Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op het basisonderwijs, de Interimwet op het speciaal onderwijs en het voortgezet speciaal onderwijs en de Wet op het voortgezet onderwijs inzake bestuurlijke fusie tussen openbare en bijzondere scholen (24137)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1997-1998, pag. 1425-1433

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

04-05-1998

Eerste Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

nr. 28, pagina 1425-1433

21-04-1998

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 24137Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Behandeling van de wetsvoorstellen: - Goedkeuring van de op 26 februari 1996 te Brussel tot stand gekomen Euro-Mediterrane Overeenkomst waarbij een associatie tot stand wordt gebracht tussen de Europese Gemeenschappen en haar Lid-Staten, enerzijds, en het Koninkrijk Marokko, anderzijds (25303); - Wijziging van de Wet melding ongebruikelijke transacties (25378); - en nog twee andere wetsvoorstellen (25817 en 24219)Pagina 1410-1410
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet algemene regels herindeling, de Provinciewet en de Gemeentewet (Wijziging procedurele bepalingen) (25234)Pagina 1467-1469
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (dinsdag 21 april 1998)Pagina 1483-1485
Behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van nieuwe regels met betrekking tot de (re)integratie van arbeidsgehandicapten (Wet op de (re)integratie arbeidsgehandicapten) (25478)Pagina 1410-1425
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Vaststelling van nieuwe regels met betrekking tot de (re)integratie van arbeidsgehandicapten (Wet op de (re)integratie arbeidsgehandicapten) (25478)Pagina 1433-1451
Behandeling van de brief van de ministers van Justitie en van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over het vervolgingsbeleid inzake euthanasie (23877, nr. 16)Pagina 1460-1467
Presentie en opening (dinsdag 21 april 1998)Pagina 1409-1410
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op het basisonderwijs, de Interimwet op het speciaal onderwijs en het voortgezet speciaal onderwijs en de Wet op het voortgezet onderwijs inzake bestuurlijke fusie tussen openbare en bijzondere scholen (24137)Pagina 1425-1433
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet algemene regels herindeling, de Provinciewet en de Gemeentewet (Wijziging procedurele bepalingen) (25234)Pagina 1451-1460
Lijst van besluiten (dinsdag 21 april 1998)Pagina 1483-1483
Voortzetting van de behandeling van de brief van de ministers van Justitie en van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over het vervolgingsbeleid inzake euthanasie (23877, nr. 16)Pagina 1469-1483
Het verlenen van instemming met het standpunt van de regering bij de toetsing van de in artikel 109J, eerste lid, van het Verdrag van Maastricht neergelegde criteria inzake de deelname van Nederland aan de derde fase van de Economische en Monetaire Unie (25107, nr. 13)Pagina 1410-1410

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 52 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging
van de Wet op het basisonderwijs, de Interimwet op het speciaal onderwijs
en het voortgezet speciaal onderwijs en de Wet op het voortgezet onderwijs
inzake bestuurlijke fusie tussen openbare en bijzondere scholen (24137).De beraadslaging wordt geopend.Mevrouw Grol-Overling (CDA):Voorzitter! Voor ons ligt een wetsvoorstel ter voorziening in de mogelijkheid
tot bestuurlijke fusie tussen openbare en bijzondere scholen. In de wandelgangen
is dit wetsvoorstel steeds de Wet op de samenwerkingsscholen genoemd. In de
Handelingen van de Tweede Kamer wordt er onderaan iedere pagina ook steeds
over samenwerkingsscholen gesproken. Dat is echter een onjuiste benaming.
Deze kan overigens worden verklaard vanuit het oorspronkelijke wetsvoorstel
uit 1995, dat inderdaad een samenwerkingsschool beoogde. De Raad van State
en de Onderwijsraad concludeerden echter dat een institutionele fusie tussen
een school voor openbaar onderwijs en een voor bijzonder onderwijs in strijd
is met artikel 23 van de Grondwet. Daarna kwam de regering met het huidige
wetsvoorstel, dat geen institutionele fusie beoogt, maar slechts een bestuurlijke.
Overigens zij hier vermeld dat de Raad van State ook tegen dít voorstel
adviseerde. De behandeling van dit wetsvoorstel in de Tweede Kamer en de memorie
van antwoord en de nadere memorie van antwoord in de Eerste Kamer hebben ons
niet kunnen overtuigen van de noodzaak van de beoogde ingreep in ons duale
onderwijsbestel. De CDA-fractie is van mening dat voor een majeure wijziging
daarvan een Grondwetswijziging vereist zou zijn. De staatssecretaris acht
dat niet noodzakelijk en introduceert per heden een derde mogelijkheid: een
school in het wazige midden tussen openbaar en bijzonder onderwijs die het
bestaande duale stelsel van openbaar en bijzonder onderwijs ondermijnt en
in gevaar brengt. De CDA-fractie begrijpt echter dat de staatssecretaris een
wijziging van artikel 23 van de Grondwet niet wenst. Is zij bevreesd daarvoor
geen twee derde meerderheid te krijgen? Is dat op zich geen indicatie van
dat het eigenlijk niet zo'n goed draagvlak heeft?Wij zijn van mening dat er voldoende andere mogelijkheden zijn om samenwerking
aan te gaan tussen scholen die met opheffing worden bedreigd, binnen de bestaande
wetgeving. De Rijksoverheid heeft eerst stichtings- en opheffingsnormen vastgesteld
en moet nu constateren dat daardoor een aantal bestaande scholen onder de
norm komt en dus met opheffing wordt bedreigd. De staatssecretaris zegt in
de stukken dat 87 Nederlandse gemeenten behoefte zouden hebben aan de hier
voorgestelde bestuurlijke fusie. Waarop is de exclusieve keuze voor deze vorm
van samenwerking dan wel gebaseerd? Zijn alle andere wettige vormen van samenwerking
dan al geprobeerd of zijn die bij voorbaat uitgesloten? Als het gaat om de
inhoudelijke neutraliteit van onderwijs, kan toch ook heel wel worden gekozen
voor de algemeen bijzondere school. Openbare scholen kunnen daarnaast toch
ook nog over de gemeentegrenzen heen fuseren door gebruik te maken van de
Wet gemeenschappelijke regelingen?Het wetsvoorstel bevat voorschriften over overheersende overheidsinvloed.
Het toont daarmee de onmogelijkheid van twee gelijke identiteiten binnen één
bestuur aan. Eén bestuur belasten met de verantwoordelijkheid voor
het geven van zowel openbaar als bijzonder onderwijs achten wij, met de Raad
van State, een onmogelijke opgave, waarbij de in artikel 23 van de Grondwet
neergelegde waarborgen met betrekking tot de verschillende onderwijsvormen
in het gedrang komen. Dat in de WEB een dergelijke bestuurlijke fusie al is
aanvaard, kan naar ons inzien geen precedentwerking hebben. Het gaat immers
over een geheel andere sector van onderwijs dan het hier bedoelde basis- en
voortgezet onderwijs, waarop artikel 23 bij uitstek van toepassing is.Het zal duidelijk zijn dat de CDA-fractie niet overtuigd is door de wisseling
van stukken tot dusver. De kans dat dit vandaag nog gebeurt, acht ik gering.Mevrouw Linthorst (PvdA):Mijnheer de voorzitter! Het onderhavige wetsvoorstel moet het mogelijk
maken dat openbare scholen bestuurlijke samenwerking kunnen aangaan met bijzondere
scholen. Het gaat minder ver dan het oorspronkelijke wetsvoorstel, dat ook
voorzag in samenwerkingsscholen. Die zouden een oplossing kunnen zijn voor
die scholen die in het eigen voedingsgebied te weinig leerlingen hebben om
de school in stand te houden. Voor dat wetsvoorstel bestond te weinig draagvlak
aan de overzijde, bij de onderwijsorganisaties en de Raad van State. Wat nu
resteert, is de bestuurlijke fusie.Daarmee wordt dreigende opheffing niet voorkomen, maar het openbaar onderwijs
wordt in elk geval in staat gesteld om zijn bestuurlijke slagkracht te vergroten.
Op het eerste gezicht lijkt dat ook wel nodig. Als het openbaar onderwijs
in sommige gebieden te weinig mogelijkheden heeft om "binnen de eigen zuil"
tot bestuurlijke schaalvergroting te komen, terwijl het bijzonder onderwijs
die mogelijkheid wel heeft, dreigt het openbaar onderwijs de concurrentieslag
met het bijzonder onderwijs te verliezen. En de positie van het openbaar onderwijs
is al verzwakt. In 1992 lag, voorzover het de basisscholen betreft, het aandeel
van het openbaar onderwijs nog op 35%, in 1997 was dit teruggelopen tot 33%
en als de voor opheffing aangeschreven scholen ook daadwerkelijk worden opgeheven,
zal het komende schooljaar nog maar in 32% van het aantal scholen openbaar
onderwijs worden gegeven.Wij onderkennen dat de nu voorgestelde maatregelen ertoe kunnen bijdragen
dat de positie van het openbaar onderwijs niet nog verder verzwakt, maar dat
neemt niet weg dat het wetsvoorstel bij mijn fractie een aantal vragen oproept.
Om te beginnen vragen wij ons af of de nu voorgestelde maatregelen voldoende
zijn om de terugloop van het openbaar onderwijs te keren, zeker nu de samenwerkingsschool
geen onderdeel van het wetsvoorstel meer uitmaakt.Belangrijker nog dan de vragen over de effectiviteit van de oplossingen,
zijn de vragen over de oorzaken. Wij hebben de indruk dat het aangaan van
bestuurlijke fusies – dat geldt in nog sterkere mate voor de oorspronkelijk
beoogde samenwerkingsscholen – vaak geen werkelijk vrije beleidskeuze
is, maar uit nood wordt geboren. Simpelweg omdat het alternatief zou zijn
om de school op te heffen, waarmee het onderwijs van die richting in dat voedingsgebied
verdwijnt.Uiteraard ziet mijn fractie liever een samenwerkende openbare school dan
geen openbare school, maar de vraag dringt zich op in hoeverre de behoefte
aan dit soort maatregelen niet mede is ontstaan door het proces van schaalvergroting
zoals dat in de afgelopen jaren in het onderwijs is bevorderd. Acht de staatssecretaris
het niet verstandig om de schaalvergroting ook eens te beoordelen in het licht
van dit soort ongewenste neveneffecten?Een tweede vraag betreft de grotere bestuurlijke slagkracht zelf. Een
van de voordelen van een groter bestuur is dat het makkelijker is om het personeel
zo efficiënt mogelijk in te zetten. Een ruimer personeelsbestand onder
één bestuur biedt uiteraard meer mogelijkheden om wachtgelden
te voorkomen, en dat juichen wij toe, maar het voorkomen van wachtgelden is
niet altijd synoniem met de meest wenselijke inzet van personeel. Tijdens
de behandeling van dit wetsvoorstel zijn vooral kanttekeningen geplaatst bij
de mogelijke beperking van de vrijheid van het personeelsbeleid in het bijzonder
onderwijs. Maar ook in het openbaar onderwijs kan het voorkomen van wachtgelden
botsen met andere doelstellingen. Ik geef hiervan een voorbeeld.
Een VBO-school die onderdeel uitmaakt van een brede scholengemeenschap, heeft
een afdeling voor leerlingen die in de praktijk niet in staat zijn om een
diploma te halen: een moeilijke groep, die een zeer specifieke aanpak vereist.
Binnen de scholengemeenschap hebben enkele docenten uren over. Nu kan het
gebeuren dat deze docenten weinig tot geen affiniteit hebben met de leerlingen
van de moeilijke afdeling. Vanuit de optiek van het voorkomen van wachtgelden
is het dan wijs om de docenten toch op de betrokken afdeling in te zetten,
maar in de praktijk is het vaak onverstandig. Met andere woorden: een grotere
bestuurlijke slagkracht is niet per definitie, niet uit zichzelf, bevorderlijk
voor de kwaliteit van het onderwijs.Mijnheer de voorzitter! Mijn fractie zal dit wetsvoorstel steunen, al
was het maar onder het motto "Beter iets dan niets", maar wij zouden het op
prijs stellen als de staatssecretaris op de door ons gesignaleerde knelpunten
zou willen ingaan. Wij wachten de antwoorden van de staatssecretaris met belangstelling
af.De heer Schuyer (D66):Voorzitter! Ik begin met te zeggen dat het mogelijk is dat ik de tweede
termijn niet meemaak omdat ik naar een crematie wens te gaan. Ik ben dus niet
afwezig omdat ik geen belangstelling heb voor het antwoord van de staatssecretaris.Voorzitter! Ik wil twee punten aan de orde stellen. Ik begin met de noodzaak
van dit wetsontwerp voor de schaalvergroting. Hier werd door mevrouw Linthorst
ook al iets over gezegd. Ik steun graag haar verzoek om eens te bekijken of
de effecten die dit wetsontwerp heeft op het gebied van de schaalvergroting
wel bedoeld zijn. De staatssecretaris weet dat mijn fractie in deze Kamer
die schaalvergroting met buitengewone kritiek omgeeft. Eigenlijk probeert
zij steeds wetgeving die deze schaalvergroting stimuleert, tegen te gaan.
Als je dat als uitgangspunt neemt, zou dit wetsontwerp op grond daarvan sneuvelen.
Er is echter een heel ander punt, namelijk het ideologische deel ervan en
dat wordt door mijn fractie van harte ondersteund.Er is terecht gewezen op de vraag van de staatsrechtsgeleerden of het
huidige voorstel de toets van de kritiek op artikel 23 van de Grondwet kan
doorstaan. Mijn fractie is van mening dat de staatssecretaris daar toch een
bevredigend antwoord op heeft gegeven. Ik geef wel toe dat het hiermee op
buitengewoon gespannen voet kan staan, maar die spanning ontstaat door een
zeer specifieke interpretatie van dat grondwetsartikel. Die interpretatie –
dat geef ik toe – is hier generaties lang aan de orde geweest. Zo is
de uitleg ook steeds opnieuw geweest. Vanaf de oprichting van D66 hebben wij
echter getracht aan te geven dat een samenwerkingsschool volgens artikel 23
van de Grondwet wel degelijk recht heeft op de mogelijkheid van een stichting.In die zin vinden wij het jammer dat het wetsontwerp is gewijzigd en dat
op dit moment geen institutionele samenwerkingsschool aan de orde is, maar
slechts een bestuurlijke fusie. In die zin zien wij dit dan ook als een eerste
stap. Dat wij het wetsontwerp gaan steunen, gebeurt niet in de laatste plaats
omdat de staatssecretaris dit min of meer zelf zegt in haar memorie van antwoord
op pagina 5. "Aan de Tweede Kamer heb ik meegedeeld dat de regering in beraad
houdt wat de consequenties zijn van het schrappen van de mogelijkheid tot
het vormen van institutionele samenwerkingsscholen omdat het wenselijk en
maatschappelijk noodzakelijk blijft om te komen tot een wettelijke regeling
van samenwerkingsscholen." Die wettelijke regeling valt naar onze mening geheel
onder artikel 23 van de Grondwet en daar is dit een eerste stap voor. Als
in de afgelopen jaren de CDA-bewindslieden dit artikel niet zo statisch hadden
geïnterpreteerd, had dit wetsontwerp er op dit moment absoluut anders
uitgezien. Dan had de discussie over artikel 23 van de Grondwet nu niet plaatsgevonden.
Dat dit nu wel kan plaatsvinden en dat alle staatsrechtsgeleerden en de Raad
van State zeggen dat op deze manier een en ander hiermee op gespannen voet
komt te staan, heeft te maken met het feit dat er nu twee gescheiden systemen
blijven bestaan. De staatssecretaris zegt terecht dat zelfs een bestuurlijke
fusie al een duidelijke uitspraak is over de ideologie van het samenwerken.
Dat is ook de reden waarom wij dit wetsontwerp uiteindelijk wel zullen steunen.Mevrouw Schoondergang-Horikx (GroenLinks):Voorzitter! Dit wetsvoorstel regelt de oprichting van een stichting die
een bestuurlijke fusie tussen openbare en bijzondere scholen mogelijk maakt.
Het wetsvoorstel geldt zowel voor het basisonderwijs en het voorgezet onderwijs
als voor het speciaal onderwijs en het voortgezet speciaal onderwijs. De mogelijkheden
van het voeren van één personeelsbeleid, één huisvestingsbeleid
en één financieel beleid voor de verschillende scholen van hetzelfde
bevoegd gezag worden vergroot, terwijl de afzonderlijke scholen voor openbaar
en bijzonder onderwijs kunnen blijven voortbestaan.GroenLinks beoordeelt dat positief. Zij beoordeelt het ook positief dat
de bestuurlijke slagkracht hierdoor wordt vergroot. De voordelen van het voeren
van een geïntegreerd huisvestingsbeleid en financieel beleid lijken onomstreden.
Bij het voeren van één personeelsbeleid ligt dat echter anders.
Dat spitst zich toe op het verband tussen een eventuele wachtgeldregeling
en het inzetten van personeel op scholen van verschillende richting. Zoals
de memorie van antwoord stelt: een personeelslid heeft na de bestuurlijke
fusie van openbare en bijzondere scholen één bestuurssamenstelling
en is derhalve in beginsel benoembaar op alle scholen. Vacatures moeten door
het bestuur dus worden aangeboden aan iedere potentiële wachtgelder.Even verderop in de memorie van antwoord staat: als een personeelslid
om denominatieve redenen een functie weigert, kan deze functie aan een ander
worden aangeboden zonder dat dit tot vermindering van de bekostiging leidt.
Bij de instroomtoets door het participatiefonds moet dit in de beoordeling
worden betrokken. De kosten van werkloosheidsuitkeringen komen dan niet ten
laste van het bestuur.Uit de overgelegde correspondentie tussen het participatiefonds en de
staatssecretaris blijkt dat de geldigheid van het om denominatieve redenen
niet vervullen van vacatures van toepassing is op zowel bestuur als personeel.
Indien denominatieve redenen overtuigend zijn aangetoond, komen de kosten
van werkloosheidsuitkeringen niet ten laste van het bestuur,
maar voor rekening van het participatiefonds.De fractie van GroenLinks heeft twee vragen aan de staatssecretaris. Wil
zij die bovengenoemde constatering bevestigen? Wil zij bevestigen dat aan
het aantonen van denominatieve redenen geen uitzonderlijke eisen worden gesteld?De heer Veling (GPV):Mijnheer de voorzitter! Ik spreek mede namens de fracties van de SGP en
de RPF. In de samenleving is een wens bespeurbaar tot samenwerking, fuseren
van openbare en bijzonder scholen. Die geconstateerde wensen hebben geleid
tot een lang traject van een poging tot wetgeving om het mogelijk te maken
dat openbare en bijzonder scholen elkaar vinden in een institutionele fusie
dan wel, zoals nu het geval is, in een bestuurlijke fusie. De discussie ging
voortdurend over de vraag of dit grondwettelijk mogelijk was.Ik ga niet pogen om hetgeen mijn collega Schutte in de Tweede Kamer welsprekend
heeft gedaan, opnieuw te doen. Ik wil de discussie op een andere manier voortzetten.
De vraag is steeds of binnen het grondwettelijk vastgelegde duale systeem
een dergelijke hybride vorm mogelijk is. Politieke wenselijkheden en juridische
bezwaren komen dan voortdurend met elkaar in botsing.Voordat ik inga op de principiële kwestie, wil ik de overgang in
de ontstaansgeschiedenis van dit wetsvoorstel van een institutionele fusie
naar een besturenfusie nog eens even onder de loep nemen. Wat mag in het licht
van het huidige wetsvoorstel niet wat in de eerdere versie wel mocht? Dit
is een andere vraag dan die reeds gesteld is. Ik stel die vraag omdat als
samenwerking tussen openbare en bijzondere scholen noodzakelijk geacht wordt
en dus bijzonder urgent is, het vaak om kleine scholen gaat. Het is niet verboden
één personeelsbeleid te voeren. Je kunt ook in één
gebouw het onderwijs geven. Als de klassen klein zijn, is het dan mogelijk
om klassen te combineren? Wat mag volgens het voorliggende wetsvoorstel niet
op het punt van samenwerking wat volgens de institutionele fusie in de vorige
versie wel mocht?Mijn tweede vraag ligt in dezelfde lijn. Hoe openbaar is de openbare school
met een bevoegd gezag dat ontstaan is na een fusie tussen openbare en bijzondere
school? Als je openbaar definieert als onderwijs dat van overheidswege wordt
gegeven en je legt deze definitie naast dit wetsvoorstel, dan behoudt de gemeenten
een aantal bevoegdheden. Zij zijn echter wel beperkt. Die bevoegdheden houden
het volgende in: de noodzaak om te regelen hoe het toezicht van de gemeente
plaatsvindt; er moet een verslag naar de gemeente; opheffing mag niet plaatsvinden
zonder de instemming van de gemeenteraad en bij ernstige taakverwaarlozing –
dat is natuurlijk niet gering – kunnen maatregelen worden genomen. Je
kunt je afvragen welke maatregelen dat zijn, omdat het bevoegd gezag een eigen
rechtspositie en een eigen juridische onafhankelijkheid en autonomie heeft.
Hoe openbaar is dus de openbare school? Je krijgt de indruk dat het handhaven
van de openbare kenmerken van onderwijs al gauw ook gerealiseerd kan worden
door een school met een bestuur dat in heel veel opzichten eigenlijk de kenmerken
heeft van het bestuur van een bijzondere school.Die twee vragen over de besturenfusie en de consequenties daarvan in dit
wetsvoorstel leiden mij naar de principiële vraag die ik in het voorlopig
verslag naar voren heb gebracht, maar die niet beantwoord is. Daarom stel
ik die vraag opnieuw aan de orde. Dat had ook in een nader voorlopig verslag
gekund, maar de vraag werd zo ostentatief niet beantwoord dat ik dacht dat
de staatssecretaris het antwoord voor de plenaire beantwoording wilde bewaren.
Dat stel ik op prijs, want het is de moeite waard. De vraag die ik nu wil
stellen, is niet zozeer juridisch, maar heeft betrekking op de aard, de ondergrond
of de motivering van het duale stelsel, waar wij natuurlijk voortdurend van
uitgaan. Waarom hecht de staatssecretaris zo aan dat duale stelsel? Die vraag
zou ik ook aan anderen kunnen stellen. Als wij nou eens uitgaan van de gedachte
dat niet het duale stelsel het doel is, maar het middel om twee belangrijke
doelen en waarden te realiseren, namelijk vrijheid van onderwijs en het waarmaken
van de verantwoordelijkheid van de overheid om goed en toegankelijk onderwijs
te garanderen, kun je je afvragen of het duale stelsel in de zojuist door
mij in het wetsvoorstel gesignaleerde ontwikkeling de enige mogelijkheid is
om die belangrijke waarden te realiseren. Even los van grondwettelijke bezwaren –
de wijziging is niet zomaar te realiseren – zou men dit ook eens van
de andere kant moeten benaderen. Het wordt altijd zo'n schimmige discussie,
die eindigt met de vraag of dit in het licht van de Grondwet wel of niet kan.
De Grondwet en het daarin verankerde duale stelsel hebben echter doelstellingen
die niet in het duale stelsel zelf liggen, maar daarachter. Het lijkt mij,
zoals ik zojuist al heb gezegd, dat in dit wetsvoorstel de openbare functie
van het onderwijs, als er afspraken worden gemaakt, ook door de staatssecretaris
geacht wordt in veilige handen te zijn bij een bevoegd gezag dat eigenlijk
alle kenmerken heeft van het bevoegd gezag van een bijzondere school. Natuurlijk
kan een gemeente, als het niet goed gaat, alsnog terugvallen op de eigen bevoegdheid
om een voorziening te treffen of om bepaalde maatregelen – misschien
het zelf tot stand brengen van een school – te nemen. Ik ben erg nieuwsgierig
naar het antwoord van de staatssecretaris op die vraag in het voorlopig verslag
die ik hiermee nog eens heb toegelicht.De beraadslaging wordt geschorst.De voorzitter:Na de lunchpauze zal de beraadslaging over dit onderwerp worden voortgezet.De vergadering wordt van 12.35 uur tot 13.35 uur geschorst.Staatssecretaris Netelenbos:Mijnheer de voorzitter! Ik wil beginnen met mijn dank uit te spreken voor
de opmerkingen die zijn gemaakt en met name de ondersteunende opmerkingen
van de kant van de fracties van de PvdA, D66 en GroenLinks.Ik ben het eens met de opmerking van de heer Veling dat het een wens is
uit de samenleving dat er wordt samengewerkt en dat bekeken moet worden hoe
dit bij wet mogelijk kan worden gemaakt. Mevrouw Grol heeft gezegd: de naamgeving
van dit wetsvoorstel wijst op de samenwerkingsschool, terwijl dit wetsvoorstel
niet gaat over de samenwerkingsschool maar over het samenwerkingsbestuur.
De verklaring hiervoor is, zoals zij aangaf, dat ik halverwege
de wetsbehandeling het voorstel als het ware in tweeën heb geknipt en
de samenwerkingsschool eruit heb gehaald. Een aantal van haar opmerkingen
betroffen overigens wel de samenwerkingsschool. Zij sprak over een school
in het wazige midden tussen openbaar en bijzonder. Wij hebben het dan over
een samenwerkingsschool, maar zoals haar niet zal verbazen, ben ik het niet
eens met deze kwalificatie.Er is bij samenwerking geen sprake van één school. Het gaat
om één bestuur waar diverse scholen onder vallen. Daarbij kan
het gaan om zowel openbare als bijzondere scholen. Dit heeft niets te maken
met het begrip "school" en ook niet met bijvoorbeeld de schaalgrootte van
een school, die ertoe noopt een partner te zoeken, omdat men anders onder
de opheffingsnorm zakt. Dat is hierbij niet aan de orde. Het gaat in dit voorstel
altijd om levensvatbare scholen die zelfstandig verder kunnen functioneren
en die, zoals mevrouw Linthorst heeft gezegd, hen bestuurlijke slagkracht
willen vergroten door in één bestuur te gaan samenwerken. Ik
vind het mooie van deze tijd dat wij de schaalgrootte niet meer zoeken in
institutionele schaalvergroting – dat is wat mij betreft niet meer aan
de orde – maar in stevige besturen, die het mogelijk maken dat men een
goed personeelsbeleid kan voeren en meer differentiatie kan aanbieden dan
wanneer men op zichzelf blijft. Men kan een keuze maken, maar men kan ook
zelfstandig blijven voortbestaan. Dat was niet het geval in het kader van
de samenwerkingsschool as such. De samenwerkingsscholen die er thans zijn
in 87 gemeenten kunnen blijven functioneren. In de praktijk betekent het dat
zij óf openbare scholen óf bijzondere scholen zijn. Zij tellen
niet mee als scholen waarin verschillende denominaties onderdak hebben gevonden.De heer Schuyer zei: ik ben blij met de opmerking van de kant van het
kabinet dat het in ieder geval in beraad houdt hoe een samenwerkingsschool
alsnog een wettelijke verankering kan krijgen. Ik verheug mij erover dat hij
dit ondersteunt. Ik ben nog steeds van mening dat het goed is om die optie
mogelijk te maken en dat nagedacht moet worden over het antwoord op de vraag
hoe dit wettelijk kan worden geregeld. Dit heeft te maken met mijn visie op
de overheid. Een overheid die maatschappelijke actoren niet toestaat om bepaalde
afspraken vrijwillig te maken om welke redenen dan ook staat mij niet aan.Mevrouw Grol vroeg of de Wet gemeenschappelijke regelingen een oplossing
kan bieden voor de bestuurlijke samenwerking. Dat kan niet, omdat die wet
uitgaat van de openbare school. Dit is niet aan de orde bij bestuurlijke samenwerking.Voorzitter! Mevrouw Linthorst heeft erop gewezen dat samenwerking en het
voeren van één personeelsbeleid soms ook knelpunten oplevert.
Ook mevrouw Schoondergang heeft een aantal opmerkingen gemaakt over personele
vraagstukken. Hoe zit het nu met het participatiefonds en met de wachtgelden,
vroeg zij. Bij samenwerking met meerdere scholen gaan wij uit van het grotere
schoolbestuur. Ik neem even het voorbeeld dat mevrouw Linthorst gaf, namelijk
dat een leraar door de wachtgeldregeling min of meer gedwongen wordt om te
werken met leerlingen van een schooltype waar hij primair niet voor heeft
gekozen. Dat probleem is natuurlijk gemakkelijker oplosbaar in een groter
bestuur, omdat je dan wat flexibeler bent. Je kunt dan bekijken waar de voorkeuren
van de personeelsleden liggen en hoe je die eventueel in de organisatie kunt
onderbrengen. Dat is gemakkelijker dan wanneer je een kleine school bent.
De wachtgeldregeling staat vandaag niet ter discussie, hoewel zij wel weer
in discussie komt. Het flexibel kunnen schuiven met leerkrachten om ze daar
les te laten geven waar hun capaciteiten het beste tot hun recht komen, kan
in een grotere bestuurlijke eenheid gemakkelijker dan bij een klein bestuur.Mevrouw Linthorst (PvdA):De mogelijkheid om personeel flexibel in te zetten, heeft natuurlijk een
positieve kant. Juist gezien het feit dat de kosten voor de wachtgelden liggen
bij degene die de wachtgelden veroorzaakt, zit er echter ook een moeten-kant
aan. Een bestuur dat personeel ter beschikking heeft om in te zetten, móét
dat ook inzitten. Ik haalde al het voorbeeld aan van een VBO-school. Als deze
school losstaat van een andere school die uren overheeft, kan er gezocht worden
naar een type leerkracht dat past bij het type leerlingen. In de andere school
zou er dan gewoon een wachtgeldsituatie ontstaan. Omdat de scholen nu onder
hetzelfde bestuur vallen, moet het schoolbestuur de leerkracht die het beschikbaar
heeft, wel inzetten, want anders is het bestuur verantwoordelijk voor het
ontstaan van wachtgeld. Dit laat echter onverlet dat een leerkracht die in
het HAVO/VWO uitstekend functioneert, geen affiniteit heeft met leerlingen
in het VBO. Dat kan een probleem geven. Dat was mijn vraag.Staatssecretaris Netelenbos:Het wachtgelddossier staat nu niet ter discussie. Er zitten echter veel
kanten aan zo'n vraagstuk. Vroeger raakten leerkrachten die geen leerlingen
hadden omdat minder leerlingen kozen voor een bepaald vak of een bepaald schooltype,
hun baan kwijt. Het is natuurlijk geen leuk vooruitzicht dat je je baan kwijtraakt.
Nu zeggen wij dat een schoolbestuur in principe verantwoordelijk is voor het
voorkomen van wachtgeld. Wij doen dat, omdat wij de mensen sociaal willen
behandelen. Wachtgeld krijgen, werkloos zijn of werk hebben, maakt een enorm
groot verschil. Daarnaast valt op dat de personeelsvakorganisaties juist wel
voorstander van de bestuurlijke schaalvergroting zijn. Wij hebben de afspraak
dat wij CAO-geld, het zogenaamde knelpuntenpotje van twee jaar geleden, gebruiken
voor het stimuleren van bestuurlijke schaalvergroting. Dat wil het personeel
juist graag voor een werkgelegenheidsgarantie. Het is maar net uit welk perspectief
je het bekijkt. Ik ben eerlijk gezegd nooit zo onder de indruk van leraren
die komen vertellen dat zij uitstekende leraren zijn, met name voor HAVO/VWO-leerlingen,
en dat zij dat niet zijn voor VBO/MAVO-leerlingen. Ambachtelijkheid is echt
duidelijk aan de orde bij leerlingen die op zichzelf meer aandacht en steun
nodig hebben, als het gaat om didactiek in het onderwijs. Dan zeggen wij dat
er scholing en cursussen en dergelijke zijn. Wat opvalt is dat de personeelsorganisaties
in dit stadium juist aan bestuurlijke schaalvergroting erg veel steun verlenen.
Minder steun is er voor institutionele schaalvergroting. Die is immers al
achter de rug.Mevrouw Schoondergang vraagt of men in het kader van het participatiefonds
denominatieve bezwaren kan aanvoeren om niet te hoeven samenwerken met een
school met een andere denominatie. Dit is inderdaad mogelijk; met het participatiefonds
is dit inmiddels geregeld. De correspondentie daarover heb ik meegestuurd
met de stukken. Het houdt in dat men aannemelijk moet maken dat er denominatieve
bezwaren zijn. Op openbare scholen is het personeel algemeen benoembaar, maar
dat is nu ook bij wet geregeld.Voorzitter! Er is gesproken over het samenwerkingsbestuur en over de vraag
waar de behoefte aan bestuurlijke samenwerking ligt. De heer Veling, de heer
Schuyer en mevrouw Grol-Overling hebben hier een aantal opmerkingen over gemaakt.
Er is sprake van een aantal ontwikkelingen. De discussie is gestart vanuit
Limburg. Hier waren een aantal openbare scholen die, hoewel ze allemaal op
zichzelf levensvatbaar waren, graag wilden samenwerken met de VOL, het rooms-katholieke
schoolbestuur in Limburg. Daarnaast wordt in Maastricht onder leiding van
CDA-wethouder Kuiper over één bestuur voor de stad Maastricht
gesproken voor voldoende voorbereidend beroepsonderwijs en voldoende keuzes
over de stadsdelen verdeeld. In andere regio's, bijvoorbeeld in Den Helder
en in Kennemerland is een vergelijkbare discussie ontstaan. In Limburg heeft
men gevraagd of men algemeen bijzonder mocht worden, maar daar heb ik als
eerste staatssecretaris in tal van jaren een stokje voor gestoken omdat het
openbaar onderwijs naar mijn mening een verworvenheid is. Daarbij is sprake
van een garantiefunctie en het is bovendien niet hetzelfde als algemeen bijzonder.
Weliswaar kan statutair geregeld worden dat een school voor algemeen bijzonder
onderwijs vergelijkbaar opereert wat betreft algemene toegankelijkheid, non-discriminatie
en aandacht voor levensbeschouwing maar er zijn geen garanties meer dat de
statuten niet wederom gewijzigd kunnen worden als men zich na verloop van
tijd bedenkt. De garantiefunctie van het openbaar onderwijs is uitermate belangrijk
en daarom hecht ik ook zo aan het duale bestel. Naast het openbaar onderwijs
is er onderwijs met bijzondere aandacht voor groepen leerlingen met een bepaalde
levensfilosofie of denominatieve achtergrond.Daarna heeft men gevraagd hoe op een andere manier kan worden samengewerkt.
Welnu, dat is mogelijk door het samenwerkingsbestuur, dat onder bijzondere
condities zowel een openbare als een bijzondere school kan besturen. Daarbij
blijft van een overwegende overheidsinvloed sprake. Hierdoor wacht men in
die regio's op dit wetsvoorstel, opdat er voldoende openbaar onderwijs blijft.
Nu moet de provincie toetsen of er nog sprake is van openbaar onderwijs. De
provincie Limburg is het er echter wel mee eens, dat van kleur wordt verschoten
en dat de openbare school algemeen bijzonder wordt. Ik vermag dat niet te
begrijpen, maar de regelgeving is niet van dien aard dat je zo maar kan zeggen,
dat het geen juiste toets is. De uitkomst zou overigens wel zijn, dat er in
geheel Limburg geen openbaar voortgezet onderwijs meer zou zijn. Desondanks
steunt de provincie wat in eerste aanleg werd gevraagd. Ik hecht dus zeer
aan dit wetsvoorstel, omdat je daarmee het openbaar onderwijs onder wat moeilijker
omstandigheden met dezelfde slagkracht als het bijzonder onderwijs in stand
kan houden.Daarnaast zijn ontwikkelingen gaande die te maken hebben met samenwerkingsverbanden.
Ik wijs in dit verband op de samenwerkingsverbanden Weer samen naar school.
Bovendien hebben wij hier nog niet zo vreselijk lang geleden gesproken over
de ingewikkelde bovenschoolse drukte bij de afspraken die met het bevoegd
gezag moeten worden gemaakt. Hier en daar wil men een interzuilair paraplubestuur
over zo'n samenwerkingsverband. Als dat goed wordt geregeld en men de wezenskenmerken
van de onderdelen in zo'n paraplu ondersteund door wetgeving goed regelt,
moet dat toch worden toegestaan.Voorzitter! De heer Veling heeft gevraagd wat er nu niet mag en wat in
het eerdere voorstel wel mocht. Dat is een heel interessante vraag, omdat
zij omgekeerd is aan de vragen die ik tot nu toe heb gekregen. Oorspronkelijk
mocht men een samenwerkingsschool starten. Om het heel simpel te zeggen: een
samenwerkingsschool heeft één BRIN-nummer. In een samenwerkingsschool
kon zowel openbaar onderwijs worden gegeven als bijzonder onderwijs. Ik heb
in die discussie onderscheid gemaakt tussen het begrip "school" en "onderwijs".
Daar kan verschillend over worden gedacht en ik heb dan ook staatsrechtsgeleerden
gevraagd om daar een beschouwing over te geven. Het blijkt dat men daarover
verschillend denkt. Ik volg de benadering van bijvoorbeeld prof. Akkermans
en de heer Mentink, die een bepaalde invulling geven aan het onderscheid tussen
school en onderwijs. Er is bijvoorbeeld thuisonderwijs, er is onderwijs in
een school, je kunt op verschillende manieren onderwijs verzorgen.Dit wetsvoorstel staat niet toe dat er een samenwerkingsschool komt met
dat ene BRIN-nummer dat vervolgens meetelt in de planning van onderwijsvoorzieningen
als het gaat om het realiseren van een genoegzaam aantal scholen van verschillende
richtingen of van openbaar onderwijs. Dat is natuurlijk een enorm verschil.
Een samenwerkingsschool die bijvoorbeeld een artikel-82-school is –
dus in formele zin een openbare school – valt in de planning uitsluitend
onder het begrip openbare school. Een protestant-christelijke school of rooms-katholieke
school die wil starten in de omgeving van die school kan daarvoor –
onder condities – toestemming krijgen. Dat zou niet aan de orde zijn
geweest bij het begrip samenwerkingsschool waarin die twee vormen van onderwijs
werden gegeven. Daar zou zo'n school hebben meegeteld voor die richtingen
die onder dat dak van die ene school aan de orde waren. Dat is dus een zeer
bepalend verschil tussen het eerdere wetsvoorstel en dit wetsvoorstel.De heer Veling vroeg in dit verband ook, of men leerlingen van die bijzondere
school en die openbare school dan wel bij elkaar in de klas mag laten zitten.
Kunnen bepaalde activiteiten samen ontplooid worden?Dat kan nu zonder dit wetsvoorstel en dat kan straks ook. Bevoegde gezagen
kunnen onderling afspraken maken, zelfs om leerlingen voor bepaalde activiteiten
in één klas te zetten. Ik wijs in dit verband op de discussie
in de regio Zwolle. Daar maken scholen van voorbereidend beroepsonderwijs
afspraken over hoe zij bij elkaar als het ware bepaalde activiteiten inkopen.
Dat kan nu en dat kan straks ook.Het gaat echter over twee zelfstandige scholen. Een leerling is ingeschreven
bij een school en telt voor die ene school mee voor de bekostiging. Wij bekostigen
per school. Dat wil ik graag zo houden. Dat is ook goed voor de duidelijkheid.
Ik ben geen voorstander van bekostiging per bevoegd gezag. Wat het bestuur
meent te moeten beslissen in het kader van verhoudingen tussen scholen, verandert
niet door dit wetsvoorstel. Ik ben een voorstander van een flexibel systeem:
zo min mogelijk verboden en zoveel mogelijk toestaan. Het moet echter wel
duidelijk zijn of een leerling is ingeschreven op een bijzondere of op een
openbare school.Voorzitter! Mevrouw Grol vroeg zich af, hoe zij die overwegende overheidsinvloed
precies moest zien. Die discussie is gestart bij de stichtingsvorm van het
bestuur van het openbaar onderwijs. Er is natuurlijk al een aantal zaken geregeld
ten aanzien van het in een stichting onderbrengen van het bestuur van een
openbare school. Met dit wetsvoorstel wordt een nadere stap gezet in de richting
van het binnen een interzuilair schoolbestuur activiteiten ontplooien, zowel
voor het bijzonder als voor het openbaar onderwijs. In de wet staat waaruit
die overheidsinvloed bestaat.In het wetsvoorstel is geregeld, dat de continuïteit van het openbaar
onderwijs gewaarborgd moet zijn. Die kan dus niet in gevaar komen. Een en
ander moet beoordeeld worden op basis van de verslaglegging die het schoolbestuur
richt aan het gemeentebestuur. De te treffen maatregelen worden overgelaten
aan de gemeenteraad. Het hangt natuurlijk van de omstandigheden af, wat de
raad zal doen. In laatste instantie kan de gemeenteraad besluiten dat de openbare
school uit het samenwerkingsschoolbestuur wordt gelicht en weer zelfstandig
gaat opereren. Het gaat immers altijd om levensvatbare scholen die ook zelfstandig
kunnen voortbestaan! Het is natuurlijk wel een ingrijpende operatie, maar
het is op zichzelf mogelijk. De gemeente kan tal van voorzieningen treffen
en uiteindelijk bestuurlijk ingrijpen. Zo hoort het ook te gaan met een andere
overheidslaag.De heer Veling heeft gevraagd hoe het met artikel 23 en het duale bestel
zit. Mevrouw Grol vroeg of ik artikel 23 zou gaan weigeren, omdat er geen
twee derde meerderheid zou zijn. Zo denk ik natuurlijk niet over de Grondwet.
De Grondwet is niet iets wat je naar believen "uitwinkelt". Als je komt met
een wetsvoorstel, moet je aangeven op welke wijze het past binnen de kaders
van artikel 23. Je kunt natuurlijk wel op verschillende manieren kijken naar
de wijze waarop artikel 23 functioneert. In de Tweede Kamer heb ik, ook in
discussies met de CDA-fractie, uitvoerig geschetst dat ik er voorstander van
ben om artikel 23 teleologisch te verklaren. De ontwikkeling van de maatschappij
moet worden meegewogen in de wijze waarop artikel 23 wordt beoordeeld.Het is mij te rigide om alleen op historische gronden te kijken naar artikel
23. Dat leidt er op den duur toe dat je een geconserveerd en bevroren bestel
krijgt, dat absoluut niet meer past in een samenleving anno 1998 of –
dat klinkt mooier – een samenleving van het jaar 2000. Het bestel gaat
daardoor kraken en voldoet niet meer. Wat ik iedere keer oprecht poog, is
het bestel levensvatbaar maken en houden in een veranderende omgeving. Alle
wetsvoorstellen, inclusief dat van de samenwerkingsschool, kunnen de toets
van artikel 23 doorstaan. Daar wordt uitermate verschillend over gedacht.
Zoals gezegd, ik ben een voorstander van een teleologische benadering. Het
is eenieders goed recht om een andere benadering voor te staan. Niemand heeft
gelijk; er is geen waarheid. Je kunt nu eenmaal op verschillende manieren
aankijken tegen de werking en de reikwijdte van artikel 23 van de Grondwet.De Grondwet is zeer bepalend voor de bewegingsvrijheid die eenieder in
dit land heeft als het gaat om nadere wet- en regelgeving afgeleid van die
Grondwet. Dat heeft te maken met de wijze van beoordeling. Verhef je het tot
doel of toets je iedere keer opnieuw of het mogelijk is? Ik zie een verschil
in benadering tussen de fracties die de heer Veling vertegenwoordigt, en de
CDA-fractie. Het laatste woord over dit vraagstuk is nog niet gesproken. Wij
zullen er in de komende periode over doorpraten. Ik ben wel een groot voorstander
van het duaal bestel met openbaar onderwijs en bijzonder onderwijs in al haar
facetten.De heer Veling heeft gezegd dat de openbare functie ook in goede handen
is bij het bevoegd gezag van een bijzondere school. Mijn reactie daarop is:
ja, maar onder de condities die dit wetsvoorstel voorschrijft. De handen zijn
dus gebonden. Dat verloopt langs de lijn van het wetsvoorstel. De gemeenteraad
heeft daarin een positie gekregen.Mevrouw Linthorst (PvdA):Voorzitter! Ik had de staatssecretaris willen danken voor haar beknopte
maar toch heldere beantwoording, ware het niet dat tot mijn droefheid een
nogal essentiële vraag niet is beantwoord. Acht de staatssecretaris het
niet verstandig om schaalvergroting ook te bezien in het licht van de ongewenste
neveneffecten? Als zij die vraag in tweede termijn wil beantwoorden, kan ik
mijn compliment alsnog van tevoren geven.De heer Veling (GPV):Voorzitter! Ik dank de staatssecretaris voor de beantwoording, die wat
mij betreft terzake was. Dit onderwerp zal inderdaad nog wel eens opnieuw
op de agenda komen, maar het is toch goed om in een gedachtewisseling zoals
nu even te kijken naar de contouren waarbinnen je de discussie moet voeren.
Er kan natuurlijk geen twijfel over bestaan dat je binnen het grondwettelijke
kader opereert, maar naar onze mening worden er inhoudelijk heel belangrijke
waarden gerealiseerd in bijvoorbeeld artikel 23 van de Grondwet. De discussie
moet niet stoppen bij de vraag of het past bij de letter en de bedoeling van
artikel 23. Het gaat vooral om de vraag wat ook alweer de bedoeling was van
artikel 23. Het gaat simpelweg om vrijheid van onderwijs met alles wat daaraan
vastzit en een overheidsgarantie voor toegankelijk kwalitatief goed onderwijs.
Dat zijn de twee hoekstenen. Dat is historisch gezien in een lang proces neergeslagen
in artikel 23. Wij hechten daar bijzonder veel waarde aan. Ik vind wel dat
wij de discussie daarover moeten voeren, waarbij wij voorbij de letter van
artikel 23 moeten kijken en op de bedoeling van dat artikel moeten letten.
Ik realiseer mij dat het vanmiddag niet de plek is en ook niet
de omstandigheden zijn om er uitgebreid over te spreken. Wellicht is er een
andere keer gelegenheid toe.Ik wil even terugkomen op het antwoord op mijn vraag wat in een samenwerkingsbestuur
niet kan wat in een samenwerkingsschool wel kan. Dan blijkt het toch vooral
te gaan om de relatie tot de overheid. Ik noem het BRIN-nummer, de planning
en de bekostiging. Overigens kan een school desgewenst een onderwijsinstelling
inrichten. Stel je voor: je wilt differentiëren naar leerlingen en je
vindt het verstandig om de openbare kinderen en de bijzondere kinderen op
een andere manier te mengen dan je zou verwachten vanwege die etiketjes. Dan
is er niets wat een samenwerkingsbestuur dat belet. Dat relativeert ook de
move die gemaakt is met de nota van wijziging. De vraag wat dit nu voor een
school is blijft dus heel lastig. Dat blijft ons grote bezwaar. Het is een
hybride vorm. Het is openbaar, maar het is ook bijzonder. Het lijkt mij zelfs
een beetje meer bijzonder dan openbaar, maar het past niet in het duale stelsel.
Wij houden daar bezwaren tegen. Wij hebben dat eerder gemotiveerd naar aanleiding
van de bestuursvorm van de openbare school. Dat ligt in dezelfde lijn.Ik hoop dat ik in tweede termijn duidelijk heb kunnen maken dat wij deze
vorm niet afwijzen vanwege een formeel bezwaar, maar dat wij inhoudelijk beducht
zijn voor een ontwikkeling van het stelsel waar misschien niet iedereen duidelijke
verderstrekkende bedoelingen mee heeft, maar die toch in een richting gaat
die uiteindelijk de belangrijke waarden die in artikel 23 zijn vertegenwoordigd
in de weg zal zitten. Dat willen wij liever niet op deze verhulde en onduidelijke
manier.Staatssecretaris Netelenbos:Voorzitter! Ik dank mevrouw Linthorst en de heer Veling voor hun opmerkingen
in tweede termijn.Mevrouw Linthorst heeft mij gevraagd om de schaalvergroting te bezien
in het licht van onbedoelde neveneffecten. Dat is een zeer belangrijk thema.
Ik heb onlangs een boekje naar alle scholen laten sturen, getiteld "Hoe een
grote school kleinschalig kan zijn naar leerlingen toe". Aan schaalvergroting
kleeft een groot gevaar als je niet zeer alert bent, namelijk dat een school
in zijn organisatie anoniem wordt tegenover leerlingen en dat de leerling
niet meer gekend wordt met alle gevolgen van dien. Dat maakt dus ook dat een
grote school op zichzelf meer aandacht vraagt, waar het gaat om de kleinschaligheid
van de organisatie. Daarnaast kent een grote school of een groot schoolbestuur
ook een aantal voordelen, met name ten aanzien van het personeelsbeleid en
de financiële en bestuurlijke slagkracht. In de praktijk leidt dit ertoe
dat er op een school van zo'n grotere organisatie vaak meer te kiezen valt,
ook voor leerlingen en hun ouders. Wij zijn hier echter zeer alert op, omdat
de ontwikkeling betrekkelijk nieuw is. Vanaf 1992 hebben wij in het basisonderwijs
en het voortgezet onderwijs te maken met schaalvergroting als zodanig. Een
en ander is natuurlijk nog lang niet uitgekristalliseerd. Ik kan melden dat
ik zelfs een keer een aantal fusiebewegingen heb gestopt, omdat ik vond dat
men over voedingsgebieden heen aan het fuseren sloeg. En dat dient geen enkel
doel. De overheid is dus zeer alert.De heer Veling heeft een zeer interessant betoog gehouden. Het is zeker
dat hier het laatste woord nog niet over gesproken is, al was het alleen maar
omdat wij nog zullen praten over het thema van het rapport van de commissie
Aanpassing scholenbestand. Ik ga er althans van uit dat wij nog zullen spreken
over het afschaffen van het richtingenbegrip bij aanvragen van scholen en
de positie van de ouders. Deze zaken raken de kern van ons bestel.De heer Veling heeft gewezen op de waarde die artikel 23 vertegenwoordigt,
namelijk de vrijheid van onderwijs en de garantiefunctie van de openbare school.
Ik zeg erbij dat het dan ook gaat om de aanhoudende zorg van de overheid.
In die balans van verhoudingen voeren wij voortdurend discussie. Afhankelijk
van de appreciatie zie je de weegschaal bij discussianten wel eens meer de
ene of de andere kant uitslaan. Dat maakt het debat over het bestel ook zo
interessant. Zoals gezegd, ben ik een groot voorstander van dualiteit binnen
het bestel. Dat neemt echter niet weg dat de stichting ook een bestuursvorm
kan zijn voor een openbare school. Als je dat niet accepteert, blijft het
onderhavige wetsvoorstel natuurlijk moeilijk. Het borduurt namelijk voort
op de eerste stap, namelijk dat ook een stichting een openbare school kan
besturen. Ik ben het niet eens met de heer Veling dat het een hybride vorm
is. Het gaat namelijk wel om de openbare school naast de bijzondere school.
Het gaat om de overwegende overheidsinvloed en alle wezenskenmerken van de
openbare school binnen de context van wetgeving die al eerder aan de orde
is geweest. En dat begint bij de stichting als zodanig. Ik hoop dat ik mijn
visie en positie hiermee verduidelijkt heb, maar ik weet niet of ik de heer
Veling daarmee heb kunnen overtuigen.De beraadslaging wordt gesloten.Het wetsvoorstel wordt zonder stemming aangenomen.De voorzitter:De aanwezige leden van de fracties van het CDA, de SGP, het GPV en de
RPF wordt conform artikel 121 van het Reglement van orde aantekening verleend,
dat zij geacht willen worden zich niet met het wetsvoorstel te hebben kunnen
verenigen.Omtrent de orde deel ik het volgende mede. De staatssecretaris van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid is nog niet in het gebouw aanwezig en dat dreigt
nog wel twintig minuten te duren. Dat betekent dat wij een onvoorziene schorsing
krijgen. Dat neemt niet weg dat wij dan nog voorlopen op het tijdschema. Dit
heeft mij de vrijheid gegeven om te laten informeren of het mogelijk is om
de bewindslieden van Volksgezondheid en van Justitie hier nog voor de dinerpauze
aanwezig te hebben, zodat wij na de eerste termijn van de Wet ARHI vervolgens
de eerste termijn van het euthanasievoorstel kunnen houden. De antwoorden
terzake van beide onderwerpen volgen dan na de dinerpauze. Met het oog op
de campagne die plaatsvindt, is het echter niet geheel zeker of de bewindslieden
van Justitie en van Volksgezondheid hier ook daadwerkelijk voor de dinerpauze
aanwezig kunnen zijn. Met die onzekerheid moet ik op dit moment een schorsing
laten ingaan.De vergadering wordt van 14.11 uur tot 14.30 uur geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-ek-19971998-1425-1433.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl