Vragen van het lid Schutte aan de minister-president, over het besluit van het kabinet om te bevorderen dat het voorstel tot grondwetsherziening met betrekking tot het referendum met spoed door de Eerste Kamer zal worden behandeld
Staten-Generaal — Handelingen 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Handeling 1998-1999, pag. 3447-3452

 
 
 

Handeling

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Vergadernummer
Datum vergadering

15-03-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

nr. 54, pagina 3447-3452

09-03-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in vergadering

Lijst van ingekomen stukken, met de door de voorzitter terzake gedane voorstellen (dinsdag 9 maart 1999)Pagina 3493-3496
Regeling van werkzaamheden (dinsdag 9 maart 1999)Pagina 3456-3458
Voortzetting van de behandeling van het voorstel van rijkswet Instelling van een exclusieve economische zone van het Koninkrijk (Rijkswet instelling exclusieve economische zone) (25446, R1594).Pagina 3458-3468
Behandeling van het wetsvoorstel Uitbreiding van de Wet milieubeheer (retributies milieugevaarlijke stoffen) (26161)Pagina 3476-3493
Presentie en opening (dinsdag 9 maart 1999)Pagina 3445-3447
Het opmaken van een voordracht van drie kandidaten ter vervulling van een vacature bij de Algemene Rekenkamer (26381)Pagina 3456-3456
Vragen van het lid Schutte aan de minister-president, over het besluit van het kabinet om te bevorderen dat het voorstel tot grondwetsherziening met betrekking tot het referendum met spoed door de Eerste Kamer zal worden behandeldPagina 3447-3452
Vragen van het lid Feenstra aan de minister van Verkeer en Waterstaat, over de berichtgeving inzake de BetuwelijnPagina 3452-3456
Debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 11 februari 1999 over RIVM-cijfersPagina 3468-3476
Stemmingen over vijf moties, ingediend tijdens een debat over de varkenshouderij, te weten: - de motie-Atsma c.s. over een adequate schadevergoedingsregeling (25448, nr. 22); - de motie-Van der Vlies c.s. over de vervallen latente ruimte (25448, nr. 23); - de motie-Stellingwerf c.s. over opkoop van een overcapaciteit aan varkensrechten (25448, nr. 24); - de motie-Poppe c.s. over een evenwichtige verhouding tussen biggen- en vleesvarkensproductie (25448, nr. 25); - de motie-Feenstra c.s. over maatregelen, vooruitlopend op de reparatiewetgeving (25448, nr. 26)Pagina 3456-3456

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 38 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
Aan de orde is het mondelinge vragenuur, overeenkomstig
artikel 136 van het Reglement van orde.Vragen van het lid Schutte aan de minister-president, over het besluit van het kabinet om te bevorderen dat het voorstel tot grondwetsherziening
met betrekking tot het referendum met spoed door de Eerste Kamer zal worden
behandeld.De heer Schutte (GPV):Mevrouw de voorzitter! Het kabinet maakt zich zichtbaar zorgen over de
goede afloop van de behandeling van de voorgestelde grondwetsherziening inzake
het referendum. Daarvoor is dan kennelijk een uitspraak van de kiezers nodig
geweest. Wat mij betreft had het kabinet zich al veel eerder moeten afvragen
of het wel op de goede weg was door een fundamentele herziening van ons grondwettelijk
bestel, waarvoor in de Staten-Generaal onvoldoende inhoudelijke steun bestond,
met een beroep op het regeerakkoord door te drukken.De verrassende verkiezingsuitslag van vorige week leidde tot enige paniek
in de coalitie. Termen als "machtswoord" en "crisis" vielen. Het kabinet droeg
zijn steentje bij door aan te sturen op behandeling van het wetsvoorstel door
de Eerste Kamer in de huidige, voor de coalitie wat veiliger, samenstelling.
Nu heb ik alle vertrouwen in de wijsheid en onafhankelijkheid van de Eerste
Kamer. Zij bepaalt haar eigen agenda en maakt zelf wel uit of de behandeling
in oude dan wel nieuwe samenstelling zal gebeuren, maar de plotselinge actie
van het kabinet roept wel vragen op die hier aan de orde dienen te komen.1. Waarom heeft het kabinet nu ineens een sterke voorkeur voor behandeling
van het voorstel door de Eerste Kamer in oude samenstelling? Geldt hier niet
dat een beetje democraat toch vooral benieuwd is naar de opvattingen van zeer
recent gekozen volksvertegenwoordigers?2. Wat zal het karakter zijn van de aangekondigde notitie voor de Eerste
Kamer, waarin duidelijk zal worden gemaakt hoe het referendum vorm zal krijgen?
Waarom heeft de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties om
principiële en praktische redenen zo'n notitie aan de Tweede Kamer geweigerd
toen deze er in het kader van de behandeling van het grondwetsvoorstel om
vroeg, terwijl nu, enkele weken later, de Eerste Kamer kennelijk wél
op haar wenken kan worden bediend?3. Vindt de minister-president ook dat, zeker na de beschamende ervaringen
met de varkenswetgeving, de leden van de Eerste Kamer niet opnieuw onder politieke
druk van de zijde van de regering behoren te worden gezet?Minister Kok:Mevrouw de voorzitter! Ik dank de heer Schutte voor de vragen. In de eerste
plaats heeft hij gevraagd naar het tempo waarmee het kabinet dit onderwerp
behandelt. Het zal de heer Schutte en de Kamer bekend zijn dat ook in de achter
ons liggende periode dit onderwerp met voortvarendheid aan de orde is gesteld.
Zo is bijvoorbeeld nog tijdens de demissionaire periode van het kabinet het
wetsvoorstel in tweede lezing in procedure gebracht. In het kabinet hebben
wij een aantal onderwerpen besproken en over dit onderwerp hebben wij vastgesteld
dat het niet aan het kabinet zou moeten liggen als het zou komen tot een zekere
vertraging. Anders gezegd, wat kunnen wij doen om, zodra het verslag van de
Eerste Kamer binnen is, de antwoorden snel bij haar te doen belanden? Dat
vraagt uiteraard enig voorwerk, ook met betrekking tot de notitie die in de
tweede vraag van de heer Schutte besloten ligt.Het is ons niet onbekend dat er in de Eerste Kamer belangstelling voor
bestaat zicht te hebben op de wijze waarop een wettelijke regeling inzake
het referendum vorm zou kunnen krijgen zodra er van goedkeuring met het grondwetsvoorstel
sprake zou zijn. Wij hebben gemeend de afspraak te moeten maken dat binnen
korte tijd in het kabinet een notitie aan de orde zal komen waarin de minister
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties een schets geeft van de mogelijke
uitvoeringswetgeving. Dit allemaal om van de zijde van het kabinet tijdig
het materiaal te kunnen aanleveren aan de Eerste Kamer om volgens de agenda
die door de Kamer zelf wordt bepaald verder te kunnen handelen. Ik heb vrijdag
ook al met zoveel woorden gezegd dat niemand anders dan de Eerste Kamer zelf
haar werkwijze bepaalt. Wij willen evenwel tijdig het materiaal op tafel leggen
dat de Kamer bij de verdere voortgang kan gebruiken.De laatste vraag betreft de politieke druk. Mij ontgaat de relatie met
het door de heer Schutte genoemde onderwerp. Ik ga er echter zonder meer van
uit dat de Eerste-Kamerleden individueel en ook de Eerste Kamer als orgaan
in alle zorgvuldigheid en zeer gewetensvol de afwegingen zullen maken die
nodig zijn om tot een afgewogen oordeel over dit onderwerp te komen.De heer Schutte (GPV):Mevrouw de voorzitter! Ik dank de minister-president voor zijn poging
om op apolitieke wijze mijn politieke vragen te beantwoorden. Ik neem de vrijheid
om hier nog iets over door te vragen.Uit de antwoorden moet ik afleiden dat de verkiezingsuitslag van vorige
week geen enkele invloed heeft uitgeoefend op de activiteiten die het kabinet
vrijdag heeft ondernomen. Ik wil dit graag bevestigd krijgen.Wat de notitie betreft, heeft de minister-president niet geantwoord op
mijn vrij concrete vraag. Ik wil een en ander nu verder concretiseren, omdat
ik echt behoefte heb aan een duidelijk antwoord op mijn vraag hierover. Op
13 februari jl. vond minister Peper het namelijk prematuur om hier op de uitvoe-
ringswetgeving vooruit te lopen, verder dan tot dan toe al was gebeurd. Dat
zou niet mogelijk zijn en dat zou in strijd zijn met de taakverdeling tussen
grondwetgever en wetgever. Het is dan toch van tweeën één:
óf de aan de Eerste Kamer toegezegde notitie bevat niets nieuws en
is dus een lege huls – ik kan mij dat nauwelijks voorstellen –
óf de regering heeft de Tweede Kamer ten onrechte geweigerd om de in februari gevraagde inlichtingen te verstrekken. Ik wil hier
een helder antwoord op hebben van de minister-president.Verder wil ik weten of de minister-president kan bevestigen dat de Eerste-Kamerfracties
niet betrokken zijn geweest bij de totstandkoming van het regeerakkoord op
dit punt en dat van een zelf aangegane politieke binding van die fracties
in de Eerste Kamer geen sprake is.Ten slotte heb ik een vraag aan collega De Graaf van wie ik in de pers
de nuchtere reactie las: over de Eerste Kamer ga ik niet. Mag ik hieruit afleiden
dat het door de heer De Graaf en zijn fractie aan de wijsheid van de Eerste
Kamer wordt overgelaten om tot een afweging te komen en dat hij het resultaat
daarvan ook in politieke zin zal accepteren?Minister Kok:Mevrouw de voorzitter! De verkiezingsuitslag van afgelopen woensdag heeft
als zodanig geen invloed op het oordeel van het kabinet dat het, gelet op
het regeerakkoord van het vorige kabinet en het regeerakkoord van dit kabinet,
zeer wenselijk is om op korte termijn van beide Kamers der Staten-Generaal
ook in tweede lezing het groene licht te krijgen voor het correctief referendum.
Het is bekend dat de Eerste Kamer voornemens is om binnen zeer korte tijd
tot haar inbreng te komen. Gelet op de korte tijd die beschikbaar staat, is
het van betekenis dat wij daar geen onnodig tijdverlies laten ontstaan. Iedereen
die vervolgens kan rekenen en ook ziet wat de gevolgen van de verkiezingsuitslag
voor de samenstelling van de nieuwe Eerste Kamer zouden kunnen zijn, trekt
daaruit uiteraard de conclusie dat de mogelijke aanvaardbaarheid van een voorstel
in de Eerste Kamer met tweederde meerderheid in de nieuwe situatie problematischer
wordt. Na de opmerking van de heer Schutte dat mijn antwoord in eerste termijn
wat apolitiek was, hoop ik dat hij nu begrijpt dat wij die relatie zien. De
wens om in tempo tot aanvaarding van het grondwetsvoorstel te komen, is echter
door alle tijden heen aanwezig geweest. Dat heeft ook mede geleid tot het
al in de demissionaire periode van het vorige kabinet in procedure brengen
van de tweede lezing.De tweede vraag van de heer Schutte betreft de uitvoeringswetgeving. Uitvoeringswetgeving
in de letterlijke zin van het woord is volgens mij niet aan de orde. Ik meen
dat uitvoeringswetgeving pas aan de orde kan zijn op het moment dat het grondwetsvoorstel
van een positief antwoord is voorzien. De minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties heeft in de raad aangegeven dat hij een notitie wil
voorbereiden waarin een aantal hoofdlijnen wordt geschetst die op de uitwerking
betrekking hebben.Tot mijn spijt kan ik geen antwoord geven op de vraag van de heer Schutte.
Hij verwijst heel concreet naar een overleg, een behandeling op 13 februari
waarin in een gedachtewisseling tussen de minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties en de Kamer over de uitvoeringswetgeving is gesproken.
Nogmaals, het spijt mij, ik kan daarop nu niet reageren. Ik kan wel zeggen
dat het het voornemen van de minister is om aan de raad een notitie voor te
leggen waarin enkele hoofdlijnen de uitwerking betreffende, worden gegeven.
Of daar de kwalificatie "daar zal dus mogelijk ook niets nieuws in staan"
aan moet worden gegeven, zoals de heer Schutte dat hier aangaf, kan ik niet
melden. Ik ken die notitie ook niet.Het lijkt mij vanzelfsprekend dat wordt vastgesteld dat de fracties in
de Eerste Kamer bij de opstelling van het regeerakkoord en het aangaan van
binding met het regeerakkoord niet zijn betrokken. Dat gold zowel in 1994
als in 1998. Daarmee is overigens niet gezegd dat leden van fracties in de
Eerste Kamer – dat is een kwestie waar het kabinet buiten hoort te staan
en ook staat – natuurlijk ook enige binding kunnen voelen met de politieke
oordelen zoals die door de hen verwante fracties in de Tweede Kamer zijn gegeven
bij het beoordelen van een conceptregeerakkoord.De heer De Graaf (D66):Voorzitter! De heer Schutte heeft mij terecht geciteerd; ik ga niet over
de Eerste Kamer. Dat neemt niet weg dat ik enige opmerkingen die dit afgelopen
weekend door partijgenoten zijn gemaakt, zeer goed begrijp. De heer Schutte
heeft ook gelijk waar hij zegt dat het aan de wijsheid van de Eerste Kamer
moet worden overgelaten. De Eerste Kamer zal in die wijsheid ongetwijfeld
ook betrekken het grote belang dat de politieke partij D66, mogelijkerwijs
ook het kabinet, hecht aan de grondwetsherziening.De heer Van Middelkoop (GPV):Mevrouw de voorzitter! Is de minister-president het met mij eens dat juist
waar het hier om een wijziging van de Grondwet gaat – en dan niet op
een ondergeschikt punt, zo dat al mogelijk is bij grondwetsherziening –
dit alleen al een ernstig argument is om de Eerste Kamer zoveel mogelijk in
alle vrijheid haar besluiten te laten nemen? Moeten wij er ook geen begrip
voor opbrengen dat invoering van een referendum kan leiden, zo niet leidt,
tot een zekere verzwakking van de positie van de Eerste Kamer? Moeten wij
dus die Eerste Kamer niet alle vrijheid gunnen om zorgvuldig te wegen of een
dergelijke verzwakking voor haar wel acceptabel is?Ten slotte zou ik een vraag willen stellen aan de heer Dijkstal. De minister-president
zei zo-even terecht dat het kabinet niet gaat over de vraag of fracties in
de Eerste Kamer gebonden zijn aan het regeerakkoord, sterker nog, dat ze er
niet aan zijn gebonden. Mag ik de heer Dijkstal vragen hoe hij oordeelt over
de binding of niet-binding van de VVD-fractie in de Eerste Kamer ten aanzien
van het regeerakkoord?Minister Kok:Voorzitter! Ik heb vrijdagavond na de ministerraadsvergadering letterlijk
gezegd tijdens de persconferentie dat niemand anders dan de Eerste Kamer zelf
bepaalt hoe de werkwijze van de Eerste Kamer zal zijn. Het kabinet doet in
dit stadium niets meer en ook niets minder dan tijdig het materiaal beschikbaar
stellen aan de Eerste Kamer opdat de Eerste Kamer haar procedure en haar houding
kan bepalen, in alle wijsheid en zorgvul- digheid die daarbij past. Daarmee
is een antwoord gegeven op beide vragen. Het is aan de Eerste Kamer om haar
procedure te bepalen en aan ieder van de leden van de Eerste Kamer en de Kamer
als geheel om vervolgens in zorgvuldigheid en gewetensvol
tot de afwegingen te komen die nodig zijn. Gegeven de betekenis van dit onderwerp
en van deze grondwetswijziging, acht het kabinet het tot zijn taak te behoren
om hier met de nodige voortvarendheid mee om te gaan, zoals ook in vorige
fases van grondwetsbehandelingen in eerste en tweede lezing in beide Kamers
is gebeurd.De heer Dijkstal (VVD):Voorzitter! De Eerste en de Tweede Kamer hebben elk hun eigen verantwoordelijkheid.
Het is in het algemeen gesproken niet geheel correct om als Tweede Kamer te
treden in de verantwoordelijkheid van de Eerste Kamer, zeker niet als er hier
een paar weken geleden een debat heeft plaatsgevonden. Degenen die nog geïnteresseerd
zijn in wat wij toen allemaal vonden van het onderwerp, raad ik aan de Handelingen
er op na te lezen.Dat gezegd hebbend, wijs ik erop dat de Eerste-Kamerfracties van de partijen
die in de regering vertegenwoordigd zijn, daar uiteraard een politieke binding
mee hebben. Die binding kan echter nooit zo sterk zijn dat de eigen verantwoordelijkheid
van Tweede en Eerste Kamer geheel terzijde wordt geschoven.De heer Rehwinkel (PvdA):Mevrouw de voorzitter! Na de verkiezingen van vorige week is de rust nog
niet geheel teruggekeerd, ook niet in de Eerste Kamer. Daar heeft de heer
Schutte gelijk in. Hij overdrijft echter als hij stelt dat het kabinet vanwege
deze onrust een toezegging heeft gedaan. Heeft de heer Schutte kennisgenomen
van de debatten die in de Eerste Kamer over het referendum al zijn gevoerd?
Hier is over gesproken tijdens de algemene beschouwingen en in het kader van
de behandeling van de begroting van Binnenlandse Zaken. De regering heeft
toegezegd dat zoveel mogelijk zicht gegeven zal worden op de verdere uitwerking
van het referendum.Voorzitter! Ik denk dat de soep niet zo heet wordt gegeten al zij wordt
opgediend. Collega Cornielje heeft terecht gewezen op de morele binding van
de VVD-fractie in de Eerste Kamer aan het regeerakkoord en aan het verkiezingsprogramma
van de VVD, waar het referendum in is opgenomen. Er zal heel wat moeten gebeuren
voordat een fractie een kabinet laat vallen en daarmee ook haar politiek leider
die deze afspraken heeft gemaakt in het regeerakkoord en die ook voor het
verkiezingsprogramma van zijn partij staat.De voorzitter:Ik constateer dat er geen vraag aan de minister-president is gesteld en
dat er een antwoord is gegeven op een vraag die niet is gesteld. Wellicht
wil de heer Schutte ingaan op de concrete vraag van de heer Rehwinkel.De heer Schutte (GPV):Mevrouw de voorzitter! Wij moeten de goede volgorde in het oog houden.
De heer Rehwinkel heeft volkomen terecht herinnerd aan de discussies over
dit onderwerp in de Eerste Kamer. Daar ziet men met smart uit naar de genoemde
notitie. Ik wijs er echter op dat de Tweede Kamer op 10 februari jl. hierover
met minister Peper heeft gedebatteerd. Ik verwijs naar de Handelingen van
dit debat, nr. 50, pagina 3344. De Kamer heeft toen de minister verzocht of
hij hetgeen de Eerste Kamer vraagt, ook aan haar wil voorleggen. In het bijzonder
de VVD-fractie in dit huis was bijzonder benieuwd naar dit inzicht. Daarop
heeft minister Peper geantwoord dat dit niet kon, niet qua tijd en ook niet
als principieel. De minister wees erop dat de Tweede Kamer in dit geval optrad
als grondwetgever en niet als wetgever. Daarom blijf ik nieuwsgierig naar
hetgeen er na 10 februari met minister Peper en met het kabinet is gebeurd.Mevrouw Van der Hoeven (CDA):De minister-president heeft zeer helder aangegeven dat hij, voorzover
dit in zijn macht ligt, tempo zal maken met de behandeling van dit wetsvoorstel.
Dat moet hij ook, want daar is hij tenslotte voor. De vraag is echter ook
wat de Eerste Kamer zal doen. Acht de minister-president het mogelijk dat
de Eerste Kamer het wetsvoorstel, gelet op de situatie waarin zij verkeert,
controversieel verklaart? Zo ja, wat is daarvan dan de consequentie?Vervolgens heb ik een vraag aan de heer De Graaf. Als ik mij goed herinner
heeft hij in het Radio 1-debat van 21 februari jl. gepleit voor een rechtstreeks
gekozen Eerste Kamer. Gelet op de argumenten van D66 – Democraten '66 –
vraag ik mij af wat de heer De Graaf hiermee heeft bedoeld. Wil hij de eigen
specifieke verantwoordelijkheid en afwegingsmogelijkheid van de Eerste Kamer
benadrukken en verder vormgeven? Of wil hij dat juist niet? Ik wil niet zo
ver gaan dat hij de Eerste Kamer tot stemvee wil maken.Minister Kok:Voorzitter! In antwoord op de eerste vraag van mevrouw Van der Hoeven
kan ik stellen dat het kabinet noch de minister-president bepaalt in welk
tempo het wetsvoorstel wordt behandeld. Dat doet de Eerste Kamer zelf. Wel
brengen en houden wij er tempo in als het gaat om het leveren van het materiaal
dat de Eerste Kamer nodig heeft om in zorgvuldigheid haar werkwijze en vervolgens
haar positie te bepalen.Op de vraag van mevrouw Van der Hoeven of de Eerste Kamer dit wetsvoorstel
controversieel zou kunnen verklaren, kan en wil ik geen antwoord geven. Ik
heb de afgelopen dagen gemerkt dat zelfs op een onschuldige opmerking van
mijn kant al enige gepikeerde reacties uit de Eerste Kamer zijn gevolgd. Die
waren naar mijn mening onterecht. Ik wil daar nu geen schepje bovenop doen
door zelfs een minder onschul- dige opmerking te maken over wat de Eerste
Kamer wel of niet zou kunnen doen. Ik laat dat aan de wijsheid van de Eerste
Kamer over.De heer De Graaf (D66):Voorzitter! Er moeten ongetwijfeld nog ergens schriftelijke weergaven
zijn van het debat tussen een aantal fractievoorzitters waar mevrouw Van der
Hoeven op doelde. Als zij dat naleest, zal zij tot de conclusie komen dat
zij mij met collega Rosenmöller verwart. Ik heb nooit gepleit voor een
rechtstreekse verkiezing van de Eerste Kamer. Ik heb zelfs in dat debat aangegeven
dat het grote probleem dat zich daarbij voordoet, is dat er twee politieke
mandaten tegenover elkaar zouden staan. Dus het lijkt mij dat zij die
discussie met de heer Rosenmöller moet voeren en niet met mij.De heer Van der Vlies (SGP):Mevrouw de voorzitter! De minister-president heeft in antwoord op vragen
van collega Schutte over het instrument van de politieke druk iets gezegd
in de trant van: dat was bij de behandeling van de varkenswet in het geheel
niet aan de orde. Zo interpreteer ik het antwoord van de minister-president.
De senatoren Pit en Hessing hebben daar iets anders over gezegd. Maar dat
terzijde. Mijn vraag aan de minister-president is nu of hij het in het geval
dit wetsvoorstel in tweede lezing in de Eerste Kamer aan de orde is en de
argumenten zijn gewisseld, toch wel ongewenst en eigenlijk onvoorstelbaar
zou achten, gelet op de prudentie van de Eerste Kamer en de wijsheid die daar
verzameld is, om politieke druk c.q. het machtswoord in te zetten.Minister Kok:Mevrouw de voorzitter! Op de door de heer Van der Vlies terzijde geplaatste
opmerking zal ik niet reageren. Wat zijn vraag aan mijn adres betreft wil
ik met het oog op het feit dat hier zo vaak de woorden "zorgvuldigheid" en
"prudentie" vallen, er begrip voor vragen dat ik hier prudent mee omga. Ik
zal dus in de goede volgorde en op de juiste plaats antwoorden geven, ook
op vragen zoals hier gesteld.De heer Marijnissen (SP):Mevrouw de voorzitter! Ik stel vast dat de minister-president geen antwoord
geeft op de vraag die zojuist is gesteld. Daarom zal ik de vraag nog eens
stellen. Heb ik goed begrepen dat er absoluut geen sprake is van politieke
druk op leden of fracties van de Eerste Kamer met betrekking tot het referendum?Dan mijn tweede vraag aan de minister-president. De verkiezingen voor
de provinciale staten hebben plaatsgevonden en iedereen weet dat er een nieuwe
Eerste Kamer komt. De minister-president heeft gezegd dat tempo gemaakt zal
worden met het aanleveren van het materiaal dat de Eerste Kamer nodig heeft
om zich een oordeel te vormen. Zou het uit een oogpunt van democratie niet
meer voor de hand liggen om te temporiseren in plaats van tempo te maken?
De kiezer heeft gesproken bij de verkiezingen voor de provinciale staten en
er komt dus straks een nieuwe Eerste Kamer. Mij lijkt dat deze nieuwe Eerste
Kamer zich zou moeten buigen over deze controversiële zaak. Daarbij moet
ook nog in aanmerking genomen worden dat het een grondwetswijziging betreft.Tot slot heb ik nog een vraag aan de fractievoorzitter van D66. Ik kan
mij niet aan de indruk onttrekken dat twee poezen met het muisje zijn gaan
spelen. Kristallisatiepunt is nu blijkbaar het referendum geworden. Omdat
het hier om een kroonjuweel lijkt te gaan, zou ik de heer De Graaf het volgende
willen vragen. Aangenomen dat de Eerste Kamer nu in deze samenstelling dan
wel in nieuwe samenstelling zou besluiten om in tweede lezing dit wetsvoorstel
niet over te nemen, welke politieke consequenties zal D66 hier in deze Kamer
of in de coalitie daaraan verbinden?Minister Kok:Mevrouw de voorzitter! Ik heb inderdaad gezegd dat het kabinet tempo zal
maken en het tempo erin zal houden als het gaat om dit wetsvoorstel, ook verwijzend
naar de procedure in de voorafgaande periode in eerste en tweede lezing. De
Eerste Kamer beschikt dan tijdig over de antwoorden en het materiaal dat men
nodig heeft voor het vervolg.Het antwoord op de vraag inzake de relatie tot de nieuw verkozen Kamer
kan naar mijn stellige overtuiging het beste door de Eerste Kamer zelve worden
gegeven. Daar is men mans genoeg voor.De heer De Graaf (D66):Voorzitter! De vergelijking van de heer Marijnissen met de poezen spreekt
mij niet erg aan. Ik denk meer aan het spreekwoord "als twee honden vechten
om een been, loopt een derde ermee heen". Mijn antwoord op de concrete vraag
van de heer Marijnissen is – ik heb al gezegd dat de Eerste Kamer uiteindelijk
in haar wijsheid besluit – dat het volstrekt helder is dat de Tweede-Kamerfractie
en, voorzover ik weet, ook de Eerste-Kamerfractie van D66 groot politiek belang
hecht aan de aanvaarding van deze grondwetsherziening, zodat het referendum
ook daadwerkelijk in de Grondwet komt. Dat weet men ook van ons, want het
stond op ons voorstel in het regeer- akkoord van 1994 en staat ook in dat
van 1998.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Mevrouw de voorzitter! Sommige leden van de Eerste-Kamerfractie van de
VVD begrijp ik niet zo goed. De leden van de Tweede-Kamerfractie van de VVD
hebben het wetsvoorstel inzake het referendum eerlijk gezegd vrij vakkundig
gesloopt op het punt van de materiële betekenis ervan. Men zou dan toch
samen op één lijn kunnen komen. Wij zijn nu voor de situatie
geplaatst dat er een referendum is en wij steunen dat. Wij komen gezien de
huidige politieke situatie wel voor een dilemma te staan. Iets is beter dan
niets en ik pleit dus voor het referendum, maar niet voor het continueren
van Paars II. Dat stelt ons voor een groot probleem. Hoe de Eerste Kamer daarmee
om zal gaan, zullen wij nog zien.Ik heb een vraag hieromtrent aan de minister-president. Hij heeft tussen
neus en lippen door tijdens de beantwoording van collega Schutte gezegd dat
een en ander iets te maken heeft met een inschatting van de vereiste tweederde
meerderheid in de Eerste Kamer. Kan de minister-president duidelijkheid verschaffen
over deze inschatting ten aanzien van de huidige Eerste Kamer dan wel de mogelijk
toekomstige Eerste Kamer? De snelheid die het kabinet wil betrachten, moet
ook te maken hebben met de ontwikkelingen vanaf afgelopen woensdagavond. Ik
wil daar graag volstrekte helderheid over. Is het geen misrekening van het
kabinet als het voorstel al in de huidige Eerste Kamer strandt?Aan collega De Graaf zou mijn vraag zijn of hij of mevrouw Borst direct
of indirect via de minister-president heeft laten weten dat het aanvaarden
van het wetsvoorstel inzake het referendum voor D66 een breekpunt is. Een
partij die openheid en transparantie predikt, zal deze vraag ongetwijfeld
met veel plezier op deze dinsdagmiddag beantwoorden.Minister Kok:Voorzitter! Ik voelde mij eigenlijk zo in het nauw gebracht door de tweede
inbreng van de heer Schutte, die inzette met de mededeling dat ik apolitiek
had geantwoord op zijn politieke vragen, dat ik in een moment van extreme
zwakheid heb aangegeven dat met een blik op de uitslag van de provincialestatenverkiezingen
en de mogelijke gevolgen daarvan voor de samenstelling van de Eerste Kamer,
de kans op een tweederde meerderheid voor het voorstel voor wijziging van
de Grondwet er niet groter op is geworden. Nu vraagt de heer Rosenmöller
een verdere toelichting daarop, maar ook mijn concessiebereidheid is begrensd,
dus ik moet het bij deze algemene vaststelling laten.De voorzitter:Hoewel de heer Rosenmöller Tweede-Kamer-Nederlands gebruikte toen
hij zei dat zijn vraag "zou zijn", geloof ik dat hij bedoelde "mijn vraag
is". Wil de heer De Graaf deze vraag ook beantwoorden?De heer De Graaf (D66):Voorzitter! Als de heer Rosenmöller die vraag zou hebben gesteld,
zou ik hem hebben kunnen antwoorden dat het woord "breekpunt" in het algemeen
niet in mijn vocabulaire voorkomt, maar de minister-president weet van mij
dat dit voor mijn partij een zeer aangelegen punt is.De heer Balkenende (CDA):Mevrouw de voorzitter! De minister-president is heel duidelijk geweest.
Hij heeft gezegd dat de Eerste Kamer haar eigen werkwijze bepaalt en dat zij
verder niet is gehouden aan het regeerakkoord. Het probleem ligt natuurlijk
bij de VVD-fractie in de Eerste Kamer. Eén lid van de senaat, de heer
Heijne Makkreel, is zeer nadrukkelijk in het nieuws geweest en heeft met nadruk
verklaard dat hij eerst het onaanvaardbaar wil horen van de minister-president.
Aangezien het om principiële bezwaren van de VVD-fractie in de Eerste
Kamer gaat, is de vraag relevant of de minister-president, indien nodig, zo
ver wil gaan het onaanvaardbaar te laten klinken.In het verlengde daarvan heb ik een vraag aan de heer Dijkstal. Hij heeft
zo-even al iets gezegd over de verhouding tussen de Tweede en de Eerste Kamer
en de VVD-fracties. Wij hebben de laatste weken ervaring opgedaan. Ik noem
de varkenswet. Leden van dit huis hebben gezegd dat er druk op hen is uitgeoefend.
Kunnen VVD-leden in de Eerste Kamer die principiële bezwaren hebben tegen
het referendum, hun stem in volle vrijheid bepalen?Minister Kok:Voorzitter! Ik vrees dat ik in herhaling moet vervallen. De heer Van der
Vlies heeft mij zojuist al een vraag gesteld over de eventualiteit van een
uitspraak door de minister-president namens het kabinet in de Kamer. Het antwoord
op de vraag van de heer Balkenende kan niet worden gegeven. Ik hecht er zeer
aan de gedachtewisseling volgens de procedure die de Eerste Kamer zelf kiest
te doen plaatsvinden en alles afwegend, gelet op het verloop op enig moment,
eventueel na nader overleg met het kabinet, de te kiezen houding te bepalen.
Het spijt mij, maar dit is het verkeerde moment voor het antwoord op zijn
vraag en ook niet de juiste plaats.De heer Dijkstal (VVD):Voorzitter! Na wat de heer Rosenmöller zo-even slopen noemde, wil
ik in herinnering roepen dat de VVD-fracties in de Tweede en Eerste Kamer
in eerste lezing op een uitermate constructieve wijze een bijdrage hebben
geleverd aan dit onderwerp. Daarover kan geen twijfel bestaan.De heer Balkenende vroeg mij of men volledig zonder druk aldaar zijn werk
kan doen. Dat zou mij zeer verbazen. Ik zie in dit huis elke dag onder welke
druk wij staan. Die druk is van allerlei aard: maatschappelijk, politiek,
bestuurlijk. Het zou zeer vreemd zijn als de Eerste Kamer zich geheel buiten
de samenleving plaatste. Voorts lijkt het mij dat wij het gerust aan de eigen
verantwoordelijkheid van de Eerste Kamer kunnen overlaten om dit wetsvoorstel
af te handelen. Daarom zouden wij het er nu niet te veel meer over moeten
hebben. Zij zijn nu aan de beurt. Ik schat verder in dat de VVD-fractie in
de Eerste Kamer haar eigen verantwoordelijkheid volledig zal kennen.De voorzitter:Het woord is aan de heer Poppe. Ik meld de Kamer alvast dat handopsteken
voor dit onderwerp geen zin meer heeft, omdat de lijst intussen gesloten is.
Na de heer Poppe komen nog twee vragenstellers.De heer Poppe (SP):Voorzitter! Het is mij nog niet helemaal duidelijk. Ik heb eerst een vraag
aan de minister-president. Ontkent hij volmondig dat de regering/minister-president
geen druk op leden of fracties van de Eerste Kamer zal uitoefenen om tempo
te maken bij de behandeling van het wetsvoorstel en dit te doen voor het aantreden
van een nieuwe Eerste Kamer?De heer De Graaf heeft nu in meer dan een toonaard aangegeven welk belang
D66 hecht aan het aanvaarden van het wetsvoorstel. Wij hebben dat allemaal
duidelijk gehoord. Maar welke consequenties verbindt D66 eraan als het wetsvoorstel
niet wordt aanvaard?Minister Kok:Voorzitter! De heer Poppe vraagt een ontkenning in verband met het begrip
druk. De heer Dijkstal zei daar zojuist al iets over. Alleen al uit het feit
dat het kabinet straks zeer snel na het ontvangen van het verslag vanuit de
Eerste Kamer antwoord geeft op de gestelde vragen en de geleverde inbreng
en daaraan additionele informatie toevoegt, blijkt dat wij er zeer aan hechten –
het komt het kabinet toe dat recht tot uitdrukking te brengen – dat
zo snel mogelijk tot behandeling wordt overgegaan. Dat is dan wel einde verhaal
voor de rol van het kabinet. Vervolgens is en blijft het aan de Eerste Kamer
zelve om haar werkwijze te bepalen. Ik ontken niet dat door snel te antwoorden,
de Eerste Kamer enigszins onder druk wordt gezet. Als wij het allemaal op
zijn beloop lieten, zou het langer kunnen duren. Van dat snelle antwoord gaat
op zichzelf enige werking uit, maar daar blijft het ook bij.De heer De Graaf (D66):Voorzitter! Dit lijkt mij een debat dat beter in de Eerste
Kamer gevoerd kan worden dan in de Tweede Kamer.De heer Poppe vraagt of ik ten derden male het belang wil benadrukken
dat D66 hecht aan het referendum in de Grondwet. Dat kan. Ja, mijnheer Poppe,
dat vinden wij buitengewoon belangrijk. Op de volstrekt hypothetische situatie
die hij schetst, wil ik niet ingaan.De voorzitter:U mag nu uw vraag stellen.De heer De Graaf (D66):Voorzitter! Ik heb een vraag aan collega Rosenmöller. Hij heeft mij
zojuist verbaasd met zijn opmerking dat hij zijn fractiegenoten in de Eerste
Kamer kennelijk nog eens in overweging geeft of politiek opportunisme niet
belangrijker is dan ten principale voor democratische vernieuwing zijn. Zo
heb ik hem begrepen. Ik zou graag willen dat hij dat, als het even kan, gelijk
uit de wereld helpt.De heer Rosenmöller (GroenLinks):Voorzitter! Ik zag 149 Kamerleden en 1 minister-president lachen. Dus
iedereen lachte behalve de heer De Graaf. Daarin zit het antwoord.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66):Voorzitter! Ik wil nog een staatsrechtelijke vraag stellen. Hier is een
belangwekkend staatsrechtelijk punt aan de orde. Ik zou het toch jammer vinden
als de Eerste Kamer met een waanidee op pad werd gestuurd, namelijk met het
idee dat zij wetsvoorstellen controversieel zou kunnen verklaren. Ik wil de
minister-president de volgende vraag stellen. Er kan toch alleen sprake zijn
van het controversieel verklaren van de behandeling van wetsvoorstellen als
een kabinet demissionair is? Kan mevrouw Van der Hoeven aangeven hoe zij tot
haar oproep tot de Eerste Kamer is gekomen om het wetsvoorstel controversieel
te verklaren? Naar mijn gevoel kan dat dus helemaal niet. Er is immers geen
sprake van een demissionair kabinet. Er is sprake van een volwaardig kabinet
dat in staat is volwaardig te regeren.Minister Kok:Voorzitter! Het antwoord op de vraag van mevrouw Scheltema kan kort zijn.
Dat is bevestigend. Ik heb alleen niet op het punt willen reageren. Door er
wel op te reageren, had ik namelijk de indruk kunnen geven om ook alweer op
die wijze vooruit te willen lopen op de afweging die de Eerste Kamer zelf
maakt. Maar de opmerking van mevrouw Scheltema is correct.Mevrouw Van der Hoeven (CDA):Voorzitter! Staatsrechtelijk is het woord "controversieel" natuurlijk
gebonden aan het demissionair zijn van het kabinet. Dat is waar. Maar "controversieel"
betekent ook dat iets omstreden is. Zoals wij allemaal gezien hebben, bepaalt
de Eerste Kamer haar eigen orde. En als de Eerste Kamer bepaalt dat dit wetsvoorstel
omstreden is en niet behandeld kan worden in haar huidige samenstelling, dan
wordt het uitgesteld tot de Eerste Kamer opnieuw in functie is. Als ik het
goed heb begrepen, is dat in juni het geval. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19981999-3447-3452.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl