Behandeling van:  het wetsvoorstel wijziging van de Meststoffenwet in verband met de invoering van een stelsel van pluimveerechten (26473)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1999-2000, pag. 5041-5060

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

30-05-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

nr. 78, pagina 5041-5060

23-05-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 26473Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Vragen van het lid Harrewijn aan de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, over diens voornemen het besluit van de gemeente Amsterdam te vernietigen om bijstandsgerechtigden met een deeltijdbaan maximaal f 125 van het verdiende loon te laten behouden (Volkskrant 22 mei jl.)Pagina 5035-5038
Stemming over een motie, ingediend tijdens het debat over de evaluatie Kosovo, te weten: de motie-Melkert c.s. over internationale politietaken (22181, nr. 316)Pagina 5040-5040
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (dinsdag 23 mei 2000)Pagina 5074-5076
Behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging van de Wet inkomensvoorziening kunstenaars teneinde kunstenaars met een eigen woning niet langer van een beroep op de Wet inkomensvoorziening kunstenaars uit te sluiten (27035)Pagina 5061-5074
Presentie en opening (dinsdag 23 mei 2000)Pagina 5035-5035
Behandeling van: het wetsvoorstel Goedkeuring van de op de 26 juli 1995 te Brussel tot stand gekomen Overeenkomst opgesteld op grond van Artikel K.3 van het Verdrag betreffende de Europese Unie inzake het gebruik van informatica op douanegebied (Trb. 1995, 287) en vier andere overeenkomstenPagina 5060-5061
Regeling van werkzaamheden (dinsdag 23 mei 2000)Pagina 5038-5040
Behandeling van: het wetsvoorstel wijziging van de Meststoffenwet in verband met de invoering van een stelsel van pluimveerechten (26473)Pagina 5041-5060
Behandeling van: de brief van de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid houdende het voorstel de Structuur Uitvoering Werk en Inkomen (SUWI) aan te wijzen als groot project (26448, nr. 11)Pagina 5041-5041
Stemmingen in verband met het wetsvoorstel Gemeentelijke herindeling in een deel van de provincie Utrecht (26904)Pagina 5040-5040
Stemmingen over vijf moties, ingediend tijdens het debat over de jeugdzorg, te weten: - de motie-Arib/Ravestein over instelling van een kinderombudsman (26816, nr. 7); - de motie-Arib over uitbreiding van het aantal diagnostische centra (26816, nr. 8); - de motie-Van Gent over de opvang van licht verstandelijk gehandicapten (26816, nr. 10); - en twee andere motiesPagina 5040-5040
Behandeling van: de brief van het Presidium inzake het ontslag van een bijzonder griffier (27128)Pagina 5040-5041

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 133 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de behandeling van: het wetsvoorstel wijziging
van de Meststoffenwet in verband met de invoering van een stelsel van pluimveerechten
(26473).De algemene beraadslaging wordt geopend.De voorzitter:Het woord aan mevrouw Snijder-Hazelhoff, die haar maidenspeech zal houden.Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD):Dank u, voorzitter. Ik wil beginnen met vier dichtregels, lang geleden
geschreven door de dichter Poot en nu door mij vrij vertaald. Hoe genoeglijk rolt het levenDes gerusten landmans heenDoch die complexe regelgevingIs hem wel een blok aan het beenVoorzitter! Het is voor mij bijzonder dat ik vandaag mijn maidenspeech
mag houden over een onderwerp betreffende de agrarische sector. Nu ik ongeveer
een maand of vijf als Tweede-Kamerlid in het hart van de democratie meedraai,
besef ik wat voor een voorrecht het is om mee te mogen "boetseren" aan wetgeving.
Wat ik inmiddels heb gemerkt en natuurlijk vanuit het ondernemer zijn reeds
wist, is dat onze wettelijke regelgeving zeer complex is. Dat er goede wettelijke
kaders dienen te zijn, staat buiten elke discussie, doch over de mate waarin
is veel te zeggen. Bijvoorbeeld het wetsvoorstel dat thans voorligt: dit voorstel
betekent de negentiende wijziging van de Meststoffenwet. We kunnen onszelf
de vraag stellen of er nog een goed doorzicht is op wat het wetsvoorstel bedoelt.
Voor burgers en bedrijfsleven is er inmiddels, met alle artikelen, geen touw
meer aan vast te knopen. Wij behoeven duidelijke regelgeving die controleerbaar
en handhaafbaar is, zo weinig mogelijk administratievelastendruk geeft en
er natuurlijk alleen maar komt wanneer dat echt noodzakelijk is. Helderheid
in wetgeving en dan zo weinig mogelijk, dat zou voor het bedrijfsleven en
met name voor de agrarische sector een verademing zijn. Ondernemers willen
ondernemer zijn. Zij willen zich best houden aan regels, doch kunnen niet
voortdurend worden geconfronteerd met nieuwe, onverwachte regelgeving en regels
die steeds weer inbreuk doen op het functioneren van hun bedrijfsvoering.
Ondernemers investeren, niet voor één jaar maar vaak voor jaren
op basis van regelgeving en moeten daaruit ook vertrouwen kunnen putten.Voorzitter! Ik zal nu inhoudelijk op het voorstel ingaan. In april 1998
verzocht de pluimveesector zelf om een tijdelijke groeistop, om vervolgens
de pas op de plaats te kunnen gebruiken om oplossingen te zoeken voor de mestproblematiek.
De sector is daadwerkelijk bezig met het zoeken naar alternatieven: mestexport,
mestverbranding etc. zijn opties waarop wordt ingezet. Op 6 november 1998
heeft de toenmalige minister van Landbouw een time-out afgekondigd. Met het
voorstel dat thans voorligt, de wijziging van de Meststoffenwet in verband
met de invoering van pluimveerechten, wordt de brief van 6 november 1998 uitgewerkt.
De pluimveesector zit dan ook, al is het mede op eigen verzoek, reeds vanaf
november 1998 "op slot ". De VVD-fractie vindt het belangrijk dat dit "slot"
op zo kort mogelijke termijn zal verdwijnen en ontwikkelingen in de sector
weer doorgang kunnen vinden. De doelstelling daarbij is het creëren van
een plafond voor de pluimveesector, dus de bevriezing van het aantal gehouden
kippen, een en ander in relatie met de mestproductie.In het regeerakkoord staat dat het mest- en mineralenbeleid langs de bestaande
lijn zal worden voortgezet. Vervolgens staat er: "De overheid stimuleert de
pluimveesector actief om maatschappelijke knelpunten in het productie- en
verwerkingsproces op te lossen, waaronder de verwerking van pluimveemest (export
en verbranding etc.). Met name milieu en dierenwelzijn zijn
in deze sector belangrijke aspecten, waarbij tevens de internationale concurrentiepositie
in ogenschouw wordt genomen". De VVD-fractie wil mede vanuit de afspraken
in het regeerakkoord naar voorliggend voorstel kijken.De VVD-fractie heeft in het eerder gehouden wetgevingsoverleg aangegeven
zich te kunnen vinden in de macrodoelstelling van beleid, bevriezing van het
aantal kippen, doch moeite te hebben met de invoering van de pluimveerechten.
Dit is ten eerste het geval, omdat voor een zeer kort tijdspad deze pluimveerechten
worden ingevoerd. Wij willen immers uiterlijk in 2005 overgaan tot afschaffing
van deze rechten. Ten tweede geldt dat de wijze waarop de mestproductierechten
worden omgezet in pluimveerechten, namelijk via een rekenformule door het
aantal gehouden kippen in een bepaald referentiejaar om te zetten in pluimveerechten,
waardoor een groot aantal knelgevallen ontstaat.Ten aanzien van het eerste punt heeft de VVD-fractie moeten concluderen
dat wij, willen wij de sector van het slot halen, op enige wijze een vorm
van productierechten zullen moeten invoeren. In die context gaat de VVD dan
ook akkoord met de invoering van pluimveerechten.Ten aanzien van het tweede punt, de wijze waarop, hebben wij een andere
zienswijze dan in het wetsvoorstel is aangegeven. In het voorstel van het
kabinet mag de latente ( niet gebruikte) ruimte niet meer voor pluimvee worden
benut. De latente ruimte vervalt daarmee voor het merendeel van de bedrijven.
Want wie gaat er nu konijnen, schapen of geiten houden als je kippenboer bent?
De praktijk leert, dat door het laten vervallen van de latente ruimte er impliciet
op bedrijfsniveau sprake is van het afnemen van de zogenaamde werkruimte.
Er is dus sprake van een korting, terwijl het wetsvoorstel slechts beoogt
de bedrijfsomvang te bevriezen. De VVD-fractie is van mening dat de latente
ruimte op een pluimveebedrijf fungeert als een soort "werkruimte". Bovendien
hebben pluimveehouders mestproductierechten aangekocht of hadden ze die reeds
in bezit om kippen te kunnen houden.Ten aanzien van de knelgevallen zal ik twee voorbeelden aanhalen waarbij
de toewijzing van pluimveerechten op basis van het aantal gehouden kippen
in de referentiejaren geen rekening houdt met de bedrijfsvoering van de bedrijven
en de dynamiek van de sector, terwijl er op die manier geen juiste uitvoering
wordt gegeven aan de bedoeling van dit wetsvoorstel. Het eerste voorbeeld
wil ik aanhalen, mede omdat dat ook in de discussie in het wetgevingsoverleg
naar voren kwamen. Bij een bepaalde bedrijfsvoering zouden gelijke bedrijven
qua aantallen en mestproductierechten met alleen als verschil het lichter
of zwaarder mesten van slachtkuikens toch een verschillend aantal pluimveerechten
krijgen. Een tweede voorbeeld: het leeg laten staan van een stal door diverse
oorzaken kan tot gevolg hebben dat er te weinig pluimveerechten worden toegedeeld.
Ook de economische en biologische praktijk in de pluimveesector speelt daarbij
een grote rol. Dit kan toch niet de bedoeling van deze wet zijn?Naast bovengenoemde voorbeelden zijn er nog een aantal zaken waar de VVD-fractie
de aandacht op wil vestigen, zaken die ook in het wetgevingsoverleg aan de
orde zijn geweest, maar nog niet tot de duidelijkheid en de oplossingen hebben
geleid die wij zouden wensen. Ten eerste de blokkade in rechtsgang, zie artikel
58w. Dit betekent – en we hebben daar in de pers de afgelopen week over
kunnen lezen – dat er geen beroepsmogelijkheid voorhanden is. Kan de
minister hier nog eens op ingaan? Ten tweede de onomkeerbare verplichtingen
c.q. gedane investeringen. Het kan naar de mening van de VVD niet zo zijn
dat bedrijven buiten de boot vallen, wanneer zij door omstandigheden buiten
hun wil om, dus bijvoorbeeld een vertraagde afhandeling bij een bouwaanvraag
en milieuvergunning, beide niet voor 6 november 1998 in huis hadden, terwijl
wel reeds emissierechten zijn aangekocht.Mevrouw de voorzitter! De VVD-fractie is van mening dat wij, willen wij
draagvlak hebben voor het overheidsbeleid en overkomen als een betrouwbare
partner, met deze wetswijziging en daarmee de invoering van pluimveerechten
het aantal knelgevallen zoveel mogelijk dienen te beperken en daarmee juridische
procedures zoveel mogelijk kunnen voorkomen. De VVD heeft dan ook een amendement
op voorliggend voorstel ingediend – het is inmiddels gewijzigd; ik zal
er straks kort iets over zeggen – aan de hand waarvan diverse artikelen
dienen te worden aangepast.Het amendement wil ik als volgt toelichten. Het voorliggend wetsvoorstel,
waarbij de omzetting van mestproductierechten naar pluimveerechten plaatsvindt
op basis van het gemiddeld aantal stuks pluimvee dat op het bedrijf aanwezig
was in een bepaald referentiejaar, kan een groot aantal knelgevallen opleveren.
Het wetsvoorstel doet daarmee geen recht aan de noodzakelijke werkruimte die
in de pluimveesector nodig is om op een goede manier te kunnen inspelen op
de economische en biologische praktijk binnen een pluimveebedrijf. Dit kan
grote onzekerheden voor de sector met zich brengen. Het amendement beoogt
alle bij het Bureau heffingen geregistreerde en benutte mestproductierechten
om te zetten in pluimveerechten. De niet-benutte, niet-grondgebonden mestproductierechten
voor pluimvee worden met dit amendement omgezet in latente werkruimte en pluimveerechten.
De latente rechten, oftewel de werkruimte, mogen door de pluimveehouder alleen
binnen het eigen bedrijf worden benut. Zij mogen niet worden verhandeld. De
pluimveehouder zal dan ook niet tot maximale opvulling overgaan, omdat daarmee
zijn werkruimte vervalt. Er ontstaat dus flexibiliteit binnen de sector. Met
dit amendement worden voor een groot deel problemen rondom de knelgevallen
voorkomen, terwijl de strekking van het wetsvoorstel en de macrodoelstelling
niet worden aangetast.Tot slot, mevrouw de voorzitter, is het voor mijn fractie niet aanvaardbaar
dat bepaalde problemen en knelgevallen zomaar terzijde worden gelegd. Ik ga
nog even in op de wijziging van het amendement. Er zat in het oorspronkelijke
amendement een fout in de breuk op pagina 2, die inmiddels hersteld is. De
noemer is de teller geworden en de teller de noemer. Vandaar de noodzakelijke
wijziging in het amendement.De voorzitter:Ik feliciteer mevrouw Snijder met haar maidenspeech.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.De heer Van der Vlies (SGP):Mevrouw de voorzitter! Het is mij een genoegen mij allereerst te mogen
wenden tot de collega die zojuist haar maidenspeech hield, mevrouw Snijder;
als eerste, daarna komende spreker heb je dat recht vanouds in dit huis.Ik maak daar graag gebruik van om u geluk te wensen, mevrouw Snijder,
met uw maidenspeech. Ik complimenteer u vooral met de vaart en de moed die
daaruit spraken en ik hoop dat die u zullen bijblijven. U zult ze ongetwijfeld
op gezette tijden nodig hebben.Mevrouw de voorzitter! Vandaag behandelen we plenair het wetsvoorstel
van de regering dat een wijziging van de Meststoffenwet inhoudt, namelijk
het voor enkele jaren invoeren van een stelsel van pluimveerechten. Het doel
dat daarmee wordt beoogd, is om een verdere groei van de pluimveemestproductie
te voorkomen. Dit kan bijdragen aan een deel van de oplossing van het nationale
mestoverschot, waaronder we al zoveel jaren gebukt gaan. Dit macrodoel –
dat wil ik hier helder zeggen – onderschrijft de SGP-fractie geheel.
Ik heb al vaker gezegd: als we discussie hebben met de regering, hebben we
in dit dossier de discussie niet over de doelstellingen, maar op z'n best
over de daarbij gekozen middelen.Per brief van 6 november 1998 heeft de regering duidelijk gemaakt een
groeistop voor de pluimveesector te willen instellen. Dat kon gemakkelijk
gebeuren, want de sector zelf had daar in het voorjaar van hetzelfde jaar,
1998, op aangedrongen. In deze zogenaamde time-outperiode heeft de sector
constructief deelgenomen aan de stuurgroep-Alders, waarvan het eindrapport
in november vorig jaar gereedkwam. Al die tijd zat, en zit, de sector op slot.
Dat de sector snel kan werken, bleek wel uit het feit dat deze binnen een
week na het wetgevingsoverleg dat we onlangs hadden, alle pluimveehouders
liet reageren die in de knel zullen komen door dit wetsvoorstel. Echter, tegen
de snelheid van het ministerie van LNV kan niemand op: binnen één
dag waren alle acht categorieën van knelgevallen die de Nederlandse organisatie
van pluimveehouders (NOP) had aangedragen, "vakkundig" gekraakt. Daarover
straks meer.Waar het mij hier om gaat, is dat het aan de medewerking van de pluimveesector
niet heeft ontbroken. Nu we gekomen zijn aan de afronding van dit wetsvoorstel
in deze Kamer, wil ik namens de SGP-fractie de sector complimenteren voor
de constructieve opstelling. Zij verdienen wat dat betreft een pluim!Waar we, naar de mening van de SGP-fractie, in dit debat ook niet aan
voorbij mogen gaan, is de moeilijke situatie waarin veel pluimveehouders zich
bevinden. Dat blijkt wel uit de vele brieven van mensen die behoren tot de
knelgevallen, maar ook denk ik daarbij aan degenen die na ampele overwegingen
noodgedwongen tot de slotsom moesten komen om mee te doen aan de bedrijfsbeëindigingsregeling.
De SGP leeft met hen mee.Voorzitter! Het positieve van het wetsvoorstel dat we behandelen, is dat
de sector eindelijk weer van slot kan en dat de broodnodige dynamiek weer
terug kan keren. Bovendien weet de sector waar hij de komende jaren aan toe
is en dat geeft zekerheid.Het wetsvoorstel is tijdelijk. In het jaar 2002 moet er evenwicht zijn
op de mestmarkt en is de minister voornemens om het systeem van mestafzetcontracten
in te voeren. Op 1 januari 2005 stopt het systeem van dierrechten. Kan de
minister nader uitleggen hoe hij zich de overgang van het ene naar het andere
systeem voorstelt? Begrijp ik het goed, dat van die pluimveehouders die eind
2004 geen afzetmogelijkheden hebben gevonden, na 1 januari 2005 de wellicht
duur gekochte pluimveerechten waardeloos zijn? Is de minister er wel zo zeker
van dat het systeem van mestafzetcontracten kan worden ingevoerd, aangezien
vanuit de wetenschap steeds meer kritische geluiden over de mogelijkheid en
wenselijkheid van het systeem van mestafzetcontracten worden vernomen? Geen
misverstand: wij vinden het streven naar het regime van de mestafzetcontracten
goed, maar is dat binnen die tijd ook werkelijk te realiseren? Daar komt nog
bij de stagnatie van de mestafzet naar het buitenland, zo wordt ons van diverse
kanten gerapporteerd. Deze mestafzet wordt al jaren gepraktiseerd, maar stagneert
door – naar zeggen – internationale regels ten aanzien van de
gevaarlijkestoffenlijst.Waar de SGP-fractie in de behandeling telkens tegenaan loopt, is dat de
minister zegt dat hij een bevriezing, een groeistop voor de sector wil en
geen inkrimping, maar dat het voorstel de facto wel een inkrimping blijkt
te zijn. Het is toch logisch dat als het gemiddeld aantal dieren in een van
de referentiejaren als maximum wordt aangemerkt, een nieuw lager gemiddelde
pluimveebezetting ontstaat? Dit is toch een inkrimping van de pluimveesector
en dat staat toch op gespannen voet met de bedoeling van de wet?Voorzitter! In het wetgevingsoverleg hebben wij uitvoerig gesproken over
de knelgevallen. De minister heeft de voorstellen uit de Kamer gehonoreerd
en de sector een week de tijd gegeven om met meldingen te komen. Die zijn
inderdaad gekomen en, alles overziende, heeft de minister geen aanleiding
gevonden om tot bijstellingen over te gaan. Hij heeft ze gecategoriseerd benaderd.
De minister noemt dat als een detail, maar ik hoop dat hij het niet als een
ondergeschikt punt ziet of wil behandelen. Uit de brief van de NOP blijkt
dat veel knelgevallen bestaan uit pluimveehouders die om wat voor reden dan
ook in de referentiejaren niet beschikten over hun normale capaciteit. In
het antwoord van de minister aan de NOP las ik telkens als een refrein de
zin: "Overigens is niet duidelijk om hoeveel gevallen het gaat". Die aantallen
hadden toch, alleen al gezien het grote aantal brieven, onverwijld kunnen
worden opgespoord als daarom zou zijn gevraagd. Zeker de NOP zou daar zicht
op hebben gehad. Ik heb begrepen dat ze in die ene week honderden brieven
hebben gekregen en ook onze fractie is overstelpt met post. Het zal mijn collega's
ook wel zo zijn vergaan. Het ministerie kan daarom naar mijn mening niet volhouden,
dat niet duidelijk is of het om enkele incidentele gevallen gaat of om duidelijk
aanwijsbare groepen.Voorzitter! De eenvoudigste manier om knelgevallen en daarmee ook mogelijke
procedures te voorkomen, is om de mestproductierechten één op
één om te zetten in pluimveerechten. Ook de SGP-fractie heeft
daar in het wetgevingsoverleg al op gewezen en alles overziende
zal zij het amendement van de VVD-fractie, dat door mevrouw Snijder is ingediend
en waarom ik haar zojuist in mijn felicitatie prees, steunen. De minister
is bang dat dit leidt tot een vergroting van de pluimveestapel. Maar is dat
nou zo? Hij hoeft hier echter niet bang voor te zijn. Zoals ik al eerder aangaf,
heeft elke pluimveehouder latente ruimte nodig om te kunnen functioneren.
Die ruimte zal ook na aanneming van dit amendement nodig zijn. Met andere
woorden: dat slibt niet totaal dicht. De pluimveestapel zal daarom niet met
5 miljoen kippen toenemen, verondersteld dat dit getal een reële becijfering
is. Ik verzoek de minister dit nog eens te verantwoorden en te onderbouwen.
Komt er geen kip bij? Dat kan ik niet garanderen, dat erken ik, maar we moeten
ook weer niet overdrijven. Dat is mijn boodschap.Voorzitter! Wat resteert, is het punt van de hobbykippen. Daarover is
nogal wat gelachen en gedaan en de minister heeft er, eerlijk gezegd, enigszins
badinerend over gesproken met de opmerking: dan kopen ze maar kippenrechten.
Daarop heb ik gezegd: dan zullen ze ook een mestnummer moeten hebben en ingeschreven
moeten staan bij de kamer van koophandel. Wat zou er op die manier eigenlijk
overblijven van het hobbyachtige karakter van deze bedrijvigheid? Moeten wij
dit nou willen? Nee toch!? Ik houd daarom nogmaals het klemmende pleidooi
deze groep fokkers wat ruimte te geven. Daarvoor heb ik een amendement ingediend
en mijn verantwoording, mijn verdediging, daarvan luidt als volgt.Het gaat om een groep van ruim 2000 fokkers die meer dan 100 legkippen
hebben en die door de voorstellen ernstig worden gedupeerd. Deze categorie
wordt volgens de wet niet aangemerkt als mensen met een bedrijf en zij hebben
zich daarom nooit hoeven te melden om pluimveerechten te verkrijgen. Als de
wet niet gewijzigd wordt, worden ze gedwongen te betalen om eenzelfde aantal
dieren te kunnen houden. Dat wringt toch. Is het doel van de minister om via
deze wet de hobbysector te laten krimpen? Tot nu toe heb ik niet begrepen
dat dat de bedoeling is.Uit een enquête onder leden van de Nederlandse bond van hoender-,
dwerghoender-, sier- en watervogelhouders blijkt dat degenen die dwerghoenders
houden, gemiddeld 202 dieren hebben. Daarmee zit men dus ver boven de 100.
In het voorjaar komen daar de kuikens nog bij. De overheid kan twee dingen
doen: óf de hele hobbysector uitzonderen van de Meststoffenwet, zoals
dat tot nu toe ook het geval was en wat nog nooit tot problemen heeft geleid –
mij zijn daarvan althans geen gevallen bekend – óf het toegestane
aantal legkippen verhogen. Het uitzonderen van de hobbysector lijkt mij politiek
niet haalbaar. Daarom heeft de SGP-fractie een amendement ingediend om het
aantal legkippen dat genoemd wordt in artikel 58d te verhogen van 100 naar
250.De verhoging van het aantal legkippen betekent nergens een verhoging van
de mestproductie, omdat deze hobbymatige houders reeds bestonden en het niet
te verwachten is dat onder het regime van de wet ineens een geweldige groei
van deze hobby zal ontstaan. Met ons voorstel beogen wij slechts een onevenredige
krimp van het aantal hobbykippen te voorkomen.Het aantal van 100 legkippen is voor zeer veel houders van hobbykippen
vooral een probleem in het broedseizoen, aangezien artikel 58d aangeeft dat
"op geen enkel moment" het aantal kippen groter mag zijn dan 100. Hier komt
ook het aspect van de controleerbaarheid en de handhaafbaarheid om de hoek
kijken. De SGP-fractie heeft daarom voor 250 kippen gekozen, omdat dit aantal
in enkele internationale regelingen – ik noem de Europese richtlijn
welzijn leghennen en de Europese verordening plan van aanpak salmonella en
campylobacterie – als uitgangspunt wordt gehanteerd. Er wordt op deze
manier dus aangesloten bij het bestaande niveau. Juist met het oog op de handhaafbaarheid
van het beleid zou dat winst zijn.Voorzitter! Ik hoop dat dit amendement een gunstig onthaal tegemoet mag
zien en dat de minister wil ingaan op mijn betoog. Maar dat zal hij ongetwijfeld
doen, want zo ken ik hem.De heer Waalkens (PvdA):Voorzitter! Nu de heer Van der Vlies aan het eind van zijn betoog is,
is het interessant de lijn daarvan nog eens in aanmerking te nemen. In het
begin ervan omschreef hij het uitgangspunt: bevriezing van de omvang van de
pluimveestapel. Vervolgens omschreef hij het wetsvoorstel als een instrument
om te korten. Aan het eind van zijn betoog komt hij tot de conclusie dat er
kippen bij komen.In de betogen van de heer Van der Vlies kan ik altijd een consistente
lijn herkennen. Ik nodig hem nu uit nog eens uit te leggen hoe zijn betoog
nu verstaan moet worden. Hij erkent dat er meer kippen bij komen, dat het
wetsvoorstel dat nu voor ons ligt een korting impliceert en dat dat conflicteert
met het uitgangspunt om de omvang van de pluimveestapel te bevriezen. Ik snap
dat niet.De heer Van der Vlies (SGP):De sector heeft indertijd gevraagd om tot bevriezing te komen en daarna
afspraken te maken en die te implementeren. Daar staat de SGP-fractie achter.
De minister heeft steeds gezegd als doelstelling te hebben "bevriezing", maar
het effect van zijn wet is "inkrimping". Voor het ene bedrijf is dat overigens
minder dan voor het andere, want dat hangt af van hoe je in je referentiejaar,
de beste van de drie, hebt ondernomen. Dat zal echter nooit boven een nu afgesproken
plafond uit kunnen zijn gekomen. Het heeft dus altijd een inkrimping tot gevolg.
Ik heb gezegd dat de latente ruimte die er bedrijfsmatig gewoon is –
er staat wel eens, vanwege allerlei cycli, een hok leeg – functioneel
is. Die ruimte wordt de bedrijven in deze voorstellen echter afgenomen. Mevrouw
Snijder heeft daar ook de vinger bij gelegd. Dat is ook mijn verhaal. De heer
Waalkens moet dan ook niet zeggen dat ik heb toegegeven dat er kippen bij
komen. Dat heeft hij mij namelijk niet horen zeggen. Ik heb gezegd dat ik
nooit kan garanderen dat er niet ergens een kip bij komt, maar dat die frictieruimte
in dat bedrijf gewoon functioneel is en zal blijven bestaan, ook na aanvaarding
van deze wet.De heer Waalkens (PvdA):Het amendement spreekt over een vergroting van het pluimveerecht. Ik kan
mij niet aan de indruk onttrekken dat u niet consequent doorredeneert.De heer Van der Vlies (SGP):Dat is uw indruk. Tot nu tot had ik een volstrekt andere.De heer Meijer (CDA):Mevrouw de voorzitter! Ook ik feliciteer mevrouw Snijder met haar maidenspeech.
Wij zijn blij dat wij haar als landbouwwoordvoerder kunnen begroeten.Wij kijken met gemengde gevoelens terug op het debat van 20 april jl.
en op hetgeen de weken daarop volgend is gebeurd, of beter gezegd niet is
gebeurd. Ik ben echter tevreden over de zaken waaraan de minister, op instigatie
van onder andere het CDA, tegemoet is gekomen. Ik wil die zaken ook even noemen,
zodat duidelijk is wat wij in het debat hebben afgesproken.In de eerste plaats: geen 25% afroming bij het samenvoegen van mestnummers
behorende tot één bedrijf.In de tweede plaats: geen 25% afroming bij gedwongen bedrijfsverplaatsing
in het kader van de reconstructiewet.In de derde plaats: geen 25% afroming bij bedrijfsoverdracht in familieverband
of bij het ter plekke voortzetten van het bedrijf. Ik hoop wel dat deze afspraken
ook daadwerkelijk bekrachtigd en gepubliceerd zullen worden, zodat de ondernemers
daar bij de verantwoording van de wijze waarop zij omgaan met hun mineralen,
rekening mee kunnen houden.In de vierde plaats hebben wij kunnen constateren dat de minister een
positieve grondhouding heeft ten aanzien van mestbe- en verwerkingsinitiatieven
en mestverbranding. De minister zal op korte termijn duidelijkheid verstrekken
aangaande de randvoorwaarden voor deze ontwikkeling.Tot slot heeft de minister de NOP de gelegenheid geboden om binnen een
week met een inventarisatie van de knelgevallen te komen. Dit op uitdrukkelijk
verzoek van de CDA-fractie. Wij zijn de minister daarvoor erkentelijk, maar
moeten tevens vaststellen dat hij zich er met deze inventarisatie enigszins
met een jantje-van-leiden van af heeft gemaakt. Dit veroorzaakt ook het gemengde
gevoel dat ik heb en waar ik in het begin van mijn betoog aan refereerde.
De CDA-fractie heeft achteraf de indruk dat de toezegging om de inventarisatie
door de NOP van de knelgevallen te beoordelen, niet serieus was. Het is wellicht
voor de doelstelling van het wetsvoorstel geen majeur punt, maar ik kan de
minister de verzekering geven dat het voor de betrokken ondernemers wel van
belang is. Gelet op het aantal brieven dat wij de afgelopen dagen hebben mogen
ontvangen van individuele pluimveehouders die alsnog buiten de vier categorieën
vallen, die nog steeds een knelgeval zijn en voor wie dit wetsvoorstel geen
oplossing biedt, moge het duidelijk zijn dat er sprake is van een onevenredige
en onrechtmatige beoordeling. Meerdere collega's hebben aangegeven dit ook
een belangrijk onderwerp te vinden waarvoor een bevredigende oplossing moet
worden gevonden. De minister stelt dat de knelgevallen niet het uitgangspunt
zijn en dat lijkt mij inderdaad evident. Hij stelt ook dat er voor deze knelgevallen
een oplossing moet worden gevonden binnen het nu gekozen kader van het productieplafond.
Verder zei hij bereid te zijn om eventueel tot aanvulling over te gaan als
zich onbillijkheden van overwegende aard voordoen, wanneer deze over het hoofd
zijn gezien binnen de vier categorieën. Dat betekent feitelijk dat de
minister bij voorbaat wist dat er geen aanvulling kwam. De toezegging om eventueel
met een nota van wijziging te komen was, zo moet de CDA-fractie nu vaststellen,
gebakken lucht. Aangezien in de brief van de NOP staat dat het aantal knelgevallen
dat niet binnen de vier vastgestelde categorieën opgelost kan worden,
in aantal niet benoemd zijn, stelt de CDA-fractie voor om voor deze knelgevallen
alsnog een oplossing te bedenken. Het betreft hier individuele pluimveehouders
die meestal buiten eigen schuld in deze situatie terecht zijn gekomen en derhalve
voor een oplossing in aanmerking moeten komen.Mevrouw de voorzitter! Een tweede punt dat mij dwarszit en dat niet goed
uitgediscussieerd is, betreft de onomkeerbare investeringsverplichtingen.
De toelichting van de minister tijdens het overleg heeft mijn onvrede hierover
niet kunnen wegnemen. Ik neem aan dat er nu wel over nagedacht is. De minister
hield ons voor dat het aankopen van ammoniakemissierechten te verge- lijken
is met een koopcontract onder voorbehoud van het verkrijgen van een hypotheek
voor een huis, maar die vergelijking klopt niet. Het be- schikken over een
milieuvergunning impliceert dat ammoniakemissierechten aangekocht moeten zijn.
Echter, beide rechten impliceren niet dat ook een bouwvergunning kan of zal
worden verleend. De ontbindende voorwaarde, zoals genoemd in het voorbeeld
van de hypotheek, gaat wel op bij ammoniakemissierechten en het verkrijgen
van een milieuvergunning, maar niet bij een bestemmingsplantoetsing. De procedure
voor een bouwvergunning komt na de procedure voor de milieuvergunning. De
CDA-fractie dient op dit punt dan ook een motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat de volgorde in procedures van milieu- en bouwvergunning
zodanig is dat een onder- nemer eerst in het bezit wil zijn van een milieuvergunning
alvorens een bouwvergunning aan te vragen;overwegende, dat voordat een aanvraag voor een bouwvergunning in behandeling
wordt genomen, een ondernemer reeds investeringen heeft moeten doen in ammoniakemissierechten
ten behoeve van het verkrijgen van zijn milieuvergunning;overwegende, dat in de periode tussen het moment van investeringen in
ammoniakemissierechten en het moment van bestemmingsplantoetsing de ontbindende
voorwaarden niet gelden;verzoekt de regering de investering in ammoniakemissierechten gekoppeld
aan de aanvraag voor een milieuvergunning te kiezen als moment van onomkeerbare
inves- teringsverplichtingen en niet de officiële aanvraag van de daadwerkelijke
bouwvergunning, teneinde rechtsongelijkheid te vermijden,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Th.A.M. Meijer. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 15 (26473).De heer Ter Veer (D66):Voorzitter! Taalkundig en qua redenering Meijerlijkt deze motie te kloppen,
maar over het politieke aspect heb ik nog een vraag. Welke
datum kiest de heer Meijer als ijkpunt?De heer Meijer (CDA):Het ijkpunt is het moment waarop de minister de brief heeft gestuurd met
betrekking tot het instellen van een plafond en waarin hij aangeeft geen verdere
uitbreiding van de sector te willen. De toen gedane investeringen die niet
in productie zijn genomen vanwege de redenen die ik in de motie heb vermeld,
zouden alsnog gehonoreerd moeten worden.De heer Ter Veer (D66):Wij zijn het er als politici onder elkaar over eens dat november 1998 –
want daar praat u over – dan de datum is. U gaat voorbij aan het feit
dat u maar dus ook alle pluimveehouders hebben kunnen waarnemen dat er een
regeerakkoord werd gesloten dat hier uitspraken over deed en dat er een Kameruitspraak
voorligt van december 1997 die zegt: vanaf nu geen kip erbij.De heer Meijer (CDA):Mijnheer Ter Veer! Moet een ondernemer in de pluimveehouderij in Lutjebroek
wanneer hij zijn bedrijf wil gaan moderniseren of uitbreiden, kijken wat er
in het regeerakkoord van Paars 2 staat om te weten of hij wel of geen investeringen
moet gaan doen? De ondernemer die dat doet, kan beter stoppen.De heer Ter Veer (D66):Het zou verstandig geweest zijn als hij het wel had gedaan. Het zou een
hele hoop discussie nu hebben voorkomen. Ik vind dat in ieder geval de Paarse
partijen zich hebben gebonden aan de datum van december 1997 en daar nu ook
consequenties aan moeten verbinden.De heer Meijer (CDA):Gezien de geloofwaardigheid van Paars 1 voor de agrarische sector en de
wetten die toen behandeld zijn, kan ik mij goed voorstellen dat een ondernemer
niet op een regeerakkoord afgaat om dat te bepalen.De heer Ter Veer (D66):Dan moeten ze nu niet verbaasd opkijken als ze van een koude kermis thuiskomen.De heer Meijer (CDA):Mevrouw de voorzitter! Een ondernemer heeft recht op een betrouwbare overheid.
Daar hebben wij het hier over. Rechten op basis waarvan men geïnvesteerd
heeft, dienen te worden behouden en niet te worden afgepakt zonder dat daar
een schadevergoeding voor wordt betaald.Mevrouw de voorzitter! Het derde en tevens laatste punt betreft het een
op een omzetten van mestproductierechten naar pluimveerechten. Tijdens het
algemeen overleg is door meerdere fracties reeds aangegeven dat hierin een
grote onrechtvaardigheid schuilgaat. Latente ruimte, ruimte die om welke reden
dan ook op bepaalde momenten niet werd benut, kan nu niet alsnog worden omgezet
in pluimveerechten, ondanks het feit dat de ondernemer daarvoor wel investeringen
heeft gedaan en ook over de benodigde vergunningen beschikt. Dit is een verkapte
generieke korting zonder schadeloosstelling. De CDA-fractie heeft zich altijd
tegen een dergelijke onredelijke ingreep verzet. We zijn dan ook blij met
de nieuwe woordvoerder op dit dossier bij de VVD-fractie, een verademing ten
opzichte van de vorige periode. Ik constateer ook een ommezwaai in de beoordeling
van de problematiek bij de VVD-fractie. Deze is gelukkig weer realistisch
ten opzichte van het standpunt bij de behandeling van de Wet herstructurering
varkenshouderij met betrekking tot de generieke korting zonder schadevergoeding,
die toen ook door de VVD-fractie volledig is ondersteund. Het VVD-amendement
om alsnog te bewerkstelligen dat mestproductierechten één op
één worden omgezet in rechtsgeldige pluimveerechten, zal door
de CDA-fractie dan ook volledig worden ondersteund evenals het amendement
dat de heer Van der Vlies heeft ingediend met betrekking tot het hobbymatig
houden van pluimvee.De heer Poppe (SP):Mevrouw de voorzitter! We lopen tegen de grenzen aan bij het milieu en
het dierenwelzijn en de mest loopt over. Dat is de reden van de ontwikkeling
van de Meststoffenwet en van deze wijzigingen in de wet. Deze wijzigin- gen
hebben te maken met de schaal- vergroting en de intensivering in de veehouderij
die de afgelopen decennia heeft plaatsgevonden. De fractie van de SP heeft
zich sinds het binnenkomen in de Kamer, zo'n zes jaar geleden, ingezet voor
productiebeheersing in de agrarische sector en dan in Europees verband. De
minister zal zich dat herinneren. Ons streven daarbij is gericht op het behoud
van boerenbedrijven en op de menselijke maat.De melkquotering is zo'n soort regeling van productiebeheersing, een beperkende
maatregel om ook de prijs op peil te houden en melkbergen te voorkomen. Maar
om verdere schaalvergroting en intensivering te voorkomen, zijn ook nog andere
maatregelen nodig. Ik kom daar dadelijk op.Er gaan op dit moment ook in de sector stemmen op om voor het aantal te
houden varkens een stelsel te ontwikkelen dat gebaseerd is op een quotering
van het aantal te houden dieren op Europees niveau. Mijn fractie steunt die
gedachte, zoals de minister zal begrijpen. Mijn vraag aan de minister is of
bij de ontwikkeling van die gedachte van een quotering niet gelijktijdig aan
het pluimveel gedacht zou moeten worden teneinde te voorkomen dat in bepaalde
delen van het land of in bepaalde landen grote opeenhopingen plaatsvinden.De huidige vormen van productiebeheersing in Nederland hebben overigens
in het algemeen nog steeds niet geleid tot een duurzamere productiemethode.
Ik zou haast zeggen "integendeel". Het zijn de veelal kleinere bedrijven –
op de menselijke maat – die een dergelijke beperking onder de huidige
omstandigheden niet aankunnen en stoppen. Wat wij dan zien gebeuren, is dat
juist de megabedrijven overblijven en zich nog verder ontwikkelen. Een van
de oorzaken daarvan is het feit dat de opbrengst voor de producerende boer
veel te beperkt is om een kleinschaliger gezinsbedrijf te kunnen volhouden.
Het gezinsinkomen wordt daarvoor onder de huidige omstandigheden volstrekt
onvoldoende. Bovendien zijn ze voor de bank dan niet meer kredietwaardig en
dan is het voor deze bedrijven "einde verhaal". Naar onze mening dreigt hetzelfde
verschijnsel nu ook te gebeuren met dit wetsvoorstel. De kleinere bedrijven
komen er niet meer uit en moeten afhaken, terwijl het aantal hoenders in Nederland
gelijk blijft, maar over minder bedrijven verspreid is. Dan is er dus sprake
van intensivering en schaalvergroting op bedrijfsniveau. Eigenlijk zou het integrale mestbeleid, wat ons betreft, gepaard moeten
gaan met een verbetering van het boereninkomen. Er zal ook sprake moeten zijn
van een verbreding van het inkomen en er zal sprake moeten zijn van een ondersteuning
van de multifunctionele landbouw en het gezinsbedrijf. Ik begrijp ook wel
dat de minister, opgejaagd door de Europese Unie, de hoogste prioriteit legt
bij het oplossen van het mestprobleem. Daar heb ik begrip voor. De SP steunt
hem daarin als dit probleem, dat vier regeringen eigenlijk hebben laten liggen,
ook op een sociaal verantwoorde manier wordt opgelost en aangepakt. Ik wil
dan echter ook dat meer aandacht wordt geschonken aan de punten die ik zojuist
genoemd heb. Die aandacht mis ik.Wij zouden overigens liever hebben gezien dat er, in plaats van een bevriezing,
sprake zou zijn van een beperking van de omvang van het te houden pluimvee.
Wij zijn bepaald ongelukkig met het feit dat het aantal te houden dieren niet
alleen gebaseerd is op de grondgebonden mestproductie. Mestexport, -verwerking
en -verbranding zullen nog steeds kunnen leiden tot een verdere groei van
het aantal te houden dieren. Dat wil zeggen: een verdere opschaling en intensivering.
Daar zijn wij ongelukkig mee.Wie ziet hoe het pluimvee gehouden wordt, ook onder de nieuwe welzijnseisen,
zal er ook niet vrolijk van worden. Uitzonderingen natuurlijk daargelaten!
De scharrelkip komt straks met twaalf collega-kippen in een heel klein hokje
te zitten. Daarbij bestaat de scharrelruimte uit een klein smal strookje plastic
puntjes waarop het graan om de zoveel tijd wordt gestrooid. Daar mogen de
kippen dan even in "scharrelen". Daar word je niet gelukkig van. De dames
moeten dan natuurlijk wel afspraken maken wie op een bepaald moment wel of
niet mag scharrelen. Dit heeft alles te maken met het feit dat er zeer lage
prijzen voor de producten zijn en dat men uit zo'n klein mogelijke ruimte
een zo hoog mogelijke opbrengst moeten halen om toch een fatsoenlijk gezinsinkomen
te hebben.Daarbij zien wij in wat grotere scharrelhokken dat er nog steeds ernstige
vormen van kannibalisme optreden, wat ook voor de voedselveiligheid geen goede
zaak is. Dat komt, omdat er in zo'n groot hok meerdere koppels van kippen
lopen. Hoenders leven nu eenmaal in koppels. Als er meer koppels lopen die
elkaar niet voldoende kennen, dan raken de dames – en sommige heren
ook – hevig in de war als het gaat om de natuurlijke pikorde. En dan
krijgen wij kannibalisme. Deze problemen moeten door de sector worden opgelost.
Daarover zijn afspraken gemaakt. Er is een commissie onder leiding van de
heer Alders aangesteld die deze problematiek zal bezien. En lukt dat niet,
dan zal de overheid alsnog moeten ingrijpen. Mijn vraag is, hoe dat kan als
dat aan een sector wordt overgelaten, die aan de andere kant al een tijd op
slot zit. Op zichzelf ben ik wel voor dat slot, maar dan moeten er andere
maatregelen komen. Ik verwijs naar de eerste varkenswet die door de rechter
is teruggefloten, omdat die te asociaal was. Er moeten maatregelen komen die
de mensen de maatschappelijke en financiële mogelijkheid geven om te
komen tot een beter huisvestingssysteem voor de dieren en tot een beter houdsysteem.De regering stelt in de memorie van toelichting dat er een herstructureringsplan
moet komen dat gericht is op de aanpak van de problemen op het vlak van welzijn
en milieu en op de productveiligheid. Dat is een goede zaak. Daarbij zal de
overheid de biologische pluimveehouderij krachtig steunen, omdat deze vooroploopt
op het vlak van milieu en dierenwelzijn. Ik zeg dan: welaan, de voorbeelden
van hoe het ook anders kan, zijn dus voorhanden. Kennelijk loopt een deel
van de sector voorop. Dat wordt wel gestimuleerd, maar daar waar de markt
de prijs bepaalt en er toch nog intensief en schaalvergrotend gehouden kan
worden, zal de biologische of duurzame productiesector altijd maar een randverschijnsel
blijven, terwijl die eigenlijk de hoofdsector zou moeten zijn. Daarom moet
er naar de mening van de SP-fractie in het kader van het mestprobleem en het
dierenwelzijn sprake zijn van een geïntegreerde aanpak van bedrijfsvoering
en omvang, terwijl tegelijkertijd behoorlijke opbrengsten moeten worden gestimuleerd
door quotering op Europees niveau. Dit alles om te bereiken dat de pluimveehouderij
en andere dierenhouderijen, zoals de varkenshouderij, deze kwaliteit op het
gebied van milieu en dierenwelzijn kunnen halen. Dat is met het huidige voorstel
niet het geval of nog niet het geval. Is de minister bereid de aanpak van
dierenwelzijnsproblemen en milieuproblemen wat de mest betreft, integraler
te bekijken op de door mij omschreven manier?Voorzitter! Dit wetsvoorstel is gericht op bevriezing van het aantal te
houden hoenders. Onzes inziens is dat een stapje vooruit. Het is een soort
productiebeheersing. Maar als de producenten in de pluimveesector moeten blijven
worstelen met hoge uitgaven en lage inkomsten, kunnen zij niet anders dan
de schaal van hun bedrijf vergroten en/of zoveel mogelijk dieren houden op
een zo klein mogelijk oppervlak. Ik haalde al het voorbeeld aan van het scharrelhok
dat ik in de proefopstelling op het Spelderholt heb gezien en dat voldoet
aan de nieuwste wetten van het dierenwelzijn. Ik werd er echt niet gelukkig
van. En de kipjes ook niet, denk ik.Als men naar die maten toe gaat om toch nog een bedrijf te kunnen voeren,
schieten we naar mijn mening volstrekt onvoldoende op en blijven we zitten
met een intensieve grootschalige pluimveehouderij, met alle problemen van
milieu, dierenwelzijn en productieveiligheid die daaraan kleven. Ik hoorde
zeggen dat als het ei één cent meer gaat opbrengen, een heel
groot deel van het probleem opgelost zou zijn. Het gaat dan natuurlijk om
de legkippen. De overheid zal zich dan ook veel meer moeten inzetten voor
productiebeheersing op Europese schaal, dus voor een quotering. Wij moeten
dan ophouden met de WTO, de vrijhandel in de wereld, want daar kan, zou ik
haast zeggen, dan niemand tegenop in dit gebied.Voorzitter! Het voedselpakket maakt een steeds kleiner deel uit van de
gezinsuitgaven. De kosten van het voedsel zijn de afgelopen twintig jaar nauwelijks
gestegen. Wat dat betreft zou verhoging van de prijs van het ei geen probleem
kunnen zijn. Natuurlijk moet er dan wel een oplossing komen voor de laagstbetaalden,
maar iedereen snapt wel dat ik daarnaar zal streven.De heer Ter Veer (D66):Mevrouw de voorzitter! Mag ik, om misschien een lang verhaal kort te maken,
vragen of deze krachtige stellingname betekent dat de heer Poppe zich niet
verenigt met het amendement dat door de VVD is ingediend en
daaraan ook geen steun zal geven?De heer Poppe (SP):U bent een beetje te vroeg. Ik kom daar zo op.De heer Ter Veer (D66):Ik vond het zo'n mooie aanloop daar naartoe. Dan weten we tenminste hoe
het zit.De heer Poppe (SP):U krijgt antwoord. Ik zal maar meteen aan dat deel van mijn betoog beginnen.Voorzitter! Wij hebben allen vele brieven ontvangen van verontruste pluimveehouders.
Of dat een georganiseerde brievencampagne was of niet, die brieven zijn er
en zijn ondertekend door individuele pluimveehouders. Het gaat in de meeste
gevallen niet om gebruikte, maar om wat heet latente ruimte die met deze wet
buiten boord valt of zal vallen. In de brieven worden voorbeelden gegeven
van situaties die te maken hebben met de cycli waarmee het houden van pluimvee
gepaard gaat, en voorbeelden van calamiteiten, zoals het krijgen van minder
dieren van de opfok dan er waren besteld. Door dat soort zaken worden de hokken
met een zekere regelmaat niet volledig benut. Worden deze bedrijven nu gepind
op het effectief in een referentiejaar gehouden aantal dieren, dan zou dat
problemen opleveren. In de brieven wordt daarom gepleit voor het in stand
houden van een latente ruimte in een niet verhandelbare, dus bedrijfsgebonden
vorm. De VVD-fractie heeft op dit punt inderdaad een amendement ingediend.
De minister heeft in zijn brief van 20 april op veel soorten knelgevallen
naar mijn mening adequaat gereageerd, maar toch heeft dit amendement mijn
aandacht en wel om de volgende reden. Als het werkelijk gaat om wat genoemd
werd "bedrijfsruimte die nodig is om die fluctuaties op te vangen", dan kan
dat bijvoorbeeld vergeleken worden met de binnenvaart. In het geval van laagwaterstanden
is er ook extra scheepsruimte nodig om de producten op de gewenste plaats
te krijgen. Zo zal dat bij deze bedrijven ook wel zijn; er moet dus een zekere
ruimte zijn. Bij de kennelijk bestaande verontrusting kan ik mij dus wel iets
voorstellen. Ik kon mevrouw Snijder in haar eerste termijn geen vraag stellen,
maar ik hoop dat zij die in haar tweede termijn wel wil beantwoorden. Het
wordt werkruimte genoemd die niet maximaal mag worden opgevuld. Hoe denkt
de VVD met een handhaafbare regel te kunnen voorkomen dat die werkruimte of
latente ruimte maximaal benut wordt om uit te breiden? U zult begrijpen dat
dit ook mijn bedoeling niet is. Als het inderdaad gaat om werkruimte die niet
maximaal ingevuld mag worden, dan voel ik veel voor het amendement, maar daarover
ik dan wel iets meer zekerheid krijgen.De voorzitter:Misschien wil mevrouw Snijder uw vraag nu al beantwoorden, want een tweede
termijn komt er niet!Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD):Het gaat om de werkruimte en die zal een ondernemer nooit maximaal invullen.
In de toelichting op het amendement heb ik ook gewezen op de flexibiliteit
die erin zit. Die ruimte kan ook niet maximaal worden ingevuld, want dan dient
zij niet meer als werkruimte!De heer Poppe (SP):Maximaal invullen wil niet zeggen voor 100%, maar wel maximaal en ik weet
niet precies waar dat maximum ligt. Ik veronderstel in ieder geval wel dat
de ondernemer zoveel mogelijk zal maximaliseren, ook al omdat het ei zo weinig
opbrengt en hij toch zoveel mogelijk opbrengst uit een hok moet zien te krijgen.
Ik wil in ieder geval wel duidelijk gemaakt zien dat dit niet leidt tot gemiddeld
meer kippen in Nederland. Het gaat immers altijd om gemiddelden vanwege die
cycli. Hoe denkt de VVD-fractie met dit amendement te kunnen voorkomen dat
de maximale grens van die werkruimte of latente ruimte wordt gezocht, of zal
zij dat alsnog in het amendement inbrengen? Volgens mij is dat wel te doen,
maar het moet dan ook nog wel handhaafbaar zijn.Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD):Inderdaad gaat het steeds om gemiddelden, ook bij de referentiejaren en
die werkruimten. Een stal zal nooit helemaal vol zijn, want is die dat vandaag
wel, dan is die dat morgen niet meer! Daarom moeten wij dit niet zo theoretisch
benaderen, maar meer praktisch!De heer Poppe (SP):Mijn vraag blijft overeind, maar wellicht dat de minister daar nog antwoord
op kan geven. Het zoeken naar het maximumaantal te houden kippen zal wel blijven
bestaan en dat zou een groei kunnen betekenen. Het is mij nog niet helemaal
duidelijk, maar het amendement komt op mij sympathiek over.De heer Waalkens (PvdA):Voorzitter! Ook ik feliciteer mevrouw Snijder. Zij heeft met veel moed
de bal afgetrapt, maar het gaat er natuurlijk om dat die bal in het doel komt.
Wij zullen daar met elkaar ongetwijfeld vaak en langdurig over discussiëren.Voorzitter! Ik heb ook in het algemeen overleg aangegeven dat de installatie
van de pluimveerechten een soort U-bochtconstructie inhoudt om een tijdelijk
plafond via die rechten te introduceren. Vervolgens zullen in de tussenliggende
tijd tot 2005 de randvoorwaarden voor de pluimveesector – maar ook voor
de andere sectoren waarvoor de dierrechten gelden – zodanig in lijn
worden gezet dat er evenwicht op de mestmarkt wordt gecreëerd en kan
worden overgegaan tot het afschaffen van de dierrechten. Ik hoop dat wij alles
en alles op elkaar kunnen stapelen zodat wij inderdaad tot de afschaffing
van de dierrechten kunnen komen. Deze U-bochtconstructie in een noodzakelijke
stap om te komen tot de afschaffing van de dierrechten. Dit klinkt wat paradoxaal,
maar het is de werkelijkheid. Op zich betreuren wij deze route, maar het is
niet anders.Het uitgangspunt van het geformuleerde mestbeleid is dat er een volstrekt
werkbaar evenwicht op de mestmarkt komt. Dit houdt in dat de verschillende
sectoren daaraan hun aandeel moeten leveren. De voorstellen tot wijziging
van de Meststoffenwet en ter introductie van de pluimveerechten houden in
feite een absolute plafonnering van de pluimveestapel in. Dit ligt in lijn
met de eerdere uitspraak van de Kamer dat wij er geen kip meer bij willen
hebben.Als wij zien dat de standstill vanaf november 1998 en de uitloop van de
groeistuipen voor 1998 hebben geleid tot een groei van de pluimveestapel met
12 miljoen kippen, dan vind ik dit toch heel manifest. Hieruit blijkt hoe
wij in een korte periode plafonds en ruimte maximaal kunnen gebruiken. De
verwachting is dat de latente ruimte die door het wetsvoor stel
ook niet actief wordt, uitloopt op 5 miljoen kippen extra.Voorzitter! Als wij de beoordeling van het wetsvoorstel langs de lijn
van onze voorkeuren leggen, dan vinden wij dat een absolute plafonnering van
de hoeveelheid pluimvee prioriteit moet krijgen.De heer Meijer (CDA):Voorzitter! Mag ik proberen duidelijkheid te krijgen in deze spraakverwarring?
De heer Waalkens zegt steeds dat het opvullen van het latente deel neerkomt
op een uitbreiding met 5 miljoen kippen. Wij hebben een fosfaatproductieoverschot
van 21,5 miljoen kilogram. Hoe is dit tot stand gekomen? Dit is tot stand
gekomen – en ik wil vragen of de heer Waalkens mijn opvatting ondersteunt –
doordat wij landelijk alle in Assen geregistreerde mestproductierechten hebben
doorberekend naar aanleiding van een aantal dieren. Dat is dus het totaal
en daar overheen is dus het overschot gekomen van 21,5 miljoen kilogram. Dit
is dus inclusief het latente deel, want dit zit al in het totale plaatje.
Onderschrijft de heer Waalkens dit?De heer Waalkens (PvdA):Nee, ik onderschrijf dit niet. Alle latente delen die worden geactiveerd,
zijn op dat moment werkelijke kilogrammen fosfaat. Ik wil zoveel mogelijk
zien te voorkomen dat de latente ruimte wordt geactiveerd. Als wij 5 miljoen
kippen dan wel 1,5 tot 2,5 miljoen kilogram fosfaat afzetten tegen de overheidsinspanningen
om te komen tot een evenwicht op de mestmarkt – er is al 300 mln. uitgegeven
om dit uit de markt te houden – dan praten wij dus over die verhoudingen.De heer Meijer (CDA):Dat is geen antwoord op mijn vraag. Ik stel de vraag nog een keer. Is
de heer Waalkens het met mij eens dat het latente deel in het totale productievolume
van Nederland zit?De heer Waalkens (PvdA):Die 21,5 miljoen kilogram fosfaat is een optelsom van de mestproductierechten
zoals die zijn geregistreerd bij het Bureau heffingen.De heer Meijer (CDA):Dus inclusief het latente deel?De heer Waalkens (PvdA):Dat zou kunnen.De heer Meijer (CDA):Ja, akkoord. Dan zijn wij een stap verder. Het latente deel is dus inclusief
het totale productievolume in Nederland. En daar hebben wij 21,5 miljoen kilogram
overschot. Dus het is nooit een toename, het is het opvullen tot het maximale
emissieplafond.De heer Waalkens (PvdA):Het gaat om de 21,5 miljoen kilogram die uit de mestmarkt moet om te komen
tot een evenwicht op die markt. Voor alle inspanningen die daarvoor nodig
zijn, zijn stappen gezet en die worden nu verder ingevuld en via de opkoopregeling
uitgevoerd. Voor de opkoop hebben wij nu dus al 300 mln. uitgegeven. Via het
amendement komt er nog eens 1,5 tot 2 miljoen kilogram fosfaat bij. Of het
nu latent is of op een ander moment actief wordt, dat zal mij een zorg zijn.
Ik wil niet dat bij de één op één-omwisseling
van de mestproductierechten naar pluimveerechten die latente ruimte wordt
geactiveerd, ook al gebeurt dat binnen de voorwaarden van het amendement.
In die redenering wil ik niet meegaan.De heer Stellingwerf (RPF/GPV):Voorzitter! Dat begrijp ik. Maar vindt de heer Waalkens dan niet dat de
besluiteloosheid van de politiek in voorgaande jaren, met als gevolg de afkondiging
van een groeistop, nu eigenlijk wordt afgewenteld op een groep pluimveehouders
die de ruimte moet opbrengen?De heer Waalkens (PvdA):Nee, dat vind ik helemaal niet. In het wetsvoorstel worden drie referentiejaren
gekozen; bij de varkensherstructurering was dat maar één referentiejaar.
Met de drie referentiejaren is de werkruimte opgegeven voor de bedrijven,
de exploitatie en de managementkeuzen die zijn gemaakt.De heer Stellingwerf (RPF/GPV):De drie referentiejaren zijn natuurlijk een verbetering ten opzichte van
de varkenswet, maar de problemen die nu worden aangedragen, zijn waarschijnlijk
een signaal dat de latente ruimte in elk jaar nodig is.De heer Waalkens (PvdA):Met permissie, de stapel faxen en brieven die bij mij is binnengekomen,
is ongetwijfeld even hoog als die van u. In het algemeen gaan die meer over
het ongenoegen over de omzetting van de mestproductierechten naar de pluimveerechten
en niet zozeer over de gesignaleerde knelgevallen. Ik heb respect voor de
knelgevallen, maar met de beoordeling van de vier genoemde categorieën
zijn wij al een heel eind met de invulling. Ik sluit absoluut niet uit dat
er buiten die vier categorieën nog meer knelgevallen zijn, maar daarvoor
moet volgens mij de beroepsmogelijkheid, die ieder wetsvoorstel biedt, maar
haar beloop krijgen.Ik loop de beoordeling van het wetsvoorstel af langs de lijnen van de
PvdA: een absoluut plafond voor pluimvee middels de registratie van de opgegeven
hoeveelheid dieren in de jaren 1996, 1997 en 1998. Ik beoordeel dat als voldoende.
Het tweede beoordelingspunt is de vraag of de knelgevallen voldoende zijn
beschreven. Ook hierover heb ik in het interruptiedebat reeds het een en ander
gezegd: ik vind dat de vier categorieën voldoende recht doen aan hetgeen
in het veld is gesignaleerd. Het is absoluut winst dat de referentiejaren
1996, 1997 en 1998 zo dicht mogelijk bij de standstill zijn gekozen. Ik deel
de mening dat de knelgevallenprocedure zo snel mogelijk moet worden gepubliceerd,
zodat de mensen die voor de knelgevallenregelingen in aanmerking denken te
komen precies weten hoe die werken.Nu de beoordeling van het VVD-amendement. In de beschrijving van het amendement
schrijft de indienster dat het pluimveerecht wordt vergroot met een latente
ruimte. Daarin zit juist de bottleneck: die latente ruimte wordt dus toegevoegd
aan de hoeveelheden kippen die worden gehouden. Aan de ene kant koopt de overheid
fosfaat uit een onevenwichtige mestmarkt en aan de andere kant zet de VVD
de fosfaatkraan open. Zoiets brengt een evenwicht op de mestmarkt steeds verder
weg. Dit is onbegrijpelijk en onacceptabel: 2 miljoen kilogram fosfaat in
een opkoopregeling van 7 mln. Dit amendement is in strijd met de route van
het mestbeleid. Het komt mij dus voor dat dit amendement een destructief amendement
is.Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD):Ik denk dat de heer Waalkens niet goed heeft geluisterd naar wat wij met
dit amendement beogen. Ik vind zijn bewoordingen zeer kort
door de bocht. De latente ruimte is absoluut niet bedoeld om een forse groei
mogelijk te maken. Ik ben trouwens verbaasd over het gestoei van de heer Waalkens
met cijfers. Ik heb uit de media begrepen dat hij het in eerste instantie
had over een groei van 5 miljoen kilogram, zo-even had hij het over 2,5 miljoen
kilogram en in het interruptiedebatje had hij het over 1 tot 2 miljoen kilogram.
Ik zou graag willen hij het amendement en de motivatie nog eens goed bekeek.De heer Waalkens (PvdA):Het is mij volkomen helder. U wil in feite de latente ruimte plussen bij
de kippenrechten die door de pluimveehouders zelf zijn opgegeven. Dat kan
niet het geval zijn en dat moet niet het geval zijn. Dat is in strijd met
de route van het mestbeleid.De heer Van der Vlies (SGP):Collega Waalkens kan het fundamenteel oneens zijn met een amendement.
Dat is zijn goed recht. Hij heeft zijn argumenten gegeven. Ik deel die niet,
maar het kan zo lopen in dit huis. Alleen gebruikt hij het woord "destructief".
Hij weet dat dit een uitspraak is die tot nadenken stemmen moet. Een destructief
amendement zou zelfs niet ingediend kunnen blijven. Ik heb mijn steun betuigd
aan dat amendement. Ik sta hier, omdat ik mij aangesproken voel. Ik laat mij
op geen enkele wijze aanleunen – en daarom wil ik dit nu tegenspreken –
dat dit amendement een destructief karakter zou hebben. Ik vind eigenlijk
dat de heer Waalkens dat woord heeft te heroverwegen. Er zijn hier diverse
kleine en grote fracties die hun steun hebben betuigd aan het amendement,
die hun verdediging hebben gegeven en die zich conform hebben verklaard met
de doelstelling van de wet.De voorzitter:Iets korter graag, mijnheer Van der Vlies.De heer Van der Vlies (SGP):Akkoord. Als iets destructief is, staat het haaks op de doelstelling van
de wet.De voorzitter:Het is niet destructief. De heer Waalkens vindt het amendement destructief.De heer Van der Vlies (SGP):Ik roep hem daarover ter verantwoording.De voorzitter:Laten wij eerst het antwoord van de minister maar afwachten. Dan kunnen
wij bekijken of er een voorstel komt om het wel of niet destructief te verklaren.
Tot nu toe is de heer Waalkens degene geweest die dat vindt.De heer Van der Vlies (SGP):Ja, en ik bestrijd dat en roep hem daarover ter verantwoording. Dat is
het enige wat ik doe. Ik weet hoe de procedure is.De voorzitter:En ik weet dat u dat weet.De heer Poppe (SP):Mevrouw Snijder, de indienster van het amendement, heeft gesproken over
"werkruimte" en "niet maximaal invullen". Ik heb daar vragen over gesteld.
Ik heb begrepen dat het amendement mogelijk aangepast wordt in die zin dat...De voorzitter:En de vraag aan de heer Waalkens is?De heer Poppe (SP):Wat denkt de heer Waalkens ervan als het echt alleen maar beperkt wordt
tot de werkruimte?De heer Waalkens (PvdA):Het is duidelijk. De referentiejaren zijn beschreven in het wetsvoorstel.
Die accepteren wij als zijnde de ruimte voor de pluimveehouders. Het komt
mij voor, heb ik letterlijk gezegd, dat dit amendement in die zin afwijkt
van de route van het mestbeleid en in die zin dus destructief is.Voorzitter: WeisglasDe heer Stellingwerf (RPF/GPV):Voorzitter! Wij hebben een aantal weken geleden een wetgevingsoverleg
gehad over het voorliggende wetsvoorstel. Nadat de sector lange tijd had aangedrongen
op een bevriezing van de omvang, is de regering daar uiteindelijk ook toe
overgegaan. Dat is trouwens alweer geruime tijd geleden. In de tijd tussen
het verzoek van die sector en het besluit van de regering kon de sector behoorlijk
uitbreiden, met name in de gebieden waarin een nieuwe tak aan de akkerbouw
werd toegevoegd. De beheersbaarheid van de omvang van de pluimveestapel wordt
nu via een stelsel van pluimveerechten geëffectueerd. Wij kunnen daar
op zichzelf mee instemmen, ook al is de regering voornemens het stelsel in
2005 weer te laten vallen. Van de noodzaak of eerder het belang van het laatste
zijn wij nog niet geheel overtuigd, gezien het feit dat het in 2005 nodig
zou kunnen zijn het aantal dieren niet weer te laten groeien.
In het wetgevingsoverleg heb ik er al op gewezen dat er voor het probleem
met de verwerking van kippenmest oplossingen gevonden kunnen worden zodat
het gerechtvaardigd lijkt de pluimveestapel weer uit te breiden. In de jaren
voor 2005 moeten wij ons bezinnen op de vraag hoe wij daarmee moeten omgaan.
Het plafond dat wij nu vaststellen, moet ook voor de jaren na 2005 duidelijk
zijn.Ondanks de instemming met het doel van deze wet, is er toch sprake van
een vrij groot probleem. De afgelopen weken hebben wij dit weer gemerkt door
de inhoud van vele reacties. Ik merk hierbij op dat het aantal reacties niet
doorslaggevend is voor onze standpuntbepaling, maar dat het met name om de
inhoud gaat. Er is dus een probleem rondom de latente rechten oftewel de niet
gebruikte ruimte. De regering wil de latente ruimte laten vervallen of niet
omzetten, voorzover dit niet past binnen de referentiejaren die in de wet
genoemd staan. Op die manier moet de sector een bijdrage leveren aan de oplossing
van het mestprobleem. De oplossing van dat probleem dient een goed doel, maar
het is de vraag of dit doel het gekozen middel rechtvaardigt. Wij moeten constateren
dat die vraag door ons negatief beantwoord wordt.Kippenhouders werken al jaren op basis van een bepaalde verleende capaciteit.
Daar heeft men de bedrijfsvoering en investeringsbeslissingen op gebaseerd.
Latente ruimte is er altijd geweest. Die was nodig om een bepaalde flexibiliteit
in de bedrijfsvoering te kunnen hanteren. In de loop der jaren is mede op
basis van ervaring latente ruimte gereserveerd om de beschikbare capaciteit
te behouden. Wij vinden het dan ook te gemakkelijk om ter gelegenheid van
de introductie van pluimveerechten de latente rechten deels weg te nemen.
Dit komt niet tegemoet aan het rechtvaardigheidsgevoel van de pluimveehouders
en van ons en aan de rechtszekerheid voor de individuele ondernemer. Wij vinden
het dan ook onterecht dat wij vandaag horen dat het om een uitbreiding van
de pluimveestapel gaat. Die capaciteit is er volgens ons nu ook al, maar deze
wordt niet geheel ingevuld omdat die nodig is voor een flexibele bedrijfsvoering.
Ook in een nieuwe situatie zal geen totale invulling plaatsvinden. Ook in
een nieuwe situatie zal de bedrijfsvoering normaal moeten doorgaan.Ik kan me overigens wel voorstellen dat veel kippenhouders door de dreiging
met de korting zich gedwongen voelen zoveel mogelijk ruimte op te vullen.
Om die situatie te voorkomen, denken wij dat het amendement van de VVD-fractie
positief tegemoet getreden moet worden. In dat amendement is overigens sprake
van een evenwichtige benadering in die zin dat de latente rechten binnen het
bedrijf benut mogen worden en niet verhandelbaar zijn. Wij menen dat dit een
goede beperking is. De minister heeft tijdens het wetgevingsoverleg gezegd
dat, als het gewijzigde amendement van de VVD-fractie wordt aangenomen, er
een geheel nieuwe wet moet worden gemaakt. Kan hij die benadering nog eens
uitleggen? Ik vraag mij af waarom dit dan nodig is, omdat de VVD-fractie het
blijkbaar bij amendement af kan.De diervriendelijke systemen en biologische bedrijven zullen volgens het
wetsvoorstel op dezelfde manier worden behandeld en dus als alle andere systemen
en werkwijzen worden gekort. Acht de minister dit wenselijk? Waarschijnlijk
wel, want hij heeft dit wetsvoorstel ingediend, maar treedt hierdoor geen
een onwenselijk effect op?Ten slotte maak ik nog een opmerking over de knelgevallen. Ik heb een
amendement ingediend dat niet specifiek de knelgevallen betreft, maar dat
daar wel voor bedoeld is. Er kunnen zich namelijk altijd onbedoelde en onvoorziene
situaties voordoen en de minister moet dan een mogelijkheid hebben om daarvoor
op een verantwoorde manier een oplossing te vinden. Wat dat betreft denken
wij dat het amendement dat wij hebben ingediend, op stuk nr. 14, daar een
oplossing voor kan zijn.De heer Ter Veer (D66):Mijnheer de voorzitter! Mag ik de heer Stellingwerf vragen hoe zijn amendement
zich verhoudt tot het amendement van de VVD-fractie? Ik dacht nog even dat
hij niet het VVD-amendement zou steunen en, in een uiterste poging recht en
billijkheid te bewerk- stelligen, zijn amendement daarvoor in de aanbieding
had. Ik begrijp nu echter dat dit amendement bovenop het VVD-amendement komt.
We gaan dus eerst alle latente ruimte opvullen en vervolgens kunnen de mensen
die daarna nog onbillijk en onredelijk terecht zijn gekomen, op basis van
het amendement-Stellingwerf extra pluimveerechten krijgen. We doen er dan
dus nog weer een paar miljoen bij.De heer Stellingwerf (RPF/GPV):Nee. U zegt "bovenop", maar het gaat mij er helemaal niet om dingen op
elkaar te stapelen. Het gaat erom dat er zich naast elkaar bepaalde situaties
kunnen voordoen. Ik heb begrepen dat op grond van het amendement van de VVD-fractie
wellicht 90% van wat uit de sector als een probleemgeval wordt gesignaleerd
of althans het grootste deel van de problemen – laten we het percentage
maar even voor wat het is – voorkomen kan worden, namelijk door een
goede wetgeving of in ieder geval een wetgeving die volgens onze benadering
een terechte is. Nu, dat laat onverlet dat ook in die situatie er zich gevallen
voordoen die niet bedoeld en onvoorzien zijn, zodat je daarvoor dan toch een
hardheidsclausule in de wet moet hebben om erop in te spelen. Ik zeg niet
dat er dan ook gebruik van gemaakt moet worden. Dat is ter beoordeling van
de minister. Ik doe geen uitspraak over de aantallen die daarmee geholpen
zouden zijn, maar ik denk wel dat het goed is dat een dergelijke bepaling
in de wet zit om de minister de kans en de gelegenheid te geven tot een oplossing
te komen; of wellicht tot een afwijzing, maar dat is dan in ieder geval helder;
dat moet ook gemotiveerd worden.De heer Ter Veer (D66):Mijnheer de voorzitter! Ook ik wil beginnen met felicitaties aan het adres
van mevrouw Snijder uit te spreken. Er is een dierbare band tussen haar en
mij, tussen Wagenborgen en Woltersum, van al heel lang her. En hoe pikant,
mijnheer de voorzitter, dat uitgerekend in het eerste debat dat wij hier samen
voeren, wij diametraal tegenover elkaar komen te staan. Ik zal dat uitleggen;
we zijn wat dat betreft nog niet aan het eind van de beraadslagingen.De fractie van D66 steunt de Wet pluimveerechten, die een plafond stelt
aan het aantal kippen dat we in dit land willen houden. Het is logisch dat wij het daarmee eens zijn, want in feite is dit voor onze fractie,
politiek gezien, de uitwerking van de motie die is aangenomen in december
1997, waarin de regering werd uitgenodigd om, als het waar is dat er inderdaad
een uitbundige groei van het aantal kippen aan de gang is, daar passende maatregelen
voor te treffen. In die geest is 1998 begonnen en in die geest is in november
1998 uiteindelijk de standstillbrief, zoals die in het jargon heet, gekomen,
in afwachting van een wettelijk instrument, dat nu is geworden het instrument
invoering pluimveerechten.We hebben in het wetgevingsoverleg daarover van gedachten gewisseld. Het
was niet de eerste keuze, omdat je zou willen dat er een simpeler systeem
was. Het bleek echter onvermijdbaar om naar deze systematiek in de wet te
gaan, in de wetenschap desalniettemin dat dit binnen korte tijd weer buiten
werking zou worden gesteld, als afzetcontracten weer de orde van de dag zullen
zijn geworden.Ook in het wetgevingsoverleg hebben wij vastgesteld dat, zonder nu uitvoerig
op de vergelijking in te gaan, deze sector er de facto milder vanaf is gekomen
dan de sector varkenshouderij, waar in het kader van de Wet herstructurering
varkenshouderij willens en wetens is gekozen om te komen tot een krimp van
de sector. In de sector pluimveehouderij, waar wij het nu over hebben, is
de situatie daarentegen zo dat het aantal kippen dat er is, op hetzelfde niveau
mag blijven. In huis-, tuin- en keukentaal gezegd: wat je hebt mag je houden.
Maar we willen in ieder geval niet dat er méér komen; we willen
ook niet dat er collectief gezien meer komen. Vandaar deze wet en vandaar
de steun van mijn fractie aan én de wet én het systeem van de
omrekening dat wordt gevolgd, waarbij het een automatisch uit het ander, te
weten pluimveerechten, volgt. Het mag duidelijk zijn, ook uit de interruptiedebatten
en de gedachtewisseling daaraan voorafgaand, dat mijn fractie het amendement
van de VVD-fractie om politieke redenen niet steunt. Het opent de weg naar
een uitbreiding van het aantal kippen, dat wel eens 5 miljoen kan zijn. We
zullen nooit weten – omdat we überhaupt niet willen dat het gebeurt –
hoeveel dat er kunnen zijn. Het zijn er in ieder geval altijd meer. Afgezien
daarvan is het amendement nodeloos ingewikkeld. De toelichting spreekt wat
dat betreft voor zichzelf en spreekt ook boekdelen. Het derde argument is
misschien het belangrijkste. Ik vraag mevrouw Snijder of de allerlaatste bijzin
in de toelichting, dat de strekking van het wetsvoorstel niet wordt aangetast,
niet een Freudiaanse zin is om als het ware te bezweren dat hier sprake is
van een amendement dat in mijn ogen als een destructief amendement moet worden
aangemerkt. Collega Waalkens sprak hier ook al over. Wat vindt de minister
van dit amendement en heeft hij de laatste bijzin van dit amendement ook op
deze manier ervaren? Wil hij daarover zijn licht laten schijnen?De heer Meijer (CDA):Voorzitter! De heer Ter Veer is consequent. In de behandeling van de Wet
herstructurering varkenshouderij pleitte hij voor een generieke korting zonder
schadevergoeding en nu neemt hij eenzelfde stelling in als het gaat om de
latente ruimte. Hij heeft mij geïnterrumpeerd met de opmerking, dat iedere
ondernemer in Nederland had kunnen weten dat dit zou gebeuren omdat dit in
het regeerakkoord van Paars was opgenomen. Ik heb de tijd benut om dat eens
even op te laten zoeken, maar waar in het regeerakkoord staat, dat een ondernemer
had kunnen weten dat dit systeem van rechten eraan kwam? Als dat inderdaad
het geval is, kan de heer Ter Veer mij dan uitleggen wat hij daarmee bedoeld
heeft? Ik kan het niet terugvinden.De heer Ter Veer (D66):Uw vraag is terecht. In het regeerakkoord staat dat de legbatterij afgeschaft
zal worden. Dat is intussen een feit. Dit punt heeft in de besprekingen rondgewaard,
maar men vond het onnodig om dat wat al in een Kameruitspraak was vastgelegd
en waarvoor de drie partijen uit Paars 1, die in de verlenging doorgaan naar
Paars 2, zich hebben uitgesproken, nog eens apart vast te leggen. Overbodige
dingen moeten niet in regeerakkoorden worden geschreven. Als inderdaad blijkt
wat in de motie van 1997 wordt verwoord, namelijk dat er meer kippen komen,
wordt er wat aan gedaan. In de tussenliggende tijd werd echter duidelijk dat
inderdaad actie was geboden.De heer Meijer (CDA):Voorzitter! In die motie werd voor een productieplafond gepleit en niet
voor een korting. Nu spreken wij over een korting op dat productieplafond.De heer Ter Veer (D66):Het is geen korting; het is het buiten gebruik stellen van de latente
ruimte. De latente ruimte is in lijn met wat wij bij de invoering van de Wet
herstructurering varkenshouderij hebben doorgevoerd, namelijk het beperken
van de milieugebruiksruimte die ontleend zou kunnen worden aan de mestproductierechten,
inclusief de latente ruimte. Om recht te doen aan de bedrijfsvoeringen die
in de pluimveehouderij opgeld hebben gedaan in 1996, 1997 en 1998, is in de
wetssystematiek gekeken naar het aantal kippen dat in elk van die drie jaren –
naar keuze te bepalen – werd gehouden. Een pluimveehouder mag dus al
het gunstigste jaar kiezen en komt in die zin ook niets tekort, afgezien van
de knelgevallen waarover wij al uitvoerig hebben gesproken.De heer Van der Vlies (SGP):Voorzitter! Zelfs rekenkundig moet de collega toch tot het inzicht komen
dat daar waar een gemiddelde van een gekozen referentiejaar een plafond wordt,
de gangbare bedrijfsvoering oplevert dat het nieuwe gemiddelde onder dat plafond
terechtkomt. Dat is rekenkundig gewoon zo klaar als een klontje! Ik begrijp
niet dat hij daar als vakman zo lang over doet!De heer Ter Veer (D66):Voorzitter! Dit is eigenlijk demagogie. De pluimveehouder wordt geacht
te tellen en hij mag op de teldatum soms boven zijn jaarlijks gemiddelde uitkomen
als aan het eind van het jaar zijn gemiddelde maar overeenkomt met zijn verkregen
rechten. Dus de flexibiliteit zit in de bedrijfsvoering en het systeem van
de wet.De heer Van der Vlies (SGP):Als het productieplafond is bereikt, ga je er met dit systeem dus per
saldo op achteruit.De heer Ter Veer (D66):Nee. Graag had ik dat de minister hierover zijn licht laat schijnen, want
we hebben nu continu een spraakverwarring.Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD):Voorzitter! Ik wil nog antwoord geven op twee vragen van
de heer Ter Veer.Ik verschil met hem van mening, want de VVD vindt dat met de doelstelling
die in het amendement wordt verwoord, het macrodoel niet wordt gemist. Dat
klopt precies met wat voorgaande sprekers hebben gezegd.Een andere vraag van de heer Ter Veer wil ik met een wedervraag beantwoorden.
Waarom zijn die 5 miljoen kippen er nog niet bij gekomen? Daar wordt steeds
naar verwezen: naar een maximale groei van 5 miljoen kippen. Nogmaals: waarom
zijn die er nog niet?Voorzitter! De heer Ter Veer reageerde ook op de relatie tussen de motie
en het regeerakkoord. Als de strekking van de motie is zoals de heer Ter Veer
die heeft verwoord en de motie uitgevoerd had moeten worden, dan had die doelstelling
in het regeerakkoord moeten staan, maar die staat er niet in. Ik wijs erop
dat ondernemers hun investeringen doen op basis van de regelgeving die wij
hier vaststellen.De heer Ter Veer (D66):Voorzitter! Een aangenomen motie geldt zolang niet het tegendeel ervan
wordt verwoord. De aangenomen motie laat geen enkele aarzeling of twijfeling
mogelijk ten aanzien van de bedoeling ervan. Nogmaals, je moet in het regeerakkoord
geen overbodige opmerkingen opnemen. Daarom is hierover in het regeerakkoord
niets opgenomen.De benutting van de latente ruimte is een mogelijkheid. Die latente ruimte
is bij de bedrijfsvoeringen, om welke reden dan ook, niet benut. Door ondernemers
zal dit als een van de laatste ronden worden ervaren. Als de laatste ronde
voor het verdelen van pluimveerechten ingaat, zal dat onherroepelijk met zich
brengen dat iedereen elke latente ruimte die nog in stoffig hoekje aanwezig
is, gebruikt voor het verkrijgen van pluimveerechten. Dat leidt onvermijdelijk
tot meer kippen.Mevrouw Hermann (GroenLinks):Voorzitter! Ook onzerzijds complimenten aan het adres van mevrouw Snijder
voor haar bijdrage aan dit debat!Het zal geen verbazing wekken als ik zeg dat GroenLinks blij is met het
initiatief tot het indienen van het wetsvoorstel dat nu voor ons ligt. Het
allerliefst ware ons een beperking van de pluimveerechten geweest, maar wij
kunnen heel goed begrijpen dat vanwege de afspraak in het regeerakkoord in
de toelichting op dit wetsvoorstel staat dat een beperking niet aan de orde
is. Wel een bevriezing. Met die bevriezing stemmen wij van harte in.Wij hebben de onderscheiden onderdelen van dit wetsvoorstel nog eens goed
de revue laten passeren en daarbij nagegaan of dit nu echt een bevriezing
is of dat wij te maken hebben met een klimaatverandering. Door die klimaatverandering
zou sprake kunnen zijn van dooi. Wat dat betreft vinden wij het amendement
van de VVD een ongelukkig amendement. Wij zouden het verdrietig vinden als
dat werd aangenomen. Wij hebben begrepen dat de minister bij het wetgevingsoverleg
daarover heeft gezegd: het haalt de kern uit het voorstel.Er is in dit debat reeds het nodige gezegd over de cijfers. Ik heb bladzijde
4 van de nota naar aanleiding van het verslag van februari jongstleden er
nog eens op nagekeken. Op die bladzijde staan de staatjes van de cijfers van
de groei van de laatste jaren, een groei die is opgetreden nadat de Kamer
in 1997 had gezegd: wij moeten pas op de plaats maken. Naast die cijfermatige
gegevens van de regering zie ik de mogelijke groei met 5 miljoen kippen en
we zitten al dik boven de 100 miljoen kippen. Voor iedere Nederlander lopen
er dus zo'n zes kippen rond. Liepen ze maar rond. Ze zitten echter opgeborgen.Een ander punt waar ik op in wil gaan, is de wenselijkheid van de biologische
pluimveehouderij. In de memorie van toelichting schrijft de regering dat de
biologische pluimveehouderij gestimuleerd zou moeten worden, maar in de verdere
uitwerking tot nu toe hebben wij daar nog maar weinig van gezien. Wat dat
betreft hoop ik dat de minister daar nog het een en ander over zal zeggen.
Dit is voor ons namelijk een belangrijk punt.In het amendement van de heer Van der Vlies wordt gesproken over hobbykippen.
Het aantal zou moeten gaan van 100 naar 250. Als ik denk aan de mij vanouds
bekende kleinschalige koppeltjes kippen die erbij werden gehouden, dan lagen
die altijd ver onder de 100. Wij zijn dan ook geen voorstander van een uitbreiding
van het aantal van 100 naar 250.De heer Meijer (CDA):U heeft de minister gevraagd om een pleidooi te houden voor de biologische
pluimveehouderij. Ik weet niet in hoeverre u de vakliteratuur leest, maar
de afgelopen week stond er een artikel in met het verzoek om op dit moment
niet meer pluimveehouders om te laten schakelen op onder andere vrijlandeieren,
omdat de markt dan volledig in zou storten, zoveel aanvoer is er al in relatie
tot de vraag. Als dat het geval is, is een pleidooi voor nog meer biologische
pluimveehouders een vreemde zaak.Mevrouw Hermann (GroenLinks):Dat vakblad heb ik niet gelezen. Ik ben echter redelijk geïnteresseerd
in de afname van de producten van de biologische pluimveehouderij. Het valt
mij op dat die in steeds meer winkels aangeboden worden. Dat doen winkels
niet als daar geen afname voor is. Het valt mij verder op dat wanneer ik bij
Albert Heijn boodschappen doe en kijk naar de doosjes graseieren, daar regelmatig
nieuwe doosjes staan. Bovendien staan ze nooit bij de afgeprijsde artikelen
waarvan de houdbaarheidsdatum bijna verlopen is. Ik heb dan ook het gevoel
dat dit een duidelijk groeiende markt is. Ik ben benieuwd wat de minister
op dit punt zal antwoorden.De heer Van der Vlies (SGP):Ik wil nog een vraag stellen over de bejegening van mevrouw Hermann van
mijn amendement over de hobbykippen. Zij is toch bekend met de getallen die
de Nederlandse bond van hoender-, dwerghoender-, sier- en watervogelhouders
heeft overgelegd en waaruit blijkt dat een gemiddeld niveau binnen die hobbywereld
202 aangehouden dieren is. Het gaat om het in stand houden van bepaalde rassen.
Ik heb GroenLinks altijd aan mijn zijde getroffen als het gaat om soortenbeleid
en dergelijke. Dit hoeft nu ineens niet meer? Dat is toch merkwaardig? Wil
mevrouw Hermann daar toch nog eens goed naar kijken, want het is niet mijn
hobby om hier voor de hobbykippen te pleiten. Ik vond dit zo doordacht en
onderbouwd dat ik het nodig vond om het aan de Kamer voor te leggen. Ik vond
haar echter wat kort door de bocht.Mevrouw Hermann (GroenLinks):Dat kan ik mij voorstellen. Ik denk echter dat wij moeten oppassen om
kwantitatieve en kwalitatieve benaderingen te verwarren. Als het gaat om het
in stand houden van rassen bij wijze van hobby, dan is dat een zaak waar GroenLinks
voor is. Wij hebben tot nu toe echter nog geen overtuigende bewijzen gezien
dat daarvoor een dergelijke omvang nodig is. Dat is het punt. Naar ons idee
kan het ook met minder. Dan gaat het ook om de vraag wanneer het echt een
hobby is en wanneer het een bedrijfje wordt.De heer Meijer (CDA):Voorzitter!...De voorzitter:Ik wil deze discussie nu afronden. De minister begint namelijk in een
tijdsklem te komen, aangezien hij protocollaire verplichtingen heeft in het
kader van het staatsbezoek. Ik zou graag zien dat de eerste termijn kan worden
afgemaakt, zonder te hoeven haasten.Mevrouw Hermann (GroenLinks):Voorzitter! Ik verzoek de minister te reageren op de opmerkingen die ik
heb gemaakt over onze interesse in de biologische pluimveehouderij.Tevens vraag ik hem om in te gaan op de gevolgen van de gestelde forfaitaire
norm voor milieuvriendelijke boeren. Op basis van de forfaitaire fosfaatproductie
wordt immers vastgesteld wat het gemiddeld aantal gehouden dieren is geweest
in een bepaald referentiejaar en het is mogelijk dat milieuvriendelijke boeren
in een dergelijk systeem "gestraft" worden. Ik hoor daar graag meer over.Tot slot spreek ik nogmaals mijn zorg uit over het mestoverschot. De getallen
zijn zonder meer verontrustend. De mestverbranding is in onze ogen niet de
meest gewenste oplossing. Het zou beter zijn als de mest op een positieve
manier kan worden gebruikt. Het heeft ons verbaasd dat tot nu toe in de stukken
de mogelijkheid van vergisting als methode om het mestoverschot terug te dringen,
eigenlijk geen aandacht gekregen heeft. De stuurgroep-Alders heeft daar, met
uitzondering van de participant de stichting Natuur en milieu, ook niet nader
over geschreven. Wij hebben het idee dat vergisting de nodige voordelen heeft,
zoals het niet verliezen van nutriënten en het bewerkstelligen dat stikstof
en fosfor beter kunnen worden opgenomen in mest. Bovendien menen wij dat extra
risico's van uitstoot van milieubelastende stoffen als ammoniak, voorkomen
kunnen worden door de vergisting op de juiste wijze uit te voeren. Het bij
vergisting ontstane product biogas kan weer gebruikt worden. Graag ook een
reactie van de minister op dit punt.De vergadering wordt van 16.25 uur tot 16.30 uur geschorst.Minister Brinkhorst:Mijnheer de voorzitter! Ik waardeer het zeer dat de Kamer dit wetsvoorstel
voortvarend ter hand neemt. Ik wil om te beginnen in eerste termijn tegen
mevrouw Snijder zeggen hoe plezierig ik het vind dat zij haar maidenspeech
gehouden heeft. Hoe we samen verder zullen varen, zal in de komende periode
duidelijk worden.Het is belangrijk dat alle woordvoerders in de Kamer zeggen dat het doel
van het wetsvoorstel van de regering wordt ondersteund. Ik vind dat op zich
een belangrijke constatering. Dat maakt het mogelijk met elkaar te spreken
over feiten en niet in algemeenheden te blijven steken. Het lijkt mij belangrijk
dat het draagvlak van het wetsvoorstel breed is. Ik verwijs even naar de motie
van de heer Ter Veer die Kamerbreed werd gesteund in 1997. De kern daarvan
was dat de kippenhouderij onstuimig groeit en het verzoek aan de regering
was om passende maatregelen te nemen om die groei tegen te gaan. Dat vloeit
ook voort uit het regeerakkoord van Paars 2 uit 1998, waarin de aankondiging
stond dat de overheid, indien de sector zelf voor 1 januari 2000 niet voldoende
maatregelen had getroffen, maatregelen zou treffen om de gestelde doelen,
waaronder dat op het gebied van het milieu, te bereiken. Ten slotte is er
het verzoek van de pluimveesector zelf.Mijnheer de voorzitter! Ik zal een benadering vanuit de praktijk kiezen.
Mevrouw Snijder heeft daar met name om gevraagd. Ik kom met een aantal harde
conclusies. Er is sprake geweest van een time-out. De praktijk is dat er sinds
het moment dat er eind 1997 sprake van was dat er geen verdere onstuimige
groei meer zou mogen zijn, de facto een belangrijke groei heeft plaatsgevonden.
Ik geef de Kamer de cijferlijst. In 1995: 89,6 miljoen kippen, in 1997: 93,1
miljoen kippen, in 1998: 98,7 miljoen kippen en eind 1999: 104,8 miljoen kippen.
Dat zijn de feiten. De vraag of er sprake van is geweest dat "de zaak op slot
heeft gezeten" moet tegen die achtergrond worden beoordeeld.Mijnheer de voorzitter! Het is belangrijk dat men de moed van zijn overtuiging
heeft. Ik zou de Kamer daar graag op willen aanspreken. Als er sprake is van
het duidelijk ondersteunen van de "major", de doelstelling, dan moet men aan
de gevolgen denken. Ik wil graag beginnen om twee wezenlijke misverstanden
aan de orde te stellen, die naar voren komen in een aantal uitspraken van
de geachte afgevaardigden. Het eerste betreft het mestoverschot. Ik ben het
niet eens met de heer Meijer. Daar ging het interruptiedebatje over. Bij het
voorziene mestoverschot gaat het om de feitelijke overschotproductie en niet
het overschot dat mogelijkerwijze qua productieoverschot kan worden geproduceerd
als mestoverschot. Niet dus om het productiepotentieel in de vorm van mestproductierechten.
Het tweede betreft de flexibiliteit in de sector. Deze is een gegeven. Men
mag zoveel kippen produceren als men wil in een jaar – ik spreek nu
over de werkruimte – als men het totaal gemiddelde niet overschrijdt
in dat jaar. Dat is de flexibiliteit. Ik ben dat met de heer Ter Veer eens,
die daar nadrukkelijk op gewezen heeft. Als we nu spreken over het akkoord
over de "major" – ik spreek daar de hele Kamer en niet speciaal de oppositie
of de regeringsfracties op aan – dan is dat de situatie. Het doel van
het wetsvoorstel was bevriezing van de pluimveestapel ten opzichte van het
niveau van de referentiejaren 1995, 1996 en 1997. Iedereen heeft zich daarover
uitgesproken. Wat waren die gemiddelden? Latente ruimte 1995: 20%; latente
ruimte 1996: 19% en latente ruimte 1997: 17%. Dat betekent dat ten opzichte
van 1997, als men dat gemiddelde van die drie jaren neemt, er binnen de niet-gebonden
mestproductierechten een uitbreiding van 17% mogelijk is. En dat komt dus
neer op ongeveer 17 miljoen kippen extra ten opzichte van 1997. In dat jaar
waren er 93 miljoen kippen. Dat betekent dus inderdaad een potentiële
groei van nog 5 miljoen ten opzichte van het jaar 1999, waar
wij over 105 miljoen spraken. Daarmee doet de vergelijking met 1999 eigenlijk
niet terzake. De bevriezing heeft immers betrekking op het niveau van 1997,
respectievelijk 1996 en 1995. Dat is de kern van de zaak. Daarmee is meteen
de vraag aan de orde: hoe hard zijn de gegevens waarop de minister zich baseert?
Ik wijs er nogmaals op dat Kamerbreed is uitgesproken dat het gaat om een
bevriezing, en niet om een uitbreiding of een korting. In dit opzicht gaat
het om een wezenlijke kwestie ten opzichte van de relatie met de varkenssector.
In de varkenssector was sprake van een korting. Ik wijs er overigens op dat
de VVD zich daar destijds zeer duidelijk voor heeft uitgesproken. Ik zal daar
niet verder op ingaan, maar het lijkt mij een wezenlijk punt. De vraag is
dus: hoe realistisch is het om ten aanzien van de pluimveesector een bijdrage
te vragen in de richting van een bevriezing? Ik wijs erop dat de pluimveesector
de tweede in de ranglijst is van de veroorzakers van het mestoverschot. Nogmaals,
die bijdrage wordt gevraagd tegen de achtergrond van het feit dat alle fracties
om het hardst hebben geroepen dat zij de doelstelling van het wetsvoorstel
steunden.De heer Meijer (CDA):Voorzitter! Wat dat laatste betreft, blijf ik de minister ondersteunen.
Bevriezen betekent inderdaad een plafond in de markt leggen, en geen reductie.
Als de minister een aantal cijfers laat horen over de jaren 1995 t/m 1999
van een toename van de pluimveestapel en wij weten ook in welke sector binnen
de pluimveehouderij die met name heeft plaatsgevonden, waarom heeft de minister
dan geen gehoor gegeven aan het verzoek in 1997 om daadwerkelijk die bouwstop
af te kondigen? Waarom heeft het een jaar geduurd voordat de minister die
time-out heeft ingevoerd? Waarom is dat niet een jaar eerder gebeurd, toen
men erom vroeg?Minister Brinkhorst:Mijnheer de voorzitter! Het antwoord is zeer simpel. Deze minister was
er overigens niet in 1997. Het belangrijkste punt is dat de Kamer er ruim
een jaar over gedaan heeft om het wetsvoorstel te behandelen.De noodzaak van dit wetsvoorstel staat naar mijn gevoel vast. Het is namelijk
een wetsvoorstel waarmee de sector wordt voorbereid op het systeem van de
mestafzetovereenkomsten en het is tegelijkertijd noodzakelijk, gegeven de
aangekondigde aanscherping van Minas in verband met de nakoming van de nitraatrichtlijn.
Daarover bestaat ook in brede zin overeenstemming. Het gaat om de noodzaak
van een evenwicht op de mestmarkt. Tegen die achtergrond zeg ik met zeer veel
nadruk, en daar spreek ik alle fracties op aan, dat men geen uitbreidingsmogelijkheden
meer moet hebben voor de pluimveesector, gegeven de situatie in 1995, 1996
en 1997. Al het water van de zee wast niet weg dat er een aantal amendementen
zijn, waarin die mogelijkheid wel is opgenomen. Ik wil het nu zo simpel mogelijk
stellen: het mestoverschot moet worden teruggebracht, de opkoopregelingen
zijn aan de gang en een uitbreiding van de pluimveehouderij met nog eens 5
miljoen ten opzichte van 1999 zou betekenen nog eens een keer 200 mln. extra
publieke middelen. Ik neem aan dat collega Zalm daarover buitengewoon verheugd
zou zijn.Voorzitter! Wij kunnen niet eerst een flankerend beleid hebben, waarin
wij 1,8 mld. investeren, en waarna dan toch weer kan worden uitgebreid. Tegen
die achtergrond vraag ik mevrouw Snijder om haar amendement nog eens zorgvuldig
te overwegen. Het lijkt mij dat de bewijslast met de mogelijke uitbreiding
van de pluimveestapel ligt op diegenen die dat op dit ogenblik bepleiten.Er was natuurlijk over de concrete vraag van de knelgevallen wel een discussie.
De terechte vraag is: voorziet het voorstel in de oplossing van alle onbillijkheden
van overwegende aard? Het is vanzelfsprekend: de meeste pluimveehouderijen
willen graag die latente ruimte gebruiken. Ik heb in het wetgevingsoverleg
al aangegeven dat ik die zorg niet deel, want voor alle onbillijkheden van
overwegende aard, voorzover in de pluimveesector aanwezig, is een voorziening
getroffen. Ik heb niet, mijnheer Meijer, op 10 april de deur al dichtgedaan.
Ik heb op uw suggestie, die ik een waardevolle vond, de sector alsnog een
week de gelegenheid gegeven om te reageren. Al die gevallen zijn concreet
en specifiek beantwoord. Artikel 58k sluit aan bij de hardheidsgevallen voor
de varkensrechten, waarvan de systematiek inmiddels duidelijk is uitgekristalliseerd
en door de Kamer is aanvaard. Tegen die achtergrond is er geen aanleiding
voor een extra voorziening, niet omdat ik de pluimveesector, zoals hier en
daar werd gesuggereerd, zou willen terugbrengen of onaangenaam zou willen
bejegenen, maar wel omdat wij gezamenlijk een doelstelling hebben en u de
regering mag afrekenen op coherentiebeleid. De regering zou terecht incoherentie
met de bestaande situatie kunnen worden verweten, wanneer ik tegen deze achtergrond
niet dit standpunt innam.Nogmaals, mijnheer de voorzitter, uitgangspunt voor de beoordeling van
de aangedragen knelsituaties is dat er sprake moet zijn van onbillijkheid
van overwegende aard, van een onevenredig nadeel in vergelijking met andere
pluimveehouders en van groepen van gevallen, dus niet van willekeurige individuen.
Voorts moet het gaan om onomkeerbare handelingen of transacties, aangegaan
voordat de bevriezingsmaatregel werd aangekondigd. Er moeten daarnaast harde
generieke toetsingscriteria zijn. Bovendien mogen pluimveehouders niet worden
begunstigd ten opzichte van varkenshouders; toepassing dus van het gelijkheidsbeginsel.
Last but not least geldt dat de noodzakelijke bevriezing niet mag worden gefrustreerd.De kern van de door de belangenbehartigingsorganisatie NOP aangedragen
situatie, waarop het amendement van mevrouw Snijders aansluit, is dat pluimveebedrijven
die in geen van de referentiejaren hun mestproductierecht volledig hebben
benut, dat mestproductierecht niet meer nodig hebben. In dat licht bezien,
is het begrijpelijk dat de NOP zegt: wij willen die latente ruimte in pluimveerechten
omzetten. Naar mijn oordeel geldt voor deze situatie dat de lagere bezetting
in de drie referentiejaren kennelijk een permanent karakter heeft gehad, om
het even wat daarvan de oorzaak is geweest. Ik heb al gezegd dat het omzetten
van de latente ruimte binnen de niet-gebonden mestproductierechten een inbreuk
betekent op het bevriezingskarakter van het wetsvoorstel. Dan komen wij inderdaad
niet meer bij de "minor", maar bij de "major"; de "major" waarover wij het
zo eens waren. Kennelijk bestaat er evenwel bij het verwezenlijken
daarvan toch verschil van mening. Wij moeten niet vergeten, mijnheer de voorzitter,
dat in de varkenssector de generieke korting is doorgevoerd plus het vervallen
van de latente ruimte. Niemand in de Kamer heeft zich sterk gemaakt om de
latente ruimte in de varkenssector niet te laten vervallen. Het ging om de
korting. Het zou een ernstige rechtsongelijkheid opleveren als de pluimveesector
latente ruimte zonder meer zou kunnen behouden, terwijl deze sector voor eenderde
bijdraagt aan het landelijke mestoverschot.De heer Van der Vlies (SGP):Voorzitter! Nu maakt de minister toch een ernstige vergissing. Hij kan
dat niet helemaal helpen, want hij was er toen niet bij, maar bij het varkensdossier
is er wel degelijk en uiterst intensief over de latente ruimte gesproken,
maar degenen die daarvoor pleitten, hebben het verloren. Dat is dus een heel
ander verhaal dan: niemand heeft...!Minister Brinkhorst:Voorzitter! Ik ken de heer Van der Vlies als een eerbaar man, dus ik neem
dat zonder meer van hem aan. Mijn beeld was dat het ging om bezwaren tegen
de korting en dat er geen bezwaar was tegen het afnemen van de latente ruimte,
maar dat laat ik verder nu maar even terzijde! In ieder geval is duidelijk
dat die latente ruimte bij de varkenssector wel is afgenomen en dat er een
korting heeft plaatsgevonden. Er zou mijns inziens dus sprake zijn van rechtsongelijkheid
als wij bij de pluimveesector een groeimogelijkheid laten, terwijl de varkenssector
die niet heeft. U weet dat ik vanaf het moment dat ik bij uw Kamer stond,
zo'n jaar geleden, altijd heb gezegd dat voor mij wezenlijk is dat wij de
intensieve veehouderij generiek beschouwen en niet naar een specifieke sector
kijken.De heer Stellingwerf (RPF/GPV):Voorzitter! Dan hangt de minister de toekomst feitelijk op aan een in
het verleden slecht gekozen voorbeeld. In onze ogen was dat in ieder geval
een heel slechte keuze.Minister Brinkhorst:Ik ga uit van geldend recht en het lijkt mij evident dat ik daaraan gehouden
ben.Voorzitter! Verschillende geachte afgevaardigden hebben gezegd dat die
latente ruimte wel wordt teruggeven, maar dat die niet verhandelbaar is. Dat
vind ik geen overtuigend argument. Voor de bevriezing van de pluimveestapel
maakt het absoluut niet uit waar die mest wordt geproduceerd. De mest wordt
geproduceerd op welk bedrijf dan ook en elke extra, waar dan ook geproduceerde
hoeveelheid mest draagt bij aan het mestoverschot. Het feit dat het niet verhandeld
kan worden, maakt vanuit die optiek geen verschil.De heer Poppe (SP):Voorzitter! De minister noemde na de time-out de groei van de latente
ruimte van 20% in 1995, 19% in 1996 en 17% in 1998.Minister Brinkhorst:En in 1999!De heer Poppe (SP):Er wordt door de VVD-fractie gesproken over werkruimte en er wordt ook
gesproken over latente ruimte, maar volgens mij bestaat daar verschil tussen.
Latente ruimte is ruimte die geclaimd is maar nog niet benut; als het uitkomt,
kan men die wel benutten. Een werkruimte is noodzakelijk voor de bedrijfsvoering,
dat is dus die flexibiliteit. Kan de minister het verschil uitleggen?Minister Brinkhorst:De heer Poppe heeft volkomen gelijk. Als die latente ruimte wordt opgevuld,
ontstaat daadwerkelijk dat overschot, als gevolg van de feitelijke productie.
De flexibiliteit van de werkruimte – maar ook dat heb ik al gezegd –
is eigenlijk een gegeven. Gedurende het hele jaar mag men zoveel kippen houden
als men wenst, als het gemiddelde maar binnen de regels blijft. Dat is naar
mijn gevoel dus die werkruimte. Daarnaast hebben wij dan nog de verhandelbaarheid
en kan men pluimveerechten kopen als dit wetsvoorstel in werking is getreden.
Dat zijn volgens mij wezenlijke elementen van de flexibiliteit. Het hele verhaal
van de werkruimte – ik zeg het maar even kort door de bocht, maar volgens
mij niet onjuist – gaat daarmee niet op, want die flexibiliteit is een
gegeven volgens het systeem van het onderhavige wetsvoorstel.De heer Ter Veer (D66):Ik ben erkentelijk voor deze toelichting, maar ik begrijp dat wij ook
in onze interruptiedebatten dan toch een schijndiscussie hebben gevoerd over
een vermeend plafond in aantallen kippen dat er zou zijn, maar er niet is,
gelet op hetgeen de minister net zei over die werkruimte!Minister Brinkhorst:Mijnheer de voorzitter! Ik denk dat de heer Ter Veer de visie die ik zojuist
heb geschetst goed heeft weergegeven!De heer Meijer (CDA):Voorzitter! Ik denk dat er toch sprake is van spraakverwarring, ook bij
de minister. Nu snap ik het zelf ook niet meer. Werkruimte is die ruimte die
een bedrijf op jaarbasis nodig heeft om de hokken schoon te maken als de dieren
eruit gaan. Bij vleeskuikens is dat na iedere zes weken twee weken leegstand
en bij legkippen is dat na 14 maanden. Over dat latente deel hebben wij het
nu niet, want dat is 10% onderbezetting gemiddeld op jaarbasis als er geen
dieren gehouden worden. De heer Van der Vlies zei volgens mij terecht dat
de minister het gemiddelde productieplafond naar beneden haalt, want het gaat
om bedrijven die daarnaast om welke reden dan ook gedurende een langere periode
minder of geen dieren hebben gehad. Dat is dat latente deel dat er nu volgens
mij oneigenlijk wordt afgehaald.Minister Brinkhorst:Ik zal nog een keer proberen het zo klip en klaar mogelijk te zeggen.
Bedrijven die gedurende drie jaar een veel lagere bezetting hebben gehad,
hebben dit kennelijk gedaan uit het oogpunt van ondernemerschap. Vandaar die
drie referentiejaren, wat een jaar meer is dan bij de varkensrechten. Bij
de varkensrechten gaat het immers om twee referentiejaren.De werkruimte waarover mevrouw Snijder sprak en waarover zij haar bezorgdheid
heeft uitgesproken in haar amendement, wordt volledig mogelijk gemaakt, maar
uiteraard binnen de referentiejaren waarover wij gezamenlijk hebben gesproken.
Die bevriezing is de bevriezing van 1995, 1996 en 1997, maar de feitelijke
situatie is dat wij nu op 105 miljoen kippen zitten, terwijl dat er in 1997
nog 93 miljoen waren. Hoe men dan nog kan zeggen dat de sector in de afgelopen
periode op slot heeft gezeten, is mij eerlijk gezegd niet helemaal duidelijk.De heer Waalkens (PvdA):De minister heeft haarscherp aangegeven wat de werkruimte en de latente
ruimte zijn. Is het zo dat hij zijn oordeel over het amendement
van mevrouw Snijder dan ook toetst aan de strijdigheid met het wetsvoorstel?Minister Brinkhorst:Mijnheer de voorzitter! Ik zal zo in detail op het amendement van mevrouw
Snijder ingaan, want zij heeft zoveel instemming gekregen van een aantal fracties
dat het mij verstandig lijkt dat wij puur feitelijk daarover met elkaar discussiëren.
Ik weet dat zij de doelstelling van het wetsvoorstel volstrekt omarmt. Ik
probeer van mijn kant niet anders dan helderheid te scheppen over het feit
dat er een aantal zeer kwestieuze punten aan haar amendement kleven.Het gaat dus over het voorstel van de NOP. Dit ligt ook ten grondslag
aan hetgeen mevrouw Snijder in haar amendement heeft verwoord, want het is
kennelijk zo dat bestaande pluimveehouderijen zonder aankoop van rechten mogen
uitbreiden op basis van hun oude, niet-gebonden mestproductierechten, terwijl
startende bedrijven wel pluimveerechten moeten aankopen. Dit lijkt mij een
afscherming van de markt. Tot slot wil ik herhalen dat het in het wetsvoorstel
voorziene systeem een oplossing biedt voor alle onbillijkheden van overwegende
aard.Mijnheer de voorzitter! Ik kom hiermee heel concreet en heel specifiek
op mijn oordeel over het amendement van mevrouw Snijder. Dit is eigenlijk
in gewijzigde vorm ook het voorstel dat de sector heeft gepresenteerd. Ik
heb al gezegd – ik zal dit nu niet verder onderbouwen, want ik heb de
cijfers genoemd – dat dit ruimte schept voor een uitbreiding met 17%
ten opzichte van 1995-1997. Dit zijn die 5 miljoen extra kippen. Daarmee raakt
dit amendement aan het majeure deel van het wetsvoorstel. Ik heb al gezegd
dat het ook om de ongelijkheid tussen varkenshouders en pluimveehouders gaat.
Tegen die achtergrond is mijn politiek oordeel dat ik dit amendement krachtig
moet ontraden. Het feit dat het niet verhandelbaar is, is niet relevant, omdat
het gaat om de feitelijke productie van mest. Ten slotte moet ik zeggen dat
het amendement een nogal eenzijdige en niet erg liberale benadering uitademt.
Het biedt een specifieke mogelijkheid ten gunste van de bestaande, niet-grondgebonden
pluimveehouderij, want nieuwe, meestal grondgebonden bedrijven behoeven volgens
het amendement van mevrouw Snijder wel pluimveerechten te verwerven, terwijl
dit voor de bestaande pluimveehouders niet het geval is. Die bestaande pluimveehouders
hebben namelijk een latente ruimte. Tegen die achtergrond kan ik niet anders
dan dit amendement ontraden, hoezeer mij dat ook spijt, want mevrouw Snijder
heeft heel duidelijk gezegd dat zij de "major" ondersteunt.De heer Poppe (SP):Mevrouw Snijder heeft erbij gezegd dat het niet de bedoeling is dat het
maximaal wordt opgevuld. De minister gaat in zijn redenering over 17% uit
van een maximale opvulling. Zal er, gezien het feit dat het bedrijfsgebonden
is en niet verhandelbaar, effectief sprake zijn van de mogelijkheid van volledige
opvulling van de ruimte die het amendement biedt?Minister Brinkhorst:Het probleem met dit amendement is dat zoiets niet is uit te sluiten.
In het interruptiedebat met mevrouw Snijder stelde u de vraag of dit werkelijk
zou gebeuren en u vond haar antwoord niet bevredigend. De wetgever, dat wil
zeggen u en de Nederlandse regering, mogen geen wetsvoorstel tot wet verheffen
dat potentieel de ruimte laat tot een maximale invulling. Of zulks de facto
wel of niet gebeurt, hangt af van de individuele ondernemer. De bewijslast
in dezen ligt bij de indienster van het amendement, maar de praktijk van de
afgelopen periode is evident: zelfs bij een stop, dus in een periode waarin
de sector zogenaamd "op slot" zat, was sprake van een aanzienlijke stijging.
Tegen die achtergrond vind ik het niet verantwoord om langs deze weg verder
te gaan. Met andere woorden, als er geen juridische beperking meer is, dan
zal die ruimte en mogelijkheid worden gegeven. Ik kan niet anders dan puur
feitelijk constateren dat dit ten minste 17% meer is ten opzichte van 1997.Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD):Voorzitter! Een heel ander aspect: de minister zegt wat wij als wetgever
mogen doen. Mogen wij als wetgever dan ook zeggen dat dit verhaal voor sommige
pluimveehouders onvoordelig uitpakt, maar dat dit nu eenmaal een onlosmakelijk
gevolg is van de bevriezingsmaatregel? Dit stuit de VVD echt tegen de liberale
borst. Wij maken nu regelgeving. De VVD-fractie staat achter het macrodoel,
maar gaat ervan uit dat dit in theoretische zin wordt gehaald. Wij moeten
kijken naar hoe het percentage van 5 – u verwijst naar de 17% –
in praktische zin uitpakt voor de bedrijfsvoering binnen de bedrijven. Er
is geen zakelijk belang om de latente werkruimte in te vullen, want die mag
niet worden verhandeld, maar alleen worden gebruikt binnen de eigen bedrijfsvoering.
De minister heeft ons er absoluut niet van kunnen overtuigen dat wij daardoor
5 miljoen meer kippen krijgen. Nee, wij doen iets aan de bedrijfsvoering binnen
de bedrijven en geven bedrijven de mogelijkheid om alle knelgevallen te helpen.
De minister zegt dat het voor een aantal bedrijven onvoordelig uitpakt en
dat zij dan maar zo.Minister Brinkhorst:Dat is een onjuiste samenvatting van wat ik heb gezegd. Ik heb klip en
klaar een aantal wezenlijke argumenten gebruikt. Ik spreek niet over theorie,
maar over de praktijk. Die toont vanaf 1995 de cijferreeks die ik aangaf:
de sinds 1998 de facto groei van het aantal kippen. Verder toont de praktijk
dat er sprake is van rechtsongelijkheid tussen pluimveehouders en varkenshouders,
naast een de facto uitbreiding van het mestoverschot. Dat kan men toch niet
als wezenlijke punten ontkennen. Wij zullen de hardheidsdiscussie concreet
moeten voeren. Nogmaals, ook in deze fase van het debat ben ik bereid om van
haar te horen over welke concrete knelgevallen het gaat. Dat is echter iets
wezenlijk anders dan het als uitgangspunt aannemen van een latente ruimte
die in de praktijk kan worden opgevuld, waarbij geen wettelijke beperking
zou bestaan als het tot wet zou worden verheven. En dat terwijl het gaat over
de bevriezing van de sector, waarover mevrouw Snijder en ik het eens zijn.De heer Waalkens (PvdA):Voorzitter! Ik vroeg de minister om een oordeel over het amendement. Hij
ontraadde het krachtig, maar ik vroeg hem of het in strijd is met het wetsvoorstel.Minister Brinkhorst:Eigenlijk heb ik geen nadere toevoeging aan mijn oordeel
te geven, maar het amendement draagt zeker niet bij aan de doelstellingen
van het wetsvoorstel. Dat is evident. U kunt hieruit afleiden dat ik mij nog
gematigd uitdruk.De heer Ter Veer (D66):Voorzitter! Ik stelde een vraag over de laatste bijzin uit de toelichting.
Als ik kritisch luister naar wat de minister heeft gezegd, dan gaat zijn betoog
in de richting van de conclusie dat de strekking van het wetsvoorstel wordt
aangetast.Minister Brinkhorst:Voorzitter! Ik kom tot de hobbykippen, waarover de heer Van der Vlies
sprak. Over de grens van 100 legkippen-hobbykippen hebben wij het al gehad.
Ik ben daarover naar mijn gevoel heel duidelijk geweest. Een niet te ontkennen
feit is dat ook hobbykippen mest produceren. Je moet ergens een grens trekken
tussen het bedrijfsmatige en het hobbymatige. Voor de pluimvee is die grens
100 geworden. Ik maak nogmaals een vergelijking met de varkens. Het is nog
voordeliger dan bij de varkens, want 3 varkenseenheden komen overeen met 44
legkippen. Dat zijn de hobbyvarkens. Een hogere grens lijkt mij vanwege de
onmogelijke situatie waarin wij verkeren met betrekking tot het mestoverschot –
en alle partijen belijden in elk geval met de mond dat wij eindelijk eens
ernst moeten maken met het verminderen van het mestoverschot – onverantwoord.
Uit milieuoptiek is het naar mijn mening niet verantwoord om meer dan 100
legkippen te houden zonder over pluimveerechten te beschikken. Als men om
hobbykippen geeft en er meer wil houden, moet men daarvoor op de een of andere
manier betalen, in dit geval pluimveerechten. Ik kan niet tot een ander oordeel
komen. Wij zullen in deze fase wat scherper moeten zijn met betrekking tot
de concrete maatregelen.De heer Van der Vlies (SGP):Hier valt nauwelijks iets over te zeggen. De minister schuift niet op
en blijft zijn standpunt verdedigen, maar gaat niet in op mijn argumenten.Minister Brinkhorst:Jawel.De heer Van der Vlies (SGP):Waarom gaat u niet in op de gegevens die de landelijke bond, die ik al
vele malen vanmiddag ter sprake heb gebracht, heeft voorgelegd? De kern is:
als je het totale pakket van de hobbymatig gehouden bijzondere rassen bekijkt,
kom je uit op een gemiddelde van 202. Ik heb gesproken over 250, omdat in
de Europese regelgeving dat getal vigeert. Als u vraagt om er 200 van te maken,
is dat te overwegen, want dat zou aansluiten op het gemiddelde van deze hobbyclubs.
Maar wij kunnen het toch niet maken te zeggen dat daar de milieulast vandaan
komt? Dat is volstrekt onvoorstelbaar.Minister Brinkhorst:Voorzitter! Het probleem is dat de heer Van der Vlies zijn krachtige steun
aan het amendement van mevrouw Snijder heeft uitgesproken. Dat amendement
gaat uit van een potentiële vergroting van het mestoverschot. Hier is
ook sprake van een potentiële, zij het veel kleinere, vergroting van
het mestoverschot. Als het een echte hobby is, heeft men er iets voor over.
Men zal mij niet horen spreken over het laten verdwijnen van die hobbyclubs,
maar men moet wel iets over hebben voor zijn hobby. Of men postzegels verzamelt
of hobbykippen houdt, men moet er iets voor uitgeven. Wat mij betreft, ligt
de grens in dit geval bij 100. Ik zeg dit nogmaals tegen de achtergrond van
de nadrukkelijke steun van de heer Van der Vlies aan het amendement van mevrouw
Snijder.De heer Van der Vlies (SGP):Als de clubs zelf motiveren dat het getal te laag is om reëel bezig
te zijn met het in stand houden van bepaalde rassen – ik zeg niet van
het totale pakket – dan moet dit ons toch iets waard zijn? En meer produceren,
waar zou die meerproductie vandaan moeten komen? Het kost alleen maar geld,
het is een hobby.Minister Brinkhorst:Mijnheer de voorzitter! Ik heb niets toe te voegen aan wat ik hierover
gezegd heb.Ik kom tot het amendement van de heer Stellingwerf. De heer Stellingwerf
stelt voor, naast het algemene amendement van mevrouw Snijder, beogende een
algemene latentie in te voeren, een signaal te geven voor extra hardheidsgevallen.
Ik zie de heer Stellingwerf op dit ogenblik niet.De heer Ter Veer (D66):Wij luisteren mee namens hem.Minister Brinkhorst:Het is altijd plezierig met de indieners van amendementen zelf te kunnen
discussiëren.Voorzitter! Naar mijn gevoel – ik heb dit al eerder gezegd –
omvat Brinkhorsthet wetsvoorstel een voorziening ten aanzien van alle groepen
van gevallen waarin zich onbillijkheden van overwegende aard
zouden kunnen voordoen. Een dergelijk signaal zou naar mijn mening de ongerechtvaardigde
verwachting richting de sector wekken dat er nog meer voorzieningen voor hardheidsgevallen
worden getroffen, terwijl daarvoor geen reden aanwezig is. De vier categorieën
in de wet geven duidelijkheid aan de sector. Ik ben de heer Meijer er erkentelijk
voor dat hij zich daarover heeft uitgesproken. Ik ben het overigens met hem
eens dat de publiciteit daarover helder moet zijn. Men moet weten waarover
men het heeft. Ik sta dus afwijzend tegenover de mogelijkheid om per individueel
geval te besluiten. Dit heb ik ook aan de NOP geantwoord. Individuele aanvragen
zullen lange beoordelingsprocedures met zich brengen, eventueel gevolgd door
bezwaar en beroep. Daardoor is het juist voor de pluimveehouder lange tijd
onduidelijk of hij voor een voorziening in aanmerking komt, hetgeen de rechtszekerheid
niet ten goede komt. Overigens, ook bij een individuele beoordeling kan uit
een oogpunt van rechtsgelijkheid er niet aan worden ontkomen dat in de beleidsregels
algemeen generieke toetsingscriteria worden geformuleerd. Tegen deze achtergrond
moet ik tot mijn spijt aanvaarding van het amendement van de heer Stellingwerf
ontraden.De heer Meijer heeft een motie ingediend. Bij de ammoniakemissie gaat
het niet om onomkeerbare verplichtingen. Weliswaar heeft men emissierechten
aangekocht, maar de mogelijkheid bestaat ook deze rechten te verkopen en daar
krijgt men geld voor. De koppeling die de heer Meijer in zijn motie legt,
dat men door te investeren in de ammoniakemissierechten een onomkeerbare verplichting
is aangegaan, deel ik dus niet. Dit is voor mij aanleiding om op te merken
dat ik aanvaarding van de motie moet ontraden.De heer Poppe hield een op zichzelf interessant betoog waar ik voor een
deel achtersta. Hij merkte op dat wij op een gegeven moment een zekere beperking
moeten bereiken door multifunctionaliteit in te voeren. Hij heeft daarin gelijk,
zij het dat hij naar mijn gevoel de Europese dimensie onvoldoende aangeeft.
De Europese dimensie waarbij die multifunctionaliteit van wezenlijke betekenis
is, zal deels op schaalvergroting gericht zijn en deels niet. Hij legt dan
ook deels de vinger op de wonde plek, maar wat mij betreft zal de beschikking
over productiequota en het uitbreiden van de melkquota naar de varkens- en
pluimveequota geen oplossing bieden. Wellicht vindt u het goed, voorzitter,
dat wij dat debat op een ander moment voeren. De oriëntatie op zichzelf
in de richting van een meer milieuvriendelijke en meer diergezondheidsgerichte
benadering ondersteun ik. Ik hoop op korte termijn met de Kamer te kunnen
discussiëren over het plan van aanpak van de heer Alders. Dat is het
moment om nader hierover met elkaar van gedachten te wisselen. Maar nogmaals,
als hij deze benadering kiest, lijkt het mij onverenigbaar met zijn principiële
positie op dit punt als hij tegelijkertijd pleit voor een uitbreiding van
de hoeveelheid kippen op dit ogenblik.De heer Meijer (CDA):De minister is vanmiddag letterlijk en figuurlijk moeilijk te verstaan.De voorzitter:Dat had u dan eerder moeten melden.De heer Meijer (CDA):Het opnieuw verkopen van aangekochte ammoniakemissierechten die niet in
productie zijn genomen, is natuurlijk een theoretische stelling. Als alles,
zoals nu, op slot zit, wil niemand dat en raakt men de rechten aan de straatstenen
niet kwijt. Het is een onomkeerbare investering zolang het slot er niet af
is en men niet verder kan. Het is onrechtvaardig dat de overheid er debet
aan is dat die rechten niet in productie genomen kunnen worden en dat is niet
juist.Minister Brinkhorst:Mijnheer de voorzitter! Ik zal proberen zo duidelijk als ik kan in de
microfoon te spreken. Misschien ben ik moeilijk te verstaan omdat het debat
aan het eind van mijn eerste termijn wordt geschorst, maar het laatste dat
ik wil, is dat ik onduidelijk ben. Met de constatering dat de sector op slot
heeft gezeten, ben ik het slechts gedeeltelijk eens. Ik heb al gezegd dat
volgens de feitelijke situatie sinds 1997 een aanzienlijke uitbreiding heeft
plaatsgevonden. Men heeft nu eenmaal ammoniakemissierechten nodig, hoewel
die op dit ogenblik minder benoemd zijn. Hierover zullen wij echter aanstaande
donderdag verder spreken. Dit nu is geen aanleiding om te stellen dat men
een onomkeerbare verplichting is aangegaan. In zijn motie heeft de heer Meijer
een koppeling gelegd tussen de bouwvergunning en de ammoniakemissierechten,
en aangezien een eerste deel niet onomkeerbaar is, kan het geheel ook niet
onomkeerbaar zijn.De heer Poppe (SP):Voorzitter! De minister zei dat hij niet kon begrijpen dat ik voor uitbreiding
zou pleiten. Welnu, dat heb ik ook niet gedaan. Ik zoek overigens nog steeds
naar een redelijke oplossing voor een kennelijk bestaand probleem om draagvlak
te houden in de sector, omdat je de sector nodig hebt om nog veel verdergaande
maatregelen die noodzakelijk zijn – ik heb die omschreven en de minister
vond die gelukkig ook interessant – voor elkaar te krijgen. Tussen nu
en 2005 zou er veel moeten gebeuren en mijn vraag is of en, zo ja, hoe de
minister zich wil inzetten voor quotering en voor bescherming en behoud van
een bedrijfsvoering op menselijke maat respectievelijk voor een duurzamere
productie.Minister Brinkhorst:Nu, voorzitter, ik zou er problemen mee hebben denk ik om dat in een paar
minuten zo uitvoerig uit de doeken te moeten doen. Ik heb al gezegd dat ik
grote aarzeling heb als het gaat om de quotering. Wat ik zal doen wanneer
we het plan van aanpak hebben, is nog eens sterker aan de orde stellen op
welke wijze de multifunctionaliteit die de heer Poppe zo aan het hart gebakken
is, met betrekking ook tot de pluimveehouderij mogelijkheden biedt. Ik heb
overigens al wel meteen de Europese dimensie aangegeven. Maar tegen de achtergrond
van de zorg om het dierenwelzijn, die hij heeft en die ik met hem deel, en
ook tegen de achtergrond van de zorg om het milieu, die ik met hem deel, wil
ik hem graag de toezegging doen dat dit aspect, namelijk welke ruimte er bestaat
voor niet een grotere maar een kleinere vorm van pluimveehouderij, in dat
grotere verband aan de orde wordt gesteld.Ten slotte wil ik een opmerking over de biologische bedrijfsvoering maken.
Naar mijn gevoel is in het algemeen de korting, dat wil zeggen de afroming
van 25% waar we over spraken, geen belemmering voor de omschakeling, want
hetzelfde aantal kippen mag worden gehouden als er in het
referentiejaar waren. Er hoeven dus geen extra pluimveerechten te worden aangeschaft.
Het is zelfs zo, denk ik, dat die omschakeling vaak gepaard gaat met een extensivering –
daar praten we over met de biologische pluimveehouderij – waardoor soms
een deel van de pluimveerechten overbodig wordt en dus verkocht kan worden,
hetgeen materieel de betrokken ondernemer financiële ruimte biedt.Er is wellicht een uitzondering mogelijk voor de grondgebonden bedrijven
die starten met een biologische pluimveehouderij. Dat ben ik op dit ogenblik
nog aan het onderzoeken. Ik wil de heer Poppe en ook de heer Stellingwerf
toezeggen dat als er sprake is van problemen waar alleen startende biologische
pluimveehouders mee te maken hebben en andere startende pluimveehouders niet,
en als daarbij de afroming een bepaalde belemmering vormt, het op dat punt
wellicht mogelijk zal kunnen zijn via een AMvB een aparte regeling te treffen.
Daarmee geef ik nog eens aan hoezeer ook ik vind dat de biologische pluimveehouderij,
ook al is deze niet erg ontwikkeld op dit ogenblik, een potentiële mogelijkheid
voor verdere ontwikkeling geeft.Mijnheer de voorzitter! Ik ben daarmee gekomen aan het einde van mijn
beantwoording in eerste termijn.De voorzitter:Het is wat mij betreft tevens de laatste termijn, zoals dit ook ons voornemen
was, conform het gebruik om de plenaire afronding van een lang wetgevingsoverleg
in één termijn te doen. We hoeven dan niet te schorsen en kunnen
de beraadslaging sluiten; dat is mijn voorstel aan de Kamer.De heer Waalkens (PvdA):Voorzitter! Ik heb in mijn bijdrage het amendement op stuk nr. 13 van
mevrouw Snijder destructief genoemd. Ik beluister uit de beantwoording door
de minister dat hij met veel woorden eigenlijk hetzelfde zegt. Ik persisteer
dan ook in mijn opvatting dat het amendement destructief is en in die zin
ontoelaatbaar geacht moet worden, gelet op artikel 97 van het Reglement van
orde van deze Kamer.De voorzitter:Artikel 97, tweede lid, van het Reglement van orde geeft hetzij de voorzitter,
hetzij een van de leden, de mogelijkheid om voor te stellen wat u nu voorstelt.
U heeft dat gedaan en laten we het nu procedureel zo kort mogelijk afronden.
Ik kijk ook naar de andere woordvoerders. U hoeft er geen verhalen meer over
te houden; dat heeft u allemaal gedaan. U kunt wat mij betreft gewoon even
met handopsteken aangeven of u het eens bent met de opvatting van de heer
Waalkens.De heer Ter Veer (D66):Ik wilde opmerken dat ik het daarmee eens ben, mijnheer de voorzitter,
maar ik zou ook willen vragen om nu niet over te gaan tot een snelle, met-
lange-halen-vlug-thuisconclusie. Ik vind dat dit een zaak is die gehele fracties
en dus de gehele Kamer aangaat. Een vluchtige opiniepeiling is wat mij betreft
geen voldoende antwoord op deze toch heel indrin- gende vraag.De voorzitter:Het is geen vluchtige opiniepeiling. Ik volg het Reglement van orde. Zoals
dat ook wel gebeurt met het overnemen van amendementen, vraag ik conform het
Reglement van orde aan de leden wat zij ervan vinden. Ik herhaal mijn vraag
wie van de leden het eens is met de heer Waalkens. Ik zie dat de heer Ter
Veer het met hem eens is. Dat is een minderheid van het aantal aanwezige leden,
zodat de opvatting van de heer Waalkens is verworpen. Het amendement komt
dus in stemming.De heer Ter Veer (D66):Ik maakte alvast die opmerking, omdat ik van mening ben dat er een hoofdelijke
stemming nodig is om uit te vinden of dit conform de wens van de voltallige
fracties is.De heer Meijer (CDA):Voorzitter! Als de minister dat ook had gevonden, was het anders geweest.
De minister heeft dat echter niet expliciet gezegd. Hij heeft aanvaarding
van het amendement ontraden en daarmee is er een minderheid in de Kamer. Dan
moeten we er ook niet langer over praten.De voorzitter:Met alle respect voor de minister, maar hij heeft conform het Reglement
van orde geen rol in dezen. Het is echter duidelijk. Wij beginnen met een
plenaire stemming en dan zien wij wel of het een hoofdelijke stemming wordt.
Dat doen wij aanstaande dinsdag voorafgaande aan de stemmingen over de andere
amendementen, de motie en het wetsvoorstel.De algemene beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Ik stel voor, aanstaande dinsdag te stemmen, inclusief de stemming over
het ordevoorstel van de heer Waalkens.Daartoe wordt besloten.De vergadering wordt van 17.15 uur tot 19.15 uur geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19992000-5041-5060.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl