Behandeling van het voorstel van Rijkswet Wijziging van de Rijkswet op het Nederlanderschap (23594, R1496)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1995-1996, pag. 217-232

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

26-09-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

nr. 4, pagina 217-232

26-09-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 
 Er is geen inhoudsopgave aanwezig.
 
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 23594Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

4de vergadering; 26 september 1995Pagina 191-191
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op de omzetbelasting 1968, de Wet op belastingen van rechtsverkeer en enkele andere belastingwetten in verband met de bestrijding van constructies met betrekking tot onroerende zaken (24172), en over: de motie-Van Rey c.s. over eventuele meeropbrengsten aan overdrachtsbelasting (24172, nr. 15)Pagina 202-202
Vragen M.B. Vos (GroenLinks) aan ministers van VROM en EZ over CO2-brief (15-09-1995) en reacties van RIVM/CPB en ECN daarop (NRC 23-09-1995)Pagina 194-199
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter ter zake gedane voorstellenPagina 232-233
Behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging van de artikelen 650 en 651 van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek (arbeidstuchtrecht) (23974)Pagina 204-217
Voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging van de Faillissementswet in verband met de sanering van schulden van natuurlijke personen (22969) en het wetsvoorstel Inwerkingtreding van en aanpassing van wetgeving aan de wijziging van de Faillissementswet in verband met de sanering van schulden van natuurlijke personen (Invoeringswet schuldsaneringsregeling natuurlijke personen) (23429)Pagina 203-204
Behandeling van het voorstel van Rijkswet Wijziging van de Rijkswet op het Nederlanderschap (23594, R1496)Pagina 217-232
Vragen van het lid Rabbae aan de minister van Justitie, over het uitdragen van het Nederlandse drugsbeleid in het buitenlandPagina 199-202
Regeling van werkzaamhedenPagina 191-194

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 82 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Aan de orde is de behandeling van:
 
 het voorstel van Rijkswet
Wijziging van de Rijkswet op het Nederlanderschap (23594, R1496).
 
 
 
 
 
 De algemene beraadslaging wordt geopend.
 
 
 
 
 
 De heer Verhagen (CDA):
 
 Voorzitter! Alvorens het definitieve oordeel van de fractie van het CDA
te kunnen geven over de voorgestelde vereenvoudiging van het verkrijgen van
het Nederlanderschap voor die personen wier verzoek om naturalisatie thans
alleen om bijzondere redenen zal worden geweigerd, wil ik nog een aantal antwoorden
verkrijgen op voor ons essentiële vragen.
 
 Allereerst is het duidelijk dat de beoogde vereenvoudiging geen onbeperkt
recht inhoudt voor het verkrijgen van het Nederlanderschap. Zo is expliciet
vastgelegd dat het ernstige vermoeden dat de betreffende persoon een gevaar
oplevert voor de openbare orde, de goede zeden of de veiligheid van het Koninkrijk,
een weigeringsgrond is.
 
 Indien een meerderjarige vreemdeling die in Nederland is geboren en aldaar
sedert zijn geboorte hoofdverblijf heeft, in de periode bijvoorbeeld tussen
zijn 15de en 18de levensjaar crimineel gedrag heeft vertoond en met de politie
in aanraking is geweest, zal dit dan op grond van artikel 6, lid 3, reden
zijn hem het Nederlanderschap te weigeren? Hetzelfde geldt ook voor de overige
categorieën waarvoor het optierecht wordt geïntroduceerd. Met andere
woorden: wat betekent artikel 6, lid 3, concreet?
 
 Voorts zou ik van de staatssecretaris willen vernemen, op welke wijze
er bij de toepassing van artikel 6, lid 3, een antecedentenonderzoek plaatsvindt.
Welke garanties zijn er dat artikel 6, lid 3, maar ook artikel 9, lid 1, bij
de normale naturalisaties, afdoende is om te vermijden dat bijvoorbeeld criminelen
pogen de Nederlandse samenleving te infiltreren?
 
 Wordt, gelet op de toenemende internationale criminaliteit, het antecedentenonderzoek
mede door de BVD verricht?
 
 Met betrekking tot die categorieën vreemdelingen waar nu bij deze
wijziging van de Wet op het Nederlanderschap de mogelijkheid van een optierecht
wordt geïntroduceerd, heeft de fractie van het CDA reeds bij de schriftelijke
behandeling aangegeven grote moeite te hebben met het afzien van de inburgeringseis
na een verblijf van vijftien jaar.
 
 De staatssecretaris heeft weliswaar bij het gewijzigd voorstel deze termijn
gekoppeld aan het bereiken van de leeftijd van minimaal 65 jaar, zoals door
ons expliciet was gevraagd, zij is echter niet ingegaan op de wens van de
fractie van het CDA om daarbij een termijn van een verblijf in Nederland van
minimaal 25 jaar aan te houden. De staatssecretaris zoekt voor de motivering
van de termijn van vijftien jaar aansluiting bij het algemene vreemdelingenbeleid.
Wij menen echter dat er meer redenen dienen te zijn dan het blote gegeven
dat men op grond van het vreemdelingenbeleid niet meer verwijderbaar is. Vanwege
de speciale rechten en plichten die aan het Nederlanderschap verbonden zijn,
menen wij dat slechts in uitzonderlijke gevallen – ik onderstreep het
woord uitzonderlijke – afgezien kan worden van de inburgeringseis. Inburgering,
met name kennis van de Nederlandse taal, is per slot van rekening in het belang
van de vreemdeling die de Nederlandse nationaliteit wenst aan te nemen. Namens
mijn fractie heb ik dan ook een amendement ingediend op artikel 6, eerste
lid, onder f, om de termijn te wijzigen in 25 jaar.
 
 Wij zijn wel ingenomen met het feit dat de staatssecretaris bij het gewijzigd
voorstel afgezien heeft van de introductie van een algemeen optierecht voor
personen die ten minste vijftien jaar toelating en hoofdverblijf in Nederland
hebben. De uitwerking hiervan in artikel 6 heeft echter een vreemde wending
gekregen door in artikel 6, eerste lid, onder a, een optierecht te introduceren
voor toegelaten meerderjarige vreemdelingen die in Nederland zijn geboren
en aldaar sedert de geboorte hoofdverblijf hebben, terwijl in artikel 6, eerste
lid, onder e, dit optierecht wordt geïntroduceerd voor die toegelaten
meerderjarige vreemdelingen die sedert het bereiken van de leeftijd van 4
jaar hoofdverblijf hebben in Nederland. Het is van tweeën één.
Het heeft de voorkeur van de CDA-fractie om artikel 6, eerste lid, onder a,
te handhaven, omdat daarmee wordt aangesloten bij de tweede generatie migranten.
Gelet op het feit dat zij hier geboren en getogen zijn, mag worden verondersteld
dat zij bij het bereiken van de meerderjarigheid volledig ingeburgerd zijn
in de Nederlandse samenleving. Wij hebben op dit punt een amendement ingediend.
 
 
 
 
 
 De heer Rabbae (GroenLinks):
 
 Voorzitter! De heer Verhagen stelt in zijn amendement dat artikel 6, eerste
lid, onder e, een overlapping is van artikel 6, eerste lid, onder a.
 
 
 
 
 
 De heer Verhagen (CDA):
 
 Ja.
 
 
 
 
 
 De heer Rabbae (GroenLinks):
 
 Dat is toch niet zo? In beide gevallen gaat het om een verschillende categorie.
In artikel 6, eerste lid, onder a, gaat het om kinderen die hier geboren zijn
en in artikel 6, eerste lid, onder e, gaat het om kinderen die hier vanaf
hun 4de jaar verblijven. Wat bedoelt de heer Verhagen dan met "overlapping"?
 
 
 
 
 
 De heer Verhagen (CDA):
 
 Ik heb al gezegd dat het van tweeën één is. Het is
natuurlijk uitermate vreemd om eerst in een wetsvoorstel te stellen dat mensen
die hier geboren en getogen zijn bij meerderjarigheid de gelegenheid moeten
krijgen om door middel van optie het Nederlanderschap te verwerven en om daarna
te stellen dat het, in het geval van de categorie die hier hoofdverblijf heeft,
geldt voor degenen die hier vanaf hun 4de levensjaar verblijven. Dat wordt
ook al voorzien in het gestelde onder a. Als je hier geboren en getogen bent
en hier dus sinds je geboorte hoofdverblijf had, heb je bij meerderjarigheid
ook de periode van 4 tot 18 jaar overlapt, om het heel simpel te stellen!
Je kunt niet in het ene onderdeel van de wet aangeven dat mensen die hier
vanaf hun geboorte tot hun 18de jaar hun hoofdverblijf hadden door middel
van een optie de mogelijkheid behoren te krijgen om het Nederlanderschap te
verkrijgen en in het andere onderdeel stellen dat dit pas hoort te geschieden
als men hier vanaf het 4de jaar leeft. Wij vinden het uitermate vreemd dat
die twee categorieën in twee verschillende onderdelen van de wet worden
geregeld. De logica met betrekking tot de tweede generatie migranten is heel
duidelijk. Zij zijn hier geboren. Het is logisch om voor hen het optierecht
te introduceren. Daaraan geven wij dus de voorkeur.
 
 
 
 
 
 De heer Rabbae (GroenLinks):
 
 Voor alle duidelijkheid, u maakt een onderscheid tussen die twee categorieën.
Het CDA is ertegen dat kinderen die hier na hun 4de jaar binnenkomen, na een
poosje in aanmerking komen voor het optierecht. Is dat uw inzet?
 
 
 
 
 
 De heer Verhagen (CDA):
 
 Neen, dat is mijn inzet niet.
 
 
 
 
 
 De heer Rabbae (GroenLinks):
 
 Waarin zit dan het verschil?
 
 
 
 
 
 De heer Verhagen (CDA):
 
 Ik maak geen onderscheid tussen de categorieën. In het wetsvoorstel
dat oorspronkelijk bij de Kamer werd ingediend, werd een optierecht geïntroduceerd
voor de categorie van vreemdelingen die hier geboren waren. Dat onderdeel
stond erin. Daarnaast werd een optierecht geïntroduceerd voor de vreemdelingen
die hier vijftien jaar hoofdverblijf hadden gehad. Omdat wij daartegen in
de schriftelijke voorbereiding bezwaar hebben gemaakt, heeft de staatssecretaris
een wijziging ingevoerd. Zij heeft het gestelde onder e – iemand die
hier vijftien jaar verblijft, krijgt de gelegenheid om het optierecht toe
te passen – gewijzigd in de categorieën "mensen die hier het onderwijs
hebben genoten" en "vreemdelingen boven de 65 jaar". Dat was een poging van
de staatssecretaris om tegemoet te komen aan de verlangens van de CDA-fractie.
Met het gestelde onder f is ten dele tegemoetgekomen aan de wensen van de
CDA-fractie. Maar artikel 6, eerste lid, onder e – in gewijzigde vorm –
was überhaupt niet nodig om tegemoet te komen aan de wensen van de CDA-fractie.
Immers, daarvoor hadden wij al artikel 6, eerste lid, onder a.
 
 
 
 
 
 De heer Rabbae (GroenLinks):
 
 Hoewel u wel degelijk het verschil ziet tussen kinderen die hier geboren
zijn en kinderen die hier vanaf hun 4de jaar binnenkomen, zegt u: dat is eigenlijk
niet de keuze en de wens van de CDA-fractie.
 
 
 
 
 
 De heer Verhagen (CDA):
 
 De keuze van de CDA-fractie is: een optiemogelijkheid introduceren voor
de tweede generatie migranten die bij meerderjarigheid geacht kunnen worden
volledig ingeburgerd te zijn in de Nederlandse samenleving. Aangezien zij
hier geboren zijn en hier tot hun 18de jaar hoofdverblijf hebben gehad, hebben
zij ook het Nederlandse onderwijs gevolgd.
 
 
 
 
 
 De heer Apostolou (PvdA):
 
 De kinderen die hier vanaf hun 4de jaar verblijven, gaan hier naar school
en zijn hier ingeburgerd. Waarom sluit de heer Verhagen deze kinderen uit
van de mogelijkheid om via een optie het Nederlanderschap te verkrijgen?
 
 
 
 
 
 De heer Verhagen (CDA):
 
 Ik heb hier mijn voorkeur aangegeven. Het is aan de Kamer om dit te beoordelen.
Voor de tweede generatie migranten vind ik het een logische optie. Wij stemmen
in met artikel 6, eerste lid, onder a. Om daar weer een extra specificatie
voor te maken, vind ik wat ver gaan. Wij kunnen daar wel weer allerlei subcategorieën
in gaan aanbrengen, maar wij komen nog te spreken over heel andere onderdelen.
Ik heb de lijn van de CDA-fractie weergegeven. Het staat de heer Apostolou
vrij om een andere lijn te kiezen.
 
 
 
 
 
 De heer Apostolou (PvdA):
 
 Degenen die via een optie het Nederlanderschap kunnen krijgen, moeten
Nederlands spreken en ingeburgerd zijn. Ook kinderen die in hun 4de levensjaar
naar Nederland zijn gekomen, zijn echter ingeburgerd en spreken de Nederlandse
taal. Zij voldoen helemaal aan de eisen. Waarom sluit de heer Verhagen hen
dan uit van een optie?
 
 
 
 
 
 De heer Verhagen (CDA):
 
 Ik sluit hen uit van een optie om een doodeenvoudige reden. Als men hier
niet als tweede generatie migrant geboren en getogen is, kan wel degelijk
een bepaalde toets plaatsvinden. Ik sluit deze kinderen niet uit van de mogelijkheid
om Nederlander te worden. Ik sluit hen uit van de verruiming die wij in deze
wet voorzien.
 
 Voorzitter! Tijdens de schriftelijke voorbereiding hebben wij vraagtekens
geplaatst bij de wijziging van artikel 8. De staatssecretaris blijft bij haar
voornemen om de minimale verblijfstermijn voor staatlozen en vluchtelingen
terug te brengen tot drie jaar, alvorens zij een verzoek tot naturalisatie
kunnen indienen. Hiervoor beroept het kabinet zich op het Verdrag van New
York over staatlozen en het Verdrag van Genève over vluchtelingen.
De CDA-fractie is echter niet overtuigd van de noodzaak tot wetswijziging
op grond van deze verdragen. Namens de fractie heb ik een amendement ingediend
waardoor artikel 8, vierde lid, onder b en c, komt te vervallen. Er is in
Nederland geen enkele extra belemmering voor staatlozen en vluchtelingen om
de Nederlandse nationaliteit te verwerven. Het zou een andere zaak zijn op
het moment dat wij belemmeringen zouden oproepen. Dan zou het uiteraard vergemakkelijkt
moeten worden.
 
 De wet op het Nederlanderschap is een rijkswet. Dat brengt mij ertoe een
punt in herinnering te roepen dat mijn fractie meerdere malen bij de behandeling
van de begroting voor Nederlands-Antilliaanse en Arubaanse Zaken naar voren
heeft gebracht. Jongstleden woensdag hebben wij er nog op gewezen bij het
debat naar aanleiding van de vragen van de heer Te Veldhuis over de illegaal
op Sint Maarten verblijvende mensen. De CDA-fractie heeft een lans gebroken
voor een eigen ingezetenschap per land binnen ons Koninkrijk. Mede gelet op
de consequenties van de onderhavige wetgeving voor het verkrijgen van de Nederlandse
nationaliteit, hecht ik eraan te onderstrepen dat mijn fractie van mening
is dat er spoedig een regeling voor het ingezetenschap tot stand moet komen.
Zo nodig zal ik hierover in tweede termijn een motie indienen.
 
 Voorzitter! Tijdens de behandeling van de eerste tranche van de wijziging
van de Rijkswet op het Nederlanderschap hebben wij uitvoerig
stilgestaan bij de inburgeringsvereisten voor het in aanmerking komen voor
het verkrijgen van de Nederlandse nationaliteit. Het betreft die categorie
vreemdelingen die niet in aanmerking komen voor het optierecht. Het gaat om
die groep vreemdelingen bij wie men niet op grond van het gegeven dat zij
hier geboren en getogen zijn kan uitgaan van de veronderstelling dat zij volledig
zijn ingeburgerd en bijvoorbeeld de Nederlandse taal beheersen. Indertijd
heb ik namens de CDA-fractie gezegd dat onzes inziens de verkrijger van de
Nederlandse nationaliteit naast een redelijke kennis van de Nederlandse taal,
zowel mondeling als schriftelijk, ook voldoende kennis van de Nederlandse
samenleving en staatsinrichting moet hebben om op die wijze invulling te kunnen
geven aan de rechten en plichten die het bezit van de Nederlandse nationaliteit
met zich brengt. De inburgeringstoets was indertijd nog in ontwikkeling. De
staatssecretaris zei toe dat zij de definitieve toets aan de Kamer zou doen
toekomen. In de nota naar aanleiding van het eindverslag bij het onderhavige
wetsvoorstel heeft de staatssecretaris die toezegging herhaald. Inmiddels
heb ik uit de kranten mogen vernemen dat de nieuwe inburgeringstoets gereed
zou zijn en met ingang van 1 januari 1996 in werking zal treden. De CDA-fractie
betreurt allereerst dat de staatssecretaris haar toezegging om de toets aan
de Kamer voor te leggen, tot op heden niet is nagekomen.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Schmitz:
 
 Voorzitter! Bij mijn beste weten is dat wel degelijk gebeurd op 25 of
29 augustus. Ik zal dit nog even precies nakijken, maar volgens mij heeft
de Kamer die toets echt gehad.
 
 
 
 
 
 De heer Dittrich (D66):
 
 Ik wil dat graag bevestigen: wij hebben die toets gehad. In de begeleidende
brief daarbij van de staatssecretaris staat dat de toets waarschijnlijk per
1 januari wordt ingevoerd. De D66-fractie lijkt het op zichzelf wel raadzaam
om bijvoorbeeld in een apart algemeen overleg nog eens over die hele toets
en alles daaromheen te praten.
 
 
 
 
 
 De heer Verhagen (CDA):
 
 Misschien is deze toets alleen naar de coalitiepartijen gestuurd.
 
 
 
 
 
 De heer Dittrich (D66):
 
 U weet uit de praktijk dat dat nooit gebeurt.
 
 
 
 
 
 De heer Verhagen (CDA):
 
 Dat weet ik niet. Ondanks het feit dat ik lid ben van de vaste commissie
voor Justitie, heb ik deze toets noch de aanbiedingsbrief bij mijn post aangetroffen.
Het lijkt mij in ieder geval zaak om daar niet alleen een algemeen overleg
over te voeren. Op grond van de discussie die wij hier indertijd over gevoerd
hebben, hebben wij nadrukkelijk gezegd dat de Kamer hiermee zou moeten instemmen.
De Kamer moest de gelegenheid hebben om nog van gedachten te wisselen over
de inhoud van de toets. Ik vind dus dat de toets niet in werking kan treden,
vooraleer de Kamer met de inhoud ervan heeft ingestemd.
 
 Ik wil dit debat gebruiken om hier wat nadere informatie over te krijgen.
Het gaat dan met name om geluiden die mij bereiken. Misschien worden die bevestigd
door de brief van de staatssecretaris die inmiddels aan de Kamer is gezonden.
Die geluiden zijn dat de toets niet meer zou vragen dan datgene wat bij het
inburgeringstraject wordt onderwezen. Ik heb reeds bij de behandeling van
de eerste tranche gewezen op het feit dat naar de mening van de CDA-fractie
voor het verkrijgen van het Nederlanderschap, gelet op de specifieke rechten
en plichten die daaraan verbonden zijn, meer gevraagd kan worden dan het simpel
volgen van een inburgeringstraject, dat aan een ieder gevraagd wordt die in
onze samenleving verblijft. Maar goed, daar komen wij nog op terug.
 
 
 
 
 
 De heer Rabbae (GroenLinks):
 
 Kunt u duidelijk maken wat u voor extra's wilt van optanten voor het Nederlanderschap
in vergelijking met het inburgeringscontract of het inburgeringstraject?
 
 
 
 
 
 De heer Verhagen (CDA):
 
 Voorzitter! Wij kunnen de discussie van de eerste tranche overdoen. Toen
heb ik ook een vrij uitvoerig debat gehad met de heer Rabbae over de inhoud
van de inburgeringstoets. Wij verschilden duidelijk van mening over die inhoud.
Ik heb toen heel nadrukkelijk gezegd dat je van iemand die in onze samenleving
verblijft, wel degelijk iets meer kunt vragen. Volgens het regeerakkoord krijgt
de inburgering zelfs een verplichtend karakter. Er zijn rechten en plichten
verbonden aan het Nederlanderschap. Wil je die naar behoren kunnen vervullen
en kunnen genieten, dan mag er meer verwacht worden. Ik geef een voorbeeld:
mondeling niveau 2 van Nederlands als tweede taal lijkt mij niet voldoende
om op een adequate wijze gebruik te kunnen maken van de rechten die je krijgt,
als je het Nederlanderschap verwerft. En zo zijn er nog wel meer voorbeelden.
Ik heb die elementen en het verschil, met name op het punt van de schriftelijke
kennis, zeer uitvoerig uiteengezet bij de behandeling van de eerste tranche.
 
 
 
 
 
 De heer Rabbae (GroenLinks):
 
 Ik vind het heel vreemd. Wij stellen eigenlijk alles in het werk om de
inburgeringstrajecten tot stand te brengen. Dat gebeurt met veel pijn en moeite.
Die inburgeringstrajecten beogen nu juist, de mensen in staat te stellen om
als burger redelijk mee te draaien in de samenleving. U komt nu met iets vaags
extra's wat u eigenlijk niet nader kunt definiëren. Het lijkt mij sowieso
beter dat u eerst kennis neemt van het voorstel van de staatssecretaris. Daarna
kunnen wij hier een zinvolle discussie over hebben.
 
 
 
 
 
 De heer Verhagen (CDA):
 
 Het lijkt mij dat wij daar sowieso nog een debat over moeten voeren. Ik
kom echter niet met iets vaags. Ik heb reeds bij de behandeling van de eerste
tranche van de Rijkswet op het Nederlanderschap heel nadrukkelijk gesteld,
dat onzes inziens de exclusieve rechten die verbonden zijn aan het Nederlanderschap
in principe vragen om een adequate beoordeling en een adequate mogelijkheid
om daarin te participeren. Je kunt iemand wel rechten geven, maar als hij
daar op geen enkele wijze gebruik van kan maken, omdat hij de middelen daartoe
niet heeft, ga je op een vreemde wijze om met het Nederlanderschap. Wij hebben
steeds gesteld dat het, op weg naar een volledige integratie, mogelijk moet
zijn dat er aan het Nederlanderschap een aantal exclusieve rechten is verbonden.
Dat was de inzet van de discussie, ook die over de eerste tranche. Dan moet
je ook de voorwaarden creëren waaronder men daar gebruik
van kan maken.
 
 Voorzitter! Behalve de inhoud van de inburgeringstoets zijn er nog meer
onzekerheden, die de vraag doen rijzen of het verantwoord is om op dit moment
reeds een besluit te nemen over de tweede tranche. De Eerste Kamer is in het
verslag over de eerste tranche buitengewoon kritisch; zo kritisch, dat er
niet op voorhand van uit mag worden gegaan dat de Eerste Kamer akkoord zal
gaan. Wanneer de eerste tranche niet zal worden aangenomen, zal dit gevolgen
moeten hebben voor de tweede tranche. Ter afsluiting van mijn bijdrage stel
ik dan ook de vraag of het niet beter ware de afhandeling van de eerste tranche
in de Eerste Kamer af te wachten, alvorens te komen tot besluitvorming over
het huidige wetsvoorstel.
 
 
 
 
 
 De heer Apostolou (PvdA):
 
 Mijnheer de voorzitter! Na de eerste tranche van wijziging van de Rijkswet
op het Nederlanderschap wordt door de wijzigingen die wij vandaag bespreken,
een proces van vereenvoudiging van verkrijging van het Nederlanderschap voltooid.
Hiermee heeft de regering de voornemens die zij in de nota Meervoudige nationaliteit,
kiesrecht voor vreemdelingen had aangekondigd, en waarmee de Kamer akkoord
is gegaan, wettelijk vastgelegd. De fractie van de Partij van de Arbeid stemt
in met de voorgestelde wijzigingen in het onderhavige wetsvoorstel. De regering
heeft met dit voorstel tevens uitvoering gegeven aan het Tweede protocol bij
het Verdrag van Straatsburg, dat wat mijn fractie betreft stilzwijgend goedgekeurd
had moeten worden door deze Kamer.
 
 Voorzitter! Bij de behandeling van de eerste tranche van wijzigingen van
de Rijkswet op het Nederlanderschap is door mij uitvoerig ingegaan op de betekenis
van de verkrijging van het Nederlanderschap door vreemdelingen die permanent
in ons land verblijven. Een sterke rechtspositie en identificatie en verbondenheid
met dit land zijn volgens de PvdA-fractie de voornaamste gevolgen van de verkrijging
van het Nederlanderschap. In een tijd waarin wij zoveel spreken over de integratie
van vreemdelingen in onze samenleving, zijn deze wijzigingen in de nationaliteitswetgeving
een vanzelfsprekende zaak. Diegenen die integratie wel willen bevorderen maar
deze wijzigingen niet steunen, zijn naar mijn mening halfslachtig bezig.
 
 
 
 
 
 De heer Verhagen (CDA):
 
 Deze wijzigingen gaan toch uit van de veronderstelling dat betrokkenen
volledig geïntegreerd zijn in de Nederlandse samenleving? Daarom kunnen
wij immers volstaan met een optierecht, en wordt er zelfs niet meer getoetst.
Ik begrijp dus niet het verband dat de heer Apostolou legt tussen deze wijzigingen
en het al of niet halfslachtig bezig zijn met integratie. Men gaat er juist
van uit dat de betrokkenen volledig zijn geïntegreerd in de Nederlandse
samenleving, en daar is mijn fractie het helemaal mee eens.
 
 
 
 
 
 De heer Apostolou (PvdA):
 
 Juist. Maar wij hebben net een debat met u gevoerd over kinderen die vanaf
hun 4de jaar in Nederland zijn. Zij zijn volledig geïntegreerd, spreken
de Nederlandse taal en hebben een Nederlandse school bezocht, en toch wilt
u hen niet het Nederlanderschap via optie geven. Van anderen, die ouder zijn
dan 65 jaar en vijftien jaar in Nederland zijn, wilt u eisen dat zij hier
25 jaar hebben verbleven, alvorens zij via optie het Nederlanderschap kunnen
krijgen. Waarom zijn zulke wijzigingsvoorstellen nu nodig?
 
 
 
 
 
 De heer Verhagen (CDA):
 
 Voorzitter! De CDA-fractie heeft in het voorlopig verslag en in het eindverslag
deze elementen steeds ingebracht. Ik herinner mij dat de PvdA-fractie in het
eindverslag nog van mening was dat al degenen die voor een optie in aanmerking
zouden komen, nog op de kennis van de Nederlandse taal moesten worden getoetst.
 
 
 
 
 
 De heer Apostolou (PvdA):
 
 Daar kom ik dadelijk nog op terug. Mijn opmerking was niet uitsluitend
gericht tot de fractie van het CDA, maar veel meer tot de fractie van de VVD,
die op dit punt helemaal niets wil.
 
 
 
 
 
 De heer Korthals (VVD):
 
 Voorzitter! Dan is het goed dat ik toch even naar voren kom. Het uitgangspunt
dat integratie uitsluitend kan plaatsvinden wanneer de verkrijging van het
Nederlanderschap zo gemakkelijk mogelijk wordt gemaakt, wordt natuurlijk niet
gedeeld door de fractie van de VVD. Ik wijs erop dat, toen de wet op het Nederlanderschap
in 1984 wederom werd vastgesteld, de integratie van buitenlanders in Nederland
ook een van de uitgangspunten was. Toen werd het heel duidelijk voldoende
geacht en ik zie niet in waarom dat nu niet het geval zou zijn.
 
 
 
 
 
 De heer Apostolou (PvdA):
 
 De tijden zijn veranderd en er is nu sprake van andere situaties. Er zijn
nu kinderen van de tweede generatie. Op deze manier wordt een aantal zaken
naar mijn mening goed geregeld.
 
 
 
 
 
 De heer Korthals (VVD):
 
 Er waren toentertijd ook kinderen van de tweede generatie. Daar hebben
wij toen ook oplossingen voor gevonden. De tijden zijn inderdaad veranderd,
maar het is mij in alle eerlijkheid nog niet duidelijk wat dan het specifieke
element is dat de voorgestelde veranderingen in de eerste en tweede tranche
rechtvaardigt. Ik kom hier dadelijk overigens nog kort op terug. De heer Apostolou
verwijst ongetwijfeld naar de notitie over de meervoudige nationaliteit en
het kiesrecht, maar die notitie is voor kennisgeving aangenomen en wordt verder
uitgewerkt in de wetgeving.
 
 
 
 
 
 De heer Apostolou (PvdA):
 
 Die notitie is niet zomaar voor kennisgeving aangenomen, maar uitvoerig
in de Kamer besproken. Er is ook een debat over geweest, de Kamer heeft die
notitie in grote lijnen geaccordeerd en nu komen de details ervan in wetten
naar voren.
 
 Het was oorspronkelijk de bedoeling van het kabinet om het Nederlanderschap
via optie te verlenen aan degenen die meerderjarig zijn en die meer dan vijftien
jaar onafgebroken in Nederland verblijven. Door de toevoeging van artikel
6, lid 1f, is deze mogelijkheid aanzienlijk beperkt. Alleen de meerderjarige
vreemdeling die bij het bereiken van de leeftijd van 65 jaar ten minste vijftien
jaar onafgebroken in Nederland heeft gewoond, krijgt het Nederlanderschap
via optie. Deze beperking is op een indirecte wijze mede door toedoen van
de PvdA-fractie tot stand gekomen. Ons motief was dat vreemdelingen die Nederlander
willen worden, ingeburgerd moeten zijn en de Nederlandse taal moeten spreken.
Deze inburgerings- en taaleis verdraagt zich echter niet met
het karakter van de optie. De regering heeft ons ervan overtuigd dat door
invoering van een taaltoets in de optieprocedure de belangrijkste kenmerken
van die procedure verdwijnen: eenzijdig – dus alleen maar van de kant
van de optant – snel en goedkoop. Terecht stelt de regering dat invoering
van een taaltoets in de uiteindelijk voorgestelde regeling overbodig is. Daarbij
is de vereiste taalkennis òf door het langdurig verplichte schoolbezoek
gegarandeerd òf om humanitaire redenen niet te vergen. In de nota naar
aanleiding van het eindverslag merkt de regering op dat om humanitaire redenen
geen optie te weigeren is aan degenen die wel aan de gestelde eisen van het
nu geformuleerde onderdeel e van het eerste lid van artikel 6 voldoen, maar
die wegens geestelijke of lichamelijke handicaps niet aan het onderwijs hebben
kunnen deelnemen. In de wettekst is deze verduidelijking niet terug te vinden.
Het lijkt mij goed, indien op een of andere wijze – ik denk aan een
algemene maatregel van bestuur – deze bepaling uit de nota naar aanleiding
van het eindverslag aan de uitvoeringsinstructies wordt toegevoegd. Kan de
staatssecretaris hierop reageren?
 
 Over de vereiste taalkennis bij naturalisatie hebben wij bij de behandeling
van de eerste tranche van wijzigingen uitvoerig gesproken. Wij hebben toen
afgesproken dat het Landelijk studie- en ontwikkelingscentrum voor volwasseneneducatie
een toets zou ontwikkelen die aan de Kamer zou worden voorgelegd. Inmiddels
is het rapport van het studiecentrum uitgebracht. De fractie van de Partij
van de Arbeid heeft behoefte om wat uitgebreider bij de voorstellen van het
studiecentrum stil te staan. Zij zou graag zien dat deze in een algemeen overleg
werden besproken, zoals de heer Dittrich net bij interruptie opmerkte.
 
 Ik heb begrepen dat alle instellingen voor volwasseneneducatie door het
ministerie van Justitie zijn benaderd of zij de toets willen gaan afnemen,
maar dat dit niet eerder dan volgend jaar zal gebeuren. Inmiddels worden er
verontruste geluiden gehoord van sommige organisaties die voor vreemdelingen
werken, over een aanzienlijke verzwaring van de inburgeringseisen en de taaleis.
 
 Naar ik heb vernomen, heeft de staatssecretaris aan het Landelijk advies-
en overlegorgaan (LAO) te kennen gegeven dat er met het LAO van gedachten
zal worden gewisseld zodra de toets op tafel ligt. Heeft de staatssecretaris
dit overleg met het LAO gevoerd? Zo nee, wanneer is zij van plan om dat te
doen? Hoe minder misverstanden hierover bestaan, hoe beter, daarom vraag ik
dit.
 
 
 
 
 
 De heer Verhagen (CDA):
 
 Voorzitter! De heer Apostolou wekt nu de suggestie dat er een aanzienlijke
verzwaring zal optreden van de eisen, die aan het Nederlanderschap worden
gesteld. Hoe beoordeelt hij in dit licht geluiden dat men zelfs vrijgesteld
wordt van de inburgeringstoets, als men het inburgeringstraject voor nieuwkomers
heeft gevolgd?
 
 
 
 
 
 De heer Apostolou (PvdA):
 
 Ik heb niet gerefereerd aan mijn eigen opvatting hierover, maar ik heb
gezegd dat organisaties zeggen dat het een verzwaring zou betekenen. Ik hecht
eraan dat met die organisaties wordt gesproken, zodat duidelijk wordt of het
een verzwaring zal zijn of niet. Ik zie wel dat gemeentebesturen en hun ambtenaren
ook zeer kritisch zijn over dit rapport. Zij vinden dat de naturalisatieprocedure
hierdoor zal worden vertraagd. Al met al redenen genoeg om overleg met de
Kamer te doen plaatsvinden, alvorens tot invoering per 1 januari 1996 over
te gaan.
 
 Voorzitter! Een van de redenen tot wijziging van de Rijkswet op het Nederlanderschap
in deze tweede tranche is gelegen in een vraag van veel oud-Nederlanders.
Op grond van de tot nu toe geldende wet hebben zij het Nederlanderschap verloren,
maar zij willen het Nederlanderschap herkrijgen en opnieuw Nederlander worden.
Met de voorstellen van artikel 6 en artikel 26 is de regering tegemoetgekomen
aan deze categorie oud-Nederlanders.
 
 Ik wil wat langer stilstaan bij dit punt, omdat hieraan in de media en
bij onze beraadslagingen in de eerste tranche nauwelijks aandacht is besteed.
Met instemming constateert de fractie van de Partij van de Arbeid dat de regering
met de aan ons voorgelegde wijziging een positief antwoord geeft op de vraag
van veel Nederlanders die zijn geëmigreerd naar Australië, Canada,
Nieuw-Zeeland en elders in de wereld. Het is van belang dat fracties in deze
Kamer die niets moesten hebben van het voorstel om een meervoudige nationaliteit
mogelijk te maken, wel voorstander zijn van de herkrijging van het Nederlanderschap
door oud-Nederlanders. Ik constateer bijvoorbeeld dat de fractie van de SGP
dit voorstel steunt, in tegenstelling tot het voorstel om de afstandseis bij
naturalisatie te laten vervallen. Helaas is er op dit moment geen vertegenwoordiger
van deze fractie in de zaal.
 
 Impliciet is de steun voor de herkrijging van het Nederlanderschap door
oud-Nederlanders steun voor het voorstel van meervoudige nationaliteit. Wellicht
is de fractie van de VVD langs deze weg te overtuigen van de gunstige aspecten
van de meervoudige nationaliteit.
 
 
 
 
 
 De heer Korthals (VVD):
 
 Precies, ik begreep dat u hierheen ging. Zoals u weet, zijn wij tamelijk
kritisch geweest over dit wetsvoorstel, en dat zijn wij in feite nog. Een
van de inconsequenties is dat oud-Nederlanders die Nederlanders kunnen worden,
niet automatisch afstand hoeven te doen van de nationaliteit die zij op dat
moment hebben. Het wezenlijke punt waar alles om draait, is of je meervoudige
of dubbele nationaliteit accepteert, ja of nee. Daar draait de hele discussie
voortdurend om. De VVD-fractie vindt dat wij zoveel mogelijk naar enkelvoudige
nationaliteit toe moeten.
 
 
 
 
 
 De heer Apostolou (PvdA):
 
 Ja, maar dan blijf ik toch zeggen dat u dan de wens niet honoreert van
al die Nederlanders die in het buitenland zijn. Dat is overduidelijk.
 
 
 
 
 
 De heer Korthals (VVD):
 
 Dat is niet waar. Volgens de huidige wet kunnen zij via naturalisatie
weer Nederlander worden. Volgens de afstandseis zullen zij vervolgens afstand
moeten doen van de nationaliteit die zij op dat moment hebben. Het kan dus
wel degelijk.
 
 
 
 
 
 De heer Apostolou (PvdA):
 
 Het gaat om mensen die bijvoorbeeld in Canada of Australië wonen.
Zij leven daar, hebben een baan. Zij willen Nederlander blijven, maar ook
een functie uitoefenen bij de Canadese overheid. Op het moment dat zij de
 Canadese nationaliteit aannemen, moeten zij automatisch het
Nederlanderschap opgeven. Zij willen dat niet, maar zij moeten dat als zij
een functie bij de overheid willen hebben. Deze wet maakt het voor die mensen
mogelijk, het Nederlanderschap te behouden en de Canadese nationaliteit aan
te nemen. Zij kunnen dan bijvoorbeeld ook een functie bij de Canadese overheid
uitoefenen. De heer Korthals ontneemt hun het recht het Nederlanderschap te
behouden, omdat zij de Canadese nationaliteit aannemen.
 
 
 
 
 
 De heer Korthals (VVD):
 
 Voorzitter! Volgens mij discussiëren wij nu over de eerste tranche
van de wetswijziging en niet over de tweede tranche. Bij dit wetsvoorstel
gaat het om Nederlanders die in Canada zitten en weer terug willen komen naar
Nederland. Volgens de naturalisatieprocedure die nu mogelijk is, is het een
voorwaarde dat zij afstand doen van de Canadese nationaliteit. Volgens dit
wetsvoorstel kunnen zij door optie vervolgens het Nederlanderschap verkrijgen.
De VVD vindt eigenlijk dat in de wet moet komen te staan, dat zij dan afstand
behoren te doen van de Canadese nationaliteit. Dat is een van de argumenten,
waarom wij niet zo enthousiast zijn voor dit wetsvoorstel.
 
 
 
 
 
 De heer Apostolou (PvdA):
 
 De heer Korthals beperkt zich tot mensen die terugkomen, terwijl er mensen
zijn in Canada die het Nederlanderschap hebben verloren – daarover gaat
het in deze wet – maar graag opnieuw Nederlander willen worden. De heer
Korthals zegt dat dit niet kan.
 
 
 
 
 
 De heer Korthals (VVD):
 
 Daar gaat deze wet echt niet over. Deze mensen moeten vervolgens wel hun
hoofdverblijf in Nederland hebben.
 
 
 
 
 
 De heer Apostolou (PvdA):
 
 Neen. Ik dacht dat dit ook voor oud-Nederlanders geldt. Deze wet behandelt
twee categorieën oud-Nederlanders. De eerste categorie moet hier een
jaar verblijven, waarna zij het Nederlanderschap kunnen verkrijgen. De oud-Nederlanders
van de tweede categorie, die op grond van de oude wet het Nederlanderschap
hebben verloren, kunnen nu opnieuw via optie het Nederlanderschap herkrijgen.
 
 
 
 
 
 De heer Verhagen (CDA):
 
 Voorzitter! Het kenmerk van deze wet is optie. Het feit dat deze mensen
het Nederlanderschap kunnen verwerven via een normale, bestaande optieprocedure
of op grond van de bestaande naturalisatieprocedure staat niet ter discussie.
De heer Korthals heeft in zoverre gelijk dat dit niet het onderwerp is van
het wetsvoorstel dat wij nu behandelen. In dit wetsvoorstel gaat het erom
dat je voor die categorie de optie introduceert, omdat je ervan uitgaat dat
deze mensen aangezien zij oud-Nederlander zijn, volledig ingeburgerd zijn
in de Nederlandse samenleving en normaliter de Nederlandse taal naar behoren
spreken. Dat is een heel ander onderwerp.
 
 
 
 
 
 De heer Apostolou (PvdA):
 
 Ik denk dat ik gelijk heb. Wij moeten nog eens goed naar de wettekst kijken.
Ik meen dat in deze wet twee categorieën oud-Nederlanders onderscheiden
worden die via optie het Nederlanderschap kunnen verkrijgen. De ene categorie
moet hier een jaar verblijven alvorens zij weer het Nederlanderschap kan verkrijgen.
De andere categorie krijgt het Nederlanderschap via optie, dus door een verklaring
af te leggen. Ik zal nog een keer naar de wettekst kijken. Ik kom hierop in
tweede termijn terug.
 
 Voorzitter! Voor het zomerreces heb ik een interview gegeven voor het
Nederlandstalig programma van de Australische radio over de wijzigingen van
de rijkswet. Ik heb vernomen dat de Australische Nederlanders enthousiast
reageerden op het feit dat zij enerzijds het Nederlanderschap mogen behouden
bij verkrijging van een andere nationaliteit en dat zij anderzijds de mogelijkheid
hebben, als zij het Nederlanderschap hebben verloren, dat te herkrijgen.
 
 Wat is het antwoord van de fractie van de VVD aan deze mensen? Tijdens
de bespreking van de eerste tranche van de wijzigingen is gebleken dat de
VVD-fractie negatief reageert op het verlangen van al deze Nederlandse immigranten,
Nederlander te blijven. Gezien de actualiteit van de behandeling van de eerste
tranche van de wijziging in de Eerste Kamer vind ik dat de Nederlanders in
het buitenland moeten weten dat een goed voorstel tot behoud van het Nederlanderschap
dat door deze Kamer is aangenomen nu dreigt te worden getorpedeerd in de Eerste
Kamer door de houding van de VVD-fractie aldaar en wellicht door een ambivalent
CDA.
 
 Het merkwaardige in deze opstelling vind ik dat de VVD zich een groot
voorstander heeft getoond...
 
 
 
 
 
 De heer Korthals (VVD):
 
 Mijnheer Apostolou mag dit allemaal zeggen, maar ik herhaal dat wij het
over een ander wetsvoorstel hebben dan waarover hij nu spreekt. Hij spreekt
over het wetsvoorstel dat in de Eerste Kamer ligt en aldaar wellicht niet
wordt aangenomen. Hij mag daarover spreken naar aanleiding van het onderhavige
wetsvoorstel, maar voor de discussie is het duidelijker als hij over dit voorstel
spreekt.
 
 
 
 
 
 De heer Apostolou (PvdA):
 
 Dat doe ik ook, maar zoals ook de heer Verhagen heeft verteld, hebben
die twee wetten verband met elkaar. Het is niet zo dat zij helemaal los van
elkaar staan. Als gewezen Nederlanders nu Nederlanders worden met behoud van
de nationaliteit die zij hebben, hebben zij namelijk een dubbele nationaliteit.
Dat wilt u toch niet? Nou, dan praat ik toch over deze wet? Deze wet gaat
over het herkrijgen van het Nederlanderschap door oud-Nederlanders. Ik ben
volgens mij helemaal niet buiten de orde.
 
 Ik wil dit punt afsluiten met te zeggen dat ik het een merkwaardige opstelling
vind dat de VVD-fractie zich een groot voorstander heeft getoond van het kiesrecht
voor Nederlanders in het buitenland, maar de voorstellen die wij nu bespreken,
niet steunt. Als het gaat om stemmen, erkent de VVD-fractie dus dat deze emigranten
een band met Nederland hebben, maar als het gaat om het behoud van de Nederlandse
nationaliteit – omdat zij ook de nationaliteit hebben van het land waar
zij wonen en werken – dan verliezen zij blijkbaar ineens de band met
Nederland en wordt hun het Nederlanderschap ontnomen.
 
 Ik kom nu te spreken over de termijnen voor de beslissing die de autoriteit
die de verklaring in ontvangst neemt, in acht moet nemen voor de bevestiging
of de weigering daarvan. Op dit punt heb ik een amendement ingediend. De redenering
achter dit amendement is dat een langere termijn dan 26 weken
zich niet verdraagt met het karakter van de optie. Daarom stel ik voor dat
binnen de maximale termijn een besluit moet worden genomen. Zo niet, dan wordt
de bevestiging geacht te zijn verleend. De regering zelf stelt in de nota
naar aanleiding van het eindverslag dat de belangrijkste kenmerken van de
optieprocedure eenzijdigheid en snelheid zijn. Als de bevestiging meer dan
een halfjaar op zich laat wachten, heeft het karakter van de optie naar mijn
mening zijn betekenis verloren, want dan naderen we de termijnen die ook gelden
voor naturalisatie. Ik meen dat de regering op grond hiervan geen problemen
zou hoeven te hebben met mijn amendement, maar ik hoor graag de reactie van
de staatssecretaris.
 
 
 
 
 
 De heer Verhagen (CDA):
 
 Zoals de heer Apostolou weet, worden termijnen wel eens overschreden,
ondanks de bedoeling van de wetgever. De heer Apostolou weet ook dat de bedoeling
van dit wetsvoorstel er enerzijds in gelegen is om een versnelling van de
procedure te laten plaatsvinden en anderzijds, juist ook van de zijde van
de overheid, om een invulling te geven aan die optie door een aantal zaken
te laten toetsen. Als men door de huidige werklast – om het zo maar
uit te drukken – niet in staat is om naar behoren de activiteiten van
de overheid te verrichten zoals voorzien in dit wetsvoorstel, is de heer Apostolou
dan van mening – want dat lees ik in zijn amendement – dat dan
maar een blanco cheque moet worden ingediend en dat de Nederlandse nationaliteit
dan maar automatisch moet worden verleend?
 
 
 
 
 
 De heer Apostolou (PvdA):
 
 De termijn van 13 weken is niet voor niets in dit wetsvoorstel opgenomen.
Blijkbaar denkt men ook bij het ministerie en bij de regering dat die termijn
haalbaar zou moeten zijn. In het wetsvoorstel wordt nu voorgesteld om, als
die termijn niet haalbaar is, die te verlengen met nog eens 13 weken. Ik ben
het met de heer Verhagen eens dat termijnen vaak overschreden worden. Met
dit amendement wil ik de Immigratie- en naturalisatiedienst juist dwingen
om de termijnen te halen en om goed te werken. Het is geen automatisme. Voorheen
werden bij de optie helemaal geen eisen gesteld. Nu gaan wij deze toets invoeren;
daar ben ik voor, maar we moeten de mensen niet eindeloos aan het lijntje
houden, want ook bij naturalisatie is er een termijn, namelijk één
jaar, die ook overschreden wordt. Als we bij de optie mensen ook langer dan
een halfjaar laten wachten, vind ik dat wij niets gedaan hebben voor een versnelde
procedure in de optieprocedure. Dan vervallen we helemaal in de naturalisatieprocedure.
Ik vind het een kenmerk van de optie dat zij snel moet gebeuren en dat zegt
de regering trouwens zelf ook. Dat is de bedoeling van mijn amendement. Dan
moet ik het volgende toevoegen. Er is in de wet een artikel opgenomen dat
betekent dat als iemand geen juiste gegevens heeft opgegeven deze persoon
het Nederlanderschap wordt ontnomen. Wat dat betreft is er een garantie in
de wet ingebouwd. De heer Verhagen sprak van een automatisme. Ik wil echter
helemaal niet dat mensen het Nederlanderschap verkrijgen, terwijl zij misschien
criminele activiteiten hebben ontwikkeld of wat dan ook. Als dat ontdekt wordt,
verliezen zij het Nederlanderschap. Wat dat betreft is de wet dus sluitend.
 
 Tot slot vraag ik de aandacht van de regering voor een aantal wat kleinere
punten. Hoe wordt de implementatie van deze wetswijzigingen begeleid? Het
is noodzakelijk dat over alle aspecten van de nieuwe bepalingen goede voorlichting
in Nederland en op de Nederlandse vertegenwoordigingen in het buitenland plaatsvindt.
Kan de staatssecretaris aangeven welke voorbereidingen zij in dit kader reeds
heeft getroffen en wat eventueel nog ondernomen wordt? Op de vraag van de
fractie van D66 over de toegang van de lokale overheid tot gegevens van de
justitiële documentatie antwoordt de regering, dat zij voornemens is
om op korte termijn het besluit over inlichtingen aangaande justitiële
documentatie te wijzigen in die zin, dat aan burgemeesters de bevoegdheid
toekomt om in verband met de naturalisatie en optie inlichtingen te vragen.
Ik heb enkele vragen op dit punt. Wanneer wordt deze wijziging van het besluit
verwacht? Is dat voor 1 januari 1996? Wordt deze bevoegdheid ook verleend
aan consulaten? Hebben consulaten in het buitenland ook toegang tot de justitiële
documentatie? Zo ja, hoe zal dat praktisch in zijn werk gaan? Hoe is de situatie
in de Nederlandse Antillen en Aruba omtrent de justitiële documentatie?
 
 Omtrent de formele eisen die aan het afleggen van een verklaring worden
verbonden, zal zeker een en ander in de algemene maatregel van bestuur worden
vastgelegd. Ik hoop dat in die algemene maatregel van bestuur niet zodanige
eisen worden gesteld dat in feite het karakter van de optie wordt uitgehold.
Kan de staatssecretaris iets zeggen over de inhoud van de algemene maatregel
van bestuur? Welke eisen zullen worden gesteld?
 
 Wellicht ten overvloede merk ik op dat wij met deze wijzigingen op de
Rijkswet op het Nederlanderschap ons aansluiten bij de ontwikkelingen van
deze tijd. Nederland staat in dit proces niet alleen. Ook andere Europese
landen zetten dergelijke stappen. Ik ben ervan overtuigd dat de invoering
van deze wijziging de psychologische drempels wegneemt voor vreemdelingen
om actief mee te doen in de samenleving waarin zij wonen en werken, of dat
nu emigranten in Nederland zijn of Nederlandse emigranten in het buitenland.
 
 
 
 
 
 De heer Schutte (GPV):
 
 Mijnheer de voorzitter! Uit het debat tot nu toe blijkt wel dat dit wetsvoorstel
moeilijk los gezien kan worden van andere wetsvoorstellen die nog in behandeling
zijn bij het parlement. Ik denk aan de eerste tranche van het wijzigingsvoorstel
van de rijkswet, die door een meerderheid van deze Kamer is aanvaard, en aan
het voorstel tot ratificatie van het Tweede protocol bij het Verdrag van Straatsburg,
dat hier nog behandeld moet worden.
 
 Ik zal niet alle kritiek welke eerder op deze verbrokkelde behandeling
is uitgeoefend herhalen, maar wil volstaan met de constatering dat ik mij
bij de behandeling van dit wetsvoorstel niet geheel kan losmaken van ons standpunt
ten aanzien van de dubbele nationaliteit. Dat leidde indertijd tot een tegenstem
bij het wetsvoorstel inzake de eerste tranche. Wellicht zal dat ook leiden
tot een vergelijkbare conclusie ten aanzien van de ratificatie van het Tweede
protocol. Kan de staatssecretaris overigens mededelen hoe het staat met de
afhandeling van de eerste tranche? Het is niemand ontgaan dat
de bezwaren welke al in deze Kamer leefden tegen de dubbele nationaliteit
in de Eerste Kamer nog breder gedragen lijken te worden. Ontvalt aan dit wetsvoorstel
niet in belangrijke mate de basis als de eerste tranche het Staatsblad niet
zou bereiken?
 
 Als wij toch proberen om een zelfstandig oordeel over dit wetsvoorstel
te vormen, dan is voor mij de centrale vraag of en, zo ja, in hoeverre dit
wetsvoorstel ertoe zal leiden dat het verschijnsel van de meervoudige nationaliteit
zal toenemen. In de nota naar aanleiding van het eindverslag schrijft de staatssecretaris
dat dit niet op grote schaal het geval zal zijn, zeker niet na de tweede nota
van wijziging, waarin de categorie vreemdelingen die na een verblijf van vijftien
jaar in Nederland kunnen kiezen voor optie is beperkt. Mag ik hieruit afleiden
dat het wetsvoorstel op het punt van de meervoudige nationaliteit weinig of
niets toevoegt aan het wetsvoorstel inzake de eerste tranche, afgezien van
de categorie ex-Nederlanders die in Nederland wonen?
 
 Het belangrijkste karakter van het wetsvoorstel is dan dat het voor een
grote groep vreemdelingen mogelijk wordt gemaakt op eenvoudiger wijze dan
via naturalisatie het Nederlanderschap te verkrijgen. Mijn vraag in dit verband
luidt: wat is hierbij de belangrijkste beweegreden? Gaat het er primair om
de positie van groepen vreemdelingen te versterken of gaat het erom de werkdruk
voor de overheidsorganisatie te beperken? Beide zijn legitieme overwegingen,
maar het is wel van belang om te weten waar het de wetgever primair om te
doen is.
 
 Nu de optie veel meer dan in het verleden zal gaan fungeren als tweede
weg ter verkrijging van de Nederlandse nationaliteit vind ik het terecht dat
een einde komt aan het eenzijdige karakter van deze rechtshandeling. Er is
een bevestiging nodig van de autoriteit die de verklaring in ontvangst neemt.
Deze verklaring wordt afgegeven na onderzoek of aan de vereisten is voldaan.
Hierover heb ik enkele vragen. Het derde lid van artikel 6 geeft aan wanneer
de bevestiging kan worden geweigerd. Er moet dan sprake zijn van ernstige
vermoedens van gevaar voor de openbare orde e.d. Wat moet er gebeuren als
daarvan geen sprake is, maar als wel twijfels zijn gerezen of terecht een
beroep op de optiemogelijkheid wordt gedaan. Mag ook dan de bevestiging worden
geweigerd? Dit lijkt mij het meest in overeenstemming met het karakter van
de optiemogelijkheid. Het gaat er daarbij immers om een eenvoudiger procedure
mogelijk te maken voor categorieën gevallen waarvan het evident is dat
terecht een beroep wordt gedaan op de mogelijkheid tot het verkrijgen van
de Nederlandse nationaliteit. In dat geval moet gelden dat in geval van twijfel
niet de optie, maar naturalisatie de aangewezen weg is. Deelt de staatssecretaris
deze mening?
 
 Een andere vraag hangt samen met de in artikel 13 voorgestelde mogelijkheid
tot het heffen van een recht in geval van het afleggen van een verklaring.
Hoe verhoudt zich deze verplichting tot het betalen van een recht tot de behandeling
van een afgelegde verklaring? Is de verklaring pas rechtsgeldig afgelegd als
het recht is voldaan? Of begint de termijn van artikel 6, vierde lid, te lopen
ongeacht de vraag of het recht al is voldaan? Wat moet er gebeuren als iemand
nalatig is en blijft in het betalen van het recht? Betekent dit dan dat aan
een van de vereisten, bedoeld in het tweede lid van artikel 6, niet is voldaan?
 
 Een nadere toelichting krijg ik ook graag op de eerste in artikel 6 genoemde
categorie vreemdelingen die kan kiezen voor optie, te weten de toegelaten
meerderjarige vreemdeling die binnen het Koninkrijk is geboren en aldaar sedert
zijn geboorte hoofdverblijf heeft. Zo geformuleerd, kan dit betekenen dat
het optierecht ook wordt uitgeoefend door vreemdelingen die niet gedurende
hun hele jeugd legaal in Nederland verbleven. Is dat de bedoeling?
 
 
 
 
 
 De heer Verhagen (CDA):
 
 Toegelaten is toch legaal?
 
 
 
 
 
 De heer Schutte (GPV):
 
 Het begrip "toegelaten" heeft volgens mij taalkundig de betekenis "toegelaten
op het moment waarop het optierecht gebruikt wordt". De vraag is of vanaf
de geboorte tot het moment van de aanvraag tot optierecht sprake is van "legaal".
Ik bedoel met legaal in dit verband een termijn van vijftien à twintig
jaar aanwezigheid.
 
 
 
 
 
 De heer Verhagen (CDA):
 
 Dan sluit ik mij volledig bij uw vraag aan.
 
 
 
 
 
 De heer Schutte (GPV):
 
 Dan zal er ongetwijfeld een antwoord op komen!
 
 Het lijkt mij niet logisch, gelijke rechten toe te kennen aan mensen die
al dan niet legaal in Nederland hebben verbleven. Het antwoord op deze vraag
lijkt mij ook van belang in verband met het amendement van de heer Verhagen
op stuk nr. 18 dat ervan uitgaat dat de onderdelen a en e van artikel 6, eerste
lid, elkaar overlappen.
 
 Een aparte categorie vormen de staatlozen en de vluchtelingen. Ik vind
het terecht dat aan deze categorieën extra aandacht wordt besteed, maar
wij moeten ons realiseren dat het om heel verschillende groepen gaat. Staatloosheid
moet zoveel mogelijk voorkomen worden. Vluchtelingen zijn vaak mensen die
nauwe banden hebben met hun land van herkomst, maar als gevolg van vooral
politieke omstandigheden voorlopig niet naar dat land terug kunnen. Een snelle
keuze voor de Nederlandse nationaliteit ligt dan niet zo voor de hand. Ik
vind wel dat wij het de toegelaten vluchtelingen niet onnodig moeilijk moeten
maken om de Nederlandse nationaliteit te verwerven als ze daarvoor hebben
gekozen. Het openen van de optiemogelijkheid is dan ook een goede zaak, maar
een termijn van drie jaar vind ik erg kort.
 
 Het zal duidelijk zijn dat ik met dit wetsvoorstel minder moeite heb dan
met de eerste tranche. Dat neemt niet weg dat ik wel behoefte heb aan beantwoording
van mijn vragen, alvorens ik een eindoordeel over het wetsvoorstel kan geven.
 
 
 
 
 
 De heer Dittrich (D66):
 
 Voorzitter! In het jaarverslag van de ombudsman is naar voren gekomen
dat er lange wachttijden bestaan voor vreemdelingen die zich willen laten
naturaliseren, te lange wachttijden. Een paar keer per maand ontvang ik dan
ook brieven van mensen die daarover klagen. Ik hoop dat door het introduceren
van het optierecht, zoals in het wetsvoorstel geregeld, de naturalisatieprocedures
sneller zullen kunnen worden afgerond. Ik wil in dit verband de vraag aan
de staatssecretaris stellen of zij er een uitspraak over kan doen, of er na
 inwerkingtreding van dit wetsvoorstel inderdaad aanwijsbare
bespoediging in de afhandeling van de naturalisatieprocedures kan worden gemaakt.
 
 Overigens, voordat het zover is, zij bedacht dat de eerste tranche van
de Rijkswet op het Nederlanderschap op het ogenblik in de Eerste Kamer ligt.
Het lijkt de fractie van D66 logisch dat de stemming over deze tweede tranche
plaatsvindt, nadat wij weten wat er in de Eerste Kamer is gebeurd. Ik heb
dan ook de vraag aan de staatssecretaris hoe zij daar tegenover staat.
 
 Volgens het voorgestelde artikel 6, lid 4, wordt door de autoriteit die
de verklaring van de vreemdeling onderzoekt, binnen 13 weken, met een verlengingsmogelijkheid
van nog eens 13 weken, beslist. Nu het hier om een optie gaat van in de wet
nauwkeurig omschreven groepen, moet een termijn van ruim een halfjaar toch
wel haalbaar zijn. D66 heeft gemist welk rechtsgevolg eraan verbonden wordt,
wanneer die termijn niet gehaald wordt.
 
 De heer Apostolou heeft hierover een amendement, op stuk nr. 17, ingediend.
Ik vind dit een interessant amendement, omdat hij als rechtsgevolg naar voren
brengt dat bij gebreke van een tijdige bevestiging binnen die gestelde termijn,
het verzoek, de optie, wordt geacht te zijn verleend. Ik heb daar toch een
vraag bij, want ik hoop dat de autoriteit die eigenlijk die bevestiging zou
moeten geven binnen de gestelde termijn, zoveel eergevoel zal hebben dat deze
er ook een aansporing in ziet om binnen die termijn een inhoudelijke beslissing
te nemen en dus de bevestiging te doen. Ik hoop niet dat de betreffende autoriteit
denkt: als ik nu maar stil blijf zitten, dan komt het automatische rechtsgevolg
dat in het amendement van Apostolou staat, er vanzelf wel. Want daarmee geven
wij als wetgever als het ware de beslissing uit handen, terwijl men op lokaal
niveau wellicht denkt: als wij ons niet inspannen, dan komt het wel. Dat zou
natuurlijk een verkeerde gang van zaken zijn.
 
 
 
 
 
 De heer Korthals (VVD):
 
 Ik kan de redenering wel volgen, maar vraag mij af waarom niet een gelijksoortig,
analoog amendement is ingediend betreffende naturalisatieverzoeken –
daar moet, zo dacht ik, ook binnen één jaar op worden beslist –
inhoudende dat zodra er niet op wordt beslist, het naturalisatieverzoek wordt
gehonoreerd.
 
 
 
 
 
 De heer Dittrich (D66):
 
 Ik neem aan dat u die vraag aan de heer Apostolou stelt.
 
 
 
 
 
 De heer Korthals (VVD):
 
 Maar u bent het hiermee eens; u had die vraag dus ook kunnen stellen.
 
 
 
 
 
 De heer Dittrich (D66):
 
 Dat heb ik nog niet gezegd; ik zei dat ik het een interessant amendement
vind, omdat de heer Apostolou dat rechtsgevolg in zijn amendement naar voren
brengt. Maar ik heb nog niet gezegd dat ik het ermee eens was, want ik vind
juist dat er nog wel wat vragen leven, namelijk op het punt dat ik net naar
voren heb gebracht. Ik vind dat dit nogal wat risico's heeft. Misschien kan
de staatssecretaris nog eens haar licht hierover laten schijnen en anders
wellicht de heer Apostolou. Ik heb nog geen definitief standpunt ingenomen.
 
 
 
 
 
 De heer Apostolou (PvdA):
 
 Het zou met Nederland niet goed gaan, als de ambtenaren op deze manier
zouden handelen en termijnen op deze manier zouden laten verlopen. Maar u
heeft wel een punt, als u zegt: stel je voor dat het niet gebeurt. Dan denk
ik: wie moet nu het slachtoffer zijn van het overschrijden, iedere keer, van
de termijnen? In dit geval, als je het laat zoals het nu in de wet is, kan
het eindeloos gerekt worden dat iemand op een antwoord wacht; dan is de optie
gewoonweg niks. Ik vraag mij daarbij af: wat doen wij nu hier? De optie was
in het verleden een eenzijdige handeling; nu hebben wij een bevestiging, een
toets, toegevoegd. Ik vind dat er grenzen zijn aan het laten wachten van mensen
op een antwoord en dat is eigenlijk de ratio van mijn amendement.
 
 Ik hoop dat er bij de AMvB iets geregeld wordt omtrent de bescheiden die
mensen moeten overleggen, voordat hun vraag of verklaring in behandeling wordt
genomen. Misschien moeten daar een aantal zaken geregeld worden, in die zin
dat zij een aantal dingen moeten overleggen, enz. Dat betreft alleen maar
een verificatie en niets verder.
 
 
 
 
 
 De heer Dittrich (D66):
 
 Ja, ik begrijp uw punt wel en ik zeg ook dat ik het een interessant punt
vind, omdat u in uw amendement het rechtsgevolg aangeeft. Ik wijs er daarbij
nogmaals op, vragenderwijze, dat het voor zou kunnen komen dat, bijvoorbeeld
door tijdsdruk, een lokale overheid denkt: laten wij onze prioriteiten ergens
anders leggen, want in de wet staat dat rechtsgevolg al geregeld. Daar wil
ik toch een reactie van de staatssecretaris op hebben. Ik zie het punt overigens
wel. Ik signaleer ook dat er nu een termijn is van 13 weken, plus een verlenging
met 13 weken, zonder dat er staat wat er daarna gebeurt als de plaatselijke
autoriteit verder niets gedaan heeft. Ik wacht op dit punt de beantwoording
van mijn vragen af.
 
 
 
 
 
 De heer Schutte (GPV):
 
 In de kritische kanttekeningen van de heer Dittrich proef ik een lichte
voorkeur voor een fictieve weigering als sanctie. Is dat juist? Als dat zo
is, zit daaraan de mogelijkheid van beroep gekoppeld. Daar zal de desbetreffende
ambtenaar ook niet zoveel aardigheid in hebben.
 
 
 
 
 
 De heer Dittrich (D66):
 
 Dat haakt dan weer aan bij de Algemene wet bestuursrecht. Wellicht is
dat dus wel het geval. Ik stel voor, eerst even de reactie van de staatssecretaris
af te wachten en hierop in tweede termijn inhoudelijk terug te komen. Misschien
ziet de staatssecretaris er helemaal geen probleem in. Dat zou voor mij aanleiding
kunnen zijn om het amendement te steunen. Nu weet ik dat nog niet.
 
 In het oorspronkelijke wetsvoorstel was de regeling opgenomen dat de vreemdeling
zonder inburgeringstoets na vijftien jaar onafgebroken hoofdverblijf door
optie het Nederlanderschap kon verkrijgen. D66 had daar kritiek op in de schriftelijke
inbreng. Ook andere fracties hebben dat gedaan. Bij nota van wijziging is
de regeling in artikel 6, eerste lid, onder e en f, zodanig gewijzigd dat
er twee groepen vreemdelingen zijn uitgelicht. Een vreemdeling die 18 jaar
of ouder is en die vanaf zijn 4de levensjaar in Nederland heeft gewoond, kan
nu door optie Nederlander worden. Voor hem geldt dus een termijn van minstens
veertien jaar – 18 min 4 – maar doordat hij hier naar school is
gegaan, mag verondersteld worden dat hij ingeburgerd is. De laatste tijd lezen
wij wel dat wij te maken hebben met veelvuldig schoolverzuim onder allochtone
jongeren, maar ik denk dat dit een daadwerkelijke inburgering
toch niet in de weg staat. D66 kan zich op dit punt dan ook vinden in de nota
van wijziging die door de staatssecretaris is ingediend. Het betekent tevens
dat het amendement dat het CDA hierover heeft ingediend, bij ons geen gewillig
oor vindt. Ik vind het amendement van het CDA een nogal harde maatregel. De
heer Verhagen stelt namelijk voor, deze groep eigenlijk weg te vagen door
schrapping.
 
 
 
 
 
 De heer Verhagen (CDA):
 
 Dat is geen juiste voorstelling van zaken. In artikel 6, lid 1, onder
a, wordt voor de meerderjarige vreemdeling die hier geboren en getogen is,
dus de school en dergelijke heeft doorlopen, de mogelijkheid geïntroduceerd
om door middel van optie het Nederlanderschap te verkrijgen. Dat blijft overeind.
De heer Dittrich kan dus niet categorisch zeggen dat het CDA deze hele mogelijkheid
schrapt. Integendeel, voor de groep mensen die hier geboren is, dus voor de
tweede generatie migranten, willen wij die mogelijkheid juist overeind houden.
 
 
 
 
 
 De heer Dittrich (D66):
 
 De kern van deze nota van wijziging is om twee groepen aan te wijzen van
mensen die door middel van optie het Nederlanderschap kunnen krijgen.
 
 
 
 
 
 De heer Verhagen (CDA):
 
 Drie groepen.
 
 
 
 
 
 De heer Dittrich (D66):
 
 Ik heb het over de nota van wijziging. De optie is een vrij makkelijke
methode. In de nota van wijziging worden twee groepen aangewezen, zonder dat
daaraan een inburgeringstoets verbonden is. Als het om de eerste groep gaat,
is het logisch dat de staatssecretaris een groep mensen aanwijst die hier
de school doorlopen heeft. Je mag ervan uitgaan dat die mensen de Nederlandse
taal machtig zijn. Het is dan ook logisch dat zij geen inburgeringstoets hoeven
te ondergaan.
 
 
 
 
 
 De heer Verhagen (CDA):
 
 Hebben wij naar de mening van de heer Dittrich dan nog het onderdeel a
nodig in artikel 6, lid 1? Hebben wij dat nog nodig als wij onderdeel e uit
de nota van wijziging aanvaarden?
 
 
 
 
 
 De heer Dittrich (D66):
 
 Er is een verschil tussen onderdeel a en onderdeel e. In onderdeel a gaat
het om de mensen die hier geboren zijn. In onderdeel e gaat het om de mensen
die hier nièt geboren zijn, maar hier wel de school doorlopen hebben.
Dat is het verschil tussen beide groepen.
 
 
 
 
 
 De heer Verhagen (CDA):
 
 Dat begrijp ik. Maar als wij onderdeel e aanvaarden, hebben wij dan naar
de mening van de heer Dittrich onderdeel a nog nodig?
 
 
 
 
 
 De heer Dittrich (D66):
 
 Ja.
 
 
 
 
 
 De heer Verhagen (CDA):
 
 Waarom?
 
 
 
 
 
 De heer Dittrich (D66):
 
 Onderdeel e betreft de beperkte groep die hier niet geboren is. Onderdeel
a betreft de groep die hier wel geboren is.
 
 
 
 
 
 De heer Verhagen (CDA):
 
 Maar de groep die hier wel geboren is, verblijft hier toch ook op het
4de levensjaar?
 
 
 
 
 
 De heer Dittrich (D66):
 
 Het betreft twee te onderscheiden groepen. Het criterium daarbij is, wie
waar en wanneer geboren is. De ene groep heeft door hier niet geboren zijn
doch hier vóór het 4de levensjaar gekomen te zijn van de regering
toch de mogelijkheid gekregen om via optie het Nederlanderschap te verwerven.
De achterliggende gedachte daarbij is dat die groep hier een schoolopleiding
heeft gevolgd. De andere groep betreft de mensen die hier geboren zijn. Wij
mogen aannemen dat die hier hoofdverblijf heeft gehad. Dat staat ook in lid
a. Wij mogen natuurlijk ook aannemen dat die groep hier op school is gegaan.
Ik vind de manier waarop de staatssecretaris die twee groepen onderscheidt,
juister.
 
 
 
 
 
 De heer Schutte (GPV):
 
 Is het voor de heer Dittrich ook nog een relevant verschil dat bij de
tweede groep vanaf vier jaar de eis geldt van een legaal verblijf gedurende
de gehele periode vanaf het 4de levensjaar en dat dit niet expliciet bepaald
is bij onderdeel a?
 
 
 
 
 
 De heer Dittrich (D66):
 
 Het gaat over vreemdelingen die zijn toegelaten in Nederland. Toelating
is het juridische begrip toelating, dus met toestemming van de Nederlandse
overheid. Dit is ook in de schriftelijke inbreng naar voren gebracht.
 
 
 
 
 
 De heer Schutte (GPV):
 
 Jawel, maar de vraag is of dat de hele periode het geval moet zijn geweest,
of dat de toelating bijvoorbeeld heeft plaatsgevonden vijf jaar voordat van
het optierecht gebruik gemaakt wordt. Taalkundig is het zodanig geformuleerd,
dat, als een persoon ergens tussen zijn geboorte en het gebruik maken van
het optierecht toegelaten is, hij dan een beroep kan doen op artikel 6, eerste
lid, onder a. Vindt u dat goed?
 
 
 
 
 
 De heer Dittrich (D66):
 
 Misschien kunt u het nog een keer vertellen. Ik kan het niet helemaal
overzien.
 
 
 
 
 
 De heer Schutte (GPV):
 
 Ik lees artikel 6, eerste lid, onderdeel a, zo, dat je hier geboren moet
zijn en dat je toegelaten moet zijn, in ieder geval op het moment dat je gebruik
maakt van het optierecht. Dat kan dus betekenen dat je hier geboren bent,
een illegale status hebt gehad gedurende een bepaald aantal jaren, vervolgens
formeel toegelaten bent en daarna gebruik maakt van het optierecht. Dat kan
dus betekenen dat je slechts een beperkt aantal jaren hier legaal verbleven
hebt.
 
 
 
 
 
 De heer Dittrich (D66):
 
 Ik vind het een belangrijk element, dat iemand ingeburgerd is. Als iemand
hier de school doorlopen heeft, ga ik ervan uit dat hij de Nederlandse taal
en de Nederlandse samenleving kent. Dat vind ik een belangrijk criterium.
 
 
 
 
 
 De heer Schutte (GPV):
 
 Maar de mate van legaliteit gedurende een reeks van jaren vindt u geen
relevant criterium?
 
 
 
 
 
 De heer Dittrich (D66):
 
 Het hangt ervan af, hoeveel jaar dat is geweest.
 
 
 
 
 
 De heer Schutte (GPV):
 
 Het lijkt mij goed als de staatssecretaris ons inlicht over de vraag,
wat wij precies moeten verstaan onder het eerste lid, onderdeel a.
 
 
 
 
 
 De heer Dittrich (D66):
 
 Ik ben altijd graag bereid te luisteren naar de staatssecretaris en te
bekijken, of de wet daardoor verhelderd kan worden.
 
 Voorzitter! De tweede groep betreft de groep van 65-jarigen die tevoren
ten minste vijftien jaar in Nederland hebben gewoond. Zij moeten
in elk geval op hun 50ste in Nederland zijn komen wonen. Voor hen geldt waarschijnlijk
de taaltoets als barrière, omdat zij op hoge leeftijd hier gekomen
zijn. Daarom ligt ook voor hen een uitzondering voor de hand. Dat is overigens
een resultaat waarmee de ouderenpartijen in de Kamer tevreden zouden kunnen
zijn. Jammer dat zij niet aan dit debat meedoen.
 
 Hoe beredeneert de staatssecretaris de leeftijdsgrens van 65 jaar? In
de stukken van het Nederlands centrum voor buitenlanders wordt gezegd, dat
die grens wat arbitrair is. Men pleit voor een grens van 55 jaar als er al
een leeftijdsgrens gesteld moet worden. Ik zou hierop graag een reactie van
de staatssecretaris vernemen.
 
 Nu het optierecht zonder inburgeringsvereiste voor deze twee groepen vreemdelingen
expliciet in de leden e en f is opgenomen, vallen andere groepen vreemdelingen
die bijvoorbeeld langer dan vijftien jaar in Nederland wonen, buiten die optieregeling.
Hen rest de naturalisatieprocedure mèt de inburgeringstoets. Dat vindt
de fractie van D66 goed. De nota van wijziging houdt in dezen een verbetering
in. Het verkrijgen van de Nederlandse nationaliteit moet niet al te gemakkelijk
worden gemaakt. Ik kom dan meteen op het amendement van de heer Rabbae op
stuk nr. 21. De heer Rabbae stelt daarin voor, de termijn van vijftien jaar
te veranderen in een termijn van tien jaar. Op het eerste gezicht lijkt mij
dat een korte termijn. Ik begrijp echter dat dit aansluit bij een termijn
die ook in de Vreemdelingenwet staat, bijvoorbeeld bij een vestigingsvergunning.
Maar dan nog vind ik dat een korte termijn. Daarentegen vind ik de termijn
van 25 jaar in het amendement van het CDA weer te lang. Dat amendement overtuigt
mij ook niet. Ik ben het op dit punt dan ook eens met het wetsvoorstel.
 
 
 
 
 
 De heer Rabbae (GroenLinks):
 
 En zo zit, zoals altijd, D66 precies in het midden. Wilde u dat misschien
zeggen?
 
 
 
 
 
 De heer Dittrich (D66):
 
 Neen. Dat wilde ik helemaal niet zeggen. Ik kies inhoudelijk voor datgene
wat de regering op dit punt naar voren heeft gebracht.
 
 
 
 
 
 De heer Rabbae (GroenLinks):
 
 Vindt u het niet juist en zeer aannemelijk dat een vreemdeling na tien
jaar legaal verblijf in Nederland niet meer kan worden verwijderd en hoeft
te worden verwijderd, zelfs bij een gebrek aan bestaansmiddelen? Betrokkene
zit in ons midden, in het midden van de Nederlandse samenleving. Welk belang
verzet zich er dan tegen dat zo iemand in aanmerking kan komen voor de optie?
 
 
 
 
 
 De heer Dittrich (D66):
 
 Een legaal verblijf van tien jaar in Nederland vind ik van een andere
orde dan het verkrijgen van de Nederlandse nationaliteit.
 
 
 
 
 
 De heer Rabbae (GroenLinks):
 
 Wij gaan ervan uit dat iemand die tien jaar in dit land verblijft, redelijk
is ingeburgerd.
 
 
 
 
 
 De heer Dittrich (D66):
 
 Daar gaat ù van uit in uw vraagstelling. Ik niet. Ik ken vreemdelingen
die langer dan vijftien jaar in Nederland verblijven en nog geen Nederlands
spreken.
 
 
 
 
 
 De heer Rabbae (GroenLinks):
 
 Ik ken zelfs Nederlanders die 65 jaar zijn en die nog niet datgene kennen
wat de heer Verhagen graag in het inburgeringstraject wil hebben, maar dat
is een ander verhaal! Daar kom ik straks nog over te praten. Wij praten nu
op basis van redelijkheid. Niemand kent exact de juiste datum van inburgering
in een samenleving. De termijn van tien jaar is even arbitrair als een termijn
van 25 jaar of vijftien jaar. Ik probeer in mijn amendement aansluiting te
zoeken bij het vreemdelingenbeleid dat op dit moment geldt.
 
 
 
 
 
 De heer Dittrich (D66):
 
 Maar de termijn van vijftien jaar is ook een aansluiting bij het vreemdelingenrecht.
Dat is niet een heel arbitraire grens.
 
 
 
 
 
 De heer Rabbae (GroenLinks):
 
 Zo ziet u dat mijn argument net zo sterk of zo zwak is als uw eigen argument.
 
 
 
 
 
 De heer Dittrich (D66):
 
 Helemaal niet, want vijftien jaar is langer dan tien jaar. Tien jaar is
de grens voor het verlenen van een vestigingsvergunning. Dat is iets anders
dan dat iemand de Nederlandse nationaliteit krijgt. Ik vind dat van een andere
orde.
 
 
 
 
 
 De heer Korthals (VVD):
 
 Dat is in ieder geval winst!
 
 
 
 
 
 De heer Dittrich (D66):
 
 Voorzitter! Ik begrijp dat de heer Korthals de winst- en verliesrekening
aan het opmaken is.
 
 Ik kom te spreken over de inburgeringstoets. Enkele maanden geleden hebben
wij bij de behandeling van de eerste tranche van de Rijkswet op het Nederlanderschap
gediscussieerd over de vraag hoe de toets moet worden vorm gegeven. Het staat
mij bij dat de staatssecretaris toen heeft toegezegd om die toets aan de Kamer
voor te leggen voordat deze in de praktijk toegepast zou worden. Vorige week
donderdag heb ik de stukken ontvangen. Daarbij zat een begeleidende brief,
waarin stond dat de toets zo mogelijk per 1 januari zal worden ingevoerd.
Dan moet mij toch van het hart dat ik eerst over de toets wil discussiëren
met de staatssecretaris, voordat deze in werking zal treden. Daarom heb ik
bij interruptie voorgesteld om een algemeen overleg te houden over de toets
en alles daaromheen. Daarbij merk ik in de richting van het CDA op: zonder
al te zeer op de details in te gaan. Ik vind dat de Tweede Kamer zich op de
hoofdlijnen moet richten. Wij moeten niet ingaan op elke punt en komma van
de toets. Wij moeten de hoofdlijnen in de gaten houden. Dat heb ik overigens
ook bij de bespreking van de eerste tranche gezegd.
 
 
 
 
 
 De heer Verhagen (CDA):
 
 Voorzitter! De heer Dittrich zal zich herinneren dat de staatssecretaris
mij tijdens het debat over de eerste tranche heeft gevraagd om het amendement
inzake de taalbeheersing en de kennis van de Nederlandse staatsinrichting
aan te houden, juist omdat daarop kan worden teruggekomen bij de behandeling
van de toets. Als de heer Dittrich dat onder hoofdlijnen verstaat, ben ik
het met hem eens. Als hij probeert om nu dergelijke elementen niet te bespreken,
heb ik daar wel bezwaar tegen.
 
 
 
 
 
 De heer Dittrich (D66):
 
 Het is absoluut niet mijn bedoeling om uw amendement onbespreekbaar te
maken. Dat heb ik niet bedoeld. Volgens mij bent u het met mij eens dat het
belangrijk is dat wij eerst inhoudelijk op de toets ingaan voordat
die in de praktijk in werking treedt.
 
 Voorzitter! Volgens lid 3 van artikel 6 kan de optie worden geweigerd
als op grond van het gedrag van de vreemdeling ernstige vermoedens bestaan
dat hij een gevaar oplevert, bijvoorbeeld voor de openbare orde. Is de autoriteit
gehouden om bij weigering deze beslissing ingevolge de Algemene wet bestuursrecht
deugdelijk te motiveren? Ik vraag dat met name op grond van de passage die
in de memorie van antwoord op pagina 4 staat. Daarin wordt als voorbeeld voor
de openbare orde in civielrechtelijke zin bigamie aangehaald. De Hoge Raad
heeft onlangs in een arrest uitgemaakt dat de kosten die de tweede echtgenote
maakt ten behoeve van de in het land van herkomst wonende eerste echtgenote,
fiscaal aftrekbaar zijn. D66 is bang dat hierdoor bigamie wordt gestimuleerd.
Misschien is dat wat overdreven, maar er wordt wel een legaal sausje over
gegoten. Als ik het arrest van vorige maand leg naast de passage uit de memorie
van antwoord, vraag ik mij af in hoeverre het argument in de memorie van antwoord
nog kan worden gebruikt bij het weigeren van de optie.
 
 De CDA-fractie heeft een amendement ingediend over de verkorte naturalisatietermijn
van drie jaar bij vluchtelingen en staatlozen. Die kortere termijn vloeit
voort uit het vluchtelingenverdrag en het verdrag over de status van staatlozen.
Deze verdragen pleiten voor een gunstiger regeling voor beide groepen. Nu
de rijkswet op andere terreinen ook termijnen van drie jaar kent, is aansluiting
daarbij logisch. Het komt de overzichtelijkheid van de wet ten goede. Vereisten
als "inburgering", "geen gevaar voor de openbare orde", etc. blijven uiteraard
bestaan. D66 steunt de regering op dit punt. Het amendement van de CDA-fractie
dat ertoe strekt, de termijn weer terug te brengen tot vijf jaar, spreekt
ons niet aan.
 
 Ik kom op de intrekking van het Nederlanderschap. Een Nederlanderschap
dat op onjuiste gronden is verkregen, bijvoorbeeld door bedrog of verzwijging
van belangrijke gegevens, kan ingetrokken worden, tenzij meer dan tien jaar
zijn verstreken. Zo stond het althans in het oorspronkelijke wetsvoorstel.
In de schriftelijke inbreng plaatsten wij hierbij vraagtekens. In de nota
van wijziging heeft de staatssecretaris aangeknoopt bij de verjaringstermijn
die in het strafrecht geldt bij valsheid in geschrifte, dus wanneer iemand
niet de juiste gegevens heeft verstrekt. De termijn is nu gesteld op twaalf
jaar. Ook daar is D66 het mee eens.
 
 Het wetsvoorstel heeft blijkens de memorie van toelichting in de eerste
plaats ten doel, te bewerkstelligen dat binnen één gezinsverband
één gemeenschappelijke nationaliteit aanwezig zal zijn. Daarnaast
wordt de positie beschermd van degenen die niet getrouwd zijn, maar samenleven
in een duurzame relatie. Dat blijkt bijvoorbeeld uit artikel 8, lid 4, onder
a. Voor deze mensen geldt een verkorte termijn van drie jaar. Kortom, dat
is pas echt moderne gezins- en familiepolitiek.
 
 
 
 
 
 De heer Rabbae (GroenLinks):
 
 Voorzitter! De heer Dittrich eindigde met de zin: dat is pas echt moderne
gezins- en familiepolitiek. Dat doet mij denken aan de uitspraak dat D66 het
CDA zonder God is.
 
 Het is voor mij een eer om mee te doen aan deze behandeling. Helaas zal
ik, vanwege mijn lidmaatschap van de parlementaire enquêtecommissie,
niet in staat zijn het antwoord van de regering en de verdere behandeling
mee te maken. Ik hoop dat men daarvoor begrip kan opbrengen.
 
 Voorzitter! Het is een tijd lang stil geweest rondom het minderhedenbeleid.
Sinds de behandeling van de eerste tranche en de hele discussie over het inburgeringstraject
is het stil geweest. In de samenleving en rondom de Kamer tekent zich een
verharding af als het gaat om de positie van minderheden in de samenleving.
Dat merken wij, als het gaat om de positie op de arbeidsmarkt. Helaas moet
ik hetzelfde constateren ten aanzien van de uitwisseling van gedachten over
dit onderwerp. Als het zo doorgaat, moeten wij op een gegeven moment met lede
ogen constateren dat het slecht gaat met deze groepering. Dat geldt echter
ook voor autochtone groeperingen aan de onderkant van de samenleving. Volgens
mij is het van groot belang dat alle politici die bezorgd kijken naar de toekomst
en de positie van deze groep, die bezorgdheid ook vertalen naar hun eigen
houding om enkele openingen te bewerkstelligen voor de integratie van deze
groep in de samenleving.
 
 
 
 
 
 De heer Korthals (VVD):
 
 Het is mij allemaal wat vaag en de toon is enigszins suggestief. U spreekt
over een verharding. Door erover te spreken, kunt u die evenwel al bijna oproepen.
U moet dus wat concreter zijn. Op het gebied van minderheden wordt er toch
een behoorlijk beleid gevoerd in Nederland. Als u alles terugvertaalt naar
de integratie en de integratie vervolgens weer terugvertaalt naar meervoudige
nationaliteit, hebt u gelijk. Maar dan verschillen wij daarover van mening.
 
 
 
 
 
 De heer Rabbae (GroenLinks):
 
 Voorzitter! De heer Korthals voelde zich waarschijnlijk aangesproken door
mijn woorden.
 
 
 
 
 
 De heer Korthals (VVD):
 
 Ja, ik moet in alle eerlijkheid zeggen dat ik het gevaarlijk vind om discussies
als deze op deze manier te voeren. Vandaar dat ik mij aangesproken voel.
 
 
 
 
 
 De heer Rabbae (GroenLinks):
 
 Het lijkt goed om zaken rechtstreeks met elkaar te bespreken, zonder omhaal
en zonder omzwervingen. U constateert zelf dat de uitvoering van de wet, waaraan
uw eigen partij heeft meegewerkt – dat is te prijzen – in de samenleving
op grote weerstand stuit, waar het gaat om de positie van de werkgevers. Dat
geldt tot en met gemeenten, ministeries etcetera. En dat is toch niet niks.
Ik haal dat niet uit de lucht; dat is een waarheid als een koe. De discussie
over de minderheden in de samenleving gaat ook heel anders dan vroeger. Veel
verworvenheden die in de afgelopen jaren zijn verkregen, moeten nu verdedigd
worden. Naast waardering hebben wij ook kritiek op u, omdat uw partij niet
bereid is om een opening te bewerkstelligen voor de dubbele nationaliteit.
Ook hiertegen bestaat eigenlijk precies dezelfde weerstand. U kunt dus niet
zeggen dat ik hier dingen uit mijn mouw schudt en dat die los van de werkelijkheid
staan. Als de maatschappelijke positie verslechtert, is dit huis te klein.
Volgens mij ben je dan evenwel gewoon te laat. Je moet erbij zijn, als de
juiste openingen gezocht worden; daar moet je een bijdrage aan leveren. Ik
zeg dit niet voor mijn lol. Ik zeg dit uit bezorgdheid over de integratie
van een groep die op een gegeven moment best problemen kan opleveren in de
samenleving.
 
 Ik kom op de optie. Het optierecht gaat uit van vijftien jaar. De staatssecretaris
gaat voor die periode van vijftien jaar uit van twee elementen. Vijftien jaar
is een periode waarna je kunt zeggen dat de inburgering redelijk goed verloopt.
Vijftien jaar is ook een periode waarbinnen vreemdelingen een stevige juridische
positie krijgen. Zij kunnen niet meer verwijderd worden. Dat is voor de staatssecretaris
reden om te zeggen: vijftien jaar is vijftien jaar. Dat is natuurlijk wel
te verdedigen, zoals ik net al zei tegen de heer Dittrich. Zeker met het oog
op versnelling van de participatie van mensen in de samenleving en bevordering
van hun integratie, is het echter ook verdedigbaar om te stellen dat het na
tien jaar ook mogelijk moet zijn. Immers, ook voor een periode van tien jaar
gelden beide uitgangspunten, namelijk een redelijke inburgeringsperiode en
een stevige rechtspositie van betrokkene. Dit is voor mijn fractie reden om
met een amendement te komen dat ertoe strekt de termijn van vijftien jaar
terug te brengen naar tien jaar. Dat lijkt mij zeer redelijk.
 
 
 
 
 
 De heer Dittrich (D66):
 
 Vindt u niet dat, als u de termijn terugbrengt naar tien jaar, de termijn
van vijf jaar van de naturalisatieperiode en die termijn van tien jaar heel
dicht op elkaar komen te liggen?
 
 
 
 
 
 De heer Rabbae (GroenLinks):
 
 Nee, want daar zit ook een zekere logica in. Na vijf jaar krijg je een
vestigingsvergunning, die een versterking inhoudt van de rechtspositie in
vergelijking met een verblijfsvergunning, zoals de heer Dittrich weet. Na
tien jaar wordt de rechtspositie nog sterker; behalve bij zware delicten waarvoor
minimaal vijf jaar gevangenisstraf geldt, kun je het land niet meer uitgezet
worden. Het is toch redelijk om beide stadia te koppelen: na vijf jaar een
vestigingsvergunning en de mogelijkheid van naturalisatie; na tien jaar niet
meer verwijderbaar, dus ook optierecht. Dat is de logica achter mijn voorstel.
 
 
 
 
 
 De heer Dittrich (D66):
 
 Het verschil is dat er bij naturalisatie na vijf jaar een inburgeringstoets
plaatsvindt en bij het optierecht niet. Verkorting van de termijn betekent
dat je in een kortere tijd mensen zonder inburgeringstoets de Nederlandse
nationaliteit geeft. Het is heel goed voorstelbaar dat mensen in die tien
jaar nog niet behoorlijk in de samenleving geïntegreerd zijn, terwijl
dat meer te verwachten is na vijftien jaar.
 
 
 
 
 
 De heer Rabbae (GroenLinks):
 
 Voorzitter! Ik grijp even terug op het betoog dat de heer Dittrich zelf
richtte tot de heer Verhagen. Wij hebben het hier over twee groepen: kinderen
die hier geboren zijn en kinderen die vanaf 4-jarige leeftijd Nederland binnenkomen.
Welk belang verzet zich ertegen dat deze kinderen, die de school hier hebben
doorlopen, na tien jaar verblijf het optierecht krijgen? Naar mijn gevoel
is zo'n belang er niet.
 
 Voorzitter! De 65-jarigen krijgen in de opvatting van de staatssecretaris
het recht op optie, naar ik aanneem, op grond van humanitaire overwegingen.
Dat is volledig legitiem, maar voor hen geldt naar mijn gevoel dezelfde redenering
als voor mensen vanaf 55 jaar, die na vijf jaar legaal verblijf in Nederland
voor naturalisatie in aanmerking komen zonder de inburgeringstoets, juist
vanwege de hoge leeftijd. Waarom volgen wij niet dezelfde logica als het gaat
om het optierecht? Dan zitten wij bij de naturalisatie en bij het optierecht
op dezelfde lijn.
 
 
 
 
 
 De heer Verhagen (CDA):
 
 Voorzitter! Het optierecht houdt toch juist in dat wordt afgezien van
de inburgeringstoets? Dit geldt in bijzondere gevallen, met name in het geval
van die ouderen in onze samenleving van wie wij om humanitaire redenen niet
meer kunnen eisen dat zij de Nederlandse taal gaan beheersen, zoals oudere
Chinezen. Loop maar eens in de wijken rond. Daarom is de leeftijd van 65 jaar
geïntroduceerd. Het zou erg streng zijn als wij in hun geval zouden vasthouden
aan de inburgeringstoets, en daarom hebben wij voor hen de optietoets geïntroduceerd.
Dit is een afwijking van de eis die normaliter wordt gesteld en die ook wordt
gesteld aan de vreemdelingen voor wie wij nu de optie introduceren. Wij gaan
ervan uit dat zij in Nederland de school hebben doorlopen, enzovoort. Voor
deze specifieke categorie wordt er dus van afgezien. De heer Rabbae moet het
er toch met mij over eens zijn dat het gaat om een zeer beperkte groep? Daaruit
volgt toch niet dat wij aan iedereen die de leeftijd van 65 jaar heeft bereikt,
maar het Nederlanderschap geven? Dan hecht je toch geen waarde aan het Nederlanderschap?
 
 
 
 
 
 De heer Rabbae (GroenLinks):
 
 Ik zoek naar logica. Ook blijkens de handleiding voor de toepassing van
de Wet op het Nederlanderschap, bladzijde 67 of 68, als ik mij niet vergis –
zie de brief van het NCB – is de logica van de huidige wetgeving, dat
mensen van 65 jaar nu al zonder inburgeringstoets in aanmerking kunnen komen
voor de naturalisatieprocedure. Ik blijf dus consequent en consistent. Ik
beluister graag het antwoord van de staatssecretaris op beide punten: tien
jaar in plaats van vijftien jaar en 55 jaar in plaats van 65 jaar.
 
 Ik kom op het punt van ernstige vermoedens van gevaar voor de openbare
orde, de zedelijkheid en de veiligheid van de samenleving. Ik meen dat het
de staatssecretaris bekend is dat de rechter in sommige gevallen tot een andere
conclusie kan komen, zelfs wanneer de politie ernstige vermoedens heeft. Ernstige
vermoedens zijn nog geen bewijs dat er sprake is van een definitief gevaar
voor de samenleving en de zedelijkheid. Ik vind dat wij ons hiermee op een
hellend vlak begeven. Is de staatssecretaris niet van mening dat het ook voor
de wet beter is dat wij pas van gevaar spreken indien dat ook daadwerkelijk
is vastgesteld? Dan worden de rechterlijke macht en de advocaten ook niet
overbelast.
 
 Voorzitter! Ik sluit mij volledig aan bij het amendement van de heer Apostolou
van de PvdA over de wachttermijn en de wachttijden. Een halfjaar is redelijk.
Die periode mag niet langer zijn, anders riekt het teveel naar een naturalisatieprocedure.
 
 Ik kom nu toe aan de mensen die het Nederlanderschap dan wel de status
van niet-Nederlands onderdaan hebben bezeten en in aanmerking kunnen komen
voor het optierecht. Ik meen dat in artikel 6, lid d, staat dat zij daarvoor
in aanmerking komen één jaar nadat is gebleken dat zij in Nederland
een hoofdverblijf voor onbepaalde tijd krijgen. Zoals de heer Schutte al opmerkte,
is het misschien meer een vraag van taalkundige aard. Betekent dit dat deze
oud-Nederlanders eerst vijf jaar in Nederland moeten verblijven
en in het zesde jaar pas in aanmerking kunnen komen voor het optierecht? Of
betekent dit dat zij pas na vijf jaar in aanmerking komen voor een verblijfsvergunning
voor onbepaalde tijd, conform alle regelingen voor verblijfsvergunningen in
het kader van de vreemdelingenwetgeving? Of is dit een verschrijving, een
onduidelijke tekst? Het zal goed zijn als de staatssecretaris daarop ingaat
en een en ander verduidelijkt.
 
 Voorzitter! De heer Verhagen zou zo ongeveer alles in de inburgeringstoets
willen stoppen om op die manier top-burgers in dit land te krijgen. Wij zullen
hier nog over spreken. Mij vallen onder meer twee vragen op die zouden kunnen
worden voorgelegd aan de mensen, en de eerste is, aan te geven wat de taken
zijn van de Koningin. Ik durf te stellen dat veel mensen die hier geboren
zijn, niet veel anders zullen kunnen zeggen over de taken van de koningin
dan misschien het vieren van Koninginnedag. De tweede vraag is hoe in Nederland
de regering wordt gevormd. Waarschijnlijk zullen in dit land maar weinig mensen
weten hoe dat precies gaat. Ik geef hier maar mee aan dat de heer Verhagen
kennelijk veel verder wil gaan dan deze moeilijke vragen. Als hij deze vragen
in een steekproef voorlegt aan autochtone burgers, moet ik nog zien dat iedereen
voor een dergelijke toets slaagt.
 
 
 
 
 
 De heer Verhagen (CDA):
 
 Juist omdat wij over de inhoud van een toets verschillende vragen hebben,
zouden wij hierover van gedachten moeten wisselen. Zoals de heer Rabbae weet,
heeft de staatssecretaris tijdens de behandeling van de eerste tranche onder
meer toegezegd dat er bij de ontwikkeling van de vragen, dus voordat de definitieve
toets wordt opgesteld, een steekproef gehouden zou worden, zowel onder autochtonen
als onder allochtonen. De willekeurige vragen die de heer Rabbae aan de autochtonen
en allochtonen wil stellen, zijn dus, als het goed is, reeds gesteld.
 
 
 
 
 
 De heer Rabbae (GroenLinks):
 
 Ik kom daar nog op terug. Het moet mij van het hart dat het CDA in de
regering progressiever en toleranter was dan in de oppositie wat betreft het
minderhedenbeleid. Het past waarschijnlijk in de huidige strategie om de VVD
rechts te passeren, als het gaat om illegalen. Maar wij hebben het hier niet
over illegalen, maar om mensen die hier legaal zijn. Daarmee zou ik het CDA
onrecht doen, want zijn standpunt over deze materie was al lang voor deze
strategische ommezwaai bekend.
 
 Ik vind het typerend voor de positie van de heer Verhagen dat hij zegt
dat wij even moeten afwachten wat er in de Eerste Kamer gebeurt. Misschien
weet hij meer dan wij. Daarom wil ik graag vragen wat dit betekent. Betekent
dit dat hij weet dat zijn fractie in de Eerste Kamer de eerste tranche gaat
afwijzen? Dat moet hij dan maar zeggen. Communiceer open met elkaar. Of is
er op de achtergrond een andere agenda? Dat verneem ik dan graag van hem.
 
 
 
 
 
 De heer Verhagen (CDA):
 
 Als de heer Rabbae zulke beschuldigingen uit jegens de CDA-fractie, zou
ik graag willen dat hij ze staaft. Als hij het voorlopig verslag van dit wetsvoorstel
leest, ziet hij dat de CDA-fractie in de vorige Kamer heeft gezegd dat zij
grote problemen had met de termijn van vijftien jaar en met de termijn van
drie jaar voor vluchtelingen en statenlozen. Daarmee ben ik dus volledig consequent.
Er is een lijn door te trekken van de vorige fractie naar deze fractie. Als
hij zegt dat er sprake is van een ommezwaai, dan daag ik hem uit om dat te
bewijzen.
 
 Wat de positie van de Eerste Kamer betreft, iedere Kamer heeft haar eigen
verantwoordelijkheid. Ik kan lezen en ik heb het voorlopig verslag gelezen.
Ik zie dat door de hele Eerste Kamer grote bezwaren zijn gemaakt. De heer
Dittrich heeft terecht dezelfde vraag gesteld als ik. Het irriteert mij dat
de heer Rabbae nu komt met dit soort beschuldigingen over zogenaamd oppositioneel
gedrag van de CDA-fractie.
 
 
 
 
 
 De heer Rabbae (GroenLinks):
 
 Voorzitter! Beschuldigingen is een zwaar woord. Het is wel kritiek. De
heer Verhagen zal zeggen dat de CDA-fractie al die tijd een dualistisch concept
heeft gehanteerd, maar het CDA heeft wel geparticipeerd in het vorige kabinet.
In het vorige kabinet is nooit gesproken over 25 jaar, zoals nu in zijn amendement
over een optierecht na 25 jaar. Daarin was sprake van vijftien jaar. Dat had
het CDA toen wel ingebracht in het voorstel van de regering, denk ik. De heer
Verhagen kan mij niet verwijten dat deze kritiek onterecht is, gelet op het
feit dat hij zelf afwijkt van de positie van het CDA in het kabinet van toen.
 
 
 
 
 
 De heer Dittrich (D66):
 
 Voorzitter! Als ik deze twee oppositiepartijen zo met elkaar zie vechten,
ben ik blij dat D66 in het midden zit.
 
 
 
 
 
 De heer Rabbae (GroenLinks):
 
 Zij zit altijd in het midden.
 
 
 
 
 
 De heer Dittrich (D66):
 
 Als je weet dat de eerste tranche nog hangt in de Eerste Kamer, is het
heel logisch om te vragen of wij niet met de stemming moeten wachten, totdat
wij weten hoe de stemming over de eerste tranche is. Ik ben heel benieuwd
hoe de staatssecretaris daarop zal reageren.
 
 
 
 
 
 De heer Rabbae (GroenLinks):
 
 Ik zit nog niet zo lang in dit huis, dus ik heb geen staatsrechtelijke
pretenties, maar het is toch zo dat elke Kamer haar eigen verantwoordelijkheid
draagt? De Tweede Kamer draagt haar verantwoordelijkheid en maakt zaken af.
De Eerste Kamer draagt ook haar verantwoordelijkheid en maakt zaken af. Hoelang
is het al zo dat wij bij de behandeling van onderwerpen eerst afwachten wat
het signaal van de Eerste Kamer zou kunnen zijn? Het was mij niet bekend en
het komt mij een beetje vreemd voor, maar ik matig mij geen oordeel aan, omdat
ik niet zo'n grote ervaring heb in het staatsrecht. Mij dunkt dat de verhoudingen
tussen beide Kamers zo zijn zoals ik zei.
 
 
 
 
 
 De heer Dittrich (D66):
 
 Het gaat om twee tranches van dezelfde wet, de Rijkswet op het Nederlanderschap.
Hoe je het ook wendt of keert, zij hangen met elkaar samen, dus het is logisch
om te wachten tot je weet wat er in de Eerste Kamer met die eerste tranche
gebeurt. Misschien komt de staatssecretaris met allerlei argumenten waarom
wij gewoon door zouden kunnen gaan met de stemming. Die wil ik graag horen.
Op het eerste gezicht is naar mijn mening de logica waarnaar de heer Rabbae
zo graag zoekt, daarin te vinden dat de eerste tranche in deze Kamer gepasseerd
is en wij met de tweede tranche te maken hebben, terwijl de eerste tranche
de Eerste Kamer nog niet heeft gepasseerd.
 
 
 
 
 
 De heer Rabbae (GroenLinks):
 
 Voorzitter! Wat betekent dat nou? Betekent dit dat als de Eerste Kamer
om welke reden dan ook de behandeling van de eerste tranche gewoon in de la
stopt, wij blijven wachten totdat de Eerste Kamer eindelijk dat onderwerp
heeft afgehandeld? Kiest u voor die werkwijze?
 
 
 
 
 
 De heer Dittrich (D66):
 
 De heer Rabbae probeert bijna demagogisch door een heel extreem voorbeeld
te geven, mij de uitspraak te ontlokken: natuurlijk niet.
 
 
 
 
 
 De heer Rabbae (GroenLinks):
 
 Wat zegt u dan?
 
 
 
 
 
 De heer Dittrich (D66):
 
 Ik zeg: neen, natuurlijk niet. Als de Eerste Kamer het wetsvoorstel in
een la stopt en de eerstkomende jaren niet verder daaraan werkt, moeten wij
kijken hoe wij daarmee op een andere manier omgaan. Maar dat probleem is absoluut
niet aan de orde. Wij hebben het schriftelijke verslag gekregen en voor zover
ik weet, is er een mondelinge behandeling gepland.
 
 
 
 
 
 De heer Rabbae (GroenLinks):
 
 Maar dat zou toch de consequentie kunnen zijn van uw opstelling? U verwijt
mij dat ik een extreem voorbeeld geef. Theoretisch zou dat toch het gevolg
kunnen zijn van uw opstelling?
 
 
 
 
 
 De heer Korthals (VVD):
 
 Voorzitter! Over dit soort onderwerpen kun je heel lang praten, maar als
je op een verschillend spoor zit, ga je voortdurend langs elkaar heen. Laat
ik vooropstellen dat het hebben van een nationaliteit voor de VVD een zekere
waarde vertegenwoordigt. Al die mensen die altijd maar spreken over een meervoudige
nationaliteit en dergelijke, doen dat juist met een beroep op die groepering
die het zo moeilijk vindt zelf afstand te doen van een nationaliteit. Daarmee
geven zij impliciet aan dat die nationaliteit voor hen ook een belangrijke
waarde vertegenwoordigt.
 
 In de tweede plaats merk ik op dat als een rode draad de vraag door de
discussie loopt of je al dan niet toe wilt naar een meervoudige nationaliteit.
Het is op zichzelf heel mooi om te zeggen dat deze wereld steeds kleiner wordt
en dat wij allemaal wereldburgers worden. Het is echter onmiskenbaar waar
dat er bepaalde voordelen verbonden zijn aan het hebben van meer nationaliteiten
boven het hebben van een enkelvoudige nationaliteit. Ik wil die discussie
hier verder niet houden. Maar alleen al vanuit die overweging vind ik het
van het allergrootste belang dat er een beperking is aan die meervoudige nationaliteiten.
 
 Dat neemt niet weg dat de fractie van de VVD ten volle erkent dat meervoudige
nationaliteit soms onontkoombaar is. Dat komt dan omdat er andere beginselen
aan ten grondslag liggen, bijvoorbeeld het beginsel van gelijkheid tussen
mannen en vrouwen. Waarom moet een kind met een Franse moeder en een Nederlandse
vader de Franse nationaliteit hebben en niet beide? Het kan ook een samenloop
van omstandigheden zijn, doordat een kind geboren wordt in een land waar het
bij geboorte ook de nationaliteit van dat land krijgt.
 
 Wij hebben een wet op het Nederlanderschap die uitgaat van drie manieren
om Nederlander te kunnen worden. Je wordt dat in de eerste plaats van rechtswege.
Als je Nederlandse ouders hebt, word je van rechtswege Nederlander. In de
tweede plaats kun je Nederlander worden door middel van optie. Wij hebben
er in 1984 voor gekozen om met name de groep die behoort tot de tweede generatie
door optie Nederlander te laten worden. In de derde plaats kun je Nederlander
worden door naturalisatie. Wij hebben er destijds bewust voor gekozen om die
procedure te vergemakkelijken, vergeleken bij de periode daarvoor en wel om
de doodeenvoudige reden dat althans volgens de VVD-fractie bij een restrictief
toelatingsbeleid een ruimhartig naturalisatiebeleid een element bij is dat
de integratie zou kunnen vergemakkelijken. Dat betekent echter niet dat je
alles moet laten gaan. Je kunt niet zeggen dat als iemand maar Nederlander
wordt, "ze" gemakkelijker integreren.
 
 Wat hebben wij vervolgens gezien? Op basis van allerlei notities, onder
andere gevraagd door de commissie-Deetman, is de discussie op gang gekomen
over de meervoudige nationaliteit, het kiesstelsel en dergelijke. Toen is
gezegd: het is beter als men een meervoudige nationaliteit zou kunnen krijgen
onder bepaalde omstandigheden. Dat zou vervolgens worden uitgewerkt in wetgeving.
In de richting van de heer Apostolou merk ik op – om niet net te doen
of wij het onbesproken hebben willen laten en con amore hebben aanvaard –
dat de VVD-fractie bij de behandeling van die notitie best kritische geluiden
heeft laten horen. Zoals in de Kamer normaal is, hebben wij gezegd dat wij
daarop zouden terugkomen als er een wetsvoorstel komt. Zo is geschied.
 
 Dan komt er een eerste tranche. Die richt zich in feite op de naturalisatie
en dan met name op de afstandseis. Daar hebben wij een paar maanden geleden
een prettige discussie over gehad. Mijn felicitaties heb ik toen ook aan de
PvdA en D66 gegeven. Wat het CDA betrof, kunnen we wel zeggen dat het spannend
was tot het laatste moment, maar uiteindelijk heeft het er, althans in de
Tweede Kamer, voor gekozen om de afstandseis te laten vervallen. Daarmee introduceerde
men natuurlijk een geweldige mogelijkheid om te komen tot meervoudige nationaliteit.
Voor de VVD-fractie is dat een reden geweest om tegen dat wetsvoorstel te
stemmen.
 
 Het wetsvoorstel ligt nu in de Eerste Kamer, die heeft gezegd dat zij
wacht op de behandeling van het Tweede protocol behorende bij het verdrag
van Straatsburg, dat wij in deze discussie vergeten. Waarom? Omdat er bij
alle discussies een geweldig beroep wordt gedaan op dat Tweede protocol, want
daarin zou zeer worden uitgegaan van een meervoudige nationaliteit. Zowel
de Eerste als de Tweede Kamer heeft vervolgens gevraagd om die zaak in de
Kamers te behandelen. Op 2 oktober a.s. zal het verslag op het Tweede protocol
worden ingeleverd. De VVD-fractie zal dan allerlei vragen stellen. Op welke
wijze zijn de ambtenaren die naar Straatsburg gingen, geïnstrueerd? Waar
haalden zij vandaan dat de maatschappelijke ontwikkelingen allemaal de richting
van die meervoudige nationaliteit zijn opgegaan? Zij zijn het zelf eerst gaan
insteken om er vervolgens een beroep op te gaan doen. Dat soort vragen kan
de staatssecretaris dan dus verwachten en dan bespreken wij hier het Tweede
protocol. Afhankelijk daarvan is natuurlijk ook wat we verder moeten doen
met de eerste en tweede tranche. Ik kan me dus voorstellen dat inderdaad met
de stemming wordt gewacht totdat in de Eerste Kamer is gesproken
over de eerste tranche en de Eerste Kamer gaat pas spreken over die eerste
tranche nadat het Tweede protocol is behandeld. Dat kan op zichzelf echter
vrij snel gebeuren.
 
 Niettemin zitten we nu hier, in de Tweede Kamer, met de tweede tranche,
een uitbreiding van allemaal verschillende categorieën van mensen die
via optie het Nederlanderschap kunnen krijgen. In sommige gevallen ben ik
daar best voor. Mij interesseert in alle eerlijkheid niet of het nou vijftien
jaar of twintig jaar is. Het principiële punt is dat je weer een weg
opent in de richting van allemaal mensen die weer meerdere nationaliteiten
hebben. Die optie zou wat mij betreft best kunnen als zij op een gegeven moment
afstand doen van de andere nationaliteit. Dat is de kern van het bezwaar van
de VVD-fractie tegen dit wetsvoorstel.
 
 Dan nog een paar opmerkingen. In de eerste plaats zijn er allerlei weigeringsgronden
wanneer men optie vraagt. In feite is er dus geen sprake van een werkelijk
optierecht in de juridische zin, maar is het eigenlijk een eenvoudige naturalisatieprocedure.
Dat ben ik eens met degenen die het wetsvoorstel becommentariëren.
 
 In de tweede plaats moet er een schriftelijke bevestiging komen. Op zichzelf
vind ik dat wel aanvaardbaar in het kader van het feit dat het niet te gemakkelijk
moet zijn om zomaar het Nederlanderschap te krijgen, maar dan krijg je de
rare situatie dat een oud-Nederlander die naar Nederland komt en daar zijn
hoofdverblijf heeft, sneller klaar is als hij de procedure van de naturalisatie
doorloopt dan als hij de optieprocedure doorloopt zoals die thans wordt voorgesteld.
In het ene geval kan hij het binnen een jaar bewerkstelligen, in het andere
geval kan het zelfs uitlopen tot anderhalf jaar. Met andere woorden: in die
zin worden de optiemogelijkheden ingewikkeld gemaakt.
 
 Wat wordt nu uiteindelijk het standpunt van de VVD-fractie? Dat hangt
af van de totale discussie die er zal komen naar aanleiding van het Tweede
protocol en vervolgens naar aanleiding van wat de Eerste Kamer zegt. Onze
inzet zal dan zijn om hoe dan ook te proberen de meervoudige nationaliteit
te beperken op grond van een zekere rechtsgelijkheid tussen burgers. Dat zal
collega Rabbae ongetwijfeld niet prettig in de oren klinken. Ik heb er niets
op tegen dat wij de kant op gaan van allemaal, in eerste instantie, een Benelux-nationaliteit,
daarna een Europees paspoort en daarna iets mondiaals. Dan doen wij allemaal
hetzelfde. Het moet niet zo zijn, wat nu al zo is, dat je kunt kiezen of je
in het Amerikaanse ijshockeyteam gaat zitten of in dat van Liechtenstein of
dat je in het nationale team van Spanje gaat voetballen. Dan neem ik alleen
nog maar de sport! Er zijn allerlei andere voorbeelden te geven van keuzen
die je kunt maken.
 
 Van dat soort overwegingen hangt het voor de fractie van de VVD in eerste
instantie af. Wij zijn benieuwd naar de reactie van de regering op dit soort
overwegingen. Wij komen er in tweede termijn op terug. Wij denken dat het
de richting uit zou moeten gaan van schorsing voor de stemmingen.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Wij zijn hiermee gekomen aan het einde van de eerste termijn van de zijde
van de Kamer.
 
 
 
 
 
 De algemene beraadslaging wordt geschorst.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 De reactie van de staatssecretaris zal donderdag komen.
 
 
 
 
 
 Sluiting 21.20 uur
 
 
 
 
 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19951996-4-217-232.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl