Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de inkomstenbelasting en de vermogensbelasting (belastingheffing in geval van uiterlijk op een vast tijdstip eindigende genotsrechten op onroerende en roerende zaken), alsmede van de loonbelasting (aanpassing regime werknemersspaarregelingen) (23219).
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1994-1995, pag. 6062-6071

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

06-09-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1994-1995

nr. 99, pagina 6062-6071

06-09-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 
 Er is geen inhoudsopgave aanwezig.
 
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 23219Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

de behandeling van:het wetsvoorstel Wijziging van de Brandweerwet 1985 in verband met de oprichting van het Nederlands instituut voor brandweer en rampenbestrijding (24029)Pagina 6017-6032
Behandeling van het wetsvoorstel Herziening van de bepalingen over het toezicht op belastingverordeningen van gemeenten, provincies en waterschappen (24051).Pagina 6032-6053
Regeling van werkzaamhedenPagina 6015-6017
Interpellatie-Sipkes, gericht tot de minister van Buitenlandse Zaken, over de Franse kernproevenPagina 6053-6061
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Faillissementswet in verband met de sanering van schulden van natuurlijke personen (22969) en het wetsvoorstel Inwerkingtreding van en aanpassing van wetgeving aan de wijziging van de Faillissementswet in verband met de sanering van schulden van natuurlijke personen (Invoeringswet schuldsaneringsregeling natuurlijke personen) (23429)Pagina 6071-6087
Behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de inkomstenbelasting en de vermogensbelasting (belastingheffing in geval van uiterlijk op een vast tijdstip eindigende genotsrechten op onroerende en roerende zaken), alsmede van de loonbelasting (aanpassing regime werknemersspaarregelingen) (23219).Pagina 6062-6071
99ste vergadering; 6 september 1995Pagina 6015-6015
Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter ter zake gedane voorstellenPagina 6087-6088

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 59 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Aan de orde is de behandeling van: 
 
 het wetsvoorstel Wijziging
van de inkomstenbelasting en de vermogensbelasting (belastingheffing in geval
van uiterlijk op een vast tijdstip eindigende genotsrechten op onroerende
en roerende zaken), alsmede van de loonbelasting (aanpassing regime werknemersspaarregelingen)
(23219).
 
 
 
 
 
 De algemene beraadslaging wordt geopend.
 
 
 
 
 
 De heer Hillen (CDA):
 
 Voorzitter! Ik zie dat de staatssecretaris de teksten van de regeringspartijen
heeft afgeparafeerd. Dan kan ik namens de oppositie iets zeggen. In dit geval
zal het overigens in die zin niet kritisch zijn dat wij akkoord gaan met het
wetsvoorstel zoals het er nu ligt – althans, zo ziet het ernaar uit –
zeker omdat de staatssecretaris ons tegemoet is gekomen op het punt van de
ouders, de kinderen en het huis. Op een aantal technische punten krijgt mijn
fractie graag opheldering. Ik wijs met name op het artikel van prof. Blokland
in het Maandblad Belasting Beschouwingen en het artikel van mevrouw Van Vijfeiken
in het Weekblad voor Fiscaal Recht. De staatssecretaris heeft die artikelen
naar ik aanneem. Ik verzoek hem of hij het debat niet wil belasten met al
te veel techniek en of hij ons voordat er gestemd wordt over het wetsvoorstel
op die verschillende punten in wil gaan. Dan kunnen wij alsnog onze definitieve
afweging maken.
 
 Het onderhavige wetsvoorstel pakt een bepaalde vorm van oneigenlijk gebruik
van een regeling aan die bij veel regelingen kan voorkomen. Dagelijks, op
het moment dat er nieuwe wetgeving is, bedenken degenen die creatief zijn
de nieuwste constructies om onder wetgeving uit te komen of daar het maximale
voordeel uit te halen. Ik vraag de staatssecretaris – het is in het
verleden in deze Kamer wel eens gezegd – of het overweging verdient
om jaarlijks een anti-misbruiknota te laten verschijnen, waardoor van jaar
tot jaar de vinger aan de pols kan worden gehouden. Dit lijkt mij zinnig,
zeker nu de belastingdienst zo geweldig geautomatiseerd is, op een andere
voet werkt en veel vlugger afwijkingen die niet bij wetgeving beoogd zijn
kan signaleren. De belastingdienst kan met die gegevens snel ingrijpen en
hoeft dan niet jaren na dato pas in te grijpen. Ik denk in dit verband aan
het punt van de eerbiedigende werking. Het punt van de eerbiedigende werking
wint aan kracht naarmate de overheid minder snel adequaat reageert op afwijkingen
die gaandeweg ontstaan. Ik vraag de staatssecretaris om op dit punt de toezegging
te doen dat er hetzij een wet, hetzij een nota komt waarmee in kaart gebracht
wordt op welke punten er gerepareerd moet worden, waardoor van jaar tot jaar
op dat punt de vinger aan de pols kan worden gehouden.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Giskes (D66):
 
 Voorzitter! Vollopend bloot eigendom, genotsrechten, vruchtgebruik: wie
durft er nog te zeggen dat belastingwetgeving saai is? In het onderhavige
geval worden er twee zaken geregeld. Onbedoeld en ongewenst gebruik van het
fiscale stelsel wat die blote eigendommen betreft wordt afgegrendeld. Daarnaast
wordt het regime voor de werknemersspaarregelingen geregeld.
 
 Alvorens ik kort op beide zaken inga, zou ik een paar algemene opmerkingen
willen maken. D66 is, eerlijk gezegd, niet onverdeeld gelukkig met de toenemende
neiging in de belastingwetgeving om ongelijksoortige grootheden aan elkaar
te koppelen. Wellicht kan worden afgedongen op de gedachte dat het afgrendelen
van ongewenst, onbedoeld gebruik onmiddellijk lastenverzwaring tot gevolg
heeft. In de theorie geldt dat zo. Het is natuurlijk de vraag of je daar altijd
die connotatie aan moet geven, omdat je dan vervolgens verplicht bent dergelijke
lastenverzwaringen weer te compenseren. Mijns inziens zouden wij die theorie
eens onder de loep moeten nemen om te bezien of zij altijd zo strikt moet
worden toegepast. Daarnaast merk ik op dat koppelverkoop het risico in zich
draagt dat je een bepaald soort wetgeving voor lief moet nemen omdat je het
goede doel dat er vervolgens mee gedekt kan worden, graag gerealiseerd ziet.
Dat is een ontwikkeling die wij niet onverdeeld positief duiden, hoe mooi
de doeleinden soms ook zijn.
 
 Het overgangsrecht en de eerbiedigende werking spelen in het algemeen
een rol. De heer Hillen zei er ook al iets over. Bij het introduceren van
wetgeving blijft zorgvuldigheid geboden. Wij hebben immers ook te maken met
bestaande gevallen. Deze wet gaat per 1 januari 1996 in. Men heeft dus tot
dan de gelegenheid om zaken eventueel aan te passen. Voor het huidige wetsvoorstel
vinden wij dat acceptabel, zeker omdat je hierbij te maken hebt met zaken
die vaak een heel lange looptijd hebben. Dan zou je een heel langdurig overgangsrecht
moeten hebben en dat wordt wat erg ongemakkelijk. In het algemeen vraag ik
echter aandacht voor deze zaak. Hetzelfde geldt voor de terugwerkende kracht.
Naar de mening van D66 moeten wij ook daarmee niet al te makkelijk omgaan
en haar niet uit de kast halen als wij zaken willen bestrijden die ons niet
aanstaan. Er is ook nog zoiets als de rechtszekerheid. In beginsel wil je
toch gewoon wetgeving plegen en die vervolgens laten ingaan. Dan weet iedereen
waar hij aan toe is. Daar zeg ik tegelijkertijd bij, dat het in dit verband
in onze ogen te rechtvaardigen is met het oog op het arrest van de Hoge Raad
en de mogelijke effecten die dat kan oproepen.
 
 Dan ga ik in op het wetsvoorstel zelf. Ik wil een aantal vragen aan de
staatssecretaris stellen. Bij de vierde nota van wijziging wordt een criterium
van 50 jaar geïntroduceerd. Wij kunnen ons goed voorstellen dat dit criterium
wordt geïntroduceerd, maar vragen ons alleen af, of je van dit criterium
de overeenkomsten waarbij een en ander afhankelijk is van het overlijden van
een persoon niet moet uitzonderen en moet stellen dat dit het moment is dat
bepalend is voor het ingaan van de afspraak. Je kunt dat moment natuurlijk
niet beïnvloeden en dan wordt het wel heel willekeurig of iemand 49 dan
wel 51 jaar is. Ik heb overwogen – en dat overweeg ik nog steeds –
om daarop een amendement in te dienen, maar ik wil hierover graag eerst de
mening van de staatssecretaris horen.
 
 Stel dat mensen hun roerende of onroerende zaken willen legateren aan
charitatieve instellingen. Hoe gaat het dan? Als een legaat van een tijdelijk
vruchtgebruik ten gunste van zo'n charitatieve instelling onder de werking
van het nieuwe artikel 25 tot heffing van inkomstenbelasting
leidt over de waarde in het economisch verkeer, dan ontstaat in onze ogen
wellicht een situatie die je in maatschappelijke zin in feite niet bedoeld
kunt hebben. Ik hoor graag van de staatssecretaris hoe hij daartegen aankijkt.
 
 In artikel 25, lid 16, van de Wet op de inkomstenbelasting wordt gesproken
over de verdeling van de huwelijksgemeenschap. Naar onze mening moet het "huwelijksgoederengemeenschap"
zijn. Het is een heel klein detail, maar wellicht kan het bij dit wetsvoorstel
worden betrokken.
 
 Voor diezelfde huwelijksgoederengemeenschap wordt gesteld, dat de regeling
betrekking heeft op gevallen waarin die gemeenschap wordt ontbonden als gevolg
van ontbinding van het huwelijk. Onzes inziens zijn er nog andere situaties
waarin dat kan optreden. Waarom zou je die daarvan uitzonderen? Waarom zou
je dat toespitsen op de ontbinding van het huwelijk?
 
 Dan heb ik nog een vraag over de situatie waarin het tijdelijk genotsrecht
overgaat naar de buitenlandse sfeer. Voor een dergelijke afrekening is in
onze ogen eigenlijk onvoldoende rechtvaardigingsgrond, omdat Nederland het
heffingsrecht over de vruchten ook kwijt zou raken als de volle eigendom zou
worden ontvreemd. Wellicht kan de staatssecretaris dit nog even toelichten.
Zie ik dat goed of zit hier een adder onder het gras?
 
 Wij vragen ons af, of het klopt dat bepalingen van de artikelen 25a en
29a van de Wet op de inkomstenbelasting kunnen cumuleren. Als dat zo is, moet
dan geen duidelijk antwoord worden gegeven op de vraag hoe je in zo'n geval
moet handelen?
 
 In artikel 38, lid 3, van de wet ontbreekt nog steeds een voorziening
voor het geval dat de genotsgerechtigde tot voordelen uit een recht overlijdt.
Bij voordelen uit een zaak bestaat wel recht op een finale aftrek. Onzes inziens
wordt hier een onderscheid gemaakt waarbij het niet helemaal duidelijk is
wat er precies aan de hand is. Dat zijn zo de vragen over genotsrechten etcetera.
 
 Tot slot, en niet in de laatste plaats, willen wij onze blijdschap uitspreken
over het feit dat de werknemersspaarregelingen ook direct geregeld zijn. U
kunt zich voorstellen dat ons dit deugd doet.
 
 
 
 
 
 Mevrouw B.M. de Vries (VVD):
 
 Mijnheer de voorzitter! Het voorstel dat voor ons ligt, is een staaltje
van heerlijk ingewikkelde wetgeving. De staatssecretaris zal het met mij eens
zijn dat dit niet in zijn streven past. Als pragmatisch staatssecretaris wil
hij immers de geschiedenis ingaan met eenvoud, belastingverlaging en allerlei
andere liberale beginselen.
 
 
 
 
 
 De heer Hillen (CDA):
 
 Ik begrijp dat belastingvereenvoudiging bij de VVD hoog in het vaandel
staat, maar ik wist niet dat de staatssecretaris liberaal was. Het CDA is
in ieder geval ook zeer voor belastingvereenvoudiging.
 
 
 
 
 
 Mevrouw B.M. de Vries (VVD):
 
 Geweldig. Ik zou het echter bijzonder plezierig vinden als de staatssecretaris
hier een reactie op geeft. Ik heb de indruk dat hij zichzelf af en toe liberaal
vindt. Misschien voelt hij zich wel paars en is dat iets wat de heer Hillen
niet begrijpt. Dat laten wij echter over aan de staatssecretaris.
 
 De VVD is blij dat de belangrijkste angel uit het wetsvoorstel is genomen
en dat de waarde-aangroei van bloot eigendom en vol eigendom bij overdrachten
van ouders aan kinderen buiten de belastingheffing valt. Je ziet dat met name
sterk in de agrarische sector. Ook in andere situaties kan het ontzettend
frustrerend werken, bijvoorbeeld bij bedrijfsopvolging.
 
 Ik mis in de wet een regeling ten aanzien van lopende contracten. Als
je nu een tijdelijk genotsrecht hebt van vijftien jaar dat al vijf jaar loopt,
wil de staatssecretaris daar dan wat aan doen, zegt hij dat er genoeg tijd
is geweest om de contracten om te zetten of betekent dit: "helaas, pindakaas"?
Keuzes kunnen immers gemaakt worden.
 
 Over een ander punt is de VVD niet boos, maar verdrietig. Ik doel op de
terugwerkende kracht. Volgende week wordt er een ander wetsvoorstel in de
Kamer behandeld, aangaande de bestrijding van BTW-constructies en overdrachtsbelasting.
Ook daar zit terugwerkende kracht in. In het voorliggende wetsvoorstel zit
ook een stukje terugwerkende kracht, naar 8 maart 1995. Het wordt weliswaar
prachtig beargumenteerd: arrest Hoge Raad, groot gat, levert plotseling 30
mln. op en ook andere mooie dingen blijken mogelijk. Die terugwerkende kracht
wekt echter irritatie op in het veld. Je ziet dat er verschillende data verschijnen
omtrent de vraag wanneer terugwerkende kracht mogelijk is. De eerste datum
is als de staatssecretaris of het ministerie het belieft, bijvoorbeeld 8 maart
of een andere datum. De koninklijke weg is dat het pas mag als de wet in het
Staatsblad is gepubliceerd. Je hoort ook steeds meer geluiden dat bij versoepeling
of verzachting de datum van indiening van een wetsvoorstel gebruikt kan worden.
Wij zijn dus aan het glijden, van hier tot gunder! Ik vraag de staatssecretaris
daarom de Kamer zo spoedig mogelijk een notitie te doen toekomen waarin de
criteria staan waaraan wij elkaar in alle redelijkheid kunnen houden bij vragen
als de volgende. Wanneer is er sprake van terugwerkende kracht? Wanneer moet
het kunnen? Wanneer moet het helemaal niet kunnen? Wat willen wij met de eerbiedigende
werking doen? Ik wijs op de lopende contracten en de hele toestand rond de
lijfrentecontracten. Deels was het eerbiedigend, deels weer niet. Ik daag
de staatssecretaris uit om ook op dit punt de geschiedenis in te willen gaan
als pragmatisch opererend. Daarom is het goed als wij er een goede discussie
over hebben, zodat wij zonder star te zijn de irritaties kunnen wegnemen.
 
 
 
 
 
 De heer Hillen (CDA):
 
 Ik wil twee vragen stellen. U zegt dat de VVD niet boos is, maar verdrietig.
Ik weet niet wat je daar politiek gezien precies voor koopt, maar ik dacht
dat "tegen" gewoon tegen betekent. U kunt dan deze week tegen zijn en volgende
week tegen zijn. Verdrietig zijn en vervolgens toch akkoord gaan, is niks.
U zegt ook dat u van de staatssecretaris een nota wilt hebben waarin een en
ander opgeschreven wordt. Als u nu echter al weet wat u ervan vindt, kunt
u daar toch gewoon naar handelen?
 
 
 
 
 
 Mevrouw B.M. de Vries (VVD):
 
 Als u ziet wat bijvoorbeeld de Raad van State zegt over terugwerkende
kracht, dan wordt daarbij stellig aangegeven dat terugwerkende kracht in beginsel
niet kan, tenzij daarvoor heel bijzondere redenen zijn. Je kunt die bijzondere
redenen, afhankelijk van de argumentatie, steeds geven. Dat doet de staatssecretaris
ook. U zult het echter met mij eens zijn dat men bang is dat
er een gewoonte gaat ontstaan. Er komen immers een aantal wetsvoorstellen
op rij. In beginsel ben ik voor de koninklijke weg, maar soms moet je de gelegenheid
hebben om in te grijpen. Dat zal de heer Hillen met mij eens zijn. Genoemd
werd bijvoorbeeld de oplossing van de anti-misbruikbepaling aan het eind van
het jaar. Misschien kan zoiets in de notitie worden opgenomen. Al moet natuurlijk
de rechtszekerheid voor de mensen in het veld bovenaan staan. De gedachte
van een anti-misbruikbepaling is op zich nobel, maar daarbij moet weer worden
bedacht dat de staatssecretaris aan het eind van het jaar wel van alles kan
roepen. Het is dus steeds een beetje van allebei. In de historie gold soms
wel eerbiedigende werking en soms niet, soms wel terugwerkende kracht en soms
niet. Daar zij wij met z'n allen bij geweest, de VVD zowel als het CDA en
ook de andere partijen. Nu doe ik het verzoek dat de staatssecretaris uitspreekt
aan welke criteria hij toetst om een afweging te kunnen maken. Ik ben dus
puur benieuwd naar de afweging die hij steeds maakt.
 
 
 
 
 
 De heer Hillen (CDA):
 
 Die argumentatie kan ik mij wel voorstellen, maar u verbindt er nu geen
consequenties aan en dus vind ik haar gratuit. Ten tweede zegt u: volgende
week hebben wij BTW-constructies en dat geld is weer uitgegeven aan andere
leuke dingen.
 
 
 
 
 
 Mevrouw B.M. de Vries (VVD):
 
 Nee, dat zei mevrouw Giskes. Dat heeft u mij nog niet horen zeggen.
 
 
 
 
 
 De heer Hillen (CDA):
 
 Dan haal ik het woord "leuk" weg. In elk geval is het geld inmiddels weer
besteed aan andere zaken, dus is het voor u moeilijk om vervolgens weer dekking
te vinden. U wordt dus gehinderd door het feit dat er ander beleid mee is
gevoerd. Ten derde begrijp ik wel dat zulke dingen in het verleden ook zijn
gebeurd. U zegt zelf dat de VVD, het CDA en ook andere partijen daar bij waren.
Maar ik hoor elke dag, bij elke vorm van beleid: er is nu een paars kabinet,
alles is nieuw, alles is anders en alles wordt beter. Ik zou zo graag willen
dat het dan ook beter wèrd, daar merk ik dus niets van.
 
 
 
 
 
 Mevrouw B.M. de Vries (VVD):
 
 Niet alles is leuker en beter en fijner. Wij hebben het wel over tijdelijke
genotsrechten maar je moet natuurlijk ook realistisch zijn. Dit punt speelt
al jaren een rol, onder welk kabinet dan ook. Ik vraag gewoon aan de staatssecretaris
of wij daar een keer een discussie over kunnen hebben. Voorzitter! De heer
Hillen maakt ook steeds die afweging en hij gaat er nu mee akkoord, terwijl
ook hij het liefst de koninklijke weg zou volgen. Laat de staatssecretaris
nu eens duidelijk maken welke criteria hij wil.
 
 Ik ben het eens met wat mevrouw Giskes zoëven zei over de koppeling.
Wij beperken ergens iets en dan staat er iets leuks tegenover. Daar moet je
voorzichtig mee zijn. Als de staatssecretaris nu zegt dat de terugwerkende
kracht per 8 maart 1995, omdat er een reparatie plaatsvindt, pas ingaat per
1 januari 1996, gaat dat van die werknemersspaarregeling kennelijk gewoon
niet door; zo simpel is dat. Ik ben bereid dat gevolg te aanvaarden. Ik wil
mij niet vastleggen op die koppeling.
 
 
 
 
 
 De heer Hillen (CDA):
 
 U bent dus tegen, maar in ruil voor een bepaalde prijs niet meer zo erg
tegen.
 
 
 
 
 
 Mevrouw B.M. de Vries (VVD):
 
 Ik ben helemaal niet "teugen". Wij kunnen hier lang over doorzemelen.
Het gaat er gewoon om te weten hoe de criteria die de staatssecretaris steeds
hanteert, worden bepaald. Als de heer Hillen goed naar het veld luistert,
weet hij ook dat deze kwestie irritatie wekt. Vanwege die irritatie stel ik
voor het nog eens te bespreken en er helder over te zijn. Natuurlijk zal er
uitkomen: in bepaalde gevallen wel en in andere gevallen niet. Ik hoop dat
daarnaast ook duidelijk wordt om welke criteria het gaat.
 
 
 
 
 
 De heer Hillen (CDA):
 
 U wilt dus eerst praten voordat u zaken doet. Als ik deze of de volgende
week met een amendement kom, vindt u dat veel te vroeg. U wilt eerst op uw
gemak met de staatssecretaris praten en volgend jaar...
 
 
 
 
 
 Mevrouw B.M. de Vries (VVD):
 
 In korte tijd komen er twee wetsvoorstellen aan de orde waarin dit zich
voordoet. De argumentatie bij deze twee wetsvoorstellen kan ik zeer goed begrijpen
en ik sta ook achter de terugwerkende kracht van de reparatie van dit lek.
 
 
 
 
 
 De heer Hillen (CDA):
 
 Dat zegt u nú!
 
 
 
 
 
 Mevrouw B.M. de Vries (VVD):
 
 Precies, dat zeg ik. Desalniettemin vind ik het zinnig om het nog eens
expliciet aan de orde te hebben, opdat de wrevel wordt weggenomen. U kunt
niet anders dan het daarmee eens zijn, mijnheer Hillen. Lekker hè,
als het weer begonnen is...
 
 
 
 
 
 De heer Hillen (CDA):
 
 Waar ik het mee eens ben, maakt helemaal niet uit. Ik volg uw redenering.
Ik constateer dat u eerst allemaal bezwaren hebt en later toegeeft dat u het
ermee eens bent. Daarmee loopt het rond.
 
 
 
 
 
 Mevrouw B.M. de Vries (VVD):
 
 Misschien heb ik vroeger wel een beetje teveel naar u gekeken... Nee hoor.
Het is belangrijk dat het nog een keer goed wordt uitgesproken.
 
 Over de definitie van het begrip tijdelijk genotsrecht is in het verleden
al het nodige te doen geweest. Wanneer is er sprake van een tijdelijk genotsrecht?
Moet de termijn van 50 jaar worden aangehouden? In feite is de boodschap van
dit wetsvoorstel helder: geen gerommel meer met tijdelijke genotsrechten.
Dat is in feite de boodschap die u wilt uitzenden. Moet je dan dit soort begrippen
oprekken? Hoe legitiem het op een gegeven moment ook mag zijn of hoe goed
het technisch-inhoudelijk ook mag zijn – er zijn een aantal goede voorbeelden
genoemd – is het wenselijk dat je er toch weer aan gaat sleutelen, met
uitzondering op uitzondering? Het zou eigenlijk veel mooier zijn – en
dat zal de heer Hillen ook met me eens zijn – dat wij proberen van meer
gekunstelde situaties af te komen en te streven naar wat meer tariefverlaging.
Dat is nu niet aan de orde, maar dat is een veel beter streven dan uitzondering
op uitzondering te hebben, zeker met dit wetsvoorstel. De trend is gewoon
heel anders.
 
 Wij zijn blij, als die terugwerkende kracht door de staatssecretaris gehandhaafd
wordt, dat de twee paarse moties over de werknemersspaarregelingen uitgevoerd
worden. De totstandkoming van die wet en wat er vervolgens na de totstandkoming
van het regeerakkoord is gebeurd, is ook niet helemaal netjes, althans niet
helemaal plezierig geweest. Nu wordt dat weer versoepeld.
Ik denk dat dit een goede zaak is.
 
 
 
 
 
 De heer Van der Ploeg (PvdA):
 
 Mijnheer de voorzitter! Dit is een wet waarin het gaat om constructies
waarbij inkomen voor de inkomstenbelasting niet als inkomen, maar als een
vermogenstransactie gezien wordt. De truc is dat je dan probeert het genotsrecht
en de blote eigendom te splitsen. Het leidde tot grote hilariteit in mijn
fractie toen ik moest uitleggen hoe die trucs werkten, maar daar zullen wij
het vandaag niet over hebben.
 
 Wel was mijn fractie van mening – en ik zelf dus ook – dat
wij die constructies hard moeten aanpakken. Dat geldt ook voor de constructies
die volgende week aan de orde komen, maar het geldt ook voor dit wetsvoorstel.
Het geld dat daardoor vrijkomt, kan goed gebruikt worden voor andere goede
doelen waar de samenleving meer behoefte aan heeft. Wij zijn ook van mening –
en daar is veel discussie over geweest, mevrouw De Vries – dat de wijzigingen
om die trucs te vermijden ook moeten gelden voor bestaande contracten, inclusief
dat beetje terugwerkende kracht. Gewoon een harde lijn dus. Wij achten ook,
zoals oud-collega Koos van der Vaart het vroeger noemde, een dubbele heffing
niet bezwaarlijk als de bloot eigenaar zich die positie heeft aangemeten om
inkomstenbelasting in de privésfeer te vermijden.
 
 Ik heb een paar kleine vraagjes en een paar kleine opmerkingen. Het wetsvoorstel
regelt ook dat dit soort constructies niet alleen voor onroerende goederen,
maar ook voor roerende goederen worden aangepakt. Nu is onroerend goed altijd
geregistreerd en roerend goed niet altijd. Ik vroeg mij af of de staatssecretaris
een korte reactie zou kunnen geven over de uitvoerbaarheid en op de vraag
of dit alleen geregistreerde roerende goederen betreft of dat dit anderzijds
een probleem zou zijn. De PvdA was altijd voor deze wet om constructies aan
te pakken, mits ten aanzien van transacties tussen ouders en kinderen –
denk aan de eigen woning – een soepele regeling is getroffen. Dit is
nu goed geregeld in de nota van wijziging van 8 maart 1995. Wij zijn ook verheugd
dat de vierde nota van wijziging dit doortrekt naar de vermogensbelasting
en ook naar pleegkinderen, die nu ook mogen meedoen. Het is ook juist dat
er geen vrijstelling is voor bloot eigendom bij ouders en vruchtgebruik bij
kinderen. Daar was het immers niet voor bedoeld. In dat opzicht is de PvdA
blij met de nota's van wijziging die dit regelen.
 
 Ik heb al gezegd dat deze wetten om constructies te bestrijden, niet kunnen
wachten. Wij kijken wel uit naar een goede bestudering van het rapport van
de werkgroep die het belasten van vermogenswinsten en inkomsten in breder
verband onderzoekt. De derde nota van wijziging regelt dat de geschatte opbrengst,
30 mln., gebruikt wordt ter financiering van het achterwege laten van de 10%
heffing op spaarloon. Dat is goed voor de zeggenschap en goed voor de werknemersparticipatie.
Het is een paars thema, een ietsje meer links misschien. Maar dan is er ook
onder andere een motie van De Korte, Van der Ploeg en Ybema, die gaat over
het verlagen van de loonsomheffing op winstdelingsregelingen van 20% naar
10%. Dit is een zeer populaire wet. Een op de drie werknemers maakt gebruik
van deze regeling. Het is bijzonder goed voor de loonmatiging, zoals onderzoek
uitwijst, en uitstekend voor de werkgelegenheid. Het is dus zeer prettig dat
de opbrengst van het bestrijden van deze constructie wordt besteed aan een
goed doel.
 
 Ik had ook iets willen zeggen over de grens van 50 jaar. Daarover is echter
al veel gezegd door mevrouw Giskes, zodat ik op dit punt het antwoord van
de staatssecretaris afwacht.
 
 Vooralsnog zijn wij van mening dat dit wetsvoorstel zo aangenomen kan
worden.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Vermeend:
 
 Mijnheer de voorzitter! Met alle leden die hierover gesproken hebben,
ben ik het eens dat het een ingewikkeld wetsvoorstel is. Mevrouw De Vries
zei: heerlijk ingewikkeld. Ik weet niet of het heerlijk ingewikkeld is. Eén
ding ben ik met haar eens: het is ingewikkeld. Ik ben geen voorstander van
ingewikkeldheden. Het gaat hier echter wel om een buitengewoon gecompliceerd
onderwerp. Ik ben zelf betrokken geweest bij de eerdere fase. De heer Hillen
wees er al op dat het een wetsvoorstel is dat door mijn ambtsvoorganger is
ingediend. Ook toen heeft de Kamer, bij monde van de verschillende fracties,
al aangedrongen op het bestrijden van vormen van oneigenlijk gebruik. In feite
heb ik de lijn doorgetrokken, waarbij ik ook heb gereageerd op nieuwe ontwikkelingen
in de praktijk en in de jurisprudentie.
 
 Ik heb nog eens gekeken in de vakliteratuur. Daarin trof ik een annotatie
aan van de hier welbekende prof. Van Dijck, emeritus-hoogleraar uit Tilburg,
die zei dat Nederland lange tijd in een volstrekte harmonie heeft geleefd,
zonder dat iemand behoefte had aan blote eigendom. Dat is ook heel logisch,
want als men aan een willekeurig iemand vraagt wat "blote eigendom" is, zal
die persoon zeggen: wat bedoelt u? Ik denk dat men dan andere gedachten heeft
dan de blote eigendom waar wij vandaag over spreken. Het betekent ook dat
die blote eigendom vooral is ontstaan achter de bureaus. Hij is vooral ontwikkeld
in de sfeer van gekunstelde constructies om belastingheffing te ontgaan. Een
wetgever die meent dat er sprake is van oneigenlijk gebruik, dus van gekunstelde
constructies, moet daarop reageren. Ik voel mij dan ook thuis bij vrijwel
alle leden die van mening zijn dat het afgelopen moet zijn met het gerommel.
Het meest pregnant heeft mevrouw De Vries dat gezegd. De heer Van der Ploeg
zei: op dit punt vindt mijn fractie dat er sprake moet zijn van een harde
lijn.
 
 De heer Hillen heeft een vraag gesteld over de vakliteratuur. Daarbij
ging het over een bijdrage van de heer Blokland en het artikel van mevrouw
Van Vijfeiken over het wetsvoorstel in het Weekblad voor Fiscaal Recht. De
heer Hillen vroeg mij, snel te reageren op de techniek en de punten die in
dat kader aan de orde gesteld zijn, nog voordat er gestemd wordt over het
wetsvoorstel. Ik ben daar graag toe bereid. Ik heb beide artikelen gelezen.
Wat mij betreft kan er dus vrij snel op gereageerd worden. Ik ben dan ook
voornemens, deze toezegging gestand te doen. De Kamer kan mijn reactie op
beide artikelen zo spoedig mogelijk tegemoetzien.
 
 Ook de heer Hillen pleitte ervoor, oneigenlijk gebruik aan te pakken.
Hij vroeg, met name wat sneller en creatiever – zo leg
ik zijn betoog uit – te reageren op de nieuwste constructies, mede met
het oog op de problematiek van de eerbiedigende werking. Ik leg zijn betoog
als volgt uit. Naarmate vanuit de overheid sneller wordt gereageerd op nieuwe
ontwikkelingen, waarbij gezegd wordt dat wij die ontwikkelingen bestrijden,
dat wij eventueel met wetgeving komen of dat wij naar de rechter gaan, is
er meer een rechtvaardiging om in te grijpen. Dan is er meer een rechtvaardiging
om op een gegeven moment te zeggen dat het afgelopen is. De heer Hillen deed
de interessante suggestie dat de staatssecretaris eigenlijk jaarlijks, bijvoorbeeld
bij het belastingplan of de begroting, met een inventarisatie zou moeten komen
van vormen van oneigenlijk gebruik die naar de mening van de staatssecretaris
bestreden zouden moeten worden, al dan niet via de rechter dan wel via wetswijziging.
Daarover zou de Kamer dan van gedachten kunnen wisselen. Op die manier is
voor de samenleving duidelijk of die vormen al dan niet bestreden worden.
Het maakt het voor het parlement ook gemakkelijker om erover van gedachten
te wisselen. Het parlement kan immers van opvatting zijn dat het soms wel
of niet toelaatbaar is, bijvoorbeeld als het op zichzelf genomen ook een zakelijk
karakter heeft en niet uitsluitend oneigenlijk gebruik betreft. Op zichzelf
spreekt mij die gedachte wel aan.
 
 Ik heb in mijn vorige functie, als lid van het parlement, wel eens de
suggestie gedaan, aan te geven welke nieuwe constructies werden toegepast
en die vervolgens te publiceren. De heer Hillen gaat iets verder op dat punt
en mevrouw De Vries vindt het op zichzelf een nobele gedachte die het bespreken
waard zou kunnen zijn. Ik stel mij voor dat ik eens probeer die gedachte uit
te werken en dat ik de Kamer daarover zal berichten. Op zichzelf sta ik positief
tegenover de gedachte. Ik moet wel even kijken hoe ik het vorm geef, maar
de gedachte spreekt mij aan, want ik zie er voordelen in. Dit betreft de voordelen
die hier ook gesuggereerd zijn. Mevrouw De Vries zegt bijvoorbeeld dat er
soms een grote irritatie is in het veld, als het plotsklaps met terugwerkende
kracht wordt ingevoerd. Wellicht is het mogelijk – ik ga direct in op
haar betoog, als het gaat om het ontwikkelen van criteria – om die gedachten
wat te combineren: enerzijds het aangeven waar wij al dan niet constructies
signaleren die wij willen bestrijden; anderzijds haar vraag er met de Kamer
over van gedachten te wisselen welke criteria het kabinet, de staatssecretaris,
hanteert om al dan niet terugwerkende kracht toe te passen. Ik ga er direct
verder op in, want het is een interessante gedachte. Aan de heer Hillen zeg
ik derhalve toe dat ik zijn gedachte zal uitwerken.
 
 
 
 
 
 De heer Hillen (CDA):
 
 Hartelijk dank! U heeft goed onder woorden gebracht wat ik heb bedoeld
en wat mijns inziens ook de VVD heeft bedoeld. Wel zou ik willen vragen of
u ons kunt aangeven op welke datum u wilt bevallen van die uitwerking.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Vermeend:
 
 U had natuurlijk gedacht "onmiddellijk", want ik ken u.
 
 
 
 
 
 De heer Hillen (CDA):
 
 Dat hoeft niet.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Vermeend:
 
 Nu, ik stel mij voor dat dit begin volgend jaar zal zijn, want wij hebben
nu eerst de begrotingsstukken. Het betekent dat, als u terugkomt van reces,
in januari/februari, ik in ieder geval een voldragen produkt kan laten zien.
Dat lijkt mij ook redelijk. Ik moet er natuurlijk over denken en erover van
gedachten wisselen.
 
 Voorzitter! De heer Hillen heeft ook gesproken over de eerbiedigende werking.
Ik ga daarop in bij het betoog van mevrouw De Vries, die er nogal wat aandacht
aan heeft besteed. Ik zit natuurlijk ook met het probleem, want ik ben evenzeer
als de geachte afgevaardigden geen voorstander van terugwerkende kracht. Ik
ben een voorstander van de koninklijke weg. Aan de andere kant zijn er omstandigheden
die een uitzondering op de hoofdregel zouden moeten kunnen betekenen. Ik kom
daar straks nog op terug.
 
 Dan kom ik bij mevrouw Giskes, die heeft gezegd dat hier sprake is van
ongelijksoortige grootheden. Als je wat repareert en als dit in de systematiek
van de spelregels die wij hanteren, tot een lastenverhoging leidt, micro of
macro, zou je dit niet onmiddellijk moeten koppelen aan een micro- of macrolastenverlichting,
zo begrijp ik haar betoog. Ik zou haar dan toch willen wijzen op het regeerakkoord.
Ook dit kabinet streeft ernaar om de micro- of macrolasten niet te verhogen.
Het betekent dat als ik kom met een reparatiewetsvoorstel, er volgens de spelregels –
ik zou die toch willen blijven hanteren, omdat wij het afgesproken hebben –
bekeken moet worden of sprake is van een lastenverhoging. Is dit het geval
dan ligt het voor de hand, om te voorkomen dat er inderdaad een lastenverzwaring
optreedt, onmiddellijk aan te geven op welke wijze het kabinet voornemens
is – ik zeg uitdrukkelijk "voornemens is", want de Kamer is er zelf
bij en de Kamer kan haar eigen afweging maken – de opbrengst terug te
sluizen. Vandaar ook dat wij tegelijkertijd – dat bespreken wij volgende
week ook bij de BTW-operaties – aangegeven hebben, dat wij geen voorstander
zijn van een lastenverzwaring.
 
 Men moet zich voorstellen dat mij tegelijkertijd een ander verwijt zou
kunnen treffen, als ik hier kom met een wetsvoorstel, waarbij ik een aantal
fiscale reparaties doorvoer die in het kader van de spelregels feitelijk een
verzwaring betekenen – dat is een opbrengst; het betekent gewoonweg
dat een lastenverzwaring optreedt – en niet aan zou geven op welke wijze
er tegelijkertijd een terugsluisoperatie wordt ingezet. Dat verwijt zou mij
op dat moment treffen. Het parlement is volstrekt vrij om in een open gedachtenwisseling,
een open discussie, bijvoorbeeld het terugsluizen ter discussie te stellen.
Het is dus niets anders dan dat het kabinet aangeeft dat er volgens de spelregels
een lastenverzwaring optreedt. Aan de andere kant hebben wij afgesproken dat
het op dat punt niet de bedoeling is dat er sprake is van een microlastenverzwaring.
Daarom geven wij vervolgens een per saldo budgettair-neutrale bestedingswijze
aan. Op zichzelf vind ik dat, ook gezien in het licht van het regeerakkoord,
realistisch. Er is dan ook geen sprake van koppelverkoop.
 
 Voorts wil ik nog nadrukkelijk opmerken dat ook de fractie van D66, bij
monde van de heer Ybema, bij het wetsvoorstel spaarloon een heel sterk pleidooi
gevoerd heeft om te zoeken naar een adequate dekking voor de moties die mede
door hem ondertekend zijn. De heer Van der Ploeg heeft daar ook op gewezen.
Dat geldt trouwens ook voor de heer De Korte. Ik ben dan ook verheugd dat
mevrouw De Vries die koppeling in dit geval als zodanig accepteert. Dat ligt ook een beetje in de rede en zij gaf ook aan, dat haar
fractie destijds, bij monde van de heer De Korte, gepleit heeft voor een adequate
dekking. Ik had dat geld op dat moment niet en ik heb dat ook tijdens het
debat aangegeven. Ik zag hier een mogelijkheid om met een extra reparatie
te komen en om tegelijkertijd te kijken naar de wens van een ruime kamermeerderheid,
want de moties van de heren Van der Ploeg, Ybema en De Korte zijn kamerbreed
aanvaard. Men kan het mij dan niet kwalijk nemen dat ik op het eerste moment
waarop ik die mogelijkheid heb, zoek naar een adequate dekking en tegelijkertijd
die moties uitvoer. Ik ben het er uitdrukkelijk niet mee eens als er gezegd
wordt dat het een vorm is van koppelverkoop, want ik luister, nogmaals, naar
de kamerbrede wens om te zoeken naar dekking. De opbrengst van het voorliggende
wetsvoorstel gaf de mogelijkheid om uitvoering te geven aan de wens om in
de werknemersspaarregelingen een verzachting aan te brengen. Ik heb dat vol
overtuiging gedaan omdat de opbrengst die gemoeid is met het wetsvoorstel
effectief en nuttig wordt ingezet voor een doel dat kamerbreed wordt onderschreven.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Giskes (D66):
 
 Voorzitter! De staatssecretaris wekt nu enigszins de indruk alsof ik af
zou willen van de kamerbreed aangenomen moties. Natuurlijk is het tegendeel
het geval. Ik vind het alleen maar prettig als er een dekking voor wordt gevonden.
Maar als wij discussiëren over de collectieve-lastendruk, waarvoor natuurlijk
in het regeerakkoord spelregels zijn opgesteld die een manier van denken laten
zien die niet alleen in dit regeerakkoord voorkomt maar al lange tijd daarvoor,
dan is de strekking van mijn opmerking dat we natuurlijk niet van dag tot
dag bekijken of het nog wel goed zit met die collectieve-lastendruk, maar
dat we wel in de gaten moeten houden dat het over een langere periode, een
halfjaar of een jaar, moet blijven kloppen. Maar je hoeft niet op hetzelfde
moment waarop je iets doet, weer terug te sluizen omdat je anders fout bezig
zou zijn. De zaken moeten natuurlijk wel in de periode waarin je die collectieve-lastendruk
wenst te meten, met elkaar kloppen. Los van het goede doel dat je dient met
deze aanwending van de middelen, waar ik wil niets aan wil afdoen, stel ik
dat we op moeten passen om in een wetsvoorstel totaal ongelijksoortige dingen
tegelijkertijd te regelen. Ik denk niet dat wij op die weg per se moeten doorgaan.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Vermeend:
 
 Ik denk daar anders over. Als ik hier zou staan met een wetsvoorstel dat
volgens de spelregels van het regeerakkoord, waar ik mij ook aan wil houden,
aangemerkt wordt als lastenverzwaring, zou wellicht een van u zijn opgestaan –
ik weet niet wie – en opgemerkt hebben, dat het voor de staatssecretaris
natuurlijk makkelijker is om te komen met lastenverzwaringen, terwijl de Kamer
dan maar moet zien of er een lastenverlichting komt. Ik zie dat de heer Hillen
onmiddellijk was opgestaan.
 
 
 
 
 
 De heer Hillen (CDA):
 
 Zo is dat.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Vermeend:
 
 Ik denk ook dat hij op dat punt gelijk heeft, want zo werkt het vaak.
Ik heb mij dat ook ingeprent toen ik bezig was met dit wetsvoorstel en met
andere wetsvoorstellen. Dat is een beetje de andere kant van de medaille.
Ik begrijp de afweging wel. Het is echter geen koppelverkoop. De Kamer kan
zelf steeds de afweging maken, of de aanwending overeenstemt met de wens van
de kamermeerderheid. Ik geef echter wel tegelijkertijd aan, welke voorkeur
het kabinet heeft met betrekking tot de aanwending. De Kamer kan daarmee wel
of niet instemmen.
 
 
 
 
 
 De heer Hillen (CDA):
 
 Voorzitter! Ik ben het ermee eens dat het te weinig is wanneer je het
met toezeggingen moet doen. Daarom ben ik ook benieuwd wanneer de staatssecretaris
zijn toezegging op het punt van de vermogensbelasting komt inlossen.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Vermeend:
 
 Voorzitter! Ik ken de buitengewoon grote belangstelling van de heer Hillen
in dezen. Daarover hebben wij vorig jaar nog een debatje gehad. Ongetwijfeld
zal dat debat zich herhalen.
 
 Mevrouw De Vries, de heer Hillen en mevrouw Giskes hebben gesproken over
terugwerkende kracht en rechtszekerheid. Laat ik het kort maken. Het is ook
mijn opvatting dat wij hier de koninklijke weg moeten bewandelen. Tegelijkertijd
hebben mevrouw Giskes en mevrouw De Vries enkele kanttekeningen geplaatst
bij de terugwerkende kracht. Alles afwegend, heeft mevrouw De Vries gezegd
dat er omstandigheden kunnen zijn waarin dat gerechtvaardigd is. Mevrouw De
Vries vroeg mij, in een notitie de criteria aan te geven en uiteen te zetten
welke afweging ik daarbij volg. Wellicht kan er dan een stuk irritatie worden
weggenomen, aldus mevrouw De Vries.
 
 Voorzitter! Naar aanleiding van het betoog van de heer Hillen heb ik reeds
gezegd dat op zichzelf die gedachte mij aanspreekt. Ik stel voor dat ik mevrouw
De Vries die notitie toezeg. Ik zal de criteria waaraan terugwerkende kracht
getoetst moet worden, op papier zetten en ga daarop nu niet verder in. Wij
kunnen daarover dan gezamenlijk van gedachten wisselen. Die gedachtenwisseling
kan dan uitmonden in een standpunt. Dan is dat bekend. Dan weet de Kamer wat
afgesproken is en kan zij nagaan, of ik mij daaraan houd. Dat betekent ook
een signaal naar buiten; het geeft een bepaalde rechtszekerheid en een bepaalde
duidelijkheid. Ik stel voor, dat ik op dit punt de Kamer nader zal informeren.
 
 
 
 
 
 De heer Hillen (CDA):
 
 Denkt de staatssecretaris serieus dat dit mogelijk is? Je kunt daarover
natuurlijk wel vrijblijvend filosoferen, maar zou je ten aanzien van terugwerkende
kracht niet gewoon de basisstelling moeten innemen: nee, tenzij? "Tenzij"
is dan meer afhankelijk van het onderwerp dat op dat moment aan de orde is
en van de omgeving waarin het zit, dan dat daarover vrijblijvend gepraat kan
worden.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Vermeend:
 
 Niet vrijblijvend. De heer Hillen zoekt zelf ook naar mogelijkheden om,
meer dan thans het geval is, aan te geven wat een en ander betekent: belastingplichtige,
kijkt u eens als wij die en die constructie bezien, moet u ermee rekening
houden dat... Geef maar aan, wat u al dan niet wilt bestrijden.
 
 
 
 
 
 De heer Hillen (CDA):
 
 Dit is geen pleidooi voor terugwerkende kracht.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Vermeend:
 
 Zo heb ik uw betoog ook niet uitgelegd, mijnheer Hillen.
U heeft zelf ook gepleit voor de koninklijke weg. U heeft alleen gevraagd
ook naar buiten toe aan te geven, wat jaarlijks wordt bestreden. Laat ik een
poging doen – dat is niet vrijblijvend – om het "tenzij" in te
vullen. In die gedachtenwisseling kunt u tegelijkertijd aangeven, of u het
al dan niet vrijblijvend vindt. Ik vind het wat voorbarig nu reeds aan te
geven, dat "tenzij" vrijblijvend zou zijn. Het lijkt mij best mogelijk –
ook aan de hand van het verleden – aan te geven, op welke wijze die
criteria zijn toegepast en welke afwegingen daaraan ten grondslag hebben gelegen.
U bent sceptisch. Ik kan mij daar wel iets bij voorstellen. Tegelijkertijd
zeg ik: laten wij die poging doen. Later kunnen wij altijd nog zeggen dat
die poging niet gelukt is. Wel vind ik, en daarin val ik mevrouw De Vries
bij, dat een dergelijke opstelling de buitenwereld de indruk geeft dat hier
serieuze pogingen worden gedaan om irritaties weg te nemen. Misschien is dat
al heel wat.
 
 Mevrouw Giskes heeft opmerkingen gemaakt over de terugwerkende kracht
en de rechtvaardiging daarvan. Een en ander ligt nu besloten in de "nee, tenzij"-redenering.
 
 Mevrouw Giskes heeft ook nog een aantal technische vragen gesteld. Die
vragen hebben onder andere betrekking op de grens van 50 jaar. Zij heeft zich
afgevraagd of op dit punt geen verzachting zou kunnen worden aangebracht.
Ook de heer Van der Ploeg heeft gesproken over de grens van 50 jaar. In de
stukken is aangegeven waarom wij voor die grens hebben gekozen. Uit de stukken
blijkt ook dat elke grens een arbitrair karakter heeft. Ook in de vakliteratuur
staat dat. Ik zal niet verhullen dat dit zo is. Men kan zich afvragen waarom
niet de grens bij 49 of bij 51 jaar ligt. Wij hebben gemeend dat het met het
oog op de wenselijkheid om duidelijkheid te verschaffen goed was om in ieder
geval op dit punt een poging te doen en om te proberen ten opzichte van de
huidige situatie duidelijkheid te verschaffen. In het wetsvoorstel hebben
wij bewust de gekozen terminologie gehanteerd rondom de genotsrechten. Wij
hebben mede in het licht van het erfrecht gekozen voor een bepaalde formulering.
Uit de jurisprudentie van de Hoge Raad blijkt dat er arresten zijn geweest
over de leeftijd. Ik denk nu aan arresten van de Hoge Raad waarbij het ging
om genotsgerechtigden op oudere leeftijd, bijvoorbeeld 72 of 77 jaar. Thans
proberen wij om de mogelijkheden die daarbij zijn ontstaan te repareren. Wij
vinden de situatie die daar aan de orde is geweest, niet wenselijk. In het
geval dat het gaat om een persoon van oudere leeftijd leiden die arresten
ertoe, dat je de fiscale claim op toekomstige inkomsten kunt ontlopen door
een in wezen kortlopend genotsrecht aan te wenden voor bijvoorbeeld een storting
op aandelen of de aankoop van een stamrecht. Kortom, wij proberen door de
introductie van de grens van 50 jaar te voorkomen dat er mogelijkheden zijn
om te manipuleren en gekunstelde constructies toe te passen.
 
 Tegen mevrouw Giskes zeg ik in dit verband dat je aan deze grens als het
ware kunt gaan sleutelen. Je kunt ervan afwijken of inbreuk op maken. Het
is moeilijk in dezen de juiste formulering te vinden, maar ik geef toe dat
zoiets zou kunnen. Als je dit echter doet, betekent dit dat je nieuwe mogelijkheden
voor constructies gaat creëren. Eén ding heb ik wel geleerd: op
het moment dat je een kleine ruimte laat ontstaan, wordt daar onmiddellijk
gebruik van gemaakt. De creativiteit op dit terrein is nu eenmaal schier onbegrensd.
Als je dus uitzonderingen toelaat of een verzachting aanbrengt, wordt daarop
gestudeerd. Ik kan de geachte afgevaardigde verzekeren dat ook wij in het
kader van het stellen van een grens te zamen met de medewerkers zijn nagegaan
wat men allemaal zou kunnen bedenken. Het zal haar duidelijk zijn, dat ook
wij tot de conclusie gekomen zijn, dat we liever kiezen voor een grens die
arbitrair is dan voor het ontbreken van een grens.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Giskes (D66):
 
 De keuze van de grens van 50 jaar kan ik mij goed voorstellen. Je moet
iets kiezen. Mijn vraag werd door het volgende ingegeven. Als het gaat om
afspraken die afhankelijk zijn van het overlijden van iemand, kun je mijns
inziens veel moeilijker spreken van constructies. Zoiets lijkt mij zo slecht
te construeren, dat het nauwelijks interessant is. Klopt het wel als dan bepalend
is hoe oud iemand toevallig is?
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Vermeend:
 
 Ik zou u graag gelijk geven, maar beveel u ter lezing aan de arresten
van de Hoge Raad inzake constructies voor ouderen van zelfs 72 jaar. Toen
ik het las, was ik nogal verbaasd. Ik ben bang dat mevrouw Giskes de mogelijkheden,
de creativiteit op dit terrein onderschat. Dat is het probleem. Als je de
arresten leest, denk je: hoe verzinnen ze het?
 
 
 
 
 
 Mevrouw Giskes (D66):
 
 U hebt zonder meer gelijk dat ik niet dagelijks arresten lees. Het gaat
dan dus om heel oude mensen die weten dat zij binnenkort doodgaan en vervolgens...
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Vermeend:
 
 Het lijkt mij niet de bedoeling dat ik hier alle constructies ga bespreken.
Laten wij er maar van uitgaan, dat op dit punt constructies mogelijk zijn.
 
 
 
 
 
 Mevrouw B.M. de Vries (VVD):
 
 Anderzijds kun je met fiscale wetgeving nooit zekerheid verschaffen. Er
zijn mensen die op een gegeven ogenblik hun bedrijf willen beëindigen,
terwijl een jaar later het bijzonder tarief omhoog gaat. Helaas pindakaas,
ook met dit. Ga je snel dood, dan is dat vervelend, maar de geest van het
wetsvoorstel is anders dan het uitzondering op uitzondering maken, hetgeen
op zichzelf...
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Ik dring aan op enige beknoptheid. Als u heel lang door wilt gaan, gaan
wij eerst een ander wetsvoorstel in behandeling nemen.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Vermeend:
 
 Ik ben het eens met het betoog dat mevrouw De Vries op dit punt wilde
houden. Als je uitzondering op uitzondering gaat stapelen, handel je niet
in de geest van het wetsvoorstel. De geest van het wetsvoorstel is om gewoon
de hele constructiesfeer onmogelijk te maken. Als je daarop inbreuken maakt,
loop je het risico dat er mogelijkheden ontstaan voor het volgende oneigenlijk
gebruik.
 
 Mevrouw Giskes heeft gevraagd naar de situatie rondom de charitatieve
instellingen, waarbij zij verwees naar artikel 25, lid 16. Als er een legaat
ten gunste van zo'n instelling komt in de vorm van een tijdelijk vruchtgebruik,
leidt dit inderdaad tot heffing van inkomstenbelasting over de waarde in het
economisch verkeer van het vruchtgebruik. Daar staat tegenover dat
de waarde-aangroei van het aldus ontstane blote eigendom bij de erfgenamen
niet wordt belast. Hiermee ontstaat een niet-onevenwichtige situatie. Daarbij
komt nog dat je geen onderscheid mag maken naar gelang van de bestemming van
het genotsrecht. Het maakt niet uit of het naar een charitatieve instelling
gaat of naar een andere instelling. Naar mijn oordeel is er op dit punt geen
sprake van een onevenwichtige situatie.
 
 Mevrouw Giskes heeft gezegd dat moet worden uitgegaan van de huwelijksgoederengemeenschap.
Hiervoor moeten wij kijken naar het Burgerlijk Wetboek, Boek 3, artikel 166.
Er is gemeenschap aanwezig wanneer één of meer goederen toebehoren
aan twee of meer deelgenoten gezamenlijk. In het BW is dus sprake van de term
"gemeenschap". De term "huwelijksgoederengemeenschap" komt daar niet in voor.
Ik zie, kijkend naar het Burgerlijk Wetboek, dus geen aanleiding om die terminologie
te wijzigen. Laten wij het maar houden bij het Burgerlijk Wetboek en gewoon
daarbij aansluiten. Ik zie dus geen aanleiding om op dit punt een wijziging
voor te stellen.
 
 Mevrouw Giskes merkte in het verlengde daarvan op, dat voor de ontbinding
van een huwelijk een aantal specifieke maatregelen is getroffen. Zij vroeg
of wij niet verder moeten gaan voor andere situaties, bijvoorbeeld met betrekking
tot wijziging in het huwelijksgoederenregime staande huwelijk. Bij de vormgeving
hebben wij natuurlijk een dergelijke situatie ook op het oog gehad. Wij hebben
eerst de vraag gesteld: in welke situatie moet je nu een specifieke regeling
treffen? Wat is realistisch? Bij de ontbinding van het huwelijk kunnen zich
bepaalde situaties voordoen waarbij je gebruik maakt van het vruchtgebruik.
Dat is voorstelbaar. Tegelijkertijd kwam bij ons de vraag aan de orde: zijn
er ook dergelijke situaties mogelijk binnen een staand huwelijk, waarbij bijvoorbeeld
een wijziging plaatsvindt in het geldende goederenrecht? Wij zijn op dat punt
wat huiverig. In een dergelijke situatie, waarin geen sprake is van een ontbinding
maar van een wijziging in het afgesproken huwelijksgoederenregime, is het
een beetje constructiegevoelig. Mede op basis van die afweging willen wij
specifiek een regeling treffen waar dat maatschappelijk van belang kan zijn,
dus bij de ontbinding. Als er sprake is van constructiegevoeligheid en wij
ons niet kunnen voorstellen dat het maatschappelijk een reële betekenis
heeft, stellen wij voor om dat niet te doen. Ik ben bang dat, als je ook daarvoor
een specifieke regeling treft, je ongetwijfeld uitkomt op mogelijkheden voor
gekunstelde constructies. Ik doel dan op de uitzondering op uitzondering,
waarvan mevrouw De Vries sprak. Wij zijn daar geen voorstander van. Wij hebben
immers al een uitzondering gecreëerd op de structuur van het wetsvoorstel.
Met een specifieke regeling waarnaar mevrouw Giskes vroeg, zou sprake zijn
van weer een extra uitzondering met mogelijkheden van constructies.
 
 Mevrouw Giskes sprak ook over de buitenlandsituatie, waarop artikel 25,
lid 17, betrekking heeft. Die bepaling is opgenomen om te voorkomen dat door
een splitsing van de volle eigendom in een genotsrecht en een bloot eigendom
de fiscale claim op toekomstige inkomsten verloren gaat. Mevrouw Giskes vond
het een ingewikkelde en ook bijzondere bepaling. In de fiscale wetgeving is
het echter geen ongebruikelijke bepaling. Een soortgelijke bepaling is opgenomen
in artikel 25, derde lid, met betrekking tot de kapitaaluitkering uit levensverzekering.
Zij komt ook voor in artikel 25, achtste lid, over uitkeringen in het kader
van winstbewijzen, in artikel 25, tiende lid, in artikel 31, derde lid. Zo
kan ik nog wel doorgaan. Ik zal het u besparen. Met artikel 25, lid 17, wordt
beoogd om de fiscale claim niet te laten vervallen. Dat is in de fiscale wetgeving,
zoals gezegd, niet ongebruikelijk.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Hoe lang denkt u nog nodig te hebben voor uw antwoord in eerste termijn?
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Vermeend:
 
 Ik schiet vrij snel op. Het merendeel van de vragen van de heer Van der
Ploeg heb ik al beantwoord. Ik zit nog met twee technische vragen van mevrouw
Giskes.
 
 Mevrouw Giskes vroeg zich, heel kort geformuleerd, af of sprake is van
een cumulatie van artikel 25a, het forfaitair rendement, en artikel 29a, het
fictief rendement. Naar mijn mening is hier geen sprake van cumulatie.
 
 Mevrouw Giskes vroeg mij verder of ik niet te ver ging met artikel 38,
lid 3, en of er geen sprake zou zijn van een onevenwichtige situatie, waarin
verzachting moet worden aangebracht. Ik zou eigenlijk moeten ingaan op de
techniek, maar kort door de bocht gaande, merk ik op dat ook hier de afweging
is geweest dat moest worden gekozen voor een rechttoe-rechtaan-benadering,
met het oog op het voorkomen van gekunstelde constructies en het verliezen
van claims. Ook hierbij kan natuurlijk worden gedacht aan het aanbrengen van
verzachting, maar hierbij is heel simpel de afweging geweest dat er, als tegemoet
wordt gekomen aan de vraag van mevrouw Giskes, weer een uitzondering wordt
gecreëerd op het dichten van een "lek". Elke uitzondering die wordt gecreëerd,
houdt het risico in van gekunstelde constructies. Ik geef onmiddellijk toe
dat er ook een andere afweging kan worden gemaakt, misschien met goede redenen
omkleed, maar ik zeg hier uitdrukkelijk dat wij in dit geval hebben gekozen
voor de rechttoe-rechtaan-benadering. Vandaar die hele strakke lijn. Waarschijnlijk
doe ik de vragenstelster onrecht door hier overheen te stappen en niet in
te gaan op de techniek. In het betoog van mevrouw Giskes zitten natuurlijk
redelijke elementen, maar als je inbreuken toestaat, worden tegelijkertijd
mogelijkheden van oneigenlijk gebruik opgeroepen, waarvan ik achteraf moet
zeggen dat die niet beoogd zijn. Dat is iedere keer weer de afweging geweest
bij de punten die mevrouw Giskes naar voren heeft gebracht.
 
 De heer Van der Ploeg steun ik in zijn opvatting, dat op dit punt de constructie
gewoon moet worden aangepakt en dat het heel nuttig is om geld vrij te maken
voor nuttige aanwendingen, die kunnen bijdragen aan de economische structuur
van dit land, het halen van de werkgelegenheidsdoelstellingen en het verlagen
van de belastingdruk. Ik ben verheugd dat hij kan instemmen met de aanwending
van de moties op het terrein van de spaarregelingen, die inderdaad een groot
succes zijn. Ik heb mij in wat onplezieriger omstandigheden hier voor dat
succes moeten verdedigen! Dat is alweer een tijdje geleden, maar ik herinner
het mij nog als de dag van gisteren. Ik ben verheugd dat we nu in ieder geval
in de gelegenheid zijn – mevrouw De Vries merkte dat
ook al op – dat regime op een aantal punten te versoepelen. Ik doel
met name op de motie-De Korte c.s. over winstdeling. Ik ben verheugd dat we
vandaag die 20% kunnen verlagen, als de Kamer daarmee althans akkoord gaat,
naar 10% en tegelijkertijd werknemersparticipatie kunnen bevorderen in de
zin van het voorliggende wetsvoorstel, waarbij de 10% druk die op het ogenblik
rust op spaarloon voor werknemersparticipaties, naar nul kan worden teruggebracht.
Dat kan betekenen dat die drempel van 10% voor de werknemersparticipaties
is weggenomen.
 
 De heer Hillen heeft er waardering voor uitgesproken dat de situatie van
ouders en kinderen goed is geregeld. Ook anderen hebben erover gesproken.
Ik meen dat daar door de verschillende fracties terecht aandacht aan is besteed.
Daarom is daar ook aan tegemoetgekomen.
 
 Voorzitter! Dan kom ik bij de kwestie tijdelijk/niet-tijdelijk. Ik heb
ook dat betoog van de verschillende leden goed kunnen volgen. Het is mijn
voornemen om te kiezen voor een wat meer fundamentele oplossing, voor inzichtelijker,
eenvoudiger wetgeving. Overigens valt het niet echt mee, maar wij streven
er wel naar. Ik zou er heel wat voor over hebben om te kunnen zeggen dat dit
kabinet ook in deze sfeer voor vereenvoudiging zorgt.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Er is behoefte aan het houden van een tweede termijn. Ik dring er bij
de leden op aan het heel kort te houden aangezien de behandeling om 21.30
uur voltooid moet zijn en het nu 21.20 uur is. Als de leden denken dat dit
niet lukt, moet de tweede termijn morgen in alle rust gehouden worden. Ik
constateer dat de leden bereid zijn, zich ervoor in te spannen dat het wel
lukt.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Giskes (D66):
 
 Voorzitter! Eigenlijk wilde ik natuurlijk een flinke discussie opzetten
met de heer Vermeend.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Daar heeft u alle tijd voor, maar op een ander tijdstip.
 
 
 
 
 
 Mevrouw Giskes (D66):
 
 Dat heb ik zo langzamerhand begrepen. Ik wilde toch zeggen dat de discussie
over de koppelverkoop enigszins ontkracht wordt bijvoorbeeld door het voorstel
inzake de regulerende energiebesparing, een belasting waarbij de terugsluisoperatie
niet in hetzelfde wetsvoorstel wordt geregeld, maar op een later moment. Kortom,
er valt nog het een en ander over te zeggen, maar dat zal ik niet nu doen.
 
 Ik heb goed geluisterd naar de antwoorden op de vragen over de verschillende
technische punten. Ik zal een en ander nader overwegen. Ik heb vooral als
criterium de vraag of de goeden niet onder de kwaden gaan lijden. Dat zal
ik in alle rust op mij in laten werken.
 
 Mijn conclusie – overigens met dank voor alle antwoorden van de
staatssecretaris – is dat wij na vanavond de blote eigendom weer flink
lijken te hebben aangekleed. Het wordt weer winter, dus het is misschien nog
niet eens zo'n gek idee.
 
 
 
 
 
 Mevrouw B.M. de Vries (VVD):
 
 Voorzitter! U bent streng doch rechtvaardig. Het is heel fijn te constateren –
dat zeg ik ook aan het adres van de heer Hillen – dat de staatssecretaris
zeer subtiel heeft opgemerkt dat hij niet liberaal denkt in het kader van
eenvoud enz. Dat is aardig om te horen en dat zal de heer Hillen misschien
geruststellen.
 
 Ten aanzien van de vrijblijvendheid van jaarlijkse anti-misbruikwetgeving
dan wel van terugwerkende kracht en eerbiedigende werking wil ik de staatssecretaris
zeggen dat het niet zo eenvoudig is als hij het voorstelt. Wat komt er aan
de orde? De status van aanschrijving, de status van resoluties, wat de rechter
vindt, enz. Dus ik denk dat daar een heel goede, ook principiële discussie
over te voeren is. Misschien kan de staatssecretaris nog aangeven wat hij
van plan is met de lopende contracten. Dat heb ik gemist.
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Vermeend:
 
 Voorzitter! Mevrouw Giskes heeft gezegd dat wij op het punt van de zogenoemde
"koppelverkoop" niet consequent zouden zijn. Zij noemt daarbij het wetsvoorstel
inzake energieheffing. Ik moet haar teleurstellen. Ook wat dat betreft zijn
wij consequent. In het wetsvoorstel is een rechtstreekse koppeling opgenomen
in de juridische bepalingen tussen enerzijds de invoering van het wetsvoorstel
en anderzijds het terugsluizen. Deze twee zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden.
Het ene kan niet in werking treden zonder het andere. Ook daar hebben wij
absoluut gekozen voor een directe koppeling.
 
 Vervolgens vroeg zij zich af of de goeden niet onder de kwaden zullen
lijden. Dat kan op dit punt niet gesteld worden. Feitelijk is gezegd dat het
met gekunstelde constructies op dit terrein afgelopen moet zijn. Dus ik zou
niet willen spreken over goeden en kwaden.
 
 Dan kom ik bij de opmerking van mevrouw De Vries over de lopende contracten.
Hierbij moeten twee kwesties onderscheiden worden. Na de inwerkingtreding
van het wetsvoorstel zal bij de lopende contracten niet worden teruggekomen
op de aangroei voor de inwerkingtreding. Alleen de aangroei na de inwerkingtreding
wordt belast. Gelet op hetgeen wij met tariefwijzigingen doen, ligt dat ook
een beetje voor de hand. Ik geef mevrouw De Vries wel gelijk als het gaat
om 8 maart. Dat heeft zij in haar eerste betoog ook genoemd. Dan is er sprake
van een andere situatie. Op 8 maart hebben wij in de nota van wijziging gezegd
dat, als van dat moment af kwesties aan de orde worden gesteld zoals terugverkoop,
rekening gehouden moet worden met het nieuwe regime. Daarvoor heb ik de motivering
echter gegeven. Evenzeer ben ik op de budgettaire consequenties, etcetera,
ingegaan. Die afweging hebben wij gemaakt en daar sta ik achter. Daarover
kun je verschillend denken. Gelukkig is mevrouw De Vries ook tot de conclusie
gekomen dat er, alles afwegende, voldoende redenen waren om die keuze te maken.
 
 
 
 
 
 De algemene beraadslaging wordt gesloten.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Er zijn geen amendementen ingediend. Kan het wetsvoorstel zonder stemming
worden aangenomen?
 
 
 
 
 
 De heer Hillen (CDA):
 
 Er zijn vragen gesteld waarop de staatssecretaris voor de stemming schriftelijk
zal reageren.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Staatssecretaris! Wanneer kunnen wij het antwoord tegemoetzien?
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Vermeend:
 
 Ik kijk even naar de medewerkers, maar ik zal ervoor zorgen dat de Kamer
voor of in het weekend kan beschikken over de antwoorden op die technische
vragen. De vragen zijn voornamelijk gesteld naar aanleiding van twee artikelen
in de vakpers. De heer Hillen heeft gevraagd wat mijn opvattingen daarover
waren. Hij wilde die graag op schrift hebben en dat heb ik hem toegezegd.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Als ze er maandag voor 12.00 uur zijn, kunnen wij dinsdag over het wetsvoorstel
stemmen. Is dat goed?
 
 
 
 
 
 Staatssecretaris Vermeend:
 
 Ja.
 
 
 
 
 De voorzitter:
 
 Dan stel ik voor, aanstaande dinsdag over het wetsvoorstel te stemmen.
 
 
 
 
 
 Daartoe wordt besloten.
 
 
 
 
 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19941995-99-6062-6071.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl