Voortzetting van de behandeling van de wetsvoorstellen:  - Tijdelijke wet voor de penitentiaire noodcapaciteit ten behoeve van drugskoeriers (Tijdelijke wet noodcapaciteit drugskoeriers) (28201);  _ Wijziging van het Wetboek van Strafvordering, de Penitentiaire beginselenwet en de Beginselenwet justitiële jeugdinrichtingen (verblijf in politiecellen) (28202)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2001-2002, pag. 3472-3493

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

14-02-2002

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

nr. 48, pagina 3472-3493

07-02-2002

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 28201Toon publicaties die dit dossier behandelen
Kamerdossier 28202Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Verklaring dat er grond bestaat een wetsvoorstel in overweging te nemen tot verandering in de Grondwet van de bepalingen inzake het onderwijs (28081)Pagina 3496-3497
Eindstemming in verband met het wetsvoorstel Wijziging van onder meer de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek en de Wet studiefinanciering 2000 in verband met de invoering van de bachelor-masterstructuur in het hoger onderwijs (28024)Pagina 3493-3493
Behandeling van de wetsvoorstellen: - Wijziging van de Wet uitvoering EG-mededingingsverordeningen in verband met de procedure-verordening voor steunmaatregelen (27872); - Aanpassing van Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek aan richtlijn (EG) nr. 97/55 inzake misleidende reclame (27619); - Wijziging van de Wet tot behoud van cultuurbezit in verband met een evaluatie van die wet (27812)Pagina 3413-3413
Presentie en opening (donderdag 7 februari 2002)Pagina 3413-3413
Debat naar aanleiding van het algemeen overleg op 31 januari 2002 over de toepassing van AVI-slakken bij de aanleg van de HSL-ZuidPagina 3468-3469
Stemming over een motie, ingediend in het debat over de toepassing van AVI-slakken bij de aanleg van de HSL-Zuid, te weten de motie-Van der Steenhoven/Augusteijn-Esser over afdichting van AVI-slakken (22026, nr. 157)Pagina 3500-3500
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over de Wet arbeid vreemdelingen, te weten: - de motie-Santi c.s. over uitbreiding van de maximale duur van het verrichten van arbeid (19637, nr. 646); - de motie-Van Gent/Ravestein over aanpassing van de bijverdienregeling (19637, nr. 647)Pagina 3497-3497
Eindstemming in verband met het wetsvoorstel Wijziging van onder meer de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek in verband met de invoering van accreditatie in het hoger onderwijs (27920)Pagina 3493-3493
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellenPagina 3500-3501
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van de Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen (voorwaardelijke machtiging) (27289), over: - de motie-Buijs over de crisisopvang (27289, nr. 25); - ;de motie-Buijs over een uniforme indicatiestelling (27289, nr. 26); - de motie-Dittrich c.s. over afwijking van het behandelingsplan (27289, nr. 33); - over 4 andere motiesPagina 3493-3496
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafvordering, de Penitentiaire beginselenwet en de Beginselenwet justitiële jeugdinrichtingen in verband met het verblijf van in bewaring gestelde verdachten alsmede arrestanten in een politiecel (verblijf in politiecellen) (28202)Pagina 3499-3499
Behandeling van het wetsvoorstel Verklaring dat er grond bestaat een voorstel in overweging te nemen tot verandering in de Grondwet tot aanvulling van de bepalingen inzake de verkiezing van de Tweede Kamer en de Eerste Kamer, de provinciale staten en de gemeenteraden in verband met de tijdelijke vervanging van hun leden wegens zwangerschap, bevalling of ziekte (28051)Pagina 3413-3429
Stemmingen over moties, ingediend in het debat over het vernietigingsbeleid ten aanzien van kadavers, te weten: - de motie-Stellingwerf over beperking van de tariefstijging (24668, nr. 78); - de motie-Atsma over een financieringssysteem voor destructie (24668, nr. 79); - de motie-Atsma en de motie-Waalkens/Udo over een subsidieregeling voor alternatieve verwerkingsmethoden (24668, nr. 80 en 81)Pagina 3500-3500
Voortzetting van de behandeling van de wetsvoorstellen: - Tijdelijke wet voor de penitentiaire noodcapaciteit ten behoeve van drugskoeriers (Tijdelijke wet noodcapaciteit drugskoeriers) (28201); _ Wijziging van het Wetboek van Strafvordering, de Penitentiaire beginselenwet en de Beginselenwet justitiële jeugdinrichtingen (verblijf in politiecellen) (28202)Pagina 3472-3493
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Verklaring dat er grond bestaat een voorstel in overweging te nemen tot verandering in de Grondwet tot aanvulling van de bepalingen inzake de verkiezing van de Tweede Kamer en de Eerste Kamer, de provinciale staten en de gemeenteraden in verband met de tijdelijke vervanging van hun leden wegens zwangerschap, bevalling of ziekte (28051)Pagina 3430-3447
Behandeling van de wetsvoorstellen: - Tijdelijke wet voor de penitentiaire noodcapaciteit ten behoeve van drugskoeriers (Tijdelijke wet noodcapaciteit drugskoeriers) (28201); - Wijziging van het Wetboek van Strafvordering, de Penitentiaire beginselenwet en de Beginselenwet justitiële jeugdinrichtingen in verband met het verblijf van in bewaring gestelde verdachten alsmede arrestanten in een politiecel (verblijf in politiecellen) (28202)Pagina 3447-3468
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Verklaring dat er grond bestaat een voorstel in overweging te nemen tot verandering in de Grondwet tot aanvulling van de bepalingen inzake de verkiezing van de Tweede Kamer en de Eerste Kamer, de provinciale staten en de gemeenteraden in verband met de tijdelijke vervanging van hun leden wegens zwangerschap, bevalling of ziekte (28051), over de motie-Rehwinkel c.s. 28051, nr. 7) en de motie-Scheltema-de Nie (28051, nr. 8)Pagina 3497-3497
Regeling van werkzaamheden (donderdag 7 februari 2002)Pagina 3429-3430
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Tijdelijke wet voor de penitentiaire noodcapaciteit ten behoeve van drugskoeriers (Tijdelijke wet noodcapaciteit drugskoeriers) (28201)Pagina 3498-3499
Debat naar aanleiding van het algemeen overleg op 6 februari 2002 over het vernietigingsbeleid ten aanzien van kadaversPagina 3470-3472
Stemmingen over moties, ingediend bij de behandeling van de noodwetten drugskoeriers (28201,28202), te weten: - de motie-Rietkerk over het huis van bewaring de Blokhuispoort (nr. 15); - de motie-Dittrich c.s. over zo veel mogelijk gescheiden plaatsing van voorlopig gehechten en afgestraften (nr. 16); - de motie-Dittrich c.s. (nr. 17) en de motie-Halsema c.s. (nr. 19)Pagina 3499-3500
Stemmingen over moties, ingediend bij het debat over schikkingen van het openbaar ministerie, te weten: - de motie-Halsema/De Wit over een wettelijk verbod op gevoelige transacties (28216, nr. 2); - de motie-Van Oven c.s. over het uitgangspunt dat ernstige misdrijven voor de rechter worden gebracht (28216, nr. 3); - en drie andere motiesPagina 3497-3498

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 117 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van de wetsvoorstellen: Tijdelijke wet voor de penitentiaire noodcapaciteit ten behoeve van drugskoeriers
(Tijdelijke wet noodcapaciteit drugskoeriers) (28201);Wijziging van het Wetboek van Strafvordering, de Penitentiaire beginselenwet
en de Beginselenwet justitiële jeugdinrichtingen in verband met het verblijf
van in bewaring gestelde verdachten alsmede arrestanten in een politiecel
(verblijf in politiecellen) (28202).De algemene beraadslaging wordt hervat.Minister Korthals:Voorzitter. Het gezegde luidt "nood breekt wet". Uit dit gezegde blijkt
wel dat het maken van wetgeving voor noodsituaties een moeilijke aangelegenheid
is. Het lijkt er zelfs van uit te gaan dat het om twee onverenigbare zaken
gaat. Toch spreken wij vandaag over twee maatregelen op het gebied van wetgeving
die moeten bijdragen aan een oplossing voor de problematiek van de drugskoeriers.Een van de doelstellingen van het plan van aanpak is dat aangehouden drugskoeriers
niet meer behoeven te worden heengezonden wegens een tekort aan celcapaciteit,
zelfs niet met een dagvaarding. Tot ver in 2001 zijn wij er vrijwel steeds
in geslaagd om met de toepassing van het reguliere beleidsinstrumentarium
de groeiende stroom aangehouden drugskoeriers op te vangen. Eind 2001 dreigde
de situatie te ontstaan dat wel zou moeten worden heengezonden. De brieven
van de hoofdofficier te Haarlem daarover zijn u bekend.Helaas is de situatie ten opzichte van enkele weken geleden niet gewijzigd.
De meest recente informatie over de ontwikkelingen op Schiphol wijst op een
nog groeiend probleem. Om die ontwikkelingen het hoofd te kunnen bieden, is
de thans voorliggende wetgeving noodzakelijk. Die maakt het mogelijk dat wij
op korte voorzieningen treffen die het capaciteitsprobleem in de verschillende
schakels van de keten oplossen. Bovendien krijgen wij tijd om meer structurele
maatregelen te nemen. Momenteel zijn maatregelen van verschillende orde noodzakelijk,
ook op het terrein van wetgeving. Daarbij moeten ook maatregelen worden genomen
die beogen te voorkomen dat elders problemen ontstaan.De drugshandel moet niet worden onderschat in de mate waarin zij snel
in staat is om in te spelen op de maatregelen die wij hier nemen. Het gaat
om buitengewoon cynische en op winst beluste organisaties waarvoor alleen
het nettoresultaat telt. De opbrengst moet maximaal zijn en wordt gerealiseerd
zonder aanziens des persoons. De aanpak van de drugskoeriers moet ook daarop
anticiperen.De aanleiding van deze noodwetten is voor mij geweest het ambtsbericht
van het college van procureurs-generaal begin januari waarin de nood werd
geschetst en de verschillende scenario's aan mij werden voorgelegd. Ik heb
toen besloten om met noodwetgeving te komen. Duidelijk was toen dat het grote
aantal drugskoeriers met geen mogelijkheid in het reguliere gevangeniswezen
binnen de bestaande wettelijke kaders kon worden opgevangen. Het alternatief
zou zijn om deze mensen door te laten dan wel heen te zenden nadat de drugs
zijn afgepakt. Inmiddels heeft de Kamer duidelijk aangegeven dat dit geen
alternatieven zijn. Ik ben het daarmee eens.De noodwetgeving is wel een alternatief. Het eerste wetsvoorstel is de
tijdelijke wet noodcapaciteit drugskoeriers. In deze wet wordt een zelfstandige
regeling gegeven voor de insluiting van drugskoeriers in de noodcapaciteit
waar momenteel druk naar wordt gezocht en onderhandelingen over worden gevoerd.
De tijdelijke wet heeft een beperkte werkingsduur van een jaar. Het tweede
wetsvoorstel dat vandaag op de agenda staat is een regeling voor verblijf
in politiecellen. Uit de verschillende bijdragen van de fracties merk ik dat
ik de Kamer heb weten te verrassen met het voorstel van de tijdelijke wet.
Alhoewel de fracties erkennen dat maatregelen nodig zijn, stellen zij kritische
vragen over de wijze waarop de rechtspositie zal worden ingevuld van de gedetineerden
die in de noodcapaciteit zullen worden opgesloten.Laat ik vooropstellen dat ook ik voorstander ben van een goede rechtspositieregeling,
juist voor personen in onze samenleving die door het feit dat zij gedetineerd
zijn daarin al worden beperkt. Met het oog daarop wordt de tijdelijke wet
voorgesteld voor een in de tijd beperkte duur en voor een beperkte groep van
gedetineerden, te weten de drugskoeriers. Op deze wijze probeer ik de standaard
die wij in Nederland gewend zijn, zo min mogelijk te beïnvloeden. Ik
moet daarbij evenwel concessies doen. De gebouwen waar drugskoeriers ingesloten
zullen worden, zullen weliswaar fatsoenlijk zijn, doch niet de mogelijkheden
bieden die de reguliere inrichtingen wel hebben. Ook het personeel zal beperkingen
opleggen. Alhoewel thans hard gewerkt wordt om voldoende personeel te werven
en op te leiden, zal ook hier het niveau lager liggen dan wij gewoon zijn.
Beide vormen de achtergrond voor de beperkte rechten die gegeven zijn. Wat
ik niet kan garanderen, heb ik niet in de wet opgenomen. In antwoord op de
vragen die de leden van de fracties op die onderdelen hebben gesteld, zal
ik dit nog eens specifiek toelichten. Ik hecht eraan, op te merken dat ook
dit wetsvoorstel voldoet aan alle verplichtingen die Nederland internationaal
is aangegaan. Ook de Raad van State heeft het daaraan getoetst. Het wetsvoorstel
is naar aanleiding van die toetsing nog op verschillende punten aangepast.Ik wil de Kamer op voorhand informeren over een wijziging in de voorzieningen
die ik momenteel voorzie. Het gaat dan om de plaatsing van drugssmokkelaars
die nog drugs in hun lichaam hebben. In de nota naar aanleiding van het verslag
zei ik in antwoord op een vraag van de leden van de ChristenUnie nog dat deze
personen niet in de voorzieningen als bedoeld in de tijdelijke wet zouden
worden geplaatst, omdat hiervoor voorzieningen nodig zijn met extra medisch
personeel. Bij de realisatie van de voorzieningen ga ik er evenwel voor zorgen
dat daar ook speciale afdelingen zullen komen waar deze slikkers met drugs
in hun lichaam kunnen worden geplaatst. Bij die afdelingen zal dan extra medisch
personeel beschikbaar zijn om in de daarbij behorende zorg te kunnen voorzien.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Mag ik aannemen dat voor deze voorziening in de noodcapaciteit dezelfde
normen en vereisten gelden als voor de reguliere slikkerscellen op Schiphol?Minister Korthals:Het antwoord daarop is volmondig ja.De aanleiding voor het wetsvoorstel inzake verblijf in politiecellen is
gelegen in een gewijzigde opvatting van de rechter, onder meer in Rotterdam,
over de plaats waar de voorlopige hechtenis ten uitvoer mag worden gelegd.
De Penitentiaire beginselenwet gaat ervan uit dat de voorlopige hechtenis
ten uitvoer wordt gelegd in een huis van bewaring. De rechter gaf aanvankelijk
in overmachtsituaties in verband met plaatsingsproblemen in een huis van bewaring
of logistieke problemen in verband met het regelen van vervoer naar een huis
van bewaring de mogelijkheid tot het gedogen van voortgezet verblijf in een
politiecel. Zoals gezegd, is de rechter in een aantal arrondissementen teruggekomen
op dit gedoogbeleid. De dienst Justitiële inrichtingen heeft de politiecellen
nodig als buffercapaciteit. Wij hebben daar al vaker over gepraat. Het is
niet altijd mogelijk om direct na het afgeven van het bevel tot bewaring de
gehechte te plaatsen op een daarvoor geschikte plaats. Ook is het in verband
met logistieke problemen niet altijd mogelijk om het vervoer terstond geregeld
te hebben. Daarnaast kan in tijden van piekbelasting, bijvoorbeeld veroorzaakt
door een toenemend aantal drugskoeriers, voortgezet verblijf in een politiecel
een bijdrage leveren aan het flexibel gebruik van de beschikbare celcapaciteit.
In mijn brieven van 5 september 2001 en 10 december 2001 heb ik dan ook een
wettelijke regeling aangekondigd voor voortgezet verblijf in een politiecel.
Het voornemen voor deze wettelijke regeling was al aanwezig los van de problematiek
van de drugskoeriers, maar is door de mede daardoor ontstane capaciteitsproblemen
wel in een stroomversnelling geraakt.Ik kom nu toe aan de beantwoording van de gestelde vragen. Ik ga eerst
in volgorde van de sprekers in op de vragen over de noodwet en vervolgens
op de vragen over de andere wet. De heer Rouvoet heeft gevraagd of de beperkingen
van grondrechten verder gaan dan nodig is en of een en ander wel goed verantwoord
is. Misschien is deze vraag een goede aanleiding om nog eens het karakter
van de noodwet aan te geven. De noodwet is vormgegeven volgens het minimum
dat ik kan garanderen en dat aan de internationale normen voldoet. Omdat ik
de exacte omstandigheden van de locaties nog niet ken, kan ik niet tot in
detail regelen wat wel en wat niet kan. Ik had de wet kunnen aanvullen met
bepalingen waarin nog meer met "zoveel mogelijk" gewerkt zou zijn, maar ik
neem aan dat de Kamer dat niet zou hebben gewaardeerd, omdat daar in feite
weinig mee zou worden gezegd. De beperkingen van de grondrechten in de inrichtingen
gaan niet verder dan strikt noodzakelijk is. Artikel 7 geeft dat ook aan.
Daarin is het beginsel van minimale beperkingen geregeld. Dat de voorzieningen
en het programma-aanbod beperkt zijn, vloeit voort uit de beperkte mogelijkheden
die de gebouwen en het personeel zullen opleggen. Ik zal bij de uitvoering
trachten zoveel mogelijk voor de gedetineerden te regelen, maar ik ga dat
niet nu al garanderen. Daarom heb ik dit ook niet in de wet opgenomen.De heer Rouvoet vraagt of de toepassing van deze wet op alleen drugskoeriers
niet in strijd is met het gelijkheidsbeginsel. Dat is naar mijn mening niet
het geval. De problematiek waar ik thans voor sta, wordt direct veroorzaakt
door de enorme toename van het aantal drugskoeriers dat Nederland probeert
in te komen. De noodwet is een reactie daarop en is daarom ook tot die groep
beperkt. Overigens wordt ook in het reguliere gevangeniswezen onderscheid
gemaakt tussen verschillende gedetineerden, soms ook naar delicten, bijvoorbeeld
naar zedendelicten. Daar gebeurt het dan doorgaans ten gunste van de veroordeelde, doch een omgekeerde benadering is daarmee niet per
se uitgesloten. Ik zou het niet juist vinden als alle andere gedetineerden
beperkingen zouden krijgen opgelegd om de problematiek van een kleinere groep
op te lossen.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Voorzitter. Volgens mij raakte de minister zojuist aan een kern toen hij
zei dat het gelijkheidsbeginsel wel eens in het gedrang kan komen daar waar
er voor verschillende gedetineerden en verschillende delicten verschillende
regimes worden gehanteerd, maar nooit ten nadele van de veroordeelde of de
verdachte. Het gelijkheidsbeginsel dwingt toch om enkel en alleen in het voordeel
van de verdachte of de veroordeelde maatregelen te treffen? Dat mag toch niet
ten nadele van de veroordeelde of de verdachte zijn? Dat is in strijd met
het gelijkheidsbeginsel.Minister Korthals:Daarom heb ik gezegd dat het niet goed zou zijn als degenen die nu een
betere positie hebben, doordat wij te maken hebben met de problematiek van
de drugskoeriers, een zwaarder regime zouden krijgen opgelegd. Op die manier
zou je ook voldoen aan het gelijkheidsbeginsel, maar dat is iets waar wij
niet naar streven.Ik probeer het huidige regime voor het gevangeniswezen zoveel mogelijk
hetzelfde te houden. Alleen de specifieke groep die dit probleem momenteel
veroorzaakt, behandel ik apart en dan nog het liefst zo kort mogelijk. Daar
kom ik later nog op terug.Verschillende sprekers hebben gesteld dat het samen plaatsen van onveroordeelden
en veroordeelden in strijd zou zijn met de geest van het BuPo-verdrag. Het
is juist dat het samen plaatsen van onveroordeelden en veroordeelden in het
BuPo-verdrag wordt verboden. Er is echter ook opgemerkt dat Nederland een
voorbehoud heeft gemaakt bij deze bepaling. Wat is nog de zin van het maken
van voorbehouden als wij daar, zelfs in noodsituaties, geen gebruik van zouden
mogen maken? Zelfs in de normale situatie maken wij van dit voorbehoud gebruik.
In de PBW is geregeld dat veroordeelden tot een straf van drie maanden in
een huis van bewaring, dus samen met onveroordeelden, kunnen en mogen verblijven. Waarom is de vrijheid van godsdienst niet in de wet opgenomen? De voornaamste
reden is dat dit al in de Grondwet staat.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Voorzitter. Het was mij bekend dat de vrijheid van godsdienst is verankerd
in de Grondwet, maar dat is een mededeling.Ik kwam op die vraag, omdat ik, bezig zijnde met de uitingen van die godsdienstvrijheid,
de geestelijke verzorging en dergelijke, in de Penitentiaire beginselenwet
artikel 41, lid 1 tegenkwam. Dat begint met het stipuleren van de vrijheid
van godsdienst voor gedetineerden. Als niet is bedoeld om dit in deze noodwet
anders te doen zijn, dan wekt dat wel de indruk als het wordt weggelaten.
Of vindt de minister dat dit ook in de Penitentiaire beginselenwet overbodig
is?Minister Korthals:Ik heb die tekst niet bij de hand. Ik weet dat dit in de Penitentiaire
beginselenwet in soortgelijke bewoordingen is herhaald. Ik meen overigens
dat het daarbij vooral ging om het recht op geestelijke verzorging.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Artikel 41 van de Penitentiaire beginselenwet begint met: "De gedetineerde
heeft het recht zijn godsdienst of levensovertuiging, individueel of in gemeenschap
met anderen, vrij te belijden en te beleven." Uit het overzicht in de memorie
van toelichting blijkt dat dit bij deze noodwet niet anders is bedoeld. Daarom
vraag ik waarom het in deze wet niet wordt vermeld.Minister Korthals:Dit leek overbodig, maar dit geldt ook voor de Penitentiaire beginselenwet.
Ik wil daar snel nog wel even naar kijken.Mevrouw Halsema (GroenLinks):In de Grondwet is het omschreven als een negatief vrijheidsbeginsel. Dat
wil zeggen dat de overheid niet mag treden in de godsdienstvrijheid van anderen.
Gedetineerden zijn echter per definitie onvrij. In de Penitentiaire beginselenwet
is dit dan ook omschreven als een positief vrijheidsbeginsel, namelijk dat
de overheid de vrijheid van godsdienst heeft te faciliteren. Hier klemt het
met de tijdelijke noodwet. Met de formulering "indien mogelijk", faciliteert
de regering niet meer de godsdienstvrijheid waar zij op grond van de Penitentiaire
beginselenwet toe gedwongen was.Minister Korthals:Ik kom hierop terug in het kader van de geestelijke verzorging.De heer Rouvoet vroeg naar het verschil tussen de formulering "indien
mogelijk" bij de regel over de voedselverstrekking in artikel 26 en het voorstel
van de fractie van de ChristenUnie om dit te wijzigen in "zoveel mogelijk".
Ik vind dat "zoveel mogelijk" sterker is dan "indien mogelijk". Zoals ik al
heb aangegeven in de nota naar aanleiding van het verslag wordt de term "zoveel
mogelijk" ook in de jurisprudentie sterk beoordeeld. Men moet zich echt tot
het uiterste inspannen om dit te regelen. Het ligt vlak naast een resultaatsverplichting.
Bij de noodvoorzieningen moet ik keuzes maken. Ik zal mijn best doen, maar
ik moet bij het regelen van zaken ook prioriteiten stellen. "Indien mogelijk"
geeft mij meer ruimte, waardoor er bijvoorbeeld meer gelegenheid is om iets
op het punt van activiteiten te regelen. Speciaal eten kan ergens besteld
worden, maar voor het voorzien in geestelijke verzorging is personeel nodig.
Bij geestelijke verzorging moeten er banden buiten de voorziening worden gelegd,
zodat deze verzorging, indien gewenst, te allen tijde geboden kan worden.De heer Rouvoet (ChristenUnie):U behandelt nu twee van mijn vragen gecombineerd. Ik wil ze echter uit
elkaar houden. Mijn eerste vraag was waarom niet de formulering van de Penitentiaire
beginselenwet werd gevolgd op het punt van de voedselverstrekking. Ik kan
mij iets voorstellen bij uw reactie. In het verlengde hiervan heb ik gevraagd
waarom dezelfde formulering niet wordt gebruikt bij de geestelijke verzorging.
Het is mij wel iets waard als de geestelijke verzorging een plek krijgt in
deze wet, met de toevoeging "indien mogelijk".Minister Korthals:Ik kom daarop terug bij de behandeling van het amendement terzake.Waarom worden er geen regels gesteld waarin eisen staan waaraan de voorzieningen
moeten voldoen? Voor de normale penitentiaire inrichtingen gelden er geen
specifieke wettelijke regels waarin eisen worden gesteld aan
het gebouw of aan de beveiliging. Wel worden in de praktijk bepaalde normen
gehanteerd. Deze normen vloeien voort uit de eisen die gesteld worden doordat
de wetgeving bepaalde rechten geeft aan gedetineerden. Zo impliceert bijvoorbeeld
het recht op sport dat er een sportzaal of een sportveld aanwezig is in de
inrichting. Een bepaalde norm voor de beveiliging stelt ook eisen aan gebouw-
en complexbeveiliging.In de tijdelijke wet is dat op gelijke wijze geregeld. Niet de wet zelf
geeft bepaalde vereisten aan, doch zij vloeien voort uit datgene waartoe de
wet verplicht. Voorts zijn er algemene regels waaraan gebouwen waarin mensen
leven en werken moeten voldoen. Aan deze vereisten zullen ook de voorzieningen
als bedoeld in deze tijdelijke wet moeten voldoen.Ten aanzien van de cellen in de reguliere penitentiaire inrichtingen zijn
wel specifieke eisen gesteld in de regeling eisen verblijfsruimte penitentiaire
inrichtingen. Van het geven van deze regels heb ik afgezien, omdat op dit
moment nog niet duidelijk is aan welke vereisten die in deze regeling zijn
gegeven werkelijk voldaan kan worden. Ik verzeker de Kamer overigens dat de
verblijfsruimten zullen voldoen aan de regels van fatsoen en humane bejegening.Een punt dat door vrijwel alle sprekers is genoemd, betreft de groepsopsluiting.
Het wetsvoorstel maakt het mogelijk meer dan een persoon in te sluiten in
een ruimte van voldoende grootte. Toegelicht is dat het streven daarbij gericht
is op een groepsgrootte van maximaal vier personen. Op dit moment staat echter
niet vast dat de uiteindelijke locatie die wordt aangewezen daartoe bouwkundig
geschikt zal zijn. Met het oog op flexibiliteit moet het mogelijk zijn, de
groepsgrootte aan de feitelijke omstandigheden aan te kunnen passen. Om die
reden is het niet raadzaam in de tijdelijke wet een maximum te verbinden aan
de groepsgrootte.Gevraagd is of al bekend is wie de directeur zal worden van de voorziening
en wie de minister verantwoordelijk zal stellen ex artikel 4 van de wet. Voor
de functies van directeur en plaatsvervangend directeur van de voorziening
zijn ervaren directeuren uit het gevangeniswezen beschikbaar. Ik zal een functionaris
binnen mijn ministerie verantwoordelijk stellen ex artikel 4 van de wet.De heer Dittrich (D66):De minister zegt dat het streven is niet meer dan maximaal vier mensen
in een ruimte. Wat nu als gedurende deze actie het aantal drugskoeriers vermindert?
Als er dan al vier mensen in een ruimte opgesloten zijn en er komt meer ruimte
in zo'n voorziening is de minister het dan met mij eens dat zoveel mogelijk
geprobeerd moet worden terug te keren naar het reguliere systeem van een persoon
in een cel? Wil hij de groepsgrootte dan steeds verder verkleinen?Minister Korthals:Op zichzelf heb ik daar geen bezwaar tegen. Ik heb er echter ook geen
bezwaar tegen die groepsgrootte te handhaven. Ik ken de praktijk niet zo erg
goed. Ik ben een keer in de Verenigde Staten geweest om de boot die ik ooit
in Nederland wilde hebben te bezoeken. In Nederland zouden wij met een persoon
in een cel genoegen nemen. In Amerika zat men met ten minste twee in een cel.
Ik heb die mensen gevraagd of zij niet liever alleen in een cel zouden zitten.
Daar was echter geen sprake van, want dan kon men niet meer leuk met elkaar
praten. Het is dus geen wet van Meden en Perzen dat twee in een cel of vier
in een verblijfsruimte zoveel minder waard is en zoveel vervelender is voor
betrokkenen. Daarvan hangt het een beetje af of in deze toch wat geforceerde
situatie aan dat aantal van vier zal worden vastgehouden, al was het alleen
maar ten behoeve van de betrokkenen.De heer Dittrich (D66):Het gaat mij om de bouwkundige voorzieningen die voor de fractie van D66
altijd al de invalshoek waren. In de reguliere detentie is een cel echt alleen
geschikt voor een persoon. Wij hebben het nu over een nieuwe situatie met
nieuwe voorzieningen. Het is goed mogelijk dat die voorzieningen niet echt
geschikt zijn voor vier of drie mensen. Is de minister in die situatie, afhankelijk
van de instroom van drugskoeriers, bereid te bezien of het mogelijk is zo
min mogelijk mensen in een verblijfsruimte te plaatsen?Minister Korthals:Dat hangt af van de aard van de verblijfsruimte. Als de aard van de verblijfsruimte
eigenlijk niet zo geweldig geschikt is voor vier mensen in een cel, dan zullen
bij verminderde instroom de mensen naar ruimtes gaan met minder mensen in
een verblijfsruimte.De heer Dittrich (D66):Dat bedoelde ik.Minister Korthals:Daarover zijn wij het dus eens.Voorzitter: RehwinkelMevrouw Duijkers (PvdA):Mag ik daaruit afleiden dat de minister voornemens is om gedetineerden
die vallen onder de noodwet, zo snel mogelijk door te plaatsen naar een inrichting
met een regulier regime?Minister Korthals:Daar moet je weer allerlei soorten onderscheid in maken. U hebt aangegeven
dat u begrip hebt voor de nu al enorme druk op het gevangeniswezen. De vraag
of dat kan, kan ik nu dus niet beantwoorden. Als er werkelijk mogelijkheden
zijn en als er verschillende categorieën zijn, met name Nederlanders
die in Nederland moeten terugkeren in de maatschappij, zullen zij bij voorrang
doorgeplaatst worden naar de reguliere inrichtingen. Dat is echter afhankelijk
van de op dat moment bestaande druk op de reguliere inrichtingen, want in
enkele gevallen zitten wij nu op 103%.De heer De Wit (SP):Ik heb een vraag over de gedwongen confrontatie met meer dan één
persoon in één cel. De minister benadert dat vanuit bouwkundig
oogpunt en hij heeft in de VS een aantal vrolijke mensen aangetroffen die
daar kennelijk geen probleem mee hadden. Uit heel andere verhalen weten wij
echter hoe het in er de Amerikaanse cellen ook aan toe kan gaan: intimidatie,
verkrachtingen en andere verschrikkelijke dingen. Dat is natuurlijk veel belangrijker
dan de vraag of iets bouwkundig geschikt is voor meer mensen. Het gaat erom
dat mensen gedwongen met iemand opgesloten worden die de meest afschuwelijke
karaktereigenschappen kan hebben. Daar laat het ik nu even bij, maar het punt
is dat je daarmee inbreuk maakt op de privacy van mensen, die je ook in een "gedwongen situatie" moet respecteren.Minister Korthals:Dat begrijp ik allemaal wel. Het is ook niet zo dat iedereen lukraak bij
elkaar gezet zal worden. Dat zal natuurlijk bekeken worden en op een gegeven
moment zal worden vastgesteld dat er één groep bijzonder lastige
mensen is en dat andere mensen socialer zijn en de aanwezigheid van anderen
prettiger vinden. Daar wordt natuurlijk rekening mee gehouden.De heer De Wit (SP):De vraag is natuurlijk in hoeverre die selectie er al bij voorbaat toe
leidt dat er geen problemen ontstaan. Ik kan mij voorstellen dat mensen gescreend
worden en dat met mensen wordt gesproken, maar ook als het gaat om mensen
die helemaal geen agressie ten opzichte van elkaar vertonen, dwing je twee
of zelfs vier mensen om dag en nacht in één ruimte bij elkaar
te verblijven. Daar gaat het natuurlijk om.Minister Korthals:Dat is inderdaad een van de dingen waar wij nu voor zijn en waarvan wij
vinden dat die mogelijk moeten zijn. Sommige mensen zullen dat prettig vinden
en sommige mensen zullen dat vervelend vinden; sommige mensen zullen dat zeer
vervelend vinden en zullen dat ongetwijfeld aan de directeur melden; dan kan
de directeur bekijken wat hij met die informatie doet. Dat hangt af van de
vraag of elders ruimte beschikbaar is voor de plaatsing van zo'n persoon.Moet het luchten gescheiden gebeuren? In ieder geval zullen er afzonderlijke
verblijfsruimten zijn. Met "verblijfsruimten" bedoel ik de cel dan wel de
zaal waar de gedetineerden verblijven als er geen activiteiten plaatsvinden.
Ook het luchten zal in ieder geval gescheiden plaatsvinden.De heer Niederer vroeg nogal pregnant waarom de minister niet meer gedetineerden
met twee op één cel wil plaatsen. Mijn bezwaren tegen twee personen
op één cel in het reguliere gevangeniswezen zijn de Kamer bekend.
Die bezwaren zijn ingegeven door de huidige feitelijke omstandigheden in ons
gevangeniswezen. Alle eenpersoonscellen waarover wij beschikken, zijn niet
geschikt, bijvoorbeeld omdat niet in voldoende luchttoevoer kan worden voorzien.
Verandering daarvan zou tot aanzienlijke verbouwingen en kosten leiden. Bovendien
is niet iedere gedetineerde geschikt voor verblijf met een andere gedetineerde
en kan samenplaatsing forse gevolgen hebben voor de personeelsbezetting. Het
is de Kamer bekend dat wij die personeelsconsequenties nu niet kunnen opbrengen.Ik wil de Kamer toezeggen dat ik dit aspect nauwgezet zal volgen bij de
samenplaatsing van de drugskoeriers die vanaf 1 maart in de bijzondere noodvoorzieningen
geplaatst zullen worden. Ik sluit niet uit dat wij hier nieuwe ervaringen
opdoen, die wij kunnen betrekken bij deze kwestie. Tevens zal worden bezien
in hoeverre het noodzakelijk is, de PBW hiervoor aan te passen. Deze wet biedt
nu reeds mogelijkheden om meer gedetineerden samen in een verblijfsruimte
te plaatsen, doch alleen als het om gedetineerden gaat die in een regime van
algehele gemeenschap kunnen verblijven.De heer Niederer (VVD):Dank voor deze toezegging. Ik heb daar goede nota van genomen. Ter precisering
het volgende. Ik heb in mijn eerste termijn niet gepleit voor twee in een
cel. Dat kan niet in de huidige structuur. Men kan immers niet zomaar een
veldbedje plaatsen. Het gaat om het plaatsen van meerdere gevangen in een
cel waar dat "gebouwelijk" kan. Een precedent vormt daarbij het geval van
de drugskoeriers. Ook in de vreemdelingenbewaring kennen wij die systematiek.
Ik ben echter blij met de toezegging.Minister Korthals:Door mevrouw Duijkers is gevraagd om de situatie na een jaar te evalueren.
Dan komt ook de vraag naar voren of de situatie van vier in een cel iets is
dat wij nooit meer moeten doen of iets is dat wij best kunnen hebben. In die
zin bedoelde ik mijn opmerking.De heer Dittrich (D66):Ik hoor de heer Niederer de minister danken voor een toezegging. Ik heb
toch goed begrepen dat de minister niet heeft gesproken over wenselijkheid
of iets dergelijks? Hij heeft gezegd dat op een gegeven moment bekeken gaat
worden, aan de hand van de ervaringen die nu worden opgedaan, of er aanleiding
toe bestaat om de huidige maatstaven, neergelegd in de beginselenwet, eventueel
te veranderen.Minister Korthals:Precies. Dat beschouwt de heer Niederer als een toezegging.De heer Dittrich (D66):Ik mag dat toch zo begrijpen dat wij ons niet op een glijdende schaal
begeven richting twee in een cel, zonder dat de voorzieningen daarvoor zijn
aangepast en zonder dat daarover met het personeel is gesproken?Minister Korthals:Uiteraard zal daarvan geen sprake zijn.Wat vind ik van de brongerichte maatregelen waarop het CDA aandringt en
wat is de inhoud van het protocol met de Antillen? Met deze vraag blijkt zich
een enorm misverstand aan te dienen. Ik dacht dat wij op 23 januari reeds
gesproken hadden over het plan van aanpak. Toen bleek het CDA zich echter
uitsluitend te richten op mijn verantwoording. Dat overleg is geëindigd
met een motie. Bij die gelegenheid heb ik echter als een van de belangrijkste
zaken genoemd dat wij zeer brongericht zouden moeten gaan werken. Ik ben het
dus helemaal eens met de heer Rietkerk.De heer Rietkerk (CDA):Ik hoop dat de minister het ook met mij eens is dat de CDA-fractie toen
op hoofdlijnen heeft gereageerd op het plan van aanpak. Hij kan daarop de
Handelingen nalezen. Vanwege de tijd hebben wij het accent toen gelegd op
een verantwoordingsdebat. Ik wil dat even rechtzetten. Tijdens dit debat "zoom"
ik in op de brongerichte maatregelen, waarover wij het eens zijn.Minister Korthals:Wij zijn het daarover eens. Hierover zijn afspraken gemaakt, die vastgelegd
zijn in het protocol, getekend door de minister van Justitie van de Nederlandse
Antillen en mijzelf. Die afspraken maken ook onderdeel uit van het plan van
aanpak. Het protocol zal uiteindelijk ook aan de Kamer toegezonden worden.
Daarin staan maatregelen aangegeven die ook op de Antillen worden genomen.
Daarin staat ook aangegeven wat Nederland zal doen om de Antillen behulpzaam
te zijn om de drugskoeriers te bestrijden en de criminele organisaties daarachter
aan te pakken.De heer Rietkerk (CDA):Ik vraag de minister om naast het protocol ook de afspraken die dit weekend
zijn gemaakt met minister Martha, en die in de krant genaamd Amigo staan,
aan de Kamer mee te delen. Daar staan aardige zaken in over "scans", medeverantwoordelijkheid
en meefinancieren. Kunnen wij dit via een ordentelijk stuk van de minister
te zien krijgen?Minister Korthals:De Kamer krijgt het protocol toegezonden. Daar staat dit allemaal in.
Men is zo snel op de Nederlandse Antillen dat wij het nauwelijks bij kunnen
houden in Nederland!Wat betekent het beleidsplan 2002 van de kustwachtcommissie concreet voor
de inzet van de minister van Justitie? Mijn inzet is dat de kustwacht zich
een maximale inspanning getroost voor het onderscheppen van drugs. Daarom
heb ik gevraagd, nog eens goed naar het jaarplan 2002 te kijken en hieraan
uiteraard onverminderd aandacht te besteden in de toekomst. Ik wijs erop dat
de vaststelling van het beleidsplan een gedeelde verantwoordelijkheid van
Nederland en de Antillen is. Ten overvloede wijs ik erop dat de kustwacht
zeer zinvol werk doet bij het tegenhouden van drugsstromen in de richting
van de Nederlandse Antillen.De heer Rietkerk vroeg hoe ik ga anticiperen op het feit dat de drugshandel
via bolletjesslikkers zich verplaatst. Wij houden hierover contact met Rotterdam,
want het is heel goed mogelijk dat het probleem zich verplaatst naar andere
luchthavens in Nederland. Daarvan zijn wij ons bewust en daarover worden de
nodige afspraken gemaakt. Bovendien worden er met Rotterdam afspraken gemaakt
om erop bedacht te zijn dat er misschien toch weer meer cocaïne via Rotterdam
binnenkomt. Verder heb ik het plan van aanpak naar mijn collega's van de JBZ-raad
gestuurd. Ik heb hen erop gewezen dat het heel goed mogelijk is dat deze vorm
van drugshandel uitwijkt naar andere luchthavens. Ik zal hierover graag overleg
plegen tijdens de eerstkomende JBZ-raad.Voorzitter. Het was niet echt aan de orde, maar toch is er weer gesproken
over heenzendingen De heer Rietkerk kwam in dit verband met een totaal onbegrijpelijke
berekening. Hij telde van alles bij elkaar op en kwam uit op een enorm aantal.
Vervolgens toonde hij zich zeer verbaasd, zoals hij wel vaker is bij dit soort
debatten. Het lijkt mij beter dat hij wacht op de brief die hij hierover gaat
krijgen. Wel wil ik hem er nog even op wijzen dat hijzelf niet heeft gevraagd
naar het aantal heenzendingen in het jaar 2001, maar dat hij nu ineens de
vraag opwerpt hoeveel mensen niet in verzekering zijn gesteld vanwege capaciteitsproblemen.
Dat is een totaal nieuwe vraag. Bij heenzendingen in de oude betekenis van
het woord heeft de rechter voorlopige hechtenis in enigerlei vorm bevolen
maar werden de betreffende mensen wegens plaatsgebrek uit voorlopige hechtenis
ontslagen. Wij hebben het heenzendingenbeleid al verruimd, maar als je het
nog verder verruimt, kom je tot heel andere categorieën.De heer Rietkerk (CDA):Voor alle duidelijkheid: tijdens het interpellatiedebat heb ik de minister
een aantal vragen voorgelegd, waarvan er enkele betrekking hadden op dit onderwerp.
Er is dus geen sprake van een verbreding. Het antwoord op die vragen, die
pas op 13 februari 2002 zullen worden beantwoord, zie ik met belangstelling
tegemoet. De vragen zijn dus al vanaf 12 december aan de minister bekend.Minister Korthals:Een vraag is vaak gemakkelijker gesteld dan beantwoord. Misschien is het
de heer Rietkerk nog eens gegeven aan mijn kant te staan en dan zal hij dat
zeker beamen.De heer Rietkerk (CDA):Ik zou dan niet suggereren dat de vraag voor het eerst gesteld wordt en
veel breder geïnterpreteerd kan worden. De vraag is gewoon 12 december
2001 gesteld. Die suggestie wil ik in ieder geval van tafel hebben.Minister Korthals:U rangschikt dit onder de categorie heenzendingen en dat is dus niet het
geval.De heer Rietkerk (CDA):Uit de laatste brief blijkt dat het een definitiekwestie is. Ik kijk dan
ook met belangstelling uit naar de antwoorden op mijn vragen. Het ging mij
erom dat de minister de suggestie wekt dat mijn vragen naar aanleiding van
dit wetsontwerp nieuw zijn. Dat is niet het geval, want het zijn de letterlijke
vragen van 12 december en 23 januari.Minister Korthals:De vragen zullen worden beantwoord.Gevraagd is waarom de noodcapaciteit alleen voor bolletjesslikkers wordt
ingezet en niet voor andere criminelen die ook voor een tekort aan cellen
zorgen. Ik heb de wet beperkt tot de in- en uitvoer van harddrugs. Dat gaat
dus om meer dan alleen de bolletjesslikkers. Ook andere drugskoeriers vallen
hieronder. Het gaat mij te ver om ook andere criminelen hieronder te laten
vallen. Het concrete probleem ligt bij de drugs, dus daar wil ik de wet toe
beperken. Vanuit rechtspositioneel oogpunt heb ik de wet beperkt tot drugskoeriers
die vanaf het moment van de inwerkingtreding van de wet voor zo'n delict worden
opgepakt. Als de Kamer een ruimere toepassing voorstaat, zou eerder kunnen
worden gedacht aan de drugskoeriers die sinds de indiening van het wetsvoorstel
zijn aangehouden. Zij zijn tot op heden in het reguliere circuit geplaatst
en dat kan ook niet anders. Ik moet u zeggen dat dit het reguliere circuit
onder enorme druk heeft gezet. Als ik deze gedetineerden per inwerkingtreding
van de wet zou kunnen overplaatsen naar de noodvoorzieningen zou ik daarmee
lucht in het systeem krijgen die ik hard nodig heb.Wie bewaakt het calamiteitenhospitaal in Utrecht. Omdat het politiecellen
zijn, is de bewaking in dit geval in handen van de Koninklijke marechaussee
die tijdelijk wordt aangevuld met functionarissen van de Landelijke bijzondere
bijstandseenheid van de Dienst justitiële inrichtingen.Wat betreft Ossendrecht en Woensdrecht gaat het om 500 plaatsen. Het complex
valt onder het ministerie van Defensie, maar de gemeente Woensdrecht is toegezegd
dat van deze gelegenheid in uiterste nood gebruik zal worden gemaakt en dan
ook nog tijdelijk. Op dit moment vinden nog onderhandelingen plaats over een
meer geschikte locatie voor 350 plaatsen.De heer Dittrich (D66):Ik begreep dat de minister de Kamer eigenlijk uitnodigde om hem wat meer
ruimte te geven in die zin dat degenen die vanaf 1 januari al in de reguliere
detentie zitten volgens de noodcapaciteitsregeling in dat soort voorzieningen
kunnen worden ondergebracht.Minister Korthals:Ik heb het zelf niet willen voorstellen, omdat mij dat wellicht te veel
van het goede gevraagd leek. Als er in de Kamer veel begrip voor zou bestaan,
zou het mij niet onwelkom zijn als zij zich in die zin zou uitlaten dat mensen
die vanaf het moment van indiening van het wetsvoorstel, dus niet vanaf 1
januari, in de reguliere detentie zitten kunnen worden overgeplaatst naar
de noodvoorziening.De heer Dittrich (D66):Is daar wetswijziging voor nodig?Minister Korthals:In ieder geval aanpassing van dit voorstel.De heer Dittrich (D66):Een nota van wijziging!Minister Korthals:Of een amendement.Mevrouw Duijkers (PvdA):Heeft dat ertoe geleid dat hierdoor bepaalde mensen niet in de reguliere
detentie konden worden opgenomen? Is er dus sprake van verdringing voor verdachten
van andere delicten?Minister Korthals:U hebt zelf al heel goed aangegeven dat er van dag tot dag door allerlei
mensen wordt gezocht naar plaatsen. Vanaf nu tot het moment van inwerkingtreding
is mijn grote probleem om ervoor te zorgen dat iedereen kan worden vastgehouden
omdat ik immers tegen de Kamer heb gezegd dat er niemand heen wordt gezonden,
tenzij er sprake is van een overmachtsituatie. En ik moet u zeggen dat dit
voor veel hoofdbrekens zorgt. Volgens de wettelijke regeling kan het pas vanaf
het moment dat de wet in werking is getreden en kunnen degenen die in de reguliere
detentie zitten niet worden overgeplaatst tenzij wij op dat punt het wetsvoorstel
zouden aanpassen.De heer Van der Staaij (SGP):Waarom is dat nu dan nog niet in de wet geregeld? Dat is toch niet achterwege
gebleven omdat men aarzelingen had over de juridische houdbaarheid daarvan?
De gedachte op zich vind ik wel redelijk en sympathiek, maar het probleem
is volgens mij wel dat je mensen als gevolg van dit wetsvoorstel overbrengt
naar een slechtere situatie dan waarin ze tot op dan verkeren. Ik vraag mij
af of dat in juridische zin wel houdbaar is.Minister Korthals:Niet als je het met terugwerkende kracht doet, maar wel kan de redenering
worden gevolgd van "het moment waarop het voorzienbaar is". Daarom heb ik
ook de datum van indiening van het wetsvoorstel genoemd.De heer De Wit (SP):Aan beide zijden van het Binnenhof is, met het oog op het beginsel van
de eerbiedigende werking, vaak over het toepassen van terugwerkende kracht
gediscussieerd. Alleen in heel uitzonderlijke situaties mag inbreuk worden
gemaakt op het beginsel dat een wet alleen toekomstige werking en geen terugwerkende
kracht heeft. Wij moeten niet toestaan dat mensen die onder een bestaand systeem
recht hebben op bepaalde aanspraken, worden benadeeld. Dat uitgangspunt is
herhaaldelijk in de Kamer bevestigd. Daarom maak ik bezwaar tegen dit balletje
dat de minister opgooit. Wat vindt hij van het uitgangspunt dat dit niet moet
worden gedaan?Minister Korthals:In beginsel steun ik dit uitgangspunt. Dit betreft echter een zeer bijzondere
noodsituatie. In de maand januari zijn 246 mensen aangehouden die uiteindelijk
vrijwel allemaal zullen worden veroordeeld. Die mensen worden vastgehouden.
Datzelfde patroon zet zich voort en dan gaat het dus over enorme aantallen.
Waarschijnlijk wordt het aantal zelfs nog groter, want de bolletjesslikkers
die nu worden aangehouden, hebben minder bolletjes in de maag dan een maand
geleden. De kans dat het aantal toeneemt, groeit derhalve. Kunt u zich voorstellen
wat 250 aanhoudingen per maand betekent? Op jaarbasis zijn dat 3000 mensen,
ofwel een kwart van de huidige gevangeniscapaciteit. Kortom, het gaat over
enorme aantallen. Wellicht kunt u zich voorstellen dat dit een enorme druk
geeft op de celcapaciteit. Intussen word ik geconfronteerd met een Kamer die
zegt dat ik ervoor moet zorgen dat mensen niet worden heengezonden. Ik heb
daar begrip voor, want ik heb daar zelf ook altijd voor gepleit, maar ergens
gaat de rek eruit.De heer De Wit (SP):Ik snap wat het probleem is, maar ik vraag mij af of wij onder druk van
dat soort problemen steeds moeten blijven opschuiven. Met de noodwet begeven
wij ons op een hellend vlak, want daarin worden rechten aangetast van mensen
die worden opgesloten. Dat wordt nog erger als ermee wordt ingestemd om, gelet
op de noodsituatie, ook nog eens terugwerkende kracht aan de wet te verlenen.
Als wij dat toelaten, krijgen wij een volgende keer dezelfde argumenten voorgeschoteld.
Op basis van het principe dat een wet niet met terugwerkende kracht kan worden
ingevoerd, moet de Kamer – hoezeer er ook begrip is voor de situatie –
vooral de rechten van mensen bewaken.Minister Korthals:Op zich ben ik het daarmee eens, maar de Kamer moet zich wel realiseren
dat niet alles kan. Er kan niet worden gezegd: wij willen hoe dan ook geen
heenzendingen, wij willen IVO's aan criteria binden en daarnaast willen wij
dat recht wordt gedaan aan de eerbiedigende werking van wetsvoorstellen. Op
een gegeven moment kunnen wij door een noodsituatie zozeer klem komen te zitten
dat onorthodoxe maatregelen moeten worden genomen. Dat doen wij al met de
noodwet. Dit zou een extra maatregel zijn. Ik heb het overigens alleen maar
even opgeworpen als mogelijkheid.Mevrouw Halsema (GroenLinks):De noodwet is naar het idee van de minister nodig om de instroom tegen
te gaan. Tot vanmiddag was hij ervan overtuigd dat het dan niet noodzakelijk
zou zijn om veroordeelden terug te zenden naar de noodvoorziening. Wat is
er intussen gebeurd? Ik krijg de indruk dat de minister iets anders gaat doen.
De noodvoorziening is in het leven geroepen om de detentie van verdachte drugskoeriers
niet te laten drukken op de reguliere gevangenisvoorzieningen. Nu wil de minister
de gevangenisvoorzieningen, die in het algemeen met problemen hebben te kampen,
ontlasten door mensen over te hevelen naar de noodvoorzieningen. Dat is iets
volstrekt anders dan wat hij tot nu toe heeft verdedigd.Minister Korthals:De algemene problematiek in het gevangeniswezen is veroorzaakt door de
bolletjesslikkers en de drugskoeriers. Dat heb ik alleen maar
willen aangeven. Ik heb nog geen nota van wijziging ingediend en mevrouw Halsema
heeft nog geen amendement ingediend.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Maar gaat u nu een nota van wijziging indienen of niet?Minister Korthals:Dat hangt van de reacties van de woordvoerders af; die zal ik in tweede
termijn horen.Mevrouw Halsema (GroenLinks):U stelt uw eigen opvattingen dus geheel afhankelijk van het oordeel van
de Kamer? U kunt natuurlijk ook gewoon afwachten of er een amendement wordt
ingediend en de Kamer aanvaarding daarvan ontraden, als het inderdaad wordt
ingediend. Dat ben ik ook van u gewend.Minister Korthals:Soms ben ik als was in handen van de Kamer. Ik dacht dat u dat alleen
maar zou toejuichen...Mevrouw Halsema (GroenLinks):Was u maar als was in míjn handen...Minister Korthals:Nu hadden wij net zo'n goede verhouding...Voorzitter. De heer Rietkerk ging nog in op een artikel in Het Parool
over dagvaardingen die door vormfouten nietig zijn verklaard. Hij sprak van
veel dagvaardingen, maar het waren er maar twee. Het is waar, in twee gevallen
zat de akte van uitreiking niet in het dossier, wat nietigheid met zich mee
heeft gebracht. Dit moet voortaan zeker voorkomen worden.De heer Rietkerk (CDA):Ik bedoelde inderdaad dat dit in twee gevallen is gebeurd, maar het gaat
mij erom of u er meer verwacht, omdat er wellicht meer verdachten volgens
dezelfde systematiek met een dagvaarding zijn heengezonden. Of zijn het gewoon
twee incidenten?Minister Korthals:Dit lijken mij twee incidenten, want er ligt natuurlijk ook een kopie
van de akte van uitreiking bij het openbaar ministerie. Men weet daar nu heel
goed dat men die aan het dossier moet toevoegen. Overigens kon men dit ook
al weten, maar het is dus in twee gevallen niet gebeurd. Ik vermeld hier nog
bij dat de nietigverklaring niet betekent dat deze twee mensen niet opnieuw
gedagvaard zullen worden.Voorzitter. Verder vroeg de heer Rietkerk nog om meer geld voor personeelsbeleid.
Ik ben het op dit punt met hem eens. Ik heb hierover ook een nota geschreven,
namelijk "Investeren in personele zorg DJI". Over de financiering van de vele
daarin genoemde maatregelen wordt op verschillende plaatsen overleg gevoerd.De heer Rietkerk heeft ook om structurele maatregelen gevraagd. Ik heb
nog een flink pakket voor uitbreiding van de reguliere capaciteit op stapel
staan. Voorzitter. Het lijkt mij beter om het overzicht hiervan schriftelijk
aan de Kamer te doen toekomen, maar het is in ieder geval tamelijk imposant.Een vraag van de heer Rietkerk was verder nog sinds wanneer de minister
ervan op de hoogte is dat de maatregelen op de Antillen en Aruba niet voldoende
zijn. Nu word ik geacht, van vele feiten en omstandigheden op de hoogte te
zijn, maar daartoe behoren niet de ontwikkelingen bij de douane op Sint-Maarten.
Dit is primair een aangelegenheid van collega's van mij, naar wie ik dan ook
verwijs. Het zou toch wel ver gaan als ik alles wat er op de Antillen voorvalt,
precies moest weten. Bovendien moet men zich realiseren dat de Antillen autonoom
zijn.De heer Rietkerk (CDA):Daarom heb ik zelfs het woord "chantage" in de mond genomen, maar dan
tussen aanhalingstekens. Mijn vraag was gericht op de scans en op de voorfinanciering
en de afspraken. Wil je bolletjesslikkers bij de bron tegenhouden, dan heb
je die middelen nodig. Zijn die nu effectief? Kennelijk zijn er al 240 bolletjesslikkers
aangehouden en in de procedure terechtgekomen. Dit zegt heel wat, maar wérken
die scans op de Antillen nu ook, waarover u met minister Martha afspraken
hebt gemaakt?Minister Korthals:Er is wel detectieapparatuur, maar die willen wij nog verbeteren en die
willen wij zowel voor de bagage als voor de reizigers gebruiken. De planning
is dat die apparatuur binnen een week naar de Antillen zal gaan. Men leent
deze spullen en wij krijgen ze uiteindelijk terug. Wij zouden ze ook kunnen
geven, maar dan zouden ze betaald worden via begrotingshoofdstuk IV, wat de
Antillen niet zo graag willen. Wij volgen dus het systeem dat wij de apparatuur
kopen, terwijl men die op de Antillen gebruikt zolang dat nodig is.Mevrouw Duijkers vroeg naar de resocialisatie. Resocialisatie vindt uiteraard
plaats met betrekking tot gedetineerden die na het uitzitten van de straf,
in Nederland mogen blijven. Vooropgesteld wordt dat daar waar de capaciteit
het mogelijk maakt, gedetineerden worden doorgeplaatst vanuit een noodvoorziening
naar een reguliere inrichting. De resocialisatie van deze gedetineerden zal
dan op reguliere wijze plaatsvinden.Verder vroeg mevrouw Duijkers om zoveel mogelijk aan dagbesteding te doen.
Wij trachten ook daar zoveel mogelijk invulling aan te geven; een en ander
is uiteraard afhankelijk van de bouwkundige indeling en de personele situatie.
Er worden ook televisietoestellen beschikbaar gesteld; er is een mogelijkheid
voor basiseducatie, zowel in het Nederlands als in het Engels; er zijn contacten
gelegd met bibliotheken om te voorzien in leesmateriaal; er zal gelucht worden
en zo zijn er allemaal zaken die daadwerkelijk gebeuren.Mevrouw Duijkers (PvdA):Mag ik de minister zo begrijpen dat hij met zijn verwijzing naar de afhankelijkheid
van gebouwelijke elementen bedoelt aan te geven dat het daarbij veel meer
gaat om de vraag wat voor soort dagbesteding er plaatsvindt, maar dat er altijd
wel een vorm van dagbesteding plaatsvindt?Minister Korthals:Ja, want wij vinden het zelf zo nuttig als het maar zijn kan dat er dagbesteding
plaatsvindt, omdat je bij gebrek aan dagbesteding altijd ziet dat er agressiviteit
plaatsvindt. Hoe dan ook proberen wij te voorzien in zoveel mogelijk en nuttige
dagbesteding.Is er 's nachts toezicht in de voorzieningen, zo is gevraagd. Het antwoord
luidt bevestigend; dit toezicht zal er in voldoende mate zijn.In antwoord op de vraag of er een capaciteitsprobleem in jeugdinrichtingen
is, moet ik verwijzen naar de antwoorden op de schriftelijke vragen over de
capaciteit in de justitiële jeugdinrichtingen. Daarin
heb ik aangegeven dat de opvangcapaciteit weer bijna op sterkte is en dat
aan het eind van het eerste kwartaal van 2002 alle tijdelijk buiten gebruik
gestelde plaatsen weer in gebruik zullen zijn. De verwachting is dat alle
strafrechtelijk aangemelde jongeren dezelfde dag geplaatst kunnen worden;
een acuut probleem is er dus nu niet. Dit neemt niet weg dat in de prognose
voor de komende jaren nog een aanzienlijk capaciteitsprobleem wordt voorzien.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Als er op dit moment geen acuut probleem is bij de opname in justitiële
jeugdinrichtingen, is er de vraag waarom de minister jongeren niet uitsluit
van de tijdelijke noodvoorziening, want in dat opzicht is er geen nood.Minister Korthals:Er zijn verschillende redenen voor. In de eerste plaats voorzien wij dat
er wel problemen gaan komen, op basis van de prognoses. In de tweede plaats
hebben wij nu juist een wet voor de drugskoeriers willen creëren. Waar
wij erg bang voor zijn – dat moet men zich goed realiseren; ik zou dit
bij de beantwoording van een andere vraag zeker gezegd hebben – is dat
wanneer je de ene categorie echt gaat pakken, zij vervolgens zullen investeren
in andere categorieën mensen en dat moeten wij ten enenmale zien te voorkomen.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Dit vind ik een levensgevaarlijke redenering, want voordat je het weet,
moet je dan kinderen vanaf 10 jaar in die noodvoorziening gaan hechten. Het
neemt niet weg dat ook volgens de prognoses van de minister zelf er pas tekorten
gaan ontstaan in de justitiële inrichtingen, als deze wet alweer buiten
werking is gesteld, zo mag ik hopen.Minister Korthals:Dat hoop ik uiteraard ook – als u ook con amore zult instemmen met
deze wet en wij er gezamenlijk tegenaan gaan om dit probleem op te lossen;
dat zal ook met grote kracht moeten gebeuren. Dan denk ik dat het probleem
van de drugskoeriers op Schiphol des te eerder zal zijn opgelost.Voorzitter. De heer Dittrich vroeg of ik verwacht dat de controles op
de Antillen voldoende zullen zijn. Welnu, dat is moeilijk te beoordelen, zo
zeg ik eerlijk. Ik stel de inspanningen die de Antillen zich op het ogenblik
getroosten, zeer op prijs. Ik zal ook voortdurend contact onderhouden over
het verloop daarvan. Het gaat echter om een zeer complexe problematiek in
een complex gebied, waarbij ik benadruk dat de regering van de Antillen zelf
verantwoordelijk is voor de uitvoering van het pakket maatregelen dat wij
beiden zijn overeengekomen. De regering van de Antillen heeft zelf erg veel
vertrouwen in de scanapparatuur die zij zal ontvangen. Zij verwacht dat van
het hebben van die apparatuur grote preventieve werking zal uitgaan. Bovendien
werkt men aan uitbreiding van de capaciteit van de gevangenis en men verwacht
over vier à zes maanden daarover te beschikken. Die uitbreiding zal
tijdelijk zijn, want deze voorziening zal uiteindelijk gebruikt worden voor
de vreemdelingenbewaring aldaar. Zij was voorzien in het jaar 2003 en deze
capaciteitsuitbreiding wordt met financiële steun van Nederland in de
tijd naar voren gehaald.Kunnen met het oog op de resocialisatie zoveel mogelijk faciliteiten in
de noodopvang worden gerealiseerd? Er zijn uiteraard beperkingen, maar wij
proberen zoveel mogelijk activiteiten te bieden. Daar moet u van uitgaan.
Ik ben voornemens te zijner tijd de woordvoerders in de Kamer uit te nodigen
om zelf een keer in de noodopvang te gaan kijken. Dat bezoek zal niet de eerste
maand moeten plaatsvinden, maar wanneer alles daar een beetje loopt. Dan kan
men daar zelf zien wat de resultaten zijn.Mevrouw Duijkers (PvdA):Voorzitter. Heeft de minister in overweging genomen de medewerkers in
de noodvoorzieningen samen te laten werken met de medewerkers van de justitiële
inrichtingen in de omgeving om zodoende de voorzieningenniveaus op peil te
krijgen?Minister Korthals:Nee, want ik probeer juist de justitiële inrichtingen daar volledig
buiten te houden. Het gevaar is namelijk dat zij op deze manier meer werkdruk
krijgen. Wat mij de laatste tijd duidelijk is geworden, is dat daaraan ook
een eind komt. Ik wil dus echt twee totaal gescheiden trajecten. Met een particulier beveiligingsbedrijf is een afspraak gemaakt over door
het bedrijf te leveren personeel, zowel mannelijk als vrouwelijk. Deze personeelsleden
krijgen de volledige verkorte basisopleiding PIW'er. Deze opleiding bevat
alle elementen van de basisopleiding. Dit personeel zal worden aangevuld met
ervaren gevangenbewaarders, bijvoorbeeld uit Engeland, die als teamleiders
zullen opereren, dat alles onder het management van ervaren Nederlandse gevangenisdirecteuren.Mevrouw Duijkers (PvdA):Voorzitter. Zullen deze mensen ook gescreend worden op hun antecedenten,
zodat zij op zijn minst aan de normen voldoen voor een PIW'er?Minister Korthals:Ja, zij zullen gescreend worden.De voorzitter:Ik wijs erop dat dit soort aanvullende vragen ook in de tweede termijn
kan worden gesteld. Er is gelegenheid voor het houden van een tweede termijn
en daarvan zullen de woordvoerders vast en zeker gebruik willen maken. Ik
vraag ze dan daarin dit soort opmerkingen te maken.Minister Korthals:De heer Dittrich wil graag weten hoe lang het duurt voordat de bolletjes
uit het lichaam zijn. Dat hangt er een beetje van af. Het duurt maximaal zes
dagen.Mevrouw Halsema vroeg of de problematiek rond de drugskoeriers deze ingrijpende
maatregelen rechtvaardigt. In antwoord op deze vraag roep ik het debat over
het plan van aanpak drugskoeriers in herinnering. Tijdens dat debat heb ik
van de Kamer in niet mis te verstane bewoordingen te horen gekregen dat ik
maatregelen moet nemen. Heenzendingen worden niet getolereerd en doorlaten
met een dagvaarding is ook geen alternatief. De noodwet en de noodvoorzieningen
zijn mijn antwoord op de situatie. Ik benadruk dat er ook in de noodvoorzieningen
een humane bejegening zal zijn. Omdat de problematiek thans wordt veroorzaakt
door de drugskoeriers heb ik de maatregelen tot die groep beperkt en dat vind
ik een logische en verantwoorde keus. Mevrouw Halsema heeft overigens destijds
zelf bij motie aangedrongen op maatregelen van mijn kant tot bestrijding
van de problematiek op Schiphol.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Nu vergist de minister zich. Ik heb de motie waarin werd geconstateerd
dat de minister te kort is geschoten bij de bestrijding van drugssmokkel via
Schiphol, meeondertekend. Een deel van mijn redenering was juist dat als de
minister niet te kort was geschoten, hij deze noodmaatregelen niet nodig had
gehad. De vraag die ik wil stellen betreft echter iets anders.De minister zegt dat de maatregelen gerechtvaardigd zijn vanwege de druk
vanuit de Kamer. Ik heb de minister gevraagd ze te toetsen aan de beginselen
van proportionaliteit en rechtvaardigheid. Het EVRM zegt bijvoorbeeld dat
inbreuken op de mensenrechten, inbreuken die nu met de wet worden voorgesteld,
pas mogen als sprake is van bedreiging van de democratische samenleving. Zou
de minister voor mij aannemelijk kunnen maken dat daarvan sprake is? Overigens,
ik zie de minister zoeken, maar ik ken de motie uit mijn hoofd.Minister Korthals:Ik ken de motie ook uit mijn hoofd. In de eerste overweging staat wel
degelijk dat u vindt dat ik tekortgeschoten ben in de bestrijding van de problematiek
aldaar.Voorzitter. Ik wil ingaan op de wijze waarop wij de tijdelijke wet hebben
gelegd naast het EVRM en de daarbij geldende aanvullende protocollen. Naar
ons heel duidelijke oordeel wordt voldaan aan hetgeen in het EVRM is bepaald.
Het betreft de artikelen 3, 8, 9 10, 13 en andere. Ik zou het kunnen voorlezen,
maar dat lijkt mij wat overdreven.Mevrouw Halsema wil dat de jongeren worden uitgesloten van de noodwetten.
Ik heb in de nota naar aanleiding van het verslag al aangegeven dat het niet
mijn bedoeling is om jeugdige drugskoeriers die nu Nederland binnenkomen per
1 maart a.s. in de voorzieningen onder te brengen. Ik heb de mogelijkheid
in de wet opgenomen om een verschuiving van de problematiek tegen te gaan.
U moet niet onderschatten wat de drugskoeriers doen om door de mazen van de
wet te glippen. Als zij zien dat wij volwassenen kunnen opsluiten, zullen
zij er geen enkel probleem mee hebben om jeugdigen in te zetten. Wanneer dit
zich voordoet, zullen wij over enkele weken weer hier staan om iets voor de
jeugdigen te regelen. Ik wil niet alleen dat voor zijn, doch ook de verschuiving
voorkomen. Ik doe dat door in de wet op te nemen dat de categorie 16 tot 18
jaar ook kan worden opgenomen, als zich eenzelfde noodsituatie voordoet. Het
alternatief is heenzenden, wat de Kamer ook niet acceptabel vindt. Ik heb
de toepassing van de wet nu reeds beperkt tot de categorie 16 tot 18 jaar.De heer Van der Staaij vraagt naar het systeem van een pre-flightcontrol.
Dit punt is in het plan van aanpak opgenomen. Onlangs heb ik dat met mijn
collega van de Nederlandse Antillen besproken. Thans vindt de uitwerking daarvan
plaats. Zoals het er op het ogenblik naar uitziet, zal dat ook gebeuren.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Voorzitter. Ik wil graag even weten ...De voorzitter:Mevrouw Halsema, u komt nu nog in de benen naar aanleiding van een vorig
punt, begrijp ik.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik wil graag weten of de minister enkel een uitstapje maakt naar de heer
Van der Staaij dan wel of hij hiermee is gekomen aan het einde van de beantwoording
van mijn vragen.Minister Korthals:Ja.De heer Van der Staaij heeft gevraagd of het mogelijk is om de noodvoorzieningen
in maart van start te laten gaan en om hoeveel plaatsen het gaat. Met de noodvoorziening
zal worden gestart zodra de noodwet in werking is getreden. Op het ogenblik
is het schema als volgt. Het wetsvoorstel wordt vandaag helemaal behandeld
in de Tweede Kamer en onmiddellijk doorgezonden naar de Eerste Kamer. Voorzien
is dat er een verslag zal komen per 19 februari. Dan komt er een onmiddellijke
reactie van de regering daarop. Naar wij hopen zal op 26 februari de mondelinge
behandeling plaatsvinden in de Eerste Kamer. Uitgaande van de inwerkingtreding
van de noodwet op 1 maart zal worden gestart met ruim 200 plaatsen, oplopend
tot 350 plaatsen voor de zomer. Indien nodig zal verdere uitbreiding mogelijk
zijn.De heer De Wit vraagt wat het doel is van de vrijheidsbeneming zoals genoemd
in artikel 7. Het doel is de personen ten aanzien van wie door de rechter
is bevolen dat zij gedetineerd zullen zijn een humane bejegening te bieden.
Waar mogelijk zal worden getracht de gedetineerde op een fatsoenlijke manier
te laten terugkeren naar de samenleving. Voorts zullen de rechten van de gedetineerde
niet verder worden beperkt dan door de vrijheidsbeneming nodig is.De heer De Wit heeft ook nog gevraagd om een vergelijking van de wet met
de European prison rules. In de nota naar aanleiding van het verslag heb ik
in antwoord op een vergelijkbare vraag van de heer Dittrich aangegeven dat
ik daar op korte termijn niet aan kan voldoen. De rules geven voornamelijk
richtlijnen en uitgangspunten. Bij de opstelling van de noodwet hebben wij
hier nadrukkelijk naar gekeken. Voorts zullen wij hier bij de uitvoering de
nodige aandacht aan besteden.Ik kom op de amendementen. Daarna kom ik nog over het andere wetsvoorstel
te spreken, maar dat zal niet zo lang duren. Zowel de amendementen op het
wetsvoorstel inzake de bewaring in politiecellen als die op het wetsvoorstel
Tijdelijke wet noodcapaciteit drugskoeriers lijken de flexibiliteit die met
deze wetgeving beoogd wordt, te beperken. Dat maakt mij in het algemeen niet
blij met de amendementen. Ik krijg daardoor minder ruimte om maatregelen uit
te voeren die de Kamer toch van mij wenst. Ik zal nu per amendement een reactie
geven.Ik kom eerst op het amendement van de heer Rietkerk, dat mij overigens
meer flexibiliteit beoogt te geven. Na het daartoe strekkende advies van de
Raad van State heb ik de aanvankelijk in het wetsvoorstel opgenomen mogelijkheid
om de werkingsduur van de wet te verlengen, laten vervallen. Het zal de heer
Rietkerk verbazen dat ik niet geheel onwelwillend tegenover zijn amendement
sta. Ik sta echter wel achter de beperking van de werkingsduur van de wet
tot een jaar. Ik wil voor die tijd de toestroom van drugskoeriers hebben ingedamd
en de capaciteit zodanig op orde hebben dat ik geen gebruik meer behoef te
maken van deze wet. Mocht het zich om onvoorziene redenen laten aanzien dat
verlenging toch nodig is, dan zal een wetswijzi ging worden
ingediend om de werkingsduur van de tijdelijke wet te verlengen.Het amendement op stuk nr. 8 van de dames Halsema en Duijkers en de heer
Dittrich strekt tot het aanstellen van een commissie van toezicht bij de voorzieningen,
net zoals dat het geval is bij de inrichtingen. Ik heb begrip voor de achterliggende
redenen van dit amendement, maar kan het niet steunen. In de eerste plaats
is het aantrekken van leden voor een commissie van toezicht, helaas, geen
eenvoudige aangelegenheid. Dat lijkt een kinderachtig argument, maar het is
wel zo. De leden van een commissie van toezicht doen de werkzaamheden die
aan deze functie verbonden zijn, in hun vrije tijd en doorgaans naast een
volledige baan, terwijl de vergoeding voor de werkzaamheden niet hoog is.
Met name mensen met de beroepen die volgens de regels verplicht vertegenwoordigd
moeten zijn in een commissie van toezicht, zijn doorgaans niet eenvoudig te
vinden. Het gaat dan om rechters, advocaten, artsen en maatschappelijk werkers.
Juist deze beroepen zijn zo tijdsintensief dat het lastig is om kandidaten
te vinden. De wet heeft een tijdelijk karakter, terwijl de inspanningen die
verricht moeten worden om een voltallige commissie van toezicht samen te stellen,
aanzienlijk zijn. Een commissie bestaat doorgaans uit tien tot twaalf leden.In de tweede plaats vermoed ik dat de indieners van het amendement een
te rooskleurig beeld hebben van de mate waarin de commissie toezicht kan houden.
Ook bij de reguliere inrichtingen wordt niet dagelijks toezicht gehouden.
De commissie van toezicht vergadert eenmaal per maand met de directie. De
maandcommissaris komt eenmaal per maand de gedetineerden die een verzoekbriefje
hebben ingevuld, bezoeken. Wanneer er veel verzoekbriefjes liggen, kan hij
nog eens extra langskomen, doch van dagelijks toezicht is geen sprake. Ik
meen dat met de regeling van de beklagcommissie een goed evenwicht is gevonden
tussen wat haalbaar is, en de rechtspositie van de gedetineerden. Natuurlijk
zullen de leden van de beklagcommissie ook de zaken in de inrichting kunnen
bekijken en beoordelen, wanneer zij daar aanleiding toe zien.De heer Dittrich (D66):Wat is het politieke oordeel van de minister over het amendement?Minister Korthals:Ik ontraad de aanneming ervan.Ik ben niet voor het amendement op stuk nr. 10. De wet is al beperkt tot
de groep 16- tot 18-jarigen. Een afwijkende regeling voor die groep is voor
het personeel niet werkbaar. Bovendien gaat het om ordemaatregelen die niet
langer mogen duren dan noodzakelijk. Een beperking van de termijnen voegt
daar weinig aan toe. Ik ontraad de aanneming van het amendement op stuk nr.
10.Het amendement op stuk nr. 11 van mevrouw Halsema strekt ertoe de een-in-eencel
als uitgangspunt in de wet op te nemen. Zoals ik zojuist al heb aangegeven,
ben ik tegen de aanneming van dit amendement. Het gaat er bovendien van uit
dat de selectiefunctionaris de gedetineerde een cel- of slaapzaal toewijst,
terwijl dat in het wetsvoorstel een bevoegdheid van de directeur is. Ik vind
dat ook meer een taak van de directeur, omdat hij bij problemen de gedetineerde
eventueel ook een andere verblijfsruimte moet kunnen toewijzen. Ook om die
reden ben ik geen voorstander van het amendement op stuk nr. 11.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Voorzitter. Het laatste kan ik mij voorstellen, maar dan is er gewoon
een fout ingeslopen. Dat is echter niet de kern van het amendement. Het amendement
is een rechtstreekse overname van het advies van de Raad van State om het
beginsel van een gevangene in een cel vast te houden. Dat wil niet zeggen
dat de minister er niet van kan afwijken. Ik ken de strekking van dit wetsvoorstel
ook. Het geeft alleen wel richting aan het algemene beleid. Juist omdat VVD
en CDA graag zien dat dit beginsel wordt losgelaten, lijkt het mij van groot
belang dat de minister het vastlegt.Minister Korthals:Dat beginsel ligt in feite ten grondslag aan de Penitentiaire beginselenwet.
Die wet verklaren wij echter niet van toepassing. Om dat beginsel dan wel
van toepassing te verklaren op deze noodwet, op basis waarvan in de verblijfsruimte
meer mensen moeten worden toegelaten, lijkt mij onverstandig. Het amendement op stuk nr. 12 strekt ertoe drie zaken te regelen. Ik noem
eerst het recht op bezoek en telefoneren, conform de bepalingen van de Penitentiaire
beginselenwet. Ik heb hiertegen bezwaar, omdat ik dit niet kan garanderen.
Ik heb aangegeven dat ik zal proberen dit zoveel mogelijk te realiseren, maar
het gestelde in het amendement is een resultaatsverplichting. Dat gaat mij
te ver. Tegen het derde aspect, namelijk dat de directeur zorgdraagt voor
een dagbesteding van de gedetineerde, heb ik minder bezwaar. Ik heb dat evenwel
al toegezegd. Dit vloeit voort uit artikel 7, dus heeft het weinig toegevoegde
waarde. Dat is ook geen reden dit amendement over te nemen.Het amendement op stuk nr. 13 regelt dat minderjarige gedetineerden in
de verblijfsruimte gescheiden worden ondergebracht van volwassenen. Dat heb
ik al in het wetsvoorstel opgenomen. Dat amendement is dus overbodig. Dat
geldt ook voor het amendement om vrouwelijke en mannelijke gedetineerden niet
gezamenlijk in een verblijfsruimte op te nemen. Mijn bezwaren tegen een verplichte
scheiding van onveroordeelden en veroordeelden heb ik al eerder uiteengezet.
Dat brengt namelijk te veel werk met zich. Daarvoor heb ik personeel nodig,
maar dat heb ik in dit stadium niet. Mannen en vrouwen worden ook in mijn
wetsvoorstel gescheiden ondergebracht. Ik vind de formulering overigens niet
helderder dan ik al heb aangegeven.Het amendement op stuk nr. 14 regelt dat de aanwending van mechanische
middelen ten aanzien van jeugdigen volgens de regels van de BJJ plaatsvindt.
Deze wet is alleen van toepassing op de groep 16- tot 18-jarigen, voorzover
die groep massaal drugs gaat invoeren. Ik heb al aangegeven dat het voor het
in beperkte mate aanwezige personeel moeilijk werken is met verschillende
regels voor verschillende groepen gedetineerden. Sowieso geldt dat zo'n maatregel
zo kort mogelijk moet duren. Deze regel voegt daar naar mijn gevoel weinig
aan toe.Mevrouw Halsema stelt in een ander amendement dat er geen particulier
bewakingspersoneel mag worden ingezet. Voorzitter. Dit zou desastreus zijn
voor de noodvoorzieningen.Mevrouw Halsema (Groenlinks):U kunt waarschijnlijk gedachten lezen. Ik heb dit overwogen, maar ik heb
een dergelijk amendement uiteindelijk niet ingediend.Minister Korthals:Dat ik uw gedachten kan lezen, is voor mij wel een hoogtepunt van deze
avond.Voorzitter. Ik meen dat ik alle amendementen op dit wetsvoorstel heb behandeld.De heer Dittrich (D66):Ik hoor nog graag uw oordeel over het amendement op stuk nr. 9.Minister Korthals:In dit amendement wordt voorgesteld om ervoor te zorgen dat er zoveel
mogelijk geestelijke verzorging aanwezig is.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Daar staat bij "indien mogelijk" en dat is essentieel.Minister Korthals:U heeft gelijk. Ik heb moeite met dit amendement. Ik wil mijn best doen,
maar ik heb al eerder mijn zorgen geuit over de realiseerbaarheid daarvan.
Hoewel het streven erop gericht is, moet ik aanneming van het amendement ontraden.Voorzitter. Vervolgens kom ik te spreken over het wetsvoorstel inzake
de politiecellen. De heer Rietkerk heeft gevraagd waarom het wetsvoorstel
uit 1994 is ingetrokken. Dit wetsvoorstel had een andere opzet. Daarin werd
een aantal politiecellen als huis van bewaring aangewezen. Deze cellen moesten
worden "opgeplust" om aan het gunstiger regime voor de huizen van bewaring
te voldoen. Dat "opplussen" bleek echter veel duurder te zijn dan verwacht
en bovendien was er geen capaciteitsgebrek. Dit heeft geleid tot intrekking
van het wetsvoorstel. Het onderhavige wetsvoorstel heeft een andere opzet.De heer Rietkerk vroeg verder of door het gebruik van politiecellen het
capaciteitsprobleem niet verschoven wordt van de huizen van bewaring naar
de politiecellen met gevolgen voor de opsporingscapaciteit van de politie.
Er worden altijd afspraken met de korpsbeheerder gemaakt. Als er grote evenementen
zijn, reserveert de korpsbeheerder een aantal politiecellen voor het geval
er sprake is van vernielingen of ordeverstoringen. Mevrouw Halsema wijst erop dat jongeren die als gevolg van ondertoezichtstelling
in een politiecel terechtkomen, speciale zorg behoeven.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Dit is wellicht het gevolg van het feit dat ik de minister mijn tekst
tevoren heb doen toekomen. Ik heb deze passage niet uitgesproken omdat ik
zelf de fout al had ontdekt.Minister Korthals:Ik merk dat ik slecht naar u heb geluisterd.Mevrouw Halsema vroeg wel naar de termijn van tien dagen die is gesteld
als maximum voor het voortgezet verblijf in de politiecel. Met de genoemde
tien dagen en tweemaal de mogelijkheid van inverzekeringstelling kan deze
termijn oplopen tot zestien dagen.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Misschien mag ik u even uit uw lijden verlossen. Het misverstand is dat
u het amendement op stuk nr. 10 heeft behandeld als een amendement voor de
tijdelijke noodvoorziening. Amendement nr. 10 handelt over de politiecellen
en de redactionele fout in het wetsvoorstel. Naar mijn idee maakt het wetsvoorstel
het namelijk mogelijk dat mensen gedurende de volledige voorlopige hechtenisperiode
in een politiecel worden ingesloten. Dat is niet terecht en daarover gaan
mijn vragen.Minister Korthals:Ik heb ook vrij grondig naar juist dit amendement gekeken, omdat ik niet
begreep wat u met uw amendement bedoelde. Ik dacht dat u dacht dat het mogelijk
zou worden, mensen gedurende de hele voorlopige hechtenis in de politiecel
op te sluiten. Dat is bepaald niet het geval. Ik zeg u toe, dat wij voor alle
zekerheid dit punt nog eens goed zullen bekijken. Als wat u zegt waar is,
wordt dat uiteraard gecorrigeerd.De heren Rouvoet en De Wit vragen naar de relatie tussen het wetsvoorstel
en het plan van aanpak, omdat de toelichting daarop niet ingaat. Het wetsvoorstel
is primair opgesteld met het oog op de wijziging van het gedoogbeleid van
de rechter. In het arrondissement Rotterdam en in een aantal andere arrondissementen
hanteert de rechter niet langer het gedoogbeleid dat het verblijf van een
voorlopige hechtenis in een politiecel voor de korte duur kan worden voortgezet.
Om die reden hebben wij gemeend met dit wetsvoorstel te moeten komen. Te uwer
informatie deel ik mee dat dit wetsvoorstel al in de ministerraad was behandeld.
Het was ook al onderweg naar de Raad van State op het moment dat het plan
van aanpak werd opgesteld.Bij de vraag of de selectiefunctionaris rekening kan houden met de conditie
van de gedetineerde dient onderscheid gemaakt te worden tussen personen die
in een politiecel verblijven op basis van een regulier dossier, dat wil zeggen
geen verdenking op basis van de Opiumwet als bedoeld in de noodwet en de bolletjesslikkers
die op Schiphol worden aangehouden. De eerste categorie zit in een politiecel
onder verantwoordelijkheid van de politie. Indien iemands conditie opsluiting
in een politiecel niet toestaat, is het de verantwoordelijkheid van de politie
om voor medische voorzieningen zorg te dragen. Bij de bolletjesslikkers ligt
dit anders. Zij worden onder de verantwoordelijkheid van de minister van Justitie
door de Koninklijke marechaussee altijd eerst in een medische voorziening
geplaatst, gelet op het medische risico. Pas als er geen medisch risico meer
is, wordt iemand in een andere voorziening ondergebracht.De heer Dittrich heeft een amendement ingediend onder stuk nr. 7 dat ertoe
strekt de rechter weer de bevoegdheid te geven, de plaats aan te geven waar
de voorlopige hechtenis wordt ondergaan. In het wetsvoorstel is de beslissing
tot voortgezet verblijf in een politiecel toegekend aan de selectiefunctionaris.
Dit is de persoon binnen het gevangeniswezen die alle beslissingen tot plaatsing
en overplaatsing neemt. Hij is ook degene die het meeste zicht heeft op de
actuele capaciteitssituatie en een overzicht heeft over de beschikbare plaatsen.
De bevoegdheid van de rechter om de plaats aan te wijzen, is geschrapt om
een overlap in bevoegdheden te voorkomen.In de bestaande praktijk wordt door de rechter doorgaans volstaan met
een standaardformulering die ruimte biedt voor verscheidene mogelijkheden
tot plaatsing. Gehandhaafd is wel de bevoegdheid van de rechter en de officier
van justitie om aanwijzingen te kunnen geven omtrent de wijze van uitvoering
van de vrijheidsstraf of vrijheidsbeperkende maatregel. Ook een eventueel
verblijf in een politiecel kan deel uitmaken van die aanwijzingen. Het is
gebruik dat de selectiefunctionaris die aanwijzingen doorgaans overneemt.
Op deze wijze kunnen de rechter en het openbaar ministerie wel invloed uitoefenen
op de plaats van tenuitvoerlegging.In de toelichting op het amendement wordt gemeld dat de rechter de bevoegdheid
spaarzaam toepast en wel in die gevallen dat de jeugdige verdachte te ver
van de woonplaats wordt gedetineerd. Bij de jeugdige verdachte wijs ik op
artikel 493 van het Wetboek van Strafvordering. Op grond van dat artikel heeft
de rechter voor jeugdige verdachten de mogelijkheid om de plaats van de voorlopige
hechtenis te bepalen. Op grond hiervan kom ik dan ook tot de conclusie dat
ik de aanneming van dit amendement moet ontraden.Mevrouw Duijkers (PvdA):Kan de rechter, gelet op de persoonlijke omstandigheden of de psychische
gesteldheid van een vrouw, een man of een jongere, beslissen dat een verblijf
van vijf of tien dagen in een politiecel wel mogelijk is?Minister Korthals:Hij kan daarover adviseren. In mijn voorstel is de selectiefunctionaris
degene die dat bepaalt. De heer Dittrich wil in zijn amendement dat ook de
rechter dat kan bepalen, maar daaraan voegt hij toe dat de rechter daarvan
spaarzaam gebruik zal maken.De heer Dittrich (D66):Dat is op basis van het advies van de Nederlandse vereniging voor rechtspraak,
maar mijn amendement heeft eigenlijk op iets anders betrekking. De selectiefunctionaris
komt pas aan de orde na het bevel tot voorlopige hechtenis. Ontraadt u de
aanneming van dit amendement dus niet te snel? Er moet immers eerst een door
de rechter gegeven bevel zijn; pas daarna gaat de selectiefunctionaris aan
de slag.Minister Korthals:Bij plaatsing, waar dan ook, zal de beslissing in het nieuwe systeem te
allen tijde worden genomen door de selectiefunctionaris, want die heeft het
totale overzicht. Dat doorkruist u met uw amendement door de rechter, als
hij dat wil, die bevoegdheid te geven.De heer Dittrich (D66):De selectiefunctionaris kan gaan plaatsen als er een bevel is tot voorlopige
hechtenis. Dit amendement geeft in dat bevel tot voorlopige hechtenis de rechter,
in gevallen waarin dat echt noodzakelijk is, de bevoegdheid om de plaats aan
te wijzen. Om die bevoegdheid hebben de rechters in hun spoedadvies over deze
wetsvoorstellen gevraagd; daar bent u nog niet op ingegaan.Minister Korthals:Daar ben ik wel op ingegaan. De rechter kan zeggen dat hij vindt dat de
betrokkene op een bepaalde plaats geplaatst zou moeten worden. In de praktijk
zal de selectiefunctionaris daar rekening mee houden.De heer Dittrich (D66):Dan is er toch geen probleem?Minister Korthals:Jawel, het probleem is dat u vindt dat de rechter de uiteindelijke beslissing
moet nemen, terwijl ik zeg dat de selectiefunctionaris de beslissing moet
nemen.Tot slot mijn reactie op het amendement van mevrouw Duijkers c.s. op stuk
nr. 8, dat beoogt om het verblijf in politiecellen te beperken tot de categorie
van 16- tot 18-jarigen. Dit amendement heeft qua inhoud mijn sympathie, maar
stuit op praktische problemen. Het punt is namelijk dat het ook voor deze
groep niet altijd mogelijk is om terstond vervoer naar een inrichting te regelen,
zodat verblijf voor enige tijd in een politiecel soms onvermijdelijk is. Pas
wanneer het bevel tot bewaring wordt gegeven, wordt bekend dat er een jeugdige
vanuit een politiecel naar een opvanginrichting moet worden overgebracht.
Hoewel het vervoer doorgaans snel kan worden geregeld, is het zeker indien
een bevel tot bewaring op vrijdagmiddag wordt gegeven, toch niet mogelijk
om terstond voor te komen rijden. Het kan dan toch gebeuren dat een jeugdige
even in een politiecel moet verblijven. Ik ben eventueel bereid om deels aan
de bezwaren van mevrouw Duijkers tegemoet te komen door bij nota van wijziging
voor te stellen dat het verblijf voor de categorie van 12- tot 16-jarigen
beperkt blijft tot twee of drie dagen.Mevrouw Duijkers (PvdA):De vraag is dan of het in totaal om twee of drie dagen gaat, dus inclusief
de inverzekeringstellingMinister Korthals:Nee, dat komt bovenop de inverzekeringstelling want het gaat er juist
om dat er op het moment van het bevel tot bewaring niet onmiddellijk vervoer
is.De voorzitter:Wij zijn toe aan de tweede termijn van de kant van de Kamer. Ik zou graag
willen dat u daarbij voor zichzelf als regel hanteert dat u in deze termijn
eenderde van uw spreektijd in eerste termijn gebruikt. Die tijd hoeft u overigens
niet helemaal te gebruiken.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Voorzitter. Ik dank de minister voor de gegeven antwoorden. Hij heeft
gelijk dat een noodwet zo zijn nadelen en beperkingen kent. De voorbereidingstijd
is kort en de vragen en antwoorden in het debat sluiten ook niet altijd op
elkaar aan. Door de bank genomen zijn de meeste van mijn vragen echter aan
de orde gekomen. Over het eerste wetsvoorstel heb ik geen vragen meer. Ik
beperk mij in tweede termijn tot het wetsvoorstel over de noodcapaciteit.Ik spits mijn betoog toe op de kwestie van de beperking van rechten en
grondrechten en enkele verschillen met de Penitentiaire beginselenwet. De
minister zegt in zijn termijn dat de Kamer het niet prettig zou vinden als
de minister voortdurend bij deze noodwetgeving met een apart regime zou werken
met de formulering "zo veel mogelijk proberen om". In zijn algemeenheid heeft
de minister een punt omdat daarmee de duidelijkheid van de wet niet toeneemt.
Ik stel echter vast dat er nogal wat bepalingen zijn – mevrouw Halsema
noemt er drie in een van haar amendementen – waarbij wordt aangegeven
dat de beperkingen zijn gelegen in de gebouwelijke voorzieningen en het personeel.
Het verschijnsel van de formulering "zo veel mogelijk" is dus niet onbekend
in het wetsvoorstel. Ik snap dat er geen waslijst van gemaakt moet worden.
Ik zie ook niet in dat gesteld kan worden dat het bij deze drie voorbeelden
moet blijven en dat het verder geen begaanbare route is. Dat lijkt mij geen
consis tente redering van de regering. Ik hoor hierop graag
een reactie.Dit brengt mij als vanzelfsprekend bij het onderwerp waarop ik een amendement
heb ingediend, de geestelijke verzorging. Ik doel meer in het algemeen op
de kwestie van vrijheid van godsdienst en levensovertuiging en wat daarmee
samenhangt. Over dat complex van punten maak ik enkele opmerkingen. Ik heb
nog een opmerking van de minister tegoed in tweede termijn over de bepaling
in artikel 41, eerste lid, van de Penitentiaire beginselenwet. Daarin wordt
de vrijheid van godsdienst en levensovertuiging expliciet gestipuleerd. Waarom
ontbreekt die in deze noodwetgeving? Ik heb uit de mond van de minister genoteerd
dat de vrijheid van godsdienst en levensovertuiging zoals die in de Grondwet
en in de Penitentiaire beginselenwet staat – zij het dat het om een
positieve versus een negatieve formulering gaat – hier van toepassing
is. Dat lijkt mij belangrijk. De vraag is of het dan niet verstandig is om
dit in de wet op te nemen. Door het expliciet weg te laten, terwijl in het
overzicht in de memorie van toelichting staat dat het recht gehandhaafd blijft,
wordt de indruk gewekt dat ook hier een ander regime geldt dan in de Penitentiaire
beginselenwet. Dat lijkt mij hier bij uitstek buitengewoon onwenselijk. Ik
vraag dus om dit alsnog in de wet op te nemen. Dat moet allemaal heel snel
gebeuren. Het lijkt mij echter niet onbelangrijk bij een fundamenteel grondrecht.Over de voedselverstrekking kan ik kort zijn. Ik accepteer de redenering
van de minister waar het gaat om de woorden "indien mogelijk" of "zo veel
mogelijk". Ik zal niet aandringen op het vervangen van "indien mogelijk",
zoals het in de Penitentiaire beginselenwet staat, door "zo veel mogelijk"
in artikel 26 van dit wetsvoorstel. Ik leg mij daarbij neer. Dat bekent ook
dat ik geen aanleiding zie om in mijn amendement over de geestelijke verzorging
de woorden "indien mogelijk" te vervangen door "zo veel mogelijk": Ik handhaaf
dat amendement in de redactie zoals ik die aan de Kamer heb voorgelegd. Ik
hecht zeer aan dit amendement. Door er niets over te zeggen, wordt ook hier
de schijn gewekt dat van geestelijke verzorging in de noodvoorzieningen geen
sprake kan zijn. Dat lijkt mij niet acceptabel in het licht van de internationale
standaarden. Ik ben ermee akkoord dat het niet ongeclausuleerd kan. De term
"indien mogelijk" lijkt mij echter niet te veel gevraagd.Ik herhaal mijn vraag naar de verantwoording door de minister in het licht
van artikel 18 van het BuPo-verdrag, waar het gaat om beperkingen van de vrijheid
van godsdienst en levensovertuiging. Wellicht heb ik dat antwoord gemist.Aan het adres van mevrouw Halsema merk ik op dat de reden dat ik hierop
een amendement heb ingediend en niet op zaken als briefgeheim en telefoneren,
daarin is gelegen dat over deze rechten in ieder geval iets is opgenomen in
dit wetsvoorstel, zij het met beperkingen. De geestelijke verzorging is echter
geschrapt. Het lijkt mij niet gewenst dat die tussen wal en schip geraakt.
Daarom heb ik het amendement ingediend, waarbij ik de beperking "indien mogelijk"
aangeef. Dan moet het echter wel in het rijtje staan dat nu in het wetsvoorstel
is opgenomen.Voorzitter. De Kamer heeft aangegeven dat minderjarigen eigenlijk niet
in de noodcapaciteit mogen worden opgenomen. Mijn fractie heeft er niet voor
niets sterk op aangedrongen om in ieder geval tot daadwerkelijk gescheiden
huisvesting te komen. Ik ben er overigens niet voor om geheel uit te sluiten
dat minderjarigen in de noodcapaciteit worden geplaatst, maar ik ga er wel
vanuit dat de selectiefunctionaris er alleen toe overgaat als het echt niet
anders kan.Ten slotte merk ik op dat wat mij betreft dit debat niet een opstapje
is naar de discussie over twee in een cel. Ik hecht eraan dit op te merken
omdat dat hier en daar zo is opgevat. Ik was dan ook weinig gelukkig met het
feit dat de minister wel zelf het lijntje legde met de discussie over twee
in een cel. Hij zei dat wij nu nieuwe ervaringen opdoen waarvan het nodige
kan worden geleerd. Ik vind dat de minister die verbinding niet moet leggen,
vooral ook niet omdat wij hier te maken hebben met noodwetgeving. Het doet
bijna afbreuk aan het uitzonderlijke karakter van deze noodwetgeving als wij
nu al zeggen dat wij er wellicht lessen uit kunnen trekken voor de discussie
over twee in een cel. Mijn fractie is daar in ieder geval nog niet aan toe.
Die discussie mag niet worden gevoerd op basis van deze noodwetgeving.De heer De Wit (SP):Voorzitter. De minister is niet ingegaan op mijn vraag of het regime van
een politiecel geschikt is om mensen langdurig vast te houden. Ik verwijs
nog een keer naar de uitspraak van de Raad voor de Rechtspraak
dat kritisch gekeken moet worden naar de staat waarin de politiecellen verkeren.
Mijn verhaal op dit punt snijdt dus hout. Ik vind het overigens per definitie
een ongeschikte ruimte om mensen in op te sluiten.Wat betreft de noodcapaciteit blijf ik van mening dat toetsing aan het
gelijkheidsbeginsel zal leiden tot een moeilijke situatie. Er wordt immers
een aparte groep gecreëerd van mensen die een strafbaar feit begaan hebben
of verdacht worden van een strafbaar feit. Die mensen worden geconfronteerd
met een apart regime waarbij dan ook nog eens in aanzienlijke mate inbreuk
wordt gemaakt op de rechten die gevangenen en verdachten normaal gesproken
in ons land hebben. Dat vind ik onaanvaardbaar. Ik ben het eens met de heer
Rouvoet dat het middel van de noodwetgeving niet mag worden gebruikt om de
reguliere opvang in gevangenissen onder druk te zetten door de discussie over
twee in een cel aan de orde te stellen. Dat kan niet en dat mag niet.Voorzitter. De SP-fractie heeft grote bezwaren tegen beide wetsvoorstellen,
vooral om ze te veel inbreuk maken op de rechten van veroordeelden en verdachten.De heer Niederer (VVD):Voorzitter. Ik dank de minister voor zijn uitvoerige beantwoording in
eerste termijn. De VVD-fractie is er juist zeer wel mee ingenomen dat er nu
een lijntje is gelegd met het concept van insluiting van meer gedetineerden
in groepsruimten. Als dat besproken moet worden, is het wel in het kader hiervan
en als wij dit concept hebben geëvalueerd – wij kennen overigens
al een precedent bij de vreemdelingenbewaring waar zes tot acht mensen in
een cel verblijven – dan is het wat ons betreft zeker aan de orde en
blijft het op de politieke agenda staan om daarover te spreken omwille van
het oplossen van capaciteitstekorten. Het gaat er bij de VVD-fractie niet
in dat mensen met lichte straffen of degenen die vervangende hechtenis moeten
ondergaan omdat zij hun geldboete niet betalen niet met anderen in één
ruimte zouden kunnen worden ingesloten. In tegenstelling tot de andere sprekers
tot nu toe is de VVD-fractie dus buitengewoon ingenomen met dit lijntje dat
ook door de minister van Justitie is gelegd.Inperking van de grondrechten lijkt ons in dit kader volstrekt gerechtvaardigd.
Nood breekt wet en daarvoor hebben wij ook een noodwetgeving.De amendementen en de moties die wellicht nog zullen komen, zullen wij
beoordelen naar de mate waarin zij het karakter, de slagkracht van de noodwet
versterken dan wel daaraan afbreuk doen. Wat ik tot dusver heb gezien, doen
de amendementen eerder afbreuk aan de kracht van het wetsvoorstel dan dat
ze het een duwtje in de goede richting geven. Ik denk dat ik mijn fractie
dus over het algemeen in overweging zal geven om tegen die amendementen te
stemmen.Wat betreft de nota van wijziging die de minister heeft voorgesteld in
zijn eerste termijn om de insluitingen in de noodvoorziening met terugwerkende
kracht van start te laten gaan, vanaf de datum van indiening van dit wetsvoorstel,
heeft het onze instemming om dat zo juridisch en wetstechnisch te verankeren.
Dat scheelt inderdaad massa's cellen.Die instemming geldt, maar dat zal men wel begrepen hebben, ook het wetsvoorstel
inzake bewaring in politiecellen.De heer Rietkerk (CDA):Mijnheer de voorzitter. Ik dank de minister voor de uitgebreide beantwoording
van zeer veel van mijn vragen en in tweede termijn blijft mij dan ook nog
een gering aantal vragen over.In zijn algemene inleiding zei de minister dat er nog een groeiend probleem
op Schiphol was. Wat betekent dat? Verwacht hij in de toekomst grotere problemen,
betekent dit iets voor het beleid van het OM of voor het aanhoudbeleid? Als
dat zo is, lijkt het mij goed om dat nu ook duidelijk van de minister te vernemen.De minister zei dat er structurele maatregelen in het kader van de reguliere
celcapaciteit nodig zijn en dat hij daar ook aan werkt: Dat sprak mij aan,
maar toch wil ik in verband met die structurele maatregelen een motie indienen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende dat momenteel sprake is van een acuut cellentekort;overwegende dat het in dit licht onjuist is besluiten te nemen die leiden
tot een vermindering van celcapaciteit;verzoekt de regering, het besluit tot sluiting van het huis van bewaring
de Blokhuispoort in Leeuwarden terug te draaien,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Rietkerk. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 15(28201,28202).De heer Rietkerk (CDA):Wat betreft de brongerichte maatregelen heeft de minister toegezegd dat
zowel het protocol als de afspraken die het afgelopen weekend met minister
Marta zijn gemaakt ordentelijk in een brief zullen worden weergegeven. Wij
zien die graag tegemoet. Datzelfde geldt voor de structurele maatregelen die
vanwege de tijd niet konden worden voorgelezen. Daar komen wij te zijner tijd –
wellicht ook wanneer de heer Bomhoff met zijn planning is gekomen –
wel op terug in het kader van de totale planningsystematiek. In verband met
medeverantwoordelijkheid voor brongerichte maatregelen heb ik de scans al
genoemd. Is het zo dat er op een vliegveld een gebruiksklare scanner staat
die door financieel gedoe niet wordt gebruikt? Graag krijg ik nog een reactie
op opmerkingen over het effectiever uitwisselen van persoonsgegevens. Naar
mijn idee is dat mogelijk, want de minister heeft daar een rol in. Naar ik
heb begrepen in De Hoop al voor eigen risico op de eilanden aan het werk is.
Als de minister hierop zelf niet kan antwoorden, kan wellicht haar collega
Borst iets zeggen over het mede financieren van dit initiatief.Het verheugt mij dat de minister Rietkerkheeft aangegeven dat de noodwet
voldoet aan internationale normen. Wat de geestelijke verzorging betreft sluit ik mij, ook na de uitleg van de minister, aan bij opmerkingen
van de heer Rouvoet. Ik zal mijn fractie adviseren dit amendement te steunen.
Tevreden ben ik over het onderzoek dat de minister over ongeveer een jaar
laat verrichten naar de systematiek van het plaatsen van meer gedetineerden
in één cel.Positief denk ik over het idee van de minister om drugskoeriers niet vanaf
1 maart, maar al vanaf het moment van het indienen van de wet onder de werking
ervan te laten vallen. Ik verwacht een nota van wijziging van hem als een
meerderheid zich hiervoor uitspreekt.Wij hebben geen antwoord gehad op een vraag over lijst II van de Opiumwet.
Die is geschrapt naar aanleiding van opmerkingen van de fractie van GroenLinks.
Dat is echter niet gemotiveerd, maar als ik kijk naar de laatste stof op die
lijst – vinylbital – vraag ik mij af of dat niet door middel van
bolletjes kan worden binnengesmokkeld. Als dit zo is, is het toch niet logisch
om die lijst te schrappen? Graag krijg ik hierover duidelijkheid, zodat ik
op dit punt eventueel later nog een amendement kan indienen.Mevrouw Duijkers (PvdA):Voorzitter. De discussie van hedenavond gaat over capaciteitsplanning,
maar heel veel debatten over doorstroming, verruiming van de mogelijkheden
om reeds opgepakte drugskoeriers in noodvoorzieningen te brengen, hangen samen
met de capaciteit die in de komende maanden beschikbaar komt. Er wordt gesuggereerd
dat er noodvoorzieningen komen. Ook zijn er reguliere gevangenissen en is
er een plan om portakabins te plaatsen en reserve-inrichtingen te heropenen
om zo extra reguliere capaciteit beschikbaar te krijgen. Dat alles hoor ik
echter niet meer in het verhaal. Betekent dit dat dit onderdeel van het plan
van aanpak niet meer wordt uitgevoerd, of wordt het wel uitgevoerd? Als dat
zo is, wil ik van de minister horen of hij bij het doorstromen naar reguliere
capaciteit het uitgangspunt "first in, first out" wil hanteren.Het zou de minister een lief ding waard zijn als hij koeriers die zijn
opgepakt in de maanden januari en februari, alsnog in noodvoorzieningen kon
onderbrengen. Alvorens daarover definitief te oordelen, vernemen wij graag
hoe hij wil voorkomen dat met deze mensen naar weer een andere plek moet worden
gezeuld als de toestroom nog verder toeneemt.De minister zegt er vooral belang bij te hebben Nederlandse gedetineerden
een aanbod tot resocialisatie te doen. Buitenlandse gedetineerden worden immers
het land uit gezet. Begrijp ik daaruit dat hij er voorkeur voor heeft om Nederlandse
gedetineerden zo snel mogelijk door te plaatsen naar een reguliere inrichting?
Er komt dagbesteding, maar de invulling daarvan is afhankelijk van de gebouwelijke
voorzieningen. Die toezegging zien wij met plezier tegemoet, maar wij hopen
dat bij die dagbesteding behalve een boek lezen en televisie kijken ook enige
vorm van lichamelijke beweging mogelijk is, al zou het maar pingpongen, basketballen
of een balletje trappen zijn.De commissie van toezicht is een wat zwaarder punt. Ik moet eerlijk zeggen
dat mijn fractie er toch wel wat moeite mee heeft dat er zoveel bezwaren hiertegen
worden opgeworpen. Het principe heb ik zojuist uitgelegd, wij gaan naar een
heel laag niveau voor het regime. Het is weliswaar tijdelijk, maar het toezicht
staat veel verder weg. En het gaat hierbij ook om handhaving van een correcte
toepassing van de noodwet die nu waarschijnlijk zal worden aangenomen. Wij
zijn het erover eens dat handhaving van belang is; wel, dan moeten wij ook
bereid zijn om een instrument in te zetten om daar daadwerkelijk vorm en inhoud
aan te geven. De minister zegt dat een commissie van toezicht uit tien of
twaalf personen zou moeten bestaan, maar die van de Bijlmer telt er zes of
zeven, meen ik. Het gaat om minimaal zes personen en ik heb al een collega
horen zeggen dat die met alle plezier van zo'n commissie deel uit zou maken.
Er zijn er velen, ook in de Kamer, die bereid zouden zijn om een commissie
van toezicht te vullen, als dat ertoe kan bijdragen dat die commissies tot
stand komen. Ik pleit hier dus nogmaals voor, omdat je wetgeving moet handhaven.
Ik heb overigens gisterenavond bij een telefoonrondje langs diverse leden
van commissies van toezicht heel andere verhalen gehoord dan dat men slechts
eenmaal per maand langs zou komen. Ik krijg te horen dat men wekelijks langskomt
en in een gevangenis als de Bijlmerbajes komt men soms zelfs dagelijks langs.
Ik pleit dus voor een positieve opstelling van de minister op dit punt.Ik had ook nog gevraagd, de wetgeving rondom de politiecellen na een jaar
te evalueren, omdat wij deze procedure nu erg snel doorlopen hebben. Normaal
hebben wij meer tijd om informatie in te winnen en een mening te vormen. Dit
is toch wel erg snel gegaan, dus vraag ik de minister om ermee in te stemmen,
na een jaar een aantal zaken op een rijtje te zetten.Naar aanleiding van het amendement-Duijkers c.s. om jongeren in de leeftijd
van 12 tot 16 jaar uit te sluiten van de mogelijkheid tot onderbrenging in
een politiecel heeft de minister gezegd dat hij geneigd is, een nota van wijziging
te maken. Wij wachten graag af hoe die zich tot ons amendement zal verhouden,
als de minister dit inderdaad doet. Ik teken er wel bij aan dat wij praktische
problemen zoveel mogelijk willen uitsluiten, dus het mag wat ons betreft niet
voorkomen dat men bij een inrichting zegt dat er alleen op woensdag en op
vrijdag nieuwe instroom mogelijk is. Wij vinden dat het ook mogelijk moet
zijn om mensen die in hechtenis genomen zijn, in het weekend te verplaatsen.
Kinderen mogen er niet de dupe van worden als personeelsleden in het weekend
vrij willen zijn. Ik pleit er dus voor, hiervoor passende voorzieningen te
treffen.De heer Dittrich (D66):Voorzitter. Ik begin met het wetsvoorstel over de politiecellen. Ik had
een aantal vragen gesteld over de kwaliteit van de bewaking van arrestanten.
Ik begrijp best dat het misschien te lastig is om deze vragen vanavond nog
te beantwoorden, dus het mag wat mij betreft ook schriftelijk.De minister heeft naar aanleiding van het amendement op stuk nr. 7 gezegd
dat daarmee de zaak geheel in handen van de selectiefunctionaris wordt gelegd.
Ik denk dat er sprake is van een misverstand. Een rechter of een rechter-commissaris
spreekt ook echt met de persoon zelf, als een verdachte in het kader van voorlopige
hechtenis wordt voorgeleid. Die geeft het bevel, dat wordt aan de selectiefunctionaris
overgebracht en die gaat vervolgens aan de slag. Nu is het in sommige situaties
belangrijk dat de rechter, omdat die de verdachte gesproken heeft, kan aangeven
dat hij een verdachte op grond van persoonlijke omstandigheden op een bepaalde
plaats terecht wil laten komen. De selectiefunctionaris gaat gewoon op basis
van een aantal criteria te werk, die spreekt de betrokkene helemaal niet.
Nu heb ik goed naar de minister geluisterd en ik heb naar aanleiding daarvan
mijn amendement iets aangepast, in de hoop dat het daarmee wel acceptabel
is. Het luidt nu: "Het bevel kan voorts in verband met persoonlijke omstandigheden
van de verdachte de plaats vermelden."Ten aanzien van het wetsvoorstel over de noodcapaciteit, dat voor een
jaar zal gelden, zou ik graag willen dat de minister de Kamer periodiek informeert
over de stand van zaken. Ik hoop dat de minister dit kan toezeggen.Voorzitter. Met betrekking tot respectievelijk de gescheiden opvang in
de verblijfsruimten en het onderbrengen van minderjarigen in de noodcapaciteit
wil ik graag de volgende moties indienen.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat de Tijdelijke wet noodcapaciteit drugskoeriers het mogelijk
maakt dat voorlopig gehechten en afgestraften gezamenlijk in verblijfsruimten
kunnen worden vastgehouden;overwegende dat in het internationale recht de regel geldt dat deze groepen
van elkaar gescheiden worden gehouden;verzoekt de regering, te bewerkstelligen dat de selectiefunctionaris en
de directeur van de voorziening waar beide groepen worden geplaatst, zoveel
mogelijk proberen beide groepen gescheiden van elkaar in verblijfsruimten
te plaatsen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Dittrich, Duijkers, De Wit, Halsema
en Rouvoet.Zij krijgt nr. 16(28201,28202).De Kamer,gehoord de beraadslaging,spreekt als haar mening uit dat minderjarigen in de leeftijd van zestien
tot achttien jaar niet in de voorzieningen zoals bedoeld in de Tijdelijke
wet noodcapaciteit drugskoeriers thuishoren, en zoveel mogelijk elders geplaatst
moeten worden;verzoekt de regering, de Kamer tijdig te informeren indien als gevolg
van ontwikkelingen in drugszaken deze groep van minderjarigen toch in deze
voorzieningen worden geplaatst,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Dittrich, Duijkers, De Wit en
Halsema. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 17(28201,28202).De heer Rouvoet (ChristenUnie):Ik begrijp deze laatste motie niet helemaal. De heer Dittrich wil het
niet uitsluiten, want anders zou hij een amendement hebben ingediend, zo neem
ik aan. Minderjarigen kunnen dus, als deze wet van kracht wordt, in de noodcapaciteit
worden geplaatst, maar hij wil het nog wel even weten. Wat is de reden dat
hij dit wil weten op het moment dat datgene gebeurt wat hij nu toestaat?De heer Dittrich (D66):Wij zeggen dat zij daar niet thuishoren. De minister heeft een argument
waar wij niet omheen kunnen. Stel namelijk dat drugsorganisaties andere methoden
gaan hanteren en juist die leeftijdscategorie gaan inzetten; dan zal er een
situatie kunnen ontstaan dat er een druk is op de capaciteit. Welnu, dan willen
wij dat de Kamer tijdig wordt geïnformeerd. Dan zullen wij een debat
vragen en daarbij bezien of wij het noodzakelijk vinden dat op dat moment,
gelet op de stand van zaken, die noodcapaciteit daarvoor bestemd wordt.De heer Rouvoet (ChristenUnie):U acht het denkbaar dat als zich in de praktijk voor zal doen waar u nu
uw goedkeuring aan geeft, u er dan tegen bent?De heer Dittrich (D66):Wij zullen dan naar bevind van zaken handelen. Het kan dan zo zijn dat
wij liever willen dat die categorie in de reguliere opvang wordt geplaatst,
wellicht ten koste van een categorie die daar op dat moment zit.De heer Rietkerk (CDA):Deze wet geldt, zoals hij nu voorligt, voor een jaar. Kunt u daarom nu
die inschatting niet maken? Immers, dan kunt u beter met een amendement komen.Wat is voorts de meerwaarde ten opzichte van datgene wat de minister in
de nota naar aanleiding van het verslag uitstraalt en ook heeft toegelicht,
namelijk dat hij ook liever niet heeft dat minderjarigen daar komen, maar
dat hij dit vanwege de noodsituatie toch in een wet formuleert? Het betreft
hier toch een zaak waar u principieel niet tegen bent.De heer Dittrich (D66):Op de eerste vraag moet het antwoord ontkennend luiden. Dat kunnen wij
niet voorzien, want net zoals de vormen van drugstoevoer kunnen verschillen –
via containers, koffers of wat dan ook, dan wel via bolletjes – kan
het ook zijn dat andere personen worden ingezet. Dat is niet echt te voorzien;
dat kan heel snel gaan.In antwoord op de tweede vraag wijs ik erop dat de meerwaarde is dat je
als Kamer de uitspraak doet en dat je als Kamer zegt: wij willen de vinger
aan de pols houden; wij willen geïnformeerd worden als deze vreselijke
situatie zich zal voordoen.Mijnheer de voorzitter. De minister heeft een balletje opgeworpen in de
Kamer en heeft gezegd dat hij eigenlijk zou willen dat het wetsvoorstel voor
al die drugskoeriers gaat gelden met ingang van de datum van indiening van
het wetsvoorstel, zoals het vorige week is voorgelegd. Ik heb de fractie van
D66 daarover nog niet kunnen raadplegen. Ik zal ze positief adviseren, want
ik vind dat de minister een punt heeft. Daarbij ga ik af op zijn woorden dat
het voorstel juridisch in orde is. Op grond hiervan zal ik mijn fractie Dittrichpositief
adviseren.Tot slot: ik heb lang nagedacht over het amendement van de heer Rietkerk
betreffende de duur van de werking van de wet. Ik vind toch dat de Raad van
State gelijk heeft en dat het beter is te zeggen:één jaar, punt,
uit. De minister heeft gezegd dat, mocht dat tegen die tijd nodig zijn, een
voorstel voor wetswijziging kan worden ingediend. Dat zouden wij een betere
oplossing vinden.Mijn conclusie, mijnheer de voorzitter, is dat thans wetgeving wordt voorgesteld
die echt noodwetgeving is en dat zij absoluut niet gezien kan worden als een
opmaat naar twee in één cel. Ik vind dat de heer Niederer toch
te ver gaat met zijn interpretatie van de woorden van de minister. Wij zien
deze wetgeving los van andere regelgeving. Twee in één cel zal
wat D66 betreft in de toekomst alleen maar bespreekbaar kunnen zijn als de
voorzieningen worden aangepast, als het personeel daar goed mee overweg kan
en als aan andere randvoorwaarden is voldaan.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Voorzitter. De minister begon zijn eerste termijn met de stelling: nood
breekt wet. Ik wil hieraan toevoegen: nood breekt niet elke wet. Hier wordt
wat ons betreft een wet gebroken die niet gebroken had mogen worden. De minister
verwoordt twee ambities om tot aanvaarding van zijn noodwet te komen. De eerste
is dat deze wet bijdraagt aan vermindering van de problematiek van de drugskoeriers.
Wij vinden dat hij dat onvoldoende aannemelijk heeft gemaakt. Wij zien niet
dat door deze wetgeving sprake zal zijn van verandering in de aanwas van drugskoeriers.In zijn eerste termijn verwoordde de minister een tweede ambitie: de voorgestelde
aanpak van drugskoeriers anticipeert op de bestrijding van de cynische en
de op winst gerichte organisaties. Ook daar ben ik niet van overtuigd. Sterker,
ik heb de indruk dat de voorgestelde wet wel eens averechts zou kunnen werken.
Als de bestrijding van de drugshandel wordt geïntensiveerd en met rigide
maatregelen wordt omkleed, zal de straatwaarde van drugs stijgen. Dat weten
wij allemaal, want zo werkt het marktmechanisme bij drugs. Dit betekent dat
de organisaties die betrokken zijn bij drugshandel de lachende derden op de
achtergrond zijn. Daar word ik niet gelukkig van. Voorzitter. De noodwet is voor ons een moeilijke wet. Dat er een aparte
voorziening verblijfsruimten word gecreëerd, is één ding,
maar dat je daarbij ook aparte regimes introduceert een ander. Dat laatste
vinden wij namelijk niet vanzelfsprekend gerechtvaardigd. Juist omdat de voorziening
te wensen overlaat – de minister heeft het over: fatsoenlijke gebouwen,
maar ook niet meer dan dat – dienen de regimes die daar zullen gelden
mild en humaan te zijn. Voor ons is het eerste bezwaar dat verdachten en veroordeelden
door elkaar worden geplaatst. Wij blijven van mening dat op dit punt sprake
is van strijdigheid met het verdrag inzake de burgerlijke en politieke rechten.
Dat de regering bij de aanneming van dat verdrag een voorbehoud heeft gemaakt,
maakt niet dat wij de betekenis ervan willen relativeren. Desalniettemin moet
ik vaststellen dat ik weinig steun in de Kamer vind voor mijn amendement.
Ik ben dan ook bereid het in te trekken. Inmiddels heb ik de motie van de
heer Dittrich die ziet op het zoveel mogelijk scheiden van verdachten en veroordeelden
gesteund. Ik meld de voorzitter bij dezen dat ik het amendement op stuk nr.
13 intrek.De voorzitter:Het amendement-Halsema (28201, nr. 13) is ingetrokken.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Voorzitter. Het regime dat voor jeugdigen wordt geïntroduceerd, vinden
wij niet acceptabel. De kracht van de afzonderingsregels die in de Beginselenwet
justitiële jeugdinrichtingen zijn opgenomen voor jeugdigen, wordt vertienvoudigd.
In de Beginselenwet justitiële jeugdinrichtingen geldt een maximale isoleertermijn
van twee dagen. In deze wet wordt die termijn twintig dagen. Het gebruik van
mechanische middelen, waarvoor een maximum van 24 uur geldt voor jongeren,
mag in deze wet eindeloos worden verlengd. Het argument van de minister voor
de verharding van het regime voor jongeren is dat het in stand houden van
de eisen die de Beginselenwet justitiële jeugdinrichtingen stelt een
te zwaar appel zou doen op het personeel. Ik vind dat een redenering a contrario.
Het langer laten duren van de afzondering en het vaker toepassen van mechanische
middelen is uitermate arbeidsintensief. Als de minister nog ergens op het
personeel zou willen besparen, zou hij dat kunnen doen door de afzondering
en het gebruik van mechanische middelen, zeker voor jongeren, minimaal te
houden. De amendementen die hierop toezien op de stukken nrs. 10 en 14 houd
ik zeker in stand, niet alleen uit een humaan oogpunt, maar ook omdat wij
denken dat wij de minister er ongewild mee helpen.Ik kom bij de verblijfsruimte: vier in een cel. Wij zijn het met de minister
eens dat, zoals ook door sociaal-wetenschappelijk onderzoek wordt ondersteund,
dit in de meeste gevallen beter zal zijn dan twee in een cel. Desalniettemin
zijn wij er niet blij mee, omdat wij het beginsel van een in een cel willen
handhaven. Wij hebben kunnen vaststellen dat de heer Niederer al een lijntje
naar de toekomst heeft gelegd. Des te belangrijker vinden wij het dat ook
in deze wet het beginsel van een in een cel wordt vergrendeld, zij het niet
omdat wij een destructief amendement willen indienen waarmee wij de wet willen
ondermijnen. Wanneer je een uitzonderlijke maatregel introduceert, moet je
het onderliggende beginsel dat je intact wilt laten expliciet benoemen. Vooralsnog
wil ik dit amendement in stand houden, ook al realiseer ik mij dat er tot
dusverre geen overdreven steun in de Kamer is ontstaan. Ik wil een appel doen
op die partijen die weliswaar een uitzondering willen maken in deze wet, maar
die niet twee of meer in een cel als algemeen principe willen introduceren.De toekenning van grondrechten wordt in deze wet afhankelijk gesteld van
de gebouwelijke en personele omstandigheden. Wij vinden dat de zorgplicht
hierboven verheven moet zijn. Mijn amendementen die hierop toezien houd ik
dan ook in stand.Voor ons is de wet een stap te ver. Moeilijker te verteren is dat een
van de weinige principiële grenzen die de minister tot de behandeling
van de wet in stand liet, namelijk om al veroordeelden niet alsnog te plaatsen
in de tijdelijke noodvoorziening, nu ook door hem is losgelaten. Wij zien
hier strijdigheid met het gelijkheidsbeginsel. Wij beschouwen dit als terugwerkende
kracht en zouden het dan ook zeer betreuren, als de minister alsnog met een
nota van wijziging komt. Ik verzoek hem dringend om, als partijen in de Kamer
deze terugwerkende kracht wel willen, het te laten aan die
partijen en ze niet van dienst te zijn. Desalniettemin, wel of geen nota van
wijziging, zal mijn fractie tegen deze wet stemmen.Bij het wetsvoorstel verblijf in politiecellen is de situatie voor ons
minder zwart-wit. Wij realiseren ons dat het gaat om het legaliseren van een
gedoogde praktijk. Daartegenover staat dat wij zestien dagen in een politiecel,
zoals de heer De Wit beeldend heeft omschreven, beschouwen als een zeer zware
belasting voor het fysieke en geestelijke welzijn van gevangenen. Wij hechten
er dan ook aan dat de maatregel nauwkeurig wordt gevolgd en beoordeeld en
dat er op korte termijn een mogelijkheid is om te bekijken in hoeverre deze
maatregel de gewenste effecten heeft en geen onbedoelde ongewenste effecten
sorteert. Wij hebben hierover een motie voorbereid. Alvorens wij ons definitieve
politieke oordeel over dit wetsvoorstel geven, wil ik het oordeel van de minister
over deze motie afwachten.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende dat met het wetsvoorstel Verblijf in politiecellen wordt
voorzien in de mogelijkheid, personen voor maximaal zestien dagen vast te
houden in een politiecel;overwegende dat een politiecel doorgaans onvoldoende is toegerust om personen
op humane wijze voor langere tijd te detineren en dat een dergelijke detentie
voorts mogelijkerwijs aanzienlijk beslag kan leggen op zowel de beschikbare
celcapaciteit op politiebureaus als de personele inzet aldaar;verzoekt de regering, vanaf de inwerkingtreding de wet te (laten) onderzoeken
op haar humanitaire, personele en logistieke effecten en een eerste evaluatie
een jaar na inwerkingtreding naar de Kamer te zenden,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Halsema, Dittrich en De Wit. Naar
mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 19(28201,28202).Mevrouw Halsema (GroenLinks):Voorzitter. Met mijn amendement op stuk nr. 10 op het wetsvoorstel inzake
het verblijf in politiecellen beoog ik een redactionele wijziging aan te brengen.
Ik heb de vrijheid genomen om daar even over van gedachten te wisselen met
de ambtenaren. Het lijkt erop dat het misverstand hierover kan worden opgelost.
Alvorens ik evenwel kan besluiten om dit amendement in te trekken, wil ik
dat de minister nog toelicht waarom het van belang is om de huidige wettekst
te handhaven, al is het maar voor de duidelijkheid van de wetsgeschiedenis.De heer Van der Staaij (SGP):Voorzitter. Ik dank de minister voor zijn beantwoording. Ik heb in eerste
termijn naar voren gebracht dat wij de wetsvoorstellen waarover wij nu spreken,
natuurlijk in een ruimer kader moeten zien. Bij de maatregelen die in het
plan van aanpak zijn vervat, staat de bestrijding aan de bron, het voorkomen
dat de drugs het land worden binnengesmokkeld, voorop. De minister heeft een
aantal vragen hierover beantwoord, zoals die over de samenwerking met de Antillen.
Het zal duidelijk zijn dat daar bepaald nog geen optimale situatie is bereikt
en dat dit bijzondere aandacht vraagt. Het is nu niet het moment om daar uitvoerig
op in te gaan, maar ik wil nog wel onderstrepen dat mijn fractie het een goede
zaak acht dat er nu met de Antillen wordt gesproken over pre-flightcontrols.De minister zei: nood breekt wet. Vandaag is "nood brengt wet" echter
ook werkelijkheid geworden. Over het wetsvoorstel inzake de politiecellen
zal ik geen nadere opmerkingen maken. Mijn fractie kan dit voorstel steunen.Over het wetsvoorstel inzake de noodcapaciteit maak ik nog een enkele
opmerking. De SGP-fractie zal dit wetsvoorstel ondersteunen, maar dan wel
uitdrukkelijk als een noodmaatregel in de gegeven situatie. Ik heb trouwens
goed geluisterd naar de inbreng van de andere fracties, maar ik heb niet de
conclusie gehoord dat door deze wetgeving internationale normen doorkruist
kunnen worden. De minister maakt dus waar wat is aangegeven in de wetgeving.
Voor ons is dat een belangrijk punt.Ik heb de minister in eerste termijn gevraagd of de termijn van een jaar
wel voldoende is om tot structurele maatregelen te komen. Ik hoor hier graag
nog iets meer over, met name in het licht van amendement van collega Rietkerk.
Ik heb in eerste termijn aangegeven dat wij het liefst zouden zien dat die
termijn van een jaar inderdaad voldoende is en dat dan met structurele maatregelen
kan worden volstaan. Als er echter ernstige twijfel bestaat over de vraag
of die termijn van een jaar wel voldoende is, dan overwegen wij het amendement
van collega Rietkerk te steunen.Ook hoor ik graag nog van de minister hoe het gaat met de personeelswerving
en wat de verwachtingen op dat punt zijn. Dit is namelijk van belang om de
veiligheid in de onderhavige bijzondere voorzieningen te kunnen garanderen.Het niveau van rechten en voorzieningen wordt met het wetsvoorstel op
een groot aantal punten behoorlijk ingeperkt. Vraag is of die inperking niet
verder gaat dan nodig is. Er zijn in dit verband heel wat onderwerpen aan
de orde gesteld. Ik wil nog kort over een paar punten een opmerking maken
of een vraag stellen. Ik ben niet overtuigd van de reden waarom de geestelijke
verzorging niet meer als uitgangspunt wordt genomen in het wetsvoorstel. Wij
zullen het amendement van collega Rouvoet dan ook steunen. Ik denk dat de
formulering "indien mogelijk", die daarin is vervat, voldoende ruimte biedt
om met de personeelstekorten om te gaan.Dan nog iets over de commissie van toezicht. Ik kan mij de praktische
bezwaren van de minister daartegen voorstellen, maar is de beklagcommissie
van de minister wel een goed alternatief? Komt met name het toezicht dan voldoende
uit de verf? Ik vind de behoefte aan voldoende toezicht op de manier waarop
dit regime wordt uitgevoerd heel reëel. Kan de minister daar nog wat
over zeggen?Ik heb op zichzelf enige sympathie voor het amendement van collega Halsema
op stuk nr. 10, met name waar het gaat om de positie van jeugdigen en de termijn
waarbij de afzonderlijke bewaring verder wordt beperkt, de
bijzondere afzondering. Zijn de praktische bezwaren daartegen werkelijk onoverkomelijk?
Ik hoor daar graag nog wat meer over voor ons definitieve stemgedrag.De minister heeft de suggestie gedaan de reikwijdte van de wet bij nota
van wijziging te verruimen tot drugskoeriers die sinds de indiening zijn opgepakt.
Die uitbreiding stuit bij ons niet op onoverkomelijke problemen, als wij ervan
kunnen uitgaan dat het juridisch houdbaar is dat dit in bepaalde gevallen
tot een concrete achteruitgang in regime kan leiden.Minister Korthals:Voorzitter. De heer Rouvoet vroeg nogmaals waarom de bepaling uit artikel
41 ontbreekt in de huidige wet. Ik kom voor de duidelijkheid ook nog even
terug op de geestelijke zorg. Ik heb een nota van wijziging ingediend –
ik weet niet of de Kamer die al heeft – waarin de godsdienstvrijheid
conform de PBW wordt geregeld. Ik heb geen bezwaar tegen de aanneming van
het amendement op stuk nr. 9, nu de formulering luidt: "indien mogelijk".
Ik begrijp dit zo dat ik in ieder geval mijn best moet doen, maar de Kamer
weet dat dit zijn grenzen heeft.Dan nog een enkel woord over het BuPo-verdrag en artikel 18 van dat verdrag.
Ik heb in eerste instantie gezegd dat Nederland op dat punt een voorbehoud
heeft gemaakt en dat dit niet voor niets is gebeurd. Ik blijf bij die opvatting.De heer De Wit zei dat het regime van de politiecellen eigenlijk niet
geschikt is om mensen langdurig vast te houden. Ik ben het daar op zichzelf
mee eens. Daarom zijn daar beperkingen aan gesteld. Het mag maximaal tien
dagen. De cellen moeten voorts voldoen aan de geldende regels voor het politiecellencomplex.
Wij proberen de mensen overigens zo min mogelijk in de politiecellen te laten
zitten. Ik heb indertijd in mijn brief over de cellencapaciteit aangegeven
dat politiecellen een middel waren voor flexibilisering. Zodra er voldoende
cellen zijn, wordt er zo min mogelijk gebruik gemaakt van politiecellen.De heer Rietkerk heeft een motie ingediend inzake de Blokhuispoort. Voorzitter.
Deze motie heeft niets te maken met dit onderwerp. Het gaat om een oud gebouw
dat vervangen moet worden. Er zijn overigens al afspraken over gemaakt. Bovendien
speelt dit pas in 2005. Ik ontraad dan ook aanneming van deze motie.De nieuwe prognoses verschijnen in februari/maart. De heer Bomhoff beziet
of er nog verbeteringen in de werkwijze aangebracht kunnen worden. Hij zal
omstreeks eind februari advies uitbrengen.De heer Rietkerk heeft uitvoerig gesproken over de noodzaak om de problematiek
bij de bron aan te pakken. De marine heeft douane op Curaçao een scan
ter beschikking gesteld. Daarvan is nog weinig gebruikgemaakt. Men heeft vooral
op andere manieren getracht, bolletjesslikkers en drugskoeriers tegen te gaan.
Dit heeft ook tot veel arrestaties geleid. De scans die nog verzonden zullen
worden, zijn veel verfijnder dan het apparaat waarover men nu beschikt.De heer Rietkerk (CDA):Waarom wordt de scan die men heeft niet gebruikt?Minister Korthals:Men kan op basis van waarnemingen bolletjesslikkers en drugskoeriers achterhalen.
Op dit moment streeft men nog niet naar 100% controle, maar men zal dit in
de toekomst wel gaan proberen. Dan zal ook meer gebruikgemaakt worden van
technische apparatuur. Ik moet zeggen dat de apparatuur waarover men nu beschikt
niet geweldig is.De verdachten en veroordeelden inzake de lijst II-stoffen zijn bij nota
van wijziging uit het wetsvoorstel gehaald omdat drugskoeriers in de praktijk
deze stoffen niet smokkelen. Dit betreft softdrugs, antidepressiva en slaapmiddelen.
De organisaties waarop deze wet betrekking heeft, laten deze stoffen niet
via koeriers smokkelen. In theorie is dit wel mogelijk, maar wij zien dit
niet als een groot probleem.De heer Rietkerk (CDA):De stoffen van lijst II van de Opiumwet komen dus niet via bolletjesslikkers
op Schiphol binnen?Minister Korthals:In theorie kan het wel, maar in de praktijk komt het niet of nauwelijks
voor. Het gaat nu om een noodwet waarmee een ernstig probleem getackeld moet
worden. Daarom is ervoor gekozen, haar alleen van toepassing te verklaren
op de stoffen van lijst I van de Opiumwet.De heer Rietkerk (CDA):Ik heb op dit punt een amendement laten voorbereiden. Ik zal daar straks
een beslissing over nemen.Minister Korthals:De heer Dittrich heeft zijn amendement over artikel 78, lid 4, van het
Wetboek van Strafvordering aangepast. Ik kan sympathie opbrengen voor die
aanpassing, maar ik wijs hem erop dat de rechter nu ook al kan adviseren.
Meestal houdt de selectiefunctionaris daar rekening mee. Ik laat het oordeel
over dit amendement nu aan de Kamer over.Mevrouw Duijkers heeft het meeste gevoel getoond bij de huidige problemen
met de cellen. Zij wil dat degenen die in de noodvoorziening zitten als er
ruimte komt, worden overgeplaatst naar de reguliere gevangenissen. Ik heb
haar gezegd dat ik dat voornemens ben, als de capaciteit zich daarvoor leent.
Op een gegeven moment zegt zij ook dat daarbij het systeem gehanteerd moet
worden van first in, first out. Ik wil dat nog eens overdenken, want ik weet
niet of dat handig is. Als mensen een gevangenisstraf hebben gekregen van
bijvoorbeeld zeven maanden en zij zitten al zes maanden in de noodvoorziening,
dan is het misschien verstandiger, degenen die net binnenkomen in de reguliere
inrichting te plaatsen. Ik moet daar nog eens goed over nadenken.Over haar amendement zijn wij het niet geheel eens. Ik heb aangegeven
dat via het beklagrecht veel gedaan kan worden. Ik weet niet of het verenigbaar
is dat leden van de Kamer in de commissies van toezicht zitting nemen, maar
als het mag, moet het zoveel mogelijk gebeuren. Het moeten vooral leden zijn
van de vaste commissie voor Justitie, opdat de minister zijn werkzaamheden
gewoon kan vervolgen.Ik was mevrouw Duijkers nog een antwoord schuldig op haar vraag over de
evaluatie en de rapportage. Ik zal beide gaarne uitvoeren.Er komt een nota van wijziging over de 12- tot 16-jarigen. De aanpassing
komt overeen met wat ik eerder heb gezegd. Er wordt aan gewerkt. Zodra ik
de twee nota's van wijziging heb getekend, zullen zij worden rondgedeeld. De heer Dittrich heeft mij gevraagd de Kamer periodiek te informeren.
Ik zal dat doen, want ik vind het belangrijk dat de Kamer op de hoogte blijft
van de situatie in de noodvoorzieningen. Ik ben het eens met het verzoek in
de motie, te rapporteren over het wetsvoorstel inzake de politiecellen. In
dat verband vind ik de periode van een jaar erg kort. Daarvoor kan beter een
termijn van drie jaar gekozen worden.In beginsel ben ik het eens met de motie op stuk nr. 17 waar staat: spreekt
als haar mening uit dat minderjarigen in de leeftijd van 16 tot 18 jaar niet
in de voorzieningen, zoals bedoeld in de wet noodcapaciteit drugskoeriers
thuishoren en zoveel mogelijk elders geplaatst moeten worden. Ik ben het er
ook mee eens dat wij de Kamer daarover moeten informeren. Ik kan overigens
niet garanderen dat ik dat kan melden voordat het is gebeurd, maar ik zal
daar wel mijn best voor doen. Ik zal de Kamer in ieder geval zo snel mogelijk
informeren, mocht het zich voordoen.De heer Dittrich vraagt in zijn motie op stuk nr. 16 om zoveel mogelijk
veroordeelden en voorlopig gehechten gescheiden van elkaar in verblijfsruimten
te plaatsen. Dat vind ik echt moeilijk. In de noodvoorziening kan dat "zoveel
mogelijk" echt niet gerealiseerd worden. Zoveel mogelijk impliceert dat veroordeelden
en onveroordeelden gescheiden moeten worden geplaatst. Dat valt niet te doen.Dan de motie van mevrouw Halsema over de evaluatie van de verblijven in
de politiecellen. De eerste evaluatie zou op basis van die motie één
jaar na de inwerkingtreding dienen plaats te vinden. Ik heb zojuist al gezegd
dat ik dat eigenlijk te kort vind. Ik zou de voorkeur geven aan drie jaar,
maar laat ik vriendelijk zijn: mag ik dat lezen als twee jaar?Mevrouw Halsema (GroenLinks):Oké.Minister Korthals:Zelfs mevrouw Halsema begint nu soepele trekjes te vertonen.Ik begrijp nu wat mevrouw Halsema bedoelt met haar amendement op stuk
nr. 10. De verwarring is ontstaan naar aanleiding van de gebruikte formulering
"ten aanzien van wie de tenuitvoerlegging van een vrijheidsstraf of een vrijheidsbenemende
maatregel is gelast". Ik heb die formulering gebruikt omdat deze ook elders
in de PBW is toegepast. Voor de duidelijkheid herhaal ik dat het enerzijds
gaat om een verblijf van maximaal tien dagen van arrestanten, dus van veroordeelden
die zich niet hebben gemeld na een oproep, en anderzijds om eveneens maximaal
tien dagen na afgifte van het bevel tot bewaring. Daarover kan nu geen misverstand
meer bestaan.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Dan trek ik het amendement op stuk nr. 10 in. Van de gelegenheid maak
ik gebruik om ook het amendement op stuk nr. 11, waarmee het beginsel van
één gevangene op één cel in de tijdelijke noodwet
zou worden gebracht, in te trekken. Dat doe ik, om met de minister te spreken,
"con amore". Verwerping van het amendement – ik ben bang dat dat zou
gebeuren – zou een averechts effect hebben.De voorzitter:Het amendement-Halsema (28202, nr. 10) en het amendement-Halsema (28201,
nr. 11) zijn ingetrokken.De heer Rouvoet (ChristenUnie):Om vergissingen te voorkomen, heb ik een technische opmerking: als ik
het goed heb, heeft het ingetrokken amendement op stuk nr. 10 betrekking op
wetsvoorstel 28202 en hoort het ingetrokken amendement op stuk nr. 11 bij
wetsvoorstel 28201. Bij beide wetsvoorstellen zijn immers dezelfde nummers
in omloop.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Dat klopt.Minister Korthals:Ik heb inmiddels twee nota's van wijziging getekend. Een derde nota van
wijziging gaat niet zozeer over de terugwerkende kracht, maar over het feit
dat het wetsvoorstel in werking treedt vanaf het moment van indiening ervan.
Op dat punt bestaan grote verschillen in de Kamer, maar ik kan nu vaststellen
dat een meerderheid van de Kamer daarvoor is. Ik vind het zelf eleganter als
daarvoor een amendement wordt ingediend, maar dat zou ons wellicht in tijdnood
brengen.De voorzitter:Het is altijd aan de Kamer zelf om dat te beoordelen, maar zij zal zich
realiseren dat het wel snel moet, want als de minister zijn betoog heeft afgerond,
hopen wij binnen een kwartier te gaan stemmen.Minister Korthals:De heer Van der Staaij heeft gevraagd of de beklagcommissie een voldoende
alternatief is voor de commissie van toezicht. Naast de beklagcommissie is
er het toezicht door de Raad voor strafrechtstoepassing en jeugdbescherming.
Dat is in het kader van deze noodwetgeving voldoende. De maatregelen die ik
in het plan van aanpak heb opgenomen en die vandaag aan de orde zijn geweest,
zouden het mogelijk moeten maken om de capaciteit voor 1 maart 2003 op orde
te hebben. Dat staat ook in het plan van aanpak; het gaat om een uitbreiding
met 600 plaatsen.De voorzitter:Ik stel voor om de beraadslaging te sluiten.De heer Rietkerk (CDA):Ik heb nog een vraag aan de minister. Ik ga ervan uit dat de minister,
gelet op de tweede termijn, met een nota van wijziging komt zodat ook drugskoeriers
op het moment van indiening van de wet onder het regime kunnen vallen. De
minister vindt het eleganter als de Kamer met een amendement komt. Ik kijk
echter toch even naar de minister. Komt er een nota van wijziging? In het
geval er sprake is van een misverstand, zou er immers wel eens helemaal niets
kunnen gebeuren. Dat zou ik jammer vinden.Minister Korthals:Ik laat het over aan de Kamer omdat het de gewoonte is dat een minister
... Nee, ik ben in de war. Dat slaat op het overnemen van een amendement.
Een minister kan inderdaad met een nota van wijziging komen. Dan zie ik wel
wat er gebeurt.De voorzitter:Het is misschien goed om te weten, zeker omdat wij over een kwartier stemmingen
hebben, of de minister met een nota van wijziging komt. Anders moet de Kamer
de gelegenheid hebben om het recht van amendement uit te oefenen. Misschien
moet de minister dat dus aangeven.Minister Korthals:Ik geef aan dat ik met een nota van wijziging kom.Mevrouw Halsema (GroenLinks):Ik teken bezwaar aan tegen het late stadium waarin de minister
met een nota van wijziging komt. Die wordt niet door de gehele Kamer gedeeld.
Er is ook geen schriftelijke correspondentie over mogelijk geweest. De nota
heeft tevens nauwelijks deel uitgemaakt van het debat. Ik zou dus zeggen dat
als er nu een vrij ingrijpende wijziging plaatsvindt op de wet, dit per amendement
moet gebeuren. Ik vind het bezwaarlijk dat de minister, om vijf voor twaalf,
de wet op een ingrijpende wijze wijzigt zonder dat de Kamer daarover heeft
gesproken.De voorzitter:Ik merk op dat de minister over de nota's van wijziging gaat. Mevrouw
Halsema kan altijd het recht van amendement hanteren.De algemene beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Om kwart over negen zal gestemd worden over de amendementen, wetsvoorstellen
en de ingediende moties.De vergadering wordt van 21.03 uur tot 21.20 uur geschorst.Voorzitter: Van NieuwenhovenDe voorzitter:Ik deel de Kamer mee dat de enquêtecommissie Bouwnijverheid tot
haar voorzitter heeft gekozen het lid M.B. Vos.(applaus) 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20012002-3472-3493.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl