.
 
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Strik
 (GroenLinks):
 
 Ik weet niet of ik het helemaal duidelijk voor me zie. De toezichthouder wil
 gerichte controle uitvoeren. Hij heeft een 06-nummer of gegevens van de prostituee.
 Op welke manier kan hij dan het adres opvragen van de betrokkene?
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 Dat zeg ik net: niet.
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Strik
 (GroenLinks):
 
 De minister zegt dat de toezichthouder niet zelf toegang heeft tot het register,
 maar dat hij gegevens daaruit kan opvragen.
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 Ja, hij kan even checken met de nummers die iedereen kent, maar hij krijgt geen
 gegevens.
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Strik
 (GroenLinks):
 
 Kan hij wel het adres opvragen?
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 Nee.
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Strik
 (GroenLinks):
 
 Maar hoe kan de persoon dan gericht controleren? Hoe kan de toezichthouder zich dan
 toch begeven naar de prostituee om een controle uit te oefenen?
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 Hij heeft een afspraak. Dat kan, want bij het intreden in het register worden er
 afspraken gemaakt. Of je komt eens in de drie jaar terug, of zo vaak als je met
 elkaar afspreekt.
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Strik
 (GroenLinks):
 
 Als iemand komt voor de registratie, is er een afspraak. Dan is er contact. Verder
 zijn er echter geen gegevens bekend die herleidbaar zijn tot de persoon en is het
 adres evenmin bekend. Als de toezichthouder in de tussentijd, op grond van wat voor
 signaal dan ook, een gerichte controle wil uitvoeren, hoe heeft hij of zij dan de
 beschikking over de relevante gegevens?
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 Hij kan – maar dat weet mevrouw Strik ook – natuurlijk bellen, want het nummer is
 bekend. Als hij iets op het spoor komt, kan hij bellen, want het nummer is bekend.
 Hij krijgt dan verder geen gegevens, maar weet wel dat iemand geregistreerd is.
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Strik
 (GroenLinks):
 
 Oké, maar als hij dan …
 
 
 
 
 De
 
 voorzitter
 :
 
 Mevrouw Strik, ik kom toch even tussen het gesprek …
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 Dat lijkt me allemaal vrij voor de hand liggend.
 
 
 
 
 De
 
 voorzitter
 :
 
 Had u nog een nadere vraag, mevrouw Strik?
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Strik
 (GroenLinks):
 
 Het lijkt mij vrij magertjes om op die manier controle uit te oefenen. Als iemand
 steeds de voicemail krijgt, is het toch lastiger om een vervolgstap te zetten.
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 Het is zo simpel. Hij belt het telefoonnummer uit de advertentie en maakt een
 afspraak. Dat kunnen u en ik ook doen. Ik vind de vragen prima; ik waardeer ze ook.
 Het is voor mij ook goed om de test te ondergaan, want het systeem moet waterdicht
 zijn. Daar gaat het om. Daar hebben we de afgelopen maanden op geoefend. Het is
 waterdicht en het heeft een toegevoegde waarde.
 
 
 
 
 De
 
 voorzitter
 :
 
 Ik zie verschillende leden bij de interruptiemicrofoon staan. Dit roept vragen
 op.
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Quik-Schuijt
 (SP):
 
 Dat telefoonnummer moet inderdaad bekend zijn, want die dames moeten aan een
 clientèle zien te komen. De controleurs kunnen het telefoonnummer dus ook uit de
 advertenties halen. Waar is de registratie dan nog voor nodig?
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 Daar ben ik mee begonnen. Ik heb het een keer of twee, drie gezegd, maar ik wil het
 nog een keer zeggen. Het is een contactmoment tussen de overheid en … Ik zie dat
 mevrouw Quik dat heeft onthouden. Het werkt als de overheid, de diensten, zoals de
 GGD, en de hulpverleners die aangesloten zijn er goed mee aan de slag gaan. Dat doen
 ze ook. Daar worden vrijwillig afspraken over gemaakt met de prostituee. Als zij dat
 niet wil, gebeurt er niets. Er gebeurt niets tegen haar zin vanuit het register en
 vanuit de registratie. Het is de kunst om contact te krijgen met de prostituees.
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Van Bijsterveld
 (CDA):
 
 Begrijp ik goed dat zowel de toezichthouders als de hulpverleners alleen een
 telefoonnummer uit het register tot hun beschikking hebben en dus niet aan naam- en
 adresgegevens kunnen komen?
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 Nee. De toezichthouders natuurlijk wel; dat is duidelijk. En degenen die het
 register beheren en bepalen wie erin komt.
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Van Bijsterveld
 (CDA):
 
 Op een gegeven moment is er een contactmoment geweest en is er een vermoeden dat
 iemand er misschien niet vrijwillig is. Er komt een toezichthouder die dat nader wil
 onderzoeken of er komt een hulpverlener van de GGD die wil proberen om een
 vertrouwensband op te bouwen …
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 Nee.
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Van Bijsterveld
 (CDA):
 
 En dan is het enige wat ze uit het register kunnen krijgen …
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 Nee, dan zal er zeker een check zijn met het register. Natuurlijk. De politie en het
 OM kunnen hier natuurlijk altijd naar binnen. Dat moet natuurlijk ook.
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Van Bijsterveld
 (CDA):
 
 Maar hebben die dan ook de naam en de adresgegevens?
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 Zij hebben die al, want zij zijn iets op het spoor. Zij willen dan natuurlijk
 checken of iemand geregistreerd is.
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Van Bijsterveld
 (CDA):
 
 En de hulpverleners en toezichthouders van de gemeente niet?
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 Nee, die niet.
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Van Bijsterveld
 (CDA):
 
 De situatie is dus zo dat …
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 Nee, het is geen open punt waar iedereen even kan bellen en kan zeggen …
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Van Bijsterveld
 (CDA):
 
 Nou ja, niet iedereen maar …
 
 
 
 
 De
 
 voorzitter
 :
 
 Mevrouw Van Bijsterveld, laten we niet door elkaar heen praten. U hebt het
 woord.
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Van Bijsterveld
 (CDA):
 
 Het gaat niet om "iedereen", maar echt om de toezichthouders van de gemeenten en de
 hulpverleners. Die kunnen dus niet bij de namen en de adresgegevens komen.
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 Niemand kan daarbij komen.
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Van Bijsterveld
 (CDA):
 
 De minister zegt dat een prostituee zich niet hoeft te registreren in de eigen
 woonplaats. Stel dat iemand die in Den Bosch woont zich in Groningen laat
 registreren. Dan kun je toch moeilijk zeggen dat degenen die in Den Bosch in de
 hulpverlening of in de sfeer van het gemeentelijke toezicht werken, op enige reële
 manier via het registratiesysteem echt contact kunnen opbouwen dan wel toezicht
 kunnen uitoefenen op de situatie en daar zicht op kunnen krijgen?
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 Dat kan. Het is de ervaring dat dat gebeurt wanneer je het contact hebt en dat goed,
 professioneel organiseert. Je krijgt het contact omdat er een verplichting is om het
 te doen, binnen een sluitend systeem dat is ingesteld op en wordt bewaakt door de
 harde voorwaarden van privacy. Als je dat niet doet, loopt het totaal uit de hand.
 Dat is een van de redenen dat gemeenten zeggen: laat het ons alsjeblieft niet alleen
 doen.
 
 
 
 
 De
 
 voorzitter
 :
 
 Tot slot, mevrouw Van Bijsterveld.
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Van Bijsterveld
 (CDA):
 
 In mijn voorbeeld is het contactmoment dus geweest met iemand in Groningen die niet
 eens weet dat de betreffende persoon in Den Bosch woont. Dan kun je dat contact toch
 niet opbouwen?
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 Als iemand woont in Den Bosch en zich registreert in Groningen, gaat men er daar van
 uit dat het klopt. Dan worden er afspraken gemaakt. Iemand gaat eruit op het moment
 dat iemand zegt: ik wil eruit. Dan gaat die persoon uit het systeem.
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Duthler
 (VVD):
 
 
 Ik heb nog een vraag over de inschrijfgegevens die bij de gemeenten blijven tot
 drie maanden nadat een inschrijfnummer is verstrekt aan de prostituee en dat in
 het register wordt opgenomen. De ambtenaar van de gemeente is degene die het
 contactmoment heeft gehad met de prostituee. Is er niet het gevaar dat die
 ambtenaar zelf een eigen registratie gaat bijhouden omdat er mogelijk misstanden
 zijn gesignaleerd die mogelijk ergens anders in de gemeente tot nadere actie
 moeten leiden?
 Dan heb ik nog een vraag. De minister zegt dat er geen derden zijn die toegang
 kunnen krijgen tot het register of tot het register met inschrijfgegevens, zoals
 ik het maar even noem, bij de gemeenten. Waar staat dat echter in de wet? Als je
 de gewone privacyregels toepast, namelijk, zou je op grond van de
 derdenverstrekkingsmogelijkheid toch juridisch kunnen beredeneren dat die gegevens
 eventueel doorverstrekt mogen worden. Ik wil graag weten van de minister wat de
 juridische redenering is dan wel waar ik in de wet of in de AMvB kan lezen dat het
 niet het geval zal zijn. Of misschien komt het nog in de AMvB? Dan hoor ik dat
 graag toegezegd. Ergens moet het worden vastgelegd.
 
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 Zeker, dat ben ik met mevrouw Duthler eens, het moet in de AMvB geregeld worden.
 Absoluut. Het is mijn absolute drijfveer dat de waarborgen rond het register
 waterdicht zijn. Daarom nemen we dat soort zaken in de AMvB op, naast wat er al in de
 wet staat. Het gaat om privacy by design en het assessment en het wordt ook getoetst
 door het College bescherming persoonsgegevens. De Kamer krijgt dit nog. Als we dat
 niet kunnen, gaat het niet door. Dat is de drijfveer die we hebben en die steden
 hebben om het centraal te doen, omdat men ook zelf beseft dat als we dat niet doen,
 het hier en daar fout zal lopen wat betreft de privacyaspecten, de professionaliteit
 en de lijn daarop. Daarom is het mijn verantwoordelijkheid – dat is nogal iets – dat
 ik uiteindelijk het register beheer. Daar kunnen de leden en de Tweede Kamer mij weer
 op aanspreken als er fouten plaatsvinden. Ik denk dat dit een harde waarborg is.
 
 
 
 
 De heer
 
 De Lange
 (OSF):
 
 Ik begin graag aan een debat met een zekere mate van verwarring, die dan vervolgens
 door het debat vermindert en uiteindelijk wordt opgelost. Ik maak nu eigenlijk het
 tegendeel mee; mijn verwarring wordt alsmaar groter. Ik zal uitleggen waarom. In al
 die vele jaren dat ik probeer om afspraken te maken met mensen, is mij gebleken dat
 dat alleen werkt als degene aan de andere kant ook een afspraak met mij wil maken.
 Uit alle documenten die naar voren zijn gebracht in het kader van dit wetsvoorstel
 bespeur ik dat er een geweldige achterdocht bestaat bij prostituees tegen alle
 officiële instanties die zich met het leven van deze mensen willen bemoeien. Alle
 pogingen om via een 06-nummer tot contact te komen, zullen – de minister zegt altijd
 "kunnen" – in veel gevallen geblokkeerd worden omdat gewoon niet wordt opgenomen. Dat
 is punt een.
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 Daar is dus geen sprake van.
 
 
 
 
 De heer
 
 De Lange
 (OSF):
 
 Dan mijn tweede punt. De minister suggereerde dat de gegevens die voor de
 hulpverleners alleen via een 06-nummer beschikbaar waren, in uitgebreidere zin bij de
 politie wel beschikbaar waren. Maakt dat de achterdocht van betrokken mensen niet
 alleen maar een graadje groter?
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 
 Mag ik dan nog een keer zeggen dat het register gewoon bedoeld is om zicht te
 hebben in het hele veld van het prostitutiewezen? Het is wettelijk ook aangegeven
 dat het een verplichting is. Daar gaat het om. Vervolgens is het register niet
 bedoeld voor opsporing. Dat is volstrekt duidelijk. Opsporing zal niet anders
 geschieden dan gewoon nu. Bij hulpverlening is het precies hetzelfde. Het systeem
 bevat ook geen adressen. Dat wil ik hier nogmaals herhalen. Er kan dus nooit een
 fout gemaakt worden op dat moment, want het is niet beschikbaar. Ik wil dat idee
 wegnemen, want anders halen we het toch door elkaar. Neemt u mij niet kwalijk dat
 ik nogmaals nadrukkelijk zeg, voorzitter, dat het register alleen een register is.
 Het bevat geen adressen. Het is alleen bedoeld om zichtbaar te maken om wie het
 gaat. Hopelijk zo veel mogelijk en daarom is het goed om daar de wettelijke plicht
 aan te hangen. Vervolgens is het een moment van contact. Ook al is dat maar heel
 spaarzaam, het is in ieder geval meer dan vroeger. Op basis daarvan kan er iets
 gebeuren.
 Voorzitter. Ik vervolg mijn betoog. De heer Witteveen sprak over toegang tot het
 register inclusief vergewisplicht. Burgers die aan de vergewisplicht willen
 voldoen, ontvangen op geen enkel moment informatie uit het register. Zij ontvangen
 in het kader van de vergewisplicht enkel de melding of een opgegeven combinatie
 van registratienummer en telefoonnummer in het register is opgenomen of niet.
 Registrerende gemeenten hebben zelf ook geen toegang tot het register van
 prostituees. Dat heb ik al gezegd. Zelfs toezichthouders zullen geen toegang
 hebben tot het register van prostituees; ik herhaal het nog maar een keer.
 
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Strik
 (GroenLinks):
 
 Ik wil heel graag kort ingaan op wat de minister zegt over registratie. Ik denk dat
 het heel belangrijk is dat de minister zegt dat de registratieplicht niet is bedoeld
 om opsporing en controle mogelijk te maken. In de schriftelijke beantwoording van de
 vragen, onderaan op pagina 14, geeft de minister aan dat hij juist vindt dat er nog
 te weinig controle plaatsvindt op de niet-vergunde prostitutiebranche. Hij schrijft
 dat het wetsvoorstel voorziet in de mogelijkheden om gericht toezicht en handhaving
 mogelijk te maken. Waar denkt hij dan aan wat betreft dit wetsvoorstel?
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 Dat heeft dus niets te maken met dat register. Dat idee wil ik meteen wegnemen.
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Strik
 (GroenLinks):
 
 Maar ook niet met het vergunningensysteem.
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 Jawel, zeker. Dat kan, zoals het nu in alle steden ook gebeurt, soms hier en daar te
 weinig. Het gebeurt steeds meer. Het is natuurlijk een kwestie van
 prioriteitsstelling. Er is capaciteit voor gemeenten om het samen met de organisaties
 te doen, met de politie en anderen. Daar gaat het om. Dat is controle, toezicht op de
 vergunning. Is er een vergunning, ja of nee.
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Strik
 (GroenLinks):
 
 Daarvoor wordt het register dus niet gebruikt.
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 
 Nee, daar heeft het niets mee te maken. Het register blijft daar totaal
 buiten.
 Mevrouw Quik heeft gesproken over de jeugdprostitutie. Bij de registratie zal de
 prostituee uitvoerig worden geïnformeerd. Hierbij zal ook voldoende aandacht zijn
 voor het onderwerp "jeugdprostitutie". Bij het registratieproces zal de prostituee
 zich bovendien moeten legitimeren, aan de hand waarvan de leeftijd van de
 prostituee kan worden vastgesteld.
 Mevrouw Quik heeft voorts gesproken over toezicht en handhaving. Er bestaan
 slechts problemen met betrekking tot thuiswerk indien daar geen toezicht en
 handhaving mogelijk zijn. Zonder registratieplicht zijn toezicht en handhaving
 niet mogelijk. Het is ongewenst dat dit deel van de branche zich volledig aan het
 zicht onttrekt, zoals nu het geval is. Misstanden doen zich immers niet alleen
 voor binnen bedrijven, maar ook thuis. Wij hebben daar zojuist nog over
 gesproken.
 
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Quik-Schuijt
 (SP):
 
 Ik meen net gehoord te hebben dat het ook met registratieplicht niet mogelijk is,
 dus dat registratie niet gebruikt kan worden voor toezicht en controle. Of heb ik dat
 verkeerd begrepen?
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 
 Dat is zo. Maar je kunt wel, als je iets tegenkomt, vragen of men zich
 geregistreerd heeft. Dat is toch een eenvoudige vraag, lijkt mij. Dan heb je dat
 contactmoment in ieder geval zomaar bereikt. Dan laat je iemand zich registreren.
 Dat zou ik een heel goede, verstandige oplossing vinden.
 Mevrouw Strik heeft vragen gesteld over het risico van registratie. Ik herhaal
 nog eens dat het registratiesysteem een gesloten systeem is, waaruit geen
 informatie verstrekt wordt aan andere partijen, ook niet aan derden in het
 buitenland. De prostituee die zich registreert, loopt derhalve op dit punt geen
 enkel risico.
 Mevrouw Scholten vraagt waarom thuiswerkers zich moeten laten registreren. Wij
 hebben dit in grote lijnen al gezegd, maar ik zeg het nog een keer. De prostituees
 van wie bekend is dat zij thuis werken, hebben geen prioriteit bij het toezicht.
 Het kan bij thuiswerk echter ook gaan om prostitutie waarbij dwang wordt
 uitgeoefend door souteneurs. Bij gedwongen thuiswerk maakt juist de thuissituatie
 de kans op uitbuiting groot, omdat dit vaak buiten het zicht van de
 toezichthouders en de hulpverleners plaatsvindt. De registratieplicht is
 noodzakelijk om ook zicht te krijgen op deze vorm van prostitutie. Bovendien zal
 zonder de registratieplicht naar verwachting een groot deel van de in vergunde
 bedrijven werkzame prostituees zich verplaatsen naar de onvergunde
 thuissector.
 
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Scholten
 (D66):
 
 Ik denk dat wij in deze wereld zaken moeten oplossen met de middelen die beschikbaar
 zijn. Als er sprake is van uitbuiting, kunnen wij het strafrecht hanteren. Wij hebben
 dus de registratie helemaal niet nodig. De registratie is gewoon een
 "dubbelopje".
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 
 Inderdaad hebben wij ook het strafrecht, maar dat hanteer ik er even naast. Ik
 zeg nogmaals dat registratie niet bedoeld is om op te sporen, maar om het contact
 te leggen. Dat is belangrijk. Als wij dit middel niet toepassen, zullen alle
 prostituees die werkzaam zijn in vergunde bedrijven, zich verplaatsen naar de
 onvergunde thuissector, omdat de vrouwen daar volstrekt onzichtbaar kunnen werken,
 met alle risico's van dien voor deze vrouwen.
 Met de prostituees moet een intakegesprek plaatsvinden en daarnaast moet er
 informatie verstrekt worden.
 Mevrouw Scholten heeft gesproken over de kosten van het registratiesysteem en
 noemde daarbij grote bedragen. Zij heeft zich echter een paar nullen vergist. De
 kosten van de bouw van het registratiesysteem komen naar schatting neer op 1,5
 miljoen euro en niet op 150 miljoen euro.
 
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Scholten
 (D66):
 
 Op dit punt moet ik de minister gelijk geven.
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 Grote bedragen passen niet in deze tijd, maar zij moeten wel gedekt zijn …
 
 
 
 
 De
 
 voorzitter
 :
 
 Wij spreken hier over hoofdlijnen.
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 
 ... en het bedrag van 1,5 miljoen euro is gedekt. Mijn ministerie zal deze kosten
 betalen; dat kunnen wij net aan. De kosten zijn nodig om te kunnen zorgen voor een
 strenge beveiliging van de registers. Het bedrag is inclusief de jaarlijkse kosten
 die ik maak om de gemeenten in hun registratieplicht te ondersteunen. De kosten
 staan naar mijn mening ook in verhouding tot de doelen van dit wetsvoorstel,
 namelijk de regulering van de branche en het tegengaan van misstanden.
 Mevrouw Quik is van oordeel dat de registratieplicht niet goed mogelijk is, gelet
 op artikel 8 van het EVRM. Wij hebben dat aan alle kanten bekeken. Onze
 topjuristen, die ons daarover hebben geadviseerd, zijn tot de conclusie gekomen
 dat de registratieplicht niet met dit artikel in strijd is. Dat vind ik zelf ook
 belangrijk. Ook de persoonlijke levenssfeer is geen absoluut recht. Een inbreuk
 daarop is toegestaan, mits aan bepaalde criteria is voldaan. Wij hebben dat laten
 checken en ik ben ervan overtuigd dat wij de toets van de rechter kunnen en ook
 moeten doorstaan.
 
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Strik
 (GroenLinks):
 
 De toets aan artikel 8 van het EVRM en aan onze Grondwet is een heel wezenlijk punt.
 De minister geeft aan dat het wetsvoorstel op dit punt keurig voor elkaar is, ook
 gelet op artikel 23 van de Wet bescherming persoonsgegevens, waarin staat dat
 registratie noodzakelijk kan zijn op grond van een zwaarwegend belang. Dat er sprake
 moet zijn van een zwaarwegend belang, kunnen wij onderschrijven, maar de crux wordt
 gevormd door de noodzaak van een registratieplicht. De minister spreekt alleen over
 het contact maken met de prostituees. Wij hebben al tal van andere mogelijkheden
 genoemd om dat contact te leggen. Er zijn allerlei organisaties wegbezuinigd die een
 goed contact hadden met prostituees. Zojuist gaf hij al treffend aan dat de
 thuiswerkers gewoon te bereiken zijn op hun 06-nummer. Kan de minister dan echt met
 droge ogen beweren dat het toch noodzakelijk is om een registratieplicht in te
 voeren?
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 Ja, dat is zo, zeg ik tegen mevrouw Strik. Subsidiariteit, noodzaak en
 proportionaliteit brengen mee dat dit een hoogstaander belang is, gelet op de
 doelstelling die ook mevrouw Strik in de kern onderschrijft. De registratie is niet
 bedoeld om allerlei dingen te weten te komen over iemand, maar om iemand te helpen en
 te steunen en uiteindelijk zicht op bepaalde zaken te krijgen, zodat wij vervolgens
 iemand de goede richting uit kunnen krijgen.
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Strik
 (GroenLinks):
 
 "Noodzaak" impliceert dat er geen andere, minder ingrijpende mogelijkheden zijn om
 dat contact te leggen.
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 Nee, de andere middelen zijn niet zwaar genoeg. Dat hebben wij met elkaar kunnen
 vaststellen en ook de autoriteiten die het kabinet adviseren, onderschrijven dat. Die
 andere middelen leiden niet tot succes in dit dossier. Wij moeten dan als wetgever
 onze verantwoordelijkheid nemen en dingen doen die wel kunnen helpen. Ik kan niet
 garanderen dat dit lukt; dat is duidelijk. In dat licht vind ik het punt van de
 tussenstap een goede vorm. Daarom gaan wij de werking van de wet en het
 registratiesysteem monitoren en evalueren. Als het niet werkt, zal ik de eerste zijn
 om de conclusies te trekken.
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Strik
 (GroenLinks):
 
 Ik zou het aannemen van een wet geen tussenstap willen noemen.
 
 
 
 
 De
 
 voorzitter
 :
 
 Mevrouw Strik, ik denk dat de argumenten wel gewisseld zijn tussen u en de
 minister.
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Quik-Schuijt
 (SP):
 
 Voor de geschiedschrijving benadruk ik dat ik het er helemaal niet mee eens ben dat
 er sprake is van een zwaarwegend algemeen belang. Het gaat hier immers helemaal niet
 om bestrijding van mensenhandel; daarvoor zijn we een richtlijn aan het
 implementeren. Het gaat hier om zicht en grip op de branche. Zicht en grip kunnen
 volgens mij onmogelijk geclassificeerd worden als zwaarwegend algemeen belang.
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 Misstanden in de sector; zo heet de wet ook.
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Quik-Schuijt
 (SP):
 
 In de loop van de geschiedenis van dit wetsvoorstel is dat opgegeven. Er is gezegd:
 wij zijn het er met elkaar over eens in de Tweede Kamer dat dit geen adequaat middel
 is om mensenhandel op te sporen. Dat staat in alle stukken. Dan houd je zicht en grip
 over en die zaken vind ik geen zwaarwegend algemeen belang.
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 Daarover verschillen wij van mening. Dat is duidelijk. Artikel 8 van het EVRM vind
 ik buitengewoon essentieel. Ik toets het zo, dat artikel 8 voor de rechter kan
 passeren. Dat vind ik belangrijk en daar heb ik goed naar gekeken.
 
 
 
 
 De
 
 voorzitter
 :
 
 Hoeveel tijd denkt de minister nog nodig te hebben?
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 Er zijn heel veel vragen gesteld.
 
 
 
 
 De
 
 voorzitter
 :
 
 Dat begrijp ik, maar ik check het even bij u.
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 Ik kan geen garanties geven, maar ik hoop dat ik over een halfuur klaar ben.
 
 
 
 
 De
 
 voorzitter
 :
 
 Ik vraag de leden om enigszins terughoudend te zijn. Ik kan niet zo goed als de
 Voorzitter het woord "staccato" uitspreken, maar ik vraag de minister toch om kort en
 bondig zijn.
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 
 Mevrouw Van Bijsterveld vroeg waarom ik bang ben voor een waterbedeffect als er
 geen landelijk dekkend systeem is. Een lokale invulling van het prostitutiebeleid
 kan leiden tot verschillen en laat mijns inziens inderdaad een ongewenst
 waterbedeffect bestaan. Dat is ook de opinie van de steden. Dit effect ontstaat
 doordat prostituees zich verplaatsen naar gemeenten zonder registratieplicht of
 vergunningplicht, of naar gemeenten waar deze summier geregeld zijn. Buiten het
 risico van een waterbedeffect leiden verschillende vormen van registratie per
 gemeente mogelijk tot grotere privacyrisico's dan de met waarborgen omklede
 landelijke registratie, zoals gemeld in mijn brief van 8 maart jongstleden. Daarom
 ben ik van mening dat een landelijk dekkend systeem de voorkeur heeft.
 Mevrouw Quik en de heer Witteveen vroegen wat de effecten van de wet zijn op
 vrouwen die als zzp'er, als collectief van samenwerkende vrouwen of als coöperatie
 willen werken. Het zich vestigen als zzp'er wordt door de wet niet bemoeilijkt.
 Thuis werken – daar hebben wij het dan vaak over – maakt geen deel uit van de
 nuloptie. Voor thuis werken is in de meeste gevallen slechts registratie nodig.
 Voor het vormen van een collectief van samenwerkende vrouwen geldt dat niet.
 Daarbij is sprake van een prostitutiebedrijf, waarvoor een vergunning dient te
 worden aangevraagd. Dat geldt ook voor een coöperatie. Ik kan mij overigens
 voorstellen dat er gemeenten bestaan die een dergelijk initiatief van prostituees
 zouden willen steunen om heel andere redenen. De mogelijkheid om hieraan mee te
 werken bestaat uiteraard. De wet werpt hiervoor geen barrières op.
 Mevrouw Van Bijsterveld vroeg ook naar het Amsterdamse model voor vergunningen.
 Ik kan vertellen dat dit zeer grote overeenkomsten vertoont met wat wij hier
 vandaag bespreken. Het ziet echter alleen op de vergunde prostitutiebedrijven en
 niet op de zelfstandig werkende prostituees. Daarvoor heeft Amsterdam – dat
 pleidooi heeft burgemeester Van der Laan voor u gevoerd – de landelijke
 registratieplicht en het wetsvoorstel nodig.
 Mevrouw Van Bijsterveld vroeg daarnaast of het Amsterdamse model als voorbeeld
 voor andere gemeenten zou kunnen dienen. Er is echt behoefte aan uniformiteit. Om
 die reden vind ik het idee om dit model als voorbeeld voor andere gemeenten te
 laten dienen, niet voldoende. Het zijn natuurlijk wel impulsen om een en ander bij
 elkaar te brengen, met de steden overeenstemming te bereiken om het op een
 bepaalde manier te doen en dat dan bottom-up op te bouwen. Overal moeten dezelfde
 regels gelden. Dat is essentieel.
 De heer Reynaers vroeg naar de certificering. Zoals gemeld in mijn brieven, heb
 ik de optie van certificering bekeken als alternatief voor de registratieplicht
 zoals opgenomen in het wetsvoorstel. Certificering biedt geen alternatief voor de
 registratieplicht, aangezien ook certificering een zekere registratie van
 prostituees vraagt. De wet zal na drie jaar worden geëvalueerd. Mocht uit deze
 evaluatie blijken dat bovenop de registratie een vorm van certificering gewenst
 is, dan ben ik zeker bereid om daar op dat moment onderzoek naar te laten
 doen.
 De heer Witteveen vroeg hoe ver gemeenten kunnen gaan om seksbedrijven te weren.
 Tot hoever mogen gemeenten die niets met prostitutiebedrijven te maken willen
 hebben, gaan in hun pogingen om juridische instrumenten te gebruiken om vestiging
 van ondernemers te ontmoedigen? In het wetsvoorstel is duidelijk aangegeven wat
 wel en niet is toegestaan. Dat omvat derhalve ook de juridische grenzen waarbinnen
 gemeenten kunnen opereren. Ik heb die zelf genoemd, want ik hecht daar zeer aan.
 Er mogen geen religieuze of culturele criteria, argumenten of motieven worden
 gehanteerd. Gemeenten die verder gaan, handelen in strijd met de wet.
 De heer De Lange sprak over de nuloptie. Bij prostitutiebedrijven gaat het om
 fysieke seksuele handelingen tegen betaling. Prostituee is gewoon een beroep, een
 vak, maar het is duidelijk geen beroep als alle andere. Een prostitutiebedrijf kan
 dan ook een specifieke uitstraling hebben, waardoor een gemeente dit
 prostitutiebedrijf op specifieke gronden kan weigeren, mits zij binnen de grenzen
 van de wet blijft. Zo is het in onze wet geregeld.
 Ik kom op het blokje toezicht en handhaving. Over de registratie- en
 vergewisplicht heb ik het nodige gezegd. Het is een belangrijk punt, niet alleen
 voor de Kamerleden, maar ook voor mij. Het wetsvoorstel maakt het mogelijk om
 gerichter toezicht en gerichtere handhaving uit te oefenen doordat de regels
 worden geüniformeerd en niet meer per gemeente verschillen. Dit maakt een
 efficiencyslag mogelijk doordat de beschikbare handhavingscapaciteit efficiënter
 kan worden ingezet. Registratie is de verplichting die voor prostituees verbonden
 is aan het adverteren en biedt voorts aan de gemeenten en de politie een titel om
 controle uit te oefenen en toezicht te houden. In de huidige situatie ontbreekt
 een dergelijke titel.
 De strafbaarstelling van de klant is belangrijk, maar is een sluitstuk van de
 regelgeving. De klant is in belangrijke mate verantwoordelijk voor het in stand
 houden van misstanden. Om die verantwoordelijkheid te benadrukken, wordt een
 beperkte inspanning gevraagd. Aan de uitwerking van de vergewisplicht wordt ruime
 aandacht besteed bij het opstellen van de AMvB. Onverminderd blijft gelden dat de
 handhaafbaarheid hiervan nimmer eenvoudig zal zijn omdat de contacten in
 beslotenheid plaatsvinden.
 
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Duthler
 (VVD):
 
 Wij hebben reeds een raamwerk van een AMvB gekregen, waarin de minister een
 uitwerking van de vergewisplicht heeft gegeven. Hij onderscheidt daarbij drie
 categorieën. Ik hoorde de minister zeggen dat de vergewisplicht in de AMvB nog verder
 wordt uitgewerkt. Waar denkt de minister dan aan? Kan hij daarin iets preciezer
 zijn?
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 
 Ik kom straks terug op de vergewisplicht als instrument. Ik ga nu even in op de
 techniek, gelet op de vragen. Ten eerste is het hele systeem nog niet volmaakt.
 Dat blijkt uit de vragen, opmerkingen en kanttekeningen van de Kamerleden. Ten
 tweede hebben wij een raamwerk voor de AMvB gemaakt, maar dat is nog niet
 definitief. Het is goed dat hierover in het debat allerlei vragen worden gesteld.
 Die kunnen dat nog aanscherpen en dat kan nog invloed hebben. Hetzelfde geldt bij
 de vergewisplicht. Het systeem dat ik in de brief heb geschetst, is echter de
 grondtoon van het verhaal. Ik kom straks nog terug op het instrument zelf.
 De argumenten voor de leeftijdsverhoging naar 21 jaar zijn niet zozeer dat dit
 het zicht verbetert, maar dat 21-jarigen in het algemeen weerbaarder zijn. Zij
 zijn zich beter bewust van de keuze die zij maken en zij kunnen die afzetten tegen
 een andere beroepskeuze. Bovendien zijn 21-jarigen, gelet op een mogelijk langere
 opleiding, minder afhankelijk van het beroep van prostituee. Zij hebben meer
 perspectief op alternatieven.
 De heer Ester heeft gevraagd hoe wij de leeftijdsgrens van 21 jaar handhaven. De
 leeftijdsgrens is als zodanig goed handhaafbaar. Handhaving kan op dezelfde wijze
 plaatsvinden als nu gebeurt ten aanzien van de leeftijdsgrens van 18 jaar.
 Gemeenten en politie zullen hierop wel gericht moeten inzetten. Hetzelfde geldt
 met betrekking tot de hulpverlening.
 Mevrouw Quik heeft gevraagd naar het binnentreden van de woning. Het bewuste
 artikel ziet op de illegale uitoefening van een prostitutiebedrijf. Het uitoefenen
 van het prostitutiebedrijf zonder vergunning kan duiden op ernstige strafbare
 feiten. Ook indien dit in een woning gebeurt, moet het dus nader onderzocht kunnen
 worden. Nadat aanvankelijk het vermoeden van prostitutie een grond was voor
 binnentreden in een woning zonder toestemming, is artikel 28 zodanig aangepast dat
 het moet gaan om bedrijfsmatige prostitutie. Mits die bevoegdheid prudent wordt
 gebruikt, meen ik dat deze niet kan worden gemist bij de aanpak van
 misstanden.
 
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Quik-Schuijt
 (SP):
 
 Daarover heb ik een vraag. In artikel 28 staat noch "zonder vergunning", noch
 "illegaal". Er staat dat er binnengetreden mag worden als er een vermoeden is dat er
 prostitutie wordt uitgeoefend. Als er "illegaal" of "zonder vergunning" stond, zou ik
 dat kunnen volgen, maar dat staat er niet in!
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 Het uitoefenen van het prostitutiebedrijf zonder vergunning …
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Quik-Schuijt
 (SP):
 
 Maar dat staat er niet. Er staat niet "zonder vergunning", dat is het probleem, en
 er staat zeker niet "illegaal". Een prostitutiebedrijf zonder vergunning kun je
 illegaal noemen, maar dat is niet wat wij in het normale spraakgebruik onder
 illegaliteit verstaan.
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 
 Volgens dit artikel moet het gaan om bedrijfsmatige prostitutie. Daarvan kun je
 een vermoeden hebben en dan kun je binnentreden. Ik denk dat dit artikel de toets
 der kritiek zeker kan doorstaan, mits prudent gebruikt. Dat lijkt me in dit
 verband verantwoord, want er kunnen ernstige feiten plaatsvinden.
 Er is gevraagd naar een deugdelijke cijfermatige onderbouwing. Een reeks van
 beweerde misstanden in de prostitutiebranche kan niet de basis zijn voor adequate
 wetgeving. Bij de evaluatie van de opheffing van het bordeelverbod en van het
 vrijgeven van prostitutie is vast komen te staan dat alle beweringen die hierover
 vijftien jaar geleden zijn gedaan, niet zijn waargemaakt. De cijfers van de
 Nationaal Rapporteur Mensenhandel en CoMensha spreken voor zich. Daaruit blijkt
 dat het aantal geregistreerde mogelijke slachtoffers van mensenhandel jaarlijks
 toeneemt. Dat er veel misstanden zijn blijkt enerzijds uit het feit dat het aantal
 veroordelingen in mensenhandelzaken in 2012 flink is toegenomen, met 71%. Er waren
 maar liefst 109 veroordelingen. Dit blijkt uit de cijfers die de nationaal
 rapporteur vandaag naar buiten heeft gebracht. Ook zijn in 2012 maar liefst 311
 zaken bij het OM ingeschreven. In dit jaar zijn 338 zaken afgehandeld. Sinds 2000
 waren deze aantallen niet zo hoog. Dit is een top. Dit is uiteraard een bewijs dat
 mensenhandel met veel menskracht en zeer intensief wordt aangepakt. Naar mijn
 mening maken deze cijfers indruk.
 
 
 
 
 
 De heer
 
 Witteveen
 (PvdA):
 
 Ik vind het interessante cijfers. Ik hoop dat de minister ook toekomt aan onze
 vragen over de capaciteit en de organisatie daarvan, want die hebben hierop
 betrekking.
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 
 Zeker, daar kom ik op.
 Anderzijds blijkt het grote aantal misstanden uit het feit dat OM en politie in
 het jaar 2012 maar liefst 106 projectmatige onderzoeken naar criminele
 samenwerkingsverbanden op het terrein van mensenhandel en mensen smokkel
 plaatsvonden. In 2011 waren dit nog 76 onderzoeken.
 De heer Ester heeft gevraagd of er evidentie is dat de integrale harde aanpak van
 mensenhandel effect sorteert. Die is er zeker. Dat blijkt uit de veelzeggende
 cijfers van de nationaal rapporteur, het OM en CoMensha, waarnaar ik zojuist
 verwees. Kortom, de integrale harde aanpak van mensenhandel sorteert duidelijke en
 concrete effecten.
 Is er sprake van een ernstig capaciteitstekort in de aanpak van deze kwesties?
 Welke bedragen zijn met de bestrijding van mensenhandel gemoeid?
 
 
 
 
 
 De
 
 voorzitter
 :
 
 Ik onderbreek u even, want de heer De Lange wil een vraag stellen over het vorige
 punt.
 
 
 
 
 De heer
 
 De Lange
 (OSF):
 
 De minister komt met cijfers over mensenhandel. Die zijn erg interessant en
 misschien ook schokkend, maar ik dacht dat wij vanavond een wetsvoorstel over
 prostitutie en de prostitutiebranche bespraken. Ik heb de minister niet horen
 uitleggen in hoeverre er overlap is tussen de gepresenteerde cijfers over
 mensenhandel en de vermeende misstanden in de prostitutie. Zolang wij de overlap
 tussen die cijfers niet kennen, zijn cijfers over mensenhandel tamelijk leeg, dunkt
 mij.
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 Dat ben ik niet met u eens. Het wetsvoorstel draagt niet voor niets ook de naam van
 de misstanden. Dit gaat ook over mensenhandel. Wij hebben het over gedwongen
 prostitutie en mensenhandel. Voor de aanpak daarvan wordt onze menskracht ingezet en
 geïntensiveerd.
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Scholten
 (D66):
 
 De cijfers van de nationaal rapporteur die de minister noemt, gaan over het aantal
 geconstateerde vervolgingen, maar de minister zegt er niet bij dat het aantal
 vrijspraken daarvan vrij hoog is. Ik heb die cijfers genoemd in de schriftelijke
 inbreng voor de implementatiewet mensenhandel, die wij in de Eerste Kamer ook
 behandelen en waarvan de memorie van antwoord waarschijnlijk over een paar weken van
 het bureau van de minister rolt. De minister zou die cijfers ook moeten betrekken bij
 het begrip mensenhandel, niet alleen het aantal opsporingen. Niet alle zaken lukken
 en dat heeft een bepaalde oorzaak. Daar komen wij op terug bij de behandeling van de
 implementatiewet mensenhandel.
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 Natuurlijk is dat ook zo. Ik heb aangegeven welke concrete zaken wij hebben
 aangepakt en welke veroordelingen hebben plaatsgevonden. De laatste jaren wordt het
 alleen maar meer. Dit wijst op een extra inzet. De cijfers van CoMensha geven ook
 alle aanleiding om een toename te constateren. Die gaan niet over het strafrecht,
 politie en het optreden van het OM.
 
 
 
 
 De heer
 
 Ester
 (ChristenUnie):
 
 De minister heeft mij niet nodig om gelijk te krijgen, maar de cijfers die hij
 noemde, laten zien dat driekwart van de mensenhandelgevallen direct te maken heeft
 met prostitutie. Er is dus een heel duidelijke relatie tussen die twee
 probleemgebieden, zo blijkt ook uit onderzoek. Dit roept gelijk de volgende vraag op.
 Als deze twee dossiers intrinsiek met elkaar verbonden zijn, betekent dit dat de
 minister veel eerder in die mensenhandelketen aanwezig moet zijn. Hoe denkt hij dat
 te doen, mede gezien de vraag die de heer Witteveen zojuist over de menskracht
 stelde?
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 
 Ik kom daarop zo dadelijk terug. Verschillende leden hebben die vraag gesteld. Ik
 kan er nu ook op ingaan. De keten is natuurlijk essentieel. Wij mogen wel trots
 zijn, want wij worden internationaal geroemd om de ketenaanpak. Die wordt geleid
 door een door mij ingestelde taskforce onder leiding van de topman van het
 Openbaar Ministerie. Daarin zitten ook zware burgemeesters, de hulpverlening en de
 top van de politie. De hele keten zit daarin. Die bewaakt en stuurt dat
 buitengewoon krachtig aan. Daarmee hebben wij internationaal ook wel wat faam
 gemaakt, maar het is nadrukkelijk niet voldoende. Wij zitten erbovenop, maar de
 keten moet sterker. Die heeft natuurlijk ook altijd vertakkingen niet alleen naar
 de nationale ketens, maar ook naar de steden om het ook daar met hun maatwerk
 specifiek aan te pakken. Bijvoorbeeld Alkmaar is weliswaar niet zo'n grote stad
 maar wel heel actief. Het is zeer gericht aan het werk in de keten. Ik kan zo meer
 voorbeelden noemen. Dit wordt gestuurd vanuit de nationale ketenaanpak, geleid
 door de voorzitter van het College van procureurs-generaal.
 Is er sprake van een ernstig capaciteitstekort? Van een capaciteitstekort is geen
 sprake. Sterker nog, conform de gestelde prioriteiten wordt een breed front van
 mensen en middelen ingezet. Ik heb die net genoemd. Daarbij noem ik natuurlijk ook
 de KMar, de RIECs, Inspectie SZW, Meld Misdaad Anoniem, bijvoorbeeld ook de Kamers
 van Koophandel en onder andere de integrale benadering van handhavingsacties. Ik
 heb Alkmaar genoemd, maar ik noem ook Den Haag om eens even andere steden dan
 Amsterdam te noemen. Zo is bij de politie sprake van gespecialiseerde
 mensenhandelteams. Die zijn de laatste jaren opgericht. In iedere eenheid is
 substantiële recherchecapaciteit beschikbaar voor de aanpak van mensenhandel. Bij
 het OM worden mensenhandelzaken afgedaan door gespecialiseerde officieren van
 justitie. Het landelijk parket en het functioneel parket houden zich bijna geheel
 bezig met het aanpakken georganiseerde en ondermijnende criminaliteit, waar
 mensenhandel onder valt. Ook komt de ruime capaciteitsinzet tot uitdrukking in de
 vandaag gepubliceerde cijfers van de Nationaal Rapporteur Mensenhandel en in de
 afgedane zaken door de zittende magistratuur, het Openbaar Ministerie en de
 politie. Bij heel veel aspecten zijn de cijfers sinds 2000 niet zo hoog geweest
 als over het jaar 2012.
 Dan kom ik op de vraag of er extra capaciteit in dit verband ter beschikking
 wordt gesteld. Gelet op de prioriteit, de noodzaak en het gevoel van urgentie toon
 ik aan dat ik de capaciteit telkens uitbreid. De capaciteit en het aantal uren
 zullen nu op een heel natuurlijke wijze toenemen, gelet op de noodzaak en vanwege
 het feit dat dit zo'n scherpe prioriteit en specialiteit is bij politie, OM en
 anderen in de integrale benadering. Dit geldt voor de aanpak van gedwongen
 prostitutie en mensenhandel. Bij het OM, de politie, de KMar en de Inspectie SZW
 heeft de aanpak van mensenhandel prioriteit. Duidelijk is wel dat de
 capaciteitsinzet aanzienlijk is.
 Ik kan daarbij allerlei cijfers aangeven, maar misschien is dat niet helemaal
 nodig.
 
 
 
 
 
 De
 
 voorzitter
 :
 
 Ik zie in de zaal geknik dat men wel behoefte heeft aan die cijfers. Ik geef u de
 hint.
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 Dit vindt natuurlijk plaats bij generieke diensten en de regionale recherche. Binnen
 de Nationale Politie worden er tien eenheden gevormd. Die bedragen 6.649 fte. Ook de
 Dienst Landelijke Recherche focust onder andere op de mensenhandelonderzoeken. Daar
 werken 931 fte. Bij het OM zijn er onder meer de gespecialiseerde officieren van
 justitie. Verder is mensenhandel een van de zeven thema's in de ambitieuze
 doelstelling om in de periode 2009 tot 2015 een verdubbeling van het aantal
 aangepakte criminele samenwerkingsverbanden te realiseren. Ik mag daarover morgen
 spreken met de Tweede Kamer. Bij de KMar richt met name het sluisteam te Schiphol
 zich zowel op de mensenhandel als op de mensensmokkel. Het gaat daarbij om ongeveer
 dertien fte. Voorts wordt onder de brede noemer van migratiecriminaliteit ook nog
 ingezet op de mensensmokkel. KMar sluit ten slotte ook vanuit de taakvelden op de
 mensenhandel aan. Bij de Inspectie SZW is bijvoorbeeld 35% van de capaciteit van de
 directie Opsporing gereserveerd voor arbeidsuitbuiting. Dat heeft hier natuurlijk
 alles mee te maken. In 2011 heeft de inspectie in totaal elf opsporingsonderzoeken
 naar arbeidsuitbuiting uitgevoerd en vier ontnemingsonderzoeken. Ook bij de
 gemeenten, bij de RIECs, is sprake van substantiële capaciteitsinzet.
 
 
 
 
 De heer
 
 Witteveen
 (PvdA):
 
 Wij horen allemaal cijfers over de totale mensenhandel. Natuurlijk heeft maar een
 deel daarvan met prostitutie te maken. Er zijn ook allerlei andere vormen van
 mensenhandel. Is aan te geven welk percentage van deze capaciteit uiteindelijk
 speciaal ten aanzien van de prostitutie speelt en welk percentage geldt voor
 arbeidsmensenhandel of andere vormen van mensenhandel?
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 
 Ik heb dat voor de Inspectie SZW net aangegeven. Ik kan geen onderscheid tussen
 die vormen van mensenhandel maken. Eventueel kan ik dat in een monitor leveren. Ik
 moet dan even bekijken wat de serie zaken is ten aanzien van gedwongen prostitutie
 en van mensenhandel. Ik vind wel dat het in dezelfde lijn ligt. Vervolgens heb je
 natuurlijk de capaciteit die wordt ingezet op het toezicht van de vergunningen.
 Dat is iets anders. Omdat wij eindelijk geleerd hebben om deze benadering
 integraal uit te voeren, met elkaar in één team, in de kern in de steden waarin
 dit voorkomt, is de inzet en de capaciteit daar ten eerste enorm toegenomen. Ten
 tweede is het gelukkig een keihard politiek item geworden in de steden, waar
 niemand voor weg kan komen. Dat steuntje in de rug moeten wij ook geven.
 De heer Ester heeft gevraagd naar preventie. Vorig jaar heeft de Stichting M. de
 vernieuwde campagne SCHIJN BEDRIEGT opgezet, waarbij klanten van prostituees
 bewust worden gemaakt van signalen van mensenhandel. Die heeft geleid tot een
 toename van het aantal meldingen van gedwongen prostitutie met 76% sinds de start
 van juni 2012. In 2012 is er ook een voorlichtingscampagne ontwikkeld voor
 scholieren, hun ouders en leraren. Bij de film is ook een lespakket voor
 middelbare scholen beschikbaar. Stichting M. heeft in 2012 trainingen verzorgd aan
 jeugdzorginstellingen onder andere over het herkennen en melden van mensenhandel.
 Nederland komt zijn verplichtingen in de mensenhandelrichtlijn dan ook ruimschoots
 na.
 Mevrouw Quik vroeg of de richtlijn mensenhandel niet eerst volledig
 geïmplementeerd moet worden. Zij verwees naar een aantal vragen met betrekking tot
 de richtlijn mensenhandel die onlangs schriftelijk gesteld zijn. Omwille van de
 tijd zal ik deze vragen schriftelijk beantwoorden in het kader van de
 beantwoording ten aanzien van het wetsvoorstel tot implementatie van de richtlijn
 mensenhandel.
 Mevrouw Scholten vroeg naar de cijfers. Er zijn 1.222 mogelijke slachtoffers van
 mensenhandel. Waarom spreekt de minister over mogelijke slachtoffers? CoMensha
 verzorgt de registratie van de slachtoffers mensenhandel. Er wordt gesproken over
 mogelijke slachtoffers. Ik hanteer de cijfers van CoMensha, omdat deze organisatie
 personen als slachtoffer registreert bij de geringste aanwijzing van mensenhandel.
 Dat moet dan op zichzelf nog worden vastgesteld. Daar zijn we dus heel precies
 mee. In de cijfers van CoMensha wordt geen onderscheid gemaakt tussen meldingen
 met een relatief grote mate van zekerheid van slachtofferschap en meldingen
 waarbij sprake is van slechts een beperkt aantal signalen.
 De heer Witteveen vroeg of er sprake is van voldoende adequate opvang. Dat is een
 belangrijk punt voor slachtoffers van mensenhandel. Verblijf in een politiecel is
 geen adequate opvang. Per 1 juni 2012 is voor buitenlandse slachtoffers de
 categorale opvang voor slachtoffers van mensenhandel uitgebreid van 50 naar 70
 plaatsen. Hierdoor is er niet langer een structureel tekort aan opvangcapaciteit.
 Er moet wel sprake zijn van doorstroming vanuit de eerste opvang naar bijvoorbeeld
 reguliere opvang of huisvesting. Op dat punt zijn er nog knelpunten, zeg ik
 eerlijk, en daarom zijn de nodige maatregelen getroffen. In dit kader is de
 huisvesting van slachtoffers van mensenhandel onder de taakstelling van de
 gemeenten gebracht. Over de voortgang wordt de Tweede Kamer voor de zomer
 geïnformeerd. In incidentele gevallen kunnen noodbedden worden aangeboden.
 Doorstroom naar een eerste opvangplek vindt doorgaans snel plaats.
 Het aantal zaken en veroordelingen is gegroeid, wat wijst op meer inzet van
 capaciteit. Deze wet geeft meer mogelijkheden om misstanden aan te pakken. Ook dan
 geldt dat men zal krijgen wat nodig is. Het is een prioriteit waarbij wordt
 gesteld dat er gebeurt wat nodig is. Dat is bijvoorbeeld de lijn van de leiding
 van de politie.
 Over de taskforce heb ik al het nodige gezegd. De heer Witteveen noemde nog het
 aanstellen van een ombudsman.
 
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Strik
 (GroenLinks):
 
 Ik wacht nog op een moment om iets over de vergewisplicht en de handhaving te
 vragen.
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 
 Daar kom ik nog op. U kunt zich daarvan vergewissen.
 Ik vind het aanstellen van een ombudsman een charmant idee, maar het is naar mijn
 mening niet nodig. Klachten over exploitanten en werkomstandigheden moeten gewoon
 bij de gemeente gemeld worden. De gemeente heeft vervolgens de bevoegdheid om
 tegen de exploitant op te treden, bijvoorbeeld door de vergunning in te trekken.
 Een ombudsman kan hier niets aan toevoegen. We hebben ook nog de Nationaal
 Rapporteur Mensenhandel. Ten slotte hebben alle gemeenten ook nog hun eigen
 ombudsman of -vrouw. Als we te veel instanties naast elkaar hebben, zou dat
 misschien tot verwarring leiden.
 
 
 
 
 
 De heer
 
 Witteveen
 (PvdA):
 
 De reden dat wij een ombudsman meer dan een charmant idee vinden, is dat zo'n
 ombudsman een eigen vertrouwensrelatie kan ontwikkelen. Burgers zien een ombudsman
 over het algemeen als iemand die niet betrokken is bij andere overheden en zich
 onafhankelijk opstelt. Daardoor zal de drempel om naar hem toe te gaan, lager zijn.
 Ik zou toch willen dat dit idee grondig wordt onderzocht.
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 
 Ik ben bereid om het in het overleg mee te nemen. Ik hoop dat u het met mij eens
 bent dat we het naast een aantal andere instituties moeten leggen, zoals de
 Nationaal Rapporteur Mensenhandel, de Nationale ombudsman en de gemeentelijke
 ombudsmannen. Uit ervaring weet ik dat die ook zeer onafhankelijk zijn. Ik zeg toe
 dat ik de mogelijkheden naast elkaar zal leggen, dan weet u ongeveer hoe ik er
 tegenover sta. Ik zal de term "charmant idee" niet meer hanteren. Ik zal het
 gewoon serieus bekijken, met een positieve invalshoek.
 Ik had al verwacht dat de heer Ester in zijn bijdrage de RUPS, de Regeling
 Uitstapprogramma's Prostituees, zou noemen. De warme overdracht is positief
 verlopen, zoals ik in december 2011 aan de Eerste Kamer heb gemeld. Elk jaar voer
 ik ook met de Tweede Kamer het debat hierover, meestal naar aanleiding van onze
 begroting. Om na te gaan of de overdracht anno 2013 nog steeds goed verloopt, heb
 ik in het debat over de implementatie van de Europese richtlijn voor mensenhandel,
 dat 27 maart 2013 in de Tweede Kamer plaatsvond, toegezegd dat ik voor de
 behandeling van de begroting van Veiligheid en Justitie een overzicht zal geven
 van de warme overdracht van de RUPS. Hierbij zal ik een vergelijking maken tussen
 de huidige stand van zaken en de stand van zaken van voor de overdracht. Dan kan
 iedereen zien of het warm is geschied. De uitkomst van dit onderzoek zal ik
 meenemen in de implementatie en de uitvoering van het wetsvoorstel.
 Ik heb kennisgenomen van het onderzoek in het artikel van Vrij Nederland. Bij
 navraag bij de betrokken gemeenten is mij verteld dat het onderzoek nog niet is
 afgerond, dat lokale bestuurders nog niet op de hoogte zijn van de inhoud en dat
 er over een groot aantal conclusies en aanbevelingen geen overeenstemming bestaat.
 Het is gewoon een vroeg uitgelekt onderzoek. Dat komt wel vaker voor. Het zou niet
 op zijn plaats zijn om nu van alles over het onderzoek van deze gemeente te
 zeggen.
 Gevraagd is hoe eenvoudig het voor de klant van prostituees wordt om zich in de
 zin van de wet te vergewissen. De vergewisplicht wordt zo eenvoudig mogelijk
 vormgegeven. Een klant die een prostituee bezoekt via een prostitutie- of
 escortbedrijf mag vertrouwen op de vergunning die aan het bedrijf is verschaft.
 Bij een prostitutiebedrijf moet de vergunning zichtbaar op de locatie aanwezig
 zijn. Een escortvergunning is gemakkelijk via het vergunningenregister te
 controleren. Als een klant gebruik maakt van een zelfstandig werkende prostituee,
 moet hij haar registratie controleren bij het prostitutieregister. Er wordt
 gewerkt met het hit/no hit-systeem.
 De heer Witteveen vroeg of het klopt dat aan de klant die aan de vergewisplicht
 voldoet, wordt meegedeeld welke gegevens over de prostituee bij de overheid bekend
 zijn. Dat klopt niet. Er wordt alleen gewerkt met hit/no hit en verder niets. Er
 worden geen gegevens verstrekt en de klant heeft via het register nooit toegang
 tot het bsn van de prostituee.
 Mevrouw Van Bijsterveld vroeg hoe adresgegevens van prostituees bij de
 hulpverleners en de politie kunnen komen. Hulpverleners moeten via hun eigen
 kanalen in contact zien te komen met de prostituees. Adresgegevens worden niet
 opgeslagen en kunnen niet worden verstrekt. Als er sprake is van verdenking van
 een strafbaar feit, kan de politie op haar eigen manier in het onderzoek de
 gegevens van iemand achterhalen, maar dat gebeurt buiten het register om.
 
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Strik
 (GroenLinks):
 
 Ik had nog een vraag over de vergewisplicht van de klant. Als ik het goed heb
 begrepen, kan de klant het nummer meteen wissen, zodra hij het pand verlaat. Hij of
 zij heeft moeten bellen om te checken of de prostituee geregistreerd is. Wordt het
 telefoonnummer van de klant ergens in het register opgenomen? Het kan zijn dat dit
 gegeven later nog van belang is.
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 U bedoelt bij de vergewisplicht? Nee. Het is hit/no hit. Sommigen van u noemden het
 toonplicht. Daarna is het weg.
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Strik
 (GroenLinks):
 
 Dus bij de organisatie waar de klant naartoe gebeld heeft, wordt zijn nummer niet
 opgeslagen of geregistreerd?
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 Nee. Daarom is het terecht dat sommigen zeiden dat het niets anders is dan een
 heterdaadje. Dat benadert de werkelijkheid. Ik kom straks bij de vergewisplicht nog
 op mijn oordeel hierover. Ik zoek er niet meer achter. Dat is ook de beperking van
 het systeem. Dan is ook de aanleiding tot de kritiek op zichzelf niet mis te
 verstaan.
 
 
 
 
 De
 
 voorzitter
 :
 
 Ik pols even bij de minister hoeveel tijd hij nog nodig denkt te hebben.
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 Ik kom op mijn laatste punten. Daar ben ik al mee bezig.
 
 
 
 
 De
 
 voorzitter
 :
 
 Dan gaat u verder met uw antwoord.
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 Ik kom er steeds meer in. Dat bergt natuurlijk wel risico's in zich voor u.
 
 
 
 
 De
 
 voorzitter
 :
 
 De Kamerleden houden zich heel keurig in, zo is mijn indruk.
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 
 Dat doe ik ook. Ik hoop dat u dat van mij ook vindt.
 Mevrouw Duthler vroeg of ik kan bevestigen dat de eisen van de AMvB ook
 betrekking zullen hebben op de privacygegevens van betrokkenen en dat er een recht
 bestaat op inzage en correctie. Dat vind ik belangrijk. De wijziging dan wel de
 correctie van het telefoonnummer van de prostituee is al geregeld in het
 wetsvoorstel. Dat moet gebeuren via de registratiegemeente. Verder bevestig ik dat
 de verwerking van het bsn en het telefoonnummer van de prostituee met meer
 waarborgen moet zijn omkleed dan de verwerking van gewone persoonsgegevens. Bij
 het opstellen van de AMvB wordt daarvan uitgegaan. Indien gegevens niet juist zijn
 geregistreerd, zullen correcties volgens de geldende eisen worden doorgevoerd. Ik
 bevestig graag dat bij de uitwerking van de eisen aan het ontwerp, de ontwikkeling
 en de ingebruikname van het register rekening moet worden gehouden met de status
 van de gegevens. Mevrouw Duthler vroeg of ik bedoel dat een gemeente een
 privacyreglement zal opstellen waarin ze bekendmaakt hoe ze invulling kan geven
 …
 
 
 
 
 
 De
 
 voorzitter
 :
 
 Mevrouw Duthler wilde op haar vorige punt …
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 … aan een zorgvuldige verwerking van de gegevens. Dat is inderdaad wat ik met de
 toelichting op het schema van de AMvB bedoelde.
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Duthler
 (VVD):
 
 Voordat de minister verdergaat, heb ik nog een vraag over het effectueren van de
 rechten van de betrokkenen. De minister zegt dat de betrokkenen, de prostituees,
 natuurlijk recht hebben op inzage, correctie et cetera. Ik ben daar ook van
 uitgegaan. Mijn vraag was echter of het ontwerp van het systeem ook rekening hield
 met die eisen, of het systeem zelf daar ook in voorziet. Het zou dus niet via
 procedures moeten worden geregeld, maar via het systeem zelf.
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 
 Jazeker. Het laatste is het geval: niet via procedures maar in het systeem. Ik
 herhaal het graag, want ook voor mij is dat een scherpe toets: het systeem zelf
 moet waterdicht zijn en niet een procedure moet leiden tot een waterdicht
 systeem.
 Mevrouw Duthler had het ook nog over de periodieke audit en over het belang van
 de naleving van de AMvB en het waarborgen van de privacyrechten. Dat onderschrijf
 ik volledig. De werkwijze van de gemeenten bij de uitvoering van de wet zal zeker
 worden gemonitord. Een audit kan hiervoor een goed middel zijn, maar ik moet nog
 precies laten uitwerken op welke wijze dat moet gebeuren.
 
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Duthler
 (VVD):
 
 Een kleine vraag: kan de minister bevestigen dat dat ook in de AMvB terugkomt?
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 
 Het antwoord is: ja.
 Ik heb tegen de heer Ester al gezegd dat bij de evaluatie alles wordt meegenomen.
 De vraag was of bij de evaluatie van de wet ook de werking van het
 prostitutieregister wordt betrokken. Het antwoord is: ja. Dat is heel belangrijk.
 Je moet je de vraag stellen of het werkt, of het effectief is en of het terecht is
 dat we dat register hebben.
 De heer Reynaers vroeg of wordt bijgehouden welke nummercombinaties hoe vaak
 worden opgevraagd. Uitgangspunt in het kader van de vergewisplicht is dat een
 bepaalde nummercombinatie die is opgevraagd, wordt bewaard. Er is niet besloten
 dat dit tot een actieve melding uit het register leidt. Het OM kan dergelijke
 gegevens uit hoofde van zijn positie natuurlijk altijd vorderen.
 De heer Ester had een vraag over de vergewisplicht. De klant kan niet op grond
 van de wet, dus ook niet op een daarop gebaseerde AMvB, worden verplicht om
 vergewisgegevens te bewaren. De klant kan uiteraard wel de gegevens willen tonen,
 maar dat is dan de eigen beslissing. Het is dus geen verplichting.
 Ik kom op het register en de uitwisseling van gegevens. Er worden geen gegevens
 uit het register verstrekt aan andere partijen dan die welke in de wet zijn
 genoemd, te weten de toezichthouders en de ambtenaren die zijn aangesteld voor de
 uitvoering van de politietaak.
 Over de criteria in de AMvB voor gemeentelijk beleid ten aanzien van gunning,
 leges en toezicht en handhaving kan ik zeggen dat de wet aan de gemeenten ruimte
 laat voor eigen beleid. Dat hebben we er in de loop van het debat al
 uitgelicht.
 De vraag is gesteld hoe een hit op een telefoonnummer helderheid kan verschaffen
 over de registratie zonder risico van personeelsverwisseling. Ook dat heb ik al
 gezegd. De klant zal doorgaans telefonisch een afspraak hebben gemaakt met een
 zelfstandig werkende prostituee. Als de prostituee bij de controle van de
 registratie een ander nummer geeft, dan moet dit de klant aan het twijfelen
 brengen. Voor het overige kan de klant inderdaad niet nagaan of een prostituee
 behoort bij de telefoon waarmee zij de klant beantwoordt. Zover strekt zijn
 verantwoordelijkheid ook niet.
 Ik kom tot slot bij het punt van de vergewisplicht. Ik heb dat tot het laatst
 bewaard. Ik vond het mijn plicht om, gelet op alle vragen, aan te geven wat mijn
 antwoord op dat punt is. We hebben ook niet voor niets een voorstel gedaan. Ik
 luister natuurlijk wel naar wat de vragen vanuit de Kamer zijn, maar ik luister
 ook naar mijn eigen antwoorden. Ik kan het volgende hierover zeggen. De wet – en
 verder is dat niet het geval – biedt de mogelijkheid om af te zien van de
 inwerkingtreding van de vergewisplicht. Dat is een mogelijkheid. Ja, ik heb het
 over de vergewisplicht. Ik kan gewoon besluiten om de vergewisplicht niet in te
 voeren. Nu er grote twijfel bestaat over de werkbaarheid van de vergewisplicht en
 ook over het effect daarvan in het beleid als geheel, ben ik bereid om artikel 29,
 waarin de vergewisplicht is geregeld, niet in werking te laten treden. Dat wilde
 ik zeggen. Dan is wat dat betreft mijn positie ook duidelijk.
 Dit zijn mijn antwoorden in tweede termijn.
 
 
 
 
 
 De
 
 voorzitter
 :
 
 Ik denk dat u nog wat vragen krijgt van de leden bij de microfoon.
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Strik
 (GroenLinks):
 
 Dit doet mij denken aan een wetsvoorstel dat we hier een tijdje geleden aan de orde
 hadden, namelijk het wetsvoorstel inzake de herziening ten nadele. Het lijkt een
 soort nieuwe traditie van dit kabinet te worden om een wetsvoorstel hier in stemming
 te laten brengen en vervolgens te zeggen: maar dit deel gaan we niet uitvoeren.
 Waarom komt de minister niet met een novelle?
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 Dat hoeft niet. Het kan, gelet op de positie van de wet. We kunnen dat met elkaar
 besluiten. Ik vind het ook een goed punt. Het is ook geen beslissend sluitstuk. Ik
 heb in mijn betoog steeds gezegd dat de vergunning en de registratie aan elkaar zijn
 gekoppeld. Daar is het technisch ook niet mogelijk. Het is niet voor niets in de wet
 opgenomen. Het schema zal nu als volgt zijn. Als de Kamer de wet aanneemt, dan gaan
 we de AMvB verder uitwerken langs de afgesproken lijnen en het samen met de steden en
 andere partners in alle zorgvuldigheid opzetten. Dan komt er een advies van het
 College bescherming persoonsgegevens en gaat de AMvB langs de ministerraad, de Raad
 van State en weer naar de ministerraad. Dan leg ik de AMvB ook terug bij de Tweede
 Kamer en bij de Eerste Kamer. Dat zal dan leiden tot de invoering van de hele wet per
 1 juli 2014. We gaan ook evalueren. We gaan per jaar monitoren. Dat biedt ook de
 mogelijkheid om aan het eind van het jaar een hele monitor te hebben, een nuloptie
 van de situatie van de prostitutie. Dat heb ik met de Tweede Kamer afgesproken. Dan
 kunnen wij het per jaar goed bekijken. De wet biedt nu juist de mogelijkheid om die
 vergewisplicht niet uit te voeren of gefaseerd uit te voeren. Tot aan de evaluatie
 over drie jaar denk ik dat er geen aanleiding is om die vergewisplicht uit te voeren.
 Laten wij bij het begin beginnen.
 
 
 
 
 De heer
 
 De Lange
 (OSF):
 
 Ik heb ongeveer tien uur van mijn kostbare leven geluisterd naar het betoog van de
 minister waarin de vergewisplicht het sluitstuk en de kern van het wetsvoorstel werd
 genoemd. Velen hebben betoogd dat het voornamelijk voer voor cabaretiers zou zijn,
 maar dat terzijde. Nu opeens moeten wij beluisteren dat de minister overweegt een
 wetsvoorstel in stemming te brengen waarvan vervolgens de kern buiten werking wordt
 gesteld. Hoe kunnen wij dat serieus nemen? Ik heb daar heel grote moeite mee. Een
 wetsvoorstel met kennelijk cruciale elementen die vervolgens buiten werking worden
 gesteld, lijkt mij vervangen te moeten worden door een wetsvoorstel waar dat element
 is uitgehaald. Klip en klaar.
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 In mijn hele betoog heb ik gezegd dat de kernpunten van het wetsvoorstel liggen bij
 de unité de doctrine: eenheid van opvattingen, vergunningen en registratie. De
 vergewisplicht is een sluitstuk. Ik heb ook gezegd dat dat heel betrekkelijk is. Een
 aantal uwer heeft dat ook gezegd. Naar mijn mening is het goed om met elkaar die
 afweging te maken, want zo is het systeem van de wet. Het is geen handigheidje, het
 is gewoon luisteren en vervolgens aangeven wat belangrijk en minder belangrijk is. In
 de opbouw van de wet is dit een heel goede systematiek.
 
 
 
 
 De
 
 voorzitter
 :
 
 Ik stel voor dat u niet steeds dezelfde vragen aan de minister stelt. Hij heeft zijn
 antwoord nu al twee keer gegeven.
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Duthler
 (VVD):
 
 Toch heb ik wel behoefte aan de argumenten van de minister om niet met een novelle
 te komen. Nu de wet aannemen en deze in werking te laten treden per 1 juli 2013 (de
 minister sprak over 1 juli 2014), verdient bepaald niet de schoonheidsprijs. Mijn
 fractie is voor een novelle. Ik hoor graag van de minister waarom hij die weg niet
 zou willen bewandelen.
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 
 Om een aantal redenen. Ten eerste omdat het past in de systematiek van de wet om
 te besluiten dat je dat niet doet. Er zijn wel meer mogelijkheden om gefaseerd
 iets te doen of om het uiteindelijk niet te doen, gelet op het uitdrukkelijke
 verzoek van deze Kamer om de evaluatie al na drie jaar te houden en de zaak verder
 te monitoren.
 Ten tweede is hier een novelle staatsrechtelijk en qua wetgevingstechniek niet
 nodig. Door een novelle kan het hele wetsvoorstel niet in werking treden en kan
 aan de gemeenten niet de duidelijkheid worden gegeven waarop zij zitten te
 wachten. Dat komt erbij. Een novelle is bovendien totaal onnodig omdat ik u kan
 toezeggen dat de vergewisplicht niet in werking treedt.
 
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Duthler
 (VVD):
 
 Volgens mijn fractie moet een novelle heel snel kunnen omdat het om één bepaling
 gaat. Er zijn weleens novelles binnen zes weken in deze Kamer gekomen. Ik vraag de
 minister om dit echt serieus te overwegen.
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 Dat dacht ik niet te doen omdat het niet nodig is. Het past ook niet in de
 systematiek van de wet omdat het gewoon mogelijk is om dit te doen. U allen gehoord
 hebbend, zeg ik dat wij dat niet gaan doen. Ik had het ook niet kunnen aangeven en de
 vergewisplicht niet kunnen laten doorgaan. Dat vond ik niet fair. Er is geen enkele
 aanleiding om met een novelle te komen, dat zou de zaak ook niet dienen.
 
 
 
 
 De heer
 
 Witteveen
 (PvdA):
 
 
 Wij hebben lang naar de minister geluisterd en wat mij betreft met veel
 belangstelling. Het is in velerlei opzichten een erg interessante avond geworden.
 Ik heb twee vragen over.
 De eerste betreft een juridisch-technische kwestie die ik hier op dit moment niet
 kan uitzoeken. Ik vraag mij af of het bij het voorliggende wetsvoorstel technisch
 mogelijk is om te zeggen dat de bepaling over de vergewisplicht niet wordt
 ingevoerd, of dat het per novelle moet gebeuren. Ik vrees dat het laatste het
 geval is. Een expert kan dat ongetwijfeld heel snel uitzoeken als hij de tekst van
 de wet bij de hand heeft.
 Mijn tweede vraag betreft de discussie over de capaciteit. Die is voor mijn
 fractie van zeer groot belang. De minister is daar niet ingegaan op de menskracht
 die nodig is om het registratiesysteem te laten werken. Het gaat daarbij niet
 alleen om het geld maar ook om de menskracht om dat te kunnen administreren en
 uitvoeren. Die informatie wil ik nog graag hebben.
 
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 
 Ik begin met de kosten van het systeem. Ik dacht dat ik die had aangegeven. Die
 kosten bedragen 1,5 miljoen euro. Voor is exploitatiekosten is € 150.000
 gereserveerd op mijn begroting.
 Ik ben gaarne bereid om wat hier speelt bij de vergewisplicht nog even op een
 rijtje te zetten en de Kamer ruim voor de stemming een brief daarover te sturen.
 Dat kan ik zeker doen. Ik kan op die manier mijn standpunt nader motiveren en
 onderbouwen en ook van de juridische en wetstechnische kant beschouwen. Ik zie dit
 als een toezegging omdat u er allemaal vragen over hebt gesteld.
 
 
 
 
 
 De
 
 voorzitter
 :
 
 Dank u wel.
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Scholten
 (D66):
 
 
 Het debat neemt een interessante wending. De minister is gelet op de Kamerbrede
 vragen, weerstand en kritiek bereid om de vergewisplicht uit de wet te halen,
 welke methode daarvoor ook wordt gebruikt. Er is evenzeer Kamerbrede kritiek, er
 zijn stevige vragen gesteld en er is nog steeds grote onduidelijkheid over de
 registratieplicht. Kan ik de minister in overweging geven om te kijken of hij dit
 kernpunt van de wet niet zal invoeren?
 Ik heb een vraag gesteld en wil even horen of ik het antwoord gemist heb. De
 minister zegt dat de gegevens uit het registratiesysteem niet gedeeld worden met
 derden. Een van de betekenissen van het registreren is dat een eventuele
 mensenhandel zou kunnen worden opgespoord en dan zouden die gegevens naar de
 politie gaan. Zo staat het in de memorie van toelichting en in andere stukken. Op
 dat moment worden het politiegegevens en vallen zij buiten het beschermingssysteem
 van de registratie voor prostituees. Welke bescherming heeft de prostituee dan
 nog, afgezien van het feit dat zij dat niet eens weet?
 
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 Ik heb gezegd dat het OM zijn bevoegdheden heeft. Als dat ergens tegen aanloopt,
 gaan die gegevens natuurlijk naar de politie. Buiten het strafrechtelijk domein heeft
 de politie geen enkele toegang tot het systeem, behalve degenen die met het beheer
 zijn belast. Daar gaat het over.
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Scholten
 (D66):
 
 Dus op het moment dat de contactambtenaar gegevens aan de politie doorgeeft, is de
 prostituee wat dat betreft onbeschermd?
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 Ik weet niet over wie u het hebt. Ik merk dat u telkens het register en andere zaken
 door elkaar haalt.
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Scholten
 (D66):
 
 Neeneenee!
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 
 Ja, maar u stelt er telkens vragen over. U doet dat kennelijk om mijn vastheid te
 testen. Dat is nuttig voor mij. Maar daar wordt niet aangekomen. Daarnaast kan de
 politie gewoon hulp verlenen, en anderen kunnen van alles doen. Dan werken de
 politieregisters gewoon zoals ze werken. Daarom is er ook een wet waarin dat
 staat, met een AMvB. Dat register, dat ik ga beheren, staat daarbuiten.
 Ik heb gezegd dat wat mevrouw Scholten noemde, niet past in de systematiek van de
 wetgeving. Dat ga ik dus niet overnemen. Maar dat wil ik wel uitleggen in de
 brief. Dan zou ik namelijk een heel nieuwe wet moeten maken om te bereiken wat
 mevrouw Scholten wil. Ik zie dat mevrouw Scholten het daar niet mee eens is, maar
 het is wel waar. Dat ga ik nog eens duidelijk opschrijven voor haar. Bovendien wil
 ik het niet. Maar dat is nebenbei, want in de kern van de wet kan het niet. En het
 andere kan wel. Dat is het punt.
 
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Scholten
 (D66):
 
 In het laatste artikel van deze wet staat dat de verschillende onderdelen van deze
 wet op verschillende tijdstippen kunnen worden ingevoerd. U hóéft ze dus niet in te
 voeren. Het systeem van de wet laat toe dat ook het registratieonderdeel niet wordt
 ingevoerd.
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 Nog eens: dat hebben we gecheckt. Anders zou ik dit natuurlijk niet zeggen.
 Inwerkingtreding van de vergewisplicht kan later, en kan dus ook niet. Dat staat in
 de wet. Een deel van artikel 37 treedt dan niet in werking. In de brief waarin ik
 mijn toezegging wil neerleggen, kan ik dit nog eens bevestigen.
 
 
 
 
 De
 
 voorzitter
 :
 
 Mevrouw Quik en mevrouw Strik krijgen nog de gelegenheid een vraag te stellen.
 Daarna wil ik graag van de Kamer weten of ze behoefte heeft aan een derde termijn.
 Anders blijven we bij de microfoon staan.
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Quik-Schuijt
 (SP):
 
 Heeft de minister gezegd dat de registratie en de vergewisplicht aan elkaar zijn
 gekoppeld?
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 Nee. De AMvB en de registratie zijn gekoppeld, maar de vergewisplicht niet. Dat kan
 conform de wet. Als deze Kamer de wet aanneemt, heb ik de vrije hand om die
 vergewisplicht al of niet in te voeren.
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Strik
 (GroenLinks):
 
 
 Ik vraag om een reactie op de twee ingediende moties. Op de ene motie heeft de
 minister in feite al geantwoord, in reactie op een vraag van mevrouw Scholten. De
 minister zegt dat we dat deel niet uit de wet kunnen schrappen, omdat
 vergunningstelsel en registratieplicht aan elkaar zijn verbonden. Ik heb
 voortdurend begrepen dat dat twee losstaande onderdelen zijn. Het kan zijn dat er
 in een vergund bedrijf ongeregistreerde prostituees werken. Het kan zijn dat een
 geregistreerde prostituee geen vergunning krijgt. Het register wordt puur en
 alleen gebruikt om contactmomenten met de prostituee te creëren, terwijl een
 vergunningsysteem beoogt dat aan bepaalde kwaliteitscriteria wordt voldaan. Ik zie
 die koppeling absoluut niet. Waarom kan niet aan die motie worden voldaan?
 Mijn motie over het ondersteunen van een zelforganisatie die juist wel oog heeft
 voor verbetering van de positie van prostituees is nog blijven liggen.
 
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 
 Wat die koppeling betreft: dat zie ik anders. Ik ben dus voor koppeling. De
 systematiek van de wet brengt dat met zich mee. Dat heb ik urenlang hier gezegd.
 Ik ontraad de eerste motie.
 Over de motie over het onderzoek naar zelforganisatie van de prostituees het
 volgende. Ik heb het afgelopen jaar de Stichting Geisha een subsidie verstrekt
 voor een periode van drie jaar, om te bezien hoe prostituees zich kunnen
 organiseren om zelf voor hun belangen op te komen. Wat dat betreft is de motie dus
 overbodig. Tegen de kern ervan heb ik geen bezwaar, omdat ik dat al doe. Ik heb
 gezegd dat ik met de branche overleg pleeg en haar volledig zal betrekken bij de
 uitwerking. Daar is geen extra financiële steun voor nodig. Ik wil deze motie
 ontraden.
 
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Strik
 (GroenLinks):
 
 De minister zegt dat er al een subsidie is verstrekt aan een organisatie. De motie
 noemt heel bewust een aantal verschillende functies die volgens ons heel belangrijk
 zijn voor de versterking van de positie van prostituees. Ik kan een, twee, drie niet
 zien of de zelforganisatie die de minister nu ondersteunt al die functies kan
 vervullen. Dat hangt nauw samen met de samenwerkingsbereidheid. Misschien wil de
 minister daarop nog in een brief nader ingaan.
 
 
 
 
 Minister
 
 Opstelten
 :
 
 Dat wil ik zeker doen, want ik wil geen misverstand laten ontstaan. Aan de ene kant
 zullen we de organisaties daar volledig bij betrekken, maar aan de andere kant kan er
 hier en daar verschil van mening ontstaan. Ik zeg toe dat ik op tekst en dictum van
 de motie nader zal ingaan, zodat er ook wat dat betreft geen verschil van mening
 hoeft te bestaan.
 
 
 
 
 De
 
 voorzitter
 :
 
 Ik dank de minister voor de gegeven antwoorden.
 
 
 
 De vergadering wordt van 21.35 uur tot 21.40 uur geschorst.
 
 
 
 De
 
 voorzitter
 :
 
 Ik heb begrepen dat ik mevrouw Duthler het woord kan geven om de uitslag van het
 beraad in de schorsing te geven.
 
 
 
 
 Mevrouw
 
 Duthler
 (VVD):
 
 
 Voorzitter. De schorsing heeft opgeleverd dat Kamerbreed alle fracties veel
 behoefte hebben aan nadere discussie over wat vanmiddag en vanavond in deze Kamer
 is gewisseld en over de nadere motivering van de minister. Wij verzoeken u daarom,
 de derde termijn op te schorten zodat de fracties allemaal voldoende tijd hebben
 om alle punten te bespreken en om de brief te bespreken die de minister heeft
 aangekondigd.
 Namens alle fracties wil ik de minister vragen om daarbij specifiek aandacht te
 geven aan de novelle. De Kamer heeft echt behoefte aan een novelle en niet aan een
 niet-inwerkingtreding. Dan nemen we een wet aan met een dode letter. Ook doen wij
 het verzoek om artikel 37 daarbij te betrekken. Dan weet de minister
 voldoende.
 Ook is expliciet gevraagd om de moties van GroenLinks in de brief te betrekken,
 inclusief de ontkoppeling van de vergunning en de registratieplicht. Ook is een
 speciaal verzoek gedaan om nog op de vragen van de PvdA inzake de capaciteit in te
 gaan.
 Zo hebben alle fracties voldoende tijd om het te bespreken in hun eigen fracties.
 Als we de brief hebben ontvangen, zouden we graag over twee of drie weken de
 beraadslagingen willen hervatten met de derde termijn.
 
 
 
 
 
 De
 
 voorzitter
 :
 
 Ik zie dat dit de instemming van de Kamer heeft. Dan wachten wij de brief van de
 minister af en zullen wij daarna de derde termijn van dit debat plannen.
 
 
 
 De beraadslaging wordt geschorst.
 Sluiting 21.42 uur.