Behandeling van het voorstel van het lid Halsema tot wijziging van artikel 139a van het Reglement van Orde (30022)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-04 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2006-2007, pag. 2377-2388

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

13-02-2007

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2006-2007

nr. 40, pagina 2377-2388

07-02-2007

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 30022Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Regeling van werkzaamheden (woensdag 7 februari 2007)Pagina 2388-2390
Behandeling van het wetsvoorstel Regels omtrent een basisregister van ondernemingen en rechtspersonen (Handelsregisterwet 200.) (30656)Pagina 2393-2414
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 31 januari 2007 over het personeelsbeleid bij DefensiePagina 2390-2393
Behandeling van het voorstel van het lid Halsema tot wijziging van artikel 139a van het Reglement van Orde (30022)Pagina 2377-2388
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (woensdag 7 februari 2007)Pagina 2414-2414
Herdenking naar aanleiding van het overlijden van mevrouw M. de Groot, medewerker Bureau WetgevingPagina 2388-2388
Presentie en opening (woensdag 7 februari 2007)Pagina 2377-2377

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 80 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het voorstel van het
lid Halsema tot wijziging van artikel 139a van het Reglement van Orde (30022).De beraadslaging wordt geopend.De voorzitter:Ik heet mevrouw Halsema welkom in vak K. Met haar heet ik welkom haar
adviseur, de heer Van der Lee. Wij hebben in de eerste termijn van de Kamer
ook nog twee maidenspeeches. Ik geef als eerste het woord aan mevrouw Kant van de SP-fractie.Mevrouw Kant (SP):Voorzitter. Heel binnenkort krijgen wij een nieuw kabinet. U weet dat
ik, als ik mevrouw Halsema daar zie zitten, graag een bepaald kabinet had
gewild. Laten wij vandaag het gevoel even vasthouden dat dit ook een mogelijkheid
was geweest, bij een verkiezingsuitslag die een tikkeltje anders was geweest.Wij krijgen een nieuw kabinet met nieuwe ministers. Vandaag gaan wij bespreken
of wij het mogelijk moeten maken om als Kamer meer betrokkenheid te krijgen
bij de benoeming van de bewindspersonen. De indiener stelt voor om voortaan
de formateur uit te nodigen om in deze Kamer met hem in het openbaar te spreken
over beoogde ministers en staatssecretarissen, en om voorafgaand aan het debat
daarover hoorzittingen te organiseren in de Tweede Kamer met kandidaat-bewindslieden.Hiermee wil mevrouw Halsema twee dingen bereiken. Door de kandidaat-minister
en -staatssecretarissen publiekelijk te horen, zouden – zo staat het
ook in de toelichting – incidenten kunnen worden voorkomen. Daarbij
wordt het voorbeeld genoemd van ex-staatssecretaris Philomena Bijlhout die
zeven uur na haar benoeming al moest worden ontslagen. Het publiekelijk ondervragen
van de informateur over de selectie van bewindslieden zou bovendien de controlefunctie
van de Kamer vergroten en het dualisme.Ik heb toch een paar vragen erover of deze doelen inderdaad bereikt kunnen
worden met het beoogde voorstel. Zo vragen wij ons af of hoorzittingen met
beoogde bewindspersonen veel kunnen toevoegen aan het proces zoals het nu
gaat, de huidige integriteitsonderzoeken. Op het moment doen Justitie, de
AIVD en de Belastingdienst onderzoek naar beoogde bewindspersonen, en er zijn
natuurlijk ook de gesprekken met de formateur. Het verleden heeft bewezen
dat door deze diensten en in de gesprekken met de formateur wel eens informatie
over het hoofd wordt gezien, maar de vraag is of het horen door de Kamer een
oplossing is voor dat probleem. Als daar immers fouten gemaakt worden, dan
moet dát voorkomen worden en moet ervoor gezorgd worden dat het proces
voor de benoeming zorgvuldiger gedaan wordt.Mijn vraag aan de indiener is dan ook waarom zij verwacht dat een hoorzitting
in de Tweede Kamer informatie boven tafel zou krijgen die in
dat andere proces blijkbaar niet boven tafel komt. Wat zouden wij dan moeten
vragen? Zijn er vragen die niet al eerder gesteld zijn? Waarom zou dat iets
toevoegen? Welke antwoorden verwachten wij? Verwachten wij dan andere antwoorden
dan die er in dat andere proces worden gegeven? Daar vinden immers ook gesprekken
plaats.Mijn tweede punt betreft de bewering dat dit het dualisme – het
idee dat de regering regeert en de Kamer controleert – zou versterken.
Ik vraag mij echter af of dat inderdaad zal gebeuren. Meer dualisme betekent
dat de afstand tussen de Kamer en het kabinet groter moet worden. Wordt die
afstand niet juist kleiner als de Kamer zich nadrukkelijker gaat bemoeien
met de samenstelling van het kabinet? Kan het niet zo zijn dat een bewindspersoon
die ongeschonden door een hoorzitting komt, dat opvat als een stempel van
goedkeuring in plaats van als kritische ondervraging? Ziet de initiatiefnemer
het gevaar dat de Kamer, wanneer zij meer betrokken is bij de vorming van
een kabinet, zich meer bindt aan een kabinet en dus juist minder gemakkelijk
bewindspersonen naar huis stuurt? Dan zou het voorstel dus resulteren in juist
minder dualisme. Kan mevrouw Halsema een beschouwing geven waaruit blijkt
waarom zij meent dat dit voorstel tot meer dualisme leidt?Het voorstel om kandidaat-bewindslieden te horen lijkt mede geïnspireerd
te zijn door hoorzittingen in het Europees Parlement. Dat is echter geen goede
vergelijking. Dat voorbeeld is niet vergelijkbaar met de situatie die wij
hier hebben. In de Europese politiek geldt namelijk niet de vertrouwensregel.
Het Europees Parlement kan Commissarissen na hun benoeming niet meer individueel
wegsturen. In ons land kan een minister of staatssecretaris aanblijven zolang
hij of zij het vertrouwen heeft van deze Kamer. Is dat vertrouwen weg, om
wat voor reden dan ook, dan kunnen wij bewindslieden elke dag beoordelen en
elke dag naar huis sturen. Dat is natuurlijk wel een wezenlijk verschil.Na deze kritische vragen wil ik wel zeggen dat mijn fractie dit voorstel
heel sympathiek vindt. De indiener mocht misschien de indruk hebben gekregen
dat dat niet het geval was. Wij weten alleen nog niet of de voordelen wel
opwegen tegen de nadelen. Wij neigen ertoe om een eventueel een experiment
niet te blokkeren, opdat wij de mogelijke meerwaarde beter kunnen beoordelen.
Wij zijn er echter nog niet van overtuigd dat dat verstandig is. Vandaag is
dus aan de indiener de mooie taak om ons daarvan eventueel te overtuigen.De heer Pechtold (D66):Voorzitter. Het doet ook mij deugd dat mevrouw Halsema toch bereid is
gevonden om in vak K plaats te nemen. Dat smaakt misschien naar meer na vanochtend.Ik maak mevrouw Halsema mijn complimenten. Zij sluit met het voorstel
dat vandaag voorligt goed aan bij de sentimenten die ook bij D66 leven als
het gaat om de vraag naar herstel van vertrouwen in de politiek, meer dualisme
en vooral meer openheid. Samen met GroenLinks namen wij al het initiatief
om het begin van de formatie hiermee in overeenstemming te brengen. Dat sommige
fasen van de formatie enige beslotenheid nodig hebben – zoals wij dat
ook in de afgelopen weken hebben gezien – begrijp ik goed; sterker nog,
mijn steun daarvoor, als dat ook maar leidt tot resultaten. Mijn fractie zal dit voorstel om het einde van het proces opener te maken
zeker steunen. Anders dan mevrouw Kant wil ik mevrouw Halsema niet tot het
laatst laten wachten. Wat ons betreft, is er ook geen experiment nodig. Ik
heb niettemin nog wel enkele vragen aan de initiatiefnemer.In het verslag heeft de fractie van D66 haar zorgen geuit over het beeld
van verwevenheid tussen regering en Kamer dat de voorgestelde procedure oproept.
De initiatiefnemer heeft daarop geantwoord dat dit een schijntegenstelling
is. Beelden zijn natuurlijk vaak schijn, maar daarom niet minder persistent.
Ik leg de initiatiefnemer daarom graag het volgende voor. Stel dat de Kamer
een kandidaat-bewindspersoon hoort en deze goed genoeg bevindt om de formateur
niet om een heroverweging te vragen, maar een jaar na het aantreden komt er
toch een vervelend incident van daarvoor boven drijven. Zal de Kamer dan niet
toch worden gezien als medeverantwoordelijk? Daarop krijg ik graag een reactie.Dat brengt mij op de voorbereiding van de gesprekken en vooral het voorbereidend
onderzoek, dat al even aan de orde kwam in de nota naar aanleiding van het
verslag. Welke onderzoeksbevoegdheden kan de Kamer nu precies aanwenden? Wordt
dit gewoon een kwestie van googlen of gaat dat onderzoek ook verder? Speelt
het Onderzoeks- en Verificatiebureau van de Kamer hierbij ook een rol? Ik
zou het namelijk jammer vinden als de hoorzittingen beperkt blijven tot een
obligate voorstelronde en meer het karakter krijgen van een kennismakingsgesprek,
waarna wij aan de media het echte werk zouden overlaten. Graag krijg ik ook
hierop een reactie van de initiatiefnemer.Ook vanuit het perspectief van kandidaat-bewinds­personen is het naar
mijn mening prettig om kennis te maken met de Kamer en zich via die weg te
presenteren aan een groter publiek. Ook lijkt het mij interessant om de kandidaat-bewindspersoon
te bevragen op zijn standpunten. De initiatiefnemer schrijft hierover iets
wat mijn aandacht heeft getrokken, namelijk dat er tijdens de hoorzitting
niet over de inhoud van het regeerakkoord mag worden gesproken. Ik vraag mij
af hoe dat zich precies verhoudt tot de stelling dat de kandidaat-bewindspersoon
ten tijde van de hoorzitting nog niet gebonden is aan de eenheid van kabinetsbeleid.
Het is voor mij juist een voordeel dat de kandidaat dan vrijelijker kan spreken
met de Kamer. Dit is een ideale gelegenheid om misverstanden de wereld uit
te helpen en prangende onderwerpen ook uit te praten. Kan de initiatiefnemer
hierop ingaan?Hoe gaan wij er ten slotte voor zorgen dat dit voorstel nog op tijd wordt
ingevoerd om bij de op handen zijnde formatie ook een rol te kunnen spelen?De heer Van der Staaij (SGP):Voorzitter. Ik complimenteer mevrouw Halsema met het initiatief en het
werk dat erin is gestoken, maar ook met de fraaie timing. Ik weet niet of
zij op het moment dat zij haar initiatiefvoorstel in maart van het vorige
jaar indiende, al voorzien had dat het behandeld zou worden op het moment
dat een nieuw regeerakkoord op het punt stond gepresenteerd te worden. In
ieder geval is het een heel passend moment.Mevrouw Halsema blijkt over de gave te beschikken om wat oudere thema's
met enthousiasme en nieuw elan onder de aandacht te kunnen
brengen. Wat er nu gepresenteerd wordt is namelijk niet helemaal nieuw; het
is oude wijn in nieuwe zakken. Deze oude wijn hebben wij al vaker geproefd
en eerlijk gezegd is de smaak van mijn fractie niet echt veranderd. Dat betekent
dat mevrouw Halsema niet verrast kan worden met onze steun. Wij hebben al
eerder kenbaar gemaakt dat een directe betrokkenheid van de Kamer bij de aanstelling
van bewindslieden volgens ons niet spoort met onze staatsrechtelijke verhoudingen.
Dit standpunt neemt mijn fractie nog steeds in. Bovendien vinden wij dat het
geen substantieel toegevoegde waarde heeft om zo'n gedachtewisseling te hebben
met kandidaat-bewinds­lieden. Ik wil beide standpunten nog eens kort toelichten.Kabinetsvorming vindt in Nederland doorgaans plaats op basis van een meerderheid
in het nieuw gekozen parlement. De betreffende fracties zijn verantwoordelijk
voor het opstellen van een regeerakkoord en voor het selecteren van bewindslieden.
Uiteraard moeten de potentiële coalitiepartijen onder leiding van de
formateur daarbij zeer zorgvuldig te werk gaan, maar wij zien niet in waarom
daarbij een soort extra garantie en een extra betrokkenheid van de volksvertegenwoordiging
nodig is, met het risico dat de Kamer daarbij in feite op de stoel van het
toekomstige kabinet gaat zitten. Door nadrukkelijk mee te praten over de benoeming
van bewindslieden, worden verantwoordelijkheden volgens ons alleen maar vertroebeld.
Het is aan de Kamer om de regering en de bewindslieden in hun functie-uitoefening
te controleren, maar het is niet aan de Kamer als geheel om aan de benoeming
van één of meer bewindslieden goedkeuring te geven. Juist de
onafhankelijke positie van de Kamer kan hierbij gemakkelijk in het geding
komen. Natuurlijk erkennen wij dat deze onafhankelijkheid in de huidige praktijk
al wordt geschonden doordat kabinetsformaties de laatste tijd duidelijk monistische
trekken vertonen, maar dit beperkt zich tot fracties die betrokken zijn bij
de formatie. De overige fracties zouden volgens ons daarom des temeer moeten
hechten aan een dualistische positie van de Kamer ten opzichte van de regering,
zeker bij de selectie van bewindslieden. Kortom: wordt met dit voorstel eigenlijk
niet het dualistische hoofd te gemakkelijk in de monistische schoot gelegd?De indiener beroept zich ook op het rapport van de Nationale Conventie.
Wij zijn altijd onder de indruk van wat over allerlei onderwerpen te berde
wordt gebracht door verstandige mensen die bij elkaar gaan zitten, wij zijn
dat ook op dit punt. Mevrouw Halsema zal echter begrijpen dat wij niet zo
gevoelig zijn voor het autoriteitsargument dat erop neerkomt dat alleen het
feit dat de conventie dit ook wel een zinnig idee vindt, een zelfstandig motief
zou vormen om achter dit voorstel te gaan staan.Wij zijn het van harte eens met de klemtoon op de zorgvuldigheid van de
selectieprocedure en op een goed voorbereidend onderzoek. Zijn er echter volgens
mevrouw Halsema met de verbeteringen die er zijn aangebracht, juist na incidenten
in het verleden, niet al voldoende garanties dat er op een zorgvuldige wijze
te werk wordt gegaan? Ik herinner aan de brief die wij hierover in december
2002 hebben gehad. Als de indiener daarover nog aanvullende ideeën heeft
en vindt dat er meer of aanvullend onderzoek moet plaatsvinden, kan dit dan
niet beter op die manier geuit worden dan te kiezen voor dit voorstel voor
een aparte gespreksronde met de kandidaat-bewindslieden?Wat zullen verder de feitelijke effecten zijn van de voorgestelde wijziging?
Mevrouw Halsema veronderstelt dat de kans aanmerkelijk afneemt op het benoemen
van bewindslieden die later niet op het nodige vertrouwen blijken te kunnen
rekenen. Ik wil dit best aannemen, maar de uitkomst van dit voorstel in de
praktijk lijkt mij eerlijk gezegd koffiedik kijken. Mevrouw Halsema beklemtoont
dat het hierbij niet om een formeel medebeslissingsrecht gaat, maar alleen
om een consultatie en een gesprek. Het risico bestaat dat dit in de praktijk
wel degelijk overkomt als een materieel instemmingsrecht van de Kamer. Kortom,
kan dat juist geen onduidelijkheid scheppen over de betekenis daarvan in de
praktijk? Zou de Kamer om een bepaalde reden zeggen dat zij een bewindspersoon
niet helemaal betrouwbaar vindt, verwacht mevrouw Halsema dan niet dat dit
oordeel materieel wordt gevolgd? Is het wel realistisch om zo'n strikte scheiding
te maken tussen het formele medebeslissingsrecht en het alleen maar een gesprek
hebben?Openheid tijdens het formatieproces kan de band tussen burger en politiek
ten goede komen. In feite is dat ook een dragende grond van dit voorstel.
Leert de gang van zaken bij deze formatie, waarbij in een bepaalde fase sprake
was van een bepaalde mate van geslotenheid tussen coalitiepartijen, niet dat
dit best goed kan werken, omdat onduidelijkheid en verwarring daarmee wordt
voorkomen, ook bij burgers? Laten wij dus eerst maar eens afwachten waar men
mee komt. Dan kunnen wij dat beoordelen en uitvoerig bespreken. Gaat mevrouw
Halsema er niet te gemakkelijk van uit dat openheid altijd goed werkt voor
een stijl van vertrouwen tussen burger en politiek? Ik ben het van harte met
haar eens dat wij altijd transparantie moeten nastreven, maar welke meerwaarde
ziet zij in dit soort gesprekken in het kader van de formatieprocedure?De voorzitter:Het woord is aan de heer Zijlstra, die zijn maidenspeech zal houden.De heer Zijlstra (VVD):Voorzitter. De VVD-fractie dankt mevrouw Halsema voor haar uitgebreide
nota naar aanleiding van het verslag, die wij op 25 januari hebben ontvangen.
Zij heeft er bijna twee jaar over gedaan, maar nu ligt er ook wat.Eerst iets over het staatsrechtelijke aspect. Mevrouw Halsema geeft uitdrukkelijk
aan dat zij niet streeft naar staatsrechtelijke aanpassingen om daarmee een
medebeslissingsrecht voor de Kamer af te dwingen. Zij streeft dus niet naar
een concrete bevoegdheid van de Kamer in de benoeming van de bewindslieden.
Zij constateert echter op pagina 3 dat een verzoek om de voordracht van een
kandidaat te heroverwegen, spanning met de Grondwet kan veroorzaken. Mevrouw
Halsema sluit dus niet uit dat er toch staatsrechtelijke spanningen kunnen
optreden. Mijn fractie ziet dat als een bezwaar en hoort daarop graag haar
commentaar.Mijn fractie is het overigens met mevrouw Halsema eens dat wij nu niet
moeten streven naar een medebeslissingsrecht van de Kamer. Zij geeft op pagina
7 terecht aan dat de Kamer daarmee zelf medeverantwoordelijk dreigt te worden
voor het handelen van bewindspersonen. Dat zou volgens haar
een monistische misstap zijn. Daar is de VVD-fractie het mee eens. De fractie
vraagt zich echter wel af of met dit voorstel niet indirect hetzelfde resultaat
wordt bereikt. Doordat de Kamer met de formateur over de kandidaat-bewindslieden
gaat praten en er hoorzittingen kunnen worden georganiseerd, wordt zij toch
een beetje verantwoordelijk voor de benoeming van dezelfde bewindslieden.
Als de Kamer tijdens de hoorzittingen geen nieuwe feiten kan ontdekken, spreekt
zij naar onze mening impliciet uit dat zij de voordracht van de desbetreffende
kandidaten ondersteunt. Een dergelijke steun kan mijn fractie zich nog voorstellen
bij coalitievormende fracties, maar zij vindt dat een oppositiepartij de handen
vrij moeten kunnen houden. Door deel te nemen aan de hoorzittingen is echter
ook de oppositie impliciet akkoord gegaan met de benoeming van de desbetreffende
bewindslieden. Volgens ons kan dat later tot ongewenste situaties leiden.Op pagina 3 haalt mevrouw Halsema de situatie rond minister Veerman aan.
Ruim twee jaar na zijn benoeming ontstond commotie over zijn zakelijke belangen.
Juist in zo'n geval zouden wij als VVD-fractie, als oppositiepartij, graag
onze handen vrij hebben. Naar onze mening is dat minder het geval als wij
aan de hand van hoorzittingen akkoord zijn gegaan met zijn benoeming. Wij
vinden dat de Kamer in haar geheel, en de oppositie in het bijzonder, zich
niet impliciet moet binden aan voordrachten. Wij vertrouwen op het oordeel
van de formateur en de formerende partijen, maar wij zullen hen er keihard
op afrekenen als blijkt dat zij hun huiswerk niet goed hebben gedaan.Ook is de VVD-fractie uitermate sceptisch over de mogelijkheid om tijdens
een hoorzitting nog nieuwe informatie naar boven te halen. De brief van de
minister-president van 20 december 2002 geeft aan hoe serieus er wordt
gescreend. Dan is het toch buitengewoon onwaarschijnlijk dat de Kamer tijdens
een hoorzitting ineens nieuwe feiten ontdekt. Ik sluit me graag aan bij de
vraag van de heer Pechtold op dit punt: wat zijn eigenlijk de onderzoeksmogelijkheden
die mevrouw Halsema voor de Kamer ziet? Daarvan zal het immers sterk afhangen
of wij feiten gaan vinden. Mevrouw Halsema zinspeelt er in haar voorstel eigenlijk
op dat ook de pers hierbij een rol zal gaan spelen; die zal waarschijnlijk
de achtergrond van de kandidaten gaan uitpluizen. Maar dit houdt ook een groot
gevaar in, want de pers zal net als de Kamer onder tijdsdruk komen te staan
doordat de hoorzittingen in aantocht zijn. Men zal heel snel gaan spitten,
zoals de formateur dit nu ook al moet doen. Er zal dan niet altijd gecontroleerd
worden of de bronnen wel betrouwbaar zijn, dus er kunnen berichten naar buiten
komen waarmee kandidaten in een kwaad daglicht worden gesteld, terwijl deze
achteraf onjuist kunnen blijken te zijn. Denk bijvoorbeeld aan minister Veerman
en zijn dienstauto: grote koppen in de krant en vervolgens bleek dat de minister
keurig deed wat hem was opgedragen. Dit zal naar onze stellige mening tot
een situatie leiden waarin kandidaten uit het proces worden gehaald, een nieuwe
ploeg van bewindslieden wordt samengesteld en pas eerherstel wordt gegeven
nadat de bewindslieden zijn benoemd. Dan kan het dus gebeuren dat iemand beschadigd
is en ook nog met lege handen staat. Dit vinden wij geen goede zaak.Wij betwijfelen dan ook zeer of hoorzittingen daadwerkelijk zullen bijdragen
aan versterking van het vertrouwen in de politiek en aan het terugdringen
van het aantal incidenten. Mevrouw Halsema rechtvaardigt de voorgestelde wijziging
met een aantal argumenten. Ik noemde al het vertrouwen in de politiek, maar
het gaat haar ook om het doorbreken van het huidige systeem, dat volgens haar
te monistisch is geworden. Ik hoop dat uit het betoog dat ik zojuist gehouden
heb, duidelijk is geworden dat de VVD-fractie vindt dat deze argumenten niet
steekhoudend zijn. In combinatie met een aantal andere argumenten die wij
al bij de schriftelijke voorbereiding naar voren hebben gebracht, brengt dit
ons ertoe om tegen dit wetsvoorstel te stemmen.Wij hebben nog wel een alternatief idee. Het lijkt ons goed om kort na
het afleggen van de regeringsverklaring een hoofdlijnendebat te houden over
de prioriteiten die een minister bij zijn of haar beleid wil hanteren. Dan
debatteert de Kamer vanuit haar dualistische positie over de inhoud en niet
over de persoon. Dit lijkt ons in de huidige setting een veel beter idee dan
het initiatiefvoorstel. Wij vinden het ook beter dan de huidige praktijk,
waarin wij kennismaken en leuk keuvelen met een bewindspersoon, maar waarbij
het niet echt over de inhoud gaat.Voorzitter, ik weet dat men mij niet mag interrumperen, dus ik neem maar
een voorschot op wat ik al op mij af zie komen. Mevrouw Halsema noemt nadrukkelijk
in haar voorstel dat er in het Liberaal Manifest staat dat de VVD hoorzittingen
wil. Daarin heeft zij gelijk, maar zij verzuimt om het hele verhaal te vertellen,
dat doe ik dus nu maar even. In het Liberaal Manifest staan hoorzittingen
in een breder perspectief van bestuurlijke vernieuwingen. De aanleiding om
hoorzittingen in te voeren zou de invoering van de gekozen minister-president
zijn. Letterlijk staat er op pagina 19 van het manifest: "Met het mandaat
van de gekozen minister-president staat de regering sterker tegenover het
parlement. Om hier tegenwicht te kunnen bieden – geen macht zonder tegenmacht –
bepleit de VVD een dubbele versterking van het parlement ten opzichte van
de regering." Van die dubbele versterking zijn de hoorzittingen een onderdeel,
het is dus geen losstaand punt. In de nota naar aanleiding van het verslag
stelt mevrouw Halsema op blz. 6 dat zij tegen rechtstreekse verkiezing van
de premier is. Daarmee geeft zij zelf dus al aan dat zij het kader verwerpt
waarbinnen de VVD hoorzittingen zou willen organiseren. Zij zal dan ook moeten
toegeven dat zij moeilijk overeind kan houden dat het gestelde in het Liberaal
Manifest overeen komt met het initiatiefvoorstel.De voorzitter:U heeft terecht opgemerkt dat u tijdens uw maidenspeech niet geïnterrumpeerd
mag worden, maar u heeft wel de vaardigheid om interrupties uit te lokken.
Het zou mij verbazen als u verder nooit meer geïnterrumpeerd werd...De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.De voorzitter:Het woord is aan de heer Bosma, die ook zijn maidenspeech zal houden.De heer Bosma (PVV):Voorzitter. Wat zou het prachtig zijn als aan nieuwe ministers de vragen
worden gesteld die nu vaak achterwege blijven, bijvoorbeeld aan beoogd minister
Aboutaleb wat hij in zijn vorige functie heeft gedaan met die
80 mln. en wat dat betekent voor zijn geschiktheid om minister te worden.
Dit soort vragen zou perfect passen in een nieuw artikel 139a, waarbij de
Kamer de kritische vragen stelt die nu vaak achterwege blijven. De Partij
voor de Vrijheid steunt daarom graag mevrouw Halsema. Ooit vroeg voorzitter
Vondeling of de Kamer leeuw of lam was. Wat het antwoord ook moge zijn, vandaag
kunnen wij ervoor zorgen dat het beestje in ieder geval scherpere tanden krijgt.Een hoorzitting kan een nuttig instrument zijn om aankomende ministers
uit te horen, niet om Philomena Bijlhout en Charles Swietert te ontmaskeren.
Het ontbreekt de Kamer nu eenmaal aan middelen om serieus antecedentenonderzoek
te doen. Je moet er maar opkomen om te vragen "bent u wel eens lid geweest
van een volksmilitie?". Een hoorzitting is wel goed geschikt om de nieren
te proeven van de nieuwe bewindspersonen die wij voor ons hebben en te achterhalen
wat de visies zijn van de nieuwe ministers op hun beleidsterreinen, wat zij
daar in het verleden over hebben gezegd en hoe zij zich hebben opgesteld.De Kamer komt het medebeslissingsrecht uiteraard niet toe, dat blijft
bij de Kroon liggen, zie artikel 48 van de Grondwet. Een informatieronde staat
echter geenszins op gespannen voet met ons staatsrecht. Het recht zich te
informeren maakt juist deel uit van dat staatsrecht en is bijvoorbeeld al
vastgelegd in het recht op enquête.Deze hoorzittingen betekenen ook een versterking van het dualisme. Kamer
en kabinet blijven immers een eigen verantwoordelijkheid houden. De Kamer
komt echter sterker te staan in haar rol, zeker in een periode, de formatie,
die toch al monistische trekjes vertoont, bijvoorbeeld doordat het de fractieleiders
zijn die onderhandelen en niet ministers. De Kamer versterkt haar controlerende
rol. Het aanstaande kabinet dat nu al aankondigt naar de mensen te willen
luisteren, kan hier niet anders over denken.Ik heb nog een vraag aan de geachte indiener. Kan zij iets meer vertellen
over het tijdpad? Gaan wij straks alle 16, 17 of misschien wel 18 of 19 ministers
uithoren? Wat betekent dat dan voor de bordesscène? Gaat die een maand
later plaatsvinden? Dat moeten wij niet willen.Gisteren was het 96 jaar geleden dat Ronald Reagan werd geboren. Van hem
zijn de woorden bekend: linkse mensen zijn heus niet dommer dan andere mensen,
alleen zit hun hoofd vol met de verkeerde informatie. Wat zou het een prachtig
verjaardagscadeau zijn voor Dutch Reagan als wij vandaag dit voorstel aan
een meerderheid helpen, zodat wij kunnen uitzoeken welke informatie in welke
hoofden zit. De PVV, de vijfde partij in dit huis, is daar klaar voor en heeft
genoeg te vragen.De voorzitter:Dank u wel, mijnheer Bosma. Ook uw bijdrage zal, denk ik, in de toekomst
nog wel reacties opleveren. Ik feliciteer u van harte met uw maidenspeech.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.De heer Duyvendak (GroenLinks):Voorzitter. Ik feliciteer mijn beide collega's die vandaag hun maidenspeech
hebben gehouden. Ik moet zeggen dat ik het nu al moeilijk vond om in de bankjes
te blijven zitten terwijl zij het woord voerden. Gelukkig zal er nog genoeg
gelegenheid zijn om met hen te debatteren.Wij spreken vandaag over de rol van de Tweede Kamer bij de selectie en
de benoeming van nieuwe bewindspersonen. Wij doen dat scherp op tijd, want
het laat zich aanzien dat vandaag de fase van de informatie wordt afgerond.
Mijn fractie vindt het belangrijk om de zaken waar wij vandaag over spreken
in de formatiefase een plek te geven. Is dat ook de intentie van de indiener?
Dan lijkt het mij correct om morgen de beraadslagingen hierover af te ronden.
Voordat de formateur begint met de formatie moet duidelijk zijn wat de positie
van de Kamer is in het formatieproces. Is de indiener het hiermee eens? Dat
zou betekenen dat wij morgen over dit initiatiefvoorstel moeten stemmen, zodat
de nieuwe formateur weet in welke context hij zijn formatiewerk en de selectie
van bewindslieden gaat aanpakken.In de tekst van het regeerakkoord, die is uitgelekt, gaat het na pagina
26 onder andere over bestuurlijke vernieuwing. Ik heb moeten constateren dat
het kabinet op dat terrein een pas op de plaats inlast. Er worden geen nieuwe
initiatieven genomen en geen nieuwe voorstellen gedaan, maar er wordt ook
heel weinig dichtgetimmerd. Het terrein van de bestuurlijke vernieuwing wordt
aan de Kamer gelaten. Ik vind het dan ook wel mooi symbolisch dat er vandaag
een initiatief van de Kamer voorligt om door te gaan met bestuurlijke vernieuwing.
Dat is misschien ook in de geest van het nieuwe kabinet. Nogmaals, ik hoop
dat wij vandaag de eerste stap zetten op dat terrein. Het is een beperkte
stap. Wij moeten de staatsrechtelijke betekenis van het horen van bewindslieden
niet overdrijven. Maar het is wel een stap. Het wordt trouwens tijd dat wij
wat stappen zetten op het terrein van bestuurlijke vernieuwing. De heer Zijlstra
stelde dat de VVD-fractie zich wel in het voorstel kan vinden maar dan in
de context van een enorm bouwwerk. Ik ben bang dat dit een fuik is waar je
inzwemt als je dat steeds als voorwaarde stelt. Bij bestuurlijke vernieuwing
is al vaak voorgesteld om de zaken groots aan te pakken, met grote plannen
en grote voornemens, maar uiteindelijk struikelt alles. Ik vind de benadering
van kleine stapjes voorwaarts een betere. Wanneer die stapjes daadwerkelijk
gezet worden, is dat productiever voor Nederland. Ik zou de VVD-fractie willen
oproepen om niet te wachten tot alles perfect is. Als er nu de gelegenheid
is om een stap te zetten, moeten wij die stap ook zetten. Dan kunnen wij over
de rest van de voorstellen van de heer Zijlstra in de komende periode verder
discussiëren.Voorzitter. De hoorzittingen zullen ertoe leiden dat de selectie van bewindspersonen,
die nu compleet plaatsvindt in de achterkamers, ook in de schijnwerpers komt
te staan. Terwijl nu de selectie plaatsvindt in complete beslotenheid, zal
er in de nieuwe situatie een vorm van openbare verantwoording zijn. Mijn fractie
vindt dat een vooruitgang. Het is niet uniek. In veel andere landen vinden
vergelijkbare processen plaats afgestemd op de eigen constitutionele context.
In allerlei gemeenten worden wethouders gehoord voordat zij benoemd worden.
In mijn visie leidt dat tot positieve resultaten, tot een uitstekende werkverhouding
tussen gemeenteraad en wethouders. Het leidt nooit tot brokken, problemen
met dualisme, et cetera.Het voorstel van mevrouw Halsema past binnen de Nederlandse context. Het
past ook binnen het reglement van orde. De Kamer heeft al eerder met artikel
139a bewerkstelligd dat zij een rol kan hebben in het informatieproces.
Het lijkt mij bovendien nauwkeurig te passen binnen de Grondwet. Gelukkig
maar, zolang wij nog steeds niet die Grondwettelijke toetsing hebben waar
mevrouw Halsema al zo lang naar streeft. Het past naar onze mening binnen
de Grondwet zolang de Kamer maar blijft zeggen dat zij de bewindspersonen
alleen maar hoort en dan de een en andere vorm van advies geeft. Als wij die
drempel overgaan en zeggen dat wij mee besluiten, dan gaan wij te ver, maar
ik zeg nu nadrukkelijk dat wij dat niet zullen zeggen. De Kamer gaat dus ook
niet akkoord met een bepaalde bewindspersoon. Ik wil dat hier nadrukkelijk
stellen, want als wij dat wel willen, komen wij in de problemen. Nogmaals,
de Kamer gaat dus niet akkoord!De heer Zijlstra (VVD):Er komt inderdaad geen papiertje met "Kamer akkoord", maar als
de Kamer de formateur niet vraagt om een bepaalde kandidaat te heroverwegen,
zegt zij dan in feite niet dat het een goede kandidaat is? Zij gaat dan toch
feitelijk impliciet akkoord met de voordracht?De heer Duyvendak (GroenLinks):Om dat misverstand juist te voorkomen, heb ik het hier ook zo nadrukkelijk
gesteld. Dat zullen wij straks ook moeten doen. Als wij die hoorzittingen
hebben gehad en als die leiden tot enige vorm van debat en conclusie, dan
moeten wij als Kamer niet meer zeggen dan: Wij hebben het aangehoord, maar
wij hebben nog wat vragen en die stellen wij ook, maar wij zetten hiermee
niet als het ware het goedkeuringsstempel op alle naar voren gebrachte bewindspersonen.
Dat is niet onze rol en dat moeten wij dan ook niet doen. De Kamer moet daar
heel duidelijk over zijn, opdat in een later stadium niet die betekenis aan
die hoorzittingen of dat debat kan worden gegeven!De heer Zijlstra (VVD):Maar als de Kamer zich het recht voorbehoudt om, als zij een bepaalde
kandidaat minder geschikt acht, op het advies te zetten dat zij die kandidaat
niet echt ziet zitten, dan is zij toch al aan die principes aan het morrelen
en wordt het in feite toch een impliciete goedkeuringsactie?De heer Duyvendak (GroenLinks):Ik kan mijzelf herhalen, want dat is nadrukkelijk niet de bedoeling. Ik
denk dat het vaak ook helemaal niet zo zwart-wit zal lopen als u nu schetst,
maar dat zo'n hoorzitting gegevens kan opleveren waarmee wij iets willen.
Bijvoorbeeld de vraag hoe zo'n bewindspersoon omgaat met ministeriële
verantwoordelijkheid. Daarover kunnen verschillende opvattingen bestaan en
daarover kunnen wij dan doorpraten met de op dat moment nog kandidaat-premier,
de formateur. Dat kan een resultaat zijn van die hoorzittingen. Dat is alleen
maar heel productief. En wij winnen er allemaal bij als wij daar op een juist
moment over hebben gesproken.De heer Van der Staaij (SGP):Begrijp ik goed, dat ook als vele fracties zeggen dat ze een bepaald persoon
om allerlei redenen toch niet zo vertrouwenwekkend vinden – wat vreemde
opvattingen, wat vreemd gedrag – en dat ze zich afvragen of dat nu wel
de juiste persoon op de juiste plaats is, de formateur toch helemaal vrij
is om daarmee te doen wat hij wil?De heer Duyvendak (GroenLinks):Neen, op dat punt volg ik het voorstel. Er kunnen feiten of omstandigheden
naar voren komen op grond waarvan de Kamer de formateur vraagt – meer
dan een verzoek zal het zoals gezegd nooit kunnen zijn – om hier of
daar nog eens goed naar te kijken. Dat zou kunnen, maar uit de omstandigheid
dat dit niet gebeurt, kan de omgekeerde conclusie ook niet worden getrokken.
Verder geldt natuurlijk de vertrouwensregel. Straks zal het vertrouwen in
die nieuwe bewindspersonen bestaan totdat de Kamer dat heeft opgezegd. Dat
blijft het fundament en daar verandert hierdoor niets aan!De heer Van der Staaij (SGP):Ik moet even terugdenken aan discussies die wij hebben gehad in het kader
van het referendum. Dat is weliswaar iets anders, maar erkend werd toen –
ook door u – dat de uitslag formeel gezien geen bindende betekenis heeft.
Formeel was dat allemaal in orde, maar toen werd ook al gezegd dat als de
uitslag zo duidelijk is, het eigenlijk ondenkbaar is dat je je er niet bij
neerlegt. Daarmee vervagen toch heel duidelijk de grenzen tussen formele en
de materiële uitwerking. Kan iets vergelijkbaars ook hier niet aan de
orde zijn?De heer Duyvendak (GroenLinks):Dat zou kunnen als wij er misverstanden over zouden laten bestaan wat
de Kamer daarmee doet. Ik laat er in ieder geval geen misverstanden over bestaan
en als de andere fracties dat ook niet doen, denk ik dat er weinig aan de
hand is.De heer Zijlstra (VVD):De initiatiefnemer schrijft duidelijk in het stuk wat er gebeurt als de
formateur het verzoek tot heroverweging van de Kamer naast zich neerlegt.
Volgens de heer Duyvendak is dit een vrije exercitie, maar de indiener schrijft
dat de formateur een bewust risico neemt, want er is dan sprake van onvoldoende
vertrouwen en dit zou zich kunnen vertalen in een motie van wantrouwen. Nu
kun je dat "kunnen vertalen" wel weer proberen weg te redeneren,
maar er wordt toch op zijn minst de schijn gewekt dat dit wel consequenties
kan hebben. Dit zou betekenen dat de Kamer impliciet wel meebeslist en daarmee
verantwoordelijk is voor de benoeming van bewindslieden.De heer Duyvendak (GroenLinks):Nog een keer: de Kamer geeft een advies en meer dan een advies is het
niet. De heer Zijlstra spreekt over het meest extreme geval dat zich zou kunnen
voordoen. Het is en het wordt ook geen meebeslissen en wij moeten ons ook
niet in die rol laten drukken, maar als het zo ver is en wij zien bepaalde
omstandigheden, kunnen wij wel een signaal geven. Ik denk dat de formateur
dan wel zo verstandig zal zijn om daar op zijn of haar – misschien komt
het ook nog eens zo ver – gepaste wijze mee om te gaan.Ik vind de winst van het publiek maken van wat nu in de achterkamertjes
plaatsvindt tussen niet meer dan drie personen en de formateur, veel groter
dan de eventuele potentiële bezwaren die nu worden genoemd. Daarom –
ik zal het niet langer geheim houden – is mijn fractie geneigd positief
te oordelen over het voorliggende voorstel.Ik wil nog een aantal vragen stellen. Waar gaat het gesprek over? De indiener
spreekt over het cv, de antecedenten en de meer persoonlijke geschiedenis
van de bewindspersoon. Wat minder wordt genoemd maar wat ik
wel belangrijk vind, is hoe er wordt omgegaan met de ministeriële verantwoordelijkheid
en de visie daarop. Verder wordt vrije expliciet gezegd dat het niet over
het beleid gaat. Kan mevrouw Halsema dit toelichten? Zou het niet goed zijn
om met betrokkene te praten over zijn opvattingen in het verleden, zijn mening
over het regeerakkoord, de ruimte die het regeerakkoord nog biedt op verschillende
terreinen enzovoort.? Verder kan worden gesproken over aspecten als bestuurlijke
vernieuwing. In het regeerakkoord staat hier weinig over, maar het is natuurlijk
wel de vraag hoe een nieuwe minister van Binnenlandse Zaken hierover denkt.
Hoe gaat betrokkene om met initiatieven van de Kamer? Ik kan mij voorstellen
dat je ook over dit soort kwesties wilt spreken. Ik krijg hier graag een reactie
op.Tot slot de vraag of de indiener al heeft nagedacht over de manier waarop
die hoorzittingen moeten worden voorbereid. Er is een kleine traditie van
kennismakingsgesprekken, maar die vinden plaats na de benoeming. Die gesprekken
hebben vaak een informeel karakter, wij gaan op de koffie bij de nieuwe minister.
Er wordt dan nauwelijks een serieus gesprek gevoerd en die gesprekken worden
ook niet collectief voorbereid. Ik pleit ervoor dat de Kamer die hoorzittingen
serieus voorbereidt. Zo zou in een procedureachtige vergadering vooraf kunnen
worden besproken welke onderwerpen aan de orde worden gesteld, welke vragen
er zullen worden gesteld en hoe de hoorzitting zal verlopen. Dan kan er een
serieuze gedachtewisseling worden gevoerd met de nieuwe bewindspersoon. Deelt
de indiener deze gedachte?De heer Depla (PvdA):Mevrouw de voorzitter. Ik dank mevrouw Halsema voor het feit dat haar
voorstel in de fractie van de Partij van de Arbeid een principiële discussie
heeft losgemaakt over de positie van de Kamer en het kabinet en dit soort
zaken. Uiteindelijk heeft dit opgeleverd dat de Kamer geen wettelijke positie
heeft bij de benoeming van een bewindspersoon. Dit is anders dan elders in
Europa en in Amerika. Verder kan de Kamer op ieder moment het vertrouwen in
een bewindspersoon intrekken; wij gaan ervan uit dat die persoon dan vertrekt,
althans dat vinden wij normaal. Mijn fractie is van mening dat dit ook zo
moet blijven. Tussen het houden van een hoorzitting voor of na de benoeming
is dan ook geen principieel of formeel verschil te ontdekken, want wij kunnen
op ieder moment het vertrouwen in een minister opzeggen.Een zwaar onderdeel van de motivering van het voorstel is dat de hoorzitting
een belangrijke bijdrage kan leveren aan het onderzoek naar de integriteit
van de bewindspersoon. Wij denken dat je vanwege de instrumenten waarover
de Kamer kan beschikken, de Kamer zo meer medeverantwoordelijk maakt voor
deze integriteitsbeoordeling. Nu is die verantwoordelijkheid bij het kabinet
gelegd. Er wordt van uitgegaan dat de minister-president zo'n onderzoek juist
doet. Welnu, dat blijkt niet altijd het geval. Voor de Kamer is zo'n situatie
veel prettiger; ze kan de minister-president dan verwijten dat hij niet goed
heeft opgelet. In het andere geval, met het gemankeerde Kamerinstrumentarium
dat haar niet in staat stelt om dit goed te doen, kan de Kamer al snel de
bal terugverwachten: beste Kamer, u heeft zelf ook niet goed opgelet! Tegen deze achtergrond zijn wij er dus niet van overtuigd dat wij dit
voorstel moeten steunen.De heer Duyvendak (GroenLinks):Meneer Depla, wat is er gebeurd? Ik geef toe, ik zat nog een beetje te
dromen, want ik had de schriftelijke inbreng van uw fractie nog in gedachten.
Daaruit bleek dat uw fractie zeer positief tegenover het voorstel stond en
dat zij het een belangrijke vooruitgang vond ten aanzien van de bestaande
praktijk. Wat is er veranderd?De heer Depla (PvdA):Er zijn twee dingen veranderd...De heer Duyvendak (GroenLinks):Het eerste is dat u bent toegetreden tot de regering!De heer Depla (PvdA):Dat is inderdaad ook veranderd. En het is vandaag een dag later dan gisteren,
dat is ook veranderd. Maar ik doel op het volgende. Ons verslag was inderdaad
zonder meer positief. Maar in die schriftelijke ronde hebben andere partijen
ook hun inbreng geleverd en argumenten aangedragen. Ik zie u lachen. Maar
als argumenten er niet meer toe doen, dan had u de nota naar aanleiding van
het verslag ook niet hoeven schrijven; dan zouden argumenten niet meer ter
zake doen en alleen maar voor de bühne zijn.Een paar van die argumenten sneden wel degelijk hout. Allereerst was er
het zwaar aangezette punt van de integriteit. Net werd het voorbeeld van minister
Veerman aangedragen; wij moesten toen concluderen dat er zaken waren misgegaan.
De Kamer beschikt niet over fatsoenlijke instrumenten om die zaken te beoordelen:
ze heeft geen AIVD tot haar beschikking, geen Belastingdienst. Laat die verantwoordelijkheid
daarom maar daar. Ten tweede werd in die inhoudelijke discussie aangedragen
dat de Kamer niet beschikt over een dergelijke formele positie. Met zo'n hoorzitting
suggereer je een bepaalde formele positie die de Kamer niet heeft. Daarom
is er geen enkel principieel punt te maken voor een hoorzitting ervoor of
erna, want de Kamer kan op elk moment haar vertrouwen in een minister opzeggen.
Het moment waarop zo'n hoorzitting wordt gehouden, is dus eigenlijk niet relevant.De heer Duyvendak (GroenLinks):In uw fractie zitten geen gekke mensen. Toen uw fractie haar schriftelijke
inbreng leverde, was daar toch ook wel bekend dat die formele positie er niet
was? Dat zijn toch geen nieuwe feiten, daar is toch over nagedacht? Sterker
nog, in de schriftelijke inbreng staan daar een aantal zaken over. Alles afwegende,
komt de PvdA-fractie tot de conclusie dat het van het grootste belang is om
die benoemingen meer uit de achterkamertjes te halen en in de publieke sfeer
te trekken. Ik kan dan geen andere conclusie trekken dan dat de PvdA-fractie
draait omdat zij nu zelf op die fauteuils terecht dreigt te komen en het liever
allemaal onderling wil regelen.De heer Depla (PvdA):Nu bent u zelf niet consistent. U zegt dat er een principieel verschil
is als de hoorzittingen vóór de benoemingen plaatsvinden en
als de Kamer bepaalt hoe die benoemingen tot stand komen. Tegelijk zegt u
dat de Kamer volstrekt geen formele positie heeft, dat het alleen maar een
soort kennismakingsgesprekken zijn met adviezen aan de formateur. U bent zo
zelf toch niet consequent? U zegt dat het uit de achterkamertjes moet
worden gehaald. Daarvoor moeten wij het allemaal echt anders gaan doen. In
2002 deden wij een gezamenlijke oproep voor hoorzittingen in plaats van kennisma­kingsgesprekken.
Maar de suggestie wekken dat een hoorzitting vooraf, zonder formele positie
van de Kamer, het achterkamertjesgedoe zou openbreken, lijkt mij onterecht;
uiteindelijk is dat dan een cosmetisch verhaal.De heer Duyvendak (GroenLinks):Natuurlijk weet u dat de feitelijke positie van de Kamer anders is tijdens
het formatieproces dan daarna. Mijn fractie steunt overigens de voorstellen
van de VVD om na afloop inhoudelijke debatten met de ministers te voeren.
Ik vind dat een goed idee. Maar op onze manier kunnen die zaken heel goed
worden gescheiden.U zegt dat wij het allemaal in een grotere context moeten zien. Waarom
steunt de PvdA-fractie deze kleine stap plotseling niet meer?De heer Depla (PvdA):Ik heb zojuist geprobeerd uit te leggen waarom wij de desbetreffende stap
niet steunen, maar ik heb u niet kunnen overtuigen. U maakt onderscheid tussen
het horen van een minister over zijn opvattingen, dus inhoudelijk, en het
horen over zijn persoon. Ik denk echter dat dit onderscheid niet te maken
is. Je hebt vertrouwen in een minister wegens zijn opvattingen, maar ook wegens
zijn gedragingen. Het vertrouwen in een minister is weg als blijkt dat hij
de Kamer heeft voorgelogen over zijn achtergrond. Ik wil hetzelfde voorstel
doen als wij in 2002 gezamenlijk met u en met de heer De Graaf hebben gedaan,
namelijk om hoorzittingen te houden met nieuwe bewindspersonen. Dan gaat het
niet alleen over de wijze waarop zij het nieuwe regeerakkoord gaan uitvoeren,
maar ook over hun achtergrond en opvattingen. Op basis daarvan kan de Kamer
uitspreken of zij wel of geen vertrouwen heeft in de desbetreffende persoon.
Volgens mij maakt het niet uit op welk moment wij dat doen.Wij steunen het voorstel van de VVD, zoals wij dat in 2002 hebben gedaan,
namelijk om alle bewindspersonen streng te horen en scherp te ondervragen
over hun achtergrond en over hun opvattingen over de uitvoering van het regeerakkoord.
Op basis daarvan geven wij hun wel of niet ons vertrouwen. Tegen die achtergrond
zijn wij er vooralsnog niet voor om het voorstel te steunen en het houden
van hoorzittingen vóór de benoeming formeel vast te leggen.De heer Jan de Vries (CDA):Voorzitter. Ook ik feliciteer allereerst de collega's Bosma en Zijlstra
met hun maidenspeech. Ook feliciteer ik mevrouw Halsema, vanwege het indienen
van een initiatief tot wijziging van het Reglement van Orde. Wij waarderen
het altijd zeer als collega's het initiatief nemen tot wijziging van regelgeving.
Maar... wij constateren met spijt dat haar initiatiefvoorstel nu pas plenair
wordt behandeld. Het voorstel werd al op 9 maart 2005 ingediend. Op 27 april
van hetzelfde jaar werd een verslag vastgesteld. Mevrouw Halsema heeft bijna
twee jaar nodig gehad om hierop te reageren. Tijdens de informatiefase van
het nieuwe kabinet ontvingen wij de reactie. Nu wordt het voorstel nog net
voor de start van de formatiefase behandeld. Dat kan geen toeval zijn.De heer Pechtold (D66):Hoor ik nu de CDA-fractie erover klagen dat het tempo van vernieuwing
te langzaam zou zijn? Ik had de afgelopen jaren altijd het gevoel dat juist
het CDA rust wilde op dat punt. Ik herinner mij de uitspraak van de heer Donner
na het referendum. Hij zei: tweehonderd jaar geleden hadden wij dit voor het
laatst, laten wij het over honderd jaar weer eens doen, dan hebben wij er
wat meer tempo in. Gaat u zich nu echt baseren op bedenkingen tegen de termijnen?De heer Jan de Vries (CDA):Voor de CDA-fractie is het van belang om de dynamiek in de behandeling
van voorstellen in dit huis in stand te laten. Tegelijkertijd vindt de fractie
het van belang dat de discussie wordt gevoerd los van de formatie van een
nieuw kabinet. Een discussie als deze moeten wij niet belasten met de actualiteit.
Nu de nota naar aanleiding van het verslag is ingediend tijdens de informatiefase
en wij het voorstel plenair behandelen vlak voordat de formatiefase begint,
kan ik niet anders zeggen dan dat het risico bestaat dat wij het niet op een
objectieve wijze kunnen behandelen. Overigens zal de CDA-fractie een poging
doen om dat wel te doen, evenals u dat hopelijk zult doen.De heer Pechtold (D66):Ik heb mijn steun al in de eerste regels uitgesproken. Kunt u mij één
argument noemen om uw standpunt te onderbouwen? In welke waan van de dag zijn
wij nu opeens beland? Is het argument soms dat uw partij meedoet? Gelet op
de afgelopen decennia is dat toch niet elke keer een verrassing? Wij hebben
nog geen namen gehoord, behalve van mensen die het niet willen doen. Juist
nu leeft dit soort punten. Juist nu zijn de mensen erin geïnteresseerd
hoe wij met dit soort zaken omgaan.De heer Jan de Vries (CDA):Ik herhaal niet mijn eerste argument, maar ik heb nog een tweede argument.
Als wij op zo'n belangrijk punt willen komen tot wijziging van het Reglement
van Orde, moeten wij de tijd hebben om de implementatie van het voorstel voor
te bereiden, als de Kamer hiertoe mocht besluiten. Verschillende collega's
hebben daar al naar gevraagd. Als de formatie immers voortvarend ter hand
wordt genomen – en dat hopen en verwachten wij – dan heeft de
Kamer nog maar twee weken de tijd om daar vorm en inhoud aan te geven. Dus
ook in die zin is het spijtig dat wij nu pas over dit voorstel spreken.De heer Duyvendak (GroenLinks):Ik heb gedacht: je moet het ijzer smeden als het heet is en nu is het
waarschijnlijk heet. Maar volgens u kan het er in zo'n proces nog wel eens
toe leiden dat de objectiviteit van de partijen in het geding komt, omdat
iedereen belangen heeft. Hebt u het gevoel dat dit nu bij de PvdA-fractie
speelt?De heer Jan de Vries (CDA):Dat gevoel had u. Ik heb heel goed geluisterd naar wat u zei in uw interruptie
bij de heer Depla en daaruit blijkt dat u dat gevoel had. Als dat soort gevoelens
bestaat, is dat niet goed voor de zuiverheid van het debat. Overigens heb
ik de heer Depla duidelijk horen zeggen dat dit geen overweging is geweest
bij de afweging en de besluitvorming binnen de PvdA-fractie. De CDA-fractie
zal los van de actualiteit haar afwegingskader trachten te
schetsen en daar ook conclusies uit trekken.Voorzitter. Ik loop de argumenten van de initiatiefnemer langs. Allereerst
zegt zij dat het nodig is om het vertrouwen tussen de burgers en de politiek
te herstellen. Mevrouw Halsema sluit hierbij aan bij het advies van de Nationale
Conventie. In dit debat voert het naar onze mening te ver om het integrale
advies van de Nationale Conventie te bespreken, maar mevrouw Halsema winkelt
wel selectief in het advies. Het horen van kandidaat-bewindslieden door de
Tweede Kamer is onderdeel van een veel breder advies over de "parlementarisering
van de kabinetsformatie". Overigens vind ik parlementarisering een verschrikkelijk
woord, maar dat terzijde. Het advies komt er op neer dat kandidaat-ministers
na het sluiten van een regeerakkoord op hoofdlijnen aan het werk gaan om het
regeringsprogramma nader uit te werken. Diezelfde kandidaat-ministers worden
dan in dat kader ook gehoord. Naar mijn mening kun je niet bij dit geïsoleerde
voorstel eenvoudigweg de argumenten van de Nationale Conventie gebruiken,
anders doe je geen recht aan het advies van de Nationale Conventie.Naar het oordeel van de CDA-fractie toont mevrouw Halsema overigens ook
niet aan dat het ontbreken van transparantie in het benoemen van bewindslieden
bijdraagt aan het gebrek aan vertrouwen tussen de burgers en de politiek.
Mocht die stelling van mevrouw Halsema toch waar zijn, dan is het een illusie
om te veronderstellen dat door het houden van een hoorzitting het vertrouwen
tussen de burgers en de politiek hersteld wordt. Was het maar zo eenvoudig.
Die instrumentele benadering doet naar onze mening geen recht aan de complexiteit
van het vertrouwensvraagstuk. Een vernieuwing in zijn algemeenheid moet leiden
tot verbeteringen, anders dreigt het een symboolmaatregel te worden.De heer Pechtold (D66):Wat het laatste betreft, ben ik het met u eens. Onze gekozen voorzitter
is ook geselecteerd vanwege haar gerichtheid op vernieuwing en verbetering,
met steun zelfs van de CDA-fractie.Voorzitter. Ik hoor in het betoog van de heer De Vries twee dingen. Ten
eerste het moment en ten tweede het grotere geheel van de Nationale Conventie.
Stel nu dat de initiatiefnemer dadelijk bereid zou zijn om te zeggen: oké,
wij nemen dat ter harte en gaan de komende tijd praten over de Nationale Conventie
als breder geheel en wij doen het voor de volgende periode. Dat zijn de twee
grootste argumenten van de CDA-fractie. Ik zou het jammer vinden en heb het
liever gelijk voor dit kabinet, maar hebben wij dan de steun van de CDA-fractie?De heer Jan de Vries (CDA):De heer Pechtold wil nu weer te snel gaan. De Kamer heeft zich nog niet
uitgesproken over de procedure voor de behandeling van het advies van de Nationale
Conventie. Op het moment dat dit gebeurt, zal ook de CDA-fractie aangeven
wat haar oordeel is over dat advies en waarschijnlijk zal ook de reactie van
het nieuwe kabinet daar bijgevoegd worden. Op dat moment zullen wij een integrale
afweging maken en terugkomen, ook op de integrale voorstellen van de Nationale
Conventie.De heer Pechtold (D66):Dit gaat mij te gemakkelijk. De Nationale Conventie is voorgezeten door
een CDA'er en er zat zelfs een collega uit de huidige CDA-fractie in, de heer
Schinkelshoek. U hebt dus goede relaties met de Nationale Conventie en u weet
wat er in staat. Het gaat om Grondwetswijzigingen en om andere heel grote
zaken, dan kunt u mij niet vertellen dat u op een klein punt zoals de vraag
hoe wij omgaan met ministers en staatssecretarissen eerst een advies van de
regering nodig hebt en dat u daar eerst nog een paar jaar over wilt praten.
U noemde als belangrijkste argumenten dat het moment u niet uitkomt en dat
u het over het geheel wilt hebben. Ik heb geen overleg gepleegd met mevrouw
Halsema, maar vraag u hier namens de fractie van D66: Stel dat ik daarin met
u meega, hebben wij dan de steun van de CDA-fractie? Het gaat om vertrouwen
en het gaat om de kwaliteit van bewindspersonen die vier jaar het gezicht
vormen van Nederland.De heer Jan de Vries (CDA):Als ik mevrouw Halsema verwijt, selectief te winkelen in het advies van
de Nationale Conventie, moet u niet van mij verwachten dat ik nu al het integrale
advies van de Nationale Conventie beoordeel en er een conclusie uit trek.
Laten wij zorgvuldig omgaan met dat advies. Dat moet u ook aanspreken. Dat
doen wij niet even in het kader van een wijziging van het Reglement van Orde.
Wij willen het advies graag integraal beoordelen en bespreken als Kamer en
dan hoort u ons oordeel.Voorzitter. Met haar voorstel wil mevrouw Halsema ook het monistische
karakter van de kabinetsformatie doorbreken. Dat noemt zij de belangrijkste
reden voor haar voorstel. Tegelijkertijd zit hierin een belangrijke tegenstrijdigheid.
Zij denkt dat haar voorstel bijdraagt aan meer dualisme, maar naar onze overtuiging
bereikt zij juist het tegenovergestelde. Vanzelfsprekend: de Kamer is al betrokken
bij de selectie van bewindslieden, zoals dat ook bij het regeerakkoord het
geval is. Een regeerakkoord moet kunnen bogen op het vertrouwen van een meerderheid
van de Kamer en dat geldt voor de bewindslieden net zo. Vandaar dat de coalitiefracties
erbij betrokken zijn.Van kandidaat-bewindslieden mag verondersteld worden dat zij het vertrouwen
genieten van hun verwante fracties, van de gehele coalitie en dus van een
Kamermeerderheid. Aan die betrokkenheid van fracties valt naar onze mening
in ons politieke systeem niet te ontkomen. Er is dus al sprake van enig monisme.
Wanneer je moeite hebt met dat monistische karakter, moet je het niet nog
verder versterken door niet alleen coalitiefracties, maar de gehele Kamer
bij de selectie van nieuwe bewindslieden te betrekken.Met mevrouw Carla van Baalen stelt de initiatiefnemer dat de feitelijke
formatiepraktijk zeer sterk monistisch is. Zij constateert voorts dat vooral
de voorzitters van de coalitiefracties bepalen wat er gebeurt. Mevrouw Halsema
wil de dominante positie van de fractievoorzitters doorbreken door de gehele
Kamer een rol te geven, zo lees ik tenminste in de nota naar aanleiding van
het verslag. Maar, zeggen wij dan, met de wijziging van het Reglement van
Orde mag je in onze ogen niet treden in de interne werkwijze van een fractie.
Met dit voorstel wordt dus niet het dualisme versterkt, maar het monisme.
Zo beperkt zich de Kamer onnodig in haar controlerende rol.Dan kom ik bij de integriteitstoets. Met mevrouw Halsema is de CDA-fractie
van oordeel dat de bestuurlijke integriteit in voldoende mate gewaarborgd
moet worden. Het gebrek aan integer bestuur kan wel degelijk het
vertrouwen beschadigen tussen de burgers en de politiek. Zij denkt dat haar
voorstel bijdraagt aan de versterking van de integriteit van het openbaar
bestuur. De vraag is echter of de Kamer daarmee geen te grote broek zou aantrekken.
De formateur is als enige formeel verantwoordelijk voor de selectie en dus
ook beoordeling van kandidaat-bewindslieden. Daarvoor is er in 2002 een aangescherpt
beoordelingsbeleid opgesteld, waarvan ook de Kamer kennis heeft kunnen nemen.
Mevrouw Halsema stelt dat dit geen garantie is en verwijst daarbij naar de
discussie bijvoorbeeld in 2005 over nevenfuncties van bewindslieden. Nog afgezien
van het feit dat dit vooral een kwestie van interpretatie betrof, ziet de
CDA-fractie werkelijk niet hoe een hoorzitting dit had kunnen voorkomen.Wanneer de Kamer van oordeel is dat het beoordelingsbeleid onvoldoende
sluitend is of onvoldoende waarborgen biedt, ligt het in onze ogen –
en daarbij sluit ik mij aan bij de woorden van de heer Van der Staaij –
veel meer voor de hand dat de Kamer de minister-president vraagt om dit beleid
nog verder aan te scherpen, in plaats van zelf op de stoel van de formeel
verantwoordelijke formateur te gaan zitten. Daarmee brengt de Kamer zich namelijk
in een onmogelijke positie. De Kamer beschikt niet over de informatie en de
beoordelingsinstrumenten die de formateur wel bezit.Daarnaast wekt de procedure, ondanks het feit dat er formeel geen sprake
is van een medebeslissingsrecht, wel de indruk dat de Kamer dat recht heeft
en ook kan waarmaken. Op het moment dat de Kamer de formateur niet vraagt
om een heroverweging van een kandidaat, stemt de Kamer impliciet in met de
benoeming van die persoon. Dat maakt de Kamer wel degelijk medeverantwoordelijk.
Ook wanneer de Kamer in meerderheid verzoekt, de kandidatuur te heroverwegen,
kan de formateur in onze ogen niets anders doen dan daaraan gehoor te geven
of het heeft gevolgen voor de coalitievorming. Formeel heeft de Kamer dus
in het voorstel van mevrouw Halsema geen medebeslissingsrecht, dat zien wij
ook, maar materieel wel degelijk. Daarmee beperkt de Kamer zichzelf in haar
controlerende functie op het moment dat later blijkt dat bijvoorbeeld de integriteit
of kwaliteit van een bewindspersoon ter discussie staat.Ik kom te spreken over het kennismakingsaspect. Verschillende malen wijst
mevrouw Halsema op het belang van een kennismaking tussen Kamer en kandidaat-bewindspersonen.
Naar het oordeel van de CDA-fractie is het altijd zinvol om nader kennis te
maken, maar kennismaken verdraagt zich in onze ogen niet met het horen en
beoordelen van diezelfde bewindslieden. Kennismaken doen wij trouwens al in
de Kamer; dat doen wij in de vaste Kamercommissies, nadat de bewindslieden
zijn aangetreden. Wat ons betreft, wordt dat een standaardprocedure in alle
commissies en met alle bewindslieden.Dat brengt mij bij het beoordelingskader en de inhoud van de hoorzitting.
In het verslag hebben wij daar ook al van gerept. De initiatiefnemer is daarover
in onze ogen toch nog onhelder. Zij stelt dat kandidaten op hun geschiktheid,
inclusief hun integriteit, beoordeeld moeten worden. Zij acht dat mogelijk
zonder dat over de inhoud van een regeerakkoord wordt gesproken. Dat bevreemdt
ons. De geschiktheid is toch mede afhankelijk van de inhoudelijke ambities
die de desbetreffende bewindspersoon zou moeten bereiken? Tegelijkertijd zegt mevrouw Halsema dat het geen kwaad kan als de kandidaat
spreekt over zaken die niet in het akkoord staan. Ik kan mevrouw Halsema verzekeren
dat het niet-opnemen van onderwerpen in het akkoord soms ook een sterk politieke
keuze is. Dat geeft dan ook aan dat een hoorzitting meer is dan een kennismaking
en dat een hoorzitting grote gevolgen kan krijgen, daar de Kamer voorafgaand
aan de regeringsverklaring al spreekt met kandidaat-bewindslieden. Het is
dan toch onvermijdelijk dat ook het regeerakkoord ter sprake komt? Daarmee
kan zelfs de eenheid van regeringsbeleid in gevaar komen, voordat het kabinet überhaupt
formeel gevormd is. Ik behoef niet toe te lichten welke nadelige effecten
dat kan hebben.Voorzitter. Ik rond af. Alles afwegende komt de CDA-fractie tot de conclusie
dat met het voorstel van mevrouw Halsema het vertrouwen tussen de kiezers
en de politiek niet wordt gediend, dat de beslotenheid van de selectie van
bewindspersonen altijd zal blijven bestaan, dat de Kamer niet beschikt over
informatie noch instrumenten om de geschiktheid van kandidaten goed te kunnen
beoordelen, dat de Kamer niet moet willen streven naar een materieel medebeslissingsrecht
en beter de formateur kan aanspreken op het beoordelingsbeleid. Maar vooral
concluderen wij dat met dit voorstel het monisme verder wordt versterkt en
dat de Kamer als gevolg daarvan zichzelf beperkt in haar controlerende taak.
Daarom zullen wij als CDA-fractie dit voorstel niet steunen.De heer Cramer (ChristenUnie):Voorzitter. Nog niet zo lang geleden hield ik hier met enige spanning
mijn maidenspeech in het kader van de begrotingsbehandeling. Ik heb met bewondering
geluisterd naar de nieuwe sprekers.Namens de fractie van de ChristenUnie complimenteer ik mevrouw Halsema
met het indienen van het voorliggende wijzigingsvoorstel. De reden voor indiening
is de bezorgdheid van de indiener over de politieke cultuur en het veel te
gesloten en monistische karakter van de selectie van bewindslieden. Daarnaast
vindt zij dat een publieke verantwoording over het selecteren van bewindslieden
goed past in het streven naar meer openheid en dualisme. Dat is een nobel
streven. Wij hebben sympathie voor de overwegingen daarbij, maar mijn fractie
vraagt zich af waarom dit streven zou worden gerealiseerd met dit voorstel.
Eerlijk gezegd zien wij niet goed in waarom het nodig is en waarom de Kamer
zich ter bevordering van dualisme zou moeten inlaten met vormen van monisme.
De heer Van der Staaij sprak daar ook al over. Het lijkt mij dat wij hier
te maken hebben met een verhaspeling van termen. Monisme en dualisme hebben
immers betrekking op de verhouding tussen Kamer en regering, niet binnen de
Kamer. Wanneer het gaat om een formatie, is er nog geen regering en zijn partijen
onderling bezig die te vormen.De heer Duyvendak (GroenLinks):Ik krijg ook het gevoel dat termen sterk worden verhaspeld. In de redenering
van de heer De Vries van daarnet lijkt het erop dat het feit dat de Kamer
zich meer mogelijkheden toekent, er automatisch toe leidt dat de verhouding
monistischer wordt. Het uitbreiden van mogelijkheden brengt ons dus in een
directe relatie tot het kabinet. Dat houdt aan de andere kant
toch juist een versterking van de rol van het kabinet in? Dat is toch alleen
maar toe te juichen?De heer Cramer (ChristenUnie):Op zichzelf ben ik dat met de heer Duyvendak eens, maar dit voorstel zie
ik niet als een bijdrage daaraan. Als hij mijn hele betoog aanhoort, zal hij
beluisteren hoe ik namens de Christen­Uniefractie hierin sta. Hij moet
dan toch tot mijn laatste alinea wachten.Uit de nota naar aanleiding van het verslag blijkt dat de initiatiefnemer
van mening is dat de Kamer ervan kan uitgaan dat de kandidaat geschikt is
totdat het tegendeel blijkt. Zij stelt dat mag worden verondersteld dat alle
kandidaten – anders zouden zij niet zijn geselecteerd – over voldoende
capaciteiten beschikken. Welk probleem zijn wij dan aan het oplossen? De argumentatie
om tot de invoering van de mogelijkheid tot het houden van een hoorzitting
te komen, is naar onze stellige overtuiging balanceren op het staatsrechtelijke
randje. Naar de mening van de ChristenUniefractie gaat dit daar op die fundamentele
punten weliswaar niet formeel, maar wel degelijk materieel overheen. De discussie
is daarnet al uitvoerig gevoerd. De Kamer krijgt volgens de indiener geen
medebeslissingsrecht. Formeel hoeft de Grondwet volgens haar niet te worden
gewijzigd, maar ik verschil daarover met haar van mening. In de praktijk komt
het daarop wel neer. Stel dat uit de hoorzittingen naar voren komt dat een
bewindspersoon niet geschikt zou zijn. De Kamer dient vervolgens een verzoek
in om een bewindspersoon in heroverweging te nemen. Op zo'n moment moet een
formateur wel van zeer goeden huize komen, wil hij die voordracht dan handhaven.
Ook de rol van de media is dan buitengewoon belangrijk. Een en ander betekent
dus wel degelijk een medebeslissingsrecht in materiële zin. De Grondwet
bepaalt nog steeds dat ministers bij Koninklijk Besluit worden benoemd; andere
sprekers hebben hierop ook al gewezen.De heer Duyvendak verwijst mijns inziens ten onrechte naar de benoeming
van wethouders. Die worden immers door de gemeenteraad benoemd. Binnen gemeenten
is dus een andere manier nodig om de integriteitspapieren te beoordelen. Er
is een principieel verschil met de verhouding in de gemeenten.Door de wijzigingen die worden voorgesteld, zou de Kamer medeverantwoordelijk
worden voor het aanstellen van bewindslieden. Dit vergt dus een wijziging
van de Grondwet, maar gevolg is ook dat de Kamer ten opzichte van de bewindslieden
niet meer zo onafhankelijk mogelijk kan optreden. Ik ben het op dit punt volstrekt
eens met mevrouw Kant. Deze hoorzitting ondergraaft ofwel de geloofwaardigheid
van de Kamer, ofwel de uitwerking van een van de meest basale staatsrechtelijke
regels van ons parlementaire bestel, namelijk de vertrouwensregel. Ook hierover
is al eerder gesproken. Na de hoorzitting kunnen bovendien alsnog nieuwe feiten
aan het licht komen. De verwachting die door het voorgestelde wordt gewekt,
namelijk dat openbaarheid automatisch leidt tot minder wantrouwen door betere
en transparantere procedures, zal niet volledig kunnen worden waargemaakt.
Kandidaat-bewindslieden die bewust informatie achterhouden, kunnen dit ook
tijdens een hoorzitting doen. Mochten er later toch nieuwe feiten bekend worden,
dan is het materiële effect hetzelfde. Ook de indiener kan dat met dit
voorstel niet voorkomen. Op zo'n moment heeft de Kamer een nog groter geloofwaardigheidsprobleem
dan in het huidige systeem. Het verwijt richt zich dan immers niet meer alleen
tot de regering, maar ook tot de Kamer.De heer Duyvendak zei dat de Kamer juist in de tussentijd, waarin er nog
geen binding is aan een regeerakkoord, vrijelijk kan spreken met bewindspersonen;
ik zeg dit in mijn eigen woorden. Ik ben het niet met hem eens. Ook een kandidaat-bewindspersoon
zal zich willen binden aan wat er staat. Hij zal zich daarom op de vlakte
houden als hij zich op glad ijs begeeft. Ik sluit mij op dit punt aan bij
de woorden van de heer Zijlstra; als er een kabinet is en er een regeringsverklaring
is afgelegd, zal je een deugdelijk gesprek met de bewindslieden moeten hebben
en in de verhouding tussen Kamer en bewindspersoon vertrouwen moeten winnen.
Ik onderschrijf het essentiële belang van zo'n goede verhouding. Bij
een goede verhouding horen goede duale mogelijkheden; die zal de Kamer, en
ook onze fractie, moeten claimen. Ik verheug mij buitengewoon op de duale
rol die ik van plan ben te gaan spelen ten opzichte van het nieuwe kabinet.
Voor zo'n rol heb ik geen hoorzitting nodig.De heer Duyvendak (GroenLinks):U vatte mijn woorden niet helemaal correct samen.De heer Cramer (ChristenUnie):Ik zei al dat het mijn eigen woorden waren.De heer Duyvendak (GroenLinks):Oké. Het gaat er mij om dat het er in dit debat bij sommige sprekers,
onder wie u, op gaat lijken dat naarmate de Kamer zichzelf een grotere rol
toebedeelt, het monisme toeneemt. Juist het omgekeerde is waar; naarmate de
Kamer een grotere rol heeft, neemt het dualisme toe, omdat de Kamer dan meer
kan ten opzichte van het kabinet. Daartoe is dit voorstel een klein stapje.
Het is flauwekul om te zeggen dat met dit voorstel het monisme toeneemt; juist
het dualisme neemt erdoor toe, omdat de positie van de Kamer een klein beetje
versterkt wordt.De heer Cramer (ChristenUnie):Dan ga ik even in op wat "monisme" betekent. Dit houdt in dat
Kamer en regering, maar misschien kan ik beter zeggen coalitie en regering,
twee handen op één buik vormen. Het dualisme beoogt dat te doorbreken,
zodat ook coalitiepartijen een afstandelijke rol ten opzichte van de regering
kunnen innemen. Wij praten hier over de situatie voordat een kabinet is gevormd.
In principe spreken wij dan nog niet met "de regering", maar met
haar vertegenwoordigers, die het beleid in stelling moeten brengen. Daarmee
sluit dit beter aan op wat de heer Zijlstra heeft gezegd, namelijk dat pas
als de regeringsverklaring is afgelegd een inhoudelijk debat met de bewindspersonen
moet volgen. Pas dan kun je zien of het kabinet het vertrouwen van de Kamer
waard is.De heer Duyvendak (GroenLinks):Ik constateer dat, als ik kijk naar de inbreng van de PvdA-fractie, dit
initiatief ertoe heeft geleid dat het monisme is toegenomen.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Voorzitter. Ik ben nogal verrast door de opvallende verandering van positie
door de PvdA-fractie. Ik heb behoefte om mij even daarop te beraden. Daarom
zou ik de beraadslaging graag tot morgenochtend schorsen. Ik vraag hiervoor
begrip bij mijn collega's.De voorzitter:Dat gehoord hebbende, stel ik voor om de beraadslaging te schorsen. Of
dat tot morgenochtend of tot een ander moment zal zijn, valt nog te bezien.
Het is bekend dat er van alles kan gebeuren tussen nu en morgen.Daartoe wordt besloten.De beraadslaging word geschorst.De vergadering wordt van 11.34 uur tot 14.00 uur geschorst.Voorzitter: Verbeet 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20062007-2377-2388.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl