Voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Regels die een geconcentreerde aanpak van grootstedelijke problemen mogelijk maken (Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek) (30091).
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 2004-2005, pag. 6225-6242

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

15-09-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

nr. 103, pagina 6225-6242

07-09-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties over kamerdossier

Kamerdossier 30091Toon publicaties die dit dossier behandelen

 
 
 Publicaties in vergadering

Presentie en opening ( woensdag 7 september 2005)Pagina 6225-6225
Voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Regels die een geconcentreerde aanpak van grootstedelijke problemen mogelijk maken (Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek) (30091).Pagina 6243-6263
Regeling van werkzaamheden (woensdag 7 september 2005)Pagina 6242-6243
Lijst van ingekomen stukken, met de door de Voorzitter terzake gedane voorstellen (woensdag 7 september 2005)Pagina 6283-6283
Voortzetting van de behandeling van: het wetsvoorstel Regels die een geconcentreerde aanpak van grootstedelijke problemen mogelijk maken (Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek) (30091).Pagina 6225-6242
Debat over milieu, duurzaamheid en rentmeesterschap.Pagina 6263-6283

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 490 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van:het wetsvoorstel Regels die een geconcentreerde aanpak van grootstedelijke
problemen mogelijk maken (Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek)
(30091).(Zie vergadering van 6 september 2005.)De algemene beraadslaging wordt hervat.Minister Pechtold:Voorzitter. Ik heb gisteren met veel belangstelling de betogen over het
wetsvoorstel Bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek beluisterd.
Ik noem die naam uitdrukkelijk. Ik heb het dus niet over de "Rotterdamwet".
Het wetsvoorstel ligt er weliswaar op initiatief van Rotterdam, maar is niet
alleen op Rotterdam van toepassing. Ik vond het goed om te horen dat alle
fracties erkennen dat bijzondere wetgeving voor de grote steden legitiem is.
Grote steden, Rotterdam voorop, ervaren een bovenmaatse leefbaarheidsproblematiek.
Bovendien is het mij niet ontgaan dat bijna alle fracties hun steun uitspreken
voor de getroffen maatregelen in het wetsvoorstel. Niet alleen in mijn ogen
maar ook in de ogen van mijn collega's in het kabinet is dit volledig terecht.
De maatregelen beogen in de praktijk ervaren maatschappelijke problemen op
te lossen. Zij zijn de eerste instrumenten in de gereedschapkist die wij als
kabinet aan de grote steden willen aanbieden.Ik vind het jammer dat het wetsvoorstel, los van de context, een eenzijdig
beeld heeft opgeroepen bij enkele woordvoerders. Ik wil dit beeld, dat mevrouw
Adelmund beperkt en mager noemde, in de volle omvang belichten. Ik zal, zoals
de heer Balemans aangaf, opnieuw de balans aanbrengen in het beleid dat deze
regering voor de grote steden ontwikkelt. Het verhaal is helemaal niet zo
negatief. De steden hebben in het kader van de nieuwe periode van het grotestedenbeleid
goede analyses gemaakt van wat zich in de steden afspeelt. Op basis van deze
analyses zijn wederom afspraken gemaakt met het Rijk, waarbij op een integrale
manier aandacht was voor de fysieke, sociale en economische structuur van
de stad. Zoals de heer Bruls al aangaf, heeft het grotestedenbeleid een belangrijk
doel: de stedelijke samenleving versterken, knelpunten wegnemen en ook voor
een groot deel kansen verzilveren. De grote steden kunnen met de gesloten maatwerkconvenanten de komende
vijf jaar een heel eind komen. Hun individuele doelen kunnen zij als stad
nastreven. Ik vind het heel belangrijk dat iedere stad eigen doelen neerzet.
Het was in de vorige periodes naar mijn gevoel toch wat meer eenheidsworst.
Het huis staat dus goed in de steigers, maar soms blijkt de deur gebarricadeerd
te zijn. Je investeert als stad enorm veel in je stedelijke structuur, maar
je voelt je bijna onmachtig omdat je de sleutel mist voor het allerlaatste
slot. Juist die sleutel geeft toegang tot je nieuwe huis. Ik wil met het kabinet
graag de sleutel aanreiken voor die deur. Ik wil, zo zie ik mijn rol als coördinerend
minister, als een vliegende kiep openstaan voor de praktische problemen waar
steden tegenaan lopen, maar die zij niet in hun eentje kunnen oplossen.Rotterdam heeft als eerste stad het lef getoond om het Rijk om die specifieke
hulp te vragen. Ik bewonder de Rotterdamse aanpak. Het college heeft eerst
gedegen gekeken naar de situatie van de stad, die geanalyseerd en vervolgens
gekeken wat de stad zelf kan. Zeker 80% kan Rotterdam zelf en dat moet Rotterdam
dus ook zelf doen. Een groot deel van de inzet van Rotterdam bevindt zich
op het sociale vlak. Wie de analyse van Rotterdam (Rotterdam zet door, op
weg naar een stad in balans) leest, moet bekennen dat Rotterdam hart heeft
voor haar inwoners. Het is echt een programma waar Rotterdam over de hele
beleidsbreedte investeert.Rotterdam sluit echter ook haar ogen niet voor de onbalans die er in bepaalde
wijken heerst. Die onbalans is niet mis. Laten wij even kijken naar de wijken
waar het om gaat. Dit zijn de plekken waar de nieuwe bewoners aanlanden. Als
het goed gaat, stromen ze door. Als ze niet doorstromen, gaat het vaak niet
goed. Een steeds groter wordende groep bewoners is jonger en armer. Dit zijn
vaak ook bewoners – laten wij het maar durven benoemen – van niet-westerse
afkomst, de nieuwe Nederlanders dus, en dan met name mensen met nog maar weinig
vaste grond onder de voet. Daarnaast is er weinig koopkracht en weinig bedrijvigheid
in de wijk. Aangezien het aantal verhuisbewegingen groot is, ontstaat er ook
weinig sociale binding aan de wijk. Mensen voelen zich dan ook niet veilig.Mevrouw Adelmund (PvdA):U wilt een betoog opbouwen en ik zal daar respect voor hebben, maar ik
wil u nu tussentijds een vraag stellen. Het zal u toch bekend zijn dat de
stad altijd als emancipatiemotor heeft gewerkt voor juist mensen met weinig
kansen? In de afgelopen eeuw heeft de stad altijd knikkerputjes gekend, maar
het mooie van de stad was dat ze werkte als emancipatiemotor en mensen via
die plekken in de stad op de roltrap terecht kwamen. Dit zal ook altijd de
functie van de stad blijven. Dat bent u toch met mij eens?Minister Pechtold:Ja, dat ben ik zeker met u eens. Ik mag volgende week de G27 toespreken
en dan zal dit ook de lijn van mijn verhaal zijn. Als kunsthistoricus beschrijf
ik dan enige oude schilderijen waaruit blijkt dat het juist de steden zijn
geweest die altijd met een positieve blik naar veranderingen hebben gekeken.
Wat meer besef van de geschiedenis en vooral de kracht van de stad zou ons
soms sieren. Juist in de stad vonden vernieuwingen plaats en was men nooit
bang voor het nieuwe. Soms echter kan te veel van het nieuwe ertoe leiden
dat men het even niet meer aan kan. Dat is de problematiek die nu voorligt
en wordt gesignaleerd. Daar zijn meerdere mensen voor verantwoordelijk, dus
wij hoeven niet met de vinger te wijzen, maar als wij nu de plaats bepalen,
moeten wij ook kansen bieden, waarbij er soms een zetje nodig is. Eigenlijk
zou je het niet willen, want het gaat om drastische maatregelen, maar ze zijn
wel nodig, want al het andere heeft tot nu toe niet voldoende laten zien dat
het werkt.Ik vervolg mijn beschrijving van de wijken waar het om gaat. Het zijn
wijken met een vaak verouderd woningbestand met vele sociale huurwoningen.
Er is weinig binding met de eigen woning en met de openbare ruimte eromheen.
De omgeving is ook vaak verloederd. Als de doorstroming zo hoog blijft, slaat
veel beleid dat gericht is op scholing, veiligheid, werk en economische structuur
in deze wijken, eenvoudig niet aan. De eerste noodzaak is dan ook rust brengen,
zodat de sociale cohesie weer een kans krijgt. In die wijken is dat geen sluitstuk,
maar een voorwaarde voor een succesvolle samenhangende aanpak. Het is slechts
een voorwaarde – dat ben ik met vele sprekers van harte eens –
maar wel een noodzakelijke voorwaarde om de neerwaartse spiraal te stoppen.
Zoals mevrouw Koser Kaya het omschreef: verloedert een wijk, dan maken wij
hem schoon, verandert een buurt in een getto, dan is het van belang dat de
bevolkingssamenstelling van de buurt weer een afspiegeling wordt van de Nederlandse
samenleving. Dit is ook het streven van Rotterdam: rust creëren in wijken,
tijdelijke maatregelen treffen die de wijk weer in balans brengen.Rotterdam kan dit niet alleen; ik zei het al. Terecht heeft Rotterdam
hulp gevraagd bij deze opgave, om het tij in bepaalde wijken te kunnen keren.
Het Rijk heeft in een goede coproductie met Rotterdam gezocht naar oplossingen.
Ik onderstreep graag, vooral in de richting van mevrouw Van Gent, dat het
tijdelijk niet welkom zijn van mensen ook voor henzelf uiteindelijk een goede
oplossing is om hen perspectief te bieden. Mevrouw Van Gent is verbaasd dat
portefeuillehouders ruimtelijke ordening zoals Dominic Schrijer van de PvdA
voorstander zijn van deze oplossing, maar ik voel mij zeer aangesproken door
dit soort bestuurders die vanuit hun principes moeilijke zaken durven aan
te pakken, en niet uit een soort braafheid voorbij gaan aan hetgeen zij in
hun wijken zien gebeuren.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Het gaat hier natuurlijk niet om braafheid. Eigenlijk kan niemand het
oneens zijn met het beeld dat u schetst, maar u zegt dat de afspiegeling van
de Nederlandse samenleving terugmoet in wijken. Dat is pikant, want dat geldt
dan natuurlijk ook voor iets duurdere wijken, Vinexwijken en wijken in randgemeenten.
U weet net zo goed als ik dat die een zeer eenzijdige bevolkingssamenstelling
hebben en dat mensen met lage inkomens en middeninkomens er niet welkom zijn.
Immers, er wordt niet voor die groepen gebouwd. Als minister voor het grotestedenbeleid
zou ik mij daarover ook zorgen maken als ik u was.Minister Pechtold:Ja. Daarom vond ik het zo jammer dat u gisteren de oplossing zo chargeerde
door te zeggen: bouw een paar leuke sociale woningen in een
paar leegstaande villa's in Wassenaar, want dat lost het probleem op. Dat
is een poging om de andere kant van het verhaal te forceren. Dat lijkt mij
ook niet goed. Ik denk dat collega Dekker aan de hand van cijfers zal laten
zien dat er in de regio's wel degelijk wordt samengewerkt. Ook dat forceer
je misschien met zulke maatregelen, maar ik denk dat in de regio Rotterdam
de andere gemeenten zich bewust zijn van hun taak. Die zien welke opgave zij
hebben te vervullen. Het beeld dat u gisteren neerzette van de oplossing door
Wassenaar vol te bouwen, is volgens mij ook niet reëel en ik probeer
bij reële maatregelen te blijven.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Ik ben een zeer realistisch type. Er is nog geen steen gestapeld voor
die groepen in Vinexwijken en randgemeenten. Dat moet allemaal nog gebeuren,
maar tot dat ideaal beeld is gerealiseerd, moeten wij wel wat doen. Daarom
zeg ik: maak ook duurdere wijken toegankelijk, bijvoorbeeld door iets te doen
met de huursubsidie en door grote villa's die leegstaan te verbouwen. In zeer
eenzijdig rijke wijken waar niemand met een laag inkomen binnenkomt, zou de
overheid tussentijds een aantal stappen kunnen zetten totdat de ideale wereld
is bereikt. Dat is niet eenzijdig, maar praktisch.Minister Pechtold:In de gemeente waarin ik woon en waarvoor ik tot voor kort verantwoordelijkheid
droeg, wordt gewoon gebouwd voor dit soort doelgroepen. Laten wij er vertrouwen
in hebben dat de gemeenten die in maart weer worden afgerekend op hun beleid,
zelf zien dat zij ook gedifferentieerd moeten bouwen. Het is natuurlijk kul
om te zeggen dat er in Wassenaar een paar sociale woningen tussen de villa's
moeten worden gezet. Het probleem is dan dat er in dat soort wijken geen openbaar
vervoer is, zodat het de vraag is hoe de mensen vervolgens naar hun sociale
relaties kunnen. Dat soort kortzichtig denken hebben wij niet nodig. Wij hebben
een aanpak nodig als het gemeentebestuur van Rotterdam durft te hanteren.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Het lijkt wel of je een open zenuw raakt als je de naam Wassenaar noemt.Minister Pechtold:Ik heb begrepen dat wij anders allemaal een brief van het gemeentebestuur
krijgen.Mevrouw Vergeer (SP):Woont u nog in Leiden?Minister Pechtold:Nee, in Wageningen.Mevrouw Vergeer (SP):Dat was ik vergeten. Ik was even een periode in de geschiedenis kwijt.Voorzitter. De minister zegt terecht dat het ook in het belang van de
mensen zelf kan zijn om niet in een achterstandswijk terecht te komen. Betekent
dit ook dat het kabinet gaat zeggen dat de betrokkenen ergens terechtkunnen
waar het beter is dan in de wijk waar zij niet in mogen?Minister Pechtold:Het gaat om een balans van maatregelen. Mevrouw Adelmund heeft ons gisteren
het meeste uitgedaagd om die balans vandaag aan te tonen. Ik pak mijn coördinerende
rol op. Collega Dekker zal het straks met cijfers onderbouwen. Natuurlijk
is het niet alleen een kwestie van een slot aan één kant en
de mededeling "hier mag je niet naartoe". Wij zullen met ons allen ervoor
moeten zorgen dat er betaalbare woningen elders zijn. Daarop spreken wij de
gemeenten aan, niet alleen de grote steden. Gisteren hebben anderen dat ook
al gezegd en ik weet wel zeker dat collega Dekker er dadelijk ook op ingaat.Mevrouw Vergeer (SP):Er zijn wel betaalbare woningen, bijvoorbeeld in Schiedam, waarin zulke
mensen terechtkomen, maar vaak staan die in wijken die niet veel anders zijn
dan de wijken die op slot gaan in Rotterdam. U geeft eigenlijk geen antwoord
op mijn vraag of het ook een verbetering moet zijn voor die mensen vergeleken
met de wijken waar zij nu niet inkomen.Minister Pechtold:Mevrouw Vergeer, je kunt dit soort problematiek bekijken uitgaande van
de vraag wat er fout kan gaan, maar je kunt ook bijvoorbeeld zeggen: Schiedam
en Rotterdam, kijk er samen eens naar om ervoor te zorgen dat het geen kwestie
wordt van "van de regen in de drup". Het gaat er niet alleen om dat die wijk
een kans krijgt. Het gaat er ook om dat degenen die op dit moment niet tot
de wijk worden toegelaten, niet verloren raken. Dat is niet alleen een opdracht
voor die stad, maar voor de hele regio. Het is een opdracht voor ons als Rijk
en voor u als Kamer om daarop scherp te blijven toezien. Je kunt het allemaal
formuleren vanuit vertrouwen, maar ook vanuit wantrouwen waarbij je tot achter
de komma zaken probeert te regelen. Bovendien kijken ook de gemeenteraden
mee. Zij controleren hun bestuurders natuurlijk ook en zij zullen willen weten
wat er gebeurt met de bewoners in hun stad. Ik spreek vanuit vertrouwen en
niet vanuit wantrouwen.Voorzitter. Het wetsontwerp is inderdaad geen panacee voor alle problemen.
Het grotestedenbeleid, waarvoor ik verantwoordelijk ben, omvat al heel veel
zaken. In de prestatieconvenanten zijn afspraken gemaakt over stedelijke herstructurering
waarvoor mijn collega verantwoordelijk is. Er zijn verder afspraken gemaakt
over integratie, inburgering, maatschappelijke opvang, volwasseneneducatie
enz. Zo zijn gemeenten in staat om al die zaken in samenhang aan te pakken.
Dat is echter niet alles. Het kabinet is volop bezig met de uitvoering van
de motie-Verhagen waarin wordt opgeroepen tot invoering van een leerwerkplicht
tot 23 jaar. Verder zijn er thema's als het tegengaan van segregatie op scholen,
de bestuurlijke boete en de daklozenproblematiek. Zo zijn er tal van thema's
op het sociaal-economische en fysieke vlak. Het is duidelijk het doel van
de regering om de balans in de wijk en de stad te herstellen. Maar ook dan
zijn wij er nog niet en daarom zitten wij niet stil. Ik zal daarin mijn rol
in het kabinet blijven vervullen en samen met de collega's blijven werken
aan deze thema's die in de stad steeds weer samenkomen.Voorzitter. Ik hecht eraan om een paar misverstanden weg te nemen. Dit
wetsvoorstel suggereert niet dat een uitkeringstrekker overlast veroorzaakt,
zoals mevrouw Van Gent zegt. Van die suggestie neem ik nadrukkelijk afstand.
Het gaat erom dat de balans in de wijk wordt teruggebracht. Het gaat niet
om het weren van kansarmen. Er moet rust komen in de wijk zodat de wijk kan
opkrabbelen en de andere maatregelen niet in drijfzand terecht komen. Natuurlijk
valt er altijd een schrijnend geval te noemen, maar ik benadruk dat het de
gemeenteraad is die hierover moet oordelen. Hij is zeer goed
in staat om specifieke gevallen te beoordelen. Het wetsvoorstel is dan wel
generiek, maar elke gemeente past de regels specifiek toe, afhankelijk van
de lokale situatie. Collega Dekker zal nog ingaan op het bieden van perspectieven
aan kansarmen in de stad en de regio. Ik ben het volledig met de Kamer eens
dat dit perspectief niet mag ontbreken.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Als je een WW-, WAO- of bijstandsuitkering hebt, kan je in dit systeem
wijk A niet in. Als je in een bepaalde groep bent ondergebracht, ben je ergens
niet welkom. Maar als je in die groep valt, hoeft dat toch niet te betekenen
dat je een probleem veroorzaakt of bijdraagt aan de cumulatie van problemen?
Mensen, waar zij ook wonen, willen goede huizen en een goede openbare ruimte.
Helaas kunnen zij op dit moment vaak niet zelf kiezen. Verder willen mensen
werk en goede voorzieningen, ongeacht de wijk waarin zij wonen. Het kan toch
niet zo zijn dat je een bepaalde wijk niet in mag omdat je een van die drie
uitkeringen hebt? In uw benadering kan iemand met een VUT-uitkering ook bijdragen
aan een cumulatie van problemen. Waarom gaan wij dit op deze manier regelen,
terwijl wij juist in individuen willen investeren?Minister Pechtold:Ik begrijp uw principiële benadering. Het kabinet stelt de generieke
regels vast en het is aan de steden om dat op hun manier in te vullen. Daar
heb ik vertrouwen in. Er kunnen altijd specifieke gevallen worden genoemd
met daaraan gekoppeld de vraag hoe zij in de systematiek passen, maar iedereen
zal het met mij eens zijn dat er gestreefd moet worden naar pluriformiteit.
Wij moeten durven zeggen dat sommige mensen uit bepaalde categorieën
vaker dan anderen overlast veroorzaken. Ik vind het een heel belangrijk signaal
dat wij dit alleen al aan de stad overlaten.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Deze mensen hebben nauwelijks keuze, want zij zijn aangewezen op een aantal
wijken. Die wijken zijn vaak verloederd, de woningen zijn er slecht en de
openbare ruimte is niet goed ingericht. Dit is de kern van het probleem en
dit moet worden aangepakt. De keuzemogelijkheden voor deze mensen worden nu
alleen maar minder, want zij kunnen niet in de betere wijken gaan wonen. Daar
zijn voor hen geen woningen beschikbaar of de woningen zijn te duur, ook door
de korting op de huursubsidie. Waar gaan die mensen dan naar toe? Zij worden
steeds meer in een richting gedrukt en hun probleem wordt niet opgelost.Minister Pechtold:Ik heb gisteren van uw collega geleerd dat ik geen vragen mag stellen,
maar bij mij borrelt toch de vraag op wat uw oplossing zou zijn. Ik snap het
wel en wij kunnen dit nog wel vier of vijf keer uitwisselen, maar wij zijn
het gewoon niet eens. Wij zijn het niet eens, omdat de een formuleert vanuit
vertrouwen en de ander vanuit wantrouwen. Ik zeg: hou ons scherp en bevraag
mij en mijn collega, maar misschien mogen wij eerst iets verder ons verhaal
doen. Dan zal blijken dat het woord "balans" voor ons centraal staat. Deze
maatregel kun je niet op zichzelf beoordelen.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Ik werp het woord "wantrouwen" verre van mij. Het gaat om realiteit.De heer Bruls (CDA):Ik wijs erop dat wij ons nu ook bezighouden met wetgeving. In dit kader
ben ik geïnteresseerd in de vraag hoe ik de woorden van de minister over
gemeentelijk maatwerk moet duiden. Dit was gisteren ook een thema in het debat.
Er is een amendement ingediend over de positie van gehandicapten en ik ben
benieuwd hoe de bewindslieden daarover denken.Minister Pechtold:Wij komen daar nog op. Dit was nog maar een aanloop.Mevrouw Adelmund (PvdA):Dit luistert heel nauw en de agogisering van de politiek is vaak een zwaktebod.
De Commissie Gelijke Behandeling schrijft in haar laatste brief dat je over
dit instrument kunt denken in termen van tijdelijkheid en een aanwijzings-
en goedkeuringsbevoegdheid, maar verder kunt afzien van een algemene objectieve
rechtvaardiging van het inkomenscriterium. Dit kan alleen op lokaal niveau.
Zegt de minister dit nu ook met zoveel woorden? De Commissie Gelijke Behandeling
is van mening dat dit instrument kan worden toegepast als het lokaal wordt
gewogen door de gemeenteraad en vervolgens hier door de volksvertegenwoordiging.
Ik hoorde de minister dit bijna zeggen en dacht dat die brug geslagen is.
Je kunt nooit op landelijk niveau kiezen voor objectiveringsgronden of een
objectieve rechtvaardiging van een mogelijk discriminerend effect van een
inkomenscriterium; dit kan alleen op lokaal niveau. De minister zei: dit noem
ik vertrouwen, maar dit is wel de precieze, juridische invulling die de Commissie
Gelijke Behandeling geeft. De Commissie is van mening dat dit instrument op
lokaal niveau kan worden gehanteerd waarbij heel precies wordt gemeten of
er al of niet sprake is van discriminerende effecten. Vervolgens is er dan
de aanwijzings- en goedkeuringsbevoegdheid van de minister. Als de wet zo
begrepen moet worden, zitten wij veel dichter bij elkaar dan het debat gisteren
deed vermoeden. De minister kan hier wellicht in tweede termijn op terugkomen.Minister Pechtold:Ik snap dit. Een van de elementen die de Commissie Gelijke Behandeling
noemt, is de tijdelijkheid. Mevrouw Adelmund noemt dit ook. Hier zijn wij
het over eens. Het gaat er nu om wat je nationaal in het algemeen kunt zeggen
en welke ruimte je biedt voor de uitvoering op lokaal niveau.Mevrouw Adelmund (PvdA):Wat de Commissie zegt, zou passen in deze wet. De Commissie is van mening
dat je nooit een algemene objectieve rechtvaardiging van inkomenscriteria
kunt geven, omdat die direct of indirect discriminatie kan opleveren. Je moet
lokaal die afweging maken en vervolgens de aanwijzings- en goedkeuringsbevoegdheid
hebben van de minister die ook nog eens door de volksvertegenwoordiging wordt
bekeken. Dan heb je natuurlijk een preciezere balans en is het probleem van
mevrouw Van Gent veel kleiner.Minister Pechtold:Ik begrijp op welk probleem u doelt. Wellicht kunnen wij in tweede termijn
nader tot elkaar komen. Ik vind het belangrijk om een landelijk signaal te
geven. Het is geen juridische tekst en het moet op lokaal niveau worden beoordeeld.
Of dat moet leiden tot het concreet noemen van een aantal zaken,
zal ik in tweede termijn aangeven.Voorzitter. Er zijn terecht vragen gesteld over de relatie met de grondrechten.
Gisteren heb ik al laten blijken dat ik pal wens te staan voor deze rechten
en ik voel mij dan ook aangesproken door de vragen die hierover zijn gesteld.
Ik ben van mening dat het kabinet de argumenten van de Raad van State en de
Commissie Gelijke Behandeling serieus heeft genomen. In het nader rapport
en in de schriftelijke beantwoording hebben wij dan ook uitgebreid beargumenteerd
waarom de maatregelen rechtvaardig zijn. Ik zal nu ingaan op de hoofdlijnen
van de argumentatie.Ik ben uiteraard een voorstander van gelijke behandeling. Wij moeten echter
ook durven kijken naar de problemen die er zijn. Als het water ons over de
schoenen loopt en alles is geprobeerd, moeten wij naar onorthodoxe maatregelen
durven kijken. De maatregel van de huisvestingswet is zo'n onorthodoxe maatregel.
Het kabinet is van mening dat deze maatregel met alle zorgvuldigheid omkleed
is en dat de maatregel nodig is. Mijn collega Dekker zal hier nader op ingaan.Mevrouw Adelmund vroeg mij te reageren op de beperking van het grondrecht
op de vrijheid van vestiging. Dat recht wordt inderdaad beperkt, maar daarvoor
zijn in de memorie van toelichting goede redenen aangevoerd. De huisvestingswetgeving
biedt ons overigens al sinds jaar en dag de mogelijkheid om dat recht te beperken.
Ik denk dan aan het stellen van sociale of economische bindingseisen door
gemeenten. Daarvoor laten de Grondwet en de internationale regelgeving ruimte.
Grondrechten zijn niet absoluut, maar voor beperkingen moeten goede argumenten
worden gegeven. Wij spreken nu alleen over de beperking van de vrijheid van
vestiging in de door de gemeenten én de minister van VROM aangewezen
gebieden.Een huisvestingsvergunning voor een bepaald gebied kan een woningzoekende
alleen worden geweigerd als duidelijk is dat zijn slaagkans voor huisvesting
niet substantieel is verminderd. Indien na aanwijzing blijkt dat die kansen
wel substantieel zijn verminderd, kan dat leiden tot intrekken van de gebiedsaanwijzing.
Het voorstel kent een positieve insteek met betrekking tot het scheppen van
kansen voor kansarmen. Ik ga de uitdaging aan om die kansen te promoten.De heer Bruls merkte terecht op dat het de eerste keer is dat een wetsvoorstel
aan de Tweede Kamer wordt voorgelegd naar aanleiding van een verzoek van een
stad, in dit geval Rotterdam. Dat is inderdaad een markant moment. Het Rijk
geeft daarmee namelijk aan vertrouwen te hebben in de krachtige stad en waar
nodig graag aanvullende maatregelen te willen nemen om die kracht te versterken.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):U zegt dat de slaagkansen niet substantieel mogen verminderen. Betekent
dat dat mensen op advertenties voor huizen in andere wijken mogen reageren
of dat deze mensen de garantie krijgen dat hun wachttijd niet oploopt?Minister Pechtold:Er is natuurlijk eenheid van beleid, maar deze vraag moet toch echt door
minister Dekker worden beantwoord. Ik zeg dat niet om ervan af te zijn, maar
omdat ik vind dat deze wet niet op zichzelf staat. U kunt mij natuurlijk wel
bevragen over andere regelingen die betrekking hebben op deze mensen. Ik heb
aangegeven dat er balans moet zijn en dat is de kern van het beleid.De voorzitter:De minister geeft aan dat uw vraag door de minister van VROM beantwoord
zal worden. Ik stel daarom voor dat hij zijn betoog voortzet.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Ik ben het niet met u eens, want de minister heeft dit onderwerp zelf
aangesneden. Hij zei namelijk dat de slaagkansen niet substantieel kleiner
mogen worden. Dat zegt hij niet voor niets en daarom wil ik weten wat hij
daarmee precies bedoelt.Minister Pechtold:Wat ik daarmee bedoel, voorzitter, is dat het beleid niet op zichzelf
staat. Dat bedoel ik en dat ik hier niet het beleid van collega Dekker ga
verdedigen, want daar is zij zelf meer dan "vrouws" genoeg voor. Dat is een
balans. Ik geef alleen vanuit mijn verantwoordelijkheid aan – en dat
zou mevrouw Van Gent moeten aanspreken – dat deze wet nooit op zichzelf
mag staan, er moet ook op ander vlak worden gezorgd voor mogelijkheden voor
mensen die door deze wet in een bepaalde wijk niet terechtkomen. Maar dat
wij het over een groot probleem hebben: ja, natuurlijk. Daar zijn wij in de
afgelopen decennia ook met zijn allen naar toe gekacheld.De voorzitter:Ik stel voor dat de minister zijn betoog vervolgt.Minister Pechtold:Voorzitter. Ik heb samen met collega Verdonk gezorgd voor de kabinetsreactie
Rotterdam zet door. Misschien is wat ik zeg wel interessant, mevrouw Van Gent.
Diverse onorthodoxe afspraken zijn hieruit voortgekomen. Voor het kabinet
was het een vernieuwende werkwijze om zo interactief met de praktijk van de
stad te komen tot gerichte oplossingen. Drie van de afspraken uit de kabinetsreactie
zijn gebundeld in het voorliggende wetsvoorstel, namelijk de verlaging van
de ozb voor ondernemers, de huisvestingsmaatregel en de verruiming van de
mogelijkheid van het sluiten van panden door de gemeente, waar wij het allemaal
over eens zijn. Ik vind het een mooi resultaat van de samenwerking die nodig
is om maatschappelijke knelpunten het hoofd te bieden.Hoewel Rotterdam dus de aanstichter van deze wet is, vonden wij het belangrijk
dat ook de andere grote steden – die dat overigens zelf lieten weten –
gebruik kunnen maken van de bedachte oplossingen. De stad bepaalt uiteraard
zelf of zij een oplossing geschikt vindt voor de eigen situatie en of zij
de maatregel dus wil gebruiken. Daar wil ik nogmaals nadrukkelijk aan toevoegen
dat er altijd ruimte blijft voor nieuwe voorstellen. Als er vragen komen vanuit
de steden, dan zal ik daar serieus naar kijken en ze de aandacht geven die
zij behoeven. Wellicht sta ik hier dan over enige tijd om een wetswijziging
met u te bespreken, een aanvulling op de gereedschapskist. Het wetsvoorstel
is geen panacee voor alle kwalen, maar het is wel een extra instrument voor
het stadsbestuur, omdat wij geloven in de eigen kracht van de steden.Mevrouw Adelmund (PvdA):Deze zin heb ik letterlijk ook in de nota naar aanleiding van het verslag
gelezen en ik begrijp dat het heel vaak het antwoord is op wat ongeduld, ook
in de Kamer. U zei: over enige tijd. Mag ik u een suggestie
doen? U hebt ook in de nota naar aanleiding van het verslag gezegd dat het
parapluwetgeving kan worden, dat er andere dingen onder aangebracht kunnen
worden. U hebt vast in Binnenlands bestuur gelezen dat er een suggestie was
om het hele veiligheidsbeleid te concentreren naar de steden. Daar wil ik
graag uw reactie op horen. Dat is namelijk een heel leuke suggestie, omdat
er veel vraagstukken bij betrokken zijn. Maar er ligt ook een veel concreter
voorstel van wethouder Geluk uit Rotterdam ten aanzien van de leerwerktrajecten,
onderbouwd met wat hij op heel korte termijn nodig heeft. Nu wordt dat besproken
in onderwijs, maar ik ken de molens daar. Kan de minister die sneller laten
draaien?Minister Pechtold:Kijk, dit soort vernieuwende dingen vind ik een prettige insteek. Ik was
vorige week in Helmond en praatte met mensen van het roc, met ondernemers
en vertegenwoordigers van het college. Zij noemden zich de drie o's: onderwijs,
ondernemers en overheid. Zij zeiden: wij zien 15% werkloosheid onder jongeren
in Helmond, hoe gaan wij dat aanpakken? Hoe gaan wij de minister vragen, ervoor
te zorgen dat er bij de collega's ruimte ontstaat voor onorthodoxe ideeën?
Dat is prima. Daarvoor zal ik – zo zie ik mijn rol ook – mijn
zolen stuklopen op de diverse ministeries en ideeën rondom veiligheid,
leerwerktrajecten. Wie weet staan wij heel snel weer hier om vernieuwende
ideeën te bespreken. U begrijpt dat ik daar nu nog niet in detail op
inga.Mevrouw Adelmund (PvdA):Hartelijk dank voor uw enthousiasme. Dan voeg ik er gelijk een idee bij.
De heer Van Hoof is bezig met het creëren van de mogelijkheid om een
onderneming te starten met behoud van de WW-uitkering als startsubsidie. Dat
is ook iets voor de grote steden. Wilt u dat er dan ook bij betrekken?Minister Pechtold:Dat hoort allemaal bij elkaar. Wij zullen er alles aan doen om ook mevrouw
Adelmund achter deze wet te krijgen. Wij moeten ervoor zorgen dat er kansen
zijn in de steden, dat er differentiatie mogelijk is en dat men de mogelijkheden
aanpakt en ook met eigen ideeën komt, waar anderen weer op aan kunnen
haken. Misschien gebeurt dat nu al.Laten wij praktisch zijn. Zodra de wet van kracht is, kunnen de steden
aan de slag. Ik wil toch ook nog even nader ingaan op de ozb-maatregel en
de kansenzones, want daar zijn ook vragen over gesteld. Ik wil het nogmaals
herhalen: de intentie van de ozb-maatregel is, de gemeenten een extra instrument
te bieden waarmee zij aan de slag kunnen met het economische klimaat binnen
de stad. Met name mevrouw Adelmund vond de ozb-maatregel een beetje karig.
Het kabinet is van mening dat de ozb-maatregel terecht in het wetsvoorstel
staat. Ik heb samen met collega Remkes, die over de ozb gaat, altijd voor
ogen gehad dat de verlaging van de ozb in combinatie met andere voordelen
voor ondernemers in de kansenzones wordt toegepast. Ik wil graag het Rotterdamse
voorbeeld geven van een dergelijke kansenzone. In Oud-Charlois, één
van de acht kansenzones die Rotterdam al heeft, treft Rotterdam een reeks
maatregelen. Ondernemers kunnen gebruikmaken van de subsidieregeling waardoor
ze de helft van de kosten van nieuwe investeringen kunnen terugkrijgen. De
gemeente overlegt met de ondernemers over wat zij verstaan onder een goed
ondernemersklimaat en of zij vinden dat er meer groen moet komen of juist
nieuwe bestrating of extra lantaarnpalen. Rotterdam heeft een extra budget
opzij gelegd voor het verzilveren van de wensen van de ondernemers. Verder
kunnen de ondernemers laagdrempelig advies inwinnen over hoe ze moeten ondernemen
in de wijk. Dat is dus maatwerk. Al met al betreft het voordeel dat de ondernemer
op het bedrijfspand krijgt, een extra stimulans. Dat is niet het enige. De
effectiviteit van de maatregel moet in het totaalpakket worden beschouwd.
Het staat de gemeente vrij om de maatregel al dan niet toe te passen. En als
gemeenten dat willen, kunnen zij naast toepassing van de ozb-maatregel opstartsubsidies
en kredieten aan ondernemers verstrekken.Het is logisch dat andere steden ook extra willen investeren in de economische
vitaliteit en bereid zijn om daar kansenzones voor aan te wijzen. Het Rijk
heeft daar wel degelijk geld voor uitgetrokken. De G31 – binnenkort
zijn het er 31 – kan hier het geld uit de brede doeluitkering Economie
van het grotestedenbeleid voor inzetten. De heer Van der Staaij en mevrouw
Adelmund vragen zich af waarom de stimuleringsregeling alleen voor Rotterdam
geldt. Rotterdam heeft de problematiek van de wijkeconomie geagendeerd. Daarom
vond het kabinet het rechtvaardig dat er een eenmalige aanmoedigingssubsidie
voor de jaren 2005-2008 aan Rotterdam werd verstrekt. Rotterdam heeft ook
echt de handen uit de mouwen gestoken door zelf 24 mln. beschikbaar te stellen
voor de kansenzones. U vraagt zich natuurlijk af of er extra geld is voor
subsidieregelingen voor andere grote steden. Helaas heb ik dat geld op dit
moment niet, maar wie weet verandert dat in de toekomst. Het geld dat het
Rijk beschikbaar heeft gesteld, blijkt zeer goed inzetbaar. Zeventig ondernemers
en vastgoedeigenaars in Charlois en Feyenoord hebben een aanvraag ingediend
voor de Ondernemersregeling Kansenzones. Gezamenlijk gaan zij 7 mln. in de
verbetering van bedrijfspanden en winkels investeren en in de aanschaf van
bedrijfsmiddelen. Er wordt dus daadwerkelijk aan een beter ondernemersklimaat
in die kansenzones in Rotterdam gewerkt.De heer Bruls heeft gewezen op de mogelijke samenloop van de kansenzones
die in dit wetsvoorstel worden genoemd en de kansenzones waarop wordt gedoeld
in de motie-Ten Hoopen. Bij die laatste zones ligt de nadruk op gebieden rond
universiteiten en op innovatie en bedrijvigheid. Ik ben het met de heer Bruls
eens dat beide typen kansenzones elkaar niet hoeven uit te sluiten. De creatieve
industrie, die zijn basis voor een groot deel in de steden vindt, biedt een
interessante ontwikkelingsmogelijkheid, ook in de wijken waar wij vandaag
over spreken. In sommige steden zijn hier al mooie voorbeelden van bekend.
Ik bestudeer op dit moment samen met de staatssecretarissen van Cultuur en
van Economische Zaken de mogelijkheden om dit soort ontwikkelingen te ondersteunen.
Ik wil u ook melden dat wij in Europees verband aan dergelijke kansenzones
werken. In andere Europese landen zijn goede ervaringen met deze zones opgedaan.
Wij leren van elkaar en werken aan een goed kader. De lidstaten hebben dit
najaar ook contact met de Europese Commissie.Mevrouw Koser Kaya (D66):Voorzitter. Ik dacht dat de minister nog iets zou zeggen over de ozb,
maar volgens mij is de minister die al voorbij. Ik heb wel een aantal vragen.
Ik heb gezegd dat er bij andere groepen compensatie zou worden gezocht voor
de gemiste ozb. Ik heb een lijst aan belastingen en retributies die op inwoners
worden geheven en alsmaar stijgen: hondenbelasting, toeristenbelasting, bouwgrondbelasting,
baatbelasting, forensenbelasting, rioolrechten, reinigingsrechten en verontreinigingsheffingen.Minister Pechtold:Ik kom daarop terug. Ik moet nog enkele pagina's voorlezen.De heer Bruls (CDA):Voorzitter. Eerlijk gezegd, hoop ik dat de minister niet terugkomt op
al deze gemeentelijke belastingen. Daar blijven wij hopelijk vanaf, maar dat
terzijde.De voorzitter:Wat is uw vraag, mijnheer Bruls?De heer Bruls (CDA):Mijn vraag heeft betrekking op de kansenzones, zoals bedoeld in de motie-Ten
Hoopen en zoals zij hier voorliggen. Gisteren heb ik hier een concrete vraag
over gesteld. Daarop kan een kort antwoord worden gegeven. Garandeert de minister
dat beide kansenzones op zichzelf kunnen samenvallen of elkaar gedeeltelijk
kunnen overlappen, zodat wij geen stammenstrijd krijgen in de trant van: gemeente
X, u hebt die kansenzone aangewezen en daarom doet het departement van Economische
Zaken lekker niet meer mee, of omgekeerd?Minister Pechtold:Het zou echt verschrikkelijk zijn als wij de kansen op deze manier beperkten,
namelijk door strijd.Mevrouw Vergeer heeft gevraagd of grote ondernemers ten onrechte zouden
kunnen profiteren van de ozb-maatregel. Een ondernemer komt in aanmerking
als hij een pand heeft dat niet meer dan € 500.000 waard is en als
hij nog niet over de grens van de de-minimisregeling zit. Die grens ligt in
een periode van drie jaar bij € 100.000. Voor bijvoorbeeld een grote
detailhandelonderneming zou dat moeten gelden voor het hele concern. In het
overgrote deel van de gevallen zullen grote ondernemingen dus worden uitgesloten.
Ik zou het overigens niet ernstig vinden als een lokale Albert Heijn mee profiteerde.
Een dergelijke onderneming draagt tenslotte ook bij aan lokale werkgelegenheid.
De mensen achter de kassa en de vakkenvullers komen immers vaak uit de straat
in de omgeving van het filiaal.Mevrouw Adelmund heeft gevraagd of de termijn van de ozb-maatregel niet
zes jaar zou moeten zijn en de heer Balemans heeft de vraag gesteld of er
niet een hardheidsclausule moet worden ingebouwd om te kunnen verlengen naar
2 x 4 jaar. Het is de bedoeling van de regering dat het slechts mogelijk is
om de maatregel tijdelijk toe te passen. Daarom is een grens gelegd bij maximaal
vier jaar en een verlenging van nogmaals vier jaar. Het staat de gemeente
echter vrij om voor een kortere periode te kiezen. Uiteraard is een dergelijke
grens altijd arbitrair. Het voordeel van vier jaar is dat die termijn even
lang is als een collegeperiode. Door dus voor die termijn te kiezen, krijgt
elk college de kans om opnieuw een afweging over deze maatregel te maken.
Daarbij komt dat het college zelf kan nagaan wat de effectiviteit van de maatregel
is. Het college kan vervolgens besluiten of het daarmee al dan niet verder
wenst te gaan.Mevrouw Vergeer (SP):Ik heb gevraagd of een grote ondernemer die deze tegemoetkoming niet nodig
heeft, daarvan misbruik zou kunnen maken. Die vraag werd ingegeven door de
gedachte dat het mogelijk is dat er uit een andere wijk werkgelegenheid verdwijnt
om te profiteren van het feit dat men in die kansenzone goedkoper uit is.
Dat wil ik voorkomen. Wordt ook beoordeeld welke bedrijven daarvoor in aanmerking
komen om te voorkomen dat het een verlies voor een andere wijk zal opleveren?
Het moet voor die wijk uiteraard daadwerkelijk iets opleveren. Die dient niet
slechts een standplaats te zijn waar men verder met de buurt niets te maken
heeft.Minister Pechtold:Vanzelfsprekend. Er wordt uiteraard ook aandacht besteed aan differentiatie.
Gisteren werd gechargeerd en werden voorbeelden genoemd van coffeeshops en
bordelen. Mijn reactie daarop zou kunnen zijn dat alles onder de loep moet
worden genomen, mits het aan de differentiatie bijdraagt.Mevrouw Vergeer (SP):Wij zouden toch kansen creëren? Het lijkt mij dan ook niet goed om
het in een achterstandswijk nog erger te maken. Ik hecht eraan dat de minister
duidelijk zegt dat dit niet de bedoeling is, want ik vind dat hij nu vreemde
voorbeelden aanhaalt.Minister Pechtold:Ik ben steeds serieus geweest. Nu ik dat even niet doe, wijst mevrouw
Vergeer mij daar nadrukkelijk op. Hoe vaak proberen wij op lokaal niveau niet
op andere manieren grote ondernemers te verleiden om zich in bepaalde wijken
te vestigen? Er wordt dan onderhandeld over grondprijzen en andere zaken.
Dit is veel concreter en zichtbaarder, maar gemeentebesturen proberen er natuurlijk
voor te zorgen dat wijken goede voorzieningen hebben zonder dat er sprake
is van een verschuiving. Uit ervaring weet ik dat dit absoluut niet eenvoudig
is. Deze maatregel kan daartoe op goede wijze bijdragen en ik ga ervan uit
dat lokale gemeentebestuurders opletten dat er geen sprake is van een verschuiving.
Een verschuiving zou elders namelijk weer voor problemen zorgen.De heer Balemans (VVD):Ik weet niet of de minister een grapje heeft gemaakt, maar hij koppelde
de inwerkingtreding van de maatregelen op een gegeven moment aan de zittingsduur
van de gemeenteraad. Dat zal niet de bedoeling zijn. Ik ben het eens met die
periode van vier jaar, maar als de wet in december 2005 in werking treedt,
is er sowieso sprake van twee collegeperiodes.Minister Pechtold:Daarmee ben ik het eens, maar het gaat erom dat in geval van overlapping
de mogelijkheid bestaat dat het college bedenkt hoe het daarmee wil omgaan.Mevrouw Koser Kaya maakt zich zorgen over de mogelijke lastenverhoging
voor ondernemers buiten de kansenzones, en legt een relatie met het voornemen
om de ozb voor gebruikers af te schaffen. De ozb-maatregel staat niet op gespannen
voet met de afschaffing van de gebruikersheffing op woningen. De maatregel
richt zich op het vrijstellen van ozb voor het bedrijfsleven, dus de niet-woningen. Gemeenten zullen zich, als de wetswijziging afschaffing en maximering
wordt aanvaard, te houden hebben aan maximale tarieven. Daarmee wordt feitelijk,
door een plafond in de tarieven te leggen, de mogelijke lastenverzwaring voor
ondernemers buiten de kansenzone beperkt.Ik neem graag de uitdaging aan die mevrouw Koser Kaya zichzelf oplegde.
Zodra de uitgangspunten waaronder de wet is opgesteld in de praktijk niet
blijken te werken, zal ik daarover aan de bel trekken. In dat verband ga ik
graag in op het verzoek van de heer Balemans om al in 2007 uitspraken te doen
over de eerste resultaten van de wet. Ik zeg de Kamer graag toe, bij de behandeling
van de midterm review van de prestatieconvenanten deze eerste resultaten te
bezien. Maar ik ben geen voorstander van het naar voren halen van de formele
evaluatie van dit wetsvoorstel, omdat er in een periode van twee jaar onvoldoende
duidelijkheid is over de effectiviteit van de maatregelen. Daarom stel ik
voor, deze wet na vijf jaar te evalueren, in 2011, zoals nu in het wetsvoorstel
staat.Zonder te vervallen in een technische discussie, zal ik proberen de redenering
van de grens van 100.000 inwoners nog eens toe te lichten. Ik stel voorop
dat ik vasthoud aan de 100.000-grens voor de omvang van de gemeente, en de
10.000-grens voor de omvang van het gebied. In Europees verband wordt al een
tijdlang gewerkt met achterstandsgebieden in grote steden. Deze gebieden kunnen
op aanvraag van de stad zelfs Europees geld ontvangen om de achterstanden
weg te werken. Dit is het zogenaamde Urban- en doelstelling-2-programma van
de Europese Commissie. Deze heeft criteria gesteld aan de gebieden die in
aanmerking komen voor deze financiering. Zo stelt de Commissie dat het moet
gaan om een stad van formaat, met als grens 100.000 inwoners. In Nederland
komen acht steden in aanmerking. Deze grens leidt, in combinatie met de overige
selectiecriteria, tot 35 potentiële kansenzones. Statistisch gezien zijn
dit ook de plekken waar we het over hebben in Nederland. Ik zie momenteel
geen aanleiding om die grens van 100.000 los te laten. Deze afbakening zorgt
in Europees verband voor een goed en helder kader. Als Rijk en gemeenten geld
willen stoppen in door de EU gelimiteerde gebieden, leidt dit in ieder geval
niet tot ellenlange procedures over de vraag, of dit wel wenselijk is. Door
te kiezen voor 100.000plus nemen we Almere mee in de lijst. De Commissie is
bezig met een herziening van haar regionaal gebiedsgericht beleid. Wie weet
leidt dit uiteindelijk tot aanpassing van de criteria. Maar laten we daar
nu niet op vooruitlopen. We gaan als kabinet uit van de huidige Europese richtlijnen.De heer Bruls vroeg, waarom het voorstel verschillende regimes van ozb-vermindering
binnen één gemeente verbiedt. De criteria, op grond waarvan
de kansenzones worden aangewezen, zijn voor alle zones hetzelfde, en ze worden
voor alle zones op dezelfde manier toegepast. Als je dan toch een nader onderscheid
tussen de zones onderling maakt, zou dat moeten gebeuren op grond van de redenering
dat aard en omvang van de problemen in de verschillende zones zo verschillen,
dat een verschillende behandeling op haar plaats is. Het systeem wordt daarmee
alleen maar ingewikkelder. De maatregel waarover we nu spreken, betekent toch
al een inbreuk op het reguliere systeem van de ozb, wat we niet nog ingewikkelder
moeten maken.De heer Bruls (CDA):Ik ben benieuwd hoe de minister motiveert dat je vertrouwen moet hebben
in gemeenten. Dat geldt ook voor de ozb-differentiatie. De gemeenteraad krijgt
het van alle ondernemers in de stad op zijn bord als er gesteld wordt dat
er valse concurrentie aan de orde is. Zij zullen zich afvragen waarom dat
hun zorg moet zijn. De administratieve lasten liggen ook volledig bij de ambtelijke
apparaten. Dus ik veronderstel dat de meeste gemeenten zich wel tien keer
zullen bedenken voordat zij dat zullen doen.Dan een ander, belangrijker punt. De minister valt terug op iets wat in
de memorie van toelichting stond, namelijk de Europese regelgeving. In de
nota naar aanleiding van het verslag heeft de regering echter erkend dat het
niet meer strikt noodzakelijk is om de zogenoemde Urban-regeling van toepassing
te laten zijn. Dit betekent dat wij zelf kunnen bepalen hoe groot de gebieden
zijn. Daar is voor de Nederlandse situatie veel voor te zeggen. Een vergelijking
met steden als Parijs, Madrid of Londen is niet reëel. In onze steden
zijn wij gewend te praten over wijken met soms maar een paar duizend mensen
die een probleem kunnen hebben. Deze maatregel zou daarop goed van toepassing
kunnen zijn. Kan de minister toelichten waar hij op doelt? Ik begrijp het
niet.Minister Pechtold:U hebt gelijk. Strikt genomen hoeft het niet, maar ik vind het verwarrend
en tot rompslomp leiden. Ook vind ik dat hiermee geen recht wordt gedaan aan
een specifieke maatregel voor problemen in steden met een flinke omvang. Het
zijn immers drastische maatregelen. Ik kom zelf uit de lokale praktijk van
het grotestedenbeleid. Iedereen wil erbij horen, iedereen wil zoveel mogelijk
meedenken. Dat snap ik ook, maar ik wijs erop dat er toch echt verschillen
zijn tussen de problemen in Rotterdam en in steden als Apeldoorn en Venlo.
Natuurlijk kan het probleem hetzelfde zijn, maar aard en omvang verschillen
zeer.De heer Bruls (CDA):Toch vraag ik mij af wat het ons zou kunnen schelen. Het is namelijk een
bevoegdheid van gemeenten. Zij hoeven die niet toe te passen. Waarom gaan
wij als bestuurders, als "wethouders van het land", bepalen wat voor de ene
gemeente wel geldt en voor de andere gemeente niet? Ik vind wel dat er een
onderscheid is als het gaat om GSB-gemeenten of grotere steden, maar ik vraag
mij af waar die inperking voor nodig is.Minister Pechtold:U treft mij rechtstreeks als u vindt dat ik als "wethouder van het land"
dingen bepaal.De heer Bruls (CDA):Het is een eretitel.Minister Pechtold:Dat is wel zo, maar toch... Ik heb steeds aangegeven dat ik de verantwoordelijkheid
bij de steden wil leggen, maar dat ik aan de andere kant vind dat wij de verantwoordelijkheid
hebben om deze zeer bijzondere maatregel toe te passen. Ik hoop een zo groot
mogelijk deel van de Kamer hiervan te overtuigen. Hoe gemakkelijker de maatregel
wordt toegepast, des te gemakkelijker wordt gesproken van generiek
beleid. Dat is het niet. Het is specifiek beleid. Ik heb er bezwaar tegen
gemaakt dat de wet aangeduid wordt als de"Rotterdamwet", want het gaat niet
over één stad. Het gaat over een paar grote steden, waarbij
ook de regionale omstandigheden een rol spelen die vaak heel anders zijn dan
bij Rotterdam. Het is een kwestie van de zaken bij elkaar optellen. Dat rechtvaardigt
het zo scherp mogelijk houden van het beleid. Daarmee wordt recht gedaan aan
de steden die het wel aangaat. Het Rijk heeft de verantwoordelijkheid om een
dergelijke specifieke maatregel niet zomaar aan iedereen ter beschikking te
stellen.De voorzitter:Ik zie dat mevrouw Adelmund een vraag wil stellen.Minister Pechtold:Voorzitter. Ik hoop dat ik mevrouw Van Gent, mijn grootste criticaster
op dit punt, tevreden heb gesteld.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Op dit punt ben ik het met u eens.Minister Pechtold:Dat ik dat mag meemaken, en dat in eerste termijn. Dat belooft voor de
tweede termijn nog heel veel.De voorzitter:Maar mevrouw Adelmund had het woord.Mevrouw Adelmund (PvdA):Mevrouw Van Gent was het met de minister eens. Dat moet wel in de Handelingen
worden opgenomen.De voorzitter:Ik stel voor dat mevrouw Van Gent dat gewoon in haar tweede termijn meeneemt.
Ik geef het woord aan mevrouw Adelmund.Mevrouw Adelmund (PvdA):Voorzitter. De minister had het over de ozb. Het gaat hier over een budgettair
neutrale maatregel. Ik denk dat gemeenten de maatregel van allerlei kanttekeningen
zullen voorzien. Wanneer de ene ondernemer in de gemeenten wél iets
krijgt en de andere niet, zal dat tot flinke discussie leiden in een gemeenteraad.
De minister stelt in de nota naar aanleiding van het verslag dat de exacte
toepassing van de Urban-criteria niet noodzakelijk is. In het rondetafelgesprek
met de steden kwam heel nadrukkelijk aan de orde dat zij dit soort maatregelen
willen reserveren voor de gebiedswijze aanpak van de minister. Ik zou graag
een toespitsing zien op buurten, complexen en straten. De maatregel moet heel
gericht worden toegepast en er moet maatschappelijk draagvlak voor zijn. Daarom
wil ik af van het criterium van 10.000 en 30.000. Bovendien vind ik dat de
gemeenteraad mag beslissen over toepassing aangezien het om een budgettair
neutrale maatregel gaat.Minister Pechtold:Ik snap uw overweging. Uw redenering kan ik zo overnemen. Wij willen alleen
wel graag die twee getallen erbij houden. Dat zou voor u toch geen probleem
moeten zijn om het beleid te steunen.Mevrouw Adelmund (PvdA):Waarom zo krenterig? Het gaat over het geld van de gemeenten. Zij willen
dat investeren in economische kansenzones. Het beleid in Rotterdam werkt goed.
Ik vind het mooi dat u relativeert hoe groot onze steden zijn. Als wij het
over het grotestedenbeleid hebben, moeten ze in het buitenland lachen, want
wij hebben geen grote steden. Pas het dan aan op de Nederlandse maat. Het
mag van Europa, u hebt het zelf gezegd. Denk ook aan die andere steden, zoals
Nijmegen of Arnhem. Moet u zich een wijk voorstellen waar de winkels leegstaan.
De steden willen het ondernemerschap in die wijken stimuleren. Bind ze dan
niet aan die 10.000/30.000. Dat is veel te weinig specifiek voor de problemen
die in die steden spelen. Ik weet zeker dat in de gemeenteraad wordt besproken
of er verlichting wordt gegeven aan de ondernemers in die wijken, want als
de winkels leegstaan, gaat de wijk snel achteruit. Geef ze het perspectief
dat ze het kunnen toepassen. Het is een kleinigheidje. Ik wil er niet eens
veel woorden aan besteden. Ik vind het een sigaar uit eigen doos. Het is allemaal
een beetje krap bemeten. Ga nu niet krenterig doen over het geld van een ander.Minister Pechtold:Het is wel heel overtuigend, maar het is natuurlijk niet de enige maatregel
die een gemeente kan nemen. Gemeenten hebben zat mogelijkheden om hetzelfde
doel na te streven. Nogmaals, wij hechten zeer veel belang aan die grenzen.
Over de steun van de PvdA voor dit wetsvoorstel moeten wij het dadelijk nog
maar even hebben. Wij gaan er nog eens over nadenken hoe wij tot elkaar kunnen
komen. Volgens mij zijn wij het grotendeels eens en gaat het nu alleen nog
maar om de vraag of wij een regeltje handhaven of niet.De heer Bruls (CDA):Die uitspraak over de steun van de PvdA was waarschijnlijk het tweede
grapje, maar ik hoop dat u naar ons allemaal kijkt. Ik leid er in ieder geval
uit af dat u zich niet principieel verzet tegen de amendementen. Dan kunnen
wij als Kamer kijken hoe wij die mooi samenvoegen. Zo mag ik het toch wel
interpreteren?Minister Pechtold:Principieel wil zeggen dat je ergens bezwaar tegen hebt vanuit het diepst
van je hart. Ik heb bezwaar tegen deze amendementen. Ik vind ze niet handig
en niet verstandig. Mijn toenadering tot mevrouw Adelmund betekent natuurlijk
niet dat ik u uit het oog verlies.Voorzitter. Mevrouw Vergeer heeft gevraagd naar de mogelijkheid om de
sociale premies in een kansenzone te verlagen. In Nederland kennen wij geen
gebiedsafhankelijke sociale premies. Dat is anders dan in Frankrijk, waar
een gedeelte van deze premies regionaal of per stad wordt geheven. Daarom
is het hier niet logisch om de sociale premies als instrument in te zetten.
Het zou een zeer ingrijpende systeemwijziging en een hoop bureaucratische
rompslomp meebrengen.Mevrouw Van Gent heeft gevraagd waarom de jeugd in de kansenzones niet
wordt ingezet. Ik hoop en verwacht natuurlijk dat de ondernemers de jeugd
uit de wijk in dienst nemen. Ik had het zojuist over een supermarkt. Dat is
een specifiek voorbeeld van waar dat het geval zou kunnen zijn. Ik zou het
echter niet willen verplichten vanwege de grote bureaucratische last die dit
zou meebrengen.Mevrouw Vergeer (SP):Volgens mij heb ik helemaal niet gevraagd naar de sociale premies. Ik
weet alleen niet wie dat wel heeft gevraagd. Ik had het over sociale binding.
Als je een zieke ouder wilt verzorgen, moet je ook toegang krijgen, ook als
je niet voldoet aan de criteria. Ik dacht dat u daar positief op reageerde.Minister Pechtold:Ik slik het antwoord weer in.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Ik heb in mijn bijdrage aangegeven dat ik mij wel iets kan voorstellen
bij die ozb-verlaging, maar ik zou het zo leuk vinden als wij een dubbelslag
maken. Je probeert ondernemers weer de wijk in te krijgen. Als die ondernemers
mensen uit die wijk in dienst nemen, werkt het natuurlijk dubbelop. Ik kan
mij heel goed voorstellen dat u daar als minister een extra aanzet toe geeft.
Als u het alleen sympathiek vindt, is het nog niet geregeld.Minister Pechtold:Mijn achtergrond is redelijk liberaal. Ik vind dat ondernemers niet vanuit
dwang moeten opereren maar vanuit de kansen die zij zelf zien. Wij hadden
het net over zo'n supermarkt. Het is natuurlijk voor een ondernemer veel verstandiger
om de jeugd uit de buurt daarvoor aan te nemen. Dat betekent immers dat er
sociale en culturele verbindingen met de wijk worden gelegd. Het verplicht
stellen daarvan vind ik echter een lijn uit het verleden. Iets meer vrijheid
geven en wederom erop vertrouwen dat ondernemers dit zelf ook wel zien.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Ik ben nog niet toe aan verplichten, maar zit meer op de lijn van vertrouwen
en verleiden. Wij willen allemaal jongeren in die wijken kansen geven en ook
investeren in individuen, met name jongeren. Mijn vraag aan u is dan of u
enthousiast op pad wilt gaan om dit soort mogelijkheden te bepleiten, bijvoorbeeld
door met ondernemers te gaan praten. Minister Dekker mag van mij natuurlijk
ook mee.Minister Pechtold:U moet toch eens mijn weblog lezen. Dan ziet u dat ik mij suf reis in
Nederland, naar ondernemers, jongeren en andere groepen. Vorige week reisde
ik 3500 km. U doet alsof ik helemaal nooit in die wijken kom. Vorige week
was ik nog in Helmond, deze week in Arnhem. Ik spreek met die mensen, probeer
te verbinden en geef signalen door aan collega's, maar u doet net alsof wij
het vandaag voor het eerst aan het uitvinden zijn.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):U voelt zich direct in uw kuif gepikt, maar ik....Minister Pechtold:Nee hoor, ik reageer alleen in de stijl die u gisteren zelf aanhield.
Dat spreekt misschien beter aan.De voorzitter:De minister heeft antwoord op uw vraag gegeven, mevrouw Van Gent, dus
ik verzoek hem zijn betoog te vervolgen.Minister Pechtold:Ik zal afronden, voorzitter, want anders ben ik veel te lang aan het woord.
Bovendien is het antwoord van collega Dekker minstens zo interessant; dat
kan ik u verzekeren.In de kabinetsreactie Rotterdam zet door van april 2004 heeft het kabinet
aangegeven, dat het in de vorm van een pilot met Rotterdam wil kijken naar
de leerwerktrajecten voor jongeren tot 23 jaar. Het kabinet heeft dus niet
de ideeën van Rotterdam afgewezen, maar wil deze nader onderzoeken. Op
dit moment werkt het kabinet hard aan de gedane toezeggingen in de brief van
minister Van der Hoeven. Eén van die toezeggingen is om te onderzoeken
of de RMC (Regionale meld- en coördinatiefunctie)-regelgeving aangepast
moet worden, om jongeren tot 23 jaar te binden aan een participatieplicht.
Dit houdt in dat jongeren bij een gemeentelijke oproep moeten verschijnen
en, indien juridisch mogelijk, een sanctie opgelegd krijgen als ze weigeren
deel te nemen aan een maatwerktraject. Vóór de begrotingsbehandeling
van OCW, dit najaar, zal het kabinet terugkomen op de aanpak van jongeren
tot 23 jaar.Ten slotte merk ik op er alle begrip voor te hebben dat de in deze wet
voorgestelde maatregelen tot discussie leiden. Dat moeten ze ook. Wij varen
scherp aan de wind, en dat is nodig om problemen op te lossen in een evenwichtige
aanpak. Het gaat er ook hier om dat wij vertrouwen hebben dat gemeenten die
balans goed treffen. De discussies die wij voeren, voert de gemeenteraad in
Rotterdam of een andere stad immers ook. Wij kunnen niet alles vanaf deze
plek dichtregelen. Dat moet ook niet, omdat wij dan de handelingsruimte van
gemeenten opnieuw te veel zouden inperken. Samen met de gemeentebesturen moeten
wij goed blijven kijken of het werkt, en niet aarzelen om bij te sturen als
het anders gaat dan wij dachten. Ik zou degenen die nog twijfelen –
wat ik op zichzelf goed begrijp – willen oproepen om met deze blik naar
de wet te kijken en de gemeenten het vertrouwen te geven.De heer Bruls (CDA):Ik kan het gemist hebben, maar ik heb nog geen antwoord gehoord op mijn
vraag naar de betrokkenheid van burgers bij het GSB-beleid. Ik heb de minister
overigens zelfs geprezen voor die betrokkenheid. Ik ben blij dat collega Dijsselbloem
nu aanwezig is, want wij hebben ons samen bezig gehouden met subsidie voor
het LSA, maar ik heb gisteren al gezegd dat het daar niet bij kan blijven.
De minister heeft dat ook in diverse brieven aangegeven. Welke concrete initiatieven
kunnen wij nu verwachten om de rol van burgers in het GSB-beleid te versterken,
en op welke termijn komen die?Minister Pechtold:Er is ook nu al veel inzet. Alle programma's in de GSB 3-periode zijn
tot stand gekomen mét burgers. Vanavond zitten collega Dekker en ik
ook weer bij een bijeenkomst waar wij met diverse participanten in een wijk,
maar vooral met LSA en anderen, praten over dit soort zaken. De betrokkenheid
van burgers moet vergroot worden. Ook het WRR-rapport van Winsemius geeft
dat aan: heb vertrouwen in de wijk. Er zal echter altijd wel een overheid
nodig zijn om zaken te reguleren. De tijd dat er 100.000 gulden aan een wijk
werd gegeven waarmee men zelf wipkippen mocht kopen, is allang voorbij. Dat
was vroeger de ruimte die aan de burger werd gegeven om zijn eigen omgeving
te bepalen. Wij zitten nu in een periode waarin daar veel meer naar wordt
gekeken. Zorgpunt vind ik altijd wel de democratische legitimatie van dat
soort wijkfiguren. Ik vind het heel belangrijk dat er vanuit het Rijk een
duidelijke sturing blijft en dat de stad vooral zijn eigen kansen heeft om
differentiatie in wijken en buurten aan te brengen.De heer Bruls (CDA):Daarmee ben ik het geheel eens, maar het is niet het antwoord op mijn
vraag. Ik wil weten wat er aan voorstellen en initiatieven uwerzijds komt
en op welke termijn. U hebt dat op zijn minst gesuggereerd, en volgens mij
ook eigenlijk wel duidelijk aangekondigd in de diverse brieven die wij de
afgelopen maanden van u hebben mogen ontvangen. Ik geef u graag na dat u, in tegenstelling tot uw voorganger, dit thema zelf uitdrukkelijk
hebt geagendeerd. Belofte maakt schuld.Minister Pechtold:Voorzitter. Het zal wel tot een volgende interruptie leiden, maar toch
geef ik een scherpe reactie, omdat ik het dan duidelijk zeg. Eigenlijk vind
ik dat de kabinetsreactie op "Vertrouwen in de buurt" moet zijn: de steden
moeten erop reageren. Moeten wij in Den Haag aan de steden vertellen hoe zij
met hun burgers moeten omgaan? Wij zijn verantwoordelijk voor een ander deel
van het beleid. Zeker als het gaat om de invloed op de buurt, de wijk en de
straat, vind ik dat er veel meer vertrouwen in Den Haag moet zijn dat de gemeenten
daar zorgvuldig mee omgaan. Die mensen worden er in maart weer op afgerekend.De heer Bruls (CDA):Wie ben ik om het hiermee oneens te zijn? Uiteraard ben ik het er volledig
mee eens, maar u hebt zelf iets aangekondigd. Ik doel vooral op het grotestedenbeleid
zelf. Dat is een set van afspraken tussen bestuurders onderling. Ik had het
idee dat u de burger daarin via het LSA of anderszins een positie wilde geven.
Ik wil weten waaraan u concreet denkt.Minister Pechtold:Ik wil op dat gebied een hoop, maar ik wil niet de minister zijn die op
een werkbezoek door de gemeente loopt met de burgemeester en de wethouder
en dan uitstraalt: komt u maar naar mij, want ik los het voor u op. Vorige
week liep ik in Helmond, inderdaad met de burgemeester en wethouder Van der
Heuvel. Er kwam een leuk jong kereltje, naar mijn gevoel een Marokkaantje,
van rond de tien naar mij toe met de vraag: Minister, krijgen wij hier een
pretpark? Ik zei: Daar staat de burgemeester, die heeft er nog niks over te
vertellen, want die is niet gekozen, maar daarnaast staat de wethouder en
bij hem moet je zijn. Hij loopt naar de wethouder en slim als hij is, zegt
hij: het mag ook een schommel zijn. Laten zij het vooral daar samen regelen.Minister Dekker:Voorzitter. In aansluiting op wat mijn collega Pechtold heeft gezegd,
meen ik dat het goed is om vooraf aan te geven dat het initiatief van Rotterdam
vanuit het kabinet breed wordt ondersteund en dat het kabinet daarom heeft
gezocht naar een bijzondere oplossing. Ik hecht eraan om hier nog eens het
woord "bijzonder" uit te spreken, omdat wij er uiteraard van uitgaan dat waar
de problematiek van de grote steden er is, er eerst moet worden gezocht naar
de invulling van de mogelijkheden die er nu al zijn. Het maakt niet uit of
die te vinden zijn in de Huisvestingswet, de Woningwet of de Wet Victor. Ik
zet dit nog eens goed neer, omdat ik hiermee een brug tracht te slaan naar
het debat van gisteren, waarin het thema balans zo nadrukkelijk naar voren
is gekomen. Als je aan de ene kant via bijzondere maatregelen moet werken,
moet je aan de andere kant voortdurend wegen of alle andere ruimtelijke mogelijkheden
die er zijn, zijn opgepakt. Dat is een voorwaarde als wij naar deze bijzondere
ontwerpwet kijken. Ik richt mij bij de behandeling hiervan met name op de
onderdelen toegang tot de woningmarkt en de wijziging van de Woningwet.Allereerst de toegang tot de woningmarkt. De strekking van het wetsvoorstel
is dat gemeenten de mogelijkheid wordt geboden om de instroom van kansarme
woningzoekenden in wijken met een grote leefbaarheidsproblematiek tijdelijk
te regelen. Minister Pechtold zei al dat dit voor vier jaar geldt, met de
mogelijkheid van verlenging met nog eens vier jaar. Dit op basis van artikel
5 van de wet. Gemeenten kunnen dit op twee manieren doen. In de eerste plaats
door het stellen van inkomenseisen aan woningzoekenden die minder dan zes
jaar ingezetene zijn van de eigen woningmarktregio. De tweede maatregel die
gemeenten kunnen inzetten, is dat zij ten aanzien van de particuliere sector
dezelfde vormen van positieve ballotage kunnen toepassen die nu reeds in de
sociale sector worden gebruikt. Het gaat dus om de toelating van woningzoekenden
die zich van buiten een woningmarktregio melden voor een woning in het aangewezen
gebied. Daarmee is de doelgroep nog eens onderstreept. Concreet betekent dit
dat kansarme woningzoekenden uit de stad Rotterdam zelf of uit de stadsregio
gewoon voor een huisvestingsvergunning in aanmerking kunnen komen. Alleen
tegen kansarme woningzoekenden die zich van buiten de regio melden, wordt
gezegd dat zij zich tijdelijk niet in het aangewezen gebied kunnen vestigen,
maar dat zij elders in de stad of in de regio terecht kunnen. Een dergelijke
maatregel biedt dus kansen voor de wijk om aan de leefbaarheidsproblematiek
te werken en dat is ook in het voordeel van de huishoudens die er nu even
niet terecht kunnen. Mevrouw Adelmund zei dat er sprake moet zijn van een
balans en ik kan mij goed vinden in die term. Mevrouw Koser Kaya zei terecht
dat problemen in de wijk centraal moeten staan en dat het een slechte zaak
is als kansarmen zonder perspectief vastzitten in deze wijken.Mevrouw Vergeer (SP):Mij is niet helemaal duidelijk welke mensen er nu niet mogen worden toegelaten.
Mensen die minder dan zes jaar ingeschreven staan, kunnen geweerd worden?
Of gaat het alleen maar om mensen van buiten de woningmarktregio die de woningmarkt
op willen?Minister Dekker:Wij onderscheiden ongeveer twintig woningmarktgebieden, de stadsregio's.
Wij zetten in op de woningmarktregio's omdat zich daar de grootste problemen
voordoen. Voor die regio's zijn allerlei verbeterplannen opgesteld, onder
andere om de verscheidenheid van de bouw te bevorderen.Mevrouw Vergeer (SP):Het is mij duidelijk dat het om de woningmarktregio gaat, maar ik begrijp
het criterium van minder dan zes jaar niet. Betekent dit dat mensen die bijvoorbeeld
vijf jaar in Rotterdam wonen en ingeschreven staan, geweerd kunnen worden?Minister Dekker:Er worden inkomenseisen gesteld aan woningzoekenden die minder dan zes
jaar ingeschreven zijn.Mevrouw Vergeer (SP):Het gaat dus niet alleen om mensen die van buiten naar binnen komen, maar
ook om mensen die er minder dan zes jaar wonen.Minister Dekker:Ja. Op mensen van buiten de woningmarktregio worden de in het wetsvoorstel
genoemde scherpe criteria toegepast.De middelen van gemeenten om te werken aan bijvoorbeeld onderwijs,
inburgering en arbeidstoeleiding om kansarme mensen perspectief te bieden,
zijn natuurlijk aan grenzen gebonden. Daarom kan een wijk ermee gebaat zijn
als er een adempauze komt voor wat betreft de instroom van kansarmen van buiten
de regio. Elders in de gemeente of regio zullen zij beter af zijn. Er zijn
goede voorbeelden van de wijze waarop gemeenten hiermee omgaan. Ik noem de
Foyer de Jeunesse in Dordrecht en andere vormen van begeleid wonen waarbij
leren, werken en wonen centraal staan. Tegelijkertijd biedt het wetsvoorstel
de gemeenten de mogelijkheid om samen met de zittende bewoners goede resultaten
te bereiken op het gebied van de leefbaarheid. Overal wordt hierin geïnvesteerd
en in het algemeen is sprake van een grote betrokkenheid van de bewoners zelf.In het wetsvoorstel is een aantal garanties ingebouwd om te voorkomen
dat groepen buiten de boot vallen. Het is aan de gemeenten om bij de aanvraag
van de aanwijzing van de gebieden aannemelijk te maken dat de slaagkansen
van woningzoekenden die niet voor een huisvestingsvergunning in aanmerking
komen, niet substantieel zullen afnemen. De gemeenten weten bij uitstek hoe
hun woningmarkt in elkaar steekt en op welke wijze deze voorwaarde kan worden
ingevuld.Met de huidige huisvestingswet, maar ook op basis van het regionale woningbeleid
hebben gemeenten mogelijkheden om deze slaagkansen te garanderen. Zo hebben
zij de mogelijkheid van voorrangsbepalingen en kunnen zij specifieke afspraken
maken met buurgemeenten om in de huisvesting van deze groepen te voorzien.
Ik stel echter nadrukkelijk dat dit ter bepaling is aan de gemeente.Ik ben het met de heer Bruls eens dat de gemeenten maatwerk moeten kunnen
leveren. Ik ben dan ook geen voorstander van het formuleren van aanvullende
criteria buiten de criteria die nu in het wetsvoorstel zijn opgenomen, zoals
mevrouw Vergeer bepleit. Wel zal ik bij de aanwijzing met de gemeenten nadere
afspraken maken om de slaagkansen te monitoren. Als blijkt dat er niet aan
de genoemde voorwaarden wordt voldaan, heb ik uiteindelijk de mogelijkheid
om de aanwijzing in te trekken. Ik zal dit echter niet lichtvaardig doen,
ook niet omdat ik die ook niet lichtvaardig geef.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):De minister zegt dat de slaagkansen niet substantieel minder mogen worden.
Er wordt momenteel hard gewerkt aan afspraken met de randgemeenten over kansen,
mogelijkheden en convenanten. Vinex is ook zo'n probleem. De minister weet
toch net zo goed als ik dat het op dit moment uitermate lastig is om met een
laag of een laag middeninkomen buiten de grote stad of in een Vinexwijk een
plaatsje te vinden. Dit zal de komende jaren ook nog wel zo blijven. Daarom
wil ik graag een toelichting op de opmerking van de minister dat die slaagkansen
niet substantieel minder mogen worden. Woningzoekenden moeten toch weten waar
zij aan toe zijn. Of moet dit zo worden verstaan dat zij wel kunnen reageren
op een advertentie voor een woning in een andere wijk, maar ook dat zij als
de druk daar groter wordt, weer langer moeten wachten? Wat betekent dit concreet
voor mensen als zij niet welkom zijn in een aantal wijken? Langere wachttijden.Minister Dekker:Het betekent vooral dat er niet alleen in de centrumgemeente, maar ook
in de omliggende gemeenten moet worden gebouwd, ook sociale woningen. Ik heb
er niet voor niets in mijn nieuwbouwprogramma op aangedrongen dat de centrumstad
het voortouw neemt en afspraken maakt met de omliggende gemeenten. Ik kan
u precies aangeven hoeveel woningen er door de centrumgemeenten van Rotterdam
zijn gebouwd. Dit ziet niet alleen op de kwantiteit, maar ook op de kwaliteit
van de woningen.Op één na, Flevoland, zijn alle convenanten afgesloten.
In de convenanten voor Zuid-Holland is afgesproken dat er 95.620 woningen
worden gebouwd. Hiervan neemt Haaglanden er 34.000 voor zijn rekening, Rijnmond
38.000, Drechtsteden 9000 en HollandRijnland 14.620. Er wordt gestreefd naar
een woningtekort van 1,5% in 2010. De woningproductie in Rijnmond is niet
voldoende om dit tekort op te vangen. Daarom gaan Haaglanden en Drechtsteden
bouwen voor die regio. Binnen die afspraken zijn percentages genoemd in relatie
tot de bestaande situatie. Daarmee wordt ook voldaan aan de eis voor sociale
woningbouw. Dit biedt voor de toekomst in ieder geval een goede mogelijkheid.
In iedere gemeente, ook in de herstructureringswijken, wordt gebouwd voor
verschillende doelgroepen.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):De minister noemt nu een aantal cijfers, maar zij geeft niet aan voor
wie die woningen zijn bedoeld. Welk percentage van die woningen is bestemd
voor de lage en lage middeninkomens? Dit geldt overigens ook voor de Vinexlocaties.
Ik heb eerder gesproken over die twee locaties bij Rotterdam waar je met een
laag of een laag middeninkomen niet binnenkomt. Is aan die bouw nog een restrictie
verbonden dat er wordt gebouwd voor de eigen gemeente en niet voor buurgemeenten?
Bovendien kan het nog wel even duren voordat dit gerealiseerd is. Een convenant
is nog geen woning; het kost nog de nodige tijd voor dat die woning er staat.
Intussen moet er wel iets gebeuren. Welke slagingskansen hebben de mensen
die in een aantal wijken niet langer welkom zijn in de huidige situatie?Minister Dekker:Het is natuurlijk waar dat een convenant nog geen woning is. Er is echter
afgesproken dat het woningtekort in 2010 teruggebracht moet zijn. De afspraken
moeten in de loop van de tijd worden gerealiseerd. Ik kan u zeggen wat er
in een aantal andere gemeenten wordt gedaan. In Barendrecht moeten op een
totaal van 3300 woningen tenminste 900 socialehuurwoningen worden gebouwd.
In Ridderkerk bedraagt dit percentage 40 oftewel 640 socialehuurwoningen.
Hieruit blijkt wel dat wij er al veel eerder voor hebben gekozen om niet de
centrumgemeenten alle problemen te laten opvangen. Daardoor zou de bijzondere
grotestedenproblematiek namelijk alleen maar toenemen. Een en ander is nadrukkelijk
geregeld in de convenanten.Steden en gemeenten werken met de corporaties hard aan het verbeteren
van de stad. Ik denk dan aan herstructurering en het vergroten van het aanbod
voor verschillende inkomensgroepen. Dat beleid is gericht op zowel de lage
als de middeninkomens. Dit beleid moet voluit worden doorgezet en dat doen
de gemeenten ook.Mevrouw Vergeer (SP):In de convenanten zijn streefdata opgenomen. Als u merkt dat deze data
niet gehaald worden, zult u dan ingrijpen? Zo ja, op welk moment zult u dat
dan doen? Welke maatregelen kunt u nemen tegen gemeenten die de afspraken
niet nakomen? Geeft u deze gemeenten een aanwijzing of trekt u de aanwijzing
in voor de buurt die op slot is gegaan?Minister Dekker:U relateert de convenanten aan de aanwijzingen. Ik denk echter dat u doelt
op de aanwijzingen voor de specifiek grootstedelijke problematiek.Mevrouw Vergeer (SP):Ik stelde een vraag over de mogelijkheid dat gemeenten de afspraken in
het convenant over nieuwbouw niet nakomen. U zou Rotterdam in dat geval iets
voorgespiegeld hebben wat niet waargemaakt kan worden. Grijpt u dan in en,
zo ja, op welke manier doet u dat dan?Minister Dekker:De convenanten worden jaarlijks gemonitord. Verder is inmiddels het huurbeleid
verruimd. In dat beleid is voorzien in twee meetmomenten, te weten 2008 en
2010. Iedereen heeft er dan ook belang bij om de gestelde doelen te realiseren.
Ik hoef nu niet te dreigen met intrekken van de aanwijzing, want de belangen
van de corporaties en de investeerders hierbij zijn heel groot. Ik volg dus
jaarlijks wat er gebeurt. Onder de convenanten staan handtekeningen. Men dient
die afspraken dan ook na te komen. Aan deze afspraken zijn overigens afspraken
over geld verbonden en wel in het Besluit locatiegebonden subsidies. Dat komt
erop neer dat men geen geld krijgt als men niet presteert. Zo eenvoudig is
het. 65% van de kosten wordt betaald, maar de resterende 35% wordt alleen
betaald als men de afgesproken prestaties heeft geleverd.Mevrouw Vergeer (SP):2008 is een meetmoment. Kan de uitkomst van die meting voor u aanleiding
zijn om de aanwijzing in te trekken voor de wijken die op slot zijn gegaan?Minister Dekker:Wij moeten zaken niet door elkaar halen. In het wetsvoorstel is de mogelijkheid
van een aanwijzing opgenomen. Ik heb al gezegd dat ik zo'n aanwijzing niet
lichtvaardig zal geven. Ik zal haar echter ook niet lichtvaardig intrekken.
Als er een echte aanleiding is om de aanwijzing in te trekken, zal ik niet
aarzelen om dat te doen. Gemeenten moeten echter zeker een jaar de tijd krijgen
om te kunnen beoordelen wat de effecten van het beleid zijn. Minister Pechtold
heeft verder al gezegd dat dit onderwerp betrokken kan worden bij de midterm
review van het grotestedenbeleid.Mevrouw Vergeer (SP):Kunt u mij zeggen welke concrete gegevens u nodig heeft om tot een oordeel
te komen?Minister Dekker:Een gemeente geeft mij aan op grond van welke criteria een gebied zou
moeten worden aangewezen. Ik zal de gemeenten aan de hand van deze criteria
beoordelen. Verder zijn er natuurlijk de uitgangspunten van de wet.Mevrouw Vergeer (SP):Kunt u in tweede termijn de Kamer een overzicht geven met de concrete
cijfers die van belang zijn? Ik vraag dit met name omdat de stad Rotterdam,
bijvoorbeeld, werkt met cijfers over scheefwonen uit 1996. Het is twijfelachtig
of daarop conclusies kunnen worden gebaseerd. Het lijkt mij verstandig dat
u de Kamer een lijst geeft met actuele cijfers die u belangrijk vindt. Is
bijvoorbeeld de tijd die mensen op een woning moeten wachten voor u een belangrijk
gegeven? Hoeveel inschrijvingen zijn er per woning? In Rotterdam schrijven
zich voor een betaalbare woning honderdvijftig tot tweehonderd mensen in.
Zij moeten zeven jaar wachten voordat zij aan de beurt komen. Zijn dat voor
u belangrijke gegevens waarop u wilt toetsen?Minister Dekker:Ik heb het gevoel dat mij nu impliciet een aantal criteria wordt gevraagd.
Ik was echter van plan, de criteria aan de gemeenten over te laten. Ik wil
geen extra criteria vaststellen, bovenop hetgeen men zelf aangeeft als noodzakelijke
criteria waarop deze gebieden moeten worden aangewezen, en de vereisten die
in de wet staan. Als u mij vraagt of ik cijfers kan geven over aantallen woningen
die gebouwd moeten worden, zeg ik: die hebben wij zo. Als u mij vraagt om
een uitdraai vanuit het woningbehoefteonderzoek, dan zeg ik dat mijn gegevens
jonger zijn dan die Dekkeruit Rotterdam, namelijk uit 2002. Wij zijn bezig
deze gegevens te actualiseren. Ik geef echter geen impliciete criteria.Mevrouw Vergeer (SP):Voorzitter...De voorzitter:Ik stel voor dat de minister haar betoog vervolgt. Ik heb
u ruimschoots de tijd gegeven.Mevrouw Vergeer (SP):Ik heb gezegd dat ik drie vragen had. Ik ben met de tweede vraag bezig.
Ik ben daarmee nog niet helemaal klaar, en deze zaak is voor mij essentieel.
Ik heb op dit punt namelijk een amendement ingediend. De minister noemt nu
zelf mogelijkheden om aan concrete gegevens te komen, hoewel ik niet precies
weet waarover zij het had.Minister Dekker:Eens in de vier jaar wordt er door VROM een woningbehoefteonderzoek uitgevoerd.
Dit is de basis die door alle grootheden uit de woningmarkt wordt gebruikt.
De resultaten van dit onderzoek zijn beschikbaar.Mevrouw Vergeer (SP):Op lokaal niveau heeft de gemeente ook dergelijke gegevens ter beschikking,
op grond waarvan wordt bezien of er inderdaad een goed alternatief is voor
de mensen die uit een wijk worden geweerd. Die gegevens moet u toch hebben?Minister Dekker:Dat moet men ook aangeven. De bijzondere maatregel is uitsluitend van
toepassing als men ook aangeeft dat de kansarmen die geweerd worden, een kans
krijgen in een andere wijk of in een ander gebied.Mevrouw Vergeer (SP):Maar met welke gegevens geeft men dat dan aan?De voorzitter:Neen, neen, mevrouw Vergeer, hier stoppen wij nu mee. U hebt de gelegenheid
gekregen om drie vragen te stellen. U hebt ook nog een tweede termijn. De
minister heeft geantwoord, en zij gaat over haar eigen antwoord. U kunt nu
uw derde vraag stellen.Mevrouw Vergeer (SP):In het amendement staat een en ander precies geformuleerd, dus de minister
zal daar ongetwijfeld nog op terugkomen.De derde vraag luidt: Als u een aanwijzing geeft, welke informatie krijgt
de Tweede Kamer daar dan over?Minister Dekker:Deze maatregel is zo bijzonder en zo specifiek, dat ik het van belang
acht, als de aanwijzing wordt gegeven, de Kamer daarover te informeren. Dat
lijkt mij vanzelfsprekend. Voor ieder van ons is het van belang dat dit op
een goede manier gebeurt.Mevrouw Vergeer (SP):Dat ben ik met u eens; ik denk dat het heel essentieel is dat wij een
en ander hier in de Kamer met elkaar kunnen bespreken. Betekent dit dat u
ook de onderbouwing, op grond waarvan u de aanwijzing geeft, en de gegevens
die u daarover hebt gebruikt, beschikbaar stelt aan de Tweede Kamer?Minister Dekker:Een goede bestuurder heeft dat altijd te doen.Mevrouw Adelmund (PvdA):U zei dat de kansen om te slagen niet substantieel mogen afnemen. Het
gaat mij om het woord substantieel. Waarom zegt u niet gewoon dat de slaagkansen
niet mogen afnemen? Ik leg u een concreet geval voor, namelijk het experiment
in Rotterdam. Bij dat experiment waren 430 aanvragers betrokken. Van de mensen
die zijn afgewezen, heeft 15% elders een plek gevonden, maar voor 51 huishoudens
geldt dat dus niet. Vindt u dit een afname van de slaagkansen voor deze groep,
of niet? In Rotterdam werd dit tijdens een persconferentie vergeleken met
5% gemiddeld. U weet dat de mensen die in dergelijke huizen gaan wonen, meestal
geen eisen stellen aan de huisvesting. Als zij eenmaal een huis kunnen krijgen,
trekken zij erin. U kunt de 15% niet betrekken op de 5%. Maar goed, het is
statistiek, en u weet: "statistics lie". 51 huishoudens hebben dus geen vervangende
huisvesting gevonden, terwijl zij wel een huis hadden gevonden waarin zij
wilden wonen; in Rotterdam, tijdens het experiment. Vindt u dat een substantiële
afname van slagingskansen, of niet?Minister Dekker:Dat weet ik nog niet. Ik zou wel eens precies van Rotterdam willen weten
wat er met die 51 huishoudens is gebeurd. Ik heb natuurlijk ook de rapportage
gelezen, en wat betreft de onderbouwing is mijn vraag aan Rotterdam om dat
nog eens uit te leggen.Een aantal fracties heeft gepleit voor uitbreiding van de inkomenscategorieën
die nu in het wetsvoorstel staan. Het toevoegen van nieuwe groepen, zoals
gehandicapten en éénoudergezinnen, acht ik ook nu niet gewenst.
Evenals andere specifieke doelgroepen komen zij, als zij inkomen uit werk
hebben, gewoon in aanmerking voor een huisvestingsvergunning. Vooral bij de
éénoudergezinnen ligt enige fraudegevoeligheid wel op de loer.Een aantal fracties heeft gisteren zeer terecht gewezen op de relatie
van het wetsvoorstel met de bevindingen van de commissie-Blok. Specifiek is
geïnformeerd naar de stand van zaken rondom de motie-Bos. In die motie
wordt de regering verzocht, zeker te stellen dat het woningaanbod voor de
midden- en hoge inkomensgroepen in achterstandswijken van de grote steden
toeneemt. Tevens is de regering gevraagd – en daar gaat het in dit debat
specifiek om – zeker te stellen dat er bindende afspraken tot stand
komen over een grotere bijdrage van randgemeenten aan de huisvesting van lage
inkomens.De heer Bruls (CDA):Het is tijd voor mijn aangehouden vraag. Schijnbaar laat iedereen het
nu passeren, maar wat mij bezighoudt, is de vraag of de gemeente nog zelf
ruimte heeft om af te wijken van de regels, in de trant van: het is wel heel
erg zuur dat de regels voor een bepaalde gehandicapte zo uitpakken. Dat vind
ik heel essentieel, ook voor de weging van het amendement dat daarover is
ingediend. Ik ben het overigens eens met de lijn dat niet teveel groepen moeten
worden uitgezonderd.Minister Dekker:Juridisch gezien biedt deze wet daar geen mogelijkheden toe. Dat zeg ik
om het kader even te schetsen. De vraag is of de gemeente niet zelf kan beoordelen
of er schrijnende gevallen zijn. De gemeente kent daar immers ook de achtergronden
van. Wij kennen die niet, maar de gemeente wel. De vraag is of wij daar niet
nog een oplossing voor zouden kunnen vinden. Dan kunnen de gemeenten in bijzondere
gevallen tot een oplossing komen.De heer Bruls (CDA):Interessant is nu of die oplossing nog door u moet worden geleverd, door
een aanpassing van dit wetsvoorstel, of dat dit niet nodig is. Ik ben even
aan het zoeken, dat zeg ik heel eerlijk.Minister Dekker:Ja, ik zoek met u mee. Dat geeft ook antwoord op wat mevrouw
Vergeer al heeft aangeduid. In dit wetsvoorstel zit dus geen ruimte voor de
gemeenten. Misschien is de pauze tussen de eerste en de tweede termijn wel
een geschikt moment om te bezien hoe wij er een soort hardheidsclausule in
zouden kunnen brengen. Daarmee zouden de gemeenten een instrument krijgen
voor het geval zij voor situaties komen te staan die zij toch willen oplossen.
De lijn van de specifieke wet houden wij echter wel vast. Dat staat, wat mij
betreft, echt bovenaan.Ik vind met de Kamer dat de randgemeenten rondom de grote steden dienen
bij te dragen aan de huisvesting van de lage-inkomensgroep. Ik heb daar al
iets over gezegd. De centrumgemeenten hebben door medeondertekening van de
woningbouwafspraken aangegeven dat de regionale afstemming en daarmee de bijdrage
van de randgemeenten afdoende is gewaarborgd. Het gaat, zoals ik al eerder
zei, niet alleen om volume, maar ook om variëteit in prijs en kwaliteit,
om aandacht voor starters, ouderen en andere specifieke doelgroepen.De convenanten zijn getekend, dat heb ik u ook gezegd. Dit geldt met uitzondering
van Flevoland, daar zijn wij nog bezig met de laatste slag. Daarmee is voor
mij ook zeker gesteld dat voor het huisvesten van kansarme woningzoekenden
een beroep kan worden gedaan op de randgemeenten. Dat is nu echt voor het
eerst vastgelegd. Dat hebben wij nog nooit zo duidelijk aan de orde gehad.Ik wil hierbij als voorbeeld ingaan op de afspraken die in de Rotterdamse
regio zijn gemaakt. Tot 2010 zullen er in die regio 38.000 woningen worden
gebouwd. Binnen de regio is een bouwprogramma vastgelegd met daarin niet alleen
de aantallen huizen, maar ook percentages sociale woningbouw per gemeente.
Over dat programma zijn natuurlijk stevige onderhandelingen gevoerd. Zo heeft
Rotterdam mij ook geïnformeerd. De randgemeenten waren daar immers niet
aan gewend. Zowel door Rotterdam als door het dagelijks bestuur van de regio
is een enorme inspanning geleverd om dat resultaat te verkrijgen. Dat heeft
er uiteindelijk in geresulteerd dat in de komende vijf jaar ongeveer 6500
van de totaal 9500 woningen in de sociale sector buiten Rotterdam worden gebouwd.
Die regionale afstemming is ook nog vastgelegd in het meerjarenontwikkelingsprogramma.
Tevens is in de regio Rijnmond vrij recent gekozen voor een regionale woonruimteverdeling
op basis van solidariteit binnen de regio. Dat heeft geleid tot een hogere
slaagkans voor lagere inkomens.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Ik heb twee korte vragen. Ten eerste: wanneer is dit gerealiseerd? Dat
is natuurlijk van groot belang, want u maakt convenanten en daar zit een tijdspad
in, zoals dat heet. Mijn tweede vraag betreft de Vinexwijken bij Rotterdam.
Ik heb ze genoemd in mijn eerste termijn, Nesselande en Carnisselande bij
Barendrecht. Daar wordt op dit moment gebouwd, volkomen ontoegankelijk voor
lage en lagere middeninkomens. Wat gaat de minister daar op korte termijn
aan doen? Het is toch doodzonde om daar twee nieuwe wijken te bouwen, tegendraads
aan de uitgangspunten van je beleid?Minister Dekker:Die convenanten zijn afgesloten en als het goed is, heb ik de Kamer ook
geïnformeerd over de woningbouwafspraken.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Het gaat mij er niet om dat zij zijn afgesloten. Het gaat mij om het tijdspad
dat in die convenanten staat.Minister Dekker:Vijf jaar.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Dan is het probleem dus nog vijf jaar niet opgelost.Minister Dekker:Nou, vijf jaar wordt eraan gewerkt. Laten wij niet zeggen dat het niet
wordt opgelost. De oplossing begint in 2005 en wij zitten nu in 2005. Er wordt
dus aan gewerkt. U hebt uit de resultaten inzake woningbouw en nieuwbouw kunnen
opmaken dat de aantallen dit jaar en volgend jaar zullen stijgen. De verwachting
is dat wij volgend jaar toch nog uitkomen op 76.000. Naar dat aantal streven
wij al jaren. Er wordt dus vooruitgang geboekt. Daar houd ik het op.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Ik dacht dat wij het over die 38.000 hadden. Wij praten over een periode
van vijf jaar. Op dit moment is de verhouding compleet scheef, want lage en
middeninkomens kunnen niet terecht in die randgemeenten. Daarom kan ik mij
voorstellen dat je zegt dat in de convenanten staat dat er absoluut prioriteit
moet worden verleend aan de groepen die daar nu niet welkom zijn.Ik hoop dat ik nog een antwoord op mijn tweede vraag over de Vinexlocaties
krijg.De voorzitter:Mevrouw de minister gaat over haar eigen antwoord.Minister Dekker:Voorzitter. Ik vind het zo fijn dat u mij daarin bemoedigt!Over de convenanten ben ik duidelijk genoeg geweest, volgens mij. Als
je een woningprogramma maakt en nieuwbouwwoningen wilt realiseren, ontwerp
je natuurlijk een geheel dat je vervolgens als geheel aanbesteedt. De sociale
woningbouw zit daar dan in. Er wordt dan geen cluster sociale woningbouw gedaan,
vervolgens even niets en daarna een ander cluster. Op die manier wordt de
regie over een bouwproces niet gevoerd. Dat zou ook uitermate kostbaar zijn,
dus dat doen wij niet. Het wordt in zijn geheel aangepakt. Dat zij er zijn,
is duidelijk.Over de twee Vinexlocaties die mevrouw Van Gent heeft genoemd, zijn langlopende
afspraken gemaakt. Het is inderdaad jammer dat het percentage laag is. Mevrouw
Van Gent sprak gisteren van 2%. Dat zei ze. Daarbij stak zij beide vingers
in de lucht. Hierom zal ik eens even nagaan wat er precies aan de hand is.
Dat wil ik graag weten.Mevrouw Vergeer (SP):Ik wil de minister vragen om te differentiëren binnen de sociale
woningbouw. Zij noemde net een getal, maar de mensen die nu worden geweerd,
vallen in het laagste, dus het allergoedkoopste segment. Kan de minister uitleggen
hoe dat segment is opgesplitst?Minister Dekker:Nee, dat kan ik niet. Ik kan niet precies zeggen hoe dat is opgesplitst.
Soms worden er drie categorieën genoemd, bijvoorbeeld tot 200, tussen
200 en 400 en tussen 400 en 600. Hoe de categorieën zijn opgesplitst,
kan ik niet zeggen, want dat weet ik op dit moment niet precies. Ik heb geen
zicht op hoe dat gebeurt. Dat er variëteit in moet worden aangebracht,
is mij duidelijk. U zult steeds zien dat ik er de nadruk op leg dat er veel meer variëteit in de woningbouw moet komen, opdat wij
juist ook de onderste trede van de woonladder kunnen bedienen, zoals de heer
Verdaas altijd zo mooi zegt. Ik werk aan voorstellen daarvoor.Mevrouw Vergeer (SP):Is het voor u niet nodig om precies te weten hoe het zit met het onderste
segment van de sociale woningbouw? U moet toch beoordelen of de kansen groot
genoeg zijn?Minister Dekker:Ik vind dat de gemeenten verantwoordelijk zijn voor het waarmaken daarvan.
De gemeenten laten mij zien wat daarmee is gebeurd. Dat staat in de meerjarenontwikkelingsprogramma's
die de gemeenten moeten opstellen om voor subsidie of voor BLS-gelden, zoals
het dan heet, in aanmerking te komen. Zij moeten dat zelf aantonen.De heer Bruls stelt er een voorstander van te zijn als gemeenteraden en
niet de minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer
gebieden aanwijzen. De minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening
en Milieubeheer zou wel een goedkeurende rol moeten krijgen. Gelet op het
karakter van de maatregel ben ik hier nu geen voorstander van. Het is zo bijzonder
en specifiek. Bovendien moeten wij er nog zo veel ervaring mee opdoen. De
toepassing van de maatregel raakt aan de grondrechten, zoals mijn collega
heeft geschetst. Daar het hierbij om een zeer zware maatregel gaat, wil ik
als minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer echt
de vinger aan de pols houden. Als mijn rol slechts het geven van goedkeuring
wordt, heb ik hier in mijn ogen onvoldoende mogelijkheden voor. Ik mis namelijk
vooral de mogelijkheid om de aanwijzing in te trekken als tegen de verwachtingen
in niet langer aan de voorwaarden wordt voldaan. Zoals ik eerder heb gezegd,
zal ik hier vanzelfsprekend niet lichtvaardig toe overgaan. Indien echter
niet langer aan de eisen voor aanwijzing is voldaan of de geweerde woningzoekende
onverhoopt volstrekt onvoldoende huisvestingsmogelijkheden overhoudt, vind
ik het niet gewenst dat men de maatregelen onverkort blijft toepassen. Wij
hebben hier net een klein debat over gevoerd. Vanwege dat verregaande en volstrekt
nieuwe karakter van de maatregelen, wil ik vooralsnog vasthouden aan de intrekkingsmogelijkheid
als veiligheidsklep. Gelet op het belang van de snelle inwerkingtreding wil
ik op dit moment ook niet het risico lopen dat het wetgevingstraject vertraging
oploopt ten gevolge van de wijziging van dit onderdeel van de wet.De heer Bruls (CDA):De laatste zin is veel interessanter dan het onderwerp waarover ik mijn
vraag wil stellen. Ik vraag mij af wat de minister daarmee precies bedoelt.
Begrijp ik het goed dat het kernbezwaar van de minister is dat zij dan geen
terugtrekkingsbevoegdheid zou hebben? Het is ook mogelijk om het als een woordenspel
te beschouwen. De minister heeft immers het laatste woord, ook in mijn voorstel.
Is het juist dat het kernbezwaar van de minister is dat het dan niet meer
mogelijk is om die aanwijzing terug te nemen?Minister Dekker:Dat is juist. Daarbij komt dat de gemeenteraad dan twee verschillende
rollen vervult. Zeker gezien de bijzonderheid van de wettelijke maatregelen
lijkt mij dat niet gewenst. Ik proef uit de woorden van de heer Bruls dat
hij dit wetsvoorstel van harte wil ondersteunen. Als wij voor een dergelijke
wet kiezen, moeten wij zeker in het begin duidelijk maken dat wij de gemeenten
ondersteunen en dat zij binnen de gestelde randvoorwaarden kunnen opereren.
Wat is er mooier dan dat kader gezamenlijk te ontwikkelen?Mevrouw Adelmund (PvdA):De minister heeft opgemerkt dat de slagingskansen niet substantieel mogen
afnemen. Wij hebben zojuist gesproken over de betekenis van het woord "substantieel".
De minister heeft zojuist gezegd: "wanneer ze volstrekt onvoldoende zijn".
Het is mij bekend dat in Den Haag altijd bijvoeglijke naamwoorden worden gebruikt
om aan alle partijen ruimte te geven, maar ik meen te verstaan: "wanneer ze
onvoldoende zijn". Is dat juist?Minister Dekker:Dat is juist. Met het woord "volstrekt" wil ik aangeven dat dit absoluut
niet mag gebeuren.In reactie op het punt van de heer Bruls zeg ik toe dat bij de evaluatie
van de wet nadrukkelijk aandacht zal worden besteed aan de vraag of het nodig
is om deze aanwijzingsbevoegdheid en de daarbij behorende intrekkingbevoegdheid
bij de minister te laten. Ik wil in ieder geval de eerste vier jaar op deze
manier doorgaan. Als blijkt dat er zich in de praktijk geen problemen voordoen
die leiden tot intrekking, kunnen wij bij de evaluatie altijd nog besluiten
om dat anders te doen.De heer Van der Staaij heeft gesproken over het subsidiariteits- en proportionaliteitsbeginsel.
Hij heeft gevraagd of het wel nodig is om in de wettekst vast te leggen dat
de aanwijzing van een gebied moet voldoen aan de vereisten van subsidiariteit
en proportionaliteit. De eis dat de aanwijzing noodzakelijk is en de eisen
in de Algemene wet bestuursrecht zorgen er immers toch voor dat dit is afgedekt.
Ik citeer: "De eis dat aan het vereiste van subsidiariteit en proportionaliteit
moet zijn voldaan, vloeit voort uit het gegeven dat de aanwijzing en vervolgens
de toepassing van de maatregelen raken aan die grondrechten. Indien dat het
geval is, moet worden voldaan aan die vier eisen." Die eisen houden in dat
de maatregelen een gerechtvaardigd doel dienen, geschikt zijn om dat doel
te bereiken, dat dit doel niet met minder vergaande maatregelen kan worden
bereikt en dat er evenredigheid bestaat tussen het gerechtvaardigde doel en
de aangetaste belangen. Ik meen dat dit de kern is waar het om draait. Omdat
het belangrijke onderwerp grondrechten aan de orde is, dient aan alle eisen
te worden voldaan. Het vereiste van de noodzakelijkheid en de eisen van de
Algemene wet bestuursrecht dekken dit niet geheel af. Dat een voorgenomen
maatregel noodzakelijk is om het doel te bereiken, betekent bovendien niet
dat dit niet met minder vergaande maatregelen kan worden gerealiseerd. Dat
betekent evenmin dat er sprake is van evenredigheid tussen gerechtvaardigde
en aangetaste belangen. Kort gezegd, komt het erop neer dat deze eisen in
het wetsvoorstel moeten worden gehandhaafd omdat een zorgvuldige afweging
geboden is en om dat volstrekt duidelijk te maken.De heer Eerdmans heeft gewezen op het risico dat een woningzoekende een
huisvestingsvergunning krijgt op basis van bijvoorbeeld een arbeidscontract
van drie maanden en dat betrokkene kort daarna zijn baan kwijtraakt.
Dat kan gebeuren. Op basis van het wetsvoorstel kan die situatie zich voordoen.
Ik ga ervan uit dat dit niet vaak het geval zal zijn. Het kan, maar wij kunnen
niet alles voorzien. Ik zou het zeker niet willen dichtregelen.De heer Eerdmans (LPF):Mijn suggestie, die overigens voor de gemeenten bestemd is, luidde om
bij de aanvraag te kijken naar de werksituatie in het afgelopen jaar. Op die
manier zou het probleem kunnen worden ondervangen.Minister Dekker:Ik veronderstel dat gemeenten vaak zullen vragen om een contract te overleggen
om aan te tonen dat sprake is van inkomen uit arbeid. Dat lijkt mij al een
vereenvoudiging.Mevrouw Adelmund (PvdA):Tot mijn spijt moet ik hierover even muggenziften, omdat de behandeling
van het wetsvoorstel straks deel zal gaan uitmaken van rechtszaken die ongetwijfeld
zullen volgen. De minister zegt dat een contract moet worden overlegd.Minister Dekker:Neen, ik zei niet "moet".Mevrouw Adelmund (PvdA):Inderdaad, u zei dat de gemeente zou kunnen vragen naar een contract.Minister Dekker:Dat was mijn precieze formulering.Mevrouw Adelmund (PvdA):"Zou kunnen vragen" dus. Daarmee wordt wel de suggestie gedaan dat een
contract een goed middel is om te kunnen bepalen of iemand inkomsten uit arbeid
heeft. De minister is afkomstig uit dezelfde wereld als ikzelf. Zij weet dus
hoeveel contracten bestaan die niet op deze manier kunnen worden neergelegd.
Er is sprake van oproepcontracten, afroepcontracten, nul-uurcontracten, min-maxcontracten,
nulcontracten. Er zijn zoveel contracten die geen contracten zijn. Uitzendarbeid
is inmiddels gereguleerd. Uitzendarbeid is ook arbeid die regulier door mensen
wordt verricht. Ik vind dat deze mensen niet kunnen worden uitgesloten.Minister Dekker:Dat heb ik ook niet gezegd.Mevrouw Adelmund (PvdA):Laten wij heel duidelijk zijn ten aanzien van de behandeling van dit wetsvoorstel,
want hierover zullen rechtszaken worden aangespannen. Inkomen uit arbeid is
inkomen uit arbeid.Minister Dekker:Precies. Daar doe ik niets aan af. Als ik de heer Eerdmans goed heb begrepen,
doet hij er juist helemaal niets aan af. Zo heb ik hem begrepen.Aan het begin van mijn betoog heb ik een aantal maal gesproken over het
schaalniveau van de wijk. Ik ben van mening dat gemeenten bij hun voordracht
vrij moeten zijn om te bepalen op welk schaalniveau zij de maatregelen willen
toepassen. Ik wil de gemeenten hiermee zo flexibel mogelijk laten omgaan.
In het wetsvoorstel wordt daarom gesproken over "gebied" en wordt dit niet
nader geconcretiseerd. De wettelijke voorwaarden die met de aanwijzing zijn
gemoeid, zijn in dit verband overigens wel grenzenstellend, zowel voor wat
betreft de omvang van de gebieden als hun aantal. De heer Pechtold heeft daarop
al gewezen.Ik wil ook graag reageren op de wijziging van de Woningwet. Partij van
de Arbeid, CDA en VVD hebben gereageerd op het voorstel om in de toevoeging
het woord "ernstig" te schrappen uit de Woningwet, waardoor de maatregelen
kunnen worden genomen om bepaalde panden te kunnen sluiten. Ik constateer
brede ondersteuning voor dit gedeelte van het wetsvoorstel. Ik ben blij dat
deze aanpak van dit maatschappelijke probleem vrijwel Kamerbreed wordt onderschreven.
Vanwege het nieuwe karakter van de maatregel acht de regering het raadzaam
om de wetstekst te verduidelijken, aangezien dit instrument een zwaar karakter
heeft. Een dergelijke maatregel is ingrijpend en hij kan daarom niet lichtvaardig
worden ingezet. Een en ander betekent wel, dat de Kamer nog eens onderstreept,
dat concrete toepassing door een gemeente altijd moet voldoen aan de criteria
van proportionaliteit en redelijkheid. Ik laat overigens het oordeel over
de toevoeging van het woord "ernstig" graag aan de Kamer over. De Kamer heeft
gisteren nog eens onderstreept dat de concrete toepassing van deze bijzondere
maatregel door gemeenten, altijd proportioneel en redelijk moet zijn. Ik heb
er alle vertrouwen in dat gemeenten dit instrument op een verantwoorde wijze
zullen inzetten.Ik wil zeker ook de bestuurlijke boete en de aanpak van malafide huiseigenaren
belichten. De heer Balemans heeft de suggestie gedaan om bij wijze van experiment
bestuurlijke boetes mogelijk te maken bij de aanpak van malafide verhuurders.
De heer Bruls heeft gevraagd naar de stand van zaken ten aanzien van de verdere
aanpak van malafide verhuurders. De invoering van het onderhavige wetsvoorstel
vormt een belangrijke stap in de aanpak van de malafide verhuurders. Ook de
wijziging van de Woningwet om de bouwregelgeving beter en sneller te kunnen
handhaven is hierbij van groot belang. Samen met de minister van Justitie
bereid ik een brief aan de Kamer over de aanpak van illegale verhuur voor.
Daarin wordt de bestuurlijke boete in ieder geval meegenomen. Mijn collega
van Justitie en ik zullen de Kamer daarover in het najaar informeren. Daarbij
zal ook worden ingegaan op het instrument van bestuurlijke boetes voor de
aanpak van malafide verhuurders.Mevrouw Van Gent heeft een opmerking gemaakt over keihard optreden tegen
het grote probleem van veroorzakers van grove overlast. De regering is het
daar natuurlijk mee eens. Ik heb overleg gevoerd met Aedes om te komen tot
een protocol op dit punt tussen woningcorporaties en Rijk. In deze Kamer is
het thema "woonbeschaving" al eens aan de orde geweest. Een aantal verhuurders,
commercieel en anderszins, stelt steeds vaker spelregels op voor huurders.
Daarnaast worden we geconfronteerd met huisuitzettingen. Ik ben bezig met
het maken van afspraken met Aedes om bij huisuitzettingen door huurschuld
als voorwaarde aan de huurder te stellen dat deze zich committeert aan de
schuldsanering. Dan is er immers iets meer ruimte om "vervolgoverlast" te
voorkomen. In het protocol moet worden ingegaan op de vraag hoe overlast zo
snel mogelijk kan worden opgespoord en huisuitzettingen kunnen worden voorkomen.
Ook verwacht ik de nodige inzet van sociale verhuurders om problemen te voorkomen
via speciale woonvoorzieningen, en de begeleiding van overlastgevers.Mevrouw Adelmund sprak gisteren over het limiteren van kansen voor bepaalde
groepen. Ik wil dat anders stellen: dit wetsvoorstel biedt de mogelijkheid
om zowel te werken aan de leefbaarheid in wijken, als aan het maatschappelijk
perspectief voor zittende bewoners van de wijken. Én de nieuwkomers
van buiten de regio, die daar nu even niet terecht kunnen. Over enige tijd
verwacht ik concrete resultaten in de wijken die deze maatregelen het hardst
nodig hebben. Vandaar ons pleidooi om vertrouwen te geven aan de gemeenten,
en deze via deze wet daarbij te ondersteunen.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Ik heb nog gevraagd wat er op korte termijn wordt gedaan voor die groepen
die nu weinig keuzemogelijkheden hebben. Verder heb ik gevraagd of een versoepeling
van de passendheidstoets uit de huursubsidiewet soelaas biedt. Zou het niet
goed zijn om in samenwerking met betrokkenen ook rijke wijken open te stellen
voor deze inkomensgroepen?Minister Dekker:Ik heb al antwoord gegeven op uw vraag over het perspectief op korte termijn.
Er wordt wel degelijk vanaf 2005 gebouwd. Verder wordt hard gewerkt aan de
herstructurering van verschillende wijken. Behalve de door mij genoemde 56
wijken hebben de gemeenten ook wijken aangewezen. Het devies daarbij is "gedifferentieerd
bouwen". Dat we niet altijd tegemoet komen aan uw en mijn ongeduld is overduidelijk,
zodat dit beleid consequent moet worden voortgezet. Dan het tweede punt van
mevrouw Van Gent, namelijk het verstrekken van huursubsidie voor woningen
in duurdere wijken.Mevrouw Van Gent (GroenLinks):Nee, ik zou de toets in het kader van de huursubsidie van toepassing willen
verklaren voor iets duurdere wijken. Dan gaat het om woningen die net boven
de huursubsidiegrens liggen. Die zouden tijdelijk toegankelijk gemaakt moeten
worden voor bepaalde groepen die nu in een aantal wijken niet welkom zijn
en daardoor te beperkte keuzemogelijkheden hebben. Mijn andere voorstel is
rijkere wijken meer toegankelijk te maken voor mensen met lage en lage middeninkomens.Minister Dekker:Ik ben niet van plan die huursubsidietoets van toepassing te laten zijn
voor de iets duurdere wijken. Dat vraagt namelijk te veel bijzondere omschrijvingen.
Dat lijkt mij helder.Dan het punt van de differentiatie. Natuurlijk werken wij aan differentiatie.
Ook daarbij is het zaak de goede oplossingen te vinden. Soms zal dat om woningen
in een rijkere wijk gaan.Mevrouw Vergeer (SP):De stad Rotterdam heeft momenteel een ontheffing. Moet de gemeente opnieuw
bij de minister om een aanwijzing vragen als de nieuwe wet ingaat?Minister Dekker:Ik zal natuurlijk sterk laten meewegen op basis waarvan dit experiment
is gedraaid, maar formeel zal ik die aanwijzing opnieuw moeten geven.De algemene beraadslaging wordt geschorst.De vergadering wordt van 12.15 uur tot 13.00 uur geschorst. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20042005-6225-6242.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl