Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op de Raad van State in verband met de herstructurering van de Raad van State (30585)
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-02 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2008-2009, pag. 4099-4113

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

10-03-2009

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

nr. 48, pagina 4099-4113

29-01-2009

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 30585Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Regeling van werkzaamheden (donderdag 29 januari 2009)Pagina 4093-4095
Behandeling van de brief van de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over de subsidiariteitstoets van het voorstel voor een beschikking van de Raad betreffende een netwerk voor waarschuwing en informatie inzake kritieke infrastructuur (CIWIN) (COM(2008)676def) (31785, nr. 5)Pagina 4113-4113
Behandeling van de brief van de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport over de subsidiariteitstoets van het voorstel voor een Richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de toepassing van de rechten van patiënten bij grensoverschrijdende gezondheidszorg (COM(2008)414def) (31545, nr. 9)Pagina 4113-4113
Voortzetting van de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op de Raad van State in verband met de herstructurering van de Raad van State (30585)Pagina 4099-4113
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter ter zake gedane voorstellen (donderdag 29 januari 2009)Pagina 4113-4113
Presentie en opening (donderdag 29 januari 2009)Pagina 4093-4093
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 21 januari 2009 over de eerste voortgangsrapportage 'Veiligheid begint bij voorkomen' (28684)Pagina 4096-4098

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 176 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op de Raad van State in verband met
de herstructurering van de Raad van State (30585).(Zie vergadering van 14 februari 2007.)De algemene beraadslaging wordt heropend.De voorzitter:Ik wijs erop dat het hier gaat om een heropening van het debat. Dat betekent
dat u het met één termijn moet doen. Mocht u bijvoorbeeld een
motie willen indienen, dan moet u dat dus nu meteen doen.De heer De Wit (SP):Voorzitter. Waar waren wij ook weer? Dat is de vraag die opdoemt bij deze
plenaire behandeling. De eerste plenaire behandeling was namelijk in februari
2007, nu alweer bijna twee jaar geleden. Door de Kamer zijn bij de eerste
behandeling ingrijpende amendementen ingediend. Ze waren zo ingrijpend dat
de regering zich genoodzaakt zag om de Raad van State hierover om advies te
vragen. Dit advies is er nu, evenals de reactie daarop van de regering. Namens
mijn fractie wil ik bij deze heropening van het debat nog enkele dingen naar
voren brengen.Met mijn amendement, waarvan het nummer inmiddels is gewijzigd in 22,
beoog ik om met onmiddellijke ingang de twee afdelingen van de Raad van State
strikt te scheiden, teneinde te voorkomen dat er dubbelbenoemingen mogelijk
zijn tussen de Afdeling advies en de Afdeling bestuursrechtspraak. Voor mijn
amendement geldt als belangrijkste argument dat wij nu de bestaande schijn
van partijdigheid en van het ontbreken van onafhankelijkheid definitief kunnen
doorbreken. De tegenwerpingen van de regering wil ik als volgt proberen te
weerleggen.De Afdeling bestuursrechtspraak is belast met rechtspraak. Die moet onpartijdig
en onafhankelijk zijn, zoals elke vorm van rechtspraak. In de visie van de
regering, en ook die van de Raad van State, is de Raad van State een eenheid.
De Raad van State doet aan advisering én aan rechtspraak. Als dat zo
is, wordt daardoor onmiddellijk de indruk naar buiten gewekt van de schijn
van partijdigheid en het ontbreken van onafhankelijkheid. Die twee taken lopen
vanwege de eenheid dus kennelijk door elkaar. Ik zeg nogmaals dat dit de onafhankelijkheid
en onpartijdigheid van de bestuursrechter raakt.Dubbelbenoemingen blijven mogelijk. De regering verwijst hierbij naar
internationale rechtspraak. Alleen als er sprake is van dezelfde rechtsvraag,
moeten advisering en rechtspraak volgens de regering strikt uit elkaar worden
gehouden. In eerdere instantie verwees ik echter al naar enkele wetenschappers
die dit een buitengewoon lastig criterium vinden. Wat is precies "dezelfde
rechtsvraag"? Hoe weten wij nog wie er in het verleden ooit allemaal bij de
advisering betrokken waren? Recent is een hele zitting van de Raad van State
uitgesteld, juist vanwege de vrees dat er sprake was van vermenging van taken
van degenen die destijds met het advies belast waren en nu met de rechtspraak.
De dubbelbenoemingen versterken de schijn van partijdigheid en van het ontbreken
van onafhankelijkheid. De Raad van State benadrukt in haar advies over de
amendementen dat de rechtspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak steeds
meer echte rechtspraak is. Welnu, dan moeten wij consequent zijn en waken
voor aantasting van de onpartijdigheid en onafhankelijkheid.Het door de regering en de Raad van State gehanteerde argument van kruisbestuiving
heb ik al eerder bestreden. In deze constructie is dat juist een gevaar voor
de gewenste onafhankelijkheid en onpartijdigheid. In plaats van in kruisbestuiving
moeten wij de oplossing zoeken in de kwaliteit van de te benoemen personen.Ten slotte wordt het argument gehanteerd dat de leden van de Afdeling
advisering elders als rechter of rechter-plaatsvervanger kunnen blijven optreden,
respectievelijk derden kunnen blijven adviseren. Dit vind ik een heel slecht
argument. Ik vind namelijk heel simpel dat dit niet kan. Juist hier zouden
wij de scheiding moeten aanbrengen tussen degenen die ooit belast waren met
advisering en degenen die gevraagd worden om recht te spreken.Mijn amendement dat inmiddels stuk nr. 22 heeft gekregen, handhaaf ik.
Wat is er echter vervolgens aan de hand? Vandaag om 13.55 uur ontving de Kamer
twee amendementen van mevrouw Griffith. Die lijken verdacht veel op de oude
amendementen op de stukken nrs. 12 en 13. Mijn fractie vreest daarom dat er
iets gaat gebeuren met de amendementen-Wolfsen/Griffith, de amendementen die
oorspronkelijk door de fracties van de PvdA en de VVD samen waren ingediend.
Ik zal uiteraard met belangstelling volgen wat mevrouw Griffith ons hierover
gaat onthullen. Ik zal ook met belangstelling volgen wat de heer Heerts hierover
te vertellen heeft. Het zou teleurstellend zijn als waar is wat ik vrees dat
is gebeurd, namelijk dat de fractie van de PvdA afhaakt en zij de oorspronkelijke
amendementen niet meer steunt. Mijn fractie betreurt dat omdat de behandeling
van de Wet op de Raad van State de unieke gelegenheid biedt en bood een goede
oplossing te treffen voor het vanouds bestaande probleem van de vermenging
van twee functies bij de Raad van State, die van advisering en die van rechtspraak,
het probleem van de dubbelbenoemingen. Als de amendementen geen steun hebben
van de PvdA, maar ik hoor dat nog wel, doet de vraag zich voor of wij die
grote stap wel kunnen zetten. Vooralsnog houd ik vast aan mijn amendement
op stuk nr. 22. Vooralsnog steun ik ook de oorspronkelijke amendementen-Wolfsen/Griffith.
Ik steun vanzelfsprekend ook de amendementen ter zake van mevrouw Griffith.Ook het amendement van de heer Van der Staaij blijf ik steunen. Dat is
al in een eerdere instantie gewisseld. Dat is wat mij betreft een verduidelijking
van het probleem waarover het hier gaat.Dan nog iets over het oorspronkelijke amendement van de PvdA en de VVD
op stuk nr. 12, dat nu stuk nr. 23 wordt, met betrekking tot de procedure
van de benoemingen. Ik vind het argument van grondwettelijke bezwaren sterk.
De vergelijking met de Hoge Raad is ook een punt. De bemoeienis van de Tweede
Kamer bij de benoeming van leden van de Hoge Raad ligt voor de hand, juist
vanwege het mogelijke delict van het ambtsmisdrijf door bewindslieden. Ik
kan mij wat dat betreft een rol van deze Kamer voorstellen in de benoemingsprocedure,
maar in het algemeen dient de politiek, de wetgever, op afstand te staan van
de benoeming van leden van rechterlijke colleges. Dat betekent, omdat ik de
vergelijking met de Hoge Raad niet zie en omdat ik het grondwettelijke
argument sterk vind, dat mijn fractie de aanneming van dat amendement niet
zal steunen.In de eerste behandeling heb ik over het amendement op stuk nr. 15 gezegd
dat mijn fractie vasthoudt aan het wetsvoorstel van de ministers. Zij vinden
de functie van jurist een belangrijke voorwaarde om lid te kunnen zijn van
de Afdeling rechtspraak van de Raad van State. Ik ben dat met de regering
eens.Dit debat moet duidelijkheid brengen over de amendementen en dit zal mijn
fractie moeten inspireren bij onze definitieve stellingname.Mevrouw Griffith (VVD):Voorzitter. Ook ik wacht met spanning af wat de PvdA vandaag met de twee
belangrijke amendementen gaat doen. Ik heb de heer Heerts daarom verzocht
voor mij het woord te voeren, maar hij blijft graag staan op de plek waar
hij nu staat. Daarom is het voor mij misschien een beetje lastig om antwoord
te geven op de vragen van de heer De Wit.Op 13 en 14 februari 2007 hebben wij uitvoerig gediscussieerd over
de herstructurering van de Raad van State. Er zijn tijdens dat debat amendementen
ingediend die van niet geringe betekenis zijn voor de Raad van State. Op 4 juli
2007 is een nadere toelichting gegeven op de ingediende amendementen. Aan
het eind van dat debat heeft de CDA-fractie gevraagd om de amendementen en
de nota van wijziging voor te leggen aan de Raad van State voor advies. Dat
advies heeft ons bereikt bij brief van 25 maart 2008. Alvorens in te
gaan op het advies van de Raad van State merk ik op dat mijn fractie zich
bewust is van de doorwerking en de impact van de voorgestelde amendementen
op de Raad van State. Wij beseffen dat de amendementen van meer dan geringe
betekenis zijn voor het wezen van de Raad. Om die reden hebben wij ook ingestemd
met het voorleggen van de amendementen aan de Raad van State.Allereerst het benoemingenbeleid. De kernvraag van mijn fractie met betrekking
tot het amendement over het benoemingenbeleid is of de Grondwet de mogelijkheid
openlaat voor de wetgever om zaken in een gewone wet te regelen, indien daarover
in de Grondwet niet expliciet een bepaling of verwijzing is opgenomen. De
Raad van State en het kabinet nemen in dezen een tamelijk restrictief standpunt
in. Zij beantwoorden deze vraag in verband met het voordrachtsrecht van de
Tweede Kamer met nee.De VVD-fractie stelt zich op het standpunt dat in algemene zin alle besluiten
in een wet in formele zin kunnen worden opgenomen. Dit zou slechts anders
zijn als de Grondwet dit uitdrukkelijk verbiedt en/of een andere vorm zou
zijn voorgeschreven. De Grondwet eist niet uitdrukkelijk dat er een voordrachtsrecht
moet zijn, maar verbiedt het ook niet. Mijn fractie vindt dan ook dat de Grondwet
op dit terrein de wetgever de vrijheid biedt om het voordrachtsrecht van de
Kamer in een gewone wet te regelen. Mijn fractie geeft dan ook graag invulling
aan dat recht. De Kamer is tenslotte niet voor niets medewetgever.Wij voelen ons hierin gesteund door de zienswijze van de heer Kummeling,
hoogleraar staatsrecht te Utrecht. Vorig jaar heb ik samen met de heer Heerts
van de PvdA-fractie advies gevraagd aan de heer Kummeling over de grondwettigheid
van het amendement over de voordracht. De heer Kummeling komt tot de conclusie
dat het amendement niet in strijd is met de Grondwet. De Grondwet staat de
wetgever hier niet in de weg om zaken anders te regelen. Vandaar dat wij onze
steun aan het door de heer Wolfsen ingediende amendement handhaven.Voorzitter, ik wil u vragen om het advies van de heer Kummeling onderdeel
te laten zijn van de beraadslaging.De voorzitter:Ik neem aan dat er geen bezwaar tegen bestaat dat dit stuk ter inzage
wordt gelegd bij het Centraal Informatiepunt van de Kamer.(Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt van de Tweede Kamer
der Staten-Generaal.)Mevrouw Griffith (VVD):Voorzitter. Ik heb van de heer Kummeling begrepen dat beide bewindspersonen
bekend zijn met zijn advies.Het volgende punt betreft de dubbelbenoemingen. In het wetsvoorstel worden
voorstellen gedaan om te komen tot een betere scheiding tussen de adviserende
en de rechtsprekende taak van de Raad. Naast de bestaande Afdeling bestuursrechtspraak,
komt er nu ook een Afdeling advisering. Het kabinet heeft er echter voor gekozen,
raadsleden in beide afdelingen tegelijk te blijven benoemen. Er komt dus wel
institutionele, dan wel organisatorische wijziging. Echter, via de benoeming
van personen in beide afdelingen tegelijk kan een staatsraad toch tegelijk
adviseren en rechtspreken over hetzelfde onderwerp of over dezelfde rechtsvraag.In het advies geeft de Raad aan geen heil te zien in het amendement over
de dubbelbenoemingen. De Raad wijst op de noodzaak ervan met het oog op de
wederzijdse bevruchting van beide afdelingen, de bevordering van de kwaliteit
en de eenheid van de Raad. De VVD-fractie vindt dat wederzijdse bevruchting
en eenheid van de Raad ook op een andere wijze dan via dubbelbenoe­mingen
kunnen worden bereikt. Voor de inbreng van deskundige ervaring vanuit de wetgevingsadvisering
richting de bestuursrechter, en omgekeerd, is een formele dubbelbenoeming
niet noodzakelijk. Voor mijn fractie blijft het dan ook problematisch dat
binnen de Raad van State dubbelbenoemingen kunnen plaatsvinden in de Afdeling
advisering en in de Afdeling bestuursrechtspraak en dat daardoor de schijn
van partijdigheid aan dit eerbiedwaardige instituut blijft kleven, en daarmee
ook de kritiek. Een maximalisatie van dubbelbenoemingen doet daar niets aan
af.De VVD-fractie is dan ook van mening dat de door de Raad genoemde bezwaren
inhoudelijk niet afwijken van de argumenten van het kabinet, zoals gegeven
tijdens het plenaire debat vorig jaar. Om die reden handhaven wij onze steun
aan het amendement van de heer Wolfsen. Belangrijk is wel de opmerking van
de Raad op pagina 3 van het advies, dat het amendement over de dubbelbenoemingen
materieel niet leidt tot een ander resultaat dan in het wetsvoorstel is opgenomen.
Ik zou graag van de bewindspersonen willen weten waarom het amendement dan
niet gesteund wordt.Ik kom tot een afronding. Het advies van de Raad van State geeft de VVD-fractie
geen aanleiding, de steun aan de amendementen in te trekken. De vierde nota
van wijziging is een sigaar uit eigen doos, omdat de toezegging van publicatie
in de Staatscourant en een jaarlijks gesprek met de Kamer over het benoemingenbeleid bij de Raad van State al was gedaan door beide vorige ministers
en ook afzonderlijk is gedaan door de heer Tjeenk Willink van de Raad van
State. Het feit dat een en ander in een andere organisatie gebruikelijk is –
ik doel op publicaties van vacatures – zegt natuurlijk iets over het
vertrouwen bij de Raad van State om dat in een wet vast te leggen. Als het
niet anders kan, moet het natuurlijk op deze manier. De heer De Wit vroeg
waarom twee nieuwe amendementen worden ingediend. Wij hebben een paar keer
de behandeling van het wetsvoorstel uitgesteld. De heer Van Haersma Buma heeft
nadrukkelijk bij de regeling van werkzaamheden op een van de uitstelmomenten,
aangegeven dat hij partijen de kans wil geven, amendementen in te trekken.
Mijnheer De Wit, het is gelukt. Ik heb een mailtje van de heer Heerts gekregen.
Hij zal de amendementen intrekken. Het voormalig Kamerlid Wolfsen is eerste
ondertekenaar en daarom kan ik als tweede ondertekenaar de amendementen niet
intrekken, zo is de procedure.Ik heb wel gemeend het debat een faire kans te moeten geven door meteen
aan het begin de amendementen in te dienen. Ik wacht vol spanning de argumentatie
van de heer Heerts af, met name over het volgende: de Partij van de Arbeid
onder leiding van de heer Wolfsen was sterk overtuigd van het nut en de noodzaak
van de grondwettigheid bij dubbelbenoemingen en bij de voordracht van de Tweede
Kamer. De PvdA-fractie onder leiding van de heer Heerts is daar echter niet
van overtuigd. Ik ben benieuwd naar de argumentatie en de druk die op de PvdA-fractie
is uitgeoefend om de steun aan de amendementen in te trekken.De heer Van Haersma Buma (CDA):Deze derde behandeling van de wijziging op de Wet van de Raad van State
spitst zich toe op het advies en het rapport over vier amendementen die op
27 juni 2007 zijn ingediend. Ook aan de orde is de nota van wijziging,
die onlangs aan de Kamer is gestuurd. De overige punten van de wet zijn al
uitgebreid besproken. Ik zal nu dus niet op iets anders ingaan dan op de vier
amendementen en de nota van wijziging. De Raad van State is een onafhankelijk
Hoog College van Staat. Hij is een van de weinige staatsorganen die tot op
heden in staat gebleken is om druk te bieden aan de waan van de dag.De Raad van State is een stabiele factor in ons staatsbestel. Het CDA
heeft altijd als uitgangspunt gehad om terughoudend te zijn met het veranderen
en doordrukken van omstreden wijzigingen van de Raad van State, helemaal als
deze wijzigingen ook nog eens ongrondwettig zijn. De structuur van de Raad
van State moet helder en logisch zijn. Wijzigingen moeten weloverwogen en
consistent worden vormgegeven en in overeenstemming zijn met de Grondwet.
Drie van de vier amendementen die voorliggen, waarvan twee nu dus een gewijzigde
ondertekening hebben, voldoen niet aan die eisen.Ik gaf net aan hoe belangrijk de objectiviteit en onafhankelijkheid van
de Raad van State is. Daarom wil ik weten wat het mediabeleid van de Raad
van State is. Mijn fractie was verbaasd over een interview dat deze week in
dagblad De Pers verscheen, waarin een van de staatsraden nu al uiting gaf
aan wat de uitkomst zou kunnen zijn van een advies over artikel 147, over
godslastering, en over artikel 137c. De opvatting van de staatsraad klinkt
daarin door. Hoe oordelen de ministers over een gang naar de pers door leden
van de Raad van State, terwijl over een wetsvoorstel nog geadviseerd moet
worden?Ik kom op de ingediende amendementen. Het amendement op stuk nr. 12 –
dat is in de oorspronkelijke nummering, want de nieuwe nummering heb ik niet –
gaat over de benoemingswijze door een voordracht van de Kamer. Het advies
daarover van de Raad van State is vernietigend. Daarin staat dat het amendement
in strijd is met de Grondwet en met de internationale beweging om politieke
invloed bij rechterlijke benoemingen te beperken. Het kabinet ontraadt het
aannemen van dit amendement vervolgens ten stelligste. Ik zie dat niet zozeer
als politieke uitspraken, als wel als uitspraken die gaan over de werkelijke
wens om de Raad van State een goed functionerend orgaan te laten zijn. Mijn
fractie volgt die adviezen van de Raad van State en ook de opstelling van
het kabinet op dat punt. Zij zal dit amendement daarom ook niet steunen.Het amendement op stuk nr. 13 is ook van ondertekening veranderd. Hierin
geven de indieners aan dat zij de adviserende en de rechtsprekende taak verder
willen scheiden, waarmee zij overigens afwijken van de norm zoals die door
het Europees Hof voor de Rechten van de Mens wordt gesteld, want dat vindt
de voorgestelde scheiding wel voldoende. Het bestaan van de Raad wordt daarmee
tot nul gereduceerd. Eigenlijk ontstaan er zo twee verschillende Raden van
State. Ik heb in verband met dit amendement nog een vraag aan de bewindslieden.
Als dit amendement wordt aangenomen en er ontstaat de functie van staatsraad
alleen voor wetgeving, dus als enige functie, is het lid zijn van de Afdeling
wetgevingsadvisering dan nog een hoofdfunctie? Nadat ik mij hierin nog wat
verder heb verdiept, is mijn beeld dat het zelfs nog nauwelijks een nevenfunctie
is. In sommige gevallen gaat het bij specialistische functies binnen de Raad
van State om een taak van misschien enkele dagen per week. Als dat zo is,
ontstaat de vraag wat voor hoofdfunctie of belangrijke nevenfunctie staatsraden
in de Afdeling wetgevingsadvisering mogen hebben naast het lidmaatschap van
de Raad. Ik maak mij daarover zorgen; voor iets specialistisch als volksgezondheidswetgeving
of belastingwetgeving zijn er niet zoveel mensen in Nederland die zo'n functie
kunnen vervullen. Als het dan gaat om een deeltijdfunctie, zijn er dan straks
mensen te vinden die bereid zijn om voor twee dagen in de week – misschien
met neerlegging van hun andere functie omdat die niet verenigbaar is –
zo'n functie te gaan uitoefenen? Ik hoor graag een antwoord op deze vraag.Ik kom op het amendement op stuk nr. 14, dat 5,5 pagina tekstwijzigingen
bevat. Die leiden er uiteindelijk toe dat de wetgevingsadvisering niet meer
door de Raad van State, maar door de Afdeling wetgevingsadvisering van de
Raad van State gebeurt. Het is een cosmetische verandering. Het is mij nog
steeds niet duidelijk wat hiervan de grote winst is. Ik zie als groot nadeel
dat in het verkeer hoe dan ook altijd gesproken zal blijven worden over een
advies van de Raad van State. Als je de formele wettekst zo laat afwijken
van het normale spraakgebruik, is dat eerder een teruggang dan een vooruitgang.
Ik zie de winst dus niet. Vooralsnog ben ik niet geneigd om mijn fractie te
adviseren om dit amendement te steunen.Het amendement op stuk nr. 15 biedt de mogelijkheid om in uitzonderingsgevallen
niet-juristen aan de rechtsprekende taken van de Raad van State deel te laten
nemen. Op zichzelf kan mijn fractie zich vinden in dit amendement, maar wel
is het merkwaardig dat juist degenen die dit amendement hebben ingediend ook
degenen zijn die zeggen – zoals ook de heer De Wit nu duidelijk maakt –
dat de Raad van State veel meer rechter zou moeten worden. Dat zou juist betekenen
dat je juist geen niet-juristen, dus alleen maar juristen, benoemt. Het verbaast
mij dat de indieners, die tegelijkertijd zeggen dat de rechtspraak moet worden
gescheiden, in dit geval zeggen dat er niet-juristen lid van mogen zijn. Ik
zie dat voordeel wel, omdat het past bij mijn beeld van de Raad van State.
Mijn fractie overweegt dit amendement daarom te steunen.Ik kom bij de vierde nota van wijziging. De nota van wijziging bevat een
aantal voorstellen waarvoor mijn fractie op zichzelf niet heel warm wordt.
Een maximering van het aantal staatsraden tot tien is niet iets waarop wij
zitten te wachten. Ik heb al eerder gezegd dat op zichzelf dubbelfuncties
waardevol zijn. Ik heb ook gezegd dat ik risico's zie bij de benoeming van
mensen alleen maar in de Afdeling wetgevingsadvisering. Ik heb aan de minister
al gevraagd hoe het gaat met de anderen, dan de tien die een deeltijdfunctie
krijgen.Tot slot zal ik wat zeggen over de wettelijke eis om één
keer per jaar te overleggen over de benoemingen. Ik wil duidelijk stellen
dat de Kamer niet moet gaan praten over individuele benoemingen. Ik neem ook
aan dat dit niet het voorstel is; het zal gaan om het beleid bij benoemingen.
Maar als dit in de wet komt te staan, wat voor overleg gaan wij dan voeren?
Een wettelijk overleg is nog wel wat anders dan het overleg dat er zeker jaarlijks
met de vicepresident van de Raad van State moet zijn. Mijn fractie overweegt
deze nota van wijziging te steunen, al was het maar omdat zij de hoop heeft
dat er op die manier eindelijk een Kamermeerderheid voor een wijziging van
de Wet op de Raad van State komt. Zij hoopt dat deze wet, die nu al bijna
drie jaar in de Kamer ligt, uiteindelijk toch naar de Eerste Kamer kan gaan
en het Staatsblad kan bereiken.De heer De Wit (SP):Het zal duidelijk zijn dat ik bijzonder pijnlijk getroffen ben doordat
de heer Van Haersma Buma geen enkel woord over mijn amendement heeft gezegd
in deze fase van het debat. Nu hij zwijgt, neem ik aan dat hij het met het
amendement eens is, maar misschien is dat een te snelle conclusie.Is door de heer Van Haersma Buma, door iemand van de fractie van het CDA
of door de hele fractie van het CDA druk uitgeoefend op de Partij van de Arbeid
om de steun aan de eerder ingediende amendementen te ontzeggen? Weet de heer
Van Haersma Buma daar iets van? Is dat zo gebeurd? Wat kan hij daarover verklaren?De heer Van Haersma Buma (CDA):Ik kan verklaren dat ik vanaf het begin heb gevonden dat niet alleen de
fractie van de Partij van de Arbeid, maar ook de fractie van de VVD de amendementen
zou moeten terugtrekken. Dat heb ik hier ook heel stellig gezegd. Ik realiseer
mij dat, wanneer deze amendementen worden aangenomen, de kans heel groot is
dat zij de Eerste Kamer niet zullen halen en dus ook het Staatsblad niet zullen
bereiken. Mij is er altijd veel aan gelegen geweest om beide indieners zover
te krijgen dat zij zich realiseren dat het op deze manier niet zou moeten.De heer De Wit (SP):Mijn vraag ging iets verder, namelijk of de heer Van Haersma Buma op basis
van dit inzicht druk heeft uitgeoefend op de Partij van de Arbeid om de handtekening
onder de amendementen terug te trekken.De heer Van Haersma Buma (CDA):Ik heb niet meer drukmogelijkheden dan die welke ik nu heb aangegeven,
namelijk om dit ook tegen de Partij van de Arbeid te zeggen. Dat heb ik ook
eerder in dit debat gezegd. Dat vind ik zonder meer van groot belang. Meer
dan dat heb ik niet in mijn achterzak zitten. Dat is dus wat ik heb gedaan.De heer De Wit (SP):Kan de heer Van Haersma Buma dan ook nog zeggen hoe zo'n gesprek is verlopen?
Is dit meteen in goede aarde gevallen bij de Partij van de Arbeid of heeft
hij moeten dreigen met een crisis?De heer Van Haersma Buma (CDA):De crisisdreiging heeft inderdaad drie jaar lang boven de markt gehangen
... nee, zo is het niet gegaan. Er is ook geen sprake geweest van iets anders
dan wat ik nu heb gezegd. Iets anders dan dit debat heb ik daarvoor niet nodig
gehad. Ik heb altijd gevonden dat de amendementen ingetrokken zouden moeten
worden. Dat geldt niet alleen voor de Partij van de Arbeid, maar ook voor
de VVD. Deze voorstellen vind ik immers zeer onwenselijk. Dat heb ik altijd
gevonden. Er is dus geen sprake van een overleg waarin ik iets heb gezegd
in de zin van "u moet dat intrekken, anders zwaait er wat". Daar ga ik niet
over. Ik vind het wel heel verstandig. Sterker nog, ik kan mij nog steeds
niet voor de geest halen waarom de andere fractie de handtekening niet onder
dat voorstel weghaalt.De heer De Wit (SP):Als de heer Van Haersma Buma er niet over gaat, hebben degenen die er
wél over gaan, dan wel in die mate druk uitgeoefend op de Partij van
de Arbeid?De heer Van Haersma Buma (CDA):Wie gaat er wel over?De heer De Wit (SP):Dat weet de heer Van Haersma Buma kennelijk, want hij zegt "ik ga daar
niet over". Hij weet dus dat andere mensen er wel over gaan.De heer Van Haersma Buma (CDA):Zo bedoel ik het niet. Ik bedoel niets anders te zeggen dan dat het voor
mij essentieel is dat deze wet doorgaat. Dat geldt voor ons allemaal. Volgens
mij heb ik vanaf het begin duidelijk gemaakt dat de wet naar mijn mening in
de huidige vorm moet doorgaan. "Zo niet, dan zwaait er wat", is niet gebeurd.
Dat kan ook niet. Ik zou het graag willen, maar dat heb ik niet in mijn achterzak
zitten. Ik zou natuurlijk ook graag tegen de heer De Wit zeggen: steun mij,
want anders zwaait er wat. Misschien moet ik dat wel eens zeggen.De heer De Wit (SP):Ik kan de heer Van Haersma Buma zeggen dat ik daarvan niet onder de indruk
zal zijn. En ook nu ben ik daar niet van onder de indruk.De heer Van Haersma Buma (CDA):Ik moet nog even terugkomen op het amendement van de heer De Wit. Hij
zegt "wie zwijgt, stemt toe", maar dat is een gevaarlijke redenering. Ik heb
nu niet gereageerd op alle ingediende amendementen omdat die naar mijn mening
al in de eerder gevoerde debatten zijn besproken. Toen heb ik daar al het
nodige over gezegd.De voorzitter:Dat heeft u ook gezegd aan het begin van uw betoog.Mevrouw Griffith (VVD):De heer Van Haersma Buma heeft tijdens de regeling van werkzaamheden wel
dreigende taal gesproken over het intrekken van amendementen door beide partijen.
Sinds wij de Raad van State om advies hebben gevraagd, heb ik hierover niet
met de CDA-fractie gesproken. Tussen hem en mij heeft dus geen overleg plaatsgevonden.
Is er over de amendementen wel overleg geweest met Ton Heerts of met anderen
van de Partij van de Arbeid, al dan niet in coalitieverband?De heer Van Haersma Buma (CDA):Nee. Hierover is niet in coalitieverband gesproken. Ik heb wel eens met
mevrouw Griffith over dit amendement gesproken. Ik heb haar wel degelijk aangesproken
op het feit dat dit naar mijn mening geen goede amendementen zijn. Met de
heer Heerts heb ik daar niet anders over gesproken.Mevrouw Griffith (VVD):Mijn vraag was helder. U zegt dat u er niet in coalitieverband met de
heer Heerts over hebt gesproken. U hebt met mij niet gesproken sinds wij de
Raad van State om advies hebben gevraagd over dit amendement. Hebt u wel met
de heer Heerts overleg gevoerd over het terugtrekken van zijn handtekening
onder die amendementen?De heer Van Haersma Buma (CDA):Nee, dat niet. Ik heb bij de regeling wel op een wat plompe manier aangegeven
dat ik vond dat de handtekening teruggetrokken moest worden, maar dat was
toen mijn mening. Dat ziet u als druk, maar het kwam meer voort uit enig ongenoegen
over het feit dat het wetsvoorstel weer moest worden uitgesteld, omdat ik
de behandeling liever toen al had gedaan.De voorzitter:Tot slot, mevrouw Griffith.Mevrouw Griffith (VVD):Hebt u vooraf kennisgenomen van het advies van prof. Kummeling, voordat
ik het vandaag inbracht, en wat vindt u daarvan?De heer Van Haersma Buma (CDA):Nee. Het is wel zo dat dit weer aantoont dat juristen altijd van mening
verschillen, en dat vind ik wel interessant. Als wij de Raad van State om
advies vragen bij een wetsvoorstel, vind ik het wel van belang dat wij dat
serieus nemen, maar ik wil heel graag het advies van prof. Kummeling lezen.De voorzitter:Nee, mevrouw Griffith, ik had al gezegd: tot slot. Dit was de heer meester
Van Haersma Buma.De heer Heerts (PvdA):Voorzitter. De Raad van State bestaat al vanaf 1531, maar hij is in de
Franse tijd even opgeheven geweest. Feitelijk was hij tot 1976 hoofdzakelijk
wetgevingsadviseur van de regering of de Koning. Vanaf 1976 is de raad ook
bestuursrechter, maar de bedoeling was steeds dat dit tijdelijk was. Vanaf
1994 wordt alle rechtspraak gedaan door een speciale afdeling binnen de raad,
de Afdeling bestuursrechtspraak. Alle staatsraden, jurist of niet, worden
automatisch lid van de Afdeling bestuursrechtspraak.De Partij van de Arbeid heeft samen met de VVD vier amendementen ingediend.
Twee van deze amendementen, namelijk de amendementen op de stukken nrs. 12
en 13, hebben tot een zogenoemde patstelling geleid, en daarvan heeft iedereen
kennisgenomen. Deze patstelling is tweeledig en betreft de discussie over
de dubbelbenoemingen en de benoemingen van de staatsraden op voordracht van
de Tweede Kamer.Over de dubbelbenoemingen is regelmatig discussie geweest binnen de Kamer,
maar deze heeft nooit geleid tot het afschaffen van de dubbelbenoemingen bij
de Raad van State. Deze discussie heeft noch geleid tot integratie van de
bestuursrechtspraak in de gewone rechterlijke macht, noch is de stap gezet
naar één bestuursrechtelijke kolom waarin de Afdeling bestuursrechtspraak,
de Centrale Raad van Beroep en het College van Beroep zijn samengebracht.De bedoeling van het amendement op stuk nr. 13 was om aan te geven in
welke richting de discussie zich zou moeten ontwikkelen. De PvdA voelt er
veel voor om te komen tot een apart administratief hof waarin alle bestuursrechtspraak
is ondergebracht. Het amendement op stuk nr. 13 biedt niet de garantie om
te komen tot een administratief hof. Daarnaast zijn wij ervan overtuigd geraakt
dat de Raad van State in problemen zou komen als er geen staatsraden bestaan
die in beide afdelingen zitting hebben. Het lijkt ons echter niet nodig om
alle staatsraden automatisch zitting te laten hebben in beide afdelingen.Wij denken nu ook in de richting zoals voorgesteld door de minister in
de vierde nota van wijziging; om een maximum aan het aantal staatsraden met
dubbelbenoemingen te stellen. Daarbij komt dat een staatsraad die adviseert,
nog steeds als rechter in andere rechterlijke colleges kan optreden, zodat
een strikte scheiding tussen advisering en rechtspraak niet wordt bereikt
met het amendement op stuk nr. 13. De discussie over de bestuursrechtspraak
moet wel worden voortgezet. Hierover zal ik straks een motie indienen. Zoals
gezegd, moeten wij misschien komen tot een apart administratief hof, zoals
de huidige vicevoorzitter van de Raad van State niet lang geleden in een interview
in de Volkskrant heeft geopperd.Omdat in de nota van wijziging voldoende tegemoet wordt gekomen aan onze
wensen, hebben wij besloten om het amendement op stuk nr. 13 in te trekken.
Ik heb dat voorafgaand aan het debat in een mailtje kenbaar gemaakt aan mevrouw
Griffith, zodat zij daarop kon anticiperen, en dat heeft zij gedaan.Bij de behandeling van dit wetsvoorstel heeft de toenmalige minister van
Binnenlandse Zaken, de heer Remkes, voorgesteld om de Kamer na bijvoorbeeld
twee jaar een brief te sturen met een reflectie op het benoemingenbeleid,
waarbij ook de ervaringen in de praktijk zouden worden betrokken. De Kamer
zou zo kunnen bekijken of zich in de praktijk problemen voordoen. Mijn vraag
is of de huidige minister van Binnenlandse Zaken dit voorstel wil overnemen.De gedachte achter de indiening van het amendement op stuk nr. 12 is om
duidelijkheid te scheppen in de benoemingsprocedure van de staatsraden. De
bedoeling was om aan te sluiten bij de wijze van benoeming die voor de Hoge
Raad geldt, namelijk op voordracht van de Tweede Kamer. Deze zelfde procedure
geldt voor de Nationale ombudsman. Het amendement zou echter in strijd zijn
met de Grondwet. De patstelling op dit punt – er is een duidelijke patstelling
geweest – is gelegen in het feit dat de regering de overtuiging heeft
dat er sprake is van ongrondwettelijkheid. Deze overtuiging hebben wij niet,
zoals mijn voorganger Aleid Wolfsen bij de behandeling van dit wetvoorstel
in 2007 ook al uiteenzette.De voorzitter:Mijnheer Heerts, u stelt voor de amendementen op stuk nr. 12 en 13 ...De heer Heerts (PvdA):Ik heb het amendement op stuk nr. 13 net ingetrokken. Aan het amendement
op stuk nr. 12 kom ik nog toe.De voorzitter:Aan het amendement op stuk nr. 12 komt u nog toe. U stelt voor het amendement
op stuk nr. 13 in te trekken, maar de medeondertekenaar heeft daarover nog
geen uitspraak gedaan. Het is ingewikkeld. De heer Heerts kan dit niet in
zijn eentje doen. Mevrouw Griffith moet ermee instemmen.Mevrouw Griffith (VVD):Dat is het complexe eraan. Ik heb het Reglement van Orde erop nagelezen.
Daarin staat dat de indiener het amendement kan intrekken. Er stond niet uitdrukkelijk
bij dat hij toestemming nodig heeft van de medeondertekenaar. Als dat namelijk
zo is, geef ik geen toestemming om het in te trekken. Ervan uitgaande dat
de heer Heerts het amendement alleen kon intrekken, heb ik een nieuw amendement
ingediend. Het is heel procedureel, maar ik wist niet wat ik moest doen.De voorzitter:Ik denk dat wij nu maar naar bevind moeten handelen. Het is nu ingetrokken,
maar wij moeten nog wel het reglement nazien voor de situatie waarin sprake
is van twee indieners. Dat is een opdracht aan mijzelf.Mevrouw Griffith (VVD):De twee nieuwe amendementen die ik heb ingediend, zijn dan "ter vervanging
van".De voorzitter:Dat zei ik net al. Wij hadden ook kunnen kiezen voor het "gewijzigd in
verband met ondertekening".Mevrouw Griffith (VVD):Dat zou kunnen, maar dat is complex vanwege hetgeen ik in het begin zei.De voorzitter:Het amendement-Wolfsen/Griffith (stuk nr. 13) is ingetrokken.De heer Heerts (PvdA):Omdat deze patstelling voor nu niet tot een uitkomst leidt, kunnen wij
leven met minimaal één keer per jaar contact met de vicevoorzitter
van de Raad van State over de vacatures en over, nog veel belangrijker, de
profielen. Wij vinden het, net als het kabinet en de Raad van State zelf,
absoluut noodzakelijk dat werving en selectie van de staatsraden transparanter
worden en dat de Kamer iets moet kunnen zeggen over haar opvatting over de
samenstelling van de raad, waaronder het aantal vrouwen daarin.Mevrouw Griffith (VVD):Ik probeer de heer Heerts te volgen. Als ik het goed begrijp, deelt hij
de opvatting van het kabinet niet dat het amendement over de voordracht van
de Kamer in strijd is met de Grondwet.De heer Heerts (PvdA):Dat klopt.Mevrouw Griffith (VVD):En toch spreekt de heer Heerts van een patstelling. Dat begrijp ik niet.
Ik heb samen met de heer Heerts, op zijn voorstel, advies ingewonnen bij de
heer Kummeling. Die deelt de opvatting van de heer Heerts. De heer Wolfsen,
de voorganger van de heer Heerts, nam er wel stelling in. Hij was van mening
dat het niet in strijd is met de Grondwet. De heer Heerts vindt dat ook. Hoe
kan hij dan nog spreken van een patstelling? Het is dan toch duidelijk dat
hij met het amendement in zijn recht staat?De heer Heerts (PvdA):Als ik dit stukje even mag afmaken, kom ik daarop terug.De voorzitter:Ga uw gang.De heer Heerts (PvdA):Wij hopen daarom dat de vicevoorzitter alle, dan wel zo veel mogelijk,
opengevallen vacatures van zowel de Afdeling bestuursrechtspraak als de Afdeling
advisering, met ons komt bespreken. Bij de bespreking van de profielen kunnen
wij ook aansturen op meer diversiteit en dus op meer vrouwen in de Raad van
State, ik zei dat zojuist al. Die transparantie moet worden bevorderd en die
ondersteunen wij. Wij hebben het als Kamer zelf in de hand hoe het proces
in de toekomst transparanter wordt en of degenen die worden voorgedragen,
ons bevallen. Als dat niet zo is, kunnen wij het volgende jaar, wanneer de
vicevoorzitter weer langs moet komen, zeggen dat wij het met het benoemingenbeleid
niet eens zijn. Daarom, en vanwege het feit dat de patstelling tussen de PvdA-fractie
en het kabinet voor nu niet tot een uitkomst leidt, vinden wij dat wij toch
verder moeten met dit debat, dat al veel te lang duurt. Ook de ontwikkeling
van de Raad van State en van de modernisering van de rechtspraak moeten verder.Omdat wij dus de patstelling willen doorbreken, trekken wij het amendement
op stuk nr. 12 in en nemen wij genoegen met de voorstellen in de vierde nota
van wijziging.De voorzitter:Het amendement-Wolfsen/Griffith (stuk nr. 12) is ingetrokken.Mevrouw Griffith (VVD):Ik begrijp de patstelling niet en ik begrijp de draai niet. Dat moet de
heer Heerts mij echt nog eens heel goed uitleggen. Waar bestaat die patstelling
uit als hij het volledig eens is met de inhoud van de door de heer Wolfsen
ingediende moties? De PvdA-fractie neemt zelfstandig een standpunt in. Wat
is de reden om het amendement in te trekken? Ik begrijp dat niet. De PvdA-fractie
heeft het ingediend en stond er voor de volle honderd procent achter. Vanwaar
die draai?De heer Heerts (PvdA):Ik spreek niet van een draai. Wij hebben het ingediend en uiteindelijk
heeft het kabinet, zoals zij in de vierde nota van wijziging stelt, geconstateerd
dat er een patstelling is gekomen. Het kabinet beoogt met deze vierde nota
van wijziging de patstelling te doorbreken. Ik wil nog wel herhalen dat dit
gelukt is. Wij hebben geen zin om alleen op grond hiervan de verdere implementatie
van dit wetsvoorstel tegen te houden. Daarom wordt de patstelling nu doorbroken
en trekt de PvdA-fractie haar amendement op dit punt in. Wij krijgen daar
veel voor terug. Ik lees nog maar eens de memorie van toelichting voor ...Mevrouw Griffith (VVD):Nee, dat hoeft u niet te doen. Die ken ik wel.De heer Heerts (PvdA):Die gaat heel ver, misschien wel verder dan de benoemingen die wij hebben
bij de Hoge Raad.Mevrouw Griffith (VVD):Ik probeer de patstelling te begrijpen en ik probeer te begrijpen hoe
duaal de PvdA-fractie hierin is. Volgens mij staat de heer Heerts zelf nog
steeds achter het amendement en wordt hij gesteund door de heer Kummeling;
het tegendeel heb ik de heer Heerts tenminste nog niet horen beweren. Kan
de heer Heerts alleen met een amendement instemmen als het kabinet het daarmee
eens is? Is dat de patstelling? Ik neem aan dat er binnen de PvdA-fractie
geen patstelling is, want de heer Heerts staat nog steeds achter het door
de PvdA-fractie ingediende amendement. Is dat duaal? Zegt hij soms dat het
kabinet ermee moet instemmen omdat het anders niet kan doorgaan?De heer Heerts (PvdA):Nee, misschien begrijpen wij elkaar verkeerd. Wij hebben dat amendement
zeer weloverwogen ingediend. Het kabinet heeft geconstateerd dat dit leidt
tot een patstelling. Dat brengt ons doorgaans niet verder in dit land. Daarom
hebben wij een vierde nota van wijziging ontvangen, die voor mijn fractie
voldoende reden is om het amendement in te trekken en door te gaan met de
implementatie van het wetsvoorstel.Mevrouw Griffith (VVD):Ik probeer het voor de laatste keer. Het kabinet heeft recht op een standpunt.
Ik neem aan dat de PvdA-fractie ook recht heeft op een zelfstandige afweging.
Ik wil echt goed begrijpen of met het vertrek van de heer Wolfsen de juridische
ruggengraat van de PvdA-fractie is vertrokken. Wordt daarmee anders gedacht
over standpunten van de PvdA-fractie en het kabinet?De heer Heerts (PvdA):Nee, dat denk ik niet. Met het vertrek van de heer Wolfsen zijn wij niet
inconsistent geworden. Ook de heer Wolfsen had nu moeten constateren dat er
een patstelling zou zijn gecreëerd. Dat willen wij niet. Wij moeten verder
in dit land. Regeren is mevrouw Griffith ook niet vreemd, toch?De heer De Wit (SP):Hoezo patstelling? Er was een meerderheid en die is er nog steeds voor
de amendementen die de PvdA-fractie heeft ingediend. De Kamer zou de amendementen
dus in meerderheid gesteund hebben. Wie maakt er nu een patstelling? Heeft
de heer Heerts dat gedaan? Of heeft het kabinet tegen hem gezegd dat hij de
amendementen moet intrekken om problemen te voorkomen met de PvdA-fractie,
intern in de coalitie en in het kabinet?De heer Heerts (PvdA):Nee. De patstelling staat heel nadrukkelijk in de vierde nota van wijziging.
Hetzelfde is uit mondeling overleg gebleken. Wij hebben de regeling gehad
waarbij de heer Van Haersma Buma niet al te vriendelijke woorden tegen de
PvdA-fractie heeft gesproken, maar die hebben ons er niet van overtuigd om
dit amendement in te trekken. Wij hebben echt de overtuiging dat wij met deze
vierde nota van wijziging en de memorie van toelichting bereikt hebben wat
wij inhoudelijk wilden bereiken. Ik heb nu een jaar lang ervaring met de benoeming
van de leden van de Hoge Raad. Uit de memorie van toelichting blijkt dat de
Kamer nog beter grip krijgt op een andere samenstelling van de Raad van State.
Die wordt nu toch vooral als een grijs mannenbolwerk gezien. Ik heb er vertrouwen
in dat met de minister van BZK daar binnenkort meer vrouwen met verschillende
expertises zullen worden benoemd. Ik weet wel dat de minister van Justitie
er druk mee doende is, maar de eerste behandelaar is toch de minister van
BZK. Ik heb er vertrouwen in dat het kabinet dit goed oppakt.De voorzitter:Mijnheer De Wit, wilt u niet dezelfde vragen stellen als mevrouw Griffith?De heer De Wit (SP):Waarom steunt de heer Heerts mijn amendement niet als hij het amendement
op stuk nr. 13 intrekt omdat hij vindt dat dit amendement nog niet ver genoeg
gaat in vergelijking met wat wij willen bereiken? Dat amendement maakt het
mogelijk om bij wijze van spreken vandaag de dubbelbenoemingen uit te sluiten.
Met onmiddellijke ingang wordt er dan gesplitst. Dat beoogde de PvdA-fractie
ook met haar amendementen: geen benoemingen meer en het uit elkaar houden
van de twee afdelingen. Als de heer Heerts zegt dat het amendement op stuk
nr. 13 niet ver genoeg gaat of niet bracht wat hij wil, moet hij dus het amendement
op stuk nr. 22 steunen. Gaat hij dat doen?De heer Heerts (PvdA):Nee. Ik heb mij de afgelopen maanden een beetje verdiept in de Raad van
State. Het is niet gemakkelijk om de materie goed te doorgronden. Ik ben echter
tot de overtuiging gekomen dat een harde kern van de Raad van State, waarbij
maximaal tien dubbelbenoemingen geoorloofd zijn, in het landsbelang is.
Bovendien wordt de hoofdregel: geen dubbelbenoemingen, tenzij.De heer De Wit (SP):Het gaat wel ergens over. Dit is immers de kans om de Raad van State fundamenteel
te veranderen. Daarom moeten wij tot op het bot gaan. Ik vraag de heer Heerts
dan ook naar de patstelling en naar het intrekken van zijn handtekening onder
de amendementen. Is daarvoor druk op hem uitgeoefend of heeft hij dat zelf
bedacht? Is er overleg geweest met de coalitie of met het kabinet om hem duidelijk
te maken dat hij zijn handtekening moest intrekken om problemen met de Raad
van State te voorkomen?De heer Heerts (PvdA):Dit is een bijzonder moment. Ik heb zo-even al gesproken over het landsbelang.
De hoofdregel bij de toekomstige Raad van State wordt: geen dubbelbenoemingen,
tenzij. Dat is een fundamentele verandering van de huidige regel. Een harde
kern van dubbelbenoemingen, van maximaal tien mannen en vrouwen, achten wij
in het landsbelang. Het gaat immers inderdaad ergens over. Op mij is totaal
geen druk uitgeoefend. Ik heb de stukken doorgenomen en ik ben zelf tot de
overtuiging gekomen dat het beter is zoals ik het nu heb voorgesteld. De amendementen
op de stukken nrs. 12 en 13 intrekken dus. Er ligt een goede vierde nota van
wijziging. Ik heb mij daarbij ambtelijk laten ondersteunen door het ministerie
van Binnenlandse Zaken en dat van Justitie. Vanuit die overtuiging heb ik
mijn fractie voorgesteld om te doen wat ik net heb gedaan.Om niemand teleur te stellen en te voorkomen dat iemand denkt dat het
afgelopen is, dien ik de volgende motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,van mening dat met het onderhavige wetsvoorstel de discussie over de positie
van de Raad van State niet is afgerond;van mening dat het gewenst is om de derde fase van de herziening van de
rechterlijke organisatie op te pakken;verzoekt de regering, hiertoe voorstellen uit te werken in het perspectief
van één hoogste rechterlijke instantie in cassatie voor alle
rechtsgebieden,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Heerts en Anker. Naar mij blijkt,
wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 25(30585).Mevrouw Griffith (VVD):Is dit een doekje voor het bloeden, door het kabinet aan de heer Heerts
aangeboden? Heeft het kabinet gezegd hiermee aan de slag te gaan?De heer Heerts (PvdA):Nee. Ik heb de motie een half uur voor aanvang van het debat met de heer
Anker doorgenomen. Daar waren CDA-fractie noch kabinet van op de hoogte.Mevrouw Griffith (VVD):Gooit de heer Anker zijn gezag met deze motie niet te grabbel? In zowel
eerste als tweede termijn is hierover immers uitvoerig gesproken.De heer Heerts (PvdA):Ik gooi mijn gezag nooit te grabbel, niet binnen en niet buiten de Kamer.De heer De Wit (SP):Ik begrijp het niet. Als ik de motie goed lees, wil de heer Heerts veel
en veel verder dan het huidige wetsvoorstel gaan en wil hij veel verder gaan
dan wat hij nu vindt dat moet gebeuren. Dit komt immers neer op het opheffen
van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Meent de heer Heerts
dit werkelijk? Is dit een serieus voorstel of is het om van de discussie af
te komen en alles te laten zoals het is?De heer Heerts (PvdA):Ik hoop dat wij nooit stoppen met denken over hoe het verder moet. Ik
herinner de heer De Wit eraan dat wij hedenochtend in een algemeen overleg
nog gesproken hebben over de gerechtelijke organisatie en de indeling van
de gerechtelijke kaart. Het recht is nooit af. Dat geldt ook voor de vormgeving
van de colleges in eerste, tweede en hoogste aanleg.De heer De Wit (SP):Wat voor een discussie beoogt de heer Heerts nu? De heer Heerts houdt
vast aan dit wetsvoorstel en is het eens met de nota van wijziging, waarin
een aantal toezeggingen zit. De motie gaat echter veel verder. Hoe kan de
heer Heerts nu menen dat wij die motie moeten aannemen, terwijl hij niet wil
wat nu of morgen al mogelijk is, namelijk een onafhankelijke, zelfstandig
rechtsprekende bestuursrechter?De heer Heerts (PvdA):Wij doen elkaar tekort met de wezenlijke wijziging, die mede door de vierde
nota van wijziging is aangebracht. De hoofdregel wordt dat de Raad van State
geen dubbelbenoemingen meer kent, tenzij er maximaal tien leden zijn. Ik heb
begrepen dat het er nu nog 28 zijn. Wij brengen daar dus een wezenlijke verandering
in aan. Mijn fractie is van mening dat de discussie over de rechterlijke organisatie,
inclusief de derde fase, niet kan worden afgerond. Dat is wellicht nooit het
geval. Ik verzoek de heer De Wit ons te stimuleren en de motie te ondersteunen.
Wij dwingen het kabinet om verder te denken en door te gaan op de ingeslagen
weg. Het is wat ons betreft met deze wetswijziging niet af.De heer Van der Staaij (SGP):De motie roept inderdaad veel vragen op. Wat beoogt de heer Heerts ermee?
Hij is over grote onderdelen van dit wetsvoorstel tevreden. Wat is de werkingsduur
van dit wetsvoorstel? Wil hij meteen al zaken ter discussie gaan stellen?
Wat is dan het nut van deze wetsbehandeling?De heer Heerts (PvdA):Als je ziet hoe lang wij er nu al over spreken, dan moeten wij er vandaag
een punt achter zetten, anders gebeurt er helemaal niets. Ik geef een stip
op de horizon. Samen met de collega's van de fractie van de ChristenUnie vragen
wij het kabinet een en ander verder uit te werken. Ik verzin dit niet. Ook
de vicepresident van de Raad van State heeft een paar maanden
geleden gepleit voor één administratief hof. Hij heeft dat althans
niet uitgesloten. Die ontwikkeling willen wij niet belemmeren. Wellicht leidt
dat straks inderdaad tot één hoogste administratieve instantie.De heer Van der Staaij (SGP):Begrijp ik goed dat dit voor de langere termijn geldt? Mogen wij aannemen
dat de komende jaren met de wet, die hopelijk wordt aangenomen, wordt gewerkt?De heer Heerts (PvdA):Zeker. Wij willen nu de belangrijke wijzigingen doorzetten. Daarna houdt
onze arbeid niet op. Wij gaan door en ik heb de stip op de horizon aangegeven.De andere twee ingediende amendementen, waaronder mevrouw Griffith als
eerste ondertekenaar staat, blijven wij van harte ondersteunen. Het betreft
het amendement op stuk nr. 21, voorheen stuk nr. 14, en het amendement op
stuk nr. 15. Uiteraard zullen wij ook het amendement op stuk nr. 11 ondersteunen.
Het amendement op stuk nr. 22 ondersteunen wij niet, zoals ik al heb gezegd.Ik hoop dat wij vandaag echt tot een afronding kunnen komen van onze bijdrage
aan de heropening van dit belangrijke debat.De voorzitter:Ik verwijs naar het amendement op stuk nr. 12.De heer Heerts (PvdA):Dat heb ik ingetrokken.De heer Anker (ChristenUnie):Voorzitter. Opnieuw spreekt de Kamer over de herziening van de Raad van
State, een van de oudste instituten van onze rechtsstaat. Dit lijkt veel op
de openingszin van mijn voorganger op dit dossier, de heer Slob, die de eerste
woordvoerder was in de eerste termijn van dit debat.Begonnen als adviseur van het landsbestuur in 1531, is de Raad van State
een rechtsprekend orgaan sinds de negentiende eeuw. De Raad heeft in de loop
van de geschiedenis veranderingen doorgemaakt. In voorgaande debatten over
dit wetsvoorstel zijn daarover al exposés gegeven. Ook het huidige
voorstel zal een verandering van de Raad van State met zich meebrengen.De fractie van de ChristenUnie heeft zich altijd gematigd positief uitgelaten
over het voorstel van het kabinet. Daarbij hebben wij echter benadrukt dat
de bestuursrechtspraak niet af is op het moment dat dit wetsvoorstel is gerealiseerd.
De fractie van de ChristenUnie is van mening dat het spreken over de inrichting
van de Raad van State niet losstaat van de derde herziening van de rechterlijke
organisatie. Dat geluid lieten wij ook tijdens eerdere debatten horen.In de eerste nota van wijziging stond te lezen: "Eventuele hernieuwde
besluitvorming over een derde fase moet inmiddels echter aan een volgend kabinet
worden overgelaten." Dat volgende kabinet zit nu hier voor ons. Volgens onze
fractie biedt deze herziening kansen om de bestuursrechtspraak, ook naast
de Afdeling bestuursrechtspraak Raad van State, goed in te richten. Hoe staan
de ministers tegenover deze derde herziening? Zijn zij bereid dit punt weer
op de agenda te zetten? Zo ja, wanneer kunnen wij voorstellen verwachten?
Voor de ChristenUnie is het antwoord van de ministers erg belangrijk voor
een definitief oordeel over bijvoorbeeld het amendement op stuk nr. 21 dat
ziet op een striktere scheiding tussen rechtspraak en advisering bij de Raad
van State. De Procola-schaduw blijft met het kabinetsvoorstel toch nog in
de buurt en het is niet zeker dat deze schaduw definitief vertrokken is. De
derde herziening kan een kans bieden om die schaduw definitief uit te bannen.
Wij zijn benieuwd naar de reactie van de ministers en hebben daarom met de
heer Heerts een motie op dit punt ingediend.Ik ga nog kort in op de onderwerpen van de andere amendementen, allereerst
de benoemingsprocedure. De ChristenUnie steunt de lijn van het kabinet dat
er geen ruimte is om dit buiten de Grondwet te regelen. Dat is een formeel
argument, maar volgens ons staatsrechtelijk zuiver. Mochten de indieners overwegen
om met een voorstel tot grondwetswijziging te komen, dan zullen wij opnieuw
ons standpunt bepalen. Vooralsnog willen wij bezien hoe de door het kabinet
voorgestelde lijn werkt. Ten aanzien van de dubbelbenoeming is mijn fractie
van mening dat met het huidige voorstel veel van de bezwaren zijn weggenomen.
De maximering maakt de kans op problemen geringer en tegelijk is nu wel de
institutionele eenheid gewaarborgd. Mochten er alsnog problemen rijzen, dan
is de derde fase herziening rechterlijke macht een goede mogelijkheid tot
reparatie.Samenvattend is de ChristenUnie voor dit wetsvoorstel, maar zij merkt
daarbij wel op dat de derde herziening van de rechterlijke organisatie uit
de diepvrieskist moet komen. Wij spreken de wens uit dat het kabinet daaraan
meewerkt.De heer Van der Staaij (SGP):Voorzitter. Het is al een flinke tijd geleden dat wij over dit wetsvoorstel
inhoudelijk hebben gesproken. Ik zal de verleiding weerstaan om tot een herhaling
van zetten te komen. Ik zal ook niet teruggaan naar de Middeleeuwen of de
Franse tijd, maar slechts kijken naar wat er vanaf februari 2007 veranderd
is. Er is een advies van de Raad van State gekomen naar aanleiding van de
amendementen, een reactie daarop van het kabinet, een nota van wijziging en
nog wat wijzigingen in amendementen. Ik zal niet op alle amendementen ingaan
en mij slechts richten op een paar hoofdonderwerpen. Wij hopen van harte dat
wij nu zo snel mogelijk tot een afronding hiervan kunnen komen, zodat deze
zaak door kan gaan naar de Eerste Kamer. Als wij het zo horen, hebben wij
daar ook alle vertrouwen in. Die haast is inmiddels wel geboden. Ik verwijs
naar de brief die de Kamercommissie bereikte van de Raad van State in augustus
2008. Daarin werd ten aanzien van de benoemingsprocedure van staatsraden gezegd:
het is wel goed dat nu snel helderheid komt over de procedure, over het hele
profiel en over de wijziging van de Wet op de Raad van State überhaupt.
Er werd zelfs al over capaciteitsgebrek gesproken als vacatures niet konden
worden opgevuld.In de toelichting op de vierde nota van wijziging spreekt de regering
over een patstelling. Dat is een stevige uitspraak, maar wij kunnen dat geheel
plaatsen als wij kijken naar de eerdere behandeling. Wij waarderen het dan
ook dat de regering een serieuze poging heeft gedaan om aan die patstelling
een einde te maken, zonder de principiële uitgangspunten – artikel
74 van de Grondwet is genoemd – los te laten. Ook in
die vierde nota van wijziging zit een aantal ingrediënten waarvan wij
zeggen: moet dat nu inderdaad zo? Het maximeren van het aantal leden dat in
beide afdelingen zit op tien komt toch wat uit de lucht vallen. Waarom is
precies dit aantal gekozen? Ook als het gaat om de beïnvloeding vanuit
de Kamer van het benoemingenbeleid vraag ik mij af of je de profielschets
in de wet moet regelen en dat daar eenmaal per jaar overleg over plaatsvindt.
Kan dat niet ook gewoon praktijk zijn, zonder dat je daar een wettelijke regeling
voor treft? Eerlijk gezegd wil ik daar echter geen punt van maken in het licht
van de discussie die wij daarover in de Kamer hebben gehad en gezien de verschillende
denkbeelden die daarover bestaan. Als daarmee een zo groot mogelijk deel van
de Kamer tevreden kan worden gesteld en het wat geven en nemen van allerlei
kanten is, dan lijkt ons dit in ieder geval een werkbare benadering. Ik zat
even te denken: het is wel een ingrijpende nota van wijziging, daar hoort
de Raad van State over te worden geraadpleegd. In dit geval mag ik er wel
van uitgaan dat de Raad van State als belanghebbende organisatie gehoord is.
Er wordt immers in de nota ergens van gesproken dat de Raad van State instemt
met de benadering, dus kennelijk heeft daar ook overleg over plaatsgevonden.
Ik ga er daarom van uit dat deze wijzigingen in de vierde nota van wijziging
op brede steun kunnen rekenen.Ik vraag mij wel af hoe ik mij dit praktisch moet voorstellen. Bij de
profielschetsen moet bijvoorbeeld ook een evenwichtige samenstelling van de
raad in acht worden genomen. Betekent dit dat wij in de profielschetsen zullen
tegenkomen: gelet op de evenwichtige samenstelling van de raad gaat de voorkeur
uit naar een sociaaldemocratische vrouw? Kan zoiets in de profielschets komen
te staan, of moet ik mij dit wat abstracter voorstellen? Dit zijn echter vragen
over de uitwerking.Over de dubbelbenoemingen heeft mijn fractie al eerder gesproken. De regering
spreekt hierover volgens mijn fractie heldere taal. De keuzen die hierover
nu zijn gemaakt door het kabinet, en die door de Raad van State worden gesteund,
ondervangen de al dan niet vermeende nadelen van dubbelbenoemingen voldoende,
maar maken tegelijkertijd de voordelen niet onmogelijk. De voordelen kunnen
wij op deze manier dus behouden. Dit is volgens mijn fractie een afgewogen
benadering. Vergeleken met een tekentafelmodelletje is deze benadering wellicht
wat ingewikkelder en lijkt deze benadering wellicht op het eerste gezicht
wat minder overtuigend dan de vrij radicale lijn van gehele scheiding. Toch
vindt mijn fractie de voordelen van belang en vinden wij daarom de benadering
van de regering een prima benadering.Over het amendement op stuk nr. 12, dat een nieuw nummer heeft gekregen
door de gewijzigde ondertekening, en over de benoemingsprocedure wil ik het
volgende zeggen. Wij delen de benadering van het kabinet hierover, die ook
wordt gesteund door een uitvoerig advies van de Raad van State. De Grondwet
laat geen ruimte voor de verplichte voordracht door de Tweede Kamer. Wij steunen
ook het argument dat vergroting van de rechtstreekse politieke invloed bij
benoemingen van rechters moeilijk te plaatsen is in internationaal en historisch
perspectief. Ik heb ook kennis genomen van de zienswijze van de heer Kummeling,
waar mevrouw Griffith op wees. Eerlijk gezegd vinden wij toch de benadering
van de Raad van State hierin het meest plausibel. Op wetshistorische en wetssystema­tische
gronden wordt gesteld dat een wijziging van de Grondwet nodig is als je hierin
iets zou willen wijzigen. Die benadering heeft ons overtuigd. Het zal duidelijk
zijn dat mijn fractie dit wetsvoorstel kan steunen.De heer De Roon (PVV):Voorzitter. De PVV-fractie wil graag een strikte scheiding tussen de Afdeling
advisering en de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Wij moeten
namelijk vermijden dat een staatsraad die heeft deelgenomen aan advisering
over een wet, later als rechter over de juiste uitleg van die wet moet beslissen.
Dat zou kunnen leiden tot een menging van machten, of in ieder geval zou de
schijn kunnen ontstaan dat daarvan sprake is. Ook het laatste moeten wij vermijden.De PVV-fractie ziet niet in waarom een stikte scheiding tussen deze twee
afdelingen van de Raad van State alleen op nieuwe leden van toepassing zou
moeten zijn of waarom de benoemingsprocedure verschillend zou moeten zijn.
Mijn fractie ziet graag dat zo'n regeling ook op de huidige leden met een
dubbelbenoeming van toepassing wordt verklaard. Dit zorgt voor een betere
en objectievere rol van de rechter. Mijn fractie zal daarom het amendement
op stuk nr. 22 van de heer De Wit steunen, omdat het bijdraagt aan de door
ons gewenste betere scheiding van de machten.Het opvolgend amendement van mevrouw Griffith op stuk nr. 13 zal mijn
fractie niet steunen. Dit amendement heeft mij nog niet bereikt, maar als
ik het goed heb begrepen, richt men zich daarin alleen op nieuwe leden van
de Raad van State. Zoals gezegd wil de fractie van de PVV dat ook de huidige
leden van de raad vallen onder de door mijn fractie gewenste strikte scheiding.In de bestuursrechtspraak is de Raad van State de hoogste beroepsrechter,
die moet beoordelen of uitspraken van de rechter in eerste aanleg aan juridische
eisen voldoen. Het stellen van hoge eisen aan de Raad van State is daarom
van belang voor de juridische kwaliteit van de rechtspraak. De Raad van State én
het kabinet zijn van mening dat het de voorkeur verdient om deze hoogste rechtspraak
aan juristen voor te behouden. De fractie van de PVV deelt deze opvatting.
Het amendement op stuk nr. 11 van de heer Van der Staaij beoogt een terminologische
verbetering. Daar kunnen wij ons achter scharen. Dat amendement zullen wij
steunen.Het opvolgende amendement van mevrouw Griffith – het amendement
op stuk nr. 12 is inmiddels ingetrokken – kan rekening op de sympathie
van mijn fractie, maar ook naar ons oordeel vereist dat grondwetswijziging.
Als die grondwetswijziging met dit doel en die strekking in gang wordt gezet,
zullen wij dat hoogstwaarschijnlijk steunen, maar op dit moment kunnen wij
dit amendement niet steunen.De vergadering wordt van 15.12 uur tot 15.20 uur geschorst.Minister Ter Horst:Voorzitter. Wij spreken vandaag over een belangrijk onderwerp. Een onderwerp
waarover al een aantal keren gesproken is door de Kamer, mijn collega
van Justitie en de voormalige minister van Binnenlandse Zaken. Ik ben blij
dat het er nu op lijkt dat wij tot een afronding van dit debat kunnen komen
en het wetsvoorstel een stap verder kunnen brengen. De argumenten vanuit het
kabinet zijn door leden van de Kamer op een juiste manier naar voren gebracht.
Dit geeft mij reden om terughoudend te zijn in mijn reactie. Ik denk dat allen
dit op prijs zullen stellen. Ik neig ertoe om met name aan de hand van de
ingediende amendementen het oordeel van het kabinet te geven.Ik wil beginnen met de amendementen zoals deze zijn ingediend door mevrouw
Griffith, allereerst het amendement op stuk nr. 23 over de rol van de Tweede
Kamer bij benoemingen in de Afdeling bestuursrechtspraak. Zoals bekend, is
het kabinet van mening dat een dergelijke benoemingsprocedure in strijd is
met de Grondwet. De vergelijking met de Hoge Raad die wel gemaakt wordt, gaat
niet op omdat beide wijzen van benoemingen in de Grondwet geregeld zijn. De
benoeming zoals voorgesteld in het amendement van mevrouw Griffith is naar
het oordeel van het kabinet, en overigens ook naar het oordeel van de Raad
van State zelf, in strijd met de Grondwet. Als de Kamer van mening is dat
de benoemingsprocedure moet worden gewijzigd zoals voorgesteld in het amendement,
dan is hiervoor een grondwetswijziging noodzakelijk. Het moge duidelijk zijn
dat het kabinet aanneming van een dergelijk amendement met klem ontraad.Ten aanzien van dit onderwerp is door mevrouw Griffith nog verwezen naar
de opvatting van prof. Kummeling. Wij waarderen een dergelijke zienswijze
uiteraard zeer. Wij gaan er ook vanuit dat deze zorgvuldig tot stand is gekomen.
Echter, zoals dat wel vaker gaat met bepaalde kwesties, je kunt er verschillende
standpunten op na houden. Het kabinet is van mening dat er voldoende argumenten
zijn om het advies van de Raad van State, dat niet strookt met de opvatting
van de heer Kummeling, te volgen. Het verschil zit met name in de waarde die
je toekent aan de grondwetshistorie en de grondwetssystematische gronden.
In de beoordeling van de zwaarte daarvan verschilt het advies van de Raad
van State van de opvatting van de heer Kummeling.Ten aanzien van de dubbelbenoemingen heb ik aangegeven wat de opvatting
van het kabinet is. Het kabinet heeft de opvatting van een deel van de Kamer,
zoals vastgelegd in eerdere amendementen, bijzonder serieus genomen. Het kabinet
heeft in de vierde nota van wijziging aangegeven dat het van mening is dat
dubbelbenoemingen mogelijk moeten blijven, maar dat ze aan een maximum gebonden
zouden moeten worden. Men weet – dit is te lezen in de nota van wijzing –
dat dit maximum is gesteld op tien. Ik kom straks nog terug op de vraag van
de heer Van Haersma Buma wat dit concreet betekent voor degenen zonder dubbelbenoeming.Met betrekking tot het amendement van mevrouw Griffith op stuk nr. 24
merk ik op dat het bekend is dat wij van mening zijn dat het van groot belang
is dat dubbelbenoemingen mogelijk blijven. Het is van groot belang dat dubbelbenoemingen
mogelijk blijven, ik noem het maximum van tien. Het leidt tot wederzijdse
bevruchting van die twee afdelingen en dat leidt ook tot meer kwaliteit. Met
het oog op de eenheid van de Raad van State is een zekere mate van overlap
tussen die beide afdelingen van de Raad van State in de ogen van het kabinet
van groot belang. Ik voeg daaraan toe dat voor een evenwichtige advisering
meer personen nodig zijn dan – zuiver kwantitatief gezien – er
werk voorhanden is. Het uitsluiten van dubbelbenoemingen zou er toe kunnen
leiden dat in de Afdeling advisering in overwegende mate gebruik moet worden
gemaakt van parttime aanstellingen en dat zou risico kunnen opleveren voor
de samenhang van het college en de consistentie van de adviezen. Dat zijn
voor het kabinet de belangrijkste overwegingen.Het amendement van de heer De Wit lijkt erg op het amendement van mevrouw
Griffith. Het verschil zit met name in het overgangsrecht, maar de argumenten
die het kabinet hanteert om niet voor een verbod op dubbelbenoemingen te zijn,
gelden in dezelfde mate.Over het amendement op stuk nr. 23 merk ik het volgende op. Als het gaat
om de rol die de Kamer kan spelen bij de benoemingen van de leden van de Raad
van State, heeft het kabinet aangegeven dat de benoemingen zo transparant
mogelijk moeten zijn. In de nota van wijziging heeft het kabinet dat aangegeven:
er komt een advertentie waar mensen op kunnen reflecteren. Dat betekent dat
er volle transparantie over het benoemingsproces plaatsvindt. Dat is voor
het kabinet een handreiking richting Kamer om aan te geven dat begrepen wordt
dat de Kamer daarin een rol wil spelen. Een ander element is het gesprek met
de vicevoorzitter van de Raad van State. Een van de leden vond dit gesprek
nogal zwaar en vroeg wat de aard van het gesprek zou zijn, als dit zou worden
vastgelegd in de wet. Dit Kamerlid wilde weten of het gesprek over individuele
benoemingen zou gaan of over het beleid. Nee, het gaat niet over individuele
benoemingen. Wij stellen voor om het in de wet vast te leggen omdat je er
dan simpelweg niet onderuit kunt. Het krijgt daarmee de zwaarte die de leden
van de Kamer er volgens ons aan willen geven.Hiermee heb ik gereageerd op de twee amendementen van mevrouw Griffith
en het amendement van de heer De Wit, die op mijn terrein liggen. Het zal
duidelijk zijn dat het kabinet aanneming van de drie amendementen ontraadt.Daarnaast is nog een aantal specifieke vragen gesteld. Deze zal ik even
langslopen. Mevrouw Griffith heeft verwezen naar een bladzijde in het advies
van de Raad van State. Als ik haar goed begrepen heb, zei zij dat de inhoud
van het wetsvoorstel overeenkomsten heeft met het ingediende amendement op
stuk nr. 24 over dubbelbenoemingen. Volgens mij is er wel een verschil. Het
wetsvoorstel maakt het mogelijk dat er geen dubbelbenoemingen zijn, terwijl
in het amendement staat dat er geen dubbelbenoemingen mogelijk zijn. Hierop
doelde volgens mij de Raad van State op de bladzijde die ik net heb genoemd.De heer Van Haersma Buma vroeg wat het zou betekenen als je dubbelbenoemingen
helemaal uitsluit. Dit zou betekenen dat er geen dubbelbenoemingen meer zijn.
De vervolgvraag van de heer Van Haersma Buma was wat dit betekent voor de
mensen die geen dubbelbenoeming hebben. Dit betekent dat zij hun werk in de
meeste gevallen parttime zullen doen en dat zij hun functie zullen combineren
met een andere functie. De heer Van Haersma Buma vroeg zich af of dit niet
het probleem van belangenverstrengeling oplevert. Dit hoeft niet zo te zijn.
Daar wordt natuurlijk heel nadrukkelijk naar gekeken. Hij kan zich voorstellen
dat er geen sprake van belangenverstrengeling is als je de functie van hoogleraar
combineert met een parttime functie bij deRaad van State. Er
zullen ook leden van Raad van State zijn die zich volledig met de rechtspraak
zullen bemoeien. Dan is er dus geen sprake van een parttime benoeming en kan
er dus ook geen sprake zijn van belangenverstrengeling. Een aantal functies
is wettelijk uitgesloten, zoals die van advocaat, notaris en belastingconsulent,
zodat bij deze functies geen belangenverstrengeling kan optreden.De heer Van Haersma Buma stelde een vraag over het interview van de heer
Van Dijk. Mogen individuele leden van de Raad van State hun mening geven over
onderwerpen die mogelijk nog aan de orde komen? Dat mag wel, want het gaat
bij de latere advisering niet over een individuele opvatting, maar over een
opvatting van de Raad van State als geheel. Het kabinet is echter wel van
mening dat daarmee buitengewoon terughoudend moet worden omgegaan.De heer Van der Staaij vroeg of er overleg is geweest met de vicevoorzitter
van de Raad van State over de vierde nota van wijziging. De Raad van State
is daarover niet gehoord, maar uiteraard had hij al eerder ingestemd met een
aantal suggesties die het kabinet op dat punt heeft gedaan en die ook in zijn
eigen advisering voorkwam. Verder vroeg de heer Van der Staaij wat een evenredige
samenstelling is. Het gaat daarbij met name om evenredigheid voor wat betreft
de verdeling tussen het aantal mannen en vrouwen. Ik heb in mijn gesprek met
de vicevoorzitter van de Raad van State aangegeven dat het kabinet daar zeer
aan hecht. Het hoopt dat dit ook duidelijk naar voren zal komen uit de voordrachten
die komen.Ik kom op de motie van de heren Heerts en Anker. Het onderwerp daarvan
ligt voornamelijk op het terrein van mijn collega van Justitie. Ik kan er
alleen dit van zeggen. Als je zou doen wat in de motie staat, betekent dat
nogal wat voor de Raad van State. Het zou ook nogal wat betekenen voor de
organisatie van de Raad van State, waarvoor ik mij ook verantwoordelijk voel.
Als de motie wordt aangenomen, zou dat voor de komende jaren veel reorganisaties
voor de Raad van State betekenen. Dat is voor mij geen erg aanlokkelijke gedachte,
omdat de Raad van State er is om zijn werk te doen. Ik geloof dat ik hiermee
ben ingegaan op alle amendementen en naar voren gebrachte punten. Ik heb niet
expliciet iets gezegd over de inbreng van de heer De Roon, omdat zijn inbreng
in mijn ogen een herhaling was van wat anderen al hadden gezegd.De heer De Wit (SP):In het dictum van de motie staat dat de regering wordt verzocht om met
voorstellen te komen. Er wordt niet om een onderzoek gevraagd of om over tien
jaar met een idee te komen. De minister wordt verzocht om voorstellen te doen.
Dat is een dwingend verzoek aan het kabinet. Is het kabinet daartoe bereid
als de motie wordt aangenomen? Ik denk dat het voor de Kamer van belang is
om te weten wat de mening van de minister hierover is.Minister Ter Horst:Ik heb al gezegd dat er aan de motie een inhoudelijke en een meer organisatorische
kant zit. Ik voel mij meer verantwoordelijk voor de organisatorische kant.
Ik heb gezegd dat mij het vooruitzicht van een reorganisatie van de Raad van
State weinig aanlokkelijk lijkt. Ik ga ervan uit dat mijn collega van Justitie
iets zal zeggen over de inhoudelijke kant van de motie. Uit de combinatie
van onze oordelen zal duidelijk worden wat het antwoord op de vraag van de
heer De Wit is.De heer Van der Staaij (SGP):Ik weet niet precies aan wie ik mijn vraag moet stellen, gezien de onderlinge
taakverdeling. Ik stel hem alvast; eventueel kan de minister van Justitie
er later op antwoorden. Ik werd eerlijk gezegd wat overvallen door de motie.
Ik heb nog gebladerd in de memorie van toelichting. Al op de eerste bladzijde
daarvan zie je dat de pijler waarop dit wetsvoorstel is gebouwd, de overtuiging
is dat wij hebben gediscussieerd over de derde fase met de conclusie dat de
Raad van State zijn rechtsprekende taken behoudt. Daarop is dit wetsvoorstel
gebouwd. Nu zou de Kamer dan plotseling zeggen dat alles misschien toch anders
moet en dat het kabinet met voorstellen moet komen. Ondergraaft dat niet het
wetsvoorstel? Of geeft de minister een heel andere uitleg aan de motie? Hoe
ziet het kabinet dit?Minister Ter Horst:De strekking van de motie is dat er één hoogste rechterlijke
instantie komt voor alle rechtsgebieden. Dat is een inhoudelijk punt waarvoor
ik verwijs naar de minister van Justitie. Het kabinet is er echter bij dit
wetsvoorstel van uitgegaan dat beide taken voor de Raad van State in stand
zouden blijven.Minister Hirsch Ballin:Voorzitter. Ter completering van het antwoord van mijn collega van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties, wijs ik nog op een enkel punt. Er is gesproken
over het amendement dat betrekking heeft op de mogelijkheid om in bijzondere
gevallen niet-juristen te benoemen tot lid van de rechtsprekende afdeling
van de Raad van State. Bij het zoeken naar een breed draagvlak voor de herziening
van de Wet op de Raad van State hebben wij al gezegd dat wij de aanneming
van dit amendement niet onoverkomelijk achten. Hiermee geven wij geen enthousiaste
reactie op het amendement en die zal ik ook vanmiddag niet geven.De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State is het hogere beroepsorgaan
ten aanzien van rechtbanken waarvoor dit professionele benoemingsvereiste
geldt. Daarom is de bepaling voor de rechterlijke functies van de Raad van
State in de wet opgenomen. De Raad van State heeft ook zelf in deze zin geadviseerd.
Als de mogelijkheid wordt geschapen om in bijzondere gevallen van de regel
af te wijken, krijgen wij een vreemde eend in de bijt. Dat betekent natuurlijk
niet dat er ongelukken gebeuren als er een bepaling komt als aangegeven, maar
dan zal het moeten blijven gaan om heel bijzondere gevallen. Wij hebben dus
gezegd geen onoverkomelijke bezwaren te hebben tegen aanneming van dit amendement.Ik wijs er nog wel op dat in de huidige situatie bij de scheiding van
twee afdelingen een ander licht op de zaak geworpen wordt. Thans is het lastig
om niet-juristen een plaats te geven bij de Raad van State, omdat zij daarmee
vanzelf lid worden van de rechtsprekende afdeling. Het voorgaande betekent
dat in bijzondere gevallen op niet-juristen een beroep zou kunnen worden gedaan
om de functie van gewoon lid van de Raad van State te vervullen. Dankzij de
scheiding van afdelingen en met nog maar tien mensen in een dubbelfunctie
is er dus een grotere speelruimte om iemand met bijvoorbeeld een economisch
deskundigheid die bij de advisering van nut is, te benoemen in een functie
die alleen wetgevingsadvisering betreft. Ik meen hiermee onze opvatting over
dit amendement voldoende te hebben toegelicht. Zoals gezegd is het niet iets
wat ons het allermeest en het allerdiepst verdeeld houdt.De heren Heerts en Anker hebben een motie ingediend betreffende de derde
fase. Mijn collega van Binnenlandse Zaken heeft naar aanleiding van deze motie
reeds op twee punten gewezen. Haar opmerkingen daarover onderstreep ik. Het
ene punt betreft het feit dat met het wetsvoorstel wordt beoogd om met inachtneming
van de kaders die onder andere voortvloeien uit het Europees Verdrag tot Bescherming
van de Rechten van Mens en uit de rechtspraak van het Europese Hof voor de
Rechten van de Mens, de rechterlijke functie op een zodanige manier te regelen
dat er geen twijfel kan ontstaan over de onafhankelijkheid van de rechtspraak
ten opzichte van de adviserende taken van de Raad. Alleen in een beperkt aantal
gevallen met een maximum van tien zal er betrokkenheid kunnen zijn bij de
advisering, maar vergeleken met het geheel van de rechtspraak gaat het daarbij
om een zeer beperkt aantal gevallen. Die situatie is dan ook niet te vergelijken
met de situatie waarin de hoofdregel nog de dubbelfunctie kende, de regel
die in de huidige wet is vervat. Dus een argument om de rechtspraak op een
andere manier te ordenen dan is gebeurd met de afdeling van de Raad van State
komt met dit wetsvoorstel, dat naar wij mogen hopen wordt aangenomen, te vervallen.
Daar was het ook om begonnen, want onze voorgangers wilden al de twijfel wegnemen
over de verenigbaarheid van de positie van de Afdeling bestuursrechtspraak
van de Raad van State met de eisen die het Europees Verdrag tot bescherming
van de Rechten van Mens en Fundamentele Vrijheden stelt. Niet dat de discussie
over die verenigbaarheid veelvuldig tot problemen leidde, maar voor een rechterlijk
college is het belangrijk dat zoiets institutioneel en structureel helder.
Dat is de achtergrond voor de opstelling van dit wetsvoorstel.Bij de eerste ronde van behandeling van dit wetsvoorstel – ik stond
hier toen samen met mijn toenmalige collega van BZK, de heer Remkes –
hebben wij om die reden ook gezegd dat de derde fase wat ons betreft geen
taboe-onderwerp is, maar dat die wel in een ander licht en een ander kader
is komen te staan door de ontwikkelingen van de afgelopen vijftien jaar. Daarom
hebben vorige kabinetten ook besloten om geen vervolg te geven aan de derde
fase als geheel. Dat is de reden waarom wij nu denken dat wij een goede en
zinvolle oplossing hebben gevonden voor de structurele vraagstukken rond dit
wetsvoorstel.Het tweede punt dat mijn collega onderstreepte, is de moeite die een reorganisatie
vanzelf meebrengt. Het is belangrijk dat men goed is ingesteld op de manier
van werken in de rechtspraak. Soms moet er worden gereorganiseerd, bijvoorbeeld
om de kwaliteit van de rechtspraak te behouden. Wij hebben daar vanochtend
over gesproken in een algemeen overleg met de vaste commissie voor Justitie.
Ook uit dat oogpunt denk ik: laten wij first things first doen en bekijken
en nu niet de derde fase aan de orde stellen, maar eerst andere onderwerpen
bespreken. Wij denken dat er ook inhoudelijk geen reden is om met die derde
fase te beginnen, maar ook als men er anders tegenaan kijkt, zou het niet
de hoogste prioriteit moeten hebben. Dat bepaalt eigenlijk mijn oordeel over
deze motie. Het is geen taboe-onderwerp, maar er zijn andere prioriteiten.
Inhoudelijk denken wij dat met de voorgestelde wijziging van de Wet op de
Raad van State een goede regeling is getroffen. Ik denk bovendien dat de burgers
in ons land niet zitten te wachten op verlenging van procedures in bestuursrechtelijke
zaken, eerder omgekeerd. Dus ook daarom zou ik willen zeggen: laten wij dit
maar niet doen.De heer Anker (ChristenUnie):Wij zijn het debat altijd ingegaan met het idee dat wij nu een aantal
zaken moeten oplossen. Die hebben wij, onder andere vanwege uitspraken van
het Europese Hof, voor de voeten geworpen gekregen. Wij zijn er echter altijd
van uitgegaan dat er na de eerste twee fases ook nog een derde fase van de
herziening van de rechterlijke organisatie zou komen. Dat belang hebben wij
in de eerste termijnen ook aangegeven.U zegt nu dat andere dingen prioriteit verdienen. Is het echter niet zo
dat wij nu het geheel van de rechtspraak ook eens af moeten maken? Wij hebben
dit wetsvoorstel wel altijd gezien als een tussenoplossing. Ik begrijp dat
een reorganisatie niet leuk is, maar als wij dat altijd een zwaarwegend argument
vinden, ken ik nog wel een paar projecten waar wij maar beter mee kunnen stoppen.
Volgens ons gaat het er echter om dat de rechtspraak in Nederland fatsoenlijk
wordt ingevuld. Wij kunnen bijvoorbeeld proberen om alle beroepsinstanties
onder één noemer te brengen. Dat was toen wij stopten met de
derde fase ook een van de dingen die zouden moeten gebeuren. Ook daar is nog
geen wetsvoorstel voor gekomen. U zegt "first things first", maar welke dingen
moeten dan first? Volgens ons is het namelijk nog steeds relevant.Minister Hirsch Ballin:Ik heb in de eerste termijn van de behandeling van dit wetsvoorstel al
gezegd dat het mij een goede gedachte leek – ik wist niet wie op dat
moment daar uitvoering aan zou moeten geven – dat in een volgend kabinetsperiode
de discussie over de derde fase zou worden voortgezet. Nu ik hier sta en deze
vraag krijg, denk ik dat ik er het beste aan doe om over de punten die de
heer Anker aansnijdt, inclusief de left overs, want daar heeft
hij het eigenlijk over, zoals de vraag of het voldoende verzekerd is dat er
eenheid van interpretatie van bestuursrecht is, een brief aan de Kamer stuur.
Daarin zal ik dan ingaan op de vraag wat de derde fase – die ooit op
de agenda stond als dé derde fase, alsof dat een afgerond concept was –
moet gebeuren. Er is veel gebeurd sinds de eerste formulering van deze gedachte.
Dat is meer dan twintig jaar geleden. Er is een advies van de staatscommissie
Herziening rechtelijke organisatie geweest over eenheid van bestuursrechtspraak
in hoogste ressorts. Er zijn een aantal mogelijkheden, die niet allemaal een
structureel overhoop halen van de rechtelijke organisatie hoeven te betekenen.
Ik zou over dat punt de discussie met de Kamer graag willen voortzetten aan
de hand van een brief die daarover zou kunnen gaan.De heer Heerts (PvdA):Ik vind het argument van beide ministers dat er een reorganisatie uit
voortvloeit, een heel slecht argument. Dan kunnen wij net zo goed de vernieuwing
van de rijksdienst en de reorganisatie van de gerechtelijke kaart stopzetten,
omdat die ook allerlei consequenties hebben. Wat wij beogen, is dat de discussie
niet stopt en dat wij doordenken. Dat doen wij ook over de rechtspraak in
eerste aanleg, waar wij nu uitvoerig met u over aan het discussiëren
zijn. Het is toch niet verboden voor de Kamer om door te denken? Er staat
niet in dat de Raad van State in 2011 geen werk meer heeft. Het argument om
de reorganisatie as such niet te doen, omdat men het al zo druk heeft, bevalt
mij niet.Minister Hirsch Ballin:Dank voor deze vraag, die tegelijkertijd een toelichting is op de strekking
van de motie. Wij brengen naar voren dat reorganisaties altijd moeite en kosten
met zich brengen. Deze moet je afwegen tegen andere reorganisaties en het
laten doorgaan van het werk dat gedaan moet worden. Onze reactie impliceert
inderdaad dat wij met dit wetsvoorstel een behoorlijke regeling tot stand
denken te hebben gebracht voor de onafhankelijkheid van de rechtspraak in
hoogste ressort in bestuursrechtelijke zaken en dat andere reorganisaties
een hogere graad van prioriteit hebben. Ik heb in het debat in januari 2007
ook gezegd dat ik mij kan voorstellen dat mijn opvolger dit onderwerp zou
willen bespreken aan de hand van een inventarisatie van wat er nog ligt na
de derde fase. De heer Heerts vraagt om het denken niet stil te zetten en
na te gaan wat er kan. Als daarbij ook varianten aan de orde kunnen komen
als het treffen van een rechtseenheidsvoorziening in hoogste ressort voor
de bestuursrechtspraak, dan wil ik daaraan graag uitvoering geven.De heer Heerts (PvdA):Bij de rechtbanken hebben wij vanochtend gemerkt dat het moeilijker is
om een rechtbank af te schaffen dan om een nieuwe te openen, dus wij moeten
wel doorpakken. De ChristenUnie en de Partij van de Arbeid geven hiermee het
signaal verder te willen met de reorganisatie van de rechtspraak, ook in bestuursrechtelijke
zin. Ik begrijp van de minister dat wij een brief krijgen over de reorganisatie
die onder zijn opvolger zal plaatsvinden en dat hij deze gedurende de twee
resterende jaren van dit kabinet stopzet. Op welke termijn krijgen wij die
brief? Dat luistert dan nauw.Minister Hirsch Ballin:Nee, ik haalde aan dat ik in januari 2007 zei dat het iets voor mijn opvolger
zou zijn om zo'n brief te schrijven, niet wetend dat ik zelf voor die taak
zou staan. Ik geef graag uitvoering aan deze toezegging. Dat vergt voorbereiding
en een discussie met de Raad van State en de Raad voor de rechtspraak. Ik
denk dat wij na een goede voorbereiding in de tweede helft van dit jaar een
brief met een inventarisatie van de mogelijkheden die er zijn, op de Kameragenda
kunnen hebben. Uit mijn reactie zal de heer Heerts begrijpen dat ik niet enthousiast
ben over een voorstel om een derde aanleg in bestuursrechtelijke zaken te
creëren. Daarin zullen andere varianten kunnen worden geplaatst, naast
degene die meer in het verlengde liggen van die van de jaren tachtig.De heer De Wit (SP):De minister wekt de indruk dat de discussie wordt heropend. Ik ben altijd
voor discussie, maar in de motie wordt gevraagd om vanuit de derde fase van
de herziening van de rechterlijke organisatie voorstellen uit te werken in
het perspectief van één hoogste rechterlijke instantie in cassatie
voor alle rechtsgebieden. Naar mijn idee wordt niet gevraagd om heropening
van de discussie, maar om met een voorstel te komen. Is de minister daartoe
bereid?Minister Hirsch Ballin:Om die reden heb ik gezegd dat de nadere vragen van de heer Heerts een
verduidelijking waren van de strekking van zijn motie. Ik lees daarin niet
dat ons wordt gevraagd om met een wetsvoorstel te komen dat daarin voorziet.
Wij kunnen uiteraard de mogelijke voorstellen op dit terrein in beeld brengen
en wij zullen daarover onze opvatting geven, zodat de Kamer daar in een debat
op kan reageren.De heer Van der Staaij (SGP):Voor alle duidelijkheid, daardoor hoeft dit wetsvoorstel in de visie van
het kabinet niet opgehouden te worden, bijvoorbeeld doordat in de Eerste Kamer
wordt gezegd dat het onduidelijk is hoe het verder gaat, dat er nog een brief
komt in het najaar, dus dat wij nog even moeten afwachten? Het is wel van
belang dat snel duidelijk wordt dat dit de manier is waarop in de komende
tijd gewerkt zal worden.Minister Hirsch Ballin:Jazeker. Ik ben het helemaal met de heer Van der Staaij eens. Alsjeblieft
geen oponthoud hiervan. Het heeft allemaal al heel lang geduurd. Dat was ook
de zorg van de regering bij dit wetsvoorstel. Inmiddels liggen de arresten
van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens er al jaren. Wij zijn van
oordeel dat hiermee een goede en verdragsmatig geheel verantwoorde uitwerking
wordt gegeven aan de inrichting van de bestuursrechtspraak in Nederland. Gedachten
over wat er in de toekomst wellicht nog kan gebeuren, kunnen en mogen niet
leiden tot oponthoud voor een wetsvoorstel dat, met alle risico's van dien,
al enige jaren is blijven liggen.De heer Van Haersma Buma (CDA):Ik denk dat zo'n brief wel verstandig is. Als die brief komt, aarzel ik
zeer om de motie te steunen, omdat met de motie wel heel erg wordt gedacht
in de richting van één uitkomst, waarvan de vraag is of dat
de beste is. Dat is mijn aarzeling.De heer Heerts (PvdA):Is dat een dreigement?De heer Van Haersma Buma (CDA):Dat is een dreigement, ja. Een dreigement dat het CDA ertegen stemt indien
de minister toezegt om met een brief te komen. Wij zouden dat voldoende vinden
en dan hoeft voor ons de motie niet. Misschien kan de motie aangehouden worden,
want ik aarzel of ik er dan voor zal stemmen. Eén hoogste cassatie-instantie
is voor ons geen perspectief, omdat cassatie een extra instantie is.Neemt de minister in de brief de vraag mee in hoeverre een wijziging een
verlenging van een procedure betekent en in hoeverre zij een verkorting van
procedures kan betekenen? Het is voor ons eindoordeel van belang dat dit in
de brief wordt opgenomen.Minister Hirsch Ballin:Gelet op de verschillende interpretaties die blijkbaar aan het dictum
van de motie worden gegeven en gelet op de constatering dat de brief, luisterend
naar hun nadere vragen, een goed antwoord zou kunnen zijn op wat de heren
Heerts en Anker nastreven, zou ik het op prijs stellen als de indieners zouden
willen overwegen om de motie in te trekken, dan wel aan te houden. Dat geeft
ook alle ruimte om naar aanleiding van de brief conclusies uit te spreken
in de Kamer.Tegen de heer Van Haersma Buma zeg ik dat ik niet van plan ben om met
voorstellen te komen die leiden tot een verdere verlenging van de bestuursrechtelijke
procedures in Nederland. Dat is ook precies de reden waarom het niet verstandig
is om een stelsel van rechtspraak in twee instanties dat goed functioneert,
en dat met dit wetsvoorstel nog beter kan functioneren, te vervangen door
een stelsel met rechtspraak in drie instanties volgend op de bezwaarprocedure.Op de mogelijkheden voor rechtseenheid in hoogste instantie zal ik graag
ingaan in de brief. Dat kan een vorm van cassatie zijn. Er zijn ook in het
verleden wel eens gedachten over geformuleerd, bijvoorbeeld over een rechtseenheidsvoorziening.
Er is ook wel eens gedacht aan de formule van de Gemeinsamer Senat die men
in het Duitse recht kent.De heer De Wit (SP):Betekent dit dat de minister de aanneming van de motie ontraadt als de
heer Heerts die niet aanhoudt of intrekt?Minister Hirsch Ballin:Aan de strekking van de motie, die de heer Heerts zojuist verwoordde,
kan de conclusie worden verbonden dat de motie overbodig is. Mijn advies aan
de Kamer is om op dit moment niet met een Kameruitspraak van deze inhoud te
komen.De algemene beraadslaging wordt gesloten.De voorzitter:Stemmingen over het wetsvoorstel, de amendementen en eventueel over de
motie vinden volgende week dinsdag plaats. Na de schorsing gaan wij waarschijnlijk
verder met het VAO over Meavita.De vergadering wordt van 15.54 uur tot 16.45 uur geschorst.De voorzitter:Het onder voorbehoud aangekondigde VAO over Meavita Nederland gaat niet
door. Er is geen behoefte om moties in te dienen. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20082009-4099-4113.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl