Vragen van het lid Griffith aan de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over de radicalisering van het asielactivisme
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


13de vergadering
 
 
 2009-2010
 13
 
 
 
 Vragenuur
 Vragen van het lid Griffith aan de minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties over de radicalisering van het asielactivisme.
 
 
 Mevrouw
 Griffith
 VVD
 
 Voorzitter. Het verzet van linkse activisten tegen het huidige asiel-
en vreemdelingenbeleid wordt structureler, harder en persoonlijker. Adressen
en andere gegevens van betrokkenen bij het asiel- en vreemdelingenbeleid worden
openbaar gemaakt. Er is sprake van directe intimidatie, bekladdingen, vernielingen,
pogingen tot brandstichting en uiteindelijk brandstichtingen. Net als bij
de strijd van dierenrechtenactivisten, is sprake van verwevenheid van legale
en illegale activiteiten. Niet alleen medewerkers van de Immigratie- in Naturalisatiedienst
en de Dienst Justitiële Inrichtingen, maar ook ondernemers, zoals een
directeur van een architectenbureau, aannemers, ondernemers en financiers
zijn doelwit van deze linkse activisten, die er ook niet voor schromen om
een huisbezoek af te leggen bij direct betrokkenen bij het asielbeleid.
 De VVD-fractie maakt zich ernstig zorgen over de toename van de illegale
en intimiderende activiteiten van deze activisten. De verharding is al een
paar jaar gaande. Wat doet het kabinet hier nu aan? Bewustwording van de mensen
die slachtoffer zijn geworden, is wat mijn fractie betreft onvoldoende. Mijn
fractie wil weten welke prioriteit deze activisten krijgen van de Algemene
Inlichtingen- en Veiligheidsdienst en van politie en justitie. Klopt het dat
de afgelopen jaren geen enkele dader is aangehouden? Welke stappen gaat het
kabinet zetten om een eind te maken aan de toename van de illegale en intimiderende
praktijken van deze linkse activisten?
 
 
 
 Minister
 Ter Horst
 
 Voorzitter. Met mevrouw Griffith maakt ook het kabinet zich zorgen over
de activiteiten die door een aantal mensen in Nederland worden ondernomen
tegen het asiel- en vreemdelingenbeleid. Er is uiteraard helemaal niets tegen
activiteiten die binnen onze rechtsstaat acceptabel zijn, zoals het houden
van demonstraties of ludieke acties. Hier gaat het echter echt om activiteiten
als intimidatie, brandstichting, het openbaar maken van privégegevens
et cetera. Die zijn niet acceptabel binnen de grenzen van onze rechtsstaat.
 Voor het kabinet heeft de bestrijding van dit soort activiteiten zeker
prioriteit. Ik denk dat uit het rapport Het vuur van het verzet dat de AIVD
het licht heeft doen zien ook blijkt dat de AIVD zich goed realiseert hoe
ontwrichtend deze activiteiten kunnen zijn. De AIVD probeert samen met andere
partijen, zoals het Korps Landelijke Politiediensten, het Openbaar Ministerie
en gemeenten, maatregelen te nemen die het dit soort activisten onmogelijk
maken om dit soort intimiderende activiteiten nog te ondernemen.
Daar is een aantal dingen voor nodig.
 In de eerste plaats is dat bewustwording, waarover uw toon een beetje
neerbuigend was. De bedoeling van een rapport als dat van de AIVD en het geven
publiciteit daaraan, is dat degenen die bezig zijn met het tot stand doen
komen van uitzetcentra en detentiecentra zich realiseren en weten dat er mensen
zijn in Nederland die zich tegen de bouw daarvan willen verzetten met methoden
die wij niet acceptabel vinden. Een dergelijke bewustwording betekent dat
je maatregelen kunt nemen. Wanneer je niet weet dat het kan gebeuren, kun
je er ook geen maatregelen tegen treffen. Dat betekent bijvoorbeeld dat het
ten aanzien van het bekendmaken van plannen tot het opzetten van dergelijke
centra niet zo verstandig is om precies op websites te vermelden waar het
gebeurt en wie het doet et cetera, laat staan de tekeningen te publiceren.
Die bewustwording is één ding.
 Een tweede aspect is dat de burgemeester over mogelijkheden beschikt om
maatregelen tegen dit soort groepen te treffen. Dat kan in de vorm van het
verbieden van het houden van een demonstratie. Het kan ook door het uitvaardigen
van gebiedsverboden aan mensen waarvan informatie is ontvangen dat zij zich
aan dit soort activiteiten schuldig gaan maken.
 Een derde stap dient zich aan wanneer de AIVD over concrete informatie
beschikt over acties die worden uitgevoerd door de mensen waarover wij nu
spreken. Dan kan een ambtsbericht worden uitgegeven aan het Openbaar Ministerie
opdat het Openbaar Ministerie kan ingrijpen.
 De hele trits maatregelen van preventie tot repressie wordt dus ingezet
om een einde te maken aan dit soort activiteiten. Het is bekend dat er ten
aanzien van dierenrechtenextremisme een goede samenwerking tot stand is gebracht
tussen de KLPD, de AIVD en het Openbaar Ministerie. In dit geval zien wij
dat het om dezelfde soort tactieken en activiteiten gaat als bij het dierenrechtenextremisme.
Dat betekent dat degenen die erbij zijn betrokken vrij "makkelijk" –
ik gebruik het woord maar even tussen aanhalingstekens – deze activiteiten
daarin kunnen meenemen en op een effectieve manier kunnen bestrijden.
 
 
 Mevrouw Griffith stelt haar vervolgvraag.
 
 
 
 Mevrouw
 Griffith
 VVD
 
 Voorzitter. De bewustwording van het kabinet is gericht op de mensen die
slachtoffer worden en die doelwit zijn van deze activiteiten. De minister
somt een trits maatregelen op, maar ik moet constateren dat deze maatregelen
tot nu toe niet tot een enkele aanhouding hebben geleid. Ik had de minister
de concrete vraag gesteld hoeveel verdachten zijn aangehouden en aan de rechter
zijn voorgeleid. Ik heb geen aantal van haar gehoord. Ik zou graag zien dat
de aanpak van linkse activiteiten prioriteit krijgt, en dan niet alleen bij
de AIVD. In juni hebben wij hierover gesproken. Het antwoord van de minister
luidde destijds dat de vaststelling dat het niet in de jaarplannen van de
AIVD stond juist is, maar dat dit niet betekent dat er geen aandacht aan wordt
besteed. Ik zou graag willen dat het een prioriteit wordt van de AIVD, maar
bovendien van politie en justitie.
 
 
 
 Minister
 Ter Horst
 
 Er zijn veel prioriteiten. Er zijn veel verschijnselen die onze aandacht
vragen. Er is altijd beperkte capaciteit, zowel bij de AIVD als de politie
en het Openbaar Ministerie. Los daarvan zeg ik dat de organisaties die mevrouw
Griffith noemde, absoluut prioriteit geven aan dit type ongewenste en intimiderende
acties tegen de totstandkoming van uitzetcentra. Ik zei al dat dit juist de
reden is dat de AIVD zich met dit verschijnsel is gaan bezighouden.
 Mevrouw Griffith vraagt mij wie er zijn aangehouden. Daarvoor moet ik
even te rade gaan bij de minister van Justitie. Hij is verantwoordelijk voor
aanhoudingen. Ik zal dat zeker doen en ik zal hem ook vragen om de Kamer hierover
te informeren.
 Daarbij zeg ik echter dat het kenmerk van preventie is dat je iets voorkomt.
Dat betekent dat dit niet altijd kan leiden tot aanhoudingen. Het succes van
activiteiten rond het voorkomen van dierenrechtenextremisme en rond extremisten
die proberen om uitzetcentra te voorkomen, kan niet alleen worden afgeleid
uit het aantal aanhoudingen, maar zou ook kunnen worden afgeleid uit het feit
dat er de afgelopen tijd minder acties zijn geweest dan in de periode hiervoor.
Dat wil ik mevrouw Griffith graag meegeven. Ik zal echter de minister van
Justitie vragen om de Kamer te informeren over het aantal aanhoudingen.
 
 
 
 Mevrouw
 Verdonk
 Verdonk
 
 De minister spreekt over minder acties. Dat is flauwekul, want in het
rapport van de AIVD wordt gesproken over méér acties. Daarop
wil ik graag een reactie van de minister horen.
 Verder zeg ik de minister dat dit al jaren aan de gang is. Er wordt helemaal
niemand opgepakt. De minister streeft nu naar bewustwording bij de mensen
die in de asielketen werken. Die mensen weten dit allang, want die zijn allang
een keer het slachtoffer geweest. Ik raad de minister aan om eens met deze
mensen te gaan praten. Als zij dat doet, zal zij merken hoe de wereld is.
De minister spreekt nog over activisten en actievoerders. Dit zijn criminelen!
Criminelen horen te worden opgepakt. Hoe gaat de minister daarvoor zorgen
in de komende periode? Zij heeft nog anderhalf jaar. Laat zij maatregelen
nemen, want alles rond het linkse activisme wordt in Nederland onder de tafel
gehouden. Laat de minister ervoor zorgen dat het op tafel komt en laat zij
maatregelen nemen!
 
 
 
 Minister
 Ter Horst
 
 Ik hoop dat mevrouw Verdonk kans ziet om het rapport van de AIVD te lezen.
Het is beschikbaar en heet Het vuur van het verzet. In dat rapport komt aan
de orde dat een aantal jaren geleden – dus zeker een periode waarin
mevrouw Verdonk in een andere hoedanigheid actief was op dit terrein –
sprake was van heel harde acties. Uit het rapport blijkt dat deze acties een
aantal jaren niet zijn voorgekomen en het in die jaren op dit vlak echt veel
minder heftig was. De AIVD constateert dat dit nu weer heftiger wordt. Dat
is een reden voor deze dienst om daaraan hernieuwd aandacht te besteden. Als
mevrouw Verdonk dus zegt dat dit al jaren het geval is, zeg ik dat zeker in
de jaren tachtig en het begin van de jaren negentig zeer gewelddadig verzet
is voorgekomen. Iedereen herinnert zich in dit verband de RaRa-acties. Dit
type acties is echter een aantal jaren minder voorgekomen, maar komt nu weer
op. Dat is de reden om iedereen weer alert te maken.
 Ik heb gesproken over activisme in de zin, dat er niets is tegen activisme.
Iedereen in Nederland mag zich, binnen de grenzen van onze rechtsstaat,
verzetten tegen dingen waar hij het niet mee eens is. Ik heb echter ook gesteld
dat de activiteiten die door mij en mevrouw Griffith zijn genoemd, niet meer
vallen onder de noemer activisme, maar dat er hierbij sprake is van extremisme.
Dit extremisme is onacceptabel en daarom moeten het kabinet en anderen ertegen
optreden. Op dat punt zijn mevrouw Verdonk en ik het daarom volgens mij met
elkaar eens.
 
 
 
 De heer
 Brinkman
 PVV
 
 Dit is geen activisme en eigenlijk ook geen extremisme, maar gewoon terrorisme.
Laten wij deze mensen gewoon asielterroristen noemen. Het eeuwige probleem
met de geheime diensten is, dat deze diensten informatie verzamelen zonder
dat daarop actie naar de politie toe volgt, om daarmee tot aanhouding van
een bepaalde groep over te gaan. Waarom gaat de minister niet eens bij haar
collega van Justitie na om hoeveel mensen het precies gaat? Zij kan mij niet
wijsmaken dat de AIVD geen groep van 50 of 60 man bij naam en toenaam kent.
Deze mensen moet de minister wat mij betreft meteen oppakken. Zij moet ze
meteen oppakken en als een criminele organisatie vervolgen. Zij moet deze
mensen gewoon aanpakken. Zij moet bezien op welke manier ze strafbaar zijn
en zij moet ze gewoon een aantal jaren hun zonden laten overdenken in een
prachtig mooi sober hotel van de Staat.
 
 
 
 Minister
 Ter Horst
 
 We weten allemaal dat de grens van de PVV om zaken als terrorisme te bestempelen,
aan de lage kant ligt. Dat is hierbij ook het geval. Er bestaat echt een verschil
tussen activisme, extremisme en terrorisme. Van terrorisme is sprake bij activiteiten
die als oogmerk hebben om de samenleving te ontwrichten en die direct gericht
zijn op mensenlevens. Net als bij dierenrechtenextremisme kan dit uitgroeien
tot terrorisme. Dan zijn de collega van Justitie en ik de eersten om de maatregelen
die wij beschikbaar hebben voor de bestrijding van terrorisme, in te zetten.
Maar je moet wel weten wanneer die grens is bereikt. Dat is hij nu niet. Daarom
spreken we over extremisme. Nogmaals, de heer Brinkman hoeft zich geen zorgen
te maken. Wanneer activisme omslaat en wanneer er middelen worden gebruikt
die onder terrorisme vallen, zullen wij ook de ons ter beschikking staande
maatregelen daartegen gebruiken. Waar het nu mogelijk is om op te treden tegen
dierenrechtenextremisme, doen wij dat ook. Waar het zo is dat wij weten om
wie het gaat en mensen dingen op hun kerfstok hebben die in aanmerking komen
voor vervolging, zal dat ook gebeuren. Maar de heer Brinkman weet net als
het kabinet dat de manier waarop er door dierenrechtenextremisten wordt geopereerd,
het niet makkelijk maakt om mensen daadwerkelijk op te sporen en te vervolgen.
Maar als dat kan, gebeurt het ook zeker. Dat kan ik de heer Brinkman absoluut
toezeggen.
 
 
 
 Mevrouw
 Azough
 GroenLinks
 
 Ik moet zeggen dat ik mij een beetje zorgen maak over de begripsvervuiling
in de discussie. Activisme is toegestaan in onze open, democratische rechtsstaat.
Dit mag op het scherp van de snede gebeuren. Maar zodra er geweld bij gebruikt
wordt, of andere onrechtmatige middelen, hebben we het wat mijn fractie betreft
over extremisme. Ik hoop dat de minister daarover in persberichten die uitgaan
heel duidelijk kan zijn. We hebben het hierbij over extremisme en niet over
activisme, wat in onze rechtsstaat in principe moet kunnen.
 Ik heb ook een vraag aan de minister. Bij dierenrechtenextremisme zien
we vaak een wereldwijde, maar zeker een Europese vertakking. Ook zien we dat
er sprake is van internationale samenwerking. Is er hierbij ook sprake van
internationale samenwerking? Zou je kunnen spreken van beïnvloeding van
buitenaf?
 
 
 
 Minister
 Ter Horst
 
 Ik ben het met mevrouw Azough eens dat je heel zorgvuldig moet zijn als
het gaat om de terminologie. Dat zijn wij ook. Ik gebruik het woord "extremisme"
alleen maar als er sprake is van bedreiging en van onacceptabele handelingen.
De internationale dimensie van het besproken onderwerp is klein, zeker als
we dit vergelijken met het dierenrechtenextremisme. Maar van de lieden die
zich onledig houden met activiteiten tegen uitzetcentra zijn er ook die internationale
contacten hebben. Van internationale beïnvloeding is op dit moment echter
nog geen sprake.
 
 
 
 De heer
 Van Haersma Buma
 CDA
 
 Wanneer extremisten zich keren tegen mensen die het democratisch tot stand
gekomen beleid willen uitvoeren, is dit buitengewoon ernstig. Ik vind het
heel goed dat de AIVD hiernaar onderzoek gedaan heeft. De overeenkomst met
het dierenactivisme is dat deze mensen nogal eens de neiging hebben om op
websites hoog op te geven van geslaagde acties. Wordt daar ook naar gekeken?
Wordt daar zo nodig tegen opgetreden?
 Nu stellen wij mondelinge vragen. We moeten uitgebreider over dat rapport
spreken. Is de minister bereid om een standpunt over het rapport naar de Kamer
te sturen en om daarin aan te geven welke acties zij samen met de minister
van Justitie en wellicht anderen gaat nemen?
 
 
 
 Minister
 Ter Horst
 
 Een reactie is misschien niet het goede woord, maar ik ben er natuurlijk
gaarne toe bereid om aan te geven wat wij met de bevindingen van de AIVD gaan
doen. Dat is in feite waar de heer Van Haersma Buma om vraagt.
 Ook zei de heer Van Haersma Buma dat er op websites nog wel eens hoog
opgegeven wordt van acties en van de effectiviteit daarvan. Het is natuurlijk
aan de AIVD om dat te volgen. Als mensen zo onhandig zijn om zich kenbaar
te maken, is dat een goede grond om te pogen om mensen op te sporen. De websites
mogen zich absoluut in de belangstelling van de AIVD verheugen.
 
 
 
 De heer
 Heerts
 PvdA
 
 De mensen die de besluiten van de overheid in dit kader moeten uitvoeren,
liggen natuurlijk allemaal onder vuur. Je zou maar bij de marechaussee werken,
mensen dagelijks moeten uitzetten en dan bedreigd worden. Ik zie overeenkomsten
in de handelwijze van deze extremisten. Langzamerhand kun je spreken over
beroepsextremisten, want of het nu gaat om asiel of om andere dingen, ze zullen
en willen niet luisteren naar democratisch genomen besluiten. Worden de analyses
van de persoonsprofielen van dit soort extremisten gematcht? Zou dat geen
reden zijn om gerichter tot vervolging over te kunnen gaan?
 
 
 
 Minister
 Ter Horst
 
 U vraagt mij nu dingen die niet helemaal op mijn terrein liggen, maar
meer op dat van de minister van Justitie. Ik weet wel dat bij de aanpak van dierenrechtenextremisten – ik kan daar in de openbaarheid
niet tot in detail in treden – een analyse wordt gemaakt van de handelwijze,
de samenhang en de bezetting van de verschillende groepen die zich daarmee
bezighouden. Dat moet ook om de werkwijze te kunnen volgen en daadwerkelijk
tot vervolging over te kunnen gaan.
 
 
 
 De heer
 Teeven
 VVD
 
 De dreiging is buitengewoon concreet gericht tegen individuele personen,
lijkt uit de informatie van de AIVD. Goed dat de AIVD erbovenop zit. Als het
allemaal zo acuut is en er sprake is van intimidatie van personen die bij
het Rijk werken, zoals bij de IND, vraag ik mij af hoeveel ambtsberichten
er inmiddels zijn uitgegaan van de AIVD aan het Openbaar Ministerie. Kan de
minister daar iets over zeggen?
 
 
 
 Minister
 Ter Horst
 
 Ik kan daar niets over zeggen. Het oogmerk van de AIVD om met deze notitie
te komen, is om de waarneming dat het activisme zich radicaliseert en dus
in een andere vorm overgaat, te delen met anderen, zodat ook zij hun maatregelen
kunnen nemen. U kunt er staat op maken dat als er reden is om een ambtsbericht
te sturen naar het OM, de AIVD dat zeker niet zal laten. Er zijn afspraken
voldoende om ervoor te zorgen dat het OM zo'n bericht ook serieus neemt en
waar het dat mogelijk acht, tot vervolging zal overgaan.
 
 
 Ik dank de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.