Voortzetting van de behandeling van de wetsvoorstellen:  - Wijziging van de regeling betreffende het verlenen van bijdragen van rijkswege aan de Algemene Kas, bedoeld in artikel 71 van de Ziekenfondswet, en het Algemeen Fonds Bijzondere Ziektekosten, alsmede tot het treffen van een wettelijke basis voor het verlenen van rijksbijdragen aan de instellingen die een publiekrechtelijke ziektekostenvoorziening uitvoeren (23652);  - Wijziging van de artikelen 3a en 15 van de Ziekenfondswet (24419);  - Wijziging van de Ziekenfondswet in verband met aanpassing van de gronden voor ziekenfondsverzekering (herstructurering Ziekenfondswet) (25687)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1997-1998, pag. 628-641

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

16-01-1998

Eerste Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

nr. 14, pagina 628-641

23-12-1997

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 23652Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 24419Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 25687Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Afscheid de heer StaalPagina 622-622
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Goedkeuring van de op 26 juli 1995 te Brussel tot stand gekomen Overeenkomst op grond van Artikel K.3 van het Verdrag betreffende de Europese Unie tot oprichting van een Europese Politiedienst (Europol-Overeenkomst) (Trb. 1995, 282); en van het op 24 juli 1996 te Brussel tot stand gekomen Protocol opgesteld op grond van Artikel K.3 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, betreffende de prejudiciële uitlegging, door het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen, van de Overeenkomst tot oprichting van een Europese Politiedienst (TB. 1996, 225) (25339)Pagina 641-650
Voortzetting van de behandeling van de wetsvoorstellen: - Herziening van het afstammingsrecht alsmede van de regeling van adoptie (24649) en - Wijziging van een aantal wetten in verband met de herziening van het afstammingsrecht alsmede van de regeling van adoptie (25189)Pagina 617-622
Noot met statistieken van de Eerste KamerPagina 668-668
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Werkloosheidswet, houdende onder meer verlenging van de periode gedurende welke de uitkeringen ten laste van een wachtgeldfonds komen (25617)Pagina 661-667
Presentie en opening (dinsdag 23 december 1997)Pagina 603-603
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van het Burgerlijk Wetboek en van enige andere wetten in verband met de regeling van de splitsing van rechtspersonen (24702)Pagina 611-617
Behandeling van het wetsvoorstel Goedkeuring van de op 26 juli 1995 te Brussel tot stand gekomen Overeenkomst op grond van Artikel K.3 van het Verdrag betreffende de Europese Unie tot oprichting van een Europese Politiedienst (Europol-Overeenkomst) (Trb. 1995, 282) en van het op 24 juli 1996 te Brussel tot stand gekomen Protocol opgesteld op grond van Artikel K.3 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, betreffende de prejudiciële uitlegging, door het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen, van de Overeenkomst tot oprichting van een Europese Politiedienst (Trb. 1996, 235) (25339)Pagina 603-610
Behandeling van de wetsvoorstellen: - Aanpassing van een aantal wetten in verband met de invoering van de Wet premiedifferentiatie en marktwerking bij arbeidsongeschiktheidsverzekeringen, de Wet arbeidsongeschiktheidsverzekering zelfstandigen, de Wet arbeidsonge- schiktheidsvoorziening jonggehandicapten en de Organi- satiewet sociale verzekeringen 1997 (Aanpassingswet nieuwe en gewijzigde arbeidsongeschiktheidsregelingen) (25415); - Nadere wijziging van een aantal sociale zekerheidswetten en enige andere wetten, houdende wijziging/intrekking van de Wet Werkloosheidsvoorzining, eenvormige definiëring van de term gezamenlijke huishouding en technische alsmede enige andere wijzigingen (Veegwet SZW 1997) (25641)Pagina 650-661
Behandeling van het wetsvoorstel Verlenging van de zittingsduur van de raden van de gemeenten Gulpen en Wittem in verband met de samenvoeging van deze gemeenten (25739)Pagina 622-622
Voortzetting van de behandeling van de wetsvoorstellen: - Wijziging van de regeling betreffende het verlenen van bijdragen van rijkswege aan de Algemene Kas, bedoeld in artikel 71 van de Ziekenfondswet, en het Algemeen Fonds Bijzondere Ziektekosten, alsmede tot het treffen van een wettelijke basis voor het verlenen van rijksbijdragen aan de instellingen die een publiekrechtelijke ziektekostenvoorziening uitvoeren (23652); - Wijziging van de artikelen 3a en 15 van de Ziekenfondswet (24419); - Wijziging van de Ziekenfondswet in verband met aanpassing van de gronden voor ziekenfondsverzekering (herstructurering Ziekenfondswet) (25687)Pagina 628-641
Stemming over een motie, ingediend bij de behandeling van het wetsvoorstel Regels omtrent de kamers van koophandel en fabrieken, te weten de motie-Stevens c.s. inzake heroverweging gebiedsindeling van de kamer van koophandel voor Zuid-Holland Zuid (Gedrukt stuk Eerste Kamer 25029, nr. 33e)Pagina 622-622
Voortzetting van de behandeling van de wetsvoorstellen: - Herziening van het afstammingsrecht alsmede van de regeling van adoptie (24649); - Wijziging van een aantal wetten in verband met de herziening van het afstammingsrecht alsmede van de regeling van adoptie (25189)Pagina 623-628

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 74 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van de wetsvoorstellen: Wijziging van de regeling betreffende het verlenen van bijdragen van rijkswege
aan de Algemene Kas, bedoeld in artikel 71 van de Ziekenfondswet, en het Algemeen
Fonds Bijzondere Ziektekosten, alsmede tot het treffen van een wettelijke
basis voor het verlenen van rijksbijdragen aan de instellingen die een publiekrechtelijke
ziektekostenvoorziening uitvoeren (23652);Wijziging
van de artikelen 3a en 15 van de Ziekenfondswet (24419);Wijziging van de Zieken- fondswet in verband met aanpassing van de gronden
voor de ziekenfondsverzekering (herstructurering Ziekenfondswet) (25687).(Zie vergadering van 22 december 1997.)De beraadslaging wordt hervat.Minister Borst-Eilers:Mijnheer de voorzitter! Mijn excuses voor het feit dat ik nog een beetje
hijg; het ministerie is nog steeds in Rijswijk en het kost dus even tijd om
hier te komen.In deze Kamer zijn drie wetsvoorstellen over de ziektekostenverzekering
in behandeling. Ik ga graag eerst in op het wetsvoorstel herstructurering
Ziekenfondswet, omdat de Kamer daar veruit de meeste opmerkingen over heeft
gemaakt. Verschillende sprekers hebben erop gewezen dat dit wetsvoorstel geen
definitieve oplossing biedt voor alle problemen in het kader van de ziektekostenverzekering
in Nederland. Er is gevraagd waarom er geen verandering wordt gebracht in
de verzekeringspositie van mensen die jonger zijn dan 65 jaar of waarom wij
voor de verzekeringssituatie van mensen van 65 jaar en ouder slechts een beperkte
oplossing bieden.Het antwoord op dit soort vragen kunnen wij eigenlijk afleiden uit de
opstelling van de onderscheiden fracties, zoals wij die gisteravond hebben
kunnen beluisteren. Wat de toekomst van de ziektekostenverzekering betreft,
heeft iedereen immers zijn eigen wensen; de wensen lopen dus niet altijd parallel.
Voor een structurele benadering – en eventueel verandering – van
het stelsel als zodanig moet dan ook een goede inventarisatie van de resterende
knelpunten in het huidige stelsel worden gemaakt. De inventarisatie, met een
aanduiding van de oplossingsrichtingen die mogelijk zijn binnen de huidige
structuur van de Ziekenfondswet, is vandaag zowel naar de Tweede Kamer als
naar de Eerste Kamer verzonden. Ter aanvulling daarop zal ik binnenkort nadere
informatie zenden in de vorm van een technische inventarisatie van alle beslispunten
die afgewikkeld zouden moeten worden bij een eventuele keuze voor een ziekenfondsverzekering,
gebaseerd op het belastbaar inkomen. Daarover wordt op dit moment onderzoek
uitgevoerd door het EIM. Ik verwacht de resultaten daarvan nog voor de verkiezingen
aan beide Kamers toe te zenden. Dit zijn de beide notities waarom de Tweede
Kamer mij heeft gevraagd en die ik heb toegezegd. Het ging dus niet om een
politieke visie van dit kabinet op de toekomst van het ziektekostenstelsel
in bredere zin, maar om een inventarisatie van thans nog bestaande knelpunten
en vervolgens om een opsomming van wat er achtereenvolgens zou moeten gebeuren
om die knelpunten op te lossen. Het kabinet heeft voor dit moment immers inderdaad
niet gekozen voor een "stelseldiscussie", maar heeft de voorkeur gegeven aan
een pragmatische benadering van de problemen waar wij op dit ogenblik mee
worden geconfronteerd. Mevrouw Tuinstra heeft dat gisteravond heel goed geanalyseerd,
toen zij het woord "pragmatisch" gebruikte.Mevrouw Ter Veld heeft een ander begrip gelanceerd, namelijk "epistolocratie":
de politiek luistert naar wat de bevolking in brieven naar voren brengt. Ook
dat was een juiste omschrijving van wat er hier aan de hand is. Ik hoop natuurlijk
tegelijkertijd dat ik het de diverse sprekers in politieke zin een beetje
naar de zin kan maken. De heer Werner heeft een gloedvol betoog afgestoken;
als ik hem goed beluisterd heb – hij had het over het instandhouden
van de solidariteit binnen de ziekenfondsverzekering – heb ik de indruk
dat ook de CDA-fractie dit wetsvoorstel uiteindelijk wel kan dragen, maar
dat de grenzen van de vrijwilligheid in het ziekenfonds naar de mening van
de CDA-fractie wel bereikt zijn.Mijnheer de voorzitter! De vragen van de woordvoerders die aan het woord
zijn geweest, hoop ik zodanig te kunnen beantwoorden in de komende minuten
dat zij geen van allen hoeven te twijfelen bij het antwoord op de vraag of
zij een positief eindoordeel over dit wetsvoorstel kunnen uitspreken.Mijnheer de voorzitter! Wij spreken voor de derde keer binnen een jaar
over de inrichting van de ziekenfondsverzekering. De basis voor deze drieslag
is neergelegd in de brief die het kabinet op 17 september 1996 stuurde aan
de Tweede Kamer en waarvan de Eerste Kamer een afschrift heeft gekregen. In
die brief werden drie maatregelen genoemd die voor de inrichting van de ziekenfondsverzekering
in het vooruitzicht werden gesteld. Ten eerste de verhoging van de inkomensgrens
van de AOW-gerechtigden per 1 januari 1997 en ten tweede de afsluiting van
de medeverzekering voor nieuw aankomende studenten per 1 augustus
1997. Deze beide wetsvoorstellen zijn inmiddels afgehandeld. Dat is geregeld.
Ten derde is er het pakket aan maatregelen waarover wij nu van gedachten wisselen.Daarbij gaat het om twee aspecten: maatregelen voor mensen jonger dan
65 jaar en maatregelen voor mensen ouder dan 65 jaar. Voor de mensen jonger
dan 65 jaar gaat het over de volgende maatregel. Voorgesteld wordt om de tijdelijke
uitzonderingssituatie die ontstaan is bij de invoering van de WTZ, op 1 april
1986, permanent te maken. Ik heb tot mijn genoegen mogen vaststellen dat dit
aspect van het wetsvoorstel geen vragen bij de Kamer heeft opgeroepen.Dat ligt anders met betrekking tot het tweede aspect, de maatregelen voor
de ouderen. Wij komen daarbij terecht in de reparatie van de Wet Van Otterloo.
Het staat buiten kijf dat de initiatiefwet een aanzienlijke verbetering heeft
gebracht in de verzekeringspositie van ouderen. Dat heeft de evaluatie van
de wet ook aangetoond. Die heeft tegelijkertijd aangetoond dat er door de
Wet Van Otterloo nieuwe problemen zijn ontstaan. Aan de ene kant gaat het
om mensen die altijd ziekenfondsverzekerd waren geweest en die zeer tegen
hun zin bij het bereiken van de 65-jarige leeftijd naar de particuliereverzekeringsmarkt
moesten. Aan de andere kant gaat het om mensen die altijd particulier verzekerd
waren, daar heel tevreden over waren, en die evenzeer tegen hun zin naar de
ziekenfondsverzekering moeten als zij 65 jaar worden. Aan die problemen doet
dit wetsvoorstel iets.Het gaat daarbij om het principe "blijf zitten waar je zit". Als hoofdlijn
voeren wij in dat iedereen die 65 jaar wordt, verzekerd blijft zoals die tot
op dat moment was. Daarbij geldt de zogenaamde referte-eis dat men aan de
vijf jaar voor het bereiken van de 65-jarige leeftijd tenminste drie jaar
ziekenfondsverzekerd moet zijn geweest. Op die referte-eis zijn uitzonderingen
mogelijk. Mevrouw Schoondergang vroeg mij welke mensen zullen worden uitgezonderd.In de eerste plaats zijn dat diegenen die kort voor het bereiken van de
leeftijd van 65 jaar uitkeringsgerechtigd zijn geworden en op grond daarvan
ziekenfondsverzekerd zijn. In de tweede plaats zijn de medeverzekerden van
uitkeringsgerechtigden uitgezonderd. Ook zij blijven ziekenfondsverzekerd.
Met het blijf zitten waar je zit-beginsel wordt bereikt dat niemand meer tegen
zijn zin van de ene naar de andere verzekeringsvorm moet overstappen bij het
bereiken van de leeftijd van 65 jaar. Hiermee zijn wij terug bij de situatie
zoals die bestond voor de Wet Van Otterloo. Als wij het daarbij zouden laten,
kunnen wij over een paar jaar opnieuw een initiatiefwet tegemoetzien. Er blijven
dan problemen in de particuliereverzekeringsmarkt met mensen die een premie
moeten betalen die in verhouding tot hun inkomen te zwaar drukt. Daar doen
wij dus ook iets aan.Het wetsvoorstel voorziet in de mogelijkheid dat particulier verzekerden
van 65 jaar of ouder gebruik kunnen maken van een zogenoemde "opt in"-regeling.
Als zij een laag inkomen hebben, kunnen zij vrijwillig tot de ziekenfondsverzekering
toetreden. Ik zeg uitdrukkelijk vrijwillig, want wie niet wil, moet vooral
particulier verzekerd blijven. Het wordt deze mensen niet te gemakkelijk gemaakt
over te stappen naar het ziekenfonds, want het inkomen waarnaar wordt gekeken,
is het huishoudinkomen, waarbij alle inkomensbestanddelen in aanmerking worden
genomen. Wij wijken hiermee opzettelijk af van de lijn die in de ziekenfondsverzekering
gebruikelijk is. Daarbij wordt immers alleen inkomen uit of in verband met
dienstbetrekking in aanmerking genomen. Het kabinet vindt echter dat juist
aan mensen die gebruik willen maken van deze ontsnap- pingsroute naar de ziekenfondsverzekering,
wel een extra zware eis gesteld mag worden door ook te kijken naar andere
inkomensbestanddelen, zoals lijfrentes of inkomen uit vermogen. Het gaat immers
om de relatie tussen hun particuliere ziektekostenpremie en de druk die dit
voor hun inkomenssituatie betekent.De grens is vanaf 1 januari 1998 ƒ 39.550 per leefeenheid, ongeacht
of die bestaat uit een alleenstaande of uit twee mensen. Dit is de inkomensgrens
zoals die gold in de Wet Van Otterloo, maar dan geïndexeerd naar 1 januari
1998. Er bestaat geen relatie met het bedrag in de Wet individuele huursubsidie.
Noch de Ziekenfondswet, noch de Wet IHS voorziet in zo'n relatie.Het derde punt is de eenmalige opt out voor 65-plussers, een reparatie
voor degenen die door de Wet Van Otterloo tegen hun zin gedwongen van de particuliere
verzekering naar de ziekenfondsverzekering hebben moeten overstappen. In de
brief van 17 september werd voorzien dat deze groep mensen de mogelijkheid
zou krijgen om terug te keren naar de particuliere verzekering, maar in die
brief werd aanvankelijk ook door het kabinet gesteld dat het dan zou moeten
gaan om mensen met een inkomen boven een bepaalde inkomensgrens. De gedachte
daarachter was om een regeling te treffen analoog aan die welke bestaat voor
de uitkeringsgerechtigden van jonger dan 65 jaar, in de wandeling wel de "regeling
voor de Wassenaarse weduwe" genoemd.Het is de opstelling van uw Kamer, mijnheer de voorzitter, die het kabinet
ertoe heeft gebracht om die aanvankelijk beoogde inkomensgrens bij deze opt
out-mogelijkheid te laten vallen. Die opstelling is gebleken bij de behandeling
van het wetsvoorstel tot verhoging van de inkomensgrens voor AOW-gerechtigden,
nu een jaar geleden. Toen werd van de kant van uw Kamer nadrukkelijk de aandacht
gevraagd voor de positie van de ZVO-gerechtigden die, omdat zij gedwongen
naar het ziekenfonds moesten overstappen, hun aanspraken op de ZVO-regeling
kwijtraakten. Ik veronderstel dat het uw Kamer een genoegen doet om te zien
dat binnen een jaar na haar stellingname het kabinet althans op dit punt volledig
aan haar wensen tegemoet komt.De heer De Wit is op zichzelf gelukkig met de verbetering van de positie
van ZVO-gerechtigden, maar wijst er wel op dat hiermee nog geen oplossing
wordt geboden voor het inkomensverlies dat deze mensen hebben geleden sinds
het in werking treden van de Wet Van Otterloo. Dat is een juiste constatering,
maar dat kan helaas niet worden opgelost omdat de herstructurering nu eenmaal
ingaat per 1 januari 1998. Herstel met ingang van een eerdere datum is in
de praktijk onuitvoerbaar. Daarmee zou met terugwerkende kracht de verzekeringssituatie
gewijzigd moeten worden en dat is evident onmogelijk. Ook binnen de ZVO-regeling
is daarvoor geen oplossing te bedenken, omdat deze mensen in de betreffende
periode ziekenfondsverzekerd waren en ziekenfondsverzekerden –
ik heb dat in de schriftelijke beantwoording al aangegeven – uitdrukkelijk
van deze regeling uitgesloten zijn. Een belangrijk uitgangspunt van de ZVO-regeling
is immers, dat deze niet behoort te worden toegepast wanneer er al een andere
passende voorziening bestaat op het punt van ziektekosten. Een ziekenfondsverzekering
geldt als een "passende voorziening".Mevrouw Ter Veld heeft gezegd dat zij voor de ZVO-gerechtigden liever
een oplossing had gezien binnen de ZVO-regeling zelf, bijvoorbeeld door het
vergoeden van het werkgeversdeel van de ziekenfondspremie in plaats van de
voorgestelde opt out. In de schriftelijke beantwoording ben ik daar al op
ingegaan. Nu het evenwel loopt zoals het loopt, vraagt mevrouw Ter Veld zich
wel af wat nu eigenlijk de toekomst van de ZVO-regeling is. Ook mevrouw Tuinstra
en de heer Hendriks hebben hiernaar gevraagd. Ik meen dat het in dit verband
van belang is om nog eens te onderstrepen dat de ZVO-regeling een arbeidsvoorwaardelijke
regeling is. Zoals alle leden weten, betekent dit dat de minister van Binnenlandse
Zaken niet eenzijdig meer kan ingrijpen. Inderdaad kan niet worden uitgesloten,
dat overheidswerkgevers en vakorganisaties in het jaarlijks CAO-overleg op
enig moment overeen kunnen komen om die regeling te wijzigen. Wat daar ook
van zij, in alle gevallen is dan wel de toestemming van die vakorganisaties
nodig. Ik neem maar aan, dat zij die instemming niet zullen willen geven als
niet op een behoorlijke wijze rekening is gehouden met de rechten van de ZVO-gerechtigden.Ik ben het eens met mevrouw Ter Veld dat de voorlichting op dit punt heel
duidelijk moet zijn. Ik kom over de voorlichting zo dadelijk apart te spreken.
De mensen moeten een afweging maken en zij moeten het hele terrein kunnen
overzien.Het tempo van de wetgeving is zeker niet het fraaiste aspect van de drie
wetten die vandaag aan de orde zijn. Overigens heeft dat tempo van de uitvoering
van het drieluik van de Wet herstructurering ZFW mij wel voor een afweging
gesteld, namelijk of ik inderdaad op 1 januari zou afkoersen of niet. Aan
de ene kant is er het belang van de betrokken burgers. Aan een ZVO-gerechtigde
die liever vandaag dan morgen wil terugkeren naar de particuliere verzekering
is immers moeilijk uit te leggen dat het nog weer langer gaat duren. Aan de
andere kant ben ik mij ervan bewust, dat het hoge tempo van de wetgeving een
enorme druk legt op al degenen die belast zijn met de voorbereiding en met
de uitvoering. In zo'n afweging is het toch altijd weer de positie van de
burger, die zowel mij als de Kamer er weer toe brengt, opnieuw een olympisch
nummer uit te voeren.Realisering van de drie wetsvoorstellen uit de septemberbrief binnen een
tijdsbestek van één jaar betekent immers wel, dat iedereen zich
tot het uiterste moet inzetten. Dat geldt niet in de laatste plaats voor de
Kamer. De datum waarop zij dit wetsvoorstel moet behandelen getuigt daar ook
van. Ik ben haar daarvoor zeer erkentelijk.Ik heb ook waardering voor de uitvoeringsorganisatie, want er wordt een
zwaar beroep gedaan op de werkgevers, de Sociale verzekeringsbank en vooral
op de ziekenfondsen, waarvan in dit huis een prominente vertegenwoordiger
zitting heeft, zij het niet letterlijk op dit moment. Het heeft mij heel veel
goed gedaan om via de Ziekenfondsraad te mogen vernemen, dat de uitvoeringsorganisatie
er inderdaad weer eens in geslaagd is om zich zo goed voor te bereiden, dat
de Ziekenfondsraad mij kan vertellen dat er geen onoverkomelijke problemen
in de uitvoeringssfeer te verwachten zijn. Ik vermeld hierbij, dat het ministerie
van VWS in samenwerking met de Ziekenfondsraad zal zorgen voor een voortdurende
monitoring van de toepassing van de nieuwe wetgeving. In het kader van het
toezicht zullen wij er rekening mee houden, dat van betrokken instanties niet
het onmogelijke gevraagd mag worden. Gedurende de eerste maanden van 1998
is een soepele toepassing van de regels toegezegd.Het tempo van de wetgeving legt natuurlijk ook een druk op de voorlichting.
Voor een goede invoering van de wet is goede voorlichting van essentieel belang.
Ik zou de publieksvoorlichting en de voorlichting aan de uitvoeringsorganisatie
willen onderscheiden.De afdeling voorlichting van mijn ministerie heeft samen met de afdeling
voorlichting van de Ziekenfondsraad een publiekscampagne voorbereid. Zoals
ik in de Tweede Kamer al heb meegedeeld, staat die voorlichting in de startblokken,
maar uiteraard kan de start pas plaatsvinden na aanvaarding van het wetsvoorstel.
Zodra dat licht op groen gaat, zal de publieksvoorlichting ter hand worden
genomen. Daarvoor is voorbereid een advertentie, een brochure, waarin uitvoerig
op de hele kwestie van de ZVO-regeling en de afwegingen daarbij wordt ingegaan.
Er is informatie via de Postbus 51 infolijn. Er komen redactionele artikelen
in het blad van de Sociale verzekeringsbank, Inzicht, en ook in de huis-aan-huis-bladen.
De advertentie zal worden geplaatst op 30 december, in de landelijke en de
regionale dagbladen. De ruimte is gereserveerd. Die advertentie verwijst naar
de brochure, die in alle bibliotheken beschikbaar zal zijn. De redactionele
artikelen zullen in januari in de bladen verschijnen. Dat betekent natuurlijk
wel dat niet alle betrokkenen al per 1 januari op de hoogte zullen zijn. Dat
zou niet realistisch zijn, het is ook niet nodig. Er is voor degenen met een
keuzemogelijkheid voldoende tijd om een afgewogen keuze te maken.Verder is er gevraagd of degenen die hun keuze pas na een paar maanden
bepalen, te maken kunnen krijgen met een cumulatie van eigen bijdragen, namelijk
van de ziekenfondsverzekering en van de particuliere ziektekostenverzekering.
Ik heb daarvoor onlangs in de WTZ een regeling getroffen om het eigen risico
pro rata toe te passen. Dit betekent dat als een ziekenfondsverzekerde per
1 juli overstapt naar de standaardpakketpolis, de helft van het eigen risico
in het kader van de WTZ in rekening wordt gebracht. En de particulier verzekerde
die gebruikt maakt van opt in, krijgt eventueel te veel betaald eigen risico
bij de WTZ naar rato terug. Dit is onlangs geformaliseerd bij de wijziging
van het Vergoedingenbesluit particulier verzekerden van 7 november 1997.De heer Dees (VVD):Voorzitter! Uit de woorden van de minister maak ik op dat deze voorziening
om cumulatie tegen te gaan alleen van toepassing is als er een verband is
tussen ziekenfondsverzekering en WTZ, maar dat de overgang van het ziekenfonds
naar een particuliere niet-WTZ-polis niet gedekt wordt.Minister Borst-Eilers:Dat klopt. Voor de gewone particuliere polis heb ik geen
regeling kunnen treffen, want daar ga ik niet over, maar bij de WTZ is dat
anders. Voor de grootste groep die naar de standaardpakketpolis gaat, de 65-plussers,
is de zaak dus wel geregeld, maar voor de anderen is het afhankelijk van de
vraag, of de verzekeraar bereid is tot enige coulance, bijvoorbeeld door hetzelfde
te doen als wat er in de WTZ geregeld is.Dan de voorlichting aan de uitvoeringsorganisaties. Zoals ik al bij de
behandeling in de Tweede Kamer heb aangegeven, is de voorlichting aan de uitvoeringsorganen
klaar. De heer Werner vraagt of ik mij van voldoende medewerking van verzekeraars
heb verzekerd om een administratieve chaos te kunnen voorkomen. Ik veronderstel
dat ik deze vraag bevestigend mag beantwoorden.De vraag van de heer Werner over de mogelijke uitvoeringstechnische complicaties
die voortvloeien uit een terugwerkende kracht, heeft betrekking op een heel
kleine categorie. En ik heb met de Ziekenfondsraad afgesproken dat deze in
het kader van zijn toezichthoudende taak soepel zal omgaan met de in dit verband
geldende regelgeving. Hiermee kan bewerkstelligd worden dat er in de praktijk
sprake zal zijn van een naadloze overgang van de ene verzekeringsvorm naar
de andere.De heer Dees heeft gevraagd of zijn analyse klopt dat de Sociale verzekeringsbank
een halfjaar voordat iemand 65 jaar wordt, beoordeelt of er sprake zal kunnen
zijn van een ziekenfondsverzekering. Die analyse is juist. Sinds het afgelopen
najaar krijgen mensen die na 1 januari aanstaande 65 jaar worden, al een kennisgeving
omtrent de ziekenfondsverzekering, met de mededeling dat de Ziekenfondswet
mogelijk nog per 1 januari 1998 gewijzigd zal worden. Zij zijn er dus wel
van op de hoogte gesteld dat hun verzekeringsvorm nog niet definitief vaststaat;
dat kan pas als de wet in werking is getreden. Degenen die al vanaf 1 juli
van dit jaar van de SVB bericht hebben gekregen dat zij ziekenfondsverzekerd
zullen zijn, worden persoonlijk door de SVB benaderd.Mevrouw Ter Veld heeft gevraagd of de kosten die de SVB in het kader van
de opt in-regeling zal maken, vergoed zullen worden. Er is over deze kosten
geen bijzondere afspraak gemaakt, er is geen regeling voor getroffen. Tot
nu toe ontvangt de SVB geen vergoeding ten laste van de algemene kas voor
het werk dat deze bank voor de uitvoering van de Wet Van Otterloo doet. Dit
werk behoort tot de normale taken van de SVB als door de wet aangewezen werkgever.
En voor werkgeverstaken wordt nu eenmaal geen vergoeding gegeven bij de uitvoering
van de sociale verzekering.Mevrouw Ter Veld vroeg ook hoe het belastbaar inkomen voor de opt in wordt
vastgesteld wanneer iemand net 65 jaar is geworden. Immers, het belastbaar
inkomen van twee jaar daarvóór is dan natuurlijk geen goede
maatstaf. Daar kun je eigenlijk pas mee werken vanaf het moment dat iemand
67 is. In de ministeriële regeling zal worden opgenomen dat in het geval
van 65-, 66- en 67-jarigen het inkomen op basis van de dan bekende gegevens
naar redelijkheid door de Sociale verzekeringsbank zal worden bepaald. Op
basis daarvan zal door de SVB de verklaring voor de opt in worden afgegeven.Bijna alle sprekers hebben gerefereerd aan de brief van de Algemene federatie
militair personeel. Naar aanleiding daarvan rees de vraag of ik niet voor
voormalig particulier verzekerden die in het buitenland woonachtig zijn, een
acceptatieplicht kan regelen voor de standaardpakketpolis. Het antwoord daarop
is dat ik gebonden ben aan het territorialiteitsbeginsel. Dat betekent dat
de wetgeving zich niet kan uitstrekken tot over de grenzen van het land. Dat
kan alleen in het kader van internationale verdragen en die hebben alleen
betrekking op sociale verzekeringswetgeving. De bevoegdheid van de Nederlandse
wetgever stuit bij de particuliere ziektekostenverzekeringen dus op de grenzen
van het land. Dit neemt natuurlijk niet weg dat betrokkenen gewoon ziekenfondsverzekerde
kunnen blijven en dat zij in dat geval met toepassing van de internationale
regels hun aanspraken in het buitenland tot gelding kunnen brengen.Mevrouw Schoondergang merkte op dat ik mij er meer voor zou moeten inzetten
om de voormalig particulier verzekerden weer terug te laten keren op hun eigen
oude vertrouwde polis. Ik zou daartoe met de verzekeraars om de tafel moeten
gaan zitten. Het resultaat zou moeten zijn dat er meer wordt aangeboden dan
alleen de standaardpakketpolis. Dat is voor betrokkenen inderdaad een belangrijk
punt. Bij het bereiken van de 65-jarige leeftijd wordt aan vrijwel iedereen
een standaardpakketverzekering aangeboden. Dat dit zal gebeuren staat altijd
keurig vermeld in de maatschappijpolis, zij het soms in wat kleine lettertjes.
De gewone maatschappijpolis loopt dus af als iemand 65 jaar wordt. Ik denk
dan ook dat het niet juist is, te veronderstellen dat voor mensen die uit
de ziekenfondsverzekering teruggaan naar de particuliere verzekering, een
route te vinden zou zijn die leidt tot opname in een maatschappijpolis. Die
weg is niet alleen feitelijk voor hen afgesloten en niet alleen voor hen,
maar net zo goed voor mensen die altijd in de particuliere verzekering zijn
gebleven. Ook zij krijgen boven 65 jaar niet te maken met hun oude maatschappijpolis,
maar met de nieuwe standaardpakketpolis.Er is echter nog een ander belangrijk punt, namelijk de aanvullende verzekeringen.
Op verzoek van de Tweede Kamer heb ik daarover onlangs nog gesproken met Zorgverzekeraars
Nederland. Zorgverzekeraars Nederland heeft mij verzekerd dat over het algemeen
het overnemen van aanvullende verzekeringen geen probleem is, zeker niet wanneer
dit gebeurt binnen hetzelfde verzekeringsconcern. Met genoegen heb ik verder
kennisgenomen van de toezegging van ZN dat, als het desalniettemin voorkomt
dat er in individuele gevallen problemen ontstaan, de branche bereid is, daarvoor
een oplossing te zoeken. Ik denk dan ook te kunnen concluderen dat de mensen
die de overstap maken naar de particuliere verzekering, hun totale dekking
kunnen houden zoals die voordien was.Diverse woordvoerders hebben gevraagd of in het kader van dit wetsvoorstel
niet een maatregel kan worden getroffen om een bepaalde groep oud-AWW-gerechtigden
tegemoet te komen. Deze groep wordt op 1 januari a.s. geconfronteerd met een
verlaging van de ANW-uitkering, waardoor zij onder de loongrens kunnen komen.
Dan worden zij pas per 1 januari 1999 ziekenfondsverzekerd. Dit is, zoals
gisteravond door de Kamer geconstateerd is, een gevolg van het feit
dat wij als algemene peildatum in de Ziekenfondswet 1 november hebben. Met
wijzigingen van het inkomen ná 1 november tot en met het volgende kalenderjaar
wordt geen rekening gehouden. Deze problematiek staat natuurlijk buiten het
kader van dit wetsvoorstel. Hoewel ik begrip heb voor situaties waarbij mensen
mogelijk in problemen komen als gevolg van een verlaging van hun ANW-uitkering
per 1 januari, merk ik toch op dat die verlaging voor de groep die hier bedoeld
wordt, altijd het gevolg is van het hebben van andere inkomsten, naast de
ANW-uitkering. Mensen die alleen een ANW-uitkering hebben, worden immers altijd
ziekenfondsverzekerd, onmiddellijk na ingang van hun uitkering.Mevrouw Ter Veld (PvdA):Ik zal deze minister natuurlijk niet lastig vallen met de technische uitwerking
van de ANW per 1 januari 1998, waarbij juist dat andere inkomen verrekend
wordt met die uitkering. Ik zou erop willen wijzen dat voor ouderen die straks
kunnen "in opten", de verzekering ingaat op de eerste dag na de maand waarop
zij zijn aangemeld. Het is mij volstrekt onduidelijk waarom een soortgelijke
regeling niet gemaakt kan worden voor weduwen. Dan kunnen zij op exact dezelfde
wijze verzekerd worden als mensen die voor het eerst gaan werken of als mensen
boven de 65 die voor het eerst "in opten", namelijk gewoon de eerste dag na
aanmelding. Wij kunnen echter niet amenderen. Ik begrijp ook niet waarom de
Tweede Kamer niet heeft geamendeerd, terwijl bij de schriftelijke vragen het
probleem wel gesignaleerd is. Ik vind dat wij in ieder geval iets moeten doen
aan deze combinatie van effecten waarvoor wij als medewetgever ook verantwoordelijk
zijn, zodat er geen sprake is van én een inkomensdaling én het
moeten blijven in een relatief dure verzekering. Die mensen komen door de
combinatie van die twee in grote problemen. In artikel 3c van de Ziekenfondswet,
zoals dat straks komt te luiden, had dat gemakkelijk kunnen worden ingebracht.Minister Borst-Eilers:Inderdaad heeft de Kamer daarop niet aangedrongen, uitgaande van de redenering
dat deze systematiek van de Ziekenfondswet sinds jaar en dag bekend is. Bijvoorbeeld
voor mensen die in inkomen achteruitgaan, geldt dat zij een jaar lang de facto
te maken hebben met een inkomen onder de ziekenfondsgrens en toch nog niet
in het ziekenfonds kunnen.Mevrouw Ter Veld (PvdA):Dat is waar. Als een werknemer begint te werken, kan hij in het ziekenfonds.
Als hij vooruitgaat, hoopt hij soms zelfs dat hij eruit mag. Wat is nu het
probleem? Een werknemer die in inkomen achteruitgaat, is meestal iemand die
zelf kiest om korter te gaan werken. Als hij namelijk in een uitkeringssituatie
komt, kan hij op grond daarvan onmiddellijk in het ziekenfonds. Hier is het
overheidsbeleid waarvoor wij collectief verantwoordelijk zijn, waardoor de
mensen in inkomen achteruitgegaan zijn. Daarom vind ik het ook zo hard dat
wij als collectieve overheid er niets meer aan kunnen doen nu de Tweede Kamer
kennelijk haar eigen vragen bij de behandeling van een wetsvoorstel vergeten
is. Ik zou een dringend beroep op de minister willen doen er nog eens naar
te kijken. Het is precies dezelfde systematiek als voor iemand die op zijn
66ste merkt dat hij kan "in opten" en wel op 1 maart het ziekenfonds in kan!Minister Borst-Eilers:Ik begrijp de redenering. Ik kan de logica daarvan niet ontkennen. Ik
geloof dat u staatssecretaris De Grave heden ook nog ontmoet op dit punt.
Als er op zijn terrein niets aan te doen is, wordt het een kwestie van óf
een beroep doen op de bijzondere bijstand óf alsnog iets proberen te
regelen in de Ziekenfondswet. Ik zal in ieder geval naar dat laatste kijken.
Dat zeg ik u toe. Ik beloof niet dat het succes heeft. Het punt is zeer duidelijk.Voorzitter! De heer Werner heeft nogal indringend gevraagd, of de voorgestelde
mogelijkheid voor personen van 65 jaar en ouder om toe te treden tot de ziekenfondsverzekering
wanneer zij een laag inkomen hebben, niet het risico meebrengt dat andere
groepen van de bevolking met een beroep op het gelijkheidsbeginsel dat recht
ook zullen afdwingen. Vrij vertaald gaat het om de vraag, of straks bijvoorbeeld
ook kleine zelfstandigen jonger dan 65 jaar via de rechter toegang tot de
ziekenfondsverzekering kunnen forceren.Het kabinet heeft zich daarin verdiept en acht die mogelijkheid uitgesloten.
Om te beginnen moeten wij toch vaststellen dat er niet gesproken kan worden
van echt gelijke situaties. Het kan natuurlijk zo zijn dat de ene mens eenzelfde
bruto-inkomen heeft als de andere, terwijl toch de verzekeringssituatie verschillend
is. Wij moeten voor een juiste vergelijking niet alleen kijken naar inkomens
maar ook naar andere elementen, bijvoorbeeld de leeftijd, het werkverleden
en het verzeke- ringsverleden van de betrokkenen. Hiermee geef ik ook een
antwoord op een vraag van de heer De Wit. Die gaf het voorbeeld van twee echtparen.
Van het ene echtpaar hebben beide echtelieden een inkomen beneden de loongrens
vóór het bereiken van de leeftijd van 65 jaar en zijn dus verzekerd
via het ziekenfonds. Dit echtpaar blijft ziekenfondsverzekerd nadat de echtelieden
65 jaar zijn geworden. Van het andere echtpaar verdient de ene partner in
zijn eentje ƒ 120.000. De andere partner verdient niet. Dat stel was
aangewezen op een particuliere verzekering en blijft dus ook na het bereiken
van de 65 jaar particulier verzekerd. Dat betekent dus: eenzelfde gezinsinkomen,
maar een verschillende verzekeringssituatie. Ik begrijp dat dit maatschappelijk
gezien vreemd kan worden genoemd. Maar in juridische zin is het verschil gerechtvaardigd,
omdat de verzekeringsgeschiedenis van betrokkenen niet dezelfde is. En die
verzekeringsgeschiedenis is hier de bepalende factor. Er zijn ook herhaalde
rechterlijke uitspraken geweest die aangeven dat zo'n benadering bestand is
tegen een eventueel beroep op grond van het gelijkheidsbeginsel. De heer Werner
heeft daar ook nadrukkelijk om gevraagd.De heer Werner (CDA):Voorzitter! Ik wil een aanvullende vraag stellen om na te gaan of ik het
helemaal goed heb gesnapt. De minister benadert het vraagstuk vanuit de opting
in-vrijwilligheid. Ik heb in mijn bijdrage in eerste termijn nadrukkelijk
gevraagd naar de opting out-vrijwilligheid en eigenlijk naar de opting in/opting
out-vrijwilligheid die in dit systeem van een verplichte verzekering ten principale
eigenlijk niet thuishoort. Ik vind het erg belangrijk om te vernemen dat ook
de minister vindt dat het systeem van vrijwilligheid zich eigenlijk
niet verdraagt met een verzekering van rechtswege en dat je er ook voorzichtig
mee moet zijn, vooral naar de werkgevers en de bedrijven toe. Zij hebben op
het ogenblik namelijk sterk de neiging om juist opting out te gaan met de
werknemers. Ik denk aan de Akzo-ziekenfondsverzekering. Als er een element
van vrijwilligheid in zit, kunnen bedrijven met de werknemers uit de ziekenfondsverzekering
gaan. Immers, ouderen mogen ook uit het ziekenfonds als zij dat willen. Dat
grote gevaar zien wij hier. Het gaat dus niet alleen om de kleine zelfstandigen
die over willen stappen naar de ziekenfondsverzekering, maar ook om de werkgevers
die er met hun werknemers uit willen. Wij hechten er zeer aan dat de minister
onderschrijft dat dit niet de bedoeling is geweest van deze wet, dat zij voor
de oplossing van de Van Otterloo-problematiek helaas geen andere wegen heeft
gezien maar dat zij voorts aan het karakter van de Ziekenfondswet met de verplichte
inkomensgerelateerde verzekering geen enkele afbreuk wil doen.Mevrouw Ter Veld (PvdA):Hear, hear!Minister Borst-Eilers:U krijgt adhesie, hoor ik. Die krijgt u ook van mij, mijnheer Werner.
Wij hebben met name daarom deze mogelijkheden beperkt gehouden. Wij zijn enerzijds
niet tot de volledige symmetrie overgegaan en wij hebben ons er anderzijds
goed van vergewist dat het geen precedenten zou hebben voor situaties van
mensen onder de 65 jaar. Immers, het kabinet is het roerend met u eens. Als
wij de deur openzetten voor opting out uit het ziekenfonds voor mensen onder
de 65 jaar, komen wij inderdaad in een zeer ongewenste situatie terecht. Ik
zal het betoog dat u gisteravond heeft gehouden, mijnheer Werner, om wille
van de tijd niet helemaal herhalen. Maar ik ben het er wel roerend mee eens.Voorzitter! Er zal volgens het kabinet nog wel een gevaar van ongelijke
behandeling kunnen schuilen wanneer er voor mensen van 65 jaar of ouder verschillende
premieregimes toegepast worden. Er zijn hierover opmerkingen gemaakt. Daarbij
wordt uitgegaan van de redenering dat mensen op verschillende manieren in
de ziekenfondsverzekering terecht kunnen komen. De één blijft
zitten waar hij zat, de ander maakt gebruik van de opting in. Bij de één
kijk je dan niet naar het inkomen en bij de ander kijk je daar wel naar. De
vraag is of er niet een verschillend premieregime op de mensen moet of kan
worden losgelaten. In het bijzonder wordt bedoeld dat degenen die blijven
zitten waar zij zaten, alleen premie betalen over huidig inkomen of uit voormalig
inkomen uit loondienst en dat degenen die gebruik maken van de opting in-regeling
worden aangeslagen over hun hele belastingplichtige inkomen. Dat zou betekenen
dat je bij opting in over bepaalde inkomensbestanddelen, zoals rente, wel
premie heft en dat je bij de zittenblijvers over precies dezelfde inkomens
bestanddelen geen premie heft. Het kabinet is van mening dat zo'n onderscheid
eigenlijk niet te rechtvaardigen is en heeft daarom gekozen voor het voorstel
dat nu voorligt.Het wetsvoorstel voorziet in de mogelijkheid dat particulier verzekerden
van 65 jaar of ouder vrijwillig kunnen toetreden. Dat is de vrijwillige opting
in in het ziekenfonds. De heer Dees heeft gevraagd naar de symmetrie. Hij
wees erop, dat mevrouw Kamp dit punt ook in de Tweede Kamer aan de orde heeft
gesteld. Zij heeft terzake een amendement ingediend dat in de Tweede Kamer
is verworpen.Symmetrie zou op zichzelf mooi zijn. Die zorgt voor schoonheid en wetssystematiek.
Toch heeft het kabinet daar niet voor gekozen. Allereerst wijs ik erop, dat
het wetsvoorstel wel degelijk voorziet in een opt out-mogelijkheid voor mensen
van 65 jaar of ouder, zij het dat die beperkt is tot ziekenfondsverzekerden
die particulier verzekerd zijn geweest. In de praktijk gaat het om ZVO-gerechtigden.
Er wordt dus in dezen gezorgd voor aansluiting bij de opt out-mogelijkheid
die bestaat voor uitkeringsgerechtigde ziekenfondsverzekerden onder de 65
jaar. Ik vind dat hiermee consequent de lijn wordt voortgezet, dat de ziekenfondsverzekering
alleen kan worden verlaten door mensen die particulier verzekerd zijn geweest.Men zou een stap verder kunnen gaan en ook een opt out kunnen maken voor
mensen die geen verzekeringsverleden hebben in de particuliere ziektekostenverzekering.
Als je dat zou doen, zou je de ziekenfondsverzekering inderdaad geheel omvormen
tot een vrijwillige verzekering. Hiermee kom ik op het punt waarover de heer
Werner zonet bij interruptie sprak, het punt van het draagvlak voor de ziekenfondsverzekering:
goede risico's ruilen de ziekenfondsverzekering in voor een goedkopere particuliere
verzekering, slechtere risico's blijven achter in de ziekenfondsverzekering.
Vroeger hebben wij een vrijwillige ziekenfondsverzekering gehad en die in
inderdaad op de fles gegaan. Gisteravond heeft de heer Werner het zorgelijke
aspect van zo'n ontwikkeling glashelder geschetst. Ook mevrouw Tuinstra, mevrouw
Ter Veld en de heer De Wit hebben gewezen op het gevaar dat kan ontstaan bij
uitholling van de solidariteit binnen de ziekenfondsverzekering.Het kabinet meent dus met het voor ons liggende voorstel toch een afgewogen
en evenwichtige oplossing te bieden voor de problemen waarmee wij worden geconfronteerd.
Wij vinden ook niet dat wij de problemen waarmee wij niet geconfronteerd worden
en waarover mensen ons geen brieven schrijven allemaal moeten oplossen.Wij menen met de gevonden oplossing niet de positie van de ziekenfonds-
of de particuliere verzekering in wezen aan te tasten. Om degenen die op dit
punt toch nog twijfels hebben helemaal gerust te stellen, wijs ik nog op het
volgende. De Tweede Kamer heb ik toegezegd, dat wij over een paar jaar een
evaluatie zullen uitvoeren om na te gaan wat de gevolgen van deze wet zijn.
Het lijkt mij nauwelijks nodig u te vertellen, dat niet zal worden toegelaten
dat het evenwicht tussen de verzekeringssectoren als gevolg van deze wet beduidend
wordt verstoord. De opt in-regeling is eigenlijk bedoeld als een noodluikje
voor penibele gevallen. Het is geen keizerlijke poort waardoor grote troepen
de ziekenfondsverzekering kunnen binnenkomen. Als alles anders uitpakt dan
wij nu naar beste weten kunnen voorzien, zal natuurlijk aanpassing van regelgeving
geboden zijn, maar ook mogelijk. Ik hoop dat ik hiermee eveneens gereageerd
heb op het verzoek van de heer Werner om, waar dat onverhoopt nodig zou zijn,
in te grijpen.Een aspect dat voortdurend een rol speelt bij de verdeling van de verzekerden over de verschillende verzekeringssectoren betreft de
verplichting die voortvloeit uit verdragen van de ILO, de internationale arbeidsorganisatie,
en de Raad van Europa. Deze verdragen zijn gesloten om een bepaald percentage
van de bevolking in het kader van de sociale ziektekostenverzekering verzekerd
te houden. De heer De Wit stelde hierover een vraag.De belangrijkste norm die op dit gebied bestaat, is die in het kader van
de Europese code inzake de sociale zekerheid en van het ILO-verdrag nr. 102.
Die leggen een verplichting op tot het verzekeren van respectievelijk 65%
en 50% van de bevolking. Er zijn meer verdragen met verzekeringspercentages
voor bepaalde situaties, bijvoorbeeld voor de landbouw, de industrie, arbeidsongevallen
en beroepsziekten. Het zou in het kader van de behandeling van dit wetsvoorstel
te ver gaan, tientallen minuten lang uit te weiden over de verplichtingen
die in dit verband bestaan. Degenen die zich hierin willen verdiepen, kan
ik verwijzen naar een specifiek advies van de Raad van State naar aanleiding
van het wetsvoorstel Stelselwijziging ziektekostenverzekering tweede fase.
Wat nu van belang is – daar volsta ik mee – is de bevestiging
dat Nederland nog altijd voldoet aan de normen die in dit verband zijn gesteld.Er is ook gesproken over de manipuleerbaarheid. Diverse sprekers hebben
gevraagd of dit mogelijk is. Hiermee doelden zij op de mogelijkheid dat mensen
inkomensbestanddelen een jaartje opschuiven om zodoende in het jaar waarin
het inkomen getoetst wordt, onder de toelatingsgrens voor het ziekenfonds
terecht te komen. Ik kan niet ontkennen dat een dergelijke manipulatiemogelijkheid
bestaat. En dan is het meestal zo dat er ook mensen gebruik van maken. Ik
heb geen aanwijzingen om te veronderstellen dat het op grote schaal zal gebeuren.
Destijds bij de bejaarden en de vrijwillige ziekenfondsverzekering is dat
ook nooit een element geweest dat een belangrijke rol heeft gespeeld. Het
is natuurlijk een nieuwe regeling waarmee nog ervaring opgedaan moet worden
bij de uitvoering. Als bij de monitoring en bij de evaluatie evenwel zou blijken
dat wij hier te maken hebben met een regeling die onbedoeld gebruik aantrekt,
dan zal vanzelfsprekend adequaat worden gereageerd. Er zijn wel oplossingen
denkbaar.Mijnheer de voorzitter! Ik kom nog even op het amendement-Van Boxtel.
De heer Dees lijkt erg ontstemd over het effect van dit amendement op het
wetsvoorstel. Ik kreeg zelfs de indruk dat hij van mening is dat dit wetsvoorstel
eigenlijk van karakter is veranderd door het amendement en dat het daarom
ook deel had moeten uitmaken van de hele wetsgang. Dit lijkt mij een wel erg
scherpe opstelling. Wat is er nou werkelijk aan de hand? In de bestaande ziekenfondswetgeving
worden inkomenstoetsen uitgevoerd door zowel de ziekenfondsen als de SVB.
De ziekenfondsen doen het bij de toelating tot de verzekering voor mensen
onder de 65 jaar, bij de verdere controle op de inschrijving en bij de toetsing
op de medeverzekering. De Sociale verzekeringsbank toetst op dit moment al
voor toelating tot de verzekering van mensen van 65 jaar en ouder. De vraag
is wie er straks gaat toetsen bij de "opting in"-regeling voor mensen van
65 jaar en ouder die het ziekenfonds in willen. In het wetsvoorstel was ervan
uitgegaan dat de ziekenfondsen dat zouden doen. De heer Van Boxtel was evenwel
van mening dat de SVB dat moest doen. De reden die hij daarvoor aanvoerde,
vond ik eigenlijk meer in de toekomst dan in het heden liggen. Het ging hem
vooral om de situatie die aan de orde zou kunnen komen bij een volledige vervlechting
van ziekenfondsen en particuliere verzekeringsmaatschappijen. Die situatie
is vandaag de dag nog niet aan de orde. Er is nog altijd een scheiding van
de geldstromen en daar is ook toezicht op. Deze is aan de kant van het ziekenfonds
ook verankerd in privacyreglementen.Wat mij betreft, had die gedachte van de heer Van Boxtel dan ook beter
kunnen worden uitgesproken in een motie dan in een amendement. Dat ben ik
dus met de heer Dees eens. Uiteindelijk ligt deze hele situatie echter niet
zo principieel. Het is meer een kwestie van wie een administratieve handeling
moet verrichten. Daarvoor zijn in de bestaande wetgeving al twee mogelijkheden
voorhanden. De keuze van de heer Van Boxtel is op grond van bestaande wetgeving
dus ook wel te rechtvaardigen. Het gaat daarenboven om heel kleine aantallen
verzekerden. Ik denk dat de heer Dees er dan ook niet vanuit behoeft te gaan
dat hiermee een trendbreuk tot stand is gekomen. Wat mij betreft, is er in
ieder geval geen voorschot genomen op de beantwoording van de vraag wie een
inkomenstoets zou moeten gaan uitvoeren, wanneer wij meer in den brede zouden
overgaan naar een verzekeringsstelsel waarbij de hoogte van het inkomen bepalend
is voor het verzekerd zijn. Er is politiek absoluut nog geen duidelijkheid
over of wij die richting opgaan in de toekomst, laat staan dat er duidelijkheid
is over wie dan de toetsing voor de verzekering uitvoert. Het is een open
vraag. Wij krijgen allen – dat geldt dus ook voor de VVD-fractie –
nog volop de gelegenheid om ons daarover uit te spreken, wanneer die vraag
in fundamentele zin aan de orde zou komen.Ten slotte wil ik graag ingaan op de opmerkingen die door enkele sprekers,
vooral de heer Dees, zijn gemaakt over het wetgevingsproces rond de beide
andere wetsvoorstellen, 24419 en 23652. Laat ik beginnen met te zeggen dat
ik begrip heb voor de achtergrond waartegen de heer Dees zijn kritiek heeft
geuit. Ik kan mij voorstellen dat de Eerste Kamer zich in een vervelende situatie
geplaatst voelt, indien wetsvoorstellen na een voorgeschiedenis van meerdere
jaren plotseling in enkele weken van een eindoordeel moeten worden voorzien.
Daarom is het ook niet mijn bedoeling geweest om dit van de Eerste Kamer te
vragen. In het geval van het wetsvoorstel inzake de rijksbijdragen heb ik
in september van dit jaar, gelet ook op die lange voorgeschiedenis, niet meer
aan de Tweede Kamer gevraagd dan om de beraadslaging te hervatten over het
wetsvoorstel. Ik heb daarbij veelvuldig vermeden om behandeling binnen een
bepaalde periode te vragen. Datzelfde geldt voor het wetsvoorstel inzake de
artikelen 3a en 15 van de Ziekenfondswet. Ik heb het natuurlijk erg op prijs
gesteld dat de Tweede Kamer desalniettemin beide wetsvoorstellen heeft willen
behandelen. Evenzeer stel ik het buitengewoon op prijs dat ook de Eerste Kamer
besloten heeft om ze toch nog dit jaar in de behandeling mee te nemen, maar
ik heb dat de Eerste Kamer niet durven vragen gezien ook het feit waarvan
ik kon verwachten dat de heer Dees het zou gaan zeggen, omdat
het gewoon ook zo is. Ik ben er zelfs tot minder dan een week geleden nog
van uitgegaan dat de Kamer die beide wetsvoorstellen pas volgend jaar zou
behandelen. Daar had ik ook niet over mogen mopperen, al was natuurlijk wel
het resultaat geweest dat de nieuwe regeling met betrekking tot de rijksbijdragen
dan pas op 1 januari 1999 in werking had kunnen treden. Daarom ben ik de Kamer
ook dankbaar dat zij het zo ver niet heeft willen laten komen.Wat betreft de redenen voor de lange duur van het wetgevingsproces wil
ik graag nog eens wijzen op het begin van de nota naar aanleiding van het
verslag. Naast de redenen die daarin genoemd zijn, zoals cumulatie van prioriteiten
op het gebied van de ziekenfondswetgeving en nieuwe tussentijdse wijzigingen
van de CBS-index- reeksen, moet ik misschien toch ook even wijzen op het feit
dat de schriftelijke behandeling van dit wetsvoorstel in de Tweede Kamer allerminst
technisch is geweest. De vragen die over dat wel degelijk als technisch bedoelde
wetsvoorstel gesteld werden, waren eigenlijk vragen in het kader van stelselherziening.
Iets vergelijkbaars gold voor het wetsvoorstel inzake de rijksbijdragen. Dat
heeft de beantwoording van mijn kant er niet gemakkelijker op gemaakt. Maar
hoe dat ook zij, hoe graag ik ook zelf gezien had dat het wat vlotter was
gegaan, ik ben heel verheugd dat de Eerste Kamer deze beide voorstellen in
behandeling heeft genomen. Nog meer verheugd ben ik dat er gezien gisterenavond
geen inhoudelijke bedenkingen tegen bestaan en dat ze, naar het zich laat
aanzien, nog dit jaar kunnen worden afgehandeld.De heer Werner (CDA):Mijnheer de voorzitter! Ik dank de minister voor de uitvoerige en heldere
beantwoording. Er ligt een verschil in benadering tussen onze politieke beweging
en het kabinet. De minister beroept zich herhaaldelijk op en roemt de pragmatische
aanpak; wij denken wat meer vanuit principes en grondslagen. En daar kan wel
eens een verschil in opvatting uit voortkomen.Van Otterloo heeft op pragmatische wijze een probleem willen oplossen,
maar heeft wel voor een "Van Otterloo"-problematiek gezorgd waar wij nog jaren
met de reparatie ervan bezig geweest zijn. Vanuit mijn kritische houding wil
ik voorkomen dat wij na deze wetswijziging een jarenlange "Els Borst"-problematiek
gaan krijgen rond de verandering in de ziekenfondsverzekering. Vandaar ook
onze kritische houding om te bezien en te toetsen dat dit niet het geval zal
zijn. Wij zouden toch willen voorkomen dat wij wederom jarenlang weer in allerlei
ad-hocproblemen terecht gaan komen.Wij zijn de minister zeer erkentelijk voor de duidelijke stellingname
rond het voor ons meest kritische punt, de risico's die verbonden zijn aan
de introductie van de vrijwilligheid, de "opting in"- en de "opting out"-constructie.
De minister is daarover helder geweest. Het is niet de bedoeling van het kabinet
om het karakter van de verplichte ziekenfondsverzekering ook maar op enigerlei
wijze aan te tasten. Er was om de "Van Otterloo"-problematiek op te lossen
geen andere weg dan deze beperkte vrijwilligheid. Geen precedent voor de toekomst.
Mocht het juridisch toch niet houdbaar zijn, dan zal onmiddellijk reparatie
volgen om het karakter van de verplichte ziekenfondsverzekering overeind te
houden. De minister heeft daarmee zeer helder stelling genomen in een zorgpunt
dat wij naar voren gebracht hebben.Voorzitter! Dan de kleine zelfstandige onder de 65 jaar. De minister zegt
dat zij daar geen oplossing voor kan bieden, omdat het regeerakkoord haar
dat niet toelaat. Ik blijf volhouden dat hier een groot probleempunt ligt.
Mensen met een belastbaar inkomen van minder dan ƒ 39.500 mogen als
zij 65 jaar zijn voor het ziekenfonds kiezen, maar als zij jonger zijn dan
65 jaar en in dezelfde inkomensomstandigheden zitten, niet. Er zal ons in
de toekomst zeker worden tegengeworpen dat hier sprake is van een ongelijke
behandeling, wat wij maatschappelijk niet kunnen volhouden. Wij kunnen niet
blijven zeggen dat iemand die 65 jaar of ouder is en een belastbaar inkomen
heeft van ƒ 39.500, wel in het ziekenfonds mag, maar dat een kleine
zelfstandige met hetzelfde belastbare inkomen niet van een premiereductie
gebruik kan maken. Dat element is ook niet uit te leggen aan de bevolking.
Dit geldt temeer aangezien de premiereductieregeling die er vroeger was voor
de kleine zelfstandige na het opheffen van de vrijwillige verzekering in 1983,
is verdwenen. Hier ligt nog een knelpunt dat om een oplossing vraagt.Voorzitter! De minister heeft onze zorgen op het gebied van de administratieve
rompslomp enigszins weggenomen. Wij calculeren in dat het slechts om een tijdelijk
eenmalig probleem gaat. Naar onze mening ligt er in de maatregelen die de
minister in haar beantwoording al heeft genoemd, voldoende zekerheid besloten.
Wij nemen aan dat het hier en daar enig administratief gedoe zal geven, maar
dat de medewerking verzekerd is om dat op een behoorlijke wijze op te lossen.
Het gaat daarbij vooral om de problematiek van de terugwerkende kracht. De
minister heeft voldoende handvatten gegeven om onze zorg weg te nemen.Voorzitter! Er blijft voor ons een ander belangrijk punt waarover we niet
geheel tevreden zijn. Dat is de ongelijkwaardigheid van de premie voor de
65-plussers afkomstig uit de particuliere verzekering. Ik heb daar schriftelijk
vragen over gesteld. Hieruit komt heel duidelijk naar voren dat er bij een
gelijk belastbaar inkomen door 65-plussers toegelaten tot de ziekenfondsverzekering
zeer verschillende premies kunnen worden betaald. Bij een kleine zelfstandige
die alleen een AOW heeft en daarnaast lijfrentes of inkomsten uit vermogen,
telt dat alles niet mee voor de premie die hij moet betalen. Bij iemand die
een pensioen heeft uit vroegere arbeid, telt dat echter wel mee. Daar zit
toch een merkwaardige kronkel. De toelating wordt getoetst op belastbaar inkomen,
terwijl de premiebetaling bepaald wordt op basis van inkomen uit vroegere
arbeid. Dat sluit niet op elkaar. Ik denk dat ons hierover in de nasleep zeker
kritische woorden en wellicht nieuwe brieven zullen bereiken.Voorzitter! Wij waren akkoord met het "blijf zitten waar je zit"-beginsel.
Wij vinden dat een goed uitgangspunt.Voorzitter! Dan een opmerking over het calculerend gedrag. De minister
noemde als voorbeeld dat dit vroeger in de vrijwillige bejaardenverzekering
geen probleem was. Dat is waar, maar dat komt omdat daar jaarlijks de inkomens
werden getoetst. In deze regeling gebeurt dat eenmalig, namelijk
alleen bij toelating. Dat maakt verschil in de mate waarin men calculerend
gedrag kan vertonen en in het rendement hiervan. Ik geef de minister de overweging
mee, de SVB jaarlijks de inkomens te laten toetsen opdat het mogelijk misbruik
van deze regeling wordt voorkomen.Voorzitter! De antwoorden op de twee brieven waren bevredigend. Hiermee
is duidelijkheid gecreëerd.Voorzitter! De eindafweging van onze fractie is dat wij, alles overziend,
twee punten niet opgelost zien, namelijk dat van de kleine zelfstandige onder
de 65 jaar met een belastbaar inkomen onder de ƒ 39.500. Daar is geen
oplossing voor, terwijl deze groep volgens ons een minstens even grote problematiek
vormt als de 65-plussers in die omstandigheid.Het tweede onopgeloste punt betreft het verschil tussen het toelatingsinkomensbegrip
"belastbaar inkomen" en het inkomensbedrag waarover premie wordt betaald,
waardoor zeer uiteenlopende premies kunnen ontstaan. Dit kan ƒ 100
per maand schelen bij eenzelfde belastbaar inkomen. Deze problematiek zal
zeker weer nieuwe brieven aan de volksvertegenwoordiging opleveren.Voorzitter! Deze zaken afwegend tegen de positieve elementen die wij in
het wetsvoorstel kunnen constateren, zullen wij als CDA-fractie uiteindelijk
onze steun niet onthouden aan deze wetswijziging.De heer Dees (VVD):Mijnheer de voorzitter! De nota's van wijziging op de verschillende wetsvoorstellen
alsmede de verschillende amendementen van mevrouw Kamp in de Tweede Kamer
hebben ertoe geleid dat mijn fractie inhoudelijk gezien, op een enkel punt
na, geen moeite heeft met de drie aan de orde zijnde wetsvoorstellen. Inhoudelijk
gaat het vooral nog om de symmetrie. Ik heb de opmerkingen daarover van mevrouw
Kamp niet herhaald. Zij wilde de symmetrie aanbrengen door een verplichte
uitstroom uit het ziekenfonds. Ik heb het punt van de vrijwilligheid ingebracht,
dat ook gold voor particulier verzekerden die in het ziekenfonds willen, de
opting in. Dat is een andersoortige oplossing die, met hantering van het nieuwe
inkomensbegrip, niet van een zekere argumentatie is ontbloot. Daarbij speelt
de wetshistorische geschiedenis een rol. Sommige partijen hebben in het verleden
alleen voor Van Otterloo kunnen stemmen omdat er symmetrie werd aangebracht.
Die samenhang moet dan ook in ogenschouw worden genomen.Ten aanzien van de andere twee wetsvoorstellen heeft mijn fractie na de
nota's van wijziging en de amendementen geen inhoudelijke bezwaren. Dat laat
echter onverlet mijn opmerkingen over de zorgvuldigheid van het wetgevingsproces
en de kwaliteit van de wetgeving. De minister is hierop uitvoerig ingegaan.
Ik treed daarover niet verder meer in debat met haar. Ik wil nog wel aangeven
dat er regelmatiger dan vroeger minder serieus met die wetgeving wordt omgegaan.
Ik maak mij daar als Kamerlid van de Eerste Kamer zorgen over. Het gaat daarbij
om verschillende aspecten. Ik abstraheer hierbij bewust enige aspecten van
dit wetsvoorstel. In het verleden is er vaker sprake geweest van tijdsdruk
en dat is bij de Eerste Kamer ook wel eens in het verkeerde keelgat geschoten.Het gaat echter ook om de aanvaarding van amendementen op onderwerpen –
het amendement-Van Boxtel is daarvan een voorbeeld – die in de schriftelijke
behandeling van het wetsvoorstel niet aan de orde zijn geweest. Als de heer
Van Boxtel in het voorlopig verslag de vraag had opgenomen of overwogen moest
worden om de inkomenstoets elders te doen plaatsvinden, had men daarover kunnen
overleggen. Nu is op het laatste moment een amendement voorgesteld door een
partij die het altijd heeft over inspraak, medezeggenschap en referenda. Vervolgens
is dit amendement aangenomen, terwijl de buitenwereld zich daarop niet heeft
kunnen beraden.Mevrouw Ter Veld (PvdA):Voorzitter! Wat vindt de heer Dees van het amendement van zijn partijgenote
mevrouw Kamp, waardoor door de voorhang- en de vierwekenwachttijdprocedure
ten aanzien van de premieverdeling iedere manoeuvreerruimte voor de minister
is weggenomen? Is dat uitgebreid in de schriftelijke voorbereiding besproken?
Was dat wijsheid?De heer Dees (VVD):U hebt dit punt gisteren aangekaart. Er is een duidelijke relatie met
de motie-Bolkestein over het niet voeren van inkomenspolitiek via dit soort
mechanismen.Ik maak mijn opmerking dan ook als zodanig. Het kan daarbij gaan om verschillende
amendementen van de onderscheiden politieke partijen. Dat kan ook iemand van
mijn partij zijn. Ik wil een aantal elementen duiden. Ik noem de tijdsdruk
en amendementen die niet in de voorbereiding aan de orde zijn geweest, waardoor
ook de maatschappelijke organisaties daarover niet hebben kunnen discussiëren.
Ik noem vervolgens de langere termijn van terugwerkende kracht en de nadelen
van een niet zo gelukkige timing. In het plenaire debat over de herstructurering
van de Ziekenfondswet komt een voorbeeld van een timing naar voren die verkeerd
uit kan werken. De behandeling in de Eerste Kamer zou voor het zomerreces
afgerond moeten zijn. In de tweede helft van het jaar kan dan voorlichting
worden gegeven en kunnen de uitvoeringsorganisaties hun werk doen. De zaak
zou dan per 1 januari in werking moeten treden. Dat is een zeer natuurlijke
datum in verband met de ingang van nieuwe polissen etc. Het nadeel van het
feit dat ZVO-gerechtigden de periode van 1 januari tot 1 juni mogen benutten –
ik vind het heel goed dat de minister dat heeft opgenomen en dat men niet
in twee dagen moet beslissen, want dat kan uiteraard niet – is dat wellicht
een groot aantal mensen in de eerste helft van het jaar twee verschillende
polissen zal hebben en dus bijvoorbeeld geconfronteerd zal worden met een
cumulatie van het eigen risico en eigen bijdragen. De minister heeft aangeduid
dat dit zich niet zal voordoen als men wisselt van ziekenfonds naar WTZ of
omgekeerd, omdat dan de "pro rato"-benadering wordt toegepast. Dat vind ik
een goede zaak, maar in het verkeer tussen ziekenfondsen en de particuliere
maatschappijen zijn er daarover geen afspraken. De minister heeft –
volgens mij terecht – gezegd dat zij daar niet over gaat, maar bij de
natuurlijke ingangsdatum van 1 januari zou je die problemen niet hebben. Met
andere woorden: ik vraag aandacht voor het overigens moeilijke onderwerp –
ik begrijp en weet dat het een moeilijk onderwerp is – van planning
van wetgeving: probeer het in de tijd zodanig te doen dat de
grensvlakverschijnselen die nadelig voor burgers kunnen zijn – ik heb
een voorbeeld genoemd – zich niet zullen voordoen.De heer Werner (CDA):Ik heb de heer Dees even zijn zin laten afmaken, maar die was zo ontzettend
lang dat het onderwerp waarover ik een vraag wilde stellen, intussen eigenlijk
al gepasseerd is. Mag ik daar toch nog even op terugkomen? Ik doel op het
amendement-Van Boxtel. De heer Dees heeft bezwaren tegen de procesgang in
de Tweede Kamer, maar ik heb begrepen dat hij er ook inhoudelijke bezwaren
tegen heeft dat de SVB de inkomenstoets gaat uitvoeren. Is dat het geval?De heer Dees (VVD):Nee. In de huidige Ziekenfondswet, de AWBZ en de vrij recent gewijzigde
Wet op de bejaardenoorden worden in beginsel alle inkomenstoetsen –
dat zijn er heel veel – door de ziekenfondsen uitgevoerd. Dat is tot
nu toe het stelsel. De minister zegt dat de SVB de toetsen boven de 65 jaar
al uitvoerde, maar dat gold voor de bruto-inkomenstoetsen. Nu wordt het inkomensbegrip
echter heel anders; de toets krijgt daardoor een heel ander karakter. Dit
soort onderwerpen moet eerst ten principale worden bekeken. Als de minister
zegt dat dit geen precedent is, omdat wij dit voor de toekomst nog eens ten
principale moeten bekijken, is dat precies mijn mening. Wij moeten volop de
discussie aangaan over de vraag of bepaalde dingen verenigbaar met elkaar
zijn, maar dat moet dan volgens principiële lijnen en niet op basis van
een incident.De heer Werner (CDA):U vindt het op voorhand dus wel bespreekbaar dat niet de ziekenfondsen
inkomenstoetsen uitvoeren, maar dat dit op grond van privacyoverwegingen en
de vermenging van belangen tussen "particulier" en ziekenfonds – de
convergentie – door een andere instantie moet worden gedaan.De heer Dees (VVD):Daar zou je best over kunnen praten. Ik vind de discussie tot nu toe echter
erg theoretisch, omdat de minister erop heeft gewezen dat er nog nooit ergens
één klacht is binnengekomen over het feit dat bij het hanteren
van de inkomenstoetsen door de ziekenfondsen een bepaalde vermenging van belangen
zou optreden of dat de privacy zou worden geschaad. Er zijn bovendien ook
privacyreglementen. Tot nu toe zijn er nog nooit problemen en klachten geweest.
De discussie is dus vooral theoretisch van aard, maar heeft ook principiële
kanten; ik zou daar best over willen spreken. Daarom heb ik in eerste termijn
gezegd dat ik het eigenlijk veel logischer had gevonden als de heer Van Boxtel
een motie had ingediend om de voors en tegens van de stelsels eens te vergelijken.
Dat stond volgens mij ook in het rapport dat de heer Van Boxtel over het ziektekostenstelsel
heeft uitgebracht: daarin stond dat daar nog eens over moest worden nagedacht
en gesproken. Hij heeft volgens mij drie mogelijkheden genoemd voor de uitvoering
van de inkomenstoets in de toekomst. Vooruitlopend op de principiële
discussie die hij kennelijk zelf wil, dient hij echter al een amendement in
waarin staat hoe het in dit geval moet. Dat is mijn bezwaar.De heer De Wit (SP):Mijnheer de voorzitter! De minister is duidelijk geweest in haar beantwoording,
ook van mijn vragen. Het doet mij goed dat zij de vragen van de vrijwilligheid
onomwonden heeft beantwoord en dat zij aangaf dat het eigenlijk een noodoplossing
is voor een concreet gerezen knelpunt als gevolg van de Wet Van Otterloo;
daaraan ligt dus in ieder geval geen filosofie ten grondslag over de toekomstige
inrichting van het ziekenfonds. Sterker nog: de minister heeft eigenlijk aangegeven
dat zij niet ziet dat de kwestie van de vrijwilligheid een principieel element
in de ziekenfondswetgeving zou gaan vormen.Het tweede punt betreft de brief die de minister vandaag naar de Tweede
Kamer heeft gestuurd. Ik heb die brief niet gezien. Ik neem aan dat daarin
in ieder geval de knelpunten wat betreft de toekomst aan de orde worden gesteld.
Ik heb er gisteren ook een aantal van genoemd. Ik ben benieuwd naar het traject
dat hier gevolgd gaat worden. Ik ben het volledig eens met hetgeen de heer
Werner heeft gezegd over de problemen van de kleine zelfstandigen en de door
mijzelf aangeduide groep van alimentatiegerechtigden, die met een groot probleem
zit in het kader van de Ziekenfondswet. Binnen welke termijn denkt de minister
dat dit knelpunt kan worden opgelost?Het derde punt is dat de minister bij de ZVO-kwestie en de terugwerkende
kracht in ieder geval de financiële problemen onderkent die men de afgelopen
jaren in een aantal gevallen heeft ondervonden. Zij geeft aan dat er om praktische
redenen eigenlijk geen compensatie gegeven kan worden. Ik moet heel eerlijk
zeggen dat ik zelf ook geen ander idee in mijn hoofd had dan het compenseren
via terugwerkende kracht. Als de minister uitdrukkelijk aangeeft dat dit op
een heleboel praktische problemen stuit, kan ik mij dat voorstellen.Het vierde punt betreft de kwestie van de Algemene nabestaandenwet. Mevrouw
Ter Veld heeft dit wat mij betreft helder uiteengezet. Het is een probleem
dat met name de weduwen overkomt als gevolg van wetgeving. Het probleem ligt
in de inkomensachteruitgang die optreedt. Als er ook nog gewacht moet worden
met het betalen van de lagere ziekenfondspremie levert dit een dubbele last
op. Ik pleit dus voor het zoeken naar een mogelijke oplossing. Ik kan mij
vinden in de suggestie die mevrouw Ter Veld heeft gedaan op dit punt. De bijzondere
bijstand waar de minister op duidde, is met name voor de categorie waar het
hier om gaat geen oplossing. Zelfs bij een verruiming van de bijzondere bijstand
moet het gaan om een armoedeprobleem. Het inkomen is hier dan een belemmering
om bijzondere bijstand toe te kennen. Het is ook niet de meest voor de hand
liggende oplossing. Die moet men naar mijn oordeel zoeken in het verschuiven
van de peildatum voor dit uitzonderlijke geval.Ten slotte heb ik nog een vraag aan de minister. Zij is niet ingegaan
op wat zij zelf in de schriftelijke beantwoording het spiegelbeeld van de
"opting in"-situatie heeft genoemd. Ik doel op degenen die destijds particulier
verzekerd moesten worden, die liever in het Ziekenfonds waren gebleven en
die zich nu op basis van het beginsel van "blijf zitten waar je zit" kunnen
afvragen waarom zij niet mogen terugkeren in het Ziekenfonds. Ik heb de minister
gevraagd of zij mogelijkheden ziet om in dit opzicht onderzoek te doen bij
belanghebbende organisaties, zoals vakbonden en organisaties
van mensen die op dit vlak actief zijn.Mevrouw Schoondergang-Horikx (GroenLinks):Voorzitter! Ik dank de minister voor de beantwoording van de vragen. Het
is jammer dat het kabinet geen stelseldiscussie wil beginnen. Het was natuurlijk
geen verassing toen de minister dat vertelde. Het kabinet kiest voor een pragmatische
benadering. Er is kennelijk een inventarisatie verzonden naar de Tweede Kamer
en nog voor de verkiezingen komen er mogelijke oplossingen. Misschien is dat
toch een aanzet voor een discussie over de stelselherziening. Er zal immers
een politieke discussie mogelijk zijn over de verschillende oplossingen. Er
ligt dan ook altijd nog een half jaar oud rapport van de WRR over een verzekeringsstelsel
in de gezondheidszorg. Dat kan misschien ook een rol spelen.Wat betreft de moeilijkheid voor mensen om in hun oude verzekeringssituatie
terug te kunnen komen, heeft de minister nu iets meer gezegd dan uit de nota
naar aanleiding van het verslag mogelijk bleek. Ik heb de minister gevraagd
om met de verzekeraars om de tafel te gaan zitten. Kennelijk hoeft dat niet
meer. Ik begrijp immers nu van de minister dat het duidelijk is dat aanvullende
verzekeringen mogelijk zijn, zeker als het binnen één verzekeringsconcern
blijft. Daarover zijn geen echte moeilijkheden te verwachten. De branche is
ook bereid om in individuele gevallen oplossingen te bieden. Dat heb ik toch
goed begrepen? De minister was er dus al mee bezig voor ik mijn verzoek deed.Met het tweede punt dat ik wil aansnijden, ben ik niet zo gelukkig. Het
gaat hier om de mensen die zijn bedoeld in de brief van de Algemene Federatie
Militair Personeel, hetgeen overigens niet uitsluitend militairen zijn. De
minister heeft gesteld dat deze mensen helemaal geen keuzemogelijkheid hebben,
omdat het territorialiteitsbeginsel hier aan de orde is. Ik begrijp dat niet
goed, want bij toepassing van de Wet Van Otterloo was dat begrip kennelijk
niet aan de orde; toen vielen deze mensen immers wel onder die wet. Nu kunnen
ze echter kennelijk niet meer terug, met het argument dat ze niet in Nederland
wonen. Indertijd woonden ze ook niet in Nederland, maar dat was blijkbaar
geen bezwaar om toch de Wet Van Otterloo op hen van toepassing te laten zijn.
Misschien kan daar nog helderheid over worden gegeven. Is er wellicht nog
een mogelijkheid, omdat het om een eenmalige opting out gaat, om voor één
keer ontheffing te verlenen van het woonlandbeginsel?Op de peildatum van 1 november is aanvankelijk door de minister een zeer
onbevredigend antwoord gegeven, maar na de interruptie van mevrouw Ter Veld
gloorde er enige hoop. Ik kan mij geheel vinden in het pleidooi van mevrouw
Ter Veld. Een beroep doen op de bijzondere bijstand is natuurlijk geen oplossing.
Ik hoop dat de minister nog wat positiever kan ingaan op haar bereidheid om
alsnog te proberen dit te regelen in de Ziekenfondswet. Zij zei er namelijk
direct bij dat wij hier niet te veel van zouden moeten verwachten. Als de
minister het wil, is er echter best een oplossing voor te vinden.De voorlichting blijkt een gezamenlijke actie van het ministerie en de
Ziekenfondsraad te zijn. Wat de minister heeft geschetst, lijkt mij een uitstekende
reeks van activiteiten. Het ziet er ook zeer professioneel uit. Alleen zou
ik nog willen weten of ook adressen vermeld zullen worden waar mensen terecht
kunnen voor onafhankelijke onpartijdige voorlichting over het maken van een
keuze.De minister heeft gesproken over een evaluatie van deze wet. Ik hoop dat
zij zich ervan bewust is dat voor het evalueren van welke wet dan ook heldere
criteria nodig zijn en dat de uitgangssituatie voor de evaluatie vastgelegd
moet worden. Ik zal graag van de minister horen of dat allemaal goed geregeld
is.Mevrouw Ter Veld (PvdA):Voorzitter! Het CDA is meer op principes, wij zijn meer van "de boel wat
bij elkaar houden", hetgeen wij netjes "solidariteit" noemen. Daarom hebben
wij ook aandacht gevraagd voor die weduwen. Het is niet uit te leggen dat
de overheid met de ene hand geld afneemt, waardoor ze enorm in inkomen dalen
en onder de ziekenfondsgrens komen, en met de andere hand zegt: daar hebben
wij niets mee te maken, daar gaan wij niet over. Met een nabestaandenuitkering
zit je niet in de bijstand, maar er is dan wel sprake van een zeer forse inkomensteruggang.
Als ik keihard zou zijn, hetgeen ik overigens vanuit de solidariteit niet
ben, zou ik zeggen dat ze er destijds maar niet voor hadden moeten kiezen
om met hun AWW-uitkering en hun toen hogere inkomen buiten het ziekenfonds
te blijven. Tegelijkertijd echter kan gezegd worden dat ze daarmee wellicht
ook weer wat hebben bespaard. Dit is nu eenmaal een gevolg van de mogelijkheid
voor mensen met een ANW-uitkering om ervoor te kiezen niet in het ziekenfonds
te zitten.Van belang is ook – de heer Werner heeft daarop gewezen –
om regelingen niet te veel zodanig te maken dat mensen toch gebruik kunnen
maken van de regeling zonder dat ze er echt recht op hebben. Wij zouden immers
niet de behoefte moeten hebben om het calculerend burgerschap te bevorderen.Ik wil ook nog een aantal opmerkingen maken over het inkomensbegrip. Enerzijds
is er het inkomensbegrip voor de premieheffing. De premie wordt bij de nieuwe
ouderen die in-opten, geheven over hun inkomen uit arbeid, inclusief eventuele
pensioenen. Controle daarop door het ziekenfonds is vrij moeilijk. Je komt
binnen met een briefje waarop staat, dat de Sociale verzekeringsbank heeft
gezegd dat het inkomen laag genoeg is. Het ziekenfonds heft dan premie. Vanuit
je pensioenkwartet geef je één pensioen op, het laagste. Je
komt er dan na drie jaar via de fiscus wel weer achter dat het niet klopt,
maar er zijn toch alle mogelijke methoden denkbaar. Het is jammer dat het
ziekenfonds geen controle heeft op het inkomen.Het is een charmant idee dat de Sociale verzekeringsbank de werkgever
zou zijn voor alle mensen boven de 65 in Nederland. Het is wat ouderwets.
Het is al eerder besproken. Ook alle pensioenen zouden dan via de Sociale
verzekeringsbank gaan, die dan weer een probleem met de belastingheffing zou
hebben. Maar, nietwaar mevrouw Van Leeuwen, dat idee is al eens verworpen.Het inkomensbegrip is heel belangrijk. Ik weet wel dat ik hierop eigenlijk
de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, minister Melkert, zou moeten
aanspreken. Hij heeft met de commissie-Derksen het voortouw
genomen. Het is mij daarbij opgevallen, dat op het departement van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid wordt gedacht dat alle mensen in loondienst zijn
en hun actieve inkomen niet kunnen manipuleren.De directeuren-grootaandeel- houder, de vrije beroepsbeoefenaren en de
kleine zelfstandigen kunnen op zeer goede gronden hun inkomen gigantisch variëren,
door methodes als willekeurige afschrijving, fiscale winstaftrekposten en
wat niet al. Ik ben geen adviseur op dat terrein op mininiveau, dus ik laat
het hier maar even bij.Waarom is dit van belang? Ook in de Algemene wet bijzondere ziektekosten
komt straks natuurlijk hetzelfde inkomensbegrip voor inkomensafhankelijke
bijdragen weer aan de orde. Als wij overal uitgaan van het belastbaar inkomen,
hebben wij overal het probleem dat wij inkomen uit vermogen, niet zijnde rente
op fatsoenlijke spaarrekeningen, maar alle mogelijke andere vormen van vermogensgroei,
buiten beschouwing laten. Ik wijs op de IHS, waarbij er een bepaalde vermogenstoets
is. Waarschijnlijk was het verstandig geweest om niet te wijzen op het belastingplan
voor de 21ste eeuw, want dat moet er nog komen, maar op de IOAZ, waarin in
artikel 8, zij het dat daar een vermogensbestanddeel van zo'n twee ton buiten
beschouwing wordt gelaten, onder inkomen ook wordt verstaan 5% van het vermogen,
omdat dit geacht wordt het inkomen te zijn dat men aan zijn vermogen ontleent.
Op die manier zou vermogen mee betrokken kunnen worden bij het inkomen.Zoals het nu gaat vind ik dat jammer, omdat het betekent dat mensen met
een inkomen van minder dan ƒ 39.550 op jaarbasis belast met een aanzienlijk
vermogen in de vorm van woningbezit en aandelenbezit wel in het ziekenfonds
worden toegelaten, terwijl mensen met een inkomen van ƒ 39.600, die
net op de huursubsidiegrens zitten, eruit gaan. Straks geldt dit voor eigen
bijdragen bij juridische bijstand, voor alle eigen bijdragen in de AWBZ en
voor het inkomensbegrip, met alle goede bedoelingen, voor het belastbaar inkomen.
Het is beter dan het onzuiver inkomen of het netto inkomen, maar ook dit deugt
nog niet.Ik ben tevreden met de voorlichting aan het ZVO. Ik heb het volste vertrouwen
dat de bonden ervoor zorgen, dat de mensen als zij er terug zijn niet zo maar
in de kou komen te staan. Bovendien ben ik ervan overtuigd dat wij als dit
toch gebeurt een spijtoptantenregeling maken, want zo zijn wij wel in de politiek.
Die mensen komen er wel goed van af.Ik denk dat het inkomen van kleine zelfstandigen onder de 65 jaar nog
meer fluctueert dan dit van mensen boven de 65. Hoezeer ik ook van mening
ben dat het een goede zaak zou zijn om het ziekenfonds om te bouwen tot een
wat bredere basisverzekering, wij zouden toch even heel goed moeten bekijken
welk inkomensbegrip wordt gehanteerd. Je kunt de zelfstandigen met een slecht
winstjaar of met veel willekeurige afschrijvingsmogelijkheden niet het ene
jaar in het ziekenfonds hebben en het jaar erna er weer uit, omdat hun zaak
goed is gegaan of wat dan ook. Dat is niet goed. Laat men nog eens goed naar
het inkomensbegrip kijken. Het lijkt mij een leuke opdracht voor welke politieke
partij dan ook om het volgende kabinet op dat punt te volgen. Ik denk daar
graag over mee.Bij de evaluatie zou een soort panel met ziekenfondsverzekerden gevormd
kunnen worden. Sommige problemen komen niet zozeer in brieven tot uitdrukking
als in gesprekken met mensen. Tegenover het werkgeverspanel van minister Melkert
kan een ziekenfondscliëntenpanel voor de minister van Volksgezondheid
komen. Dat is helemaal niet zo gek.Rest mij, zonder enige verwijzing naar de Volkskrant de minister, de staatssecretaris
en het hele departement een goed 1998 te wensen en veel sterkte bij de verdere
reorganisatie.Mevrouw Tuinstra (D66):Mijnheer de voorzitter! Ik dank de minister hartelijk voor haar heldere
en uitvoerige antwoorden. Wij krijgen in het voorjaar een knelpuntennotitie
en een technische inventarisatie van maatregelen. Ik moet altijd lachen om
het gebruik van het woord "technisch", want in de politiek behoudt alles toch
ook een politiek karakter. Maar in elk geval is het belangrijk dat wij straks
bij het sluiten van een nieuw regeerakkoord niet gaan luchtfietsen en al te
grote plannen lanceren, maar ons eerst op de knelpunten richten.Een minimale toezegging deed de minister ten aanzien van de nabestaanden.
Ik moet mij aansluiten bij wat de vorige sprekers hierover hebben gezegd:
kan het niet wat meer zijn?Verder vind ik het jammer dat de aanpak van de problematiek van de Federatie
van militairen blijkbaar aardig in het slop zit. Ik vraag de minister of zij
de brief, die weliswaar aan de Eerste Kamer gericht was, maar waarvan zij
nu toch een afschrift heeft, misschien zo zou willen beantwoorden dat er voor
deze groepering enig perspectief geboden wordt, dat er wordt aangegeven, welke
wegen zij nog het beste zou kunnen bewandelen. Dat verdient de federatie toch
zeker.Daarnaast ben ik bijzonder blij dat de minister zo duidelijk stelling
genomen heeft ten aanzien van de door de heer Werner met zoveel verve naar
voren gebrachte problematiek van de eventuele uitholling van het solidariteitsbeginsel
in het ziektekostenver- zekeringsstelsel. Het belooft veel voor de toekomst
en voor de visie van het volgende kabinet dat wij aan deze belangrijke principes
vasthouden.Dank aan de heer Dees voor zijn uitvoerige aandacht voor het amendement-Van
Boxtel. Dat is zeker heel veel eer. Hij blijkt bovendien onze nota "Van harte
beterschap" bijzonder goed gelezen te hebben. Ik heb deze er bliksemsnel bijgehaald,
maar ik kon zo gauw toch geen suggestie voor een verdere discussie op dit
punt vinden. Ik zal me er echter zeker nader in verdiepen, te meer daar ik
begrijp dat deze nota nog een belangrijke rol gaat spelen, wat ze ook zeker
waard is.Ten slotte maak ik de heer Dees ook een groot compliment voor het enthousiasme
waarmee hij in dit huis en aan de overkant een beter wetgevingsproces bepleit
heeft. Hij heeft een ongelooflijk doorzettingsvermogen, want ik meen dat hij
al ten minste even lang als ik, dus meer dan twintig jaar, met wetgeving bezig
is, terwijl hij toch gelooft dat er in de maand december geen haastprojecten
meer zouden moeten worden afgewerkt. Ik vind het werkelijk fantastisch. "Geef
nooit op" is zijn gedachte; ik neem deze graag over voor het
nieuwe jaar.Minister Borst-Eilers:Voorzitter! Ik dank de sprekers voor hun inbreng in tweede termijn.Ik ben er de CDA-fractie bijzonder dankbaar voor dat haar eindafweging
positief is uitgevallen, zij het met een paar belangrijke kanttekeningen.
In de eerste plaats gaat het om de onmogelijkheid van opting in onder de 65-jarige
leeftijd, waarbij de heer Werner het bekende probleem van de kleine zelfstandige
aanhaalde. Mevrouw Ter Veld hield later overigens nog een heel interessante
beschouwing over de mogelijkheid dat het inkomen van de kleine zelfstandige
wisselt en dat deze als een jojo het ziekenfonds in- en uitvliegt. Als het
plan van de fractie van D66 in de Tweede Kamer wordt uitgevoerd, blijkt het
allemaal toch weer een slagje ingewikkelder te zijn dan wanneer je er als
concept mee bezig bent.Maar goed, het ging dus om de procedure. De leden zullen het op deze drukke
dag nog niet hebben kunnen lezen, maar wij hebben de Kamer een inventarisatie
aangereikt van de knelpunten die naar de mening van velen in het ziekenfonds
worden ervaren. Daarin zal men ook de kleine zelfstandige tegenkomen. Er wordt
ook in medegedeeld dat het EIM op het ogenblik onderzoekt, hoe dit zou kunnen
worden opgelost, welk traject daarvoor zou moeten worden doorlopen en welke
problemen daarbij zouden kunnen rijzen. De laatste notitie komt er in ieder
geval nog vóór de verkiezingen, omdat het ook van het kabinet
uitdrukkelijk de bedoeling is dat er bij de volgende kabinetsformatie, waarbij
ongetwijfeld de vraag aan de orde komt of wij nog iets ten principale moeten
wijzigen aan het stelsel van ziektekostenverzekeringen, goede en betrouwbare
informatie ligt. Als men de kant uit zou willen van bijvoorbeeld het ombouwen
van het ziekenfonds tot niet meer een pure werknemersverzekering, maar een
verzekering waarbij het belastbaar inkomen relevant is voor wel of niet toetreden –
in de verkiezingsprogramma's zie ik dat naast D66 andere partijen gecharmeerd
zijn van dat idee, dus wellicht is daar een meerderheid voor te vinden –
is de uitvoering heel belangrijk. Dan moet je bij een kabinetsformatie goed
weten waar je aan begint. Wij maken het in ieder geval technisch mogelijk
dat een nieuw kabinet er een besluit over neemt, de ene of de andere kant
op.Dan de kwestie van de premieheffing. Ik zou best van iedereen premie willen
heffen over het hele IB-inkomen. Misschien is dat uit het oogpunt van solidariteit
een goed idee. Zoals het nu geregeld is bij deze reparatiewetgeving, weten
wij het belastbaar inkomen alleen van degenen die kiezen voor de opting in.
Bij al die anderen, die blijven zitten – dat zijn er nogal wat –
zou je eigenlijk ook een dergelijke inkomenstoets moeten doen. Maar goed,
omdat wij het principe "blijf zitten waar je zit" hanteren, leidt het toch
niet tot consequenties, tenzij men zegt dat het tot consequenties voor de
premieheffing moet leiden. Ik ben van mening dat het hele inkomensbegrip,
waarover mevrouw Ter Veld behartigenswaardige dingen heeft gezegd, steeds
belangrijker wordt, in die zin dat wij bij alle mogelijke systemen in de gezondheidszorg –
niet alleen als het gaat om premieheffing, maar ook als het gaat om het heffen
van eigen bijdragen – eigenlijk zouden willen uitgaan van één
onomstotelijk vast te stellen inkomensbegrip. Daar werken wij geleidelijk
aan steeds meer naartoe. Wij zijn nog steeds een beetje in een overgangssituatie.
Op zichzelf zouden we op den duur inderdaad dit soort ongelijkheden definitief
uit de wereld kunnen helpen.Vervolgens de kwestie van het calculerend gedrag, waar de heer Werner
ook nog over sprak. Hij zei: vroeger was er geen probleem, want toen was het
ook een kwestie van jaarlijks toetsen. Dat is ook precies de oplossing die
voor de hand ligt. Als je toch constateert dat hier in beduidende mate gemanipuleerd
wordt, moet je meermalen een inkomenstoets uitvoeren. De heer Hendriks heeft
dat gisteren ook al geopperd. Het meest logische is dan om die toets jaarlijks
te doen. Wij houden dat zeker in gedachten.De heer Dees geef ik graag toe dat zijn oplossing op het punt van de symmetrie
wezenlijk verschilt van die van mevrouw Kamp. Het is goed dat hij dat voor
de Handelingen nog even vastlegde. Verder sluit ik mij aan bij datgene wat
mevrouw Tuinstra gezegd heeft over zijn beschouwing over het wetgevingsproces.
Die beschouwing getuigt van een heel goede opvatting en tegelijkertijd van
een groot optimisme en van vasthoudendheid. Ik zal de Handelingen er graag
nog eens op naslaan, want het is waar wat hij zei: zo zou het eigenlijk moeten
gaan.De heer De Wit vroeg ook naar het traject met de notities van het kabinet.
Daar heb ik al op geantwoord. Hij stelde ook de kwestie van de ANW-gedupeerden
aan de orde. Zo ziet hij het namelijk, als ik het goed begrijp. Mevrouw Schoondergang
en mevrouw Ter Veld hebben het er ook over gehad. Ik heb in eerste termijn
al gezegd dat ik wil bekijken of er iets met die peildatum te doen valt, alleen
voor deze categorie. Dat wordt dan de zoveelste versiering aan die toch al
zwaar opgetuigde kerstboom van de ziekenfondsverzekering. Maar goed, ik heb
al gezegd dat er natuurlijk wel een verhaal over te vertellen is, hoewel ik
het met mevrouw Ter Veld eens ben dat sommige mensen op het moment dat de
uitkeringssituatie intrad, er bewust voor hebben gekozen om niet in het ziekenfonds
te gaan. Zij hadden echter misschien ook niet de nieuwe Algemene nabestaandenwet
zien aankomen. Dat mogen wij ook wel veronderstellen. Ik laat het daarom maar
bij mijn mededelingen in eerste termijn.De heer De Wit vroeg naar het spiegelbeeld van de opting in. Waarom mag
men niet terug in het ziekenfonds? Ik begrijp dat de heer De Wit doelde op
het spiegelbeeld van de mensen boven 65 jaar die terug mogen naar de particuliere
verzekering. Dan komen wij echter weer op de discussie dat wij er geen duiventil
van willen maken, waar men naar eigen believen in en uit mag vliegen.Ik heb de opmerking van mevrouw Schoondergang over het stelsel en de discussie
die wij tegemoet gaan zien, al beantwoord. Overigens zal het WRR-rapport worden
meegenomen in een standpunt van het kabinet over het rapport "De staat van
de gezondheidszorg en de staat van de gezondheidsbescherming". Het punt van
het WRR-rapport over de risicosolidariteit zal vooral een rol spelen in de
besprekingen die eventueel plaatsvinden over veranderingen in de ziektekostenverzekering.Haar interpretatie over hetgeen ik gezegd heb over de mogelijkheden van
aanvullende verzekering, is inderdaad correct. Zij heeft ook gelijk met haar
opmerking dat de branche oplossingen zoekt voor de andere gevallen.Mevrouw Tuinstra heeft nog eens gesproken over het territorialiteitsbeginsel.
Het is nu eenmaal zo. "Geen bezwaar bij Van Otterloo" zal denk ik slaan op
de mensen die toen het ziekenfonds ingingen. Het ziekenfonds is een sociale
verzekering. Op grond van de internationale verdragen heeft dat wel geldigheid
buiten de grenzen, maar de WTZ bijvoorbeeld is in principe een particuliere
ziektekostenverzekering en die dekt alleen het Nederlandse grondgebied. Daaraan
helpt geen lieve vader of moeder.Mevrouw Schoondergang-Horikx (GroenLinks):Is het niet merkwaardig dat iemand wel valt onder de Wet Van Otterloo
maar niet onder de reparatie van die wet? Daarin zit volgens mij een probleem.Minister Borst-Eilers:Ik denk dat iemand niet daaronder viel als hij door de Wet Van Otterloo
het ziekenfonds uitging.Mevrouw Schoondergang-Horikx (GroenLinks):Het ging over de mensen uit de particuliere verzekering die in het ziekenfonds
moesten. Toen vielen zij er wel onder. Nu krijgen zij zogenaamd een keuzemogelijkheid,
maar voor hen is die keuzemogelijkheid er niet omdat de acceptatieplicht niet
bestaat. Dat vind ik zoiets merkwaardigs. Bij de ene wet valt iemand er wel
onder en bij de reparatie van die wet niet meer.Minister Borst-Eilers:Bij de Wet Van Otterloo gingen zij dus de sociale ziektekostenverzekering
in die inderdaad een Europees bereik heeft. Als zij terug willen in een particuliere
ziektekostenverzekering, is dat een ziektekostenverzekering waarvoor de landsgrenzen
gelden. Wij hebben ooit met elkaar bedacht dat het zo moest wezen. Ik begrijp
dat mevrouw Schoondergang het in dit geval liever anders zou zien.Mevrouw Schoondergang vroeg vervolgens waar de mensen terechtkunnen voor
een onafhankelijke, onpartijdige voorlichting over die moeilijke afweging.
In de brochure en in de advertentie zijn in ieder geval de adressen opgenomen
van alle ziekenfondsen en particuliere ziektekostenverzekeraars. Verder staan
de kranten vol met die adressen. Men kan dus ook nog bij een ander gaan vragen.
Ook kan men zich tot de vorige werkgever wenden om daar nog eens te vragen,
wat die werkgever denkt van deze afweging. Het lijkt mij niet onverstandig
om dat te doen. De afdeling personeelszaken houdt zich vaak nog op allerlei
manieren met de gepensioneerden bezig.Mevrouw Schoondergang zegt dat je criteria moet hebben als je evalueert.
Die criteria zullen wij u te zijner tijd toezenden.Mevrouw Ter Veld sprak in het kader van de ANW over het inkomensbegrip.
Ik heb goed naar haar geluisterd. Ik zal graag bij haar te rade gaan als wij
over dat punt nader studeren op het ministerie. Zij stelde dat het inkomen
uit vermogen in dezen buiten beschouwing blijft. In het belastingstelsel van
de 21ste eeuw wordt voor de belastingheffing uitgegaan van een verondersteld
rendement van 4%. Je zou dat ook bij de premieheffing kunnen doen. Dat lijkt
mij helemaal geen slecht idee. Het idee van een ziekenfondspanel lijkt mij
ook prima.Ik dank mevrouw Tuinstra voor haar ondersteunende opmerkingen. Behalve
hetgeen ik al beantwoord heb, heeft zij mij verder geen concrete vragen gesteld.De beraadslaging wordt gesloten.De wetsvoorstellen worden zonder stemming aangenomen.De vergadering wordt enige ogenblikken geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-19971998-628-641.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl